Deputetët e zgjedhur pritet të mblidhen më 9 shtator për vazhdimin e seancës konstituive të Kuvendit të Kosovës, në përpjekje për t’i formuar institucionet e reja të vendit pas zgjedhjeve të qershorit, dhe për t’i dhënë fund krizës pothuajse dyvjeçare politike.

Kryesuesi i seancës, Avni Dehari, njoftoi të premten se ka vendosur që seanca e mbetur në gjysmë muajin e kaluar të vazhdojë të mërkurën në orën 11:00.

Ai tha se e mori këtë vendim pas arritjes së një marrëveshjeje të brishtë politike mes Lëvizjes Vetëvendosje të kryeministrit në detyrë, Albin Kurti, dhe Lidhjes Demokratike të Kosovës në opozitë, për kandidatin për president të Kosovës.

“Edhe pse ende nuk ka qartësi të plotë, nëse ekziston numri i nevojshëm i deputetëve për konstituimin e të gjitha institucioneve, kam vendosur që vazhdimin e Seancës Konstitutive ta thërras më 9 shtator, në orën 11:00”, tha Dehari në Facebook.

Zgjedhja e presidentit të ri të vendit është në qendër të krizës politike tani, pasi kërkohet një marrëveshje politike mes pushtetit dhe opozitës për t’i siguruar votat e nevojshme.

Vazhdimi i seancës

Seanca konstituive nisi më 6 gusht, dhe në atë ditë deputetët e legjislaturës së 11-të e dhanë betimin, por ajo u ndërpre në gjysmë pasi Kurti kërkoi kohë për arritjen e një marrëveshjeje politike.

Deputetët u mblodhën edhe një herë më 8 gusht dhe, edhe ajo seancë u ndërpre me kërkesën e njëjtë të Kurtit, i cili u gjuajt me vezë nga deputetja opozitare Time Kadrijaj.

Tani deputetët duhet ta zgjedhin kryetarin e Kuvendit dhe pesë nënkryetarët për ta formuar Kuvendin e ri, i cili i hap rrugë formimit të Qeverisë së re dhe eventualisht emërimit të presidentit të ri.

Por, i tërë ky proces po zhvillohet mes paqartësive dhe akuzave për shkelje.

Në bazë të një aktgjykimit të Gjykatës Kushtetuese, konstituimi i Kuvendit duhet të përmbyllet brenda 30 ditësh nga certifikimi i rezultatit të zgjedhjeve dhe ky afat skadoi më 7 gusht në mesnatë.

LVV-ja kishte argumentuar se afati 30-ditor nisi më 6 gusht dhe se kishte kohë deri më 6 shtator.

Por, pas vendimit të Deharit për vazhdimin e seancës më 9 shtator, duket se edhe ky afat është shpërfillur.

Ekspertët kushtetues thanë më herët për Radion Evropa e Lirë se shpërfillja e këtij afati përbën shkelje kushtetuese.

Eugen Cakolli nga Instituti Demokratik i Kosovës kishte thënë se caktimi i vazhdimit të seancës konstituive pas afatit kushtetues përbënte “shkelje të hapur dhe cenim të drejtpërdrejtë të rendit kushtetues”.

Por, Naim Jakaj nga Instituti i Kosovës për Drejtësi, argumentoi sem ndonëse shpërfillja e afatit për konstituimin e Kuvendit përbënte shkelje kushtetuese, ajo nuk nënkuptonte se seanca nuk ka mundësi të mbahet më vonë.

Ai i tha Radios Evropa e Lirë më herët se vazhdimi i seancës do të mundë të caktohej pas afatit kushtetues meqë nuk është përcaktuar se cili është sanksioni konkret në rast se Kuvendi nuk konstituohet brenda këtij afati.

Ish-sekretari i përgjithshëm i NATO-s, Lord George Robertson, në një intervistë në “Interaktiv” në KTV ka thënë se armiku i Kosovës nuk është vetëm në Serbi, porse ka armiqë të tjerë nëpër botë që duan ta kufizojnë dhe “ta rikthejnë atë në pozicionin si pjesë e Jugosllavisë së vjetër”.

“Një nga problemet për vendet e Ballkanit Perëndimor, përfshirë Kosovën, është fakti se kjo konkurrencë e fuqive të mëdha që duket se karakterizon botën në të cilën jetojmë tani, po e përdor Ballkanin Perëndimor si një shesh lojërash aventureske, duke ndërhyrë dhe duke marrë pjesë në politikën e rajonit…Armiku i Kosovës nuk është vetëm në Serbi. Ajo ka edhe armiq të tjerë në botë që duan ta kufizojnë atë dhe ta rikthejnë atë në pozicionin e saj historik si pjesë e Jugosllavisë së vjetër. Dhe njerëzit në Kosovë duhet ta kuptojnë këtë”, tha Robertson.

Robertson tha se populli i Kosovës duhet të qëndrojë i bashkuar dhe shtoi se të gjitha partitë politike në Mbretëri të Bashkuar janë të shqetësuara për paralizën politike që po ndodh në Kosovë./Koha.net

Ish-sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, George Robertson, ka thënë se nuk ka pasur kurrë një kohë më të mirë për unitet kombëtar në Kosovë sesa tash. Në një intervistë në “Interaktiv” të KTV-së, Robertson ka folur për rrezikun që mund të ketë vendi nga mosformimi i institucioneve. Ndërsa ka thënë se duhet të pranohet cilido qoftë verdikti i Gjykatës Speciale ndaj ish-udhëheqësve të UÇK-së

Ish-shefi i NATO-s, Lord George Robertson, ka alarmuar për pasojat që mund të ketë Kosova nga zvarritja e formimit të institucioneve.

Në një intervistë për emisionin “Interaktiv” të KTV-së, ai ka thënë se paraliza politike në vend u shërben vetëm armiqve të Kosovës.

Ish-sekretari Robertson ka thënë se nuk ka pasur kurrë një kohë më të mirë për unitet kombëtar sesa tash.

Përveç situatës politike në vend, Robertson i cili ka qenë edhe sekretar i Mbrojtës i Britanisë së Madhe gjatë luftës në Kosovë, ka folur edhe për procesin e gjykimit në Hagë ndaj ish-udhëheqësve të UÇK-së.

Ai ka bërë thirrje që të pranohet cili do që të jetë verdikti i kësaj gjykate.

Ish-sekretari i Përgjithshëm i NATO-s ka folur edhe për rrugën e Kosovës drejt anëtarësimit në NATO dhe aspektet e tjera të sigurisë në Kosovë dhe në Ballkanin Perëndimor.

KOHA: Lord George Robertson, është kënaqësi për mua që ju kemi në programin tonë. Është një kënaqësi e madhe.

Robertson: Është kënaqësi e madhe të jem me ty sot.

KOHA: Kjo verë shënoi 27 vjet që kur Kosova u çlirua nga sundimi serb dhe kanë kaluar më shumë se 18 vjet që kur Kosova shpalli pavarësinë e saj. Në vitin 1999, ju mbajtët një pozicion kyç brenda Qeverisë së Mbretërisë së Bashkuar, në atë kohë duke qenë sekretar i Mbrojtjes i Mbretërisë së Bashkuar, dhe më vonë morët drejtimin e Aleancës së NATO-s, të cilën e mbajtët atje si sekretar i Përgjithshëm deri në vitin 2003. Sa është transformuar Kosova politikisht dhe në aspektin e sigurisë që atëherë, dhe cili është imazhi juaj i përgjithshëm për të?

Robertson: Kosova është një vend shumë i ndryshëm nga ai që mbaj mend në vitin 1999. E njoha nga ngjarjet dhe fotografitë që pamë me sulmin e Millosheviqit ndaj popullit të Kosovës. Por sigurisht që e pashë Kosovën në terren vetëm pasi ndodhi çlirimi. Por tani është një vend shumë i ndryshëm nga ai lloj vendi i dëmtuar nga bombat dhe lufta që pashë në vitin 1999 pas përfundimit të fushatës ajrore. Është një vend normal evropian. Prishtina është një qytet normal evropian me njerëz normalë evropianë që bëjnë gjëra normale evropiane, edhe atje. Dhe pa trashëgiminë e shtypjes së viteve të Milosheviqit, tani po zë vendin e saj në rrjedhën kryesore të Evropës në tërësi. Dhe kështu duhet të jetë. Kosovarët janë njerëz të mirë, janë njerëz të ndjeshëm, janë njerëz të mirë dhe meritojnë të kenë mundësi më të mira në Evropë, në vendin e tyre, dhe jo të dëbuar, transferuar ose të dëbuar vullnetarisht në pjesë të tjera të kontinentit evropian. Takoj kaq shumë kosovarë në Londër dhe Gjetkë. Ata më shprehin mirënjohje, por mirënjohja më e madhe për mua do të ishte që ata të qëndronin në Kosovë dhe ta bënin Kosovën vendin e pasur dhe të begatë që duhet të jetë.

KOHA: Megjithatë, pavarësisht faktit se gati tri dekada më parë kemi parë ndërhyrjen e NATO-s dhe siç thashë, më shumë se 18 vjet që Kosova shpalli pavarësinë e saj, Kosova ende ka një lloj marrëdhënieje të ndërlikuar me Serbinë, e cila ia mohon pavarësinë. Dhe gati 2 dekada që kur kemi fituar pavarësinë, Kosova lufton ndërkombëtarisht për shkak të refuzimit të Serbisë për të njohur pavarësinë e saj, dhe Serbia është mbështetur vazhdimisht nga Rusia dhe Kina. Cili është qëndrimi juaj për këtë? Si mund të ndryshojë ky realitet në të ardhmen e afërt?

Robertson: Një nga problemet për vendet e Ballkanit Perëndimor, përfshirë Kosovën, është fakti se kjo konkurrencë e fuqive të mëdha që duket se karakterizon botën në të cilën jetojmë tani, po e përdor Ballkanin Perëndimor si një shesh lojërash aventureske, duke ndërhyrë dhe duke marrë pjesë në politikën e rajonit. Dhe ne duhet, në botën e jashtme, veçanërisht në botën perëndimore, të jemi të vetëdijshëm për këtë dhe të qëndrojmë të angazhuar me Kosovën dhe popullin e Kosovës.

Armiku i Kosovës nuk është vetëm në Serbi. Ajo ka edhe armiq të tjerë në botë që duan ta kufizojnë atë dhe ta rikthejnë atë në pozicionin e saj historik si pjesë e Jugosllavisë së vjetër. Dhe njerëzit në Kosovë duhet ta kuptojnë këtë. Ata kanë nevojë për miq në botë. Ata më kanë një mik mua, kanë një mik Mbretërinë e Bashkuar dhe në shumë nga vendet që morën pjesë në konfliktin e vitit 1999. Por ka kundërshtarë dhe ka armiq që do të shfrytëzojnë çdo përçarje brenda Kosovës, të cilët do të shfrytëzojnë dhe zmadhojnë çdo ndryshim mendimi që ekziston.

Dhe kjo është arsyeja pse unë besoj fuqimisht se populli i Kosovës duhet të qëndrojë i bashkuar. Dhe unë, si shumë njerëz, jemi vërtet të shqetësuar, shqetësohemi për paralizën e politikës në Kosovë sot. Duhet të ketë zgjedhjen e një presidenti, sepse kjo është e vetmja mënyrë që populli i Kosovës të përfaqësohet siç duhet në botën e jashtme. Prandaj, miqtë e Kosovës, dhe ka shumë prej tyre, në të gjitha partitë politike në Mbretërinë e Bashkuar, janë thellësisht të shqetësuar për paralizën që duket se po zhvillohet në politikën e Kosovës.

KOHA: Pas asaj që sapo thatë, kemi parë se në dy vjetët e fundit është shënuar një lloj paqëndrueshmërie politike në Kosovë. Shohim se kasta politike nuk janë në gjendje të formojmë institucionet. Dua të them, klasa politike vazhdon të grindet për më shumë pushtet. Sa dëmton kjo çështjet e sigurisë së Kosovës si dhe sa do të ndikojë kjo edhe në çështjet e sigurisë së Kosovës me partnerët e saj?

Robertson: Nuk kam asnjë dyshim në mendjen time se paraliza aktuale në Kosovë ndihmon vetëm armiqtë e Kosovës, ndihmon Serbinë me fushatën e saj dashakeqe kundër pavarësisë së Kosovës. Dhe për këtë arsye, njerëzit në Kuvendin e Kosovës dhe partitë politike të Kosovës duhet të pranojnë se bota e jashtme po shikon dhe po shikon gjithçka që po ndodh brenda vendit tuaj.

Dhe me të vërtetë, është me rëndësi të madhe…..Është jashtëzakonisht e rëndësishme që populli i Kosovës dhe njerëzit në partitë politike të Kosovës të mos japin inkurajim ose mbështetje armiqve të Kosovës jashtë vendit. Nuk ka pasur kurrë një kohë më të mirë për unitet kombëtar sesa në momentin e tanishëm. Kur Bashkimi Evropian po shikon Ballkanin Perëndimor, po shikon anëtarësimin e vendeve të ardhshme atje, është absolutisht e domosdoshme që populli i Kosovës të qëndrojë i bashkuar dhe veçanërisht të zgjedhë një president në këtë kohë. Unë e kuptoj se po del një emër që është i pranueshëm për shumicën në vend dhe në Kuvend. Dhe shpresoj që të gjitha partitë politike do ta kuptojnë sa e rëndësishme është për sigurinë, të ardhmen dhe prosperitetin e popullit të Kosovës që të marrin një vendim tani për të ecur përpara me procesin politik dhe për të zgjedhur një president dhe për t’u siguruar që uniteti kombëtar të jetë i garantuar.

KOHA: Një çështje tjetër e rëndësisë së lartë për Kosovën është se brenda dy javësh do të kemi një vendim në Hagë nga Dhomat e Posaçme për ish-komandantët dhe udhëheqjen e UÇK-së. Shumë janë të shqetësuar se nëse ish-figurat kyçe të UÇK-së dënohen, kjo do të rishkruante historinë e Kosovës dhe do të ishte e dëmshme në rrugën e Kosovës drejt mbrojtjes së pavarësisë së saj. Cili është qëndrimi juaj për këtë?

Robertson: Nuk e dimë se për çfarë do të vendosin Dhomat e Posaçme. Dhe ne besojmë në sundimin e ligjit dhe për këtë arsye gjykimi në Dhomat e Posaçme është një proces që duhet të ndodhë. Por ajo nuk e rishkruan historinë e Kosovës. Vendimi që u mor për të shpëtuar Kosovën u mor në bazë të popullit të Kosovës, refugjatëve, atyre që po persekutoheshin, atyre që po spastroheshin etnikisht, atyre që po vriteshin dhe torturoheshin nga forcat paramilitare serbe në atë kohë. Kjo është ajo që erdhëm të bënim, jo domosdoshmërisht për të ndihmuar UÇK-në ose individët e përfshirë në këtë. Rastësisht ata ishin udhëheqës të asaj kohe, por ishte populli i Kosovës ai për të cilin ishim të shqetësuar. Pra, nuk rishkruan asgjë. Nëse sundimi i ligjit dhe Dhomat e Posaçme japin një vendim, atëherë të gjithë ne, si brenda ashtu edhe jashtë Kosovës, do të duhet të jetojmë me rezultatin e atij procesi sepse besojmë në sundimin e ligjit. Ne besojmë në sundimin e ligjit për të gjithë ata që morën pjesë në ngjarjet e tmerrshme të asaj kohe. Por ajo nuk do ta rishkruajë historinë e popullit të Kosovës. Ishin ata, gjendjen e vështirë të të cilëve e pamë, refugjatët, personat e zhvendosur në pyje, fëmijët që u persekutuan. E kam në murin tim në këtë zyrë këtu në Dhomën e Lordëve pikturën që më është dhuruar në fshatin Poklek. Është mbresëlënëse sepse ka lule të bukura në majë që rriten nga toka e Kosovës dhe poshtë saj kafkat dhe skeletet e fëmijëve që u vranë nga paramilitarët serbë atë ditë në vitin 1999. Dhe kjo është arsyeja pse shkuam në Kosovë. Kjo është arsyeja pse e çliruam Kosovën, jo për shkak të ndonjë grupi të veçantë njerëzish apo ndonjë fraksioni të veçantë, por sepse pamë gjendjen e vështirë të popullit të Kosovës. Dhe ne ishim të vendosur, bota e jashtme ishte e vendosur, pavarësisht kostos, të ndalonim spastrimin etnik dhe të çlironim njerëzit e asaj zone.

KOHA: Si do ta vlerësonit rolin e udhëheqjes së UÇK-së gjatë luftës në Kosovë dhe veçanërisht bashkëpunimin që keni pasur si NATO me UÇK-në, por qoftë edhe si sekretar i Mbrojtjes i Mbretërisë së Bashkuar kur shërbyet në kohët më të vështira në vitin 1999 dhe qoftë atëherë kur u bëtë sekretar i Përgjithshëm i NATO-s prej dhjetorit të 1999. Dhe a nuk do të balanconte kjo krimet për të cilat shumë janë të shqetësuar, nëse po ju shtyj pak më shumë në këtë çështje të këtij revizionizmi të historisë për të cilin shumë janë të shqetësuar në Prishtinë?

Robertson: E di që njerëzit janë të shqetësuar për këtë dhe padyshim që udhëheqja e UÇK-së është tani në dritën e plotë të prozhektorit të Dhomave të Specializuara. Por, kjo nuk është arsyeja e vetme pse NATO-ja ndërhyri në atë kohë. Dhe për këtë arsye, çfarëdo që t’u ndodhë atyre, në sundimin e ligjit dhe jashtë Dhomave të Posaçme, nuk e minon përpjekjen që bëmë në atë kohë për të shpëtuar njerëzit e Kosovës nga veprimi i tmerrshëm i Millosheviqit dhe paramilitarët që ai i dërgoi në tërësi. Por shpresoj që, cilido qoftë rezultati i Dhomave së Posaçme, shpresoj që njerëzit do ta kuptojnë se është uniteti i popullit të Kosovës në këtë moment që ka rëndësi për ata prej nesh që mbështetën Kosovën në atë kohë dhe mbështetën popullin e Kosovës në atë kohë. Kështu që nuk duhet të ketë asnjë reagim ndaj vendimit të Dhomave të Posaçme. Kjo është me rëndësi thelbësore.

Duhet të pranohet si nga partitë politike të brendshme ashtu edhe nga bota e jashtme në tërësi, sepse ne besojmë në sundimin e ligjit dhe besojmë se sundimi i ligjit vlen për këdo që është i interesuar, qofshin paramilitaret serbë, sjellja e të cilëve ishte absolutisht e tmerrshme, apo kushdo tjetër i përfshirë në konflikt në tërësi. Kjo nuk e minon në asnjë mënyrë besimin që kishim te njerëzit e Kosovës në atë kohë. Presidenti Rugova ishte një njeri me natyrë të butë të cilin e njoha dhe e respektova dhe kisha shumë dashuri për të. Unë ende i kam të gjithë gurët e çmuar që ai më dha në një shportë të veçantë në shtëpi.

Pra, çfarëdo vendimi që del nga Dhomat e Specializuara, njerëzit nuk duhet t’u japin mbështetje, ndihmë dhe inkurajim armiqve të Kosovës jashtë. Ata duhet ta pranojnë vendimin, cilido qoftë ai vendim, dhe të sigurohen që ne të ecim përpara. Është e ardhmja e Kosovës që ka rëndësi, jo historia e saj.

KOHA: Pyetja ime e fundit për këtë çështje është se këta nuk janë vetëm ish-udhëheqësit e UÇK-së, në mesin e atyre që po gjykohen ka qenë presidenti i Kosovës, z. Hashim Thaçi, i cili dikur ka qenë edhe kryeministër. Ne kemi dy kryetarë të Kuvendit të Kosovës në Kosovën e pavarur që po gjykohen gjithashtu. Pra, nuk janë vetëm ish-komandantët e UÇK-së që po gjykohen, por edhe ish-udhëheqja që shpalli pavarësinë. Dhe kjo lloj kritike ndaj gjykatës dhe shqetësimet për gjykatën në lidhje me revizionizmin e historisë janë se vetë themelet e vendit mund të tronditen nga një vendim dënues. Pra, cili është qëndrimi juaj i fundit për këtë?

Robertson: Themelet e Kosovës nuk duhet të tronditen nga asnjë vendim i marrë në atë gjykatë. Ai përfaqëson një sërë rrethanash të veçanta. Por fakti kryesor është se janë populli i Kosovës dhe e ardhmja e tyre që kanë rëndësi në momentin e tanishëm. Unë, e kam njohur z. Thaçin dhe u përballëm me të si sekretar i Mbrojtjes i Mbretërisë së Bashkuar dhe si sekretar i Përgjithshëm i NATO-s, si dhe me lidershipin tjetër të vendit në atë kohë. Por ata janë pjesë e historisë, jo pjesë e së ardhmes së Kosovës. Dhe mendoj se është vërtet, vërtet e rëndësishme që, pavarësisht vendimit, pavarësisht vendimit që del nga gjykata, njerëzit të reagojnë në një mënyrë të qetë dhe paqësore.

Përveç kësaj, sepse nëse nuk e bëjnë këtë, nëse ka një reagim të tepruar ndaj çfarëdo që del nga ky proces i veçantë gjyqësor, atëherë kjo thjesht do të ndihmojë dhe inkurajojë armiqtë, sigurisht, qofshin ata në Beograd apo në kryeqytetet e tjera të vendeve që refuzojnë ta njohin Kosovën. Ata do të ndihmohen dhe mbështeten në pengesat që vendosin në të ardhmen e Kosovës nga çdo reagim i tepruar i njerëzve ndaj vendimit të gjykatës.

Ne besojmë, ne besojmë në sundimin e ligjit dhe Dhomat e Posaçme është pjesë e sundimit të ligjit pas luftës në Kosovë, por njerëzit duhet ta pranojnë se kjo është pjesë e historisë së rajonit, pjesë e vetë historisë së Kosovës, dhe nuk duhet të lejohet të ndotë dhe të dëmtojë reputacionin e Kosovës në botën e jashtme. Dhe kjo është arsyeja pse, e dini, unë me të vërtetë u bëj thirrje njerëzve. Si dikush për të cilin fjala Kosovë është shkruar në zemrën time, unë kërkoj t’i jepet fund paralizës politike, të zgjidhni një president të Republikës në mënyrë që të ecë përpara. Pranojeni këtë, unë kam qenë politikan gjithë jetën time, që nga mosha 15 vjeç, dhe tani jam në dekadën time të 9-të. E di se çfarë është politika. E di sa fort mund të besosh në partitë politike dhe pse ato janë më të mira se partitë e tjera politike. Pra, nuk po përpiqem të pretendoj nga ndonjë pozicion i lartë. Unë di gjithçka për këtë. Por gjithashtu e di nga përvoja e hidhur se përçarjet e brendshme thjesht u japin inkurajim, mbështetje dhe ndihmë armiqve të vendit tonë dhe të vendit tuaj gjithashtu. Dhe për këtë arsye, unë lutem, lutem sinqerisht, në emër të të gjithë miqve, nëse është e mundur, në Mbretërinë e Bashkuar, të cilët janë kaq shumë, që t’i japin fund paralizës që po ndodh, të zgjedhin një president, të ecin përpara drejt anëtarësimit si në NATO ashtu edhe në Bashkimin Evropian. Sepse aty do të qëndrojë prosperiteti i ardhshëm i vendit dhe i popullit të tij.

KOHA: Ndërkohë që kemi fragmentime të brendshme për çështje të ndryshme, siç është zgjedhja e presidentit të ri, ne kemi një konsensus të përgjithshëm këtu në Kosovë për aspiratat tona për t’u bashkuar me aleancën e NATO-s. Megjithatë, aleanca e NATO-s është pak e fragmentuar në këtë drejtim, pasi katër anëtarë nga 32 nuk e njohin pavarësinë e Kosovës, duke e bërë të ardhmen e Kosovës për t’u bashkuar me Aleancën të errët, për të mos thënë më shumë. Cili është qëndrimi juaj për këtë? Si mund të bëhet Kosova një anëtar i ri i Aleancës së NATO-s, ndërkohë që kemi këtë fragmentim të brendshëm të Traktatit të Atlantikut të Veriut?

Robertson: Vlerësoj vendet tona që ende refuzojnë ta njohin Kosovën, dhe ne duhet të punojmë për këtë gjatë gjithë kohës. Dhe kjo është arsyeja pse është kaq e rëndësishme që problemet e brendshme të Kosovës të mos bëhen problem i madh brenda dhe jashtë vendit në tërësi. Ne duhet t’i bindim ata anëtarë të NATO-s, siç bëmë me Maqedoninë e Veriut. Ballkani Perëndimor do të jetë i qetë dhe i sigurt vetëm nëse është pjesë e familjes më të gjerë evropiane. Përvoja e Maqedonisë së Veriut, dhe është një fqinj i ngushtë i Kosovës. Kjo përvojë është ilustruese. Ata qëndruan të bashkuar në ndryshimin e Kushtetutës së tyre dhe në mbajtjen e referendumit, duke lëvizur gradualisht drejt anëtarësimit në NATO. Dhe tani ata ofrojnë zëvendëssekretarin e Përgjithshëm të Organizatës së Traktatit të Atlantikut të Veriut, një vend i vogël i ri, ishte në periferi, i cili kaloi nëpër trazirat e kryengritjes së vitit 2001 që ndodhi në atë kohë, i cili shpëtoi veten, solli unitet të brendshëm dhe një qeveri kombëtare në atë kohë  Dhe tani jo vetëm që janë anëtarë të NATO-s, por ata kanë siguruar zëvendëssekretarin e Përgjithshëm në atë pozicion.

Pra, Kosova duhet të ketë të njëjtën ndjenjë uniteti të brendshëm, të kapërcejë problemet e së kaluarës në mënyrë që të ecë drejt së ardhmes.

KOHA: Por kjo nuk varet vetëm prej saj, Lord Robertson, sepse Kosova ka një konsensus të brendshëm për këtë çështje. Çështja është se Kosova ende dëmtohet nga fqinji i saj verior, Serbia, e cila nuk po e pranon pavarësinë e Kosovës, gjë që do ta bënte atë një lloj normalizimi të marrëdhënieve dhe do t’i lejonte Kosovës të bëhej anëtare e NATO-s dhe BE-së…..

Robertson: Kjo është arsyeja pse Serbia është nën presion të madh në këtë moment, veçanërisht vendimi i presidentit për t’i dhënë lamtumiren me nderime ushtarake gjeneralit Mlladiç, kasapit të Sarajevës. Dhe ky presion do të rritet.  Por për sa kohë që ekziston një paralizë e vazhdueshme politike, kjo thjesht ndihmon në shpërqendrimin e vëmendjes nga ajo që po ndodh në Serbi. Parandalon presionin që i bëhet Serbisë në izolimin që ka në lidhje me Kosovën. Pra, të gjitha janë të ndërthurura.

Katër anëtarët e NATO-s që ende nuk do ta njohin Kosovën dhe Kosova është e pavarur. Të gjithë po shikojnë me kujdes se çfarë po ndodh brenda Kosovës. Po, ka një konsensus, për bashkëngjitje në Bashkimin Evropian. Sigurisht që ka. Mendoj se do të ketë edhe në të ardhmen në Kosovë. Por ata nuk duket se bien dakord për gjëra të tjera. Ata nuk po bien dakord për një president të ri për vendin. Kjo ndihmon armiqtë e mundshëm gjatë gjithë kohës. Kjo e inkurajon Serbinë të vazhdojë të zvarrisë njohjen e të mundshmeve. Shpresoj që njerëzit të mos u bëjnë bisht propagandistëve serbë, të cilët deri më tani kanë qenë relativisht të suksesshëm, por që janë atje në planin afatgjatë do të dështojnë në objektivin e tyre.

KOHA: Pyetja ime e fundit ka të bëjë kryesisht me çështjen e sigurisë. Kosova dhe Gadishulli Ballkanik sigurisht nuk janë të izoluara nga pjesa tjetër e botës. Ne kemi një luftë aktive në Ukrainë, siç e dimë të gjithë, e cila tani po hyn në vitin e saj të pestë. Cila është çështja më e rrezikshme në rajonin tonë dhe në Kosovë, veçanërisht në aspektin e sigurisë këto ditë? Cila është çështja më e rrezikshme në aspektin e sigurisë dhe a shihni ndonjë mundësi që ndonjë konflikt të përhapet në rajonin tonë?

Robertson: Shoh mundësinë e konfliktit që na shikon në fytyrë. Ajo që ndodhi në Ukrainën lindore mund të ndodhë lehtësisht edhe në pjesë të tjera të botës. Dhe kjo është arsyeja pse solidariteti me Ukrainën dhe mbështetja e saj në fushatën e saj kundër Rusisë së Vladimir Putinit është kaq e rëndësishme. Isha në Ballkan fundjavën e kaluar. Isha në Slloveni në Konferencën e Sigurisë në Bled. Dhe dëgjova katër kryeministrat e asaj pjese të botës, Sllovenisë, Sllovakisë, Hungarisë, në një platformë. Dhe ajo që njoha atje ishte angazhimi i tyre për të mbështetur Ukrainën dhe betejën e saj në momentin e tanishëm.

Mos u gaboni për Vladimir Putinin. Objektivat e tij nuk mbarojnë thjesht me Ukrainën. E njoha kur isha sekretar i Përgjithshëm i NATO-s. E takova 9 herë. Jam një nga të paktët njerëz që në të vërtetë kisha një marrëdhënie të mirë dhe të mirë me të në atë kohë. Por ai ka ndryshuar ndërkohë. Më 28 maj 2002, ai qëndroi pranë meje në konferencën për shtyp në samitin NATO-Rusi. Dhe tha këto fjalë, Ukraina është një vend sovran dhe i pavarur dhe do të marrë vendimet e veta për paqen dhe sigurinë. Por ai njeri tani ka ndryshuar plotësisht dhe dëshiron ta përvetësojë me dhunë Ukrainën në konceptin e tij, në konceptin e tij megaloman të një Rusie të re. Dhe ambiciet e tij nuk kufizohen vetëm në Ukrainë. Ne jemi të gjithë nën sulm për momentin, qofshin sulme kibernetike, sabotim, ndërhyrje në zgjedhje, fushata dezinformimi, e gjithë kjo po vazhdon në atë që quhet nivel nën prag. Ata na kanë shpallur luftë. Jemi në një gjendje paqeje dhe duhet ta ndryshojmë këtë plotësisht.

Dhe kjo është arsyeja pse Ballkani Perëndimor duhet të qëndrojë kundër ndërhyrjes nga Rusia. Sulmi nuk do të vijë vetëm përmes tankeve dhe raketave. Mund të jetë shumë më delikat sesa ai përmes sulmeve kibernetike dhe sabotimit, vrasjeve të synuara. Të gjitha këto gjëra janë në manualin e Kremlinit. Dhe ne duhet të qëndrojmë kundër kësaj, prandaj, dhe po kthehem te pika ime, pse uniteti kombëtar i Kosovës në këtë moment është kaq i rëndësishëm në mënyrë që Vladimir Putin të krijojë mendimin e qartë se Kosova, si pjesë e aleancës perëndimore në tërësi, qëndron e vendosur kundër objektivave të tij të dhunshme.

KOHA: Lord George Robertson, ju falënderoj përsëri për kohën dhe mendimet tuaja që i ndatë me audiencën tonë këtu në Kosovë.

Robertson: Është një kënaqësi e madhe të jem me ju sot.

Ministri në detyrë i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, është shpallur fajtor për hedhje të gazit lotsjellës në Kuvend më 21 mars 2018, në ditën kur ishte ratifikuar marrëveshja e demarkimit të kufirit me Malin e Zi.

Gjykatësi i rastit në Gjykatën Themelore në Prishtinë, Sabit Sadikaj, tha se vendimi për veprën penale “përdorim i armës apo mjetit të rrezikshëm” do të shpallet më 8 shtator, raporton Betimi për Drejtësi.

Në seancën e 8 shtatorit, palët do të paraqesin rrethanat lehtësuese dhe rënduese për këtë rast.

Më 10 prill, para gjykatës Sveçla ishte deklaruar i pafajshëm. Ndërkaq, në seancën e 2 shtatorit, ai nuk ishte i pranishëm në gjykatore.

Njoftimi për shpalljen fajtor të Sveçlës vjen disa ditë pasi Gjykata Themelore në Prishtinë e liroi nga akuzat për hedhje të gazit lotsjellës në Kuvend ministrin në detyrë të Punëve të Jashtme dhe Diasporës, Glauk Konjufca.

Sipas aktakuzës së ndryshuar, Sceçla akuzohet se më 21 mars, në sallën plenare të Kuvendit, gjatë një seance të jashtëzakonshme ka përdorur gaz lotsjellës. Sipas Prokurorisë, ai e ka aktivizuar bombolën me gaz dhe e ka hedhur brenda sallës disa herë pa paralajmërim, duke mos u dhënë personave të pranishëm mundësi për t’u larguar.

Prokuroria ka hequr dorë nga ndjekja penale për veprën “Pengimi i personit zyrtar në kryerjen e detyrave zyrtare”, për shkak të parashkrimit të kësaj vepre.

Bashkë me Sveçlën akuzohen edhe ministrja në detyrë e Mjedisit, Planifikimit Hapësinor dhe Infrastrukturës, Fitore Pacolli-Dalipi, ish-deputeti i Lëvizjes Vetëvendosje, Salih Zyba dhe ish-deputetja e Lidhjes Demokratike të Kosovës, Drita Millaku.

Gazi lotsjellës është përdorur nga deputetët e Kuvendit të Kosovës për të kundërshtuar një sërë zhvillimesh politike.

Më 2015, deputetët e LVV-së, që kundërshtonin marrëveshjen për normalizimin e raporteve me Serbinë hodhën gaz lotsjellës në sallën plenare.

Më pas, edhe ata të Aleancës dhe Nismës Socialdemokrate iu bashkuan kundërshtimit për marrëveshjen për demarkimin e kufirit me Malin e Zi, duke hedhur gaz në ambientet e Kuvendit.

Tre vjet më vonë, kur kjo marrëveshje u votua, në Kuvend sërish u hodh gaz lotsjellës dhe pati tensione dhe protesta brenda dhe jashtë ambienteve të organit ligjvënës.

Gjashtë deputetë të Lidhjes Demokratike të Kosovës nuk do ta respektojnë vendimin e Kryesisë së partisë për marrëveshjen me Lëvizjen Vetëvendosje për votimin e Bekim Sejdiut për president të Kosovës.

Kështu bëri të ditur kreu i LDK-së Lumir Abdixhiku pas mbledhjes së grupit parlamentar të LDK-së.

“Me keqardhje të madhe për popullin e Kosovës, për fatin e Republikës, gjashtë deputetë të LDK-së kanë vendosur të mos e respektojnë vendimin e Kryesisë së LDK-së, konkretisht Avdullah Hoti, Hykmete Bajrami, Arben Gashi, Armend Zemaj, Kujtim Shala dhe Janina Ymeri kanë deklaruar se nuk e votojnë kandidatin e propozuar dhe në këtë fazë konsideroj se po i bëjnë dëm të pariparueshëm gjithë procesit dhe pashmangshëm, pa nevojë, po e dërgojnë vendin në zgjedhje të jashtëzakonshme” – tha Abdixhiku.

Tutje, Abdixhiku kritikoi qëndrimin e 6 deputetëve, i cili, sipas tij, do të ketë pasoja zgjedhore për LDK-në.

“Ky pozicion është i dëmshëm për Kosovën dhe për LDK-në. Në çdo palë zgjedhje të ardhshme që shkaktohen për shkak të këtij refuzimi, se kandidatura ishte e shkëlqyeshme, do të ketë pasoja të ardhshme zgjedhore që do ta konsolidojnë pushtetin absolut, dhe për vetë LDK-në”- tha Abdixhiku.

Kreu i LDK-së tha se deputetët që nuk respektojnë vendimin e Kryesisë do të duhej ta dorëzonin mandatin e deputetit.

“Secili njeri që nuk respekton vendimet e Kryesisë më së paku duhet të ndihet përfaqësues i LDK-së. Nëse asgjë tjetër, duhet ta dorëzojnë mandatin e deputetit. Jo, asnjërit s’ia kam kërkuar, po flas personalisht çka kam bërë unë kur s’jam pajtuar në të kaluarën”- deklaoi ai pas mbledhjes së grupit parlamentar të partisë.

Deklarimet e fundit të figurave të LDK-së treguan se brenda partisë ende nuk ka një qëndrim të unifikuar lidhur me propozimin e LVV-së dhe LDK-së për Bekim Sejdiun si kandidat për president të Republikës, anipse më parë u publikua deklarata e përbashkët që marrëveshja politike u votua unanimisht në Kryesinë e partisë.

Disa nga deputetët pas mbledhjes së Kryesisë dhe para mbledhjes së grupit parlamentar u deklaruan pro kësaj kandidature, por pati prej tyre që folën me skepticizëm e deri te refuzimet për përgjigje.

Deputeti i LDK-së, Armend Zemaj, ka deklaruar se qëndrimi i tij është i qartë: mbrojtja e LDK-së dhe shmangia e asaj që ai e konsideron si “kurth të Albin Kurtit”.

“Qëndrimi im është mbrojtja e LDK-së dhe asnjëherë me ra në kurthën e Albin Kurtit”- ka thënë Zemaj pas mbledhjes së Kryesisë.

Ndërkohë, Hykmete Bajrami, e pyetur për qëndrimin e saj, ka bërë të ditur se do ta japë atë brenda strukturave të partisë.

Edhe Avdullah Hoti nuk ka dhënë një përgjigje, por vetëm tha “se e ka bërë qëndrimin publik”.

Ai nuk u përgjigj se a do të qëndronte në sallën e Kuvendit për ta bërë kuorumin.

Nga ana tjetër, Anton Quni ka bërë publik pozicionin e tij sa i përket kandidaturës për president.

“Kam mbështetur kandidaturën e Sejdiut si president i ardhshëm”- ka deklaruar Quni.

Ndërsa Arben Gashi ka qenë më i rezervuar, duke thënë: “E flasim brenda, ta shohim”.

Ndërkaq, Doarsa Kica-Xhelili tha se është më subjektive karshi kandidaturës sepse Bekim Sejdiun e njeh në aspektin profesional shumë më gjatë se tash që po propozohet si emër nga dy parti politike.

“Unë me qëllim deri më tani nuk jam deklaruar sepse kam prapavijë pak më ndryshe në raport me këtë kandidaturë, jo në kuptimin negativ sepse unë zotëri Sejdiun e kam njohur përmes angazhimit tim si avokate”- tha për media Kica-Xhelili.

Ajo tha se në aspektin profesional ai i përmbush të gjitha kriteret, por tha se a do të arrihet në unanimitet mbetet të shihet, pasi që duhet konsensus i plotë.

“Vota ime në parim do jetë pro nëse dakordohet edhe grupi parlamentar. Unë si Doarsë e kam të vështirë të gjej arsye mos ta votoj”- tha ajo.

Kryesia e Lidhjes Demokratike të Kosovës ka miratuar unanimisht marrëveshjen politike për tejkalimin e krizës institucionale dhe ka mbështetur nominimin e profesor Bekim Sejdiut për President të Republikës së Kosovës.

Një ditë më parë (31.08.2026) LDK dhe Lëvizja Vetëvendosje arritën marrëveshje që Bekim Sejdiu të jetë kandidat për president të ri të vendit.

Kryetari i LDK-së, Lumir Abdixhiku, gjatë një konference për media bashkë me Albin Kurtin dhe me zyrtarë të tjerë të të dyja partive, ka thënë se gjatë diskutimeve të përbashkëta janë dakorduar për emrin e Sejdiut.

Kandidati i përbashkët për president të vendit, Bekim Sejdiu, ka deklaruar me këtë rast se është i nderuar për besimin që i është dhënë për këtë pozitë.

Sejdiu tha se motiv i tij i parë dhe kryesor ka qenë që të vihet në shërbim të Republikës së Kosovës. Ai ka falënderuar partinë e Albin Kurtit dhe atë të Lumir Abdixhikut për besimin që ia kanë dhënë.

Para Sejdiut, Lumir Abdixhiku, lider i LDK-së në konferencën për media tha se bisedimet me LVV-në nuk ishin të lehta, por ishin “shteruese”.

Ai e ka falënderuar Lëvizjen Vetëvendosje për bisedimet dhe sipas tij kanë bërë “një punë të mirë, të mbarë për Republikën tonë.”

Një takim i paparalajmëruar mes Liderit të Lëvizjes Vetëvendosje (LVV) në pushtet, Albin Kurti, dhe kryetarit të Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK) në opozitë, Lumir Abdixhiku, për arritjen e një marrëveshjeje për zgjedhjen e presidentit të ardhshëm të Kosovës, ka përfunduar pa ndonjë përparim të shtunën vonë.

Kurti, kryeministër në detyrë, dhe Abdixhiku, janë duke zhvilluar bisedime në përpjekje për ta arritur një marrëveshje për zgjedhjen e presidentit të ri të vendit, që do t’i jepte fund krizës pothuajse dyvjeçare institucionale.

Por takimi i së shtunës nuk ishte paralajmëruar paraprakisht dhe asnjëri prej liderëve nuk foli për media për bisedimet më të fundit.

Megjithatë, i pyetur nga gazetarët duke dalë nga takimi nëse ishte arritur ndonjë përparim, Kurti tha: “Kur të kemi rezultate nga ana jonë, do të kemi lajme për ju”.

Kurti heshti kur u pyet nga gazetarët se çfarë emrash ishin përmendur për president gjatë bisedimeve.

Ky ishte takimi i dytë këtë javë mes tyre, pas atij të mërkurën, pas të cilit të dy liderët thanë se kishin biseduar për emrat e mundshëm për presidentin e ardhshëm, duke i cilësuar negociatat si të “vështira”.

“Jemi në një fazë të re, kur po bisedojmë për dhe me emrat konkretë e të përveçëm, të cilët nuk mund të behën publik derisa të ketë pajtueshmëri për ta dhe me ta”, kishte thënë Kurti pas atij takimi.

Për shkak të mospajtimeve mes partive parlamentare për pasardhësin e Vjosa Osmanit, Kosova mbajti zgjedhje të parakohshme në qershor.

Dhe ajo rrezikon të mbajë sërish zgjedhje, që do të ishin të katërtat parlamentare në dy vjetet e fundit, nëse nuk zgjidhet presidenti i ri deri në fillim të shtatorit.

Vendi është me ushtruese të detyrës së presidentit, Albulena Haxhiun, qëkurse Vjosa Osmanit i mbaroi mandati në prill.

Haxhiu, sipas Kushtetutës mund ta ushtrojë këtë post vetëm për gjashtë muaj – pra deri më 4 tetor.

Akti më i lartë juridik në vend nuk ka paraparë e çfarë ndodh nëse përfundon kjo periudhë dhe vendi s’ka president të ri.

LVV-ja dhe LDK-ja, pas dështimit të bisedimeve për bashkëpunim qeveritar, kanë mbajtur tri takime ku kanë biseduar për një marrëveshje të mundshme për presidentin e ardhshëm, por nuk kanë treguar se kush janë kandidatët e mundshëm.

Çështja e presidentit ishte pika më e nxehtë edhe në bisedimet e dështuara për bashkëqeverisje mes LVV-së dhe LDK-së.

Partia e Kurtit i fitoi 53 mandate në zgjedhjet e fundit dhe, së bashku me partitë e komuniteteve joshumicë, i ka votat e mjaftueshme prej të paktën 61 sosh, për të konstituuar Kuvendin dhe krijuar Qeverinë e re.

Megjithatë, nevojitet prania e 80 deputetëve në Kuvendin me 120 vende që votimi për presidentin e Kosovës të jetë i vlefshëm.

Me një marrëveshje të mundshme me LDK-në për çështjen e presidentit, e cila i fitoi 18 vende, atëherë do të arriheshin të paktën 81 vota, mjaftueshëm për votimin e presidentit të ri, nëse të paktën 80 prej tyre do të qëndronin në sallë.

Bashkësia Islame e Kosovës (BIK) ka kërkuar nga autoritetet e vendit ta hetojë “vërtetësinë” e një dokumenti të quajtur “Top sekret” në aktakuzën ndaj një të dyshuari për spiunazh për Serbinë, dhe pretendimet që përmban dokumente se gjoja kjo bashkësi fetare është e ndikuar nga shërbimet sekrete të shtetit fqinj.

Në një deklaratë publike të shtunën, myftiu i Kosovës, Naim Tërnava, tha se publikimi i materialeve të paraqitura si pjesë e aktakuzës së ngritur këtë javë ndaj Fatmir Shehollit për spiunazh dhe dokumenti i cilësuar në publik si “Top sekret”, kanë krijuar “një situatë që kërkon maturi, përgjegjësi dhe, mbi të gjitha, zbardhjen e plotë të së vërtetës”.

Prokurorët e akuzojnë Shehollin – i cili ndodhet në paraburgim qëkurse u arrestua tetorin e kaluar – se ka bashkëpunuar me Agjencinë e Sigurisë dhe Informacionit të Serbisë (BIA).

Në aktakuzën kundër tij, ndër të tjera, thuhet edhe se në telefonimin e sekuestruar të Shehollit ishte gjetur një fotografi e një dokumenti që ka mbishkrimin “Top sekret 2”, të shkruar në gjuhën serbe.

Në të thuhet se fonde të mbledhura nga ambasadat islamike në Beograd do të investoheshin në ndërtimin e xhamive në Kosovë për gjoja të shtrirë ndikimin e islamit në Kosovë, përçarë shqiptarët, nxitur emigrimin dhe ndryshuar perceptimin e Perëndimit për Kosovën, me synimin për ta krijuar një terren ku Serbia do të mund të rikthente Kosovën nën juridiksionin e saj.

Tërnava tha se përmbajtja e pretendimeve të tilla është arsyeja pse ai po u drejtohej qytetarëve, institucioneve kompetente, Prokurorisë Speciale dhe të gjitha organeve profesionale të së Kosovës “me një kërkesë të qartë: çdo pretendim i paraqitur në publik duhet të verifikohet në mënyrë të plotë, profesionale dhe institucionale”.

“Nëse një dokument i tillë ekziston dhe nëse është autentik, duhet të bëhet e qartë kush e ka hartuar, nga cili burim ka ardhur, për çfarë qëllimi është përgatitur, në çfarë rrethanash është përdorur dhe çfarë vlere ka në aspektin faktik dhe provues”, theksoi shefi i BIK-ut.

Ai i cilësoi pretendimet në atë dokument si “jashtëzakonisht të rënda”.

“Për këtë arsye, ato nuk mund të trajtohen as si të vërteta të mirëqena dhe as të mbeten vetëm në nivelin e interpretimeve apo deklarimeve publike. Ato duhet t’i nënshtrohen verifikimit të plotë institucional, mbi bazën e fakteve, dokumenteve dhe provave”, nguli këmbë ai.

Kosova është vend me shumicë myslimane, me rreth 95 për qind të banorëve që u deklaruan se i përkasin besimit islam në regjistrimin e fundit të popullsisë më 2024.

Kjo nuk është hera e parë që pretendohet se shërbimi sekret serb synon t’i përdorë grupet islame në Kosovë.

Prokuroria Speciale, në një kërkesë për mbajtjen në paraburgim të Fehim Salit, i cili akuzohet për spiunazh për Serbinë, kishte thënë se Sali mblidhte, ndër të tjera, informacione për persona që i përkasin sektit vehabi.

Tërnava theksoi se, “po aq e rëndësishme është të sqarohet nëse dhe në çfarë mase ky dokument, apo materiale të tjera të ngjashme, janë përdorur gjatë viteve të fundit si bazë për akuza, fushata apo veprime kundër Bashkësisë Islame të Kosovës, institucioneve të saj, xhamive, medreseve, teologëve, imamëve dhe udhëheqësve të saj”.

Bashkësia Islame e Kosovës ka të drejtë dhe detyrë të kërkojë që emri, veprimtaria dhe kredibiliteti i saj të mos cenohen përmes pretendimeve të pa verifikuara, shtoi ai.

Ndërkohë, gjyqi kundër Fatmir Shehollit do të nisë më 7 shtator.

Rasti i Shehollit është një nga disa raste të spiunazhit të dyshuar për Serbinë që autoritetet kosovare kanë hetuar viteve të fundit.

Autoritetet në Kosovë thanë se të paktën dhjetë mbetje kockore të gjetura në tri varrezat masive në Zubin Potok, janë dërguar në Hagë për identifikim përmes ADN-së.

Ministri në detyrë për Punë, Familje dhe Vlerat e Luftës Çlirimtare, Andin Hoti, gjatë një vizite në Kalludër – një nga lokacionet ku u gjetën mbetje mortore – së bashku me familjarët e të zhdukurve, tha se mbetjet mortore të gjetura në këtë vend janë dërguar në laboratorin e Komisionit Ndërkombëtar për Persona të Zhdukur në Hagë, ku do të bëhet krahasimi me mostrat e dhëna nga familjarët e të zhdukurve.

Pritet që shpejt të arrijnë rezultatet e para nga Haga pas dërgimit të mbetjeve kockore, thanë nga Institutit i Mjekësisë Ligjore.

Gërmimet kishin nisur në korrik dhe më 21 gusht, autoritetet njoftuan se kishte përfunduar procesi i gërmimeve dhe i zhvarrosjes të mbetjeve mortore në tri lokacione në Kalludër të Vogël dhe Jabukë të Zubin Potokut. Në tri varret masive, Prokuroria Speciale ka deklaruar se janë gjetur mbetje mortore të të paktën 23 personave.

Lidhur me këtë rast, tre persona janë arrestuar nën dyshime për krime lufte kundër popullatës civile dhe aktualisht të njëjtit janë në paraburgim.

Autoritetet në Kosovë dyshojnë se mbetjet mortore të gjetura në varrezat masive në Kalludër të Vogël dhe në Jabukë të Zubin Potokut mund t’i përkasin “grupit të intelektualëve të Mitrovicës”.

Grupi prej 23 personash është i zhdukur që nga 19 prilli i vitit 1999. Në mesin e tyre kishte mjekë, profesorë, avokatë dhe profile të tjera.

Prokuroria Speciale e Kosovës tha se rastin e 23 personave të zhdukur e kanë trajtuar prej shtatë vjetësh dhe se provat e mbledhura deri tani çojnë hetimin drejt tyre, por vetëm përmes identifikimit me ADN do të vërtetohet nëse bëhet fjalë për ta.

Udhëheqësja e Komisionit Ndërkombëtar për Persona të Zhdukur (ICMP) në Ballkanin Perëndimor, Samira Krehiq, ditë më parë tha për Radion Evropa e Lirë se gjetja e mbetjeve mortore është vetëm fillimi i një procesi kompleks të identifikimit.

Sipas saj, gjendja e mbetjeve, degradimi i ADN-së dhe mungesa e mostrave të mjaftueshme nga familjarët mund ta vështirësojnë identifikimin. Në rastet më komplekse, sipas Krehiq, mund të kërkohen ekspertizë, analiza dhe përpjekje shtesë.

Ajo u shpreh se identiteti i viktimave dhe ngjarja nuk duhet të paragjykohen para përfundimit të analizave të ADN-së.

“Vetëm pasi ta dimë me siguri identitetin individual të të gjitha viktimave që janë gjetur, mund të fillojë rindërtimi i ngjarjes, jo anasjelltas”, tha Krehiq.

ICMP-ja është përfshirë në kërkimin dhe identifikimin e personave të zhdukur nga lufta në Kosovë që nga viti 1999.

Sipas Institutit të Krimeve të Kryera Gjatë Luftës në Kosovë, 1.577 persona vazhdojnë të jenë të zhdukur nga lufta e viteve 1998-1999, ndërsa janë dokumentuar gjithsej 12.230 viktima të luftës.

Kosova ka kërkuar vazhdimisht nga Serbia bashkëpunim për zbardhjen e fatit të personave të zhdukur dhe qasje në arkivat ushtarake që sipas autoriteteve mund të ndihmojnë në identifikimin e lokacioneve të varreve të mundshme.

Lideri i Lëvizjes Vetëvendosje (LVV) në pushtet, Albin Kurti, dhe kryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK) në opozitë, Lumir Abdixhiku, kanë biseduar për “emra konkretë” për presidentin e ardhshëm të Kosovës, por nuk pranuan t’i bëjë të ditur ata për shkak të “ndjeshmërisë” së bisedimeve.

Kurti, kryeministër në detyrë, dhe Abdixhiku, u takuan të mërkurën në përpjekje për ta arritur një marrëveshje për zgjedhjen e presidentit të ri të vendit, që do t’i jepte fund krizës pothuajse dyvjeçare institucionale.

“Do të vazhdojnë bisedimet për shkak se është rritur mirëbesimi dhe është hera e parë që kemi diskutuar me dhe për emra të përveçëm”, tha Kurti pas takimit pothuajse treorësh në Prishtinë.

Ai tha se “jemi në një fazë të re, kur po bisedojmë për dhe me emrat konkretë e të përveçëm, të cilët nuk mund të behën publik derisa të ketë pajtueshmëri për ta dhe me ta”.

Derisa nuk pranoi të flasë për karakteristikat e kandidatëve, Kurti tha se “të gjithë janë në përputhje me atë qe jemi pajtuar sa i përket kritereve, standardeve, parimeve, vlerat, meritave dhe kontributeve”.

“Pra, të gjithë janë personalitete të mira, ka edhe shumë të mira, por ne duhet ta zgjedhim atë që është i/e shkëlqyeshme”, theksoi Kurti.

Edhe Abdixhiku theksoi se emrat e shtjelluar në takim “mund ta them me bindje të plotë se të gjithë, në masë të madhe, janë në vijë me parimet e dakorduara deri më tani”.

Ai shtoi se, për shkak të ndjeshmërisë së procesit, nuk mund të thotë se cilët janë emra konkretë në këtë fazë, “por do të takohemi sërish për të finalizuar dhe për të zgjedhur presidentin e ardhshëm të Kosovës”.

Ndërkohë, Kurti paralajmëroi për bisedime të vështira në vazhdim, duke thënë se tani “ne duhet të bisedojmë hollësisht e gjerësisht” për shkak të numrit të emrave që palët mund t’i sjellin në tryezë.

Për shkak të mospajtimeve mes partive parlamentare për pasardhësin e Vjosa Osmanit – mandati presidencial së cilës përfundoi në prill – Kosova mbajti zgjedhje të parakohshme në qershor.

Dhe ajo rrezikon të mbajë sërish zgjedhje, që do të ishin të katërtat parlamentare në dy vjetet e fundit, nëse nuk zgjidhet presidenti i ri deri në fillim të shtatorit.

LVV-ja dhe LDK-ja, pas dështimit të bisedimeve për bashkëpunim qeveritar, kanë mbajtur një takim ku kanë diskutuar për profilin e presidentit të ardhshëm dhe kanë thënë se synojnë që në takimin e radhës të dalin me emra konkretë.

Deri më tani, në media kanë qarkulluar disa emra për postin e presidentit.

Emri i profesorit Ibrahim Berisha dhe i ish-nënkryetarit të Kuvendit të Kosovës në vitin 1990, Ilaz Ramaji, u përmendën, por që të dy mohuan përfshirjen në proces. Po ashtu është përmendur edhe emri i ish-presidentit të Kosovës, Fatmir Sejdiu.

Ndërkaq, ish-kryeministri i Kosovës, Ramush Haradinaj, ka propozuar emrin e ish-presidentit Hashim Thaçi për president.

Thaçi gjendet në paraburgim në Hagë duke pritur vendimin – që shpallet më 16 shtator – në rastin kundër tij dhe ish-kryeparlamentarëve Kadri Veseli e Jakup Krasniqi dhe ish-deputetit Rexhep Selimi për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit.

Ndërkaq, ish-ambasadori i Organizatës për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë, William Walker, ka propozuar që president të bëhet Faton Bislimi, nga radhët e LDK-së.

Ushtruesja e detyrës së presidentit, Albulena Haxhiu, sipas Kushtetutës mund ta ushtrojë këtë post vetëm për gjashtë muaj – pra deri më 4 tetor.

Akti më i lartë juridik në vend nuk ka paraparë e çfarë ndodh nëse përfundon kjo periudhë dhe vendi s’ka president të ri.

Çështja e presidentit ishte pika më e nxehtë edhe në bisedimet e dështuara për bashkëqeverisje mes LVV-së dhe LDK-së.

Tani, LVV-ja kërkon president konsensual, ndërkaq LDK-ja po ashtu kërkon që kreu i ri i shtetit të mos jetë i lidhur me ndonjë parti politike.

Partia e Kurtit i fitoi 53 mandate në zgjedhjet e fundit dhe, së bashku me partitë e komuniteteve joshumicë, i ka votat e mjaftueshme prej të paktën 61 sosh, për të konstituuar Kuvendin dhe krijuar Qeverinë e re.

Megjithatë, nevojitet prania e 80 deputetëve në Kuvendin me 120 vende që votimi për presidentin e Kosovës të jetë i vlefshëm.

Me një marrëveshje të mundshme me LDK-në për çështjen e presidentit, e cila i fitoi 18 vende, atëherë do të arriheshin të paktën 81 vota, mjaftueshëm për votimin e presidentit të ri, nëse të paktën 80 prej tyre do të qëndronin në sallë.

Lideri i Lëvizjes Vetëvendosje (LVV) në pushtet, Albin Kurti, dhe kryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK) në opozitë, Lumir Abdixhiku, janë duke e zhvilluar një takim në një përpjekje të re për ta arritur një marrëveshje për zgjedhjen e presidentit të ri të vendit, që do t’i jepte fund krizës pothuajse dyvjeçare institucionale.

Duke hyrë në takim, Kurti, kryeministër në detyrë, tha se “unë gjithmonë pres më të mirën” dhe se po bën përpjekje për ta arritur një marrëveshje, në mënyrë që të shmangen zgjedhjet e parakohshme parlamentare.

Takimi mes tyre vjen disa orë pasi zyrtari i LVV-së, zëvendëskryeministri Glauk Konjufca, tha se partia i ka emrat për presidentin, por nuk deshi t’i zbulojë.

As Kurti nuk iu përgjigj pyetjeve lidhur me emrat e mundshëm për presidentin e ardhshëm, duke thënë se dëshiron ta ruajë “konfidencialitetin e bisedimeve” me Abdixhikun.

Për shkak të mospajtimeve mes partive parlamentare për pasardhësin e Vjosa Osmanit – mandati presidencial së cilës përfundoi në prill – Kosova mbajti zgjedhje të parakohshme në qershor.

Dhe ajo rrezikon të mbajë sërish zgjedhje, që do të ishin të katërtat parlamentare në dy vjetet e fundit, nëse nuk zgjidhet presidenti i ri deri në fillim të shtatorit.

LVV-ja dhe LDK-ja, pas dështimit të bisedimeve për bashkëpunim qeveritar, kanë mbajtur një takim ku kanë diskutuar për profilin e presidentit të ardhshëm dhe kanë thënë se synojnë që në takimin e radhës të dalin me emra konkretë.

Edhe nga LDK-ja një ditë më parë kanë thënë se së shpejti do të dalin me emra konkretë për presidentin.

Deri më tani, në media kanë qarkulluar disa emra për postin e presidentit.

Emri i profesorit Ibrahim Berisha dhe i ish-nënkryetarit të Kuvendit të Kosovës në vitin 1990, Ilaz Ramaji, u përmendën, por që të dy mohuan përfshirjen në proces. Po ashtu është përmendur edhe emri i ish-presidentit të Kosovës, Fatmir Sejdiu.

Ndërkaq, ish-kryeministri i Kosovës, Ramush Haradinaj, ka propozuar emrin e ish-presidentit Hashim Thaçi për president.

Thaçi gjendet në paraburgim në Hagë duke pritur vendimin – që shpallet më 16 shtator – në rastin kundër tij dhe ish-kryeparlamentarëve Kadri Veseli e Jakup Krasniqi dhe ish-deputetit Rexhep Selimi për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit.

Ndërkaq, ish-ambasadori i Organizatës për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë, William Walker, ka propozuar që president të bëhet Faton Bislimi, nga radhët e LDK-së.

Ushtruesja e detyrës së presidentit, Albulena Haxhiu, sipas Kushtetutës mund ta ushtrojë këtë post vetëm për gjashtë muaj – pra deri më 4 tetor.

Akti më i lartë juridik në vend nuk ka paraparë e çfarë ndodh nëse përfundon kjo periudhë dhe vendi s’ka president të ri.

Çështja e presidentit ishte pika më e nxehtë edhe në bisedimet e dështuara për bashkëqeverisje mes LVV-së dhe LDK-së.

Tani, LVV-ja kërkon president konsensual, ndërkaq LDK-ja po ashtu kërkon që kreu i ri i shtetit të mos jetë i lidhur me ndonjë parti politike.

Partia e Kurtit i fitoi 53 mandate në zgjedhjet e fundit dhe, së bashku me partitë e komuniteteve joshumicë, i ka votat e mjaftueshme prej të paktën 61 sosh, për të konstituuar Kuvendin dhe krijuar Qeverinë e re.

Megjithatë, nevojitet prania e 80 deputetëve në Kuvendin me 120 vende që votimi për presidentin e Kosovës të jetë i vlefshëm.

Me një marrëveshje të mundshme me LDK-në për çështjen e presidentit, e cila i fitoi 18 vende, atëherë do të arriheshin të paktën 81 vota, mjaftueshëm për votimin e presidentit të ri, nëse të paktën 80 prej tyre do të qëndronin në sallë.

Prokuroria Speciale e Kosovës ka ngritur aktakuzë ndaj Fatmir Shehollit, duke e akuzuar se ka bashkëpunuar me Agjencinë e Sigurisë dhe Informacionit të Serbisë (BIA) dhe se, në një rast tjetër, ka shantazhuar një person për një shumë prej mbi 13 mijë eurosh.

Sheholli akuzohet për dy vepra penale: “spiunazh” dhe “shantazh”.

Sipas aktakuzës, në një periudhë të papërcaktuar kohore deri më 9 tetor 2025, Sheholli dyshohet se ishte rekrutuar nga BIA dhe se kishte vepruar sipas udhëzimeve dhe detyrave të zyrtarëve të këtij shërbimi.

Prokuroria pretendon se ai kishte mbledhur dhe siguruar informacione e dokumente që lidheshin me zhvillimet politike, situatën e sigurisë dhe funksionimin e institucioneve të Kosovës.

Këto të dhëna, sipas aktakuzës, ai ua kishte përcjellë zyrtarëve të shërbimit serb përmes mesazheve telefonike.

Përveç akuzës për spiunazh, Sheholli përballet edhe me akuzën për shantazh.

Prokuroria pretendon se, nga viti 2022 deri në dhjetor të vitit 2025, ai kishte shantazhuar një person me inicialet A.J., duke e detyruar të vepronte në dëm të pasurisë së tij.

Vlera e dëmit, sipas aktakuzës, tejkalon 13 mijë euro.

Sheholli dyshohet se i kishte kërkuar para këtij personi në formë huazimi dhe e kishte kërcënuar se, nëse nuk ia jepte paratë, do të publikonte në media video dhe informacione që mund t’ia dëmtonin rëndë reputacionin dhe autoritetin.

Aktakuza tashmë i është dorëzuar Gjykatës Themelore në Prishtinë për shqyrtim.

Sheholli vazhdon të mbahet në paraburgim.

Sheholli është arrestuar në tetor të vitit 2025 nën dyshimin për spiunazh.

Në atë kohë, Prokuroria Speciale e Kosovës nuk ka dhënë hollësi se për kë dyshohej se kishte spiunuar.

Megjithatë, në ditën e arrestimit, ministri në detyrë i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, ka lënë të kuptohej se dyshimet lidheshin me Serbinë.

Sveçla ka deklaruar se Sheholli gëzonte “hapësira të pakufizuara” në mediat e Kosovës dhe se kishte “bashkëpunuar me aktorë që çdo ditë punojnë e veprojnë për të minuar Republikën tonë dhe progresin e saj”.

Rasti i Shehollit është një nga disa raste të spiunazhit të dyshuar për Serbinë që autoritetet kosovare kanë hetuar viteve të fundit.

Në qershor të vitit të kaluar, Gjykata Themelore në Prishtinë ka dënuar Aleksandar Vllajiqin me pesë vjet burgim, pasi ai është deklaruar fajtor për spiunazh si anëtar i Agjencisë serbe të Inteligjencës dhe Sigurisë (BIA), ndërsa Bedri Shabani dhe Muharrem Qerimi po gjykohen, gjithashtu, nën akuzat për spiunazh për Serbinë.

Deputeti i Aleancës, Ramush Haradinaj, deklaroi se do të ishte “nder” për deputetët e legjislaturës së 11-të që ish-presidenti Hashim Thaçi të zgjidhej sërish në këtë post.

Që pothuajse gjashtë vjet, Thaçi gjendet në qendrën e paraburgimit të Dhomave të Specializuara të Kosovës në Hagë, nën akuza për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit.

Ai dhe ish-eprorët e tjerë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës po presin vendimin për këtë rast, që do të shpallet nga Trupi Gjykues më 16 shtator.

Në një deklarim për media nga ambientet e Kuvendit të Kosovës, Haradinaj, që në të kaluarën ka mbajtur postin e kryeministrit dhe ka qenë drejtues i Aleancës, tha se kreu i Lëvizjes Vetëvendosje, njëherësh kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, po synon që ta zvarrisë procesin e formimit të institucioneve, pasi sipas tij, emra për çështjen e presidentit ka, duke propozuar emrin e Thaçit.

“Nëse do zgjidhje Kurti, regjimi i Kurtit, është në nderin e kësaj legjislature, por edhe çdo legjislature që t’ia vazhdojmë mandatin presidentit Thaçi. Atij i është marrë mandati nga një ndërhyrje ligjore dhe me kthimin e tij është nderin tonë si shqiptar, si komb, jo për shkak të ndonjë afërsie partiake a politke, por për shkak të një kundërpërgjigje të armiqve të Kosovës që kurrë nuk flenë, që t’ia vazhdojmë mandatin. Ka edhe x opsione të tjera mos me mbajtur peng Kosovën”, tha Haradinaj.

Thaçi u zgjodh president i Kosovës më 26 shkurt 2016 dhe dha dorëheqje nga posti më 5 nëntor 2020 dhe u nis drejt Hagës, pasi Dhomat e Specializuara të Kosovës konfirmuan aktakuzën ndaj tij dhe ish-kryeparlamentarëve Kadri Veseli e Jakup Krasniqi dhe ish-deputetit Rexhep Selimi. Të katërt janë deklaruar të pafajshëm.

Edhe nga ish-partia e Thaçit, Partia Demokratike e Kosovës, kanë shprehur mbështetje për një mandat të ri për ish-presidentin.

“Presim që më 16 shtator, ai dhe çlirimtarët të vijnë të lirë dhe do t’i presim të gjithë. Andaj është mundësi e mirë, edhe pse jo, të gjitha forcat politike të japin mbështetje për presidentin Thaçi që të vazhdojë punën aty ku e ka lënë”, tha deputeti i PDK-së, Arian Tahiri më 21 gusht gjatë një konferencë për media.

Megjithatë, më herët gjatë këtij viti, në një intervistë të dhënë me shkrim nga paraburgimi në Hagë, Thaçi, që ka mbajtur edhe postin e kryeministrit në të kaluarën, kishte deklaruar se, nëse lirohet, nuk synon t’i rikthehet garës politike.

Thaçi po ashtu është duke u përballur edhe me një rast tjetër gjyqësor të ngritur pranë Dhomave të Specializuara nën akuza për pengim të drejtësisë.

Nga gjykata në Hagë, thanë se do të jetë në dorën e gjyqtarit të rastit për pengim të drejtësisë që të vendosë nëse ish-presidenti i Kosovës do të lirohej nga paraburgimi, në rast se shpallet i pafajshëm në rastin e parë për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit.

Propozimi i Haradinajt që Thaçi të ketë edhe një mandat vijnë në kohën kur LVV-ja e Kurtit dhe Lidhja Demokratike e Kosovës kanë zhvilluar bisedime për gjetjen e një emri konsensual për postin e presidentit.

Kurti po kërkon marrëveshje politike për presidentin, para se të vazhdohet me konsitutimin e Kuvendit dhe formimit të Qeverisë së re të dalë nga zgjedhjet e qershorit.

Megjithatë, LVV dhe LDK ende nuk kanë përmendur ndonjë emër konkretë për kreun e shtetit.

LVV-ja e Kurtit ka fituar mandate të mjaftueshme për të konstituuar Kuvendin dhe për të votuar Qeverinë e re – duke llogaritur edhe në votat e partive të minoriteteve joshumicë.

Megjithatë, për zgjedhjen e presidentit nevojitet prania e 80 deputetëve në Kuvendin me 120 vende që votimi për presidentin e Kosovës të jetë i vlefshëm.

Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, tha se institucionet e vendit janë në komunikim të vazhdueshëm me KFOR-in për hapjen e plotë të urës kryesore mbi lumin Ibër dhe “marrjen tërësisht nën kontroll” të saj nga Policia e Kosovës.

“Jemi në komunikim të përditshëm, qoftë Kryeministria, qoftë Ministria e Punëve të Brendshme, në mënyrë që gjithçka të shkojë në mënyrë të qetë dhe paqësore”, tha Kurti, gjatë një konference për media më 22 gusht, kur u pyet se kur pritet të hapet ura kryesore në Mitrovicë.

Ai tha se pasditen e së shtunës do të ketë një takim me komandantin e KFOR-it, Ozgan Ulutash, teksa e cilësoi si “absurde” që ura të vazhdojë të jetë e mbyllur.

“Duhet të përkujtojmë që pas ndërtimit të urave të reja është bërë absurde që ajo urë të mbahet e mbyllur dhe fakti që qytetarët kanë qarkulluar lirshëm nëpër këto urat e reja dhe nuk ka shtim as të incidenteve as të tensioneve, tregon që qarkullimi i njerëzve dhe mallrave, liria gjithnjë më e madhe e lëvizjes është e dobishme jo vetëm për ekonominë, por edhe për paqen dhe sigurinë”, theksoi Kurti.

Ura kryesore mbi Ibër është e hapur për këmbësorë, por jo edhe për qarkullimin e automjeteve.

Që nga përfundimi i luftës, misioni paqeruajtës i NATO-s në Kosovë, KFOR, e ka mbajtur nën mbikëqyrje urën, e cila ndër vite ka qenë pikë e përplasjeve ndëretnike.

Megjithatë, së voni KFOR-i ka njoftuar për nisjen e tërheqjes graduale nga ura, pas përmirësimit të situatës së sigurisë, gjë që ka zemëruar Serbinë.

Komentet e Kurtit vijnë pasi një zyrtar i NATO-s i tha më 20 gusht Radios Evropa e Lirë se çdo vendim për rihapjen e mundshme e kësaj ure për qarkullimin e veturave, duhet të “adresojë nevojat e të gjitha komuniteteve lokale”.

“KFOR-i po ashtu vazhdon të ofrojë mbështetjen e nevojshme të sigurisë në mënyrë që përpjekjet diplomatike të Bashkimit Evropian të mund të lëvizin përpara”, tha zyrtari i NATO-s.

Serbia ka kundërshtuar planet e KFOR-it për reduktimin e pranisë mbi këtë urë. Presidenti serb, Aleksandar Vuçiq, i është drejtuar me një letër shefit të NATO-s, Mark Rutte, duke i kërkuar që ky proces të ndalet.

“Sapo i dërgova një letër sekretarit të përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, dhe kërkova që KFOR-i, në përputhje me Rezolutën 1244 të OKB-së, të ndalë terrorin ndaj serbëve, përndjekjen dhe arrestimet e tyre, rrënimin e shtëpive, si dhe hapjen e urës mbi Ibër”, shkroi Vuçiq në Instagram më 20 gusht.

Sipas Vuçiqit, tërheqja e KFOR-it nga ura në këtë moment do të “krijonte kushte për një përballje përfundimtare me popullsinë serbe” në veri të Kosovës.

Por, ministri në detyrë i Mbrojtjes, Ejup Maqedonci, tha e përpjekjet e Serbisë për ta paraqitur optimin e pranisë së KFOR-it si “kërcënim për komunitetin serb” apo si dëshmi se situata në Kosovë është e paqëndrueshme, “nuk përputhen me realitetin në terren”.

Ai e akuzoi Serbinë se po përpiqet të zhvendos vëmendjen lidhur me gjetjen e varrezave masive në veriun e Kosovës, zbulimin e armatimit afër lokacioneve ku u gjetën mbetje mortore dhe veprimeve të Kosovës kundër rrjeteve të dyshuara të inteligjencës së Serbisë dhe aktiviteteve subersive kundër Kosovës.

“Ky është një proces [procesi i optimizimit të KFOR-it] i bazuar në vlerësime profesionale të situatës në terren dhe nuk paraqet zvogëlim të sigurisë për asnjë qytetar apo komunitet në Kosovë”, tha Maqedonci.

Tërheqja graduale e trupave të NATO-s nga ura është pjesë e procesit të optimizimit të pozicionimit të KFOR-it, i cili po zhvillohet me transparencë të plotë, tha zyrtari i aleancës, duke shtuar se ky proces mund të zhbëhet, varësisht nga situata e sigurisë.

“KFOR-i do të ketë prani të dukshme në Mitrovicë të Veriut dhe të Jugut si dhe në veriun e Kosovës dhe vazhdon të kontribuojë që të ketë mjedis të sigurt për të gjithë”, tha zyrtari i NATO-s në një përgjigje për REL-in.

Qeveria e Kosovës kishte paralajmëruar në korrik të vitit 2024 hapjen e urës kryesore mbi Ibër edhe për qarkullimin e automjeteve, një nismë që shkaktoi tensione dhe reagime nga bashkësia ndërkombëtare.

Ndërkohë, ekzekutivi kosovar ka ndërtuar edhe dy ura të tjera pranë urës kryesore – një për këmbësorë dhe një për automjete – me synimin për të lidhur Mitrovicën e Veriut me Mitrovicën e Jugut.

Ura kryesore mbi lumin Ibër konsiderohet një nga pikat më të ndjeshme në aspektin e sigurisë në veri të Kosovës.

Ka përfunduar procesi i gërmimeve dhe ai i zhvarrosjes së mbetjeve mortore në tri lokacione në Kalludër të Vogël dhe Jabukë të Zubin Potokut, ku janë konfirmuar tri varreza masive, njoftoi Komisioni Qeveritar për Persona të Zhdukur.

Gërmimet nisën në fund të korrikut në fshatrat në veri të Kosovës dhe autoritetet kanë konfirmuar se në tri lokacione janë gjetur mbetjet mortore të 23 personave. Komisioni tha se viktimat ishin zhdukur me forcë gjatë luftës.

“Pas përfundimit të aktiviteteve në terren, procesi vazhdon me ekzaminimet mjekoligjore në Institutin e Mjekësisë Ligjore dhe identifikimin përmes analizës së ADN-së, me qëllim të konfirmimit të identitetit të viktimave dhe për të pasuar me hapat e mëtejme sipas procedurave përkatëse përfshirë informimin zyrtar të familjeve”, u tha në njoftimin e Komisionit.

Institucionet e Kosovës dyshojnë se mbetjet mortore që u gjetën në Zubin Potok mund t’u përkasin grupit të 23 shqiptarëve që ishin zhdukur në atë pjesë të Kosovës në vitin 1999.

Ky grup, i njohur si “grupi i intelektualëve të Mitrovicës” është i zhdukur që nga 19 prilli i vitit 1999. Në mesin e tyre kishte mjekë, profesorë, avokatë dhe profile të tjera.

Një ditë më parë, Policia e Kosovës ekspozoi një arsenal armësh, uniformash e pajisjesh të tjera ushtarake që tha se u gjetën në zonat përreth vendeve ku janë gjetur mbetje mortore në Zubin Potok.

Autoritetet thanë se armët do të analizohen për të kuptuar nëse janë përdorur në vrasjen e këtyre personave apo janë përdorur në ndonjë rast tjetër që është hetuar.

Gërmimet në Zubin Potok nisën më 28 korrik pas një hetimi dyvjeçar lidhur me dyshimet për krime lufte.

Lidhur me dyshimet për krime lufte kundër popullatës civile, pas nisjes së gërmimeve në veri, janë arrestuar tre persona të dyshuar. Që të tre gjenden në paraburgim.

Zyrtarët shtetërorë në Kosovë kanë bërë thirrje që Serbia të hapë arkivat ushtarake, që të zbardhet fati i personave të zhdukur gjatë luftës më 1998/99.

Sipas Institutit të Krimeve të Kryera Gjatë Luftës në Kosovë, 1.577 persona vazhdojnë të jenë të zhdukur nga lufta e viteve 1998-1999, ndërsa janë dokumentuar gjithsej 12.230 viktima të luftës.

Gjykata Speciale do ta shpallë më 16 shtator në Hagë aktgjykimin në rastin ndaj katër ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës: Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit.

Para kësaj gjykate, e cila zyrtarisht quhet Dhomat e Specializuara dhe Zyra e Prokurorit të Specializuar të Kosovës, për tri vjet është zhvilluar procesi gjyqësor lidhur me akuzat për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit, që pretendohet se janë kryer gjatë dhe menjëherë pas luftës në Kosovë. Prokuroria kërkoi dënim me nga 45 vjet burg për secilin prej katër të akuzuarve.

Rezultati i këtij procesi mbetet ende i panjohur. Ndërkohë, ndaj ish-presidentit të Kosovës, Hashim Thaçi, para së njëjtës gjykatë po zhvillohet paralelisht edhe një proces tjetër, nën akuza për pengim të drejtësisë.

Kjo ngre pyetjen, nëse Thaçi do të shpallej i pafajshëm në rastin për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit, a do të lirohej menjëherë nga paraburgimi?

Në bazë të Rregullores së Procedurës dhe Provave të Gjykatës Speciale, “kur një i akuzuar i paraburgosur shpallet i pafajshëm, ai lirohet menjëherë, përveçse kur mbahet në paraburgim në mënyrë të ligjshme, ose vuan një dënim për vepra penale të ndryshme nga ato në lidhje me të cilat është shpallur i pafajshëm”.

“Në rastin e zotit Thaçi, paraburgimi është urdhëruar nga Trupi Gjykues në procesin ndaj tij për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit, si dhe nga gjyqtari i vetëm në procesin e veçantë ndaj tij për pengim të drejtësisë. Prandaj, nëse zoti Thaçi shpallet i pafajshëm në procesin për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit, çështja nëse ai do të vazhdojë të mbahet në paraburgim do të vendoset nga gjyqtari i vetëm që po shqyrton rastin për pengim të drejtësisë”, thuhet në një përgjigje të zëdhënësit të Dhomave të Specializuara, Michael Doyle, për Radion Evropa e Lirë.

Gjykatësi i vetëm duhet të rishikojë çdo dy muaj nëse paraburgimi vazhdon të jetë i arsyeshëm dhe i justifikuar.

“Ai mund ta shqyrtojë këtë çështje edhe me kërkesë të të akuzuarit, nëse ka pasur ndryshim të rrethanave”, shtoi Doyle.

Vendimin e fundit, të dhjetin me radhë për vazhdimin e paraburgimit, gjykatësi i vetëm e ka lëshuar më 31 korrik, duke vlerësuar se ende ekziston rreziku që Thaçi të pengojë procedurat ose të kryejë vepra të tjera penale.

Në të njëjtin vendim, gjykatësi caktoi edhe afatet për rishikimin e radhës të paraburgimit: Thaçi mund të paraqesë parashtresat e tij deri më 7 shtator. Nëse ai nuk e bën këtë, Prokuroria duhet të paraqesë qëndrimin e saj deri më 14 shtator, ndërsa Thaçi mund të përgjigjet deri më 21 shtator.

Cilat janë dy rastet ndaj Thaçit?

Thaçi ndodhet në qendrën e paraburgimit në Hagë që nga nëntori i vitit 2020, kur u arrestua nën akuza për krime lufte. Që atëherë, mbrojtjes së Thaçit i janë refuzuar të gjitha parashtresat për lirim nga paraburgimi. Madje, është refuzuar edhe një dorëzani prej 50 mijë eurosh, së bashku me disa kushte që Thaçi u zotua t’u përmbahej, në këmbim të lirimit nga paraburgimi.

Ish-presidenti Thaçi, së bashku me ish-kryeparlamentarët Jakup Krasniqi dhe Kadri Veseli, si dhe ish-deputetin Rexhep Selimi, janë deklaruar të pafajshëm për akuzat për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit.

Sipas aktakuzës, Thaçi dhe të tjerët akuzohen se ishin pjesë e një “ndërmarrjeje të përbashkët kriminale” që synonte kontrollin përmes frikësimit dhe dhunës ndaj kundërshtarëve. Viktimat përfshinin serbë, romë dhe shqiptarë që nuk mbështesnin UÇK-në; së paku 102 persona dyshohet se u vranë dhe mbi 20 mbeten të zhdukur. Prokuroria i konsideron ata përgjegjës edhe për krimet e vartësve të tyre.

Thaçi, i cili më herët ka qenë edhe kryeministër i Kosovës, i ka cilësuar ato si “krejtësisht të pavërteta, absurde dhe thellësisht fyese”.

Në mbështetje të mbrojtjes kanë dëshmuar disa prej figurave më të njohura të diplomacisë dhe sigurisë perëndimore të kohës së luftës, përfshirë ish-zëdhënësin e Departamentit amerikan të Shtetit, James Rubin, dhe ish-komandantin e NATO-s për Evropën, Wesley Clark.

Ata kanë deklaruar se UÇK-ja nuk funksiononte si një strukturë e centralizuar dhe se të akuzuarit kishin më pak ndikim dhe kontroll sesa pretendohet në aktakuzë.

Gjykimi ndaj tyre për këtë rast përfundoi në shkurt të këtij viti dhe që të katërt gjenden në paraburgim prej gati gjashtë vjetësh.

Teksa po mbahej ky proces gjyqësor, Zyra e Prokurorit të Specializuar në Hagë më 2024 ngriti akuza për pengim të drejtësisë ndaj Thaçit dhe katër personave të tjerë: ish-ministrit të Drejtësisë, Hajredin Kuçi; ish-shefit të Agjencisë së Kosovës për Inteligjencë, Bashkim Smakaj; ish-kryetarit të Malishevës, Isni Kilaj; dhe Fadil Fazliut.

Ata akuzohen se, mes prillit dhe nëntorit 2023, kishin ndikuar te dëshmitë e dëshmitarëve të thirrur nga prokurorët për çështjen gjyqësore për krime lufte kundër vetë Thaçit dhe tre ish-krerëve të UÇK-së.

Thaçi ngarkohet me tri akuza për tentativë për pengim të personave zyrtarë në kryerjen e detyrave zyrtare, me anë të pjesëmarrjes në veprimin e përbashkët të një grupi; katër akuza për shkelje të fshehtësisë së procedurës, dhe katër akuza për mosbindje ndaj gjykatës.

Përveç Thaçit, të gjithë të akuzuarit e tjerë në rastin për pengim të drejtësisë po mbrohen në liri.

Ky rast po shkon drejt fundit, pasi deklaratat përmbyllëse janë caktuar që të mbahen më 10, 11 dhe 14 shtator.

Gjykata Speciale u themelua më 2015 nga Kuvendi i Kosovës dhe është gjykatë brenda sistemit gjyqësor të Kosovës, por vepron me personel ndërkombëtar në Holandë.

Ajo heton krimet e pretenduara të pjesëtarëve të UÇK-së, të kryera kundër pakicave etnike dhe rivalëve politikë që nga janari i vitit 1998 deri në dhjetor të vitit 2000.

Gjykimi i ish-krerëve të UÇK-së ka hasur në kundërshtime në Kosovë, meqë është parë si gjykim i njëanshëm, pasi nuk përfshihen krimet e kryera nga serbët në territorin e Kosovës.

Me thirrjet për drejtësi, në Prishtinë, Hagë, Tiranë dhe qytete të tjera janë mbajtur edhe protesta kundër procesit ndaj ish-eprorëve të UÇK-së.

Gjykata veçse ka shpallur disa aktgjykime dënuese, si për krime lufte ashtu edhe për raste të pengimit të drejtësisë.

Bekimi i një trualli në fshatin Zogaj të Vushtrrisë, ku Dioqeza Prizren-Prishtinë planifikon në të ardhmen ndërtimin e një kishe, nxiti protesta të banorëve të disa fshatrave të komunës veriore kosovare, dhe një debat publik në Kosovë.

Por, për ceremoninë e mbajtur më 17 gusht ka qëndrime të ndryshme nga autoritetet lokale të Vushtrrisë dhe Kisha Katolike e Kosovës.

Komuna e Vushtrrisë thotë se nuk ka pasur njoftim paraprak për vendosjen e gurit të themelit apo kërkesë për leje ndërtimi. Kisha, ndërkaq, thotë se autoritetet ishin njoftuar për ceremoninë, por këmbëngul se ajo nuk shënoi nisjen e punimeve për ndërtimin e kishës.

Si nisi polemika?

Në fund të korrikut, shqetësimet për planin për ndërtimin e kishës u bënë publike përmes një reagimi të Këshillit të Bashkësisë Islame të Kosovës (BIK) në Vushtrri, i cili tha se në zonën ku planifikohet ndërtimi “nuk jeton asnjë besimtar katolik dhe të gjitha fshatrat përreth janë me myslimanë”.

“Çdo projekt që mund të perceptohet si provokues ose që cenon ndjenjat e komunitetit duhet të trajtohet me përgjegjësi dhe maturi”, tha Këshilli në reagim.

Ky institucion nuk iu përgjigj kërkesës së Radios Evropa e Lirë (REL) për koment të mëtejmë.

Por, nga Kisha Katolike thonë për REL-in se e gjithë ngjarja e 17 gushtit u keqkuptua. Sipas dom Fran Kolës, vikar ipeshkvor, atë ditë vetëm u bë bekimi i tokës, dhe u vendos një gur i themelit, ku në të ardhmen planifikohet ndërtimi i objektit fetar.

Për këtë ceremoni, ai thotë se ka njoftuar paraprakisht kryetarin e Vushtrrisë, ndërsa në korrik edhe Policinë e Kosovës.

Siç shpjegon Kola për REL-in, Dioqeza kishte planifikuar që më 18 gusht të mbahej një meshë për bekimin e truallit në Zogaj, si dhe për pagëzimin e disa personave.

Pagëzimi, megjithatë, u mbajt në Katedralen Nënë Tereza, në Prishtinë, “për shkak të ruajtjes së qetësisë dhe paqes në Vushtrri dhe mes popullit shqiptar”, thotë Kola.

Kush qëndron pas planit për ndërtim?

Sipas Kolës, toka është pronë e Dioqezës, me një sipërfaqe prej 11.266 metrash katrorë, e dhuruar nga familja Musa nga Maxhunaj.

“Asnjë lëvizje, as parti politike nuk është e përfshirë. Absolutisht jo”, thotë ai, duke shtuar se Dioqeza është në krye të nismës.

Nga Lëvizja për Rikthim thonë për REL-in se nuk janë të përfshirë në këtë projekt, por se vetëm kanë shpërndarë, me kërkesë të banorëve, njoftimin për ngjarjen e 17 gushtit.

Qëllimi, sipas tyre, nuk është ndërtimi i kishave, por që “shqiptarët në mënyrë paqësore të rikthehen në besimin e të parëve”, thotë Arbër Gashi nga kjo organizatë.

Kosova është shtet laik. Në regjistrimin e fundit të popullsisë, të mbajtur më 2024, 93.49 për qind e qytetarëve u deklaruan myslimanë, 2.31 për qind ortodoksë dhe 1.75 për qind katolikë.

Në rrjetet sociale ka pasur shpesh përplasje mes besimtarëve myslimanë dhe katolikë lidhur me çështjen e konvertimeve, ndërsa reagime të shumta pati edhe për planet për ndërtimin e kishës në komunën e Vushtrrisë.

Gashi thotë se Musë Musa, të cilin e përmend si një prej personave që ka dhuruar tokën për ndërtimin e kishës, nuk është pjesë e Lëvizjes për Rikthim.

Një avokat ka paraqitur më herët në Prokurorinë Speciale kallëzim penal ndaj Musës, duke e akuzuar për nxitje të urrejtjes dhe mosdurimit. Avokati pretendon se Musa, në rrjetet sociale, ka bërë thirrje për vrasjen e myslimanëve.

Nga Prokuroria Speciale nuk u deklaruan për REL-in rreth këtij rasti.

Gashi thotë se Lëvizja për Rikthim nuk përkrah asnjë formë të gjuhës së urrejtjes apo ofendimet e pjesëtarëve të një bashkësie tjetër fetare. Edhe Dioqeza deklaron se dënon këdo që ofendon besimtarët e cilësdo fe.

Kur do të ndërtohet kisha?

Nga Dioqeza thonë se, sipas të dhënave që kanë, në Vushtrri janë diku mbi 100 besimtarë katolikë – dhe “kur të arrihet numri i mjaftueshëm do t’iu drejtohemi organeve kompetente me projekt dhe lutje”.

Kjo shifër ndryshon ndjeshëm nga të dhënat e regjistrimit të popullsisë të vitit 2024, sipas të cilave vetëm 37 persona në komunën e Vushtrrisë u deklaruan katolikë.

Sipas Kolës, duhet të jenë mbi 300 deri në 500 persona në mënyrë që Dioqeza ta shtyjë përpara projektin.

“Ndërtimi as nuk ka qenë prezent në mendjen tonë, as në veprimin tonë, as nuk do të jetë derisa nuk do të kemi një subjekt të mjaftueshëm që të ndërtojmë një objekt”, thotë Kola, duke iu referuar ngjarjes së 17 gushtit.

Kushtetuta e Kosovës garanton lirinë e besimit dhe fesë të secilit qytetar, ndërkaq konfensionet fetare janë të lira të rregullojnë vetë veprimtarinë fetare dhe ritet. Ato, po ashtu, kanë të drejtë të themelojnë edhe shkolla fetare e institucione bamirëse.

NATO vlerëson se çdo vendim për rihapjen e mundshme të urës mbi lumin Ibër për trafik të veturave duhet “adresojë nevojat e të gjitha komuniteteve lokale”.

“KFOR-i po ashtu vazhdon të ofrojë mbështetjen e nevojshme të sigurisë në mënyrë që përpjekjet diplomatike të Bashkimit Evropian të mund të lëvizin përpara”, tha një zyrtar i NATO-s për Radion Evropa e Lirë.

Lidhur me tërheqjen graduale të trupave të misionit të NATO-s në Kosovë nga ura kryesore mbi Ibër ditë më parë reagoi ministri në detyrë për Punë të Brendshme i Kosovës, Xhelal Sveçla, që e cilësoi si lajm të mirë.

Ai tha se përveç largimit gradual të trupave të KFOR-it, do të reduktohet edhe prania e Policisë së Kosovës mbi këtë urë.

Sipas tij, ky proces do të jetë afatshkurtër dhe do të ofrojë garanci për të gjithë se “hapja e urës do të jetë një e mirë për të gjithë, pa pasur ndikim negativ ndaj askujt”.

“Do të vijë momenti kur hapat e ardhshëm edhe do të bëhen publik, edhe do të shihen ashtu siç po shihen sot. Dhe një gjë e cila ka qenë brengë, por edhe simbol i ndarjes për 27 vjet do të jetë një kujtim”, ka thënë Sveçla për transmetuesin publik të Kosovës më 10 gusht.

Ura kryesore mbi Ibër aktualisht është e hapur vetëm për këmbësorë. Qeveria e Kosovës kishte paralajmëruar në korrik të vitit 2024 hapjen e saj edhe për qarkullimin e automjeteve, një nismë që shkaktoi tensione dhe reagime nga bashkësia ndërkombëtare.

Ndërkohë, ekzekutivi kosovar ka ndërtuar edhe dy ura të tjera pranë urës kryesore – një për këmbësorë dhe një për automjete – me synimin për të lidhur Mitrovicën e Veriut me Mitrovicën e Jugut.

Radio Evropa e Lirë kërkoi koment nga NATO lidhur me një letër që presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, i dërgoi shefit të aleancës, Mark Rutte, duke i kërkuar që të ndalet zvogëlimi i pranisë së KFOR-it mbi këtë urë.

Zyrtari i NATO-s tha se Rutte “është në kontakt të rregullt me presidentin Vuçiq”.

Ai shtoi se misioni paqeruajtës i aleancës në Kosovë, KFOR, ka nisur tranzicionin gradual të pranisë së saj të përhershme nga ura mbi lumin Ibër, “në linjë me përmirësimin e situatës së sigurisë në Kosovë”.

Sipas zyrtarit, kjo është pjesë e procesit të optimizimit të pozicionimit të KFOR-it, i cili po zhvillohet me transparencë të plotë, duke shtuar se ky proces mund të zhbëhet, varësisht nga situata e sigurisë.

Zyrtari i NATO-s theksoi se komandanti i misionit të NATO-s në Kosovë, KFOR, Ozgan Ulutash, mban kontakte me të gjithë homologët në Kosovë, me organizatat ndërkombëtare, por edhe me Forcat e Armatosura të Serbisë, teksa kujtoi edhe takimin e Ulutashit me përfaqësuesit e Listës Serbe më 11 gusht, ku u bisedua për çështjen e pranisë së misionit mbi lumin Ibër.

KFOR-i, tha zyrtari, do të vazhdojë të zbatojë mandatin që i buron nga Rezoluta 1244 e Këshillit të Sigurimit të OKB-së dhe të ofrojë mjedis të sigurt për të gjitha komunitetet.

“KFOR-i do të ketë prani të dukshme në Mitrovicë të Veriut dhe të Jugut si dhe në veriun e Kosovës dhe vazhdon të kontribuojë që të ketë mjedis të sigurt për të gjitha komunitetet”, tha zyrtari i NATO-s për Radion Evropa e Lirë.

Çfarë tha Vuçiqi?

Më herët gjatë ditës, Vuçiq tha se i është drejtuar me një letër sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, duke i kërkuar që të ndalë zvogëlimin e pranisë në urën kryesore mbi Ibër në Mitrovicë të Veriut.

“Sapo i dërgova një letër sekretarit të përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, dhe kërkova që KFOR-i, në përputhje me Rezolutën 1244 të OKB-së, të ndalë terrorin ndaj serbëve, përndjekjen dhe arrestimet e tyre, rrënimin e shtëpive, si dhe hapjen e urës mbi Ibër”, shkroi Vuçiq në Instagram më 20 gusht.

“Besoj se vlerësimi i tij do të jetë se paqja dhe stabiliteti rajonal janë të një rëndësie të madhe”, shtoi ai.

Më vonë gjatë mbrëmjes së 20 gushtit, Vuçiq tha se pret që Rutte të përgjigjet ndaj letrës së tij “në një mënyrë apo në një tjetër” gjatë ditëve në vijim.

Mitrovica, pas luftës së vitit 1999, u nda në pjesën veriore, me shumicë serbe, dhe atë jugore, ku shumicën e përbëjnë shqiptarët. Sot ato funksionojnë si dy komuna të ndara.

Megjithatë, që nga përfundimi i luftës, KFOR-i e ka mbajtur nën mbikëqyrje urën mbi Ibër, e cila ndër vite ka qenë pikë e përplasjeve ndëretnike.

Sipas Vuçiqit, tërheqja e KFOR-it nga ura në këtë moment do të “krijonte kushte për një përballje përfundimtare me popullsinë serbe” në veri të Kosovës.

Ai tha se autoritetet në Serbi do të vazhdojnë “luftën politike me të gjitha mjetet e mundshme”, duke mos përjashtuar as mundësinë e thirrjes së një seance të posaçme të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara.

Vuçiq tha gjithashtu se shefi i Shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë së Serbisë, Millan Mojsilloviq, ka zhvilluar një bisedë “shumë të vështirë” dhe “të keqe” me komandantin e KFOR-it, gjeneralmajor Ozkan Ulutash.

Ura kryesore mbi lumin Ibër konsiderohet një nga pikat më të ndjeshme në aspektin e sigurisë në veri të Kosovës.

Përditësim – Kryeministri në detyrë Albin Kurti pas takimit me kryetarin e LDK-së, Lumir Abdixhiku, ka thënë se ka parë vullnetin nga LDK-ja që “vendit t’ia sjellë një president”.

“Takimi shkoi në atmosferë konstruktive edhe e pashë vullnetin e LDK-së që vendit t’ia sjellim një president të ri që nuk ka nevojë për zgjedhje të reja, që duhet të sigurojmë funksionim demokratik të shtetit dhe që për këtë duhet të ndërtojmë mirëbesim. Diskutuam kriteret për figurën e presidentit apo presidentes nga shumë kënde dhe në disa rrafshe, por në veçanti sa i përket vlerave, meritave dhe kontributeve në shoqëri për kombin mbarë dhe në profesione të caktuara”, tha Kurti pas takimit.

Kurti ritheksoi se ka vullnet për marrëveshje për presidentin, duke shtuar se ky vullnet “duhet të na bëjë optimistë”.

“Vullneti i qartë për të arritur marrëveshje për president duhet të na bëjë optimistë… kemi vullnet për interes dhe përgjegjësi shtetërore e demokratike për kreun e shtetit”, tha Kurti.

I pyetur për diskutimin e emrave për presidentë, Kurti u është përgjigjur gazetarëve se “nuk është ky vendi ku mund të flas për emra” duke shtuar se partitë duhet të konsultohen për çështje të tillë.

“Diskutuam hollësisht, thellësisht për kriteret që duhet ti ketë figura presidenciale, vëzhguar edhe aspektin e viteve dhe dekadave të historisë sonë më të re, shikuam sektorët e ndryshëm të shoqërisë dhe profesioneve, por meqë është proces shumë i ndjeshëm, pa shkuar në konsultime te subjektet tona, në këtë fazë nuk mund të them më shumë se kaq. Nuk është ky vendi ku unë mund të flas për emra”.

Ishte takimi i katërt mes LVV-së dhe LDK-së në tentim për arritje të një marrëveshjeje.

Kryetari i Lëvizjes Vetëvendosje, kryeministri në detyrë Albin Kurti, ka mbërritur në Kuvendin e Kosovës, ku pritet të takohet me kryetarin e Lidhjes Demokratike të Kosovës, Lumir Abdixhiku, raporton Ekonomia Online.

Takimi zhvillohet në kuadër të përpjekjeve për të gjetur një zgjidhje politike për konstituimin e institucioneve të legjislaturës së 11-të të Kuvendit.

Para takimit, Kurti tha se synimi është që me mirëbesim dhe në një atmosferë pozitive të diskutohet për mënyrën se si mund të ecet përpara drejt konstituimit të institucioneve.

“Do të takohem me udhëheqësin e Lidhjes Demokratike të Kosovës, Lumir Abdixhikun kryetar dhe do të shohim si mund të ecim përpara që t’i konstituojmë institucionet e legjislaturës së 11-të, natyrisht me mirëbesim dhe me atmosferë pozitive si gjithmonë”, deklaroi Kurti.

Kryetari i LDK-së, Lumir Abdixhiku bashkë me deputetët Vjosa Osmani dhe Lutfi Haziri po ashtu kanë mbërritur në Kuvend për takim me Kurtin, raporton Ekonomia Online.

Abdixhiku: U dakorduam që të vijmë me emra konkretë në takimin e ardhshëm

18 gus 2026 18:45

Kryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës, Lumir Abdixhiku, pas takimit ka thënë se janë dakorduar që në takimin e ardhshëm të shkohet me emra konkret për presidentin a presidenten e Republikës së Kosovës.

Për këtë çështje, Abdixhiku ka deklaruar se kanë kërkuar kohë për ta diskutuar e konsultuar edhe brenda subjekteve një emër specifik.

 “Nuk duam një president të parëndësishëm por një figurë që është e respektuar dhe e ushtron më dinjitet funksionin më të lartë shtetëror. Kosova ka figura të tilla, por gjendja dhe çështja është shumë sensitive. Kërkuam periudhë diskutuese të brendshme brenda subjekteve tona dhe konsultative me shoqërinë secili në mënyrë e vet para se të vijmë me emra konkret në takimin e ardhshëm. E di që fokusi është për emra specifik, për këtë na duhet ende kohë. E mira është se gjërat janë shumë më të qarta, kërkojmë vetëm stabilitet institucional. U dakorduam që të vijmë me emra konkret në takimet e ardhshmë por në fund të ketë një emër”, ka thënë Abdixhiku./koha.net

Kryetari i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), Bedri Hamza, ka thënë se pas qëndrimit të fundit të Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), Lëvizja Vetëvendosje i ka votat e nevojshme për konstituimin e Kuvendit dhe formimin e institucioneve.

Ai tha se PDK-ja nuk e ka kontestuar rezultatin e zgjedhjeve dhe se kjo parti nuk paraqet pengesë për formimin e institucioneve.

“Ne si parti opozitare nuk e kemi kontestuar rezultatin zgjedhor. E kemi pranuar rezultatin. Nuk ka pengesë prej nesh. Përkundrazi, ne po themi: ejani, të përfundojmë me rezultatin zgjedhor, krijoni institucionet, mbani premtimet në Kuvend e në Qeveri dhe zgjidhni presidentin” – tha Hamza në konferencë për media më 14.08.2026, pasi që bashkë me deputetë të partisë dhe të Aleancës kërkuan nga foltorja e Kuvendit që të konstituohet legjislatura e re.

Sipas tij, tashmë pas qëndrimit të fundit të LDK-së, Vetëvendosje i ka numrat dhe votat e nevojshme.

“Nuk ka pengesë prej neve, është e kundërta, ne po themi: ejani, të përfundojmë me rezultatin zgjedhor, krijoni institucionet, mbani premtimet në Kuvendin e Qeverisë, zgjidhni presidentin, dhe tash pas qëndrimit të fundit të LDK-së, numrat janë të qartë, i kanë numrat, i kanë votat”- shtoi ai.

I pyetur se pse LDK-ja nuk mori pjesë në aktivitetin që organizuan ata se Aleanca në sallën plenare ku u kërkua të vazhdohet seanca konstituive, ai tha se LDK-ja është parti në vete dhe se ata duhet të përgjigjen për këtë çështje.

Ai paralajmëroi se nëse institucionet nuk formohen, vendi mund të vazhdojë të mbetet në atë që e quajti “vakuum institucional”.

“Lëvizja Vetëvendosje, zoti Kurti, duhet t’i bëjë institucionet apo ta mbajë vendin në vakuum institucional, me mungesë stabiliteti politik dhe, mbi të gjitha, me shkelje të vazhdueshme të ligjit dhe suspendim të Kushtetutës”- tha Hamza.

I pyetur nëse PDK-ja do të marrë pjesë në seancë në rast se propozohet një kandidat konsensual për president, Hamza tha se partia e tij do të vazhdojë ta luajë rolin e opozitës.

Ai tha se PDK-ja do të ofrojë kritika dhe alternativa, por edhe do të përkrahë çështje që i konsideron në interes të Kosovës.

“Ne do ta luajmë rolin tonë në Kuvendin e Republikës së Kosovës si parti opozitare, me kritika, me alternativa, por edhe me përkrahje për çështje të rëndësishme për interesin e vendit” – tha ai.

Sipas tij, institucionet nuk po respektojnë rendin kushtetues dhe vendimet e gjykatave.

“Nuk ka situatë më serioze sesa suspendimi i rendit kushtetues, mosrespektimi i Rregullores së Punës së Kuvendit dhe mosrespektimi i vendimeve të gjykatave, duke përfshirë edhe vendimin e Gjykatës Supreme”- tha Hamza.

Ai shtoi se nuk mund të ketë një person njëkohësisht në funksionet e deputetit, ministrit dhe kryeministrit.

“Nuk mundesh me thënë në të njëjtën kohë edhe deputet, edhe ministër, edhe kryeministër. Asnjë pengesë në rrugën e drejtë të konstituimit të institucioneve nuk e ka pasur”- tha ai.

Në aktgjykimin e 26 qershorit 2025, Gjykata kishte përcaktuar se procedura e konstituimit duhet të përfundojë brenda 30 ditësh nga certifikimi i rezultateve zgjedhore dhe se Kuvendi nuk konsiderohet i konstituuar pa zgjedhjen e organeve të tij drejtuese.

Ndërkohë, është tejkaluar edhe afati 48-orësh i përcaktuar me Rregulloren e Kuvendit si maksimumi i lejuar i ndërprerjes së seancës.

Pavarësisht kësaj, seanca konstituive ende nuk ka përfunduar dhe përplasjet politike vazhdojnë të pengojnë formimin e institucioneve të reja./kallxo.com

Teksa Partia Demokratike e Kosovës (PDK) dhe Aleanca kanë refuzuar ftesën e ushtrueses së detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, për takim me liderët politikë, kryesuesi i seancës konstituive, Avni Dehari i Lëvizjes Vetëvendosje, ka bërë thirrje për një marrëveshje politike para vazhdimit të punës së Kuvendit.

Dehari ka thënë se mirëpret ftesat për takime të Haxhiut dhe kryetarit të LVV-së, Albin Kurti, dhe u ka bërë thirrje partive politike që të ulen së bashku për të gjetur një zgjidhje për krizën institucionale.

Ai ka thënë se përpjekjet për vazhdimin e seancës pa një marrëveshje politike vetëm sa e tensionojnë më tej situatën dhe rrisin rrezikun e përplasjeve në Kuvend.

“Konstituimi i Kuvendit dhe formimi i Qeverisë pa një marrëveshje paraprake për Presidentin nënkupton zgjedhje të parakohshme, diçka që duhet ta evitojmë”, ka shkruar Dehari.

Reagimi i tij vjen pasi PDK-ja dhe Aleanca kanë refuzuar ftesën e Haxhiut për takimin e 18 gushtit.

PDK-ja ka kërkuar vazhdimin e seancës konstituive, ndërsa Aleanca ka akuzuar Lëvizjen Vetëvendosje se po e zvarrit bllokadën institucionale për ta çuar vendin në zgjedhje.

Ndërkohë, LDK-ja ka deklaruar ditë më parë se është e gatshme të votojë për një figurë jopartiake për president dhe se nuk kërkon poste institucionale.

Haxhiu u ka dërguar liderëve të partive politike ftesë për takim konsultativ më 18 gusht, me qëllim diskutimin për zhvillimet politike dhe institucionale dhe arritjen e një marrëveshjeje për zgjedhjen e një presidenti konsensual.

Ndërkohë, Kurti ka kërkuar që partitë të nisin diskutimet me emra konkretë për presidentin e ardhshëm, me synimin që të shmangen zgjedhjet e reja.

Megjithatë, Aleanca dhe PDK-ja po kërkojnë që të vazhdojë seanca konstituive e Kuvendit, e cila nisi më 6 gusht dhe u ndërpre për shkak të mungesës së një marrëveshjeje politike.

Kriza institucionale është krijuar pas zgjedhjeve të 7 qershorit, të cilat u mbajtën pasi partitë nuk arritën të gjenin marrëveshje për zgjedhjen e presidentit pas përfundimit të mandatit të Vjosa Osmanit.

LVV-ja fitoi 53 ulëse në Kuvend, PDK-ja 22, LDK-ja 18 dhe AAK-ja shtatë. Për zgjedhjen e presidentit, Kushtetuta kërkon praninë e të paktën 80 deputetëve në sallë në dy rundet e para të votimit.

Nëse presidenti nuk zgjidhet as në rundin e tretë, Kuvendi shpërndahet dhe vendi shkon në zgjedhje të reja.