Duhet të pranohet si nga partitë politike të brendshme ashtu edhe nga bota e jashtme në tërësi, sepse ne besojmë në sundimin e ligjit dhe besojmë se sundimi i ligjit vlen për këdo që është i interesuar, qofshin paramilitaret serbë, sjellja e të cilëve ishte absolutisht e tmerrshme, apo kushdo tjetër i përfshirë në konflikt në tërësi. Kjo nuk e minon në asnjë mënyrë besimin që kishim te njerëzit e Kosovës në atë kohë. Presidenti Rugova ishte një njeri me natyrë të butë të cilin e njoha dhe e respektova dhe kisha shumë dashuri për të. Unë ende i kam të gjithë gurët e çmuar që ai më dha në një shportë të veçantë në shtëpi.
Pra, çfarëdo vendimi që del nga Dhomat e Specializuara, njerëzit nuk duhet t’u japin mbështetje, ndihmë dhe inkurajim armiqve të Kosovës jashtë. Ata duhet ta pranojnë vendimin, cilido qoftë ai vendim, dhe të sigurohen që ne të ecim përpara. Është e ardhmja e Kosovës që ka rëndësi, jo historia e saj.
KOHA: Pyetja ime e fundit për këtë çështje është se këta nuk janë vetëm ish-udhëheqësit e UÇK-së, në mesin e atyre që po gjykohen ka qenë presidenti i Kosovës, z. Hashim Thaçi, i cili dikur ka qenë edhe kryeministër. Ne kemi dy kryetarë të Kuvendit të Kosovës në Kosovën e pavarur që po gjykohen gjithashtu. Pra, nuk janë vetëm ish-komandantët e UÇK-së që po gjykohen, por edhe ish-udhëheqja që shpalli pavarësinë. Dhe kjo lloj kritike ndaj gjykatës dhe shqetësimet për gjykatën në lidhje me revizionizmin e historisë janë se vetë themelet e vendit mund të tronditen nga një vendim dënues. Pra, cili është qëndrimi juaj i fundit për këtë?
Robertson: Themelet e Kosovës nuk duhet të tronditen nga asnjë vendim i marrë në atë gjykatë. Ai përfaqëson një sërë rrethanash të veçanta. Por fakti kryesor është se janë populli i Kosovës dhe e ardhmja e tyre që kanë rëndësi në momentin e tanishëm. Unë, e kam njohur z. Thaçin dhe u përballëm me të si sekretar i Mbrojtjes i Mbretërisë së Bashkuar dhe si sekretar i Përgjithshëm i NATO-s, si dhe me lidershipin tjetër të vendit në atë kohë. Por ata janë pjesë e historisë, jo pjesë e së ardhmes së Kosovës. Dhe mendoj se është vërtet, vërtet e rëndësishme që, pavarësisht vendimit, pavarësisht vendimit që del nga gjykata, njerëzit të reagojnë në një mënyrë të qetë dhe paqësore.
Përveç kësaj, sepse nëse nuk e bëjnë këtë, nëse ka një reagim të tepruar ndaj çfarëdo që del nga ky proces i veçantë gjyqësor, atëherë kjo thjesht do të ndihmojë dhe inkurajojë armiqtë, sigurisht, qofshin ata në Beograd apo në kryeqytetet e tjera të vendeve që refuzojnë ta njohin Kosovën. Ata do të ndihmohen dhe mbështeten në pengesat që vendosin në të ardhmen e Kosovës nga çdo reagim i tepruar i njerëzve ndaj vendimit të gjykatës.
Ne besojmë, ne besojmë në sundimin e ligjit dhe Dhomat e Posaçme është pjesë e sundimit të ligjit pas luftës në Kosovë, por njerëzit duhet ta pranojnë se kjo është pjesë e historisë së rajonit, pjesë e vetë historisë së Kosovës, dhe nuk duhet të lejohet të ndotë dhe të dëmtojë reputacionin e Kosovës në botën e jashtme. Dhe kjo është arsyeja pse, e dini, unë me të vërtetë u bëj thirrje njerëzve. Si dikush për të cilin fjala Kosovë është shkruar në zemrën time, unë kërkoj t’i jepet fund paralizës politike, të zgjidhni një president të Republikës në mënyrë që të ecë përpara. Pranojeni këtë, unë kam qenë politikan gjithë jetën time, që nga mosha 15 vjeç, dhe tani jam në dekadën time të 9-të. E di se çfarë është politika. E di sa fort mund të besosh në partitë politike dhe pse ato janë më të mira se partitë e tjera politike. Pra, nuk po përpiqem të pretendoj nga ndonjë pozicion i lartë. Unë di gjithçka për këtë. Por gjithashtu e di nga përvoja e hidhur se përçarjet e brendshme thjesht u japin inkurajim, mbështetje dhe ndihmë armiqve të vendit tonë dhe të vendit tuaj gjithashtu. Dhe për këtë arsye, unë lutem, lutem sinqerisht, në emër të të gjithë miqve, nëse është e mundur, në Mbretërinë e Bashkuar, të cilët janë kaq shumë, që t’i japin fund paralizës që po ndodh, të zgjedhin një president, të ecin përpara drejt anëtarësimit si në NATO ashtu edhe në Bashkimin Evropian. Sepse aty do të qëndrojë prosperiteti i ardhshëm i vendit dhe i popullit të tij.
KOHA: Ndërkohë që kemi fragmentime të brendshme për çështje të ndryshme, siç është zgjedhja e presidentit të ri, ne kemi një konsensus të përgjithshëm këtu në Kosovë për aspiratat tona për t’u bashkuar me aleancën e NATO-s. Megjithatë, aleanca e NATO-s është pak e fragmentuar në këtë drejtim, pasi katër anëtarë nga 32 nuk e njohin pavarësinë e Kosovës, duke e bërë të ardhmen e Kosovës për t’u bashkuar me Aleancën të errët, për të mos thënë më shumë. Cili është qëndrimi juaj për këtë? Si mund të bëhet Kosova një anëtar i ri i Aleancës së NATO-s, ndërkohë që kemi këtë fragmentim të brendshëm të Traktatit të Atlantikut të Veriut?
Robertson: Vlerësoj vendet tona që ende refuzojnë ta njohin Kosovën, dhe ne duhet të punojmë për këtë gjatë gjithë kohës. Dhe kjo është arsyeja pse është kaq e rëndësishme që problemet e brendshme të Kosovës të mos bëhen problem i madh brenda dhe jashtë vendit në tërësi. Ne duhet t’i bindim ata anëtarë të NATO-s, siç bëmë me Maqedoninë e Veriut. Ballkani Perëndimor do të jetë i qetë dhe i sigurt vetëm nëse është pjesë e familjes më të gjerë evropiane. Përvoja e Maqedonisë së Veriut, dhe është një fqinj i ngushtë i Kosovës. Kjo përvojë është ilustruese. Ata qëndruan të bashkuar në ndryshimin e Kushtetutës së tyre dhe në mbajtjen e referendumit, duke lëvizur gradualisht drejt anëtarësimit në NATO. Dhe tani ata ofrojnë zëvendëssekretarin e Përgjithshëm të Organizatës së Traktatit të Atlantikut të Veriut, një vend i vogël i ri, ishte në periferi, i cili kaloi nëpër trazirat e kryengritjes së vitit 2001 që ndodhi në atë kohë, i cili shpëtoi veten, solli unitet të brendshëm dhe një qeveri kombëtare në atë kohë Dhe tani jo vetëm që janë anëtarë të NATO-s, por ata kanë siguruar zëvendëssekretarin e Përgjithshëm në atë pozicion.
Pra, Kosova duhet të ketë të njëjtën ndjenjë uniteti të brendshëm, të kapërcejë problemet e së kaluarës në mënyrë që të ecë drejt së ardhmes.
KOHA: Por kjo nuk varet vetëm prej saj, Lord Robertson, sepse Kosova ka një konsensus të brendshëm për këtë çështje. Çështja është se Kosova ende dëmtohet nga fqinji i saj verior, Serbia, e cila nuk po e pranon pavarësinë e Kosovës, gjë që do ta bënte atë një lloj normalizimi të marrëdhënieve dhe do t’i lejonte Kosovës të bëhej anëtare e NATO-s dhe BE-së…..
Robertson: Kjo është arsyeja pse Serbia është nën presion të madh në këtë moment, veçanërisht vendimi i presidentit për t’i dhënë lamtumiren me nderime ushtarake gjeneralit Mlladiç, kasapit të Sarajevës. Dhe ky presion do të rritet. Por për sa kohë që ekziston një paralizë e vazhdueshme politike, kjo thjesht ndihmon në shpërqendrimin e vëmendjes nga ajo që po ndodh në Serbi. Parandalon presionin që i bëhet Serbisë në izolimin që ka në lidhje me Kosovën. Pra, të gjitha janë të ndërthurura.
Katër anëtarët e NATO-s që ende nuk do ta njohin Kosovën dhe Kosova është e pavarur. Të gjithë po shikojnë me kujdes se çfarë po ndodh brenda Kosovës. Po, ka një konsensus, për bashkëngjitje në Bashkimin Evropian. Sigurisht që ka. Mendoj se do të ketë edhe në të ardhmen në Kosovë. Por ata nuk duket se bien dakord për gjëra të tjera. Ata nuk po bien dakord për një president të ri për vendin. Kjo ndihmon armiqtë e mundshëm gjatë gjithë kohës. Kjo e inkurajon Serbinë të vazhdojë të zvarrisë njohjen e të mundshmeve. Shpresoj që njerëzit të mos u bëjnë bisht propagandistëve serbë, të cilët deri më tani kanë qenë relativisht të suksesshëm, por që janë atje në planin afatgjatë do të dështojnë në objektivin e tyre.
KOHA: Pyetja ime e fundit ka të bëjë kryesisht me çështjen e sigurisë. Kosova dhe Gadishulli Ballkanik sigurisht nuk janë të izoluara nga pjesa tjetër e botës. Ne kemi një luftë aktive në Ukrainë, siç e dimë të gjithë, e cila tani po hyn në vitin e saj të pestë. Cila është çështja më e rrezikshme në rajonin tonë dhe në Kosovë, veçanërisht në aspektin e sigurisë këto ditë? Cila është çështja më e rrezikshme në aspektin e sigurisë dhe a shihni ndonjë mundësi që ndonjë konflikt të përhapet në rajonin tonë?
Robertson: Shoh mundësinë e konfliktit që na shikon në fytyrë. Ajo që ndodhi në Ukrainën lindore mund të ndodhë lehtësisht edhe në pjesë të tjera të botës. Dhe kjo është arsyeja pse solidariteti me Ukrainën dhe mbështetja e saj në fushatën e saj kundër Rusisë së Vladimir Putinit është kaq e rëndësishme. Isha në Ballkan fundjavën e kaluar. Isha në Slloveni në Konferencën e Sigurisë në Bled. Dhe dëgjova katër kryeministrat e asaj pjese të botës, Sllovenisë, Sllovakisë, Hungarisë, në një platformë. Dhe ajo që njoha atje ishte angazhimi i tyre për të mbështetur Ukrainën dhe betejën e saj në momentin e tanishëm.
Mos u gaboni për Vladimir Putinin. Objektivat e tij nuk mbarojnë thjesht me Ukrainën. E njoha kur isha sekretar i Përgjithshëm i NATO-s. E takova 9 herë. Jam një nga të paktët njerëz që në të vërtetë kisha një marrëdhënie të mirë dhe të mirë me të në atë kohë. Por ai ka ndryshuar ndërkohë. Më 28 maj 2002, ai qëndroi pranë meje në konferencën për shtyp në samitin NATO-Rusi. Dhe tha këto fjalë, Ukraina është një vend sovran dhe i pavarur dhe do të marrë vendimet e veta për paqen dhe sigurinë. Por ai njeri tani ka ndryshuar plotësisht dhe dëshiron ta përvetësojë me dhunë Ukrainën në konceptin e tij, në konceptin e tij megaloman të një Rusie të re. Dhe ambiciet e tij nuk kufizohen vetëm në Ukrainë. Ne jemi të gjithë nën sulm për momentin, qofshin sulme kibernetike, sabotim, ndërhyrje në zgjedhje, fushata dezinformimi, e gjithë kjo po vazhdon në atë që quhet nivel nën prag. Ata na kanë shpallur luftë. Jemi në një gjendje paqeje dhe duhet ta ndryshojmë këtë plotësisht.
Dhe kjo është arsyeja pse Ballkani Perëndimor duhet të qëndrojë kundër ndërhyrjes nga Rusia. Sulmi nuk do të vijë vetëm përmes tankeve dhe raketave. Mund të jetë shumë më delikat sesa ai përmes sulmeve kibernetike dhe sabotimit, vrasjeve të synuara. Të gjitha këto gjëra janë në manualin e Kremlinit. Dhe ne duhet të qëndrojmë kundër kësaj, prandaj, dhe po kthehem te pika ime, pse uniteti kombëtar i Kosovës në këtë moment është kaq i rëndësishëm në mënyrë që Vladimir Putin të krijojë mendimin e qartë se Kosova, si pjesë e aleancës perëndimore në tërësi, qëndron e vendosur kundër objektivave të tij të dhunshme.
KOHA: Lord George Robertson, ju falënderoj përsëri për kohën dhe mendimet tuaja që i ndatë me audiencën tonë këtu në Kosovë.
Robertson: Është një kënaqësi e madhe të jem me ju sot.