VOAL

VOAL

blank

Kurti: Procesi i Berlinit nuk ka alternativë

Për kryeministrin e Kosovës Albin Kurti “Procesi i Berlinit nuk ka alternativë”, njëjtë siç “s’ka alternativë tjetër pos integrimit në Bashkimin Evropian.

Këtë kreu i ekzekutivit kosovar e ka thënë gjatë një takimi që e kishte të martën me Sekretaren e Shtetit e Departamentit Federal të Punëve të Jashtme të Zvicrës, Livia Leu.

Siç ka njoftuar zyra e kryeministrit në këtë takim është folur edhe për dialogun ndërmjet Kosovës dhe Serbisë.

Kurti e ka ritheksuar qëndrimin për një marrëveshje ligjërisht të obligueshme, që normalizon plotësisht marrëdhëniet ndërmjet dy shteteve, duke pasur në qendër njohjen reciproke.

Sipas tij, mohimi i pavarësisë së Kosovës është e njëjta gjë me mohimin e gjenocidit serb në Kosovë 1998/99.

Gjatë këtij takimi është biseduar edhe për raportet ndër-shtetërore mes Kosovës dhe Zvicrës.

Livia Leu ka thënë se “Zvicra e ka Kosovën Republikë prioritare”. Express

blank

Pisonero: Ka shtete skeptike që Kosovës t’i hiqen vizat, ne qëndrojmë pas rekomandimit të 2018-ës

Komisioni Europian vazhdon të qëndrojë pas rekomandimit  të korrikut të 2018-ës që thotë se Kosova i ka përmbushur të gjitha kriteret për liberalizimin e vizave.

Zëdhënësja e këtij institucioni, Ana Pisonero, ka thënë se është një proces i zgjatur dhe që tani është në pritje të Këshillit të Ministrave.

Në një konferencë për media, Pisonero tha se disa nga shtetet anëtare kanë shqetësime të vazhdueshme mbi disa çështje siç është luftimi i korrupsionit, pretendimet e rreme për azil dhe siguria e dokumenteve, raporton Express.

“Nga ana jonë, Komisioni qëndron  i gatshëm që të jep mbështetje punën ndërmjet shteteve anëtare dhe autoriteteve të Kosovës në mënyrë që të zgjidhen këto çështje”, ka deklaruar ajo.

blank

Lufta e dardanëve e vitit 1389 – midis mitit dhe realitetit Nga Jusuf BUXHOVI

 

Sipas shumë burimeve historike, Beteja e Dardanës filloi më 15 qershor të vitit 1389 dhe përfundoi po atë ditë, diku në orët e mbrëmjes me humbjen e forcave të lidhjes së krishterë ilirike. Mospërputhja në datë ka të bëjë me pranimin nga ana e Serbëve të Kalendarit gregorian më vonë se Europa; për Osmanët data është 19 Jumada II 791, pra 15 qershor 1389. Edhe përkundër kësaj dallimet vazhdojnë. Kështu, K. Frashëri përmend datën 27 qershor  ndërkohë që edhe një pjesë e mirë e historiografisë serbe përmend datën 27 dhe 28 qershor.Në betejë gjetën vdekjen Sulltan Murati I, që  thuhet se u vra nga Milesh Kopili, një fisnik dardan, nga Sllavët i quajtur Milloš, fillimisht Kobilić, ndërsa më vonë Obilić.

Mileshi ishte dhëndër i princit Llazar, dukuri kjo e njohur e martesave në rrethanat mesjetare midis familjeve feudale. Vdekjen e gjeti edhe Llazari, pasi që ishte zënë rob lufte. I njëjti fat e gjet edhe Milesh Kopilin, i cili diku në shekullin XIX, kur do të ndërtohet miti i Kosovës për qëllime hegjemoniste serbe, do të kremtohet “hero nacional serb”. Ndërkohë që  shqiptarët, duke u mbështetur mbi vazhdimësinë historike të etnisë së tyre në këto pjesë nga antikiteti e këndej, do ta trajtojnë “të tyre”.Nga prijësit Arbërorë në betejë mbeti edhe Muzaka. Po atë ditë, sulltanin e vrarë, e zëvendësoi i biri, Bajaziti I, i njohur me nofkën “Jëlldërëm” (Rrufeja).Edhe pse nga këndvështrimi i fakteve historike kjo luftë mbetet me shumë të panjohura, veçmas për nga përmasat e njëmendta (shumë e shumë më të ngushta nga ato të përshkrimeve të  shfaqura në shekullin XIX), dhe rolit të faktorëve vendor në të (jashtë ndonjë aleance të gjerë ushtarake, të shumtën me njësi vullnetarësh), megjithatë disa të dhëna për ato që solli kjo luftë, tregojnë se Osmanët kaluan në një fazë të re të konsolidimit të pushtimeve në Ilirik, duke krijuar parakushte për pushtimet e mëtutjeshme në drejtim të qendrës së Europës.

Kështu, nga këto burime bëhet e ditur se Bajaziti, pasi që i theu forcat e lidhjes së krishterë, nuk u tregua ndëshkues ndaj humbësve, siç pritej. Përkundrazi, bëri vasal Vuk Brankoviqin, feudalin nga Dardania, për të cilin disa burime thonë se i iku betejës, pse gjoja kishte disa mospajtime me vjehrrin e  të ngjashme të krijuara nga në shekullin XIX nga historiografia serbe për qëllime hegjemoniste me të cilat bëhet përpjekje të vazhdueshme që tribalët dhe arbrit e përkatësisë ortodokse t’i konvertojë në serbë, me çka gjoja “tradhtia e dhëndrit” bëhet shkas i humbjes deri te kremtimi në vasal “të armikut”, gjë që kjo për një serb “të njëmendët” nuk mund të thuhet.

Duke u thirrur në burime nga fusha e folklorit dhe pa argumente të mjaftueshme historike, të cilat mund të gjenden pikërisht te çmitizimi i kësaj lufte me anën e trajtimit shkencor të faktorëve të gjithmbarshëm etnik dhe shoqëror e politik të kohës në përputhje me rrethanat që sollën te agonia e Bizantit dhe fuqizimi i osmanëve e të tjera të kësaj natyre, edhe disa studiues shqiptarë, duke u mbështetur mbi faktorin e etnosit autokton me vazhdimësi dardane, mbrojnë qëndrimin për përkatësinë dardane-arbërore të Milesh Kopilit dhe të tjerëve si një vetëdije autoktone të një etnie të përbashkët, qoftë ortodokse ose katolike në kuadër të përkatësisë së krishterë, e cila shfaqet në shekullin XIX.Pavarësisht kundrimeve të ndryshme, rreth përkatësisë se atyre që epika historike e njërit apo tjetrit popull do t’i shfrytëzojë si mite në shërbim të kujtesës historike dhe kthimit të saj në një frymëzues të vetëdijes nacionale, siç ishte ajo e shekullit XIX e mbrapa, megjithatë, mund të thuhet se ndeshja kyçe historike midis të krishterëve të Ilirikut dhe Osmanëve, gjatë qershorit të vitit 1389 apo aty diku afër, pa marrë parasysh përmasave të saj të njëmendta dhe mitizimeve që e kanë përcjellë për qëllime të caktuara, pra gjithsesi se duhej të ndodhte në Dardani, ngaqë ajo ishte përcaktuese për ecurinë e mëtutjeshme të pushtimeve osmane në Europë, në një hapësirë  gjeografike, e cila,  nga antikiteti  shfaqej nyje prej nga mbikëqyrej hapësira euro-aziatike.

Ndaj, një perandori, që pretendonte të arrinte përmasat botërore, siç ishte asokohe ajo osmane, duhej të vendosej aty, siç kishte ndodhur edhe me fatin e perandorive paraprake dhe të ndarjes së krishterimit madje.Rreth Betejës së Dardanës ( betejës së Kosovës në historiografinë sllave dhe europiane) dhe rëndësisë së saj ka vlerësime të ndryshme shpesh kundërthënëse: nga ato që e zmadhojnë (“Kjo fitore e stabilizoi fuqishëm sundimin e turqve në Ilirik” – Inalxhik, H: “Perandoria Osmane”, Shkup 2010; ose: “Beteja që do të vendosë për pesë shekuj fatin e Gadishullit Ilirikut” – Miller, William; “The Balkans ) e deri te ato që e zvogëlojnë fare, siç janë vlerësimet e historianit rumun Jorga kur thotë se “1389-a nuk pati qenë veçse një incident i stërmadhuar prej legjendës” .

Zmadhimit të namit të  kësaj beteje jashtë çdo mase gjithsesi se i kanë ndihmuar disa nga kronikanët osmanë, duke filluar nga bejtet e e Ahmeditut të shekullit XV “Kuajt çapiteshin mbi kufomat që ishin kat-e-kat mbi njëri tjetrin” (shih te Ahmedi: “Dastan ve Tevarih”, 50 ) si dhe kronikat e Shukurullahut, për të cilat Pulaha thotë se “Shukurullahu dhe të  gjithë kronikët osmanë pas tij, me qëllim që të rrisin sa më shumë fitoren e turqve osmanlinj në Kosovë më 1389, thonë se koalicionin e feudalëve  të Ilirikut  morën pjesë edhe vëllehët, çekët, hungarezët, Bullgarët  e venedikasit. Në të vërtetë ky pohim është i gabuar, sepse në këtë koalicion morën pjesë vetëm sllavët, boshnjakët dhe Shqiptarët”. Për Pulahën të ekzagjeruara janë gjithashtu edhe shifrat që japin këta për ushtrinë e koalicionit. (Shih “Lufta shqiptaro-turke”, 31 shën.10).Andaj, ngritje e Osmanëve drejt Perëndimit, ishte e natyrshme të fillonte në kurriz të të krishterëve të Ilirikut, por njëherësh edhe me ndihmën e tyre, që ndonëse qenë të parët që do t’i kundërvihen (në luftën e Maricës e pastaj në Fushë-Dardani), pas humbjes në këtë të fundit, do të kthehen në vasalë të osmanëve, gjendje kjo që do t’i ndihmojë forcimit dhe shtrirjes së pushtimeve të tyre drejt botës perëndimore.Ndër këta ndihmës, të parët dhe më të dobishmit për sulltanët ishin pikërisht Rasianët, të cilët fazën e fundit të dobësimit dhe të shthurjes së Bizantit e shfrytëzuan për t’u forcuar në kurriz të tij. Me ta do të lidhen aleancat më të qëndrueshme, të cilat nga koha e Bajazitit I e këndej, të shumtën, do të shkojnë në dëm të të krishterëve të Ilirikut, por edhe të krishterimit katolik në përgjithësi.

Ç’është e vërteta, lidhjet e Rasianëve me Osmanët kishin filluar më herët. Kjo tumir vlerësimin se historia e ekspansionit osman në Ilirik ishte një histori e bashkëpunimit të tyre me të krishterët e ritit ortodoks, që mbështetej mbi shëmbëllesën e perandorëve bizantinë (Kantakuzeninit) si dhe përvojën e tyre me Osmanët në pjesët lindore të Perandorisë nga fillimet e shekullit XIII e këndej, që ua hapën rrugën pushtimeve të tyre të mëtejshme që u dinamizuan nga fillimet e shekullit XIV e deri në atë XV. Kështu, njësitë turke të mercenarëve në këto pjesë shfrytëzohen nga despoti rasian Millutin, duke i përdorur kundër ushtrisë bizantine. Disa burime flasin për rreth njëmijë e pesëqind ushtarë turq të fisit kuman që u vendosën në Rashë.(Më gjerësisht rreth mercenarëve osmanë në shërbim të despotit Millutin shih: Oikonomides, N: “The Turks in Europe 1300-1315 and the Serbs in Asia Minor 1313”, faqe 159-62 në  E. Zachariadou, bot, “The Ottoman Emirate 1300-1389”, 1993; Jireček, C: “Staat und Gesellschaft  in mittelalterischen Serbien”II, faqe 58).Përvojën e përdorimit të mercenarëve turq do ta shfrytëzojë edhe Stefan Dushani. Bëhet e ditur se Dushani kishte disa njësi kumanësh në ushtrinë e tij, me anën e të cilave bënte hesapë ta fitonte “kurorën” e Bizantit. Kjo nuk do të ishte jashtë një hesapi me Osmanët, të cilët mund të kishin interesa që në planet e tyre për të depërtuar këndej drejt zemër së Europës të fusnin në lojë lojtarë të përdorshëm, por të rëndësishëm njëherësh,  siç ishin Rasianët, të njohur për veprime të tilla. (Shih: Malcolm, Noel: “Kosova një histori e shkurtër”, Prishtinë 2001, faqe 61; Mavramitis, L: “La Fondaton de l’empire serbe: le kralj Milutin”, Salonica 1978; faqe 72, Jireček, C:”Staat und Gesellschaft in mittelaterischen Serbien”, I, faqe 78).

Madje, disa burime të vonshme flasin për paralojën e atij hesapi, me të cilin duhej të ndikohej edhe në epilogun e Betejës së Dardanisë, ose një të ngjashme që do të kishte ndodhur para ose pas, në dobi të Osmanëve, që pastaj të përfitohet prej saj me lidhjen e një marrëveshjeje paqësore me Osmanët, me ç’rast, gjithnjë nën ombrellën Rasiane me të cilën do të zëvendësohet ajo e Bizantit, princat ortodoksë të Ilirikut, në përbërje të Perandorisë Osmane, do të mund t’i ruanin disa nga privilegjet e tyre, pa çarë kokën se çfarë do të bëhej me vendet katolike.(Rreth lidhjeve të Rasianëve tribalë me Osmanët para se të kenë filluar konfrontimet ushtarake me ta, por që do të vazhdojnë edhe pas betejës së Fushës së Dardanës, shih autorët e shumtë, ndër të cilët Jozef von Hamer: “Geschichte des Osmanischen Reiches”, 1827; Zinkesen J. W: “Geschichte des osmanischen Reiches in Europa”, Hamburg-Gota 1840-1863; Jorga, N: “Geschihte des osmanischen Reiches”, Gotha 1908-13; Dölger F:“Regester der Kaiserurkunden des oströmischen Reiches von 565-1453”, München-Berlin, 1965; Babinger, F: ”Geschihtsschreiber der Osmannen und ihre Werke”, Leipzig 1927; Forretr, L:”Handschriften osmanishscher Historiker in Instambul”;Ferjanočić B-Maksimovič, Lj: “Vizantijci i turci u vreme Kosovske bitke”, 1957;Новакович, С: “Срби и Турци XIV и XV века“, Београд, 1960;Malcolm, Noel: “Kosova një histori e shkurtër”, Prishtinë 2002, faqe 63-69; Bastov,S: “Die Türkischen Quellen des Laonikos Chalkandyrles”, München 1960, faqe 34-42; Chalcocondylae, Leonici: “Historarum Demonstrationes” I, Budapestini, 1922 dhe të tjerë, që hapjes së kësaj teze si dhe mbrojtjes së saj do t’i referohen me sjelljen e të birit të Lazarit, despotit Stefan, i cili qe ndër të parët që pranoi vasalitetin e Sulltanit dhe madje me ushtritë e tij mori pjesë në betejat e ardhshme të Osmanëve kundër Hungarezëve dhe Polakëve. Ngjashëm do të shfrytëzohet edhe sjellja e Gjurad Brankoviqit kur do të sabotojë Betejën e Dytë të Dardanës, siç do të shfrytëzohet më vonë edhe sjellja e Kraleviq Markut).Para historisë nuk mund të fshihet as fakti se po në betejën e Dardanës, forcat e një bujari rasian, të quajtur Dejanoviq, luftuan në anën e Osmanëve, siç pati edhe shumë vllahë nga principata e tij në anën e Osmanëve, praninë e të cilëve e vërtetojnë edhe burimet osmane.Nga kjo sjellje mund të nxirret përfundimi se te Osmanët, feudalët  dhe despotët ortodoksë dhe të tjerët që i takonin kësaj vetëdije, të përfshirë në luftëra të vazhdueshme me katolikët gjatë shekullit të fundit, jo rastësisht, shihnin “shpëtimtarin” e vetëm që mund t’i mbronte “nga rreziku katolik”, i cili nuk reshte së vepruari kundër tyre.(Më gjerësisht shih te  Pulaha: “Lufta shqiptare-turke” dëshmitë e Neshrit dhe të tjerëve, faqe 55, 76,93; Babinger, F: “Die Geschihtschreiber der Osmanen und Ihre Werke”, leipzig 1927).

Pa marrë parasysh ato që do ta përcjellin disfatën e të krishterëve të Ilirikut në Dardani, gjatë asaj beteje të stërmadhuar deri  te përmasat e mitit në shekullin XIX, që gjithsesi ka ndodhë, sjellja e Bajazitit ndaj të krishterëve të Ilirikut (Tribalëve rasianë, Bullgarëve, Rumunëve, Arbërve, Sllavëve, Grekëve dhe të tjerëve), tregon fare qartë se ai ishte i përqendruar te ata që ta shfrytëzonte forcën e tyre për vete, si kufi ndarës me Hungarinë. Kështu, Bajaziti, e ndiente si nevojë të domosdoshme që në Ilirik, në pjesën më vitale, të ketë një aleat në politikën e tij aktive ushtarake, në kohën kur synonte principatat selxhuke-turke në Azinë e Vogël, stabiliteti i të cilave po ashtu ishte i rëndësishëm, për t’u përqendruar në drejtim të Perëndimit.(Gjerësisht shih te  Pulaha: “Lufta shqiptare-turke” dëshmitë e Neshrit dhe të tjerëve, faqe 55, 76,93; Babinger, F: “Die Geschihtschreiber der Osmanen und Ihre Werke”, leipzig 1927.Për këtë Bajaziti I u pajtua që të dy djemtë e princit tribal Lazarit, i cili u pre nga shpata e tij, të jenë udhëheqës të principatës rasiane dhe të sundojnë sipas ligjeve, traditave dhe zakoneve të tyre.

Mirëpo ata detyroheshin t’i nënshtroheshin atij dhe të paguanin xhizjen (taksën e caktuar ndaj shtetit osman) dhe të kishin një numër të caktuar ushtarësh, në njësi të veçantë, që do të merrnin pjesë së bashku me ta (Osmanët) në Harujë. Sulltani, po ashtu u martua me vajzën e princit Lazar, Oliverën, e quajtur edhe Despina.Kjo krushqi u bë me miratimin e patriarkut dhe të klerit ortodoks dhe u dërgua në haremin e madh në Brusë, ku takoi bashkëshorte të panumërta me prejardhje fisnike, greke, franke dhe selxhuke.(Shih:Jiriček, Konstantin: “Historia e Serbëve“, pjesa e dytë, Tiranë, 2010, faqe 153.)Stefani dhe Vuku u detyruan të paraqiteshin çdo vit në oborrin e Bajazitit dhe t’i shkonin në ndihmë me ushtri sa herë t’u kërkohej, siç bënin despot Konstantini, despoti Esau i Janinës, Angeli i Thesalisë dhe bashkëperandori i Bizantit, Manuel Paleologu.Burimet e  kohës bëjnë të ditur se Zigismundi i Hungarisë një pjesë të mirë të forcave të veta i kishte mobilizuar që të mbrohej nga “ekskursionet” e herëpashershme të trupave osmane dhe rasiane, të cilat bashkërisht vepronin në pjesët kufitare. Bëhet e ditur se në vitin 1390, Pani i Severinit dhe Magjistari Ladislav zunë plaçkë në Branicevë flamurë osmanë dhe rasianë.Sjellje të ngjashme zuri të tregonte edhe Vuk Brankoviqi, zotërimet e të cilit  shtriheshin në pjesën nga Zveçani, Prishtina e deri në Shkup, gjë që nuk është e rastësishme që në burimet folklorike shqiptare njihet Ujkan, ndërsa në ato osmane (defterët Vlk), që i përgjigjet trajtës shqipe Uk-Ujkan.

Pasi që nga Raguza të ketë kërkuar azil për veten, gruan Mara dhe tre djemtë (Gjuradin, Gjergjin dhe Lazarin, në rast se “do ta dëbonin Hungarezët ose Turqit apo dikush tjetër” dhe do t’i jepet në maj të vitit 1390), Brankoviqi ua dorëzoi Shkupin Osmanëve, si dhe Zveçanin, Prizrenin dhe një pjesë të mirë të zotërimeve në këto anë. (Shih:“Acta Albaniae, II, 467, burime II, nr 131; Da Lezze: “Historia turchesca”, f.8;  Jireček, K: “Historia e Serbëve“, faqe 155.)Kështu, qyteti i vjetër dardan, që vetëm para dy brezash kishe qenë pikënisje e pushtimeve rasiane në Dardani dhe Maqedoni, u bë një mbështetje kryesore e pushtimeve osmane kundër Veriut, por edhe Jugut.Në këtë rrugë, më 1394, Osmanët u morën Gropajve Ohrin. Rrënuan thuajse të gjitha kështjellat që mbanin ata në këto anë (të Strugës, të Pogradecit e të Starovës). Osmanët u sollën kështu edhe gjatë pushtimit të Janinës, të Korçës dhe të Përmetit.Edhe pushtimet e tyre në Veri (nga Zveçani për në Shkodër e Ulqin, pastaj për në Dejë e Krujë), ndoqën thuajse të njëjtën mënyrë veprimi, por këtu Osmanët kishin parasysh ruajtjen e pasurive (minierave), të cilat duhej t’i shfrytëzonin për nevojat e tyre.

Në kështjellën e Zveçanit, u vendos një “kefali” turk, ndërsa në minierën e hekurit në periferi të Rashës, u emërua kadiu i parë që ta mbikëqyrte dhe drejtonte atë.Megjithatë, pushtimet osmane në Veri nuk kaluan pa vështirësi dhe pa konfrontime ushtarake, gjë që nuk kishte ndodhur në pjesët që zotëronte Vuku, për të cilin, siç u tha më herët kishte lidhur vasalitet me Osmanët për të ruajtur zotërimet e tij në Dardani, por edhe pse fitonte peshë shumë më të madhe seç e kishte nën mbikëqyrjen e Rasianëve, sado që  ky hesap nuk do t’i dalë, pasi që Osmanët për arsye të njohura që lidheshin me organizimin e pushtetit perandorak në pjesët e pushtuara, vendosën që nga vitit 1420 t’i shuanin që të gjitha lidhjet e tilla vasale në këtë pjesë. (Shih: Fine: “Late Medival Balkans”, faqe 411-12; Čirković:“Kosovo u srednjem veku“, faqe 45; Babinger, F: „Die Geshichtschreiber der Osmanen und ihre Werke“, Leipzig 1927; Enmmert, T.A: „Serbian Golgotha: Kosovo, 1389“, New York, 1990).Kështu, Osmanët u desh të konfrontohen me Balshajt para se ta merrnin Ulqinin, ku ata kishin rezidencën e tyre si dhe Shkodrën. Bëhet e ditur se në vitin 1391 Gjergj Balsha kërkoi mbështetje nga Papa Bonifici IX, por kjo nuk i ndihmoi shumë. Meqë kishte rënë peng në duart e Bajazitit, do të lirohet një vit pasi që ai ta dorëzojë Shkodrën, Drishtin dhe portin e Shëngjinit. (Shih: Hamer, Jozef von: “ Geschichte des Osmanischen Reiches”, vëllimi II, faqe 175 dhe 183; Gelcich, Giuseppe: “Zeta dhe dinastia e Balshajve”, Tiranë 2009, f.179-181).

Fisniku tjetër, Dimitër Jonina, nuk ndoqi rrugën e Balshës. Pranoi vasalitetin osman dhe kështu ia doli të ruante zotërimet e tij midis Shkodrës dhe Durrësit, të cilat, për pushtuesit e rinj, kishin një rëndësi të madhe.Krahas Gjergj Balshës, që u detyrua dhunshëm të pranonte vasalitetin dhe Jonimës, i cili nëpërmes tij ruajti zotërimet e veta, ishin Dukagjinët (vëllezërit Progon dhe Tanush), të cilët, në verën e vitit 1393, Lezhën ia dorëzuan një admirali venedikas, i cili vendosjes së Osmanëve në Bunë, iu përgjigj me pushtimin e grykëderdhjes së Drinit.Kjo do të zgjasë deri në vitin 1402, kur pushtimet osmane në vendet e Arbrit ndalen për dhjetë vjet. Shkas për këtë ishte beteja e Ankarasë e atij viti, me ç’rast trupat osmane pësuan disfatë të thellë nga ushtritë mongole të udhëhequra nga Timurlengu. Në këtë betejë, me Bajazitin ishin edhe vëllezërit Stefan dhe Vuk Lazareviq dhe nipërit e tyre, vëllezërit Brankoviq, vasal të sulltanit. (Shih: Chalconcandylae, Leonici: “Historiarum Demonstrationes”, ed. S. Darko, Budapestini, 1922; Giese, F: “Die Altosmanischen Anonymen Chroniken”, II, Leipzig 1925; Kandić, J: “Despot Stefan Lazarević i turci“, Beograd, 1982 Inhalxhik, Halil: “Perandoria Osmane – periudha klasike 1300-1600”, Shkup, 2010).Pas vdekjes së Bajazitit I sapo i kthyer nga robëria njëvjeçare  nga Timuri në Aksheher të Frigjisë së vjetër, për një dekadë të tërë Osmanët u përfshinë në një luftë të brendshme për fron të të bijve të sulltanit. Në atë luftë u përfshinë edhe vasalët e tyre: Lazareviqët në anën e Musait, ndërsa  Brankoviqë në anën e Mehmetit I me nofkën “kyrishxhi” (mundësi), i cili nga Azia do t’i drejtohet pjesës europiane të Perandorisë, ku edhe do të dalë fitimtar, pasi që do ta vrasë vëllanë, Musanë në betejën Filipojës në korrik të vitit 1413.(Shih: Inhalxhik, Halil: “Perandoria Osmane – periudha klasike 1300-1600”, Shkup, 2010).Nën drejtimin e Mehmetit I (1413-1421), Osmanët sërish iu kthyen Ilirikut për të vazhduar ku kishte mbetur Bajaziti I. Mehmeti I, i këshilluar nga ndihmësit e tij kryesorë në Ilirik, Brankoviqët dhe feudalët tjerë ortodoksë, që e ndiqnin atë, e kishte të qartë se vendet e Arbrit duhej paqësuar në tërësi, meqë ato kishin një pozitë të rëndësishme për krijimin e kohezionit të brendshëm antiosman në Ilirik siç kishin edhe aftësi dhe prirje për lidhje me perëndimorët, me të cilët mund të lidhnin aleanca për t’u kthyer në mbështetës të tyre në këtë pjesë. Kjo, Osmanëve, do t’ua rrezikonte qëllimet që  kishin drejt Europës Qendrore.

Se disa nga Arbrit ishin në gjendje që gjërat t’i ndryshonin ashtu që të mos u shkonin përshtati Osmanëve, kjo tashmë ishte parë gjatë dekadës së krizës që kishte përfshirë Osmanët pas humbjes nga Timurlengu, kur ata kishin filluar t’i zgjeronin feudet e tyre, siç ishte rasti i  Niketas Thopias, i cili, pas fundit tragjik të Konstantin Balshës, kishte vënë në zotërim pronat e tij, që si vasal i venedikasve zotëronte Krujën (1402-1415). Po ashtu në Mat, shfaqej feudali Gjon Kastrioti, i cili ia kishte dalë që brenda një kohe të shkurtër të bëhej zot i tokave nga kepi i Rodit në Durrës, Lezha dhe Shkodra si dhe të mbikëqyrte rrugët për në Prizren dhe Shkup. Si qytetar i Venedikut dhe Raguzës, si shumica e fisnikëve dhe feudalëve Arbërorë të Veriut, Gjon Kastrioti, lëkundej midis dy kishave, asaj katolike dhe ortodokse, me të cilat mbante lidhje të mira. Kështu, krahas mbështetjes klerikëve dhe abacive katolike, njëherësh me dhurata mbulonte edhe manastiret e Hilandarit me të cilin kishte edhe lidhje të hershme.(Shih: Jireček, Konstantin: “Historia e Serbëve“, libri i dytë, Tiranë, 2010, faqe 173.)

Gjon Kastrioti, në fillim ishte vasal i Venedikut, por shpejt iu desh t’u nënshtrohej Osmanëve (1410), të cilët, sapo iu kthyen Ilirikut, vunë në shënjestër princat arbërorë dhe lidhjet e tyre me Venedikasit dhe Perëndimin. Kështu, Mehmeti I, duke ruajtur aleancën me princat ortodoksë (rasianë, bullgarë dhe grekë), të cilët jo vetëm që i kishte vasalë të besueshëm, por edhe bashkëveprues në të gjitha fushatat kundër Hungarezëve, Bosnjës dhe të tjerëve, nuk e kishte të vështirë që edhe princat dhe feudalët Arbërorë t’i fusë në radhën e vasalëve. Tek e fundit, edhe arbërorët ishin pjesë e kozmosit të paqëndrueshëm politik të Bizantit.Në këtë fushatë, krahas nënshtrimit të Arbërve, Mehmeti I kishte parasysh që edhe më tutje t’i forconte aleatët dhe vasalët kryesorë, Rasianët pa përjashtuar këtu edhe Paleologun dhe Grekët. Kështu, Mehmeti I, despotit Stefan ia dhuroi Koprianin në Nish, krahinën Znepolje në Tërn, në malet midis Nishit dhe Sofjes dhe disa pjesë të tjera. Po kështu perandorit vasal të Bizantit, Manuel iu kthyen qytetet e marra prej Musait. (Shih: Schreiner, P: “Die Byzantinischen Kleinkroniken und die Anastik beri den Südslaven”, Bulgarian Historicval Rewiew 6-1978, faqe 45-54).Edhe midis Rasianëve tribalë dhe Grekëve u krijuan lidhje edhe më të ngushta.

Nipi i despotit, Gjergj, u martua për të satën herë me Irenën nga familja e Kantakuzenëve. Kështu, Grekë të panumërt hynë në shërbim të Rasianëve, ndër të cilët edhe vëllai i Irenës, Tomas Kantakuzeni. (Shih: Serb. Annalen, Glasnik 53, 80;  dhe Новакович, С: “Срби и Турци XIV i XV века“, Београд, 1960.)Por, dinastët ortodoks rasianë, që tashmë ishin mbështetësit kryesorë të Mehmetit I dhe dora e djathtë e tij, po ashtu ishin të interesuar që fushata osmane, që tashmë ishin forcuar, të rrënonin edhe aleancat me Venedikun, ose që kur kësaj nuk i dilej, atëherë ata të shfaqeshin mbikëqyrës të këtyre aleancave, gjë që kishin edhe përkrahjen e Osmanëve, të cilët aleatët e tyre rasianë, tashmë i kishin kthyer në partnerë kryesorë në Ilirik.Në këtë mënyrë, Osmanët vepruan në Novobërdë. Në vitin 1412 e sulmuan atë dhe e mbajtën të rrethuar, por së fundit ia lanë në pronësi një pinjolli të familjes së Lazarit. Me vdekjen e Niketë Thopisë, në fillim të vitit 1415, Osmanët pushtuan Krujën. Gjatë vitit 1417 i morën Beratin Teodor Muzakës dhe Kaninën bashkë me Vlorën Rugina Balshës. Kurse në vitin 1418, pushtuan Gjirokastrën, qendrën e Zenebishëve.Këto pushtime u bënë në kohën kur Mehmeti I, edhe pse pësoi humbje nga venedikasit në një betejë detare para Galipolit (1416) dhe u detyrua të bënte një paqe me ta. Kjo len për të kuptuar se Osmanët kishin arritur një marrëveshje me venedikasit rreth shtrirjes së tyre në viset e Arbrit, me ç’rast ata do të mbanin pjesët në brendi, ndërsa venedikasit qytetet bregdetare.Pinjolli i fundit i familjes Balsha, i cili tashmë kishte humbur shumë nga zotërimet, nën mbështetjen e dajës, despotit Stefan Lazareviq dhe njerkut Sandaljit, u hodh në luftë kundër Venedikasve, të cilët u përfshinë në një luftë për zgjerimin e pushtimeve në Adriatik me Zigmundin e Hungarisë, me ç’rast Hungarezët dolën humbës, ndërkohë që Republika e Adriatikut u vendos në Split,Trogir dhe në ishujt Braç, Korçula dhe Lesina në mënyrë që kështu të fusë nën mbikëqyrje edhe Kotorin. (Shih: Gelcich, Giuseppe: “Zeta dhe dinastia Balshaj”, Tiranë 2029,  faqe 173-170).

Balsha u detyrua të sulmojë Venedikun pas shtatë vjetësh dhe të rrethojë kështjellën e Drishtit. Venedikasit u kundërpërgjigjën me pushtimin e Budvës. Kështu, lindi nevoja për bisedime paqësore, por ato, siç ishin paraparë nga despoti, Stefan Lazareviq, të cilin Balasha që nuk kishte djalë, e kishte caktuar si trashëgimtar, do të zhvillohen pa Balshën dhe nën drejtimin e Rasianëve, pasi që Balsha i sëmurë, vdiq më 28 prill 1421 dhe u varros solemnisht nga Stefani.(Shih: Stanojević: Arch. Slav. Phil. 18 (1896), 459; Gelcich, Giuseppe: “Zeta dhe dinastia e Balshajve”, Tiranë 2009, faqe 322-341; K. Jireček: “Historia e Serbëve”, libri i dytë, Tiranë, 2010, faqe 186.)Vdekja e Balshës sikur i dha fund lavdisë së njërës ndër dyert më të fuqishme princore arbërore nga veriu, e cila për më shumë se gjysmë shekulli ishte e pranishme në një skenë politike ku kryqëzoheshin interesat e Bizantit dhe të Perëndimit në njërën anë dhe ato me Osmanët në tjetrën anë.Edhe pse Balshajt nuk ia dolën që të përballojnë sfidat e kësaj përpëlitjeje ndër më të mëdhatë e kohës, megjithatë me veprimet që të luhet  nga njëra anë në tjetrën, qoftë edhe si humbës, ia dolën që faktorin arbëror, ta fusin në një lojë të madhe, në të cilën, feudalët dhe princat tjerë, kush më shumë e kush më pak, u përfshinë në të. Dhe kjo do të paraqesë aktin e fundit të një ndeshjeje historike që do t’i paraprijë pushtimit shumëshekullor osman.Ky akt, të cilit, vulën e fundit do t’ia japë Sulltan Mehmeti II pushtuesi pak më vonë, do të pasohet nga Murati II, që erdhi në pushtet pas vdekjes së të et, Mehmetit I (1421).

Murati II, i bindur se beteja vendimtare për të depërtuar tutje në Perëndim duhej të kalonte nëpër Arbëri, u vu vetë në krye të fushatës ushtarake, ndër më të mëdhatë e kohës. Ushtria e tij komandohej nga gjenerali i sprovuar Isa Bej Evrenozi. Pas disa luftimeve, me humbje të dyanshme, Osmanët fituan. Kjo bëri që në pjesët e jugut të vendosej regjimi i timareve, me çka i jepej fund autonomisë së deriatëhershme feudale, që kishte karakterizuar rrethanat bizantine, mbi të cilat ishin ngritur edhe feudet dhe principatat e pavarura jo vetëm te Arbrit, por edhe në pjesët e tjera.(Shih: Inhalxhik, H: “Suret-i Defter-i Arvanid”, Ankara, 1954; Fashëri, Kristo: “Skënderbeu”, Tiranë 2002, faqe 45).Rrënimi i principatave të pavarura të Arbrit (Balshajve, Thopijave dhe Muzakave), megjithatë,  u përcoll me ngritjen e  të tre zotimeve të tjera të mëdha feudale: të Dukagjinëve, Arianitëve dhe Kastriotëve. Këto zotime përfshinin krahina malore dhe në gjirin e tyre kishin një popullsi me tradita të lashta luftarake, ku bujkrobërit përbënin pakicën, kurse shumicën dërmuese e formonin fshatarët e lirë, të cilët nuk i njihnin marrëdhëniet feudale dhe kishin gjetur një modus vikendi me bujarët vendorë. (Shih: Frashëri, Kristo: “Skënderbeu”, Tiranë 2002, faqe 46).Si rrjedhim, fshatarët e lirë të Arbërisë ishin më të interesuar se bujk-robërit të luftonin  kundër invazionit feudal-ushtarak. (Shih: Inhalxhik, H: “Suret-i Defter-i Arvanid”, Ankara, 1954.)Edhe Dukagjinët, Arianitët dhe  Kastriotët me zotimet e tyre, ndonëse do të kalojnë nëpër një fazë kur Osmanët tashmë ndodheshin në procesin e mbylljes së vasalitetit dhe të vendosjes së pushtetit të plotë, u përpoqën që të përfitojnë edhe nga rrethanat e tilla, të cilat ishin jo premtuese. Atyre nuk u ndihmoi as “arti” i përpjekjeve të lidhjeve të vazhdueshme me perëndimorët (veçmas me Venedikun), të cilët përfitonin edhe në këto rrethana.

Megjithatë, nga gjithë kjo, Dukagjinët ia dolën që të ruajnë disa zotime “të pavarura” në pjesët malore të veriut, nën emrin “Krahina e Dukagjinit” në Dardaninë antike. Ngjashëm ndodhi edhe me Arianitët, të cilët humbën shumë nga zotimet por, ruajtën namin e fisnikërisë, që do të bartet edhe më vonë në kujtesën historike nga kronika të jashtme.(Rreth Arianitëve dhe historisë së tyre shih gjerësisht te Babinger, Franz: “Fundi i Arianitëve”, Tiranë 2004; “Kronika e Gjon Muzakës” te Xhufi, Pëllumb: “Nga Paleologët te Muzakajt”, Tiranë 2009, faqe 365-457).Ngjashëm ishte edhe me Kastriotët dhe zotërimet e tyre, që sado të rrudhura, do të zënë vend kyç në historinë e Arbërve dhe të Arbërisë në saje të ngjarjeve që në atë trevë do ta kenë nga viti 1443, kur aty do të zë fill epopeja e lavdishme skënderbegiane, që do të zgjasë për çerek shekulli, kur Skënderbeu me luftën kundër osmanëve, ktheu në histori shtetin e Arbrit, të vetmin asokohe në Europë.Fushata për  nënshtrimin e Arbërve do të ishte jo e plotë pa fundin e Dardanisë,  pjesës kyçe që lidhte lindjen me Perëndimi, ku gjendeshin edhe xeheroret e shumta. Atje, nën drejtimin e mbetjeve të fundit të despotëve  të Rashës  dhe me ndikimin e tyre do të vendoset edhe fati i një pjese të madhe të Dardanisë, që Osmanët ua kishin lënë aleatëve të tyre, Brankoviqëve (Vukut) në përbërje të despotatit të tij që kishte pranuar vasalitetin osman, prej tyre i quajtur Vlk-oglu. Historianët turq Sadedini, Neshri dhe Ashikpashazade, në kronikat e tyre, flasin për “Vilajetin Vlk” dhe vasalin VLK-oglu, të cilët historiografia serbe e shekullit XIX i fikson si Lazareviq dhe Brankoviq, sidomos këtë të fundit, me ç’rast “Vilajetin VLK”  (Kosovën), e quan “Oblast Brankoviqa”, që po të zbërthet gjuhësisht “Vlk” do të thotë “Ujk” ose “Ukë”, që i përgjigjet patronimit “Ujkan”, të përhapur në gjuhën shqipe. Rasti i “Vilajetit VLK” dhe emërtimi i tij “Oblast Brankoviqa”, duke e përkthyer emrin “Ujk” ose “Ukë” në “Vuk”, tregon më së miri përmasat e falsifikimit të historiografisë serbe për ta sajuar me çdo kusht të ashtuquajturin shtet mesjetar serb me qendër në Kosovë me “despotë serbë”, gjoja të legjitimuar edhe nga osmanët, kur e gjitha flet për një feudal ortodoks nga Dardania, nga shumë burime të kohës i cilësuar si tribal,  emri i të cilit shpjegohet me gjuhën shqipe! (Shih te Nikolić, Maja: “The byzanine Writers on Serbia 1402-1439“, Beograd, 2010, faqe 41).

Megjithatë, në këto vende, që kishin një rëndësi të veçantë ekonomike, pasi që në to gjendeshin minierat e njohura të Novobërdës dhe Zveçanit, gjatë viteve 1394 -1444, Osmanët  vendosën nëpunësit dhe ushtarët e tyre për t’i mbikëqyrur prodhimet e tyre, të cilat nuk mund të shkonin, si më parë në drejtim të Raguzës apo Venedikut, por t’i dorëzoheshin arkës së shtetit osman. Në këto pjesë, deri sa do të bëhet pushtimi përfundimtar nga Osmanët, në vitin 1455, “bashkëjetonin” pushteti vendor i Vukut (Vlk-oglut) me atë osman, por ky i fundit kishte fjalën kryesore.(Shih: K. Jiriček-J. Radonić: „Istorija Srba“, I, Beograd, 1952, faqe 369,422).Pjesa më e madhe e Dardanisë, në veri të Shkupit dhe të Tetovës, ra nën sundimin osman në kohën e Sulltan Mehmetit II Pushtuesit (1451-1481), ndonëse asokohe Kruja e Skënderbeut mbahej. Natyrisht, cak i pushtimeve osmane ishin xeherorët e njohura të Novobërdës, Zveçanit dhe të Gllahovicës (kjo e fundit e pasur me hekur). Disa burime bëjnë të ditur se “sulltani kishte grumbulluar ushtrinë islame dhe ishte nisur në luftë të shenjtë nga Shkupi, prej nga do të kalojë kah mali Kara Tonlu (Karadaku i Shkupit) për në Novobërdë. Novobërda, të cilën xehetarët sasë e quanin Neuberge, ndërsa Italianët Novomonte, kishte një kështjellë të fortë dhe disa vendbanime xehetarësh përreth.

Aty gjendej kolonia kryesore e raguzianëve, por banohej edhe nga Italianët, sidomos venedikasit. Aty banonin edhe shumë bujarë vendorë, të cilët prej andej mbikëqyrnin nxjerrjen e xeheve dhe përpunimin e tyre, por edhe dërgimin në vendet e tjera.Meqë këto xeherore ishin të rëndësishme, sulltani kishte vendosur që t’i vinte nën mbikëqyrje të plotë, kështu që këtë duhej ta bënte me ushtri, edhe pse bujarët vendorë edhe më tutje dëshironin t’u përmbaheshin marrëveshjeve që kishin lidhur me Osmanët në vitin 1441 për shfrytëzimin e përbashkët. Isa-beu, i cili me një pjesë të ushtrisë kishte arritur përpara sulltanit aty, thirri komandantin vendor që të dorëzohej me vullnet. Pasi kjo nuk u bë, sulltani u nis vetë me pjesën tjetër të ushtrisë të sulmojë Novobërdën. Menjëherë filloi rrethimi, që zgjati dyzet ditë. Pas disa bombardimeve, kur po rrënoheshin muret mbrojtëse të kështjellës, më një qershor 1455, qyteti u dorëzua. Një pjesë e mirë e parisë së qytetit u shua, ndërsa një pjesë e të rinjve, 320 sish, u morën për jeniçerë. (Shih: Babinger, Franc: “Mehmet Pushtuesi dhe koha e tij”, Prishtinë, 1989, faqe 145.)

Thuhet se aty osmanët kishin gjetur thesar të shumtë (sasi e madhe e argjendit) që e ruante i biri i Vukut, thesar ky që ishte dërguar në arkën e Stambollit.(Shih:Rizaj, Skënder: “Kosova gjatë shekujve XV, XVI dhe XVIII”, Prishtinë, 1982, faqe 20.)Rënia e Novobërdës, që merrej si fortesë e botës së krishterë katolike, në Itali dhe në Hungari u prit me përshtypje të hidhura. Dhespot Gjuragj Brankoviqi mësoi lajmin e humbjes më 21 qershor në Hungari, në tubimin e bujarëve në Rab, ku përgatiteshin plane të mëdha për një fushatë të forcave të krishtera kundër Osmanëve.(Shih:Zachariadou, E.A: „Süleman çelebi in Rumili and dhe Ottoman chronicles“, Der Islam, 60/ 1983, faqe 269-296 dhe Babinger, Franc: “Mehmet Pushtuesi dhe koha e tij”, Prishtinë, 1989, faqe 146.)Pa çarë kokën se çfarë kishin ndërmend të krishterët, Sulltan Mehmeti me forcat e tij kishte vazhduar në drejtim të kështjellës së Trepçës, e pushtuar pa ndonjë mund të madh. Edhe aty ishte gjetur pasuri e madhe. Me Trepçën ishin pushtuar edhe xeheroret e tjera të argjendit. Pasi që kishte qëndruar për pak kohë në (shehitllëk) – vendin ku ishte vrarë Sulltan Murati I, Sulltani Mehmeti ishte kthyer në Selanik dhe prej andej në Edrene.

blank

(Shkëputje nga libri “Kosova – histori e shkurtër”, Prishtinë 2021).

blank

Oliver Verhelyi: Udhërrëfyes shtesë për liberalizimin e vizave për Kosovën

Një udhërrëfyes shtesë për liberalizimin e vizave për Kosovën paralajmëroi komisionari i BE-së për Fqinjësi dhe Zgjerim, Oliver Verhelyi, në debatin që u zhvillua të hënën në Parlamentin Evropian. Temë e diskutimit ishte zgjerimi i bllokut pas agresionit të Rusisë në Ukrainë, njofton Radio Evropa e Lirë.

Përveç deputetëve nga Parlamenti Evropian, morën pjesë edhe deputetë nga parlamentet kombëtare të shumë shteteve anëtare të BE-së, por edhe të vendeve kandidate dhe të kandidatëve potencialë.

Derisa u fol për Ballkanin Perëndimor, Varhelyi tha se Kosova është në pritje të liberalizimit të vizave dhe se duhet ecur përpara me këtë çështje.

Ai tha se janë disa fusha, si lufta kundër krimit të organizuar, anti-trafikimi dhe kërkesat për azil, ku “shtetet anëtare duan rezultate të qarta”. “Në këto kohëra të vështira dhe në kontekstin e ndryshimeve gjeo-politike, prioriteti ynë mbetet Ballkani Perëndimor”, tha Varhelyi.

“Jemi të gatshëm t’i ndihmojmë Kosovës që, së bashku me shtetet anëtare, të vendosim një udhërrëfyes për adresimin e shqetësimeve specifike. Autoritetet e vendeve anëtare, agjencitë e rendit dhe ligjit, forcat e policisë kanë nevojë të angazhohen në terren për t’i ndihmuar Kosovës. Nga ana jonë, ne jemi të gatshëm t’i japim Kosovës gjithë ndihmën financiare, teknike dhe politike për këtë proces”, shtoi ai.

Kosova është vendi i vetëm në Ballkanin Perëndimor që nuk gëzon liberalizim vizash me BE-në. Qeveria e Kosovës thotë se ka plotësuar çdo kriter nga gjithsejtë 95 sa i ka vendosur BE-ja në udhërrëfyesin për liberalizim. Megjithatë, procesi është penguar vazhdimisht nga disa shtete anëtare të BE-së, sidomos Franca, e cila ka shprehur rezerva për lëvizjen e lirë të kosovarëve.

Sa i përket dialogut për normalizimin e marrëdhënieve midis Kosovës dhe Serbisë, Varhelyi tha se të dyja vendet duhet të dëshmojnë përkushtim të qartë në kryerje të detyrave. “Po shohim se Serbia është në një pozitë të vështirë në rrethanat dhe sfidat ekzistuese gjeo-politike. Duhet ta pranojmë këtë. Çështja e sanksioneve [kundër Rusisë] është vetëm një prej simptomave të problemeve. Ne jemi krejtësisht të gatshëm ta mbështesim Serbinë në përshtatjen e mëtejme me politikën e BE-së, lidhur me luftën e Rusisë në Ukrainë. Por, kemi nevojë që edhe Serbia të marrë obligime të reja”, tha Varhelyi.

Serbia, aleate e Rusisë, është vendi i vetëm në Ballkan që nuk u është bashkuar sanksioneve të Perëndimit kundër Rusisë, për shkak të pushtimit të Ukrainës.

Varhelyi u bëri thirrje vendeve të rajonit që ta rrisin edhe bashkëpunimin mes vete, nëse, siç tha, duan të përfitojnë nga plani për investime dhe ekonomi i Bashkimit Evropian. “Pa një bashkëpunim të duhur rajonal, qoftë përmes Procesit të Berlinit, qoftë përmes tregut të përbashkët rajonal apo iniciativës së Ballkanit të Hapur, shtetet e rajonit, thjesht, nuk mund t’i gëzojnë përfitimet e planit të investimeve në Ballkan”, tha zyrtari i lartë evropian.

Duke folur për nisjen e negociatave për anëtarësimin e Maqedonisë së Veriut dhe Shqipërisë në BE, Varhelyi tha se, brenda ditësh, do të mund të zhvillohet konferenca ndërqeveritare e BE-së me këto dy vende. Ai tha se “të gjitha pengesat janë hequr”, duke përmendur këtu votimin në Kuvendin e Bullgarisë për heqjen e vetos ndaj Maqedonisë së Veriut.

Bullgaria, me vite, ka penguar ecjen përpara të Maqedonisë së Veriut, për shkak të disa mosmarrëveshjeve për historinë dhe gjuhën. Javën e kaluar, Parlamenti bullgar ka votuar për heqjen e kësaj pengese, në bazë të një propozimi të Presidencës së Francës, por nuk është e qartë se si do të zhvillohen gjërat, pasi Maqedonia e Veriut, fillimisht, e ka hedhur poshtë atë propozim.

Shqipëria ka mbetur pas në hapjen e negociatave, sepse disa shtete të BE-së nuk duan që ajo të ndahet nga paketa me Maqedoninë e Veriut.

Verhelyei tha se ka sinjale pozitive për t’i dhënë statusin e vendit kandidat Bosnje e Hercegovinës, që është përmendur edhe në konkluzat e samitit të fundit të BE-së në Bruksel, por shtoi se ky shtet duhet t’i përmbushë paraprakisht disa reforma.

Për Malin e Zi, ai tha se në BE presin rikthimin e dialogut të brendshëm politik dhe stabilitet institucional.

Kryetari i Komisionit për punë të jashtme në Parlamentin Evropian, David McAlister, tha se ky debat është në një moment shumë të duhur, pas vendimit në samitin e fundit të BE-së – të mbajtur javën e kaluar – për t’i dhënë statusin e vendit kandidat Ukrainës dhe Moldavisë. Javën e kaluar në Bruksel është mbajtur edhe një takim i përbashkët i liderëve të vendeve të BE-së dhe atyre të Ballkanit Perëndimor.

Deputeti nga Kroacia, Tonino Piculla, i cili është emëruar si raportues i një strategjie të re të zgjerimit të BE-së, tha se BE-ja duhet të japë po ashtu shembuj konkretë për të avancuar zgjerimin me Ballkanin Perëndimor.

“Samiti i fundit i BE-së krijoi një valë të re të apatisë në Ballkanin Perëndimor. Vetëm me nisjen e negociatave me Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut, si dhe me heqjen e vizave për qytetarët e Kosovës, BE mund të dëshmojë se në vazhdimësi, e jo vetëm në raste periodike, është në nivel të sfidave dhe faktor i rëndësishëm gjeo-politik”, tha Piculla.

Gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor janë në faza të ndryshme të integrimit evropian. Negociatat për anëtarësim i kanë nisur Mali i Zi dhe Serbia. Maqedonia e Veriut dhe Shqipëria mbeten në pritje të nisjes së tyre, ndërsa Kosova dhe Bosnje e Hercegovina kanë vetëm marrëveshje stabilizim asociimi me BE-në, që është hapi i parë drejt anëtarësimit në bllok.

blank

Nis të zbatohet marrëveshja Kosovë-Serbi për energjinë

Kompania Elektrosever që do të bëjë furnizimin dhe faturimin e rrymës së shpenzuar në veri të Kosovës u licencua nga zyra e Rregullatorit për Energji e Kosovës (ZRRE). Këtë e bëri të ditur ZRRE, pas votimit të bordit me pesë vota për dhe asnjë kundër. Elektrosever është në pronësi të kompanisë energjetike të Serbisë, EPS (Elektroprivreda Srbije), por në Kosovë është themeluar me ligje të Kosovës.

Licencimi i Elektrosever në Kosovë u bë vetëm tri ditë pas arritjes së marrëveshjes ndërmjet Kosovës dhe Serbisë për energjinë, e cila u nënshkrua në Bruksel në kuadër të dialogut Kosovë-Serbi të ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian. Në fakt në parim marrëveshja për energjinë ishte nënshkruar qysh në vitin 2013, por, që të fillojë të zbatohet, palët u pajtuan me 21 qershor në Bruksel.

Më shumë se dy dekada pa paguar energjinë

Që nga viti 1999 pas përfundimit të luftës, qytetarët serbë të katër komunave veriore, Zveҫan, Leposaviq, Zubin Potok dhe Mitrovicë e Veriut, nuk paguajnë faturat e enegjisë së shpenzuar. Kryesuesi i Bordit të ZRRE-se, Ymer Fejzullahu, tha të premten se tani qytetarët e katër komunave në veri – Mitrovicë e Veriut, Zubin Potok, Leposaviq dhe Zveçan do të faturohen me çmimet që i ofron kompania furnizuese, Elektrosever.

Kryenegociatori i Kosovës në dialogun me Serbinë, Besnik Bislimi, që nënshkroi zbatimin e marrëveshjes në Bruksel, deklaroi se “kompania Elektrosever, nuk do të prodhojë rrymë, por do ta blejë atë, qoftë nga Korporata Energjetike e Kosovës (KEK) apo nga një tjetër ofertues në tregun ndërkombëtar, ndërsa inkasimin do ta bëjë vetë.

Sulmohet Elektrokosmet në veri

Vetëm tri ditë pas dakordimit për zbatimin e marrëveshjes Kosovë-Serbi për energjinë në veri u sulmua me një mjet shpërthyes objekti i Elektrokosmet-it në veri të Kosovës. Sipas policisë, si pasojë e shpërthimit është dëmtuar një transformator dhe disa automjete përreth, ndërsa, lëndime në njërëz nuk pati.

“Prokuroria ka nisur hetimin dhe në pritje të ekspertizës përfundimtare mund të konfirmojmë se shpërthimi është shkaktuar nga një lëndë plasëse. Prokurori i shtetit urdhëroi vazhdimin e hetimeve të premten në mëngjes, ndërsa është hapur rast për tre vepra penale që ndërlidhen me incidentin: shkaktim të rrezikut të përgjithshëm, përdorimi i armëve apo mjeteve të rrezikshme, shkatërrimi apo dëmtimi i pronës dhe posedim i paautorizuar i armëve luftarake”, tha prokuroria.

Ministri i Brendshëm i Kosovës, Xhelal Svecla, në një reagim të tij, bëri përgjegjës “strukturat paralele serbe në veri për sulmin mbi objektin e Elektrokosmet”. “Ka pasur një shpërthim ku ka dëme materiale. Nuk ka të lënduar. Qëlimi është që të terrorizohen banorët atje, por edhe të ngjallin pasiguri për të gjithë qytetarët e Kosovës”, tha ministri Svecla duke shtuar se “kjo është në vazhdën e presioneve që strukturat paralele dhe Serbia i bëjnë Kosovës”. Sulmin me mjet shpërthyes ndaj objektit të elektro-distribucionit në Mitrovicën e Veriut e dënoi edhe Lista Serbe që përfaqëson serbët e Kosovës në Kuvend.

Përmes një komunikate për media, kjo parti tha se “ky sulm dhe ngritja e tensioneve janë kundër interesave të komunitetit serb në veri të Kosovës”. Lista Serbe u bëri thirrje organeve kompetente të hetojnë rastin dhe të garantojnë sigurinë e qytetarëve. / DW

blank

Osmani konfirmon pjesëmarrjen në Samitin e BE: E vetmja që më duhet Vizë për në Bruksel

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani Sadriu, në intervistë për median holandeze NRC, mes tjerash foli për pjesëmarrjen e saj në Samitin e BE-së në Bruksel që zhvillon punimet sot dhe nesër.

Në fakt të enjten, në këtë Samit, do të flitet për Ballkanin perëndimor e ku pritjet janë që do të diskutohet edhe për liberalizimin e vizave për Kosovë. Në lidhje me këtë, presidentja Osmani ka thënë se në këtë Samit, niset me shpresë, por pa pritje të mëdha, njofton RTK Live.

“Unë shkoj gjithmonë atje me shpresë, por pa shumë pritshmëri. Le të shpresojmë se nuk do të jetë një tjetër zhgënjim”, citohet të ketë thënë Osmani, për NRC. Presidentja e shtetit ka theksuar se mungesa e liberalizimit të vizave për kosovarët është një padrejtësi e madhe.

Ajo më tej ka përmendure dhe shtetet që e kanë fituar këtë të drejtë para Kosovës edhe pse Kosova kishte plotësuar nëse jo para tyre, së paku krahas tyre.

“Qytetarët nga Ukraina, Gjeorgjia, vende të ndryshme të Amerikës Latine lejohen të udhëtojnë lirisht. Por unë – e vetmja – kam nevojë për vizë për të marrë pjesë në samitin në Bruksel”, thotë Osmani.

“Është një padrejtësi e madhe: diskriminim ndaj popullatës sonë. Ne jetojmë në një geto”, ka theksuar ajo.

“Ne kemi bërë detyrat tona të shtëpisë”.

Presidentja u është referuar raporteve ndërkombëtare në të cilat Kosova ka rezultate të mira për zhvillimin demokratik, siç është liria e mediave dhe të drejtat e njeriut. Në intervistë, Osmani ka shprehur besimin e saj se lufta në Ukrainë do të përfundojë dhe se vala e re zgjerimit të BE-së do ta përshijë Ukrainën, por edhe Kosovën. syri.net

blank

blank

Kurti takon aktivistë dhe gazetarë nga Serbia

Takimi i Kryeministrit te Kosoves, Albin Kurti me aktivistë të shoqërisë civile të Serbisë. Prishtinë, 21 qershor 2022.

RFE/RL

Dialogu ndërmjet Kosovës dhe Serbisë dhe “Ballkani i Hapur” ishin ndër temat e diskutimit që kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, pati me aktivistë të të drejtave të njeriut, gazetarë dhe përfaqësues të disa organizatave joqeveritare të Serbisë.

Sipas njoftimit të Qeverisë së Kosovës, më 21 qershor, kryeministri Kurti priti në takim dhe bashkëbisedoi me aktivistë të shoqërisë civile nga Serbia.

“Lidhur me dialogun me Serbinë, pas ndryshimeve demokratike të 14 shkurtit 2020, ka pësuar ndryshime edhe qasja në dialog. Tani dialogu nuk është i kornizuar në kohë dhe ka në qendër njohjen e ndërsjellë, e jo siç është zhvilluar në të kaluarën me kompromise të vazhdueshme nga Kosova, që bëheshin për të marrë njohjen nga Serbia dhe njohja nuk ndodhi. Nuk ndiqet më politika e transaksioneve sikurse në të kaluarën, por ajo e transformimit me vullnet të lirë”, tha Kurti.

Sa i përket mospërfshirjes së Kosovës në projektin “Ballkani i Hapur”, Kurti tha se nuk është përkrahës i ideve, që e mbajnë Ballkanin Perëndimor të mbyllur në rrethin e vet apo që e afrojnë më shumë me Rusinë dhe Kinën, por është për projekte që e hapin dhe e lidhin me vlerat e Bashkimit Evropian.

Ai theksoi se Kosova e mbështetë tregun e përbashkët rajonal dhe Procesin e Berlinit sipas rregullave të Bashkimit Evropian.

blank

Takimi i Kryeministrit te Kosoves, Albin Kurti me aktivistë të shoqërisë civile të Serbisë. Prishtinë, 21 qershor 2022.

Duke folur për marrëdhëniet ndërmjet shqiptarëve e serbëve në Kosovë dhe qasjes së pushtetit qendror ndaj serbëve, kryeministri Kurti tha se komuniteti serb gëzon të drejta dhe liri të garantuara dhe se është i hapur të diskutojë për të gjitha problemet e komunitetit serb në Kosovë.

“… por pengesë kryesore në bashkëpunim paraqesin instrumentalizimi dhe tendencat manipuluese nga politika në Beograd”, u shpreh Kurti.

Kurti foli, gjithashtu, për të arriturat gjatë vitit të parë të qeverisjes së tij, ku ndër tjera përmendi ngritjen për 17 vende të pozitës së Kosovës në indeksin e Transparency International për vitin 2021, si dhe ngritjen për 17 vende në indeksin e World Press Freedom për liri të shprehjes dhe të mediave.

“Në Kosovë është dëshmuar se qeverisja demokratike dhe zhvillimi ekonomik shkojnë krahas njëra-tjetrës, gjë që i demanton idetë se ekonomia mund të zhvillohet më shumë dhe më shpejt me qasje autoritare nga pushteti”, tha Kurti.

Takimi u zhvillua në kuadër të programit të Grupit për Ballkanin për “Zgjidhjen e çështjeve bilaterale dhe avancimin e bashkëpunimit rajonal në Ballkanin Perëndimor”, i cili parasheh mbajtjen e konferencave dhe aktiviteteve që lidhen me shkëmbimin e vizitave reciproke të shoqërisë civile dhe aktivistëve me peshë në tërë rajonin.

Në takim ishte i pranishëm edhe ambasadori i Norvegjisë në Kosovë, Erik Grondahl.

blank

Foto e javës të çlirimit: Ambasadori Jeff Hovenier me rastin e ditës të çlirimit të Kosovës takohet me një nga simbolet e kësaj lufte!

Ambasadori Jeff Hovenier në një tweet sjell takimin me një nga simbolet e brutalitetit të luftës në Kosovë, është fjala për atë nënën e re që me gjirin e hapur ushqen foshnjën ndërsa largohen nga Kosova për t’i shpëtuar ushtrisë kriminele të Milosheviçit, fotografia e saj botuar në Times do të mbetet si dëshmi e historisë. Ambasadori i SHBA në Kosovë Jeff Hovenier sjell foton e Times dhe foton që ka patur me atë gruan sot, bashkë me familjen e saj, djali bebe tashmë është i rritur e ka mbushur 23 vjeç. Ja çfarë shkruan në tweet Ambasadori Jeff Hovenier:

“Ishte kënaqësi të takova Sherife Lutën dhe familjen e saj në festën e Ditës së Paqes më herët sot. 23 vjet më parë, Sherife u bë fytyra e një lufte brutale pasi ajo dhe fëmija i saj u larguan nga Kosova. Sot ata janë të sigurt dhe të shëndetshëm. Sherife është në të djathtën time me kostum jeshil. @KOHA”

blank blank

blank

 

blank

Kosovë – Shqipëri, sot mbledhja e përbashkët e dy qeverive

Sot në Prishtinë mbahet mbledhja e përbashkët e dy qeverive. Në prani të kryeministrave Albin Kurti të Kosovës,  Edi Rama të Shqipërisë, si dhe kabinetit qeveritar të të dy vendeve respektive, sot në Prishtinë mbahet mbledhja e përbashkët e dy qeverive, njofton RTK.

Në këtë mbledhje e cila është e teta me radhë, pritet të nënshkruhen një varg marrëveshjesh dypalëshe dhe protokolle të ndryshme bashkëpunimi.

Kjo mbledhje e përbashkët pritet të shrbejë edhe si skanim i marrëveshjeve paraprake për të parë se cilat nga ato që janë nënshkruar vitin e kaluar janë realizuar e cilat ende jo.

Kjo pasi në nëntor 2021 në Elbasan ishte mbledhja e përbashkët e dy qeverive.

Para kësaj mbledhje, një ditë më parë në Kosovë për vizitë zyrtare erdhi kryeministri Rama i cili zhvilloi disa vizita në biznese të ndryshme në vend si dhe vizitoi familjen e ish presidentit Hashim Thaçi në Burojë të Skenderajt.

 

blank

Kurti dhe Cavusoglu diskutuan për shumë fusha të bashkëpunimit

Zyra e Kryeministrit Albin Kurti ka njoftuar për takimin që shefi i Qeverisë e pati me ministrim e Jashtën të Turqisë, Mevlut Cavusoglun.

Siç njofton ZKM, Kurti e ka quajtur Turqinë mik dhe aleat të madh të Kosovës.

“Republika e Turqisë është partner, mik dhe aleat i madh i Republikës së Kosovës, tha kryeministri Kurti, ndërsa shprehu mirënjohjen për mbështetjen e vazhdueshme dhënë vendit tonë”, njofton Zyra e Kryeministrit.

Sipas Qeverisë, Cavusoglu e theksoi para Kurtit mbështetjen e Turqisë për Kosovën në disa sfera.

“Ministri Çavuşoğlu theksoi mbështetjen e Republikës së Turqisë për pavarësinë, sovranitetin dhe integritetin territorial të Republikës së Kosovës, sikurse edhe për anëtarësimin në organizata ndërkombëtare. Ai tha se Turqia e mbështet anëtarësimin e vendit tonë në Këshillin e Evropës dhe se Kosova është vend partner i NATO-s. Po ashtu, theksoi se Republika e Turqisë e  ka shumë të rëndësishme paqen dhe stabilitetin  dhe se nuk do të lejojë që rajoni i Ballkanit të kthehet në vitet e errëta të ’90-ta”, njofton ZKM.

Ministri turk, njoftohet se vlerësoi “marrëdhëniet e shkëlqyera bilaterale, rritjen e bashkëpunimit ekonomik dhe të investimeve”.

“Duke potencuar stabilitetin institucional dhe indikatorët pozitiv ekonomik, kryeministri Kurti ritheksoi përkushtimin e Qeverisë së Republikës së Kosovës për nxitjen e investimeve nëpërmjet zhvillimit të qëndrueshëm ekonomik e social, dhe luftimit të krimit dhe korrupsionit. Ai veçoi synimin e Kosovës për anëtarësim në Partneritetin për Paqe të NATO-s ndërsa theksoi mundësitë për rritje të bashkëpunimit në mbrojtje dhe siguri”, thuhet në njoftim.

Kurti dhe Cavusoglu diskutuan për shumë fusha të bashkëpunimit në ekonomi, energji, siguri dhe mbrojtje.

“U vlerësuan lidhjet e shumta mes dy vendeve, duke veçuar ato mes qytetarëve, që janë një urë për marrëdhëniet e forta dypalëshe”, thuhet në njoftimin e ZKM-së.

blank

Aktivisti i PSD: Rama njihet si tradhtar në Kosovë! Ja pse u kris marrëdhënia e tij me Kurtin

Aktivisti i PSD Bardh Ahmeti komentoi në edicionin e pasdites me Armela Ferkon në Syri Tv mbledhjen që do të mbahet mes qeverisë së Kosovës dhe Shqipërisë ditën e nesërme në Prishtinë. Ahmeti deklaroi se mbledhja e nesërme do jetë si ato të kaluarat, mbledhje formale që mbahen prej vitesh.

Ai theksoi se politika në Kosovë e quan Ramën tradhtar dhe zëdhënës të qeverisë së Serbisë. Sakaq, ai theksoi se marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Kosovës janë në pikën më të dobët që kanë qenë ndonjëherë.

“Gjendemi në një pikë ku raportet mes dy vendeve janë në pikën më të dobët. Mund të flas më shumë për klimën në Kosovë, ka reagime të eksponentëve kryesorë të qeverisë në Kosovë që reagojnë ndaj Ramës.

Zv.kryeministri bëri një shkrim ku e cilësoi Ramën tradhtar. Ndërsa një tjetër e quan Ramën zëdhënës të qeverisë serbe. Ka një thyerje të madhe.”-tha Ahmeti.

Sa i përket marrëveshjeve që përflitet se do nënshkruhen mes palëve, aktivisti Ahmeti tha se nuk ka asnjë angazhim që këto marrëveshje të konkretizohen dhe finalizohen.

Klima është e tensionuar, sulme vazhdimisht ndaj njëri-tjetrit. Rama nga takimet me ‘Open Balkan’. Rama-Kurti janë njohur si miq të mirë, ka pasur takime të shpeshta më herët.

Thyerja e madhe ndodhi në dy momente. Kur Rama emëroi ministër Gent Cakën dhe Besa Shahinin, dhe momenti tjetër kur Kurti me partinë e tij kandidon në Shqipëri.”-deklaroi Ahmeti.

blank

Avokate Kosovare Kelmendi: Babai im, Avokat Bajram Kelmendi e ka paditur Serbinë dy herë për gjenocid, me fakte dhe dëshmi te pakontestueshme

 

Kryeministrja e Serbisë, Anna Bërnabiç, e cila është shfaqur disa herë duke u përqafuar ngrohtë me Edi Ramën, këtë fundjavë foli me gjuhën e tij. Ajo mohoi që në Kosovë të ketë pasur ndonjë gjenocid serb, por foli vetëm për disa rrëmuja dhe trazira.

Duke folur në Samitin e Prespës, kryeministrja serbe tha se nuk ka asnjë dënim apo rast që lidhet me të ashtuquajturin gjenocid në Kosovë.

Por avokatja e njohur kosovare, Kosovare Kelmendi ka reaguar ashpër ndaj saj. Duke kujtuar nënën e saj, ish-ministren e Drejtësisë, Nekibe Kelmendi, në 11-vjetorin e ndarjes nga jeta, avokatja thotë se prindërit e saj kanë dorëzuar në Tribunalin e Hagës me qindra dosje të krimeve të Serbisë mbi shqiptarët.

REAGIMI I PLOTE

“19 qershori e 25 marsi janë data të rënda për mua, sepse në këto data unë i humba më të dashurit e mi. Më 25 mars 1999, forcat policore të Serbisë m’i ekzekutuan babanë dhe vëllezërit me urdhër të Millosheviçit, kurse mamin ma lanë të gjallë, siç thoshte edhe vetë ajo, që ta mbysnin ngadalë nga dhimbja e vuajtja për ta.

Për aq sa jetoi pas vrasjes se tyre, ajo u kthye në simbol të qëndresës duke e kthyer dhimbjen personale në përkushtim dhe angazhim në ndërtimin e institucioneve shtetërore, sidomos atyre të drejtësisë dhe të sundimit te ligjit.

U nda nga ne përgjithmonë më 19 qershor 2011 dhe me vete mori dëshirën e parealizuar për vendosjen e drejtësisë për babanë dhe vëllezërit, si edhe për mijëra shqiptarë të vrarë nga regjimi i Serbisë.

Teksa tani dëgjoj udhëheqësit e Serbisë duke i mohuar krimet e veta në Kosovë, me duhet t’ua rikujtoj që prindërit e mi, si avokatë dhe mbrojtës të të drejtave të njeriut ishin ata që dorëzuan në Tribunalin e Hagës qindra dosje të krimeve të Serbisë mbi shqiptarët dhe se babai im e ka paditur Serbinë dy herë për gjenocid, me fakte dhe dëshmi te pakontestueshme.

Kjo ishte edhe arsyeja se pse e ekzekutuan. Pa kërkim faljeje dhe pa vendosjen e drejtësisë për mijëra shqiptarë të vrarë, dhe pa ofrimin e informatave për të zhdukurit me dhunë, Serbia të mos presë kurrë që do të mund të ketë raporte normale me Kosovën.

E marr guximin ta them ketë në emër të të gjithë familjarëve të viktimave, sepse askush më shumë se ne nuk i ndien pasojat e politikave të saj gjenocidale mbi shqiptarët. Serbia m’i vrau prindërit e vëllezërit, por krenarinë për jetën dhe veprën e tyre nuk mund të ma marrë askush”.

blank

Kurti nuk shkon në Forumin e Prespës, vendos të takohet me përfaqësuesit e veteranëve

Pamje nga protesta e 16 qershorit para ndërtesës së Kuvendit të Kosovës.

 

RFE/RL

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, ka propozuar që të anulojë pjesëmarrjen e tij në Forumin e Prespës për Dialog, që zhvillon punimet në Ohër të Maqedonisë së Veriut, ashtu që të takohet të premten me përfaqësuesit e veteranëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK).

Ai e ka bërë këtë deklaratë në seancën e Kuvendit, teksa jashtë ndërtesës kanë qenë duke protestuar veteranët, si shenjë pakënaqësie ndaj miratimit në parim të Projektligjit për pagën minimale në Kuvend, më 14 qershor.

Projektligji nuk e parasheh lidhjen e pagës minimale me pensionin e veteranëve, siç ka qenë në të kaluarën.

Kurti ka thënë se Qeveria ndan rreth 120 milionë euro për kategoritë e dala nga lufta, dhe se kjo shifër është më e madhe sesa ajo që ndahet për sigurinë e vendit.

“Unë nuk besoj që ne dallojmë sa i përket respektit dhe mirënjohjes për veteranët e luftës së UÇK-së, ne mund të dallojmë në bindjen tonë për numrin e tyre. Ky është një debat që zhvillohet në shoqërinë tonë, që natyrisht zhvillohet edhe në Kuvend”.

Ai ka thënë se është i gatshëm të bashkëpunojë edhe me kategoritë e dala nga lufta “për të arritur te numri i vërtetë i veteranëve”.

“Konsiderojmë që pjesëmarrës në luftën çlirimtare kanë qenë më shumë se 60 mijë, por numri i veteranëve të UÇK-së është i fryrë, dhe ky është gabim edhe për historinë që do t’iu mësohet fëmijët në brezat e ardhshëm, sepse është diçka e pavërtetë”.

Si nisi protesta?

Protesta ka nisur në orët e mëngjesit në afërsi të Kuvendit të Kosovës.

Pas minuta më vonë, protestuesit kanë hyrë në oborrin e Kuvendit, pas shtyrjeve me forcat e Policisë së Kosovës, derisa në hyrje të këtij institucioni kanë qenë të pozicionuara njësitet speciale.

“Këta deputetë që shkelin ligje, që shkelin Kushtetutë, nuk e kanë vendin këtu”, ka thënë ushtruesi i detyrës së kryetarit të Organizatës së Veteranëve të Luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (OVL të UÇK-së), Faton Klinaku, para ndërtesës së​ Kuvendit, duke bërë thirrje për tërheqje të Projektligjit.

“Për shkak të këtij turpi të deputetëve, që nuk dëgjuan thirrjet tona, që të mos e miratojnë turpin e Qeverisë, u detyruam të thërrasim protestë”.

Klinaku është zotuar për dërgim të projektligjit – nëse hyn në fuqi – edhe në instanca më të larta.

“Ne jemi gati që nëse ligji hyn në fuqi, ju garantoj se ne do ta dërgojmë në Gjykatën Kushtetuese, dhe 100 për qind jemi të sigurt që Gjykata Kushtetuese do ta konstatojë​ se këta shkelin ligje”.​

Ai ka paralajmëruar edhe protesta tjera.

“Lirisht mund t’ju them se secilën herë që këta (deputetët) do të kenë seanca, ne do të jemi këtu”.

Protestuesit janë dëgjuar duke bërë thirrje, “Duam të drejtat tona” dhe “Duam një përgjigje”.

Seanca e Kuvendit ndërpritet përkohësisht

Ndonëse në seancë janë planifikuar për diskutim pika tjera – mes tjerash edhe pika për tërheqjen e mjeteve nga Fondi Pensional – deputetët e opozitës kanë nisur takimin duke diskutuar për veteranët.

Rashit Qalaj, deputet nga Partia Demokratike të Kosovës ka thënë se nuk duhet të ketë mbledhje normale të Kuvendit derisa të zgjidhet çështja e përfitimeve të veteranëve.

“Sot do duhej të ndiheshim të gjithë të turpëruar, por sidomos ata që ishin kundër përfshirjes së veteranëve në marrjen e benefiteve në lartësinë e pagës minimale. A thua i paskemi harruar të gjithë ata që i lanë gjymtyrët që ne sot të jemi këtu?” ka pyetur Qalaj.

Arben Gashi nga Lidhja Demokratike e Kosovës, ka thënë se Qeveria ka dështuar të ketë dialog frytdhënës me veteranët.

“Një pjesë vitale e rëndësishme dhe kontributdhënëse për lirinë e vendit, është në protestë jashtë Kuvendit sot, dhe kjo për gabime të Qeverisë. Është e padinjitetshme që veteranët e luftës të trajtohen në këtë mënyrë”.

Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës ka kërkuar ndërprerjen e seancës dhe nisjen e dialogut me veteranët.

Ndërkohë, deputetët e opozitës kanë bllokuar foltoren e Kuvendit, duke pamundësuar vazhdimin e seancës.

Kryetari i Kuvendit, Glauk Konjufca, ka kërkuar më pas takim me shefat e grupeve parlamentare të partive në Kuvend, meqë është pamundësuar vazhdimi i seancës.

Shefi i Grupit Parlamentar të PDK-së, Abelard Tahiri, u ka thënë protestuesve se partia prej nga vjen ai, nuk do të lejojë vazhdimin e seancës pa arritur zgjidhje për veteranët, dhe ka kërkuar që të përcaktohet pensioni i tyre në linjë me pagën minimale.

Ai ka kërkuar që Qeveria, Komisioni për Buxhet dhe Financa dhe veteranët të mbajnë një takim të përbashkët për të diskutuar këtë çështje.

Pse këto pakënaqësi?

Projektligji i miratuar parasheh rritjen e pagës minimale në 264 euro bruto, apo 250 euro neto, nga 130-170 sa është aktualisht.

Në rast se miratohet edhe në leximin e dytë ashtu siç është, veteranët do të vazhdojnë të marrin pension në vlerë 170 euro.

Veteranët kanë kërkuar që ky Projektligj të mos miratohet edhe në një protestë që kanë zhvilluar para Kuvendit më 6 qershor.

Projektligji i miratuar në parim është kundërshtuar edhe nga partitë opozitare në Kosovë, duke u konsideruar si diskriminues ndaj veteranëve.

Deri më 2017, pensioni i veteranëve nuk ka mundur të jetë më pak se paga minimale në Kosovë, përkatësisht 170 euro. Kjo, njëherësh, vazhdon të jetë shuma që marrin ata.

Nga Qeveria e Kosovës kanë thënë që nuk janë kundër rritjes se pensionit të veteranëve, por fillimisht duhet të konfirmohet lista e tyre.

Nga Instituti i Kosovës për Drejtësi dhe nga Organizata për Demokraci, Anti-korrupsion dhe Dinjitet, “Çohu” kanë vlerësuar se pa përfunduar procesi gjyqësor lidhur në rastin “Veteranët”, pastrimi i listës së veteranëve nuk mund të bëhet.

Gjykata e Apelit, më 26 prill të vitit 2022, ka kthyer në rigjykim rastin e njohur si “Veteranët”.

Në akuzën e ngritur nga Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës, e cila ishte konfirmuar nga Gjykata Themelore në Prishtinë, më 19 qershor të vitit 2019, u ngrit dyshimi se për 19.500 persona është dhënë statusi i veteranit në mënyrë të paligjshme.

Xhevdet Qeriqi nga Organizata e Veteranëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, ka thënë për Radion Evropa e Lirë ditë më parë se për “listat e fryra” kjo organizatë ka diskutuar me kryeministrin e Kosovës, Albin Kurtin në dy takime, në qershor të vitit të kaluar dhe në maj të këtij viti.

“Në dy takimet është diskutuar (kjo temë) dhe që duhet ndërmarrë hapa në këtë drejtim. Por, në fakt nuk po veprojnë në këtë drejtim, kompetencë e tij ekskluzive është që të ndërmarrë vendime për pastrimin e këtyre listave. Ne i kemi shprehur gatishmërinë për bashkëpunim për gjithçka, por përveç deklaratave nuk ka ndonjë hap konkret që po pritet të ndërmarrë kryeministri dhe Qeveria në këtë drejtim”, ka deklaruar Qeriqi.

Kur më 2017 është shfuqizuar neni i Ligjit për veteranët e luftës, i cili parashihte që pensioni i veteranit mos të jetë më i ulët se paga minimale, i njëjti është plotësuar me nenin që parashihte kategorizimin e veteranëve – varësisht nga vitet e angazhuara në UÇK – gjë që deri më tani nuk ka ndodhur.

Aktualisht, sipas të dhënave zyrtare nga Qeveria e Kosovës, statusin e Veteranit Luftëtar e kanë 53,188 persona, kurse, sipas të dhënave të Agjencisë së Statistikave të Kosovës, 37,006 janë përfitues nga skema për veteranët e luftës.

Veteranëve u bashkohen organizatorët e protestës për mjetet e Trustit

Në mesditë, në organizimin e veteranëve janë bashkëngjitur edhe protestuesit që kanë kërkuar tërheqjen e mjeteve nga Fondi i Kursimeve Pensionale.

Këtë kërkesë, për tërheqjen e deri në 30 për qind të mjeteve, e ka bërë fillimisht subjekti opozitar, Partia Demokratike e Kosovës.

Fondi Monetar Ndërkombëtar është shprehur kundër një tërheqje tjetër të mjeteve të Trustit.

Një tërheqje e ngjashme deri në 10 për qind është bërë në vitin 2020, pas përkeqësimit të gjendjes financiare të familjeve, për shkak të pandemisë së shkaktuar nga koronavirusi.

blank

Veteranët e luftës kërkojnë rritje të pensioneve

VOA/Edlira Bllaca

Qindra pjesëtarë të Organizatës së Veteranëve të luftës së ish Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës u hodhën në protestë të enjten për të kundërshtuar projektligjin për pagën minimale, i cili u miratua në parim dy ditë më parë në parlamentin e Kosovës.

Forcat të shtuara të policisë rrethuan ndërtesën e parlamentit, ndërsa protestuesit kaluan rrethojat e oborrit duke brohoritur kundër projektligjit që nuk përfshinë pensionet e tyre.

Pensioni i veteranëve, sipas ligjit mbi këtë kategori, është i barabartë me pagën minimale në vend, por në projektligjin që u miratua në parim, nuk është përfshirë edhe rritja e pensioneve të veteranëve.

Projektligji i ri për pagën minimale parasheh ndryshimin e Ligjit për veteranët, asisoj që, siç thuhet, “deri në kategorizimin përfundimtar të listës së veteranëve qeveria e Kosovës, vendos për lartësinë e shumës së pensioneve të përcaktuara me këtë ligj”.

Ushtruesi i detyrës së kryetarit të Organizatës së Veteranëve të luftës së ish Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Faton Klinaku, kërkoi tërheqjen e projektligjit.

“Për shkak të këtij turpi të deputetëve, që nuk dëgjuan thirrjet tona që të mos e miratojnë turpin e Qeverisë, u detyruam të thërrasim protestë. Lirisht mund t’ju them se secilën herë që deputetët do të kenë seanca ne do të jemi këtu”, tha ai.

Brenda parlamentit që ishte mbledhur për çështje të tjera, përfaqësues të partive opozitare pamundësuan punimet e seancës.

Rashit Qalaj nga Partia Demokratike e Kosovës, tha se parlamenti nuk mund t’i kthehet normalitetit derisa të trajtohet situata me veteranët.

“A thua pak kontribut kanë dhënë veteranët e UÇK-së që të diskriminohen në këtë mënyrë? A thua i kemi harruar të gjithë ata të cilët lanë gjymtyrët që ne sot të jemi këtu dhe Kosova të jetë e lirë? Në dukje të parë shihet se i gjithë kabineti qeveritar është këtu dhe është një mbledhje normale, por unë mendoj që mbledhje normale ky parlament nuk do të ketë derisa të rishikohet çështja e përfshirjes së veteranëve në marrjen e beneficioneve në lartësi të pagës minimale”, tha ai.

Arben Gashi nga Lidhja Demokratike e Kosovës tha se është e padinjitetshme që veteranët e luftës të trajtohen në këtë mënyrë.

“Ne nuk duhet të sillemi sikur gjithçka është në normale jashtë kësaj salle dhe brenda saj. E vërteta është që një pjesë vitale e jashtëzakonshme, e rëndësishme dhe kontributdhënëse për lirinë e vendit është në protestë jashtë parlamentit sot dhe kjo për gabimet e qeverisë sepse nuk ka realizuar dialog politik dhe social me shoqatat e veteranëve të luftës, nuk ka diskutuar dhe nuk ka rezultuar dialog politik me partitë opozitare dhe nuk është bashkërenduar për këtë situatë”, tha ai.

Time Kadriaj nga Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës, tha se miratimi i projektligjit për pagën minimale ishte veprim i turpshëm.

“Kurrë nuk e kam paramenduar që 23 vjet pas luftës një qeveri e udhëhequr nga një kryeministër Albin Kurti, do t’i detyrojë veteranët, invalidët dhe familjet e dëshmorëve të dalin të protestojnë për minimumin e kërkesave që janë të garantuara me ligj, që të përfshihen në pagën minimale në mënyrë të dinjitetshme”, tha ajo.

blank

Veteranët hyjnë në oborrin e Kuvendit

Pamje nga protesta e 16 qershorit para ndërtesës së Kuvendit të Kosovës

RFE/RL

Veteranët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, kanë hyrë të enjten në oborrin e Kuvendit të Kosovës, teksa protestojnë si shenjë pakënaqësie ndaj miratimit në parim të Projektligjit për pagën minimale në Kuvend, më 14 qershor.

Ata kanë arritur të hyjnë në oborrin e Kuvendit pas shtyrjeve me forcat e Policisë së Kosovës, derisa në hyrje të këtij institucioni janë pozicionuar njësitet speciale.

“Këta deputetë që shkelin ligje, që shkelin Kushtetutë, nuk e kanë vendin këtu”, ka thënë ushtruesi i detyrës së kryetarit të Organizatës së Veteranëve të Luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (OVL të UÇK-së), Faton Klinaku, para ndërtesës së​ Kuvendit, duke bërë thirrje për tërheqje të Projektligjit.

“Për shkak të këtij turpi të deputetëve, që nuk dëgjuan thirrjet tona, që të mos e miratojnë turpin e Qeverisë, u detyruam të thërrasim protestë”.

Ai ka paralajmëruar edhe protesta tjera.

“Lirisht mund t’ju them se secilën herë që këta (deputetët) do të kenë seanca, ne do të jemi këtu”.

Kuvendi i Kosovës pritet të mbajë seancën e radhës, duke nisur nga ora 10:00.

Protestuesit janë dëgjuar duke bërë thirrje, “Duam të drejtat tona” dhe “Duam një përgjigje”.

Pse këto pakënaqësi?

Projektligji i miratuar parasheh rritjen e pagës minimale në 264 euro bruto, apo 250 euro neto, nga 130-170 sa është aktualisht.

Projektligji, megjithatë, nuk e parasheh lidhjen e pagës minimale me pensionin e veteranëve, siç ka qenë në të kaluarën. Në rast se miratohet edhe në leximin e dytë ashtu siç është, veteranët do të vazhdojnë të marrin pension në vlerë 170 euro.

Veteranët kanë kërkuar që ky Projektligj të mos miratohet edhe në një protestë që kanë zhvilluar para Kuvendit më 6 qershor.

Projektligji i miratuar në parim është kundërshtuar edhe nga partitë opozitare në Kosovë, duke u konsideruar si diskriminues ndaj veteranëve.

Deri më 2017, pensioni i veteranëve nuk ka mundur të jetë më pak se paga minimale në Kosovë, përkatësisht 170 euro. Kjo, njëherësh, vazhdon të jetë shuma që marrin ata.

Nga Qeveria e Kosovës kanë thënë që nuk janë kundër rritjes se pensionit të veteranëve, por fillimisht duhet të konfirmohet lista e tyre.

Nga Instituti i Kosovës për Drejtësi dhe nga Organizata për Demokraci, Anti-korrupsion dhe Dinjitet, “Çohu” kanë vlerësuar se pa përfunduar procesi gjyqësor lidhur në rastin “Veteranët”, pastrimi i listës së veteranëve nuk mund të bëhet.

Gjykata e Apelit, më 26 prill të vitit 2022, ka kthyer në rigjykim rastin e njohur si “Veteranët”.

Në akuzën e ngritur nga Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës, e cila ishte konfirmuar nga Gjykata Themelore në Prishtinë, më 19 qershor të vitit 2019, u ngrit dyshimi se për 19.500 persona është dhënë statusi i veteranit në mënyrë të paligjshme.

Xhevdet Qeriqi nga Organizata e Veteranëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, ka thënë për Radion Evropa e Lirë ditë më parë se për “listat e fryra” kjo organizatë ka diskutuar me kryeministrin e Kosovës, Albin Kurtin në dy takime, në qershor të vitit të kaluar dhe në maj të këtij viti.

 

“Në dy takimet është diskutuar (kjo temë) dhe që duhet ndërmarrë hapa në këtë drejtim. Por, në fakt nuk po veprojnë në këtë drejtim, kompetencë e tij ekskluzive është që të ndërmarrë vendime për pastrimin e këtyre listave. Ne i kemi shprehur gatishmërinë për bashkëpunim për gjithçka, por përveç deklaratave nuk ka ndonjë hap konkret që po pritet të ndërmarrë kryeministri dhe Qeveria në këtë drejtim”, ka deklaruar Qeriqi.

Kur më 2017 është shfuqizuar neni i Ligjit për veteranët e luftës, i cili parashihte që pensioni i veteranit mos të jetë më i ulët se paga minimale, i njëjti është plotësuar me nenin që parashihte kategorizimin e veteranëve – varësisht nga vitet e angazhuara në UÇK – gjë që deri më tani nuk ka ndodhur.

Aktualisht, sipas të dhënave zyrtare nga Qeveria e Kosovës, statusin e Veteranit Luftëtar e kanë 53,188 persona, kurse, sipas të dhënave të Agjencisë së Statistikave të Kosovës, 37,006 janë përfitues nga skema për veteranët e luftës.

blank

Veteranët protestojnë sërish kundër Projektligjit për pagën minimale

Pamje nga protesta e 16 qershorit para ndërtesës së Kuvendit të Kosovës

RFE/RL

Veteranët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, kanë nisur të enjten protestë në Prishtinë, si shenjë pakënaqësie ndaj miratimit në parim të Projektligjit për pagën minimale në Kuvendin e Kosovës më 14 qershor.

Projektligji i miratuar parasheh rritjen e pagës minimale në 264 euro bruto, apo 250 euro neto, nga 130-170 sa është aktualisht.

Projektligji, megjithatë, nuk e parasheh lidhjen e pagës minimale me pensionin e veteranëve, siç ka qenë në të kaluarën. Në rast se miratohet edhe në leximin e dytë ashtu siç është, veteranët do të vazhdojnë të marrin pension në vlerë 170 euro.

Veteranët kanë kërkuar që ky Projektligj të mos miratohet edhe në një protestë që kanë zhvilluar para Kuvendit më 6 qershor.

Projektligji i miratuar në parim është kundërshtuar edhe nga partitë opozitare në Kosovë, duke u konsideruar si diskriminues ndaj veteranëve.

Deri më 2017, pensioni i veteranëve nuk ka mundur të jetë më pak se paga minimale në Kosovë, përkatësisht 170 euro. Kjo, njëherësh, vazhdon të jetë shuma që marrin ata.

Nga Qeveria e Kosovës kanë thënë që nuk janë kundër rritjes se pensionit të veteranëve, por fillimisht duhet të konfirmohet lista e tyre.

Nga Instituti i Kosovës për Drejtësi dhe nga Organizata për Demokraci, Anti-korrupsion dhe Dinjitet, “Çohu” kanë vlerësuar se pa përfunduar procesi gjyqësor lidhur në rastin “Veteranët”, pastrimi i listës së veteranëve nuk mund të bëhet.

Gjykata e Apelit, më 26 prill të vitit 2022, ka kthyer në rigjykim rastin e njohur si “Veteranët”.

Në akuzën e ngritur nga Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës, e cila ishte konfirmuar nga Gjykata Themelore në Prishtinë, më 19 qershor të vitit 2019, u ngrit dyshimi se për 19.500 persona është dhënë statusi i veteranit në mënyrë të paligjshme.

Xhevdet Qeriqi nga Organizata e Veteranëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, ka thënë për Radion Evropa e Lirë ditë më parë se për “listat e fryra” kjo organizatë ka diskutuar me kryeministrin e Kosovës, Albin Kurtin në dy takime, në qershor të vitit të kaluar dhe në maj të këtij viti.

 

“Në dy takimet është diskutuar (kjo temë) dhe që duhet ndërmarrë hapa në këtë drejtim. Por, në fakt nuk po veprojnë në këtë drejtim, kompetencë e tij ekskluzive është që të ndërmarrë vendime për pastrimin e këtyre listave. Ne i kemi shprehur gatishmërinë për bashkëpunim për gjithçka, por përveç deklaratave nuk ka ndonjë hap konkret që po pritet të ndërmarrë kryeministri dhe Qeveria në këtë drejtim”, ka deklaruar Qeriqi.

Kur më 2017 është shfuqizuar neni i Ligjit për veteranët e luftës, i cili parashihte që pensioni i veteranit mos të jetë më i ulët se paga minimale, i njëjti është plotësuar me nenin që parashihte kategorizimin e veteranëve – varësisht nga vitet e angazhuara në UÇK – gjë që deri më tani nuk ka ndodhur.

Aktualisht, sipas të dhënave zyrtare nga Qeveria e Kosovës, statusin e Veteranit Luftëtar e kanë 53,188 persona, kurse, sipas të dhënave të Agjencisë së Statistikave të Kosovës, 37,006 janë përfitues nga skema për veteranët e luftës.

blank

Afro gjysmë milioni euro pensione për persona të vdekur

Nadie Ahmeti

Jo të gjitha vdekjet që ndodhin në Kosovë, regjistrohen brenda afatit kohor në zyrat e regjistrimit të gjendjes civile nëpër komunat përkatëse, thonë përfaqësues të organizatave joqeveritare.

Me ligj, deklarimi i vdekjes duhet të bëhet nga një pjesëtar madhor i familjes, me një raport mjekësor, brenda 30 ditësh nga vdekja.

Por vonesat në deklarim kanë bërë që Ministria e Financave, Punës dhe Transfereve e Kosovës, vetëm vitin e kaluar, të paguajë afro gjysmë milioni euro për pensione të personave të vdekur.

Sipas raportit të Zyrës Kombëtare të Auditimit, të publikuar këtë muaj, kjo ministri ka paguar 3,314 pensione pas vdekjes së përfitueseve, në vlerë prej mbi 465 mijë eurosh.
Juristë dhe përfaqësues të organizatave joqeveritare thonë se, për t’i evituar vonesat në lajmërimin e vdekjeve, duhet digjitalizuar sistemin e regjistrimit midis institucioneve shëndetësore dhe zyrave komunale të regjistrimit civil.

Zyrtarë të Ministrisë së Shëndetësisë në Kosovë nuk i janë përgjigjur pyetjes së Radios Evropa e Lirë nëse kanë ndonjë sistem elektronik, ku regjistrojnë personat e vdekur në spital.

 

Nga Qendra Klinike Universitare e Kosovës, ndërkaq, thonë se nëse personi vdes në ndonjërin prej reparteve të këtij institucioni, QKUK-ja i plotëson disa formularë, që dorëzohen edhe në Agjencinë e Statistikave të Kosovës.

“Faqja e parë e formularit i bashkëngjitet historisë së pacientit, e cila mbetet në klinikën përkatëse. Faqja e dytë është për ASK-në dhe faqja e tretë për komunën përkatëse. Këto dy faqe të formularit, pas një periudhe kohore, ASK-ja i merr nga QKUK-ja dhe njërën prej tyre e dërgon në komunë, tjetrën e mban për vete”.

“Ndërkohë, faqja e katërt, pasi të vdesë pacienti, bashkë me fletëvdekjen dhe fletëlëshimin [nga spitali] i takon familjarit”, sqarojnë nga QKUK-ja për REL-in, por pa dhënë detaje nëse kanë ndonjë sistem elektronik ku regjistrohen të vdekurit.

Radio Evropa e Lirë ka kontaktuar zyrtarë të Komunës së Drenasit, në pjesën qendrore të Kosovës, të cilët konfirmojnë se nuk ka ndonjë bazë të përbashkët të të dhënash midis institucioneve shëndetësore dhe zyrave komunale.

Lumnije Prenaj, udhëheqëse e Shërbimit të Gjendjes Civile në këtë komunë, thotë se Qendra Kryesore e Mjekësisë Familjare në Drenas nuk i përcjell në mënyrë elektronike rastet e vdekjes në Zyrën Komunale për Regjistrimin Civil.

Sipas saj, rastet e vdekjeve regjistrohen me kërkesën e familjarëve – fizikisht në komunë – dhe “në shumicën e rasteve me vonesë”.

Procesi i regjistrimit të vdekjeve në Kosovë

Me Ligjin për Gjendjen Civile, çdo vdekje që ndodh në territorin e Kosovës duhet të regjistrohet nga anëtarët e familjes nëpër komunat përkatëse brenda 30 ditësh, ndërsa për ato që ndodhin jashtë territorit, afati për regjistrim është 60 ditë.

Të gjitha vdekjet që ndodhin në institucionet shëndetësore, por edhe në shtëpi, duhet të konfirmohen nga mjeku kompetent, i cili lëshon certifikatën e vdekjes.

Më pas, kërkesën për regjistrimin e të vdekurit, familjarët duhet ta paraqesin fizikisht në zyrat komunale, bashkë me certifikatën e lëshuar nga institucioni shëndetësor, e cila konfirmon vdekjen e personit.

Nëse nuk ka ndonjë certifikatë të tillë, atëherë regjistrimi i vdekjes bëhet me dy dëshmitarë para gjykatës, të cilët kanë qenë të pranishëm në momentin e vdekjes së personit apo gjatë varrimit të tij.

Nëse vdekja nuk lajmërohet brenda afatit të caktuar, familjarët mund të gjobiten nga 50 deri në 100 euro.

Digjitalizimi përmirëson procesin

Mentor Seferi, nga organizata joqeveritare Programi për të Drejtat Civile në Kosovë, thotë se procesi i regjistrimit të vdekjes nuk mund të mbetet në vullnetin e familjarëve, por se nevojitet digjitalizimi i sistemit të regjistrimit.

“Komunikimi elektronik mes institucioneve shëndetësore është i domosdoshëm për këtë proces”, thekson ai.

Juristi Hasim Krasniqi, i cili më herët ka punuar në Agjencinë për Regjistrimin Civil, thotë se problem në këtë aspekt paraqesin vdekjet natyrale, që ndodhin në shtëpi.

“Në shumicën e rasteve, vdekjet natyrale që ndodhin në shtëpi, nuk konfirmohen as nga mjeku. Këtu ka ngecje. Dhe, është një praktikë e qytetarëve që, pa iu nevojitur ndonjë dokument, nuk shkojnë të regjistrojnë personin e vdekur”, thotë Krasniqi.

 

Sipas tij, Agjencia për Regjistrimin Civil dhe komunat duhet të gjejnë “forma obliguese” që t’i regjistrojnë vdekjet me kohë, por nuk specifikon se cilat do të mund të ishin ato.

Me ligj, kur vdekja ndodh në shtëpi, personat që janë të pranishëm duhet ta thërrasin mjekun për ta konfirmuar atë. Të gjitha rastet e vdekjes duhet ta kenë konkluzionin se cili ka qenë shkaku i vdekjes së personit, të cilin e lëshon institucioni shëndetësor.

Pas regjistrimit në komunat përkatëse, me ato të dhëna shërbehet Agjencia për Regjistrimin Civil, e cila funksionin në kuadër të Ministrisë së Punëve të Brendshme.
Erdon Arifaj, zëvendës i drejtorit të Departamentit të Gjendjes Civile në këtë agjenci, shpjegon për REL-in se si funksionon ajo:

“Regjistrimi i vdekjeve bëhet nga zyrtari i gjendjes civile brenda në sistem. Është një sistem unik. Ato [të dhënat] grumbullohen në regjistrin qendror të shtetaseve – regjistër ky që administrohet nga ne. Pra, për të gjitha rastet, kur qytetari e deklaron vdekjen [e familjarit], ne i kemi informatat dhe ato i shpërndajmë tek institucionet përkatëse”.

Me këto të dhëna, çdo muaj, shërbehet edhe Ministria e Financave, Punës dhe Transfereve e Kosovës, e cila ekzekuton mjetet e pensioneve.

Vlera e pensionit në Kosovë sillet nga 100 euro – pensionet e pleqërisë – deri në 264 euro, varësisht kualifikimit arsimor.

Në bazë të ligjit, pensionistët duhet të paraqiten në Zyrën e Pensionistëve çdo gjashtë muaj për të dëshmuar se janë gjallë.

Ministria e Financave: Mbi 151 mijë euro janë kthyer në buxhet

Skënder Asllani, zëvendësdrejtor në Departamentin e Pensioneve në Ministrinë e Financave, thotë se ky institucion funksionon në bazë të të dhënave nga Agjencia për Regjistrimin Civil.

“Ne kemi raste që pala të vdesë pas datës 15 [të muajit], por ne jemi të obliguar që t’ia bartim mjetet sa është në jetë [në fillim të muajit] dhe kjo tingëllon se ministria po gabon. Ne, çdo muaj, i marrim të dhënat nga Agjencia për Regjistrimin Civil”, thotë Asllani.

Në raportin e Zyrës Kombëtare të Auditimit thuhet se “mbetja e personave të vdekur në listat e pagesave, shkakton pagesa të parregullta dhe dëmton buxhetin e ministrisë”.

Kjo zyrë i ka rekomanduar Ministrisë së Financave që ta analizojë në hollësi çështjen e pagesave dhe t’i shqyrtojë mundësitë për kthimin e tyre, në rast se u dërgohen përfituesve të vdekur.

“Kthimi i mjeteve bëhet në mënyrë vullnetare nga familjarët e pensionistit të vdekur, e që kanë marrë pension pas vdekjes së pensionistit. Por, në rastet kur këto mjete nuk kthehen në mënyrë vullnetare, iniciohen procedura gjyqësore”, thonë për REL-in nga zyra për informim e Ministrisë së Financave.

Sipas saj, nga pagesat “e gabuara” për njerëz të vdekur vitin e kaluar, deri më tash janë kthyer mbi 151 mijë euro në buxhet.

Ministria e Financave thotë se gabimet kanë ndodhur për shkak se, që nga shpërthimi i pandemisë COVID-19 në mars të vitit 2020, Qeveria e Kosovës, me një vendim të saj, i ka liruar të gjitha kategoritë e pensionistëve që të paraqiten çdo gjashtë muaj në zyrat e pensionistëve.

Përveç pagesave për persona të vdekur, Ministria e Financave ka paguar gabimisht edhe mbi 405 mijë euro të tjera për ndihma sociale, pensione të veteranëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe pensione të punëtorëve të kombinatit metalurgjik “Trepça”, ka gjetur Zyra Kombëtare e Auditimit.

blank

Kancelari Scholz vjen për herë të parë në Ballkan, nuk ndalon në Shqipëri. “DW” zbardh mesazhet e tij për Kurtin e Vuçiç

Pesë vende në dy ditë: nën hijen e luftës së Ukrainës, kancelari Olaf Scholz, udhëton në Evropën Juglindore. Nga Kosova dhe Serbia ai pret më shumë vullnet për kompromis.

Të premten (10 qershor 2022) Kancelari Federal Olaf Scholz do të nisë një udhëtim dy-ditor në Evropën Juglindore. Stacionet janë kryeqytetet Prishtina (Kosovë), Beogradi (Serbi), Shkupi (Maqedonia Veriore) dhe Sofja (Bullgari) si dhe metropoli i Greqisë veriore Selaniku. Fokusi i bisedimeve të tij atje do të jetë afrimi i vendeve të Ballkanit Perëndimor me BE-në, tha të mërkurën (08.06.2022) në Berlin zëvendës-zëdhënësja e qeverisë gjermane, Christiane Hoffmann.

blank

 

Nga këndvështrimi i Qeverisë Federale, perspektiva e BE-së nuk është e rëndësishme vetëm për sigurinë në rajon, por për të gjithë BE-në. Por procesi i zgjerimit në BE deri më tani ka dështuar – jo vetëm për shkak të mospërputhjeve të brendshme në BE, por edhe për shkak të çështjeve të pazgjidhura në vetë rajonin.blank

 

Potencial përshkallëzimi

blank

Rëndësia e rajonit për sigurinë në Evropë del në pah qysh në ndalesën e parë të kancelarit gjerman në Prishtinë. Më 22 qershor 2022, Bundestagu gjerman do të votojë për vazhdimin e mëtejshëm të mandatit për pjesëmarrjen gjermane në forcën mbrojtëse të KFOR-it, e cila ka siguruar paqen atje që nga përfundimi i luftës në Kosovë në vitin 1999. Gjatë vizitës së tij, Olaf Scholz do të vizitojë edhe ushtarët e Bundesverit të vendosur atje.

 

Prania e tyre është e dëshirueshme dhe e nevojshme. Sepse situata, sidomos në veri të Kosovës, konsiderohet si e brishtë. Masat e reciprocitetit të vendosura nga qeveria e Kosovës, Gjermania i konsideron “në thelb të justifikuara”, siç thuhet në kërkesën e qeverisë për zgjatjen e mandatit të Bundesverit. Por ato vazhdimisht bëhen shkas për tensione edhe me Serbinë fqinje. Ashtu si në shtator të vitit 2021, kur Kosova vendosi të mos i njohë më targat serbe dhe Serbia e shtoi ndjeshëm praninë e saj ushtarake në zonën kufitare me Kosovën. Një “reagim i tepruar”, gjykon qeveria gjermane.

 

Takimi mes presidentit serb Aleksandar Vuçiç dhe kryeministrit kosovar Albin Kurti, i cili u organizua nga kancelari Scholz dhe i kryesuar nga i dërguari i posaçëm i BE-së, Miroslav Lajcak në Berlin më 4 maj 2022, nuk çoi në ndonjë afrim mes palëve.

Dialogu pa progres

blank

Dialogu i normalizimit të marrëdhënieve mes dy shteteve që mundësohet nga BE-ja që nga viti 2011, gjithashtu po shënon pak progres. Kancelari Olaf Scholz, i cili qysh të premten do të vijojë udhëtimin e tij në Beograd, është përpjekur t’i ulë në tryezë palët. Në fillim të majit, ai organizoi një takim në Berlin mes përfaqësuesit special të BE-së, Miroslav Lajčák, kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti, dhe presidentit serb, Aleksandar Vuçiç. Mirëpo, prej tij nuk doli asgjë tjetër, veçse një fotografie gjatë një darkimi.

blank

 

Në Prishtinë dhe Beograd, kancelari gjerman pritet të kërkojë prej të dyja palëve gatishmëri për kompromise: “Sidomos në kohë si këto, kur jo larg nesh po zhvillohet një luftë brutale, është e një rëndësie qendrore që të dyja vendet të zgjidhin gradualisht konfliktin e tyre”, tha ai në konferencën e përbashkët për shtyp me kryeministrin kosovar Kurti para takimit në fjalë, më 4 maj në Berlin. “Këtu përfshihet edhe ajo që Gjermania e ka bërë prej kohësh në fund, pra njohjen e Kosovës”, shtoi kancelariblank

 

Kryeministri Kurti insiston që Kosova të trajtohet si shtet i pavarur dhe i barabartë në negociatat me Serbinë. Njohja duhet të jetë në qendër të negociatave e jo në fund të tyre, tha Kurti para ca kohësh në një intervistë për DW. ​

“Mesazhe të vështira nga Berlini”

Presidenti Vuçiç, nga ana e tij, gjatë betimit për mandatin e dytë si president, më 31 maj 2022, u rizotua se do ta kthejë Kosovën sërish si pjesë integrale të Serbisë. Megjithatë, ai i duket se ka nisur t’i përgatitë qytetarët e tij për domosdoshmërinë e arritjes së një zgjidhjeje për Kosovën: “Nga Berlini do të vijnë mesazhe të vështira që nuk do të na pëlqejnë,” tha Vuçiç në televizionin shtetëror serb, të hënën më 6 qershor.

Presidenti Aleksander Vuçiç po përgatit njerëzit e tij për “mesazhe të vështira nga Berlini”. Këtu në konferencën e shtypit me kancelarin gjerman Olaf Scholz në Berlin.

Një nga këto “mesazhet e vështira të Gjermanisë” pritet të jetë çështja e sanksioneve të BE-së kundër Rusisë. Serbia është i vetmi vend në Ballkanin Perëndimor që nuk iu është bashkuar sanksioneve.

Deri më tani, kancelari socialdemokrat është treguar i rezervuar me kritikat e tij, duke u përqendruar te roli konstruktiv i Serbisë për dënimin e agresionit rus në rezolutat e OKB-së dhe duke vënë në dukje se pavarësisht heqjes së sanksioneve, Serbia ka qëndruar në anën e BE-së.

Dy partitë e tjera të koalicionit bashkëqeverisës flasin me një gjuhë më të qartë. Ministrja e Jashtme, Annalena Baerbock, e cila i përket partisë Të Gjelbrit, kërkon nga Serbia pozicionim: “Kush dëshiron të bëhet anëtar i BE-së, duhet të mbështesë sanksionet”, tha Baerbock në Bruksel në fillim të prillit.

“Fondet e financimit të ngrijnë” – Në një intervistë për DW, ekspertja e FDP për Ballkanin Renata Alt bën thirrje për kushte të qarta për Serbinë, si kandidate për anëtarësim.

Kryetarja e Komisionit për të Drejtat e Njeriut në Bundestag, deputetja liberale, Renata Alt, e cila e njeh Ballkanin Perëndimor nga detyra e saj e mëparshme si raportuese e grupit parlamentar FDP, kërkon nga kancelari Scholz që ky t’i bëjë më shumë presion Serbisë: “Nëse Serbia vijon me këtë politikë luhatëse dhe largohet gjithnjë e më shumë nga demokracia, unë sugjeroj ngrirjen e fondeve dhe eventualisht pezullimin e negociatave të anëtarësimit në BE”, tha Alt në një intervistë për DW.

Modele të ndërmjetme

Por nuk është vetëm konflikti mes Serbisë dhe Kosovës që po bëhet pengesë për përparim në procesin e anëtarësimit të Ballkanit në BE. Edhe Bullgaria bllokon aktualisht çeljen e negociatave me Maqedoninë e Veriut, e së bashku me të edhe Shqipërisë, po mban peng procesin. Scholz do ta trajtojë këtë temë të shtunën gjatë vizitave në Shkup dhe Sofje. Shanset që të ketë sukses konsiderohen të vogla.

Sipas vëzhguesve, nëse kancelari nuk arrin t’u mundësojë vendeve të Ballkanit Perëndimor progres në procesin e anëtarësimit, zhgënjimi në rajon do të jetë shumë i madh. Jo te paktë janë zërat që propozojnë ndërkohë modele alternative të ndërmjetme, si ai anëtarësimit të asociiuar për ta mbajtur rajonin të lidhur me BE-në.

Deputeti i CDU-së në Bundestagun gjerman, Knut Abraham, tha për DW se duhen shqyrtuar edhe modele që sipas të cilave këto vende miratojnë pjesë të legjislacionit evropian, sidomos në lidhje me tregun e brendshëm, dhe kështu ato mund të përfitojnë nga avantazhet ekonomike të Evropës pa u bërë ende anëtare të plota”.

Ne duhet të mendojmë për modelet e reja si hapa të ndërmjetëm për anëtarësimin e plotë të vendeve të Ballkanit Perëndimor, kërkon eksperti i politikës së jashtme të CDU, Knut Abraham.

Nuk ka informacion nëse kancelari do ta diskutojë këtë ide në darkën e tij me të gjithë përfaqësuesit e gjashtë vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe Greqisë, Bulgarisë dhe Turqisë në Selanik, e ku tashmë e kanë konfirmuar pjesëmarrjen e tyre Vuciç dhe Rama e ndërsa Kosova, pas gjasash do të përfaqësohet nga presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani. Pritet që aty Scholz të diskutojë për Procesin e Berlinit trashëgiminë e ish-kancelares Merkel në Ballkan./DW

blank

Kurti: Kancelari Scholtz vjen me një rigjallërim të Procesit të Berlinit

VOA

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, e quajti lajm të mirë vizitën që pritet të zhvillojë të premten në Prishtinë, kancelari gjerman Olaf Scholtz, duke theksuar se kancelari do të vijë me “një lloj rifreskimi të Procesit të Berlinit”.

Ai i bëri këto komente në prag të vizitës së kancelarit Scholtz, duke theksuar sërish mospajtimin me nismën Ballkani i Hapur, takimi radhës të së cilës u mbajt të mërkurën në Ohër të Maqedonisë së Veriut.

Kryeministri Kurti tha se gatishmëria dhe interesimi i Kosovës për bashkëpunim rajonal shprehet me mbështetjen për procesin e Berlinit dhe angazhimin për tregun e përbashkët rajonal.

“Me këtë bashkëpunim ne duam të kemi barazi të palëve, të cilën e gjejmë pikërisht në Procesin e Berlinit. Ne nuk duam zëvendësim të Bashkimit Evropian me, si do që të quhet ai, qoftë kjo edhe Ballkan i hapur. Nuk besojmë në vetëmjaftueshmërinë e Ballkanit i cili nuk përbëhet vetëm nga 6 shtete në përgjithësi ndërkaq Ballkani Perëndimor ende i pa integruar në BE përbëhet nga 6 shtete, me ç’rast këto nuk mund të trajtohen bashkë sepse kemi shtete të cilat nuk e kanë dënuar dhe as nuk kanë vënë sanksione ndaj invazionit dhe agresionit ushtarak rus në Ukrainë. Pra do të mund të themi se ka shtete në Ballkanin Perëndimor të cilët janë në anën e luftës çlirimtare të popullit të Ukrainës dhe kemi shtete si puna e fqinjit tonë verior i cili është në anën e Federatës Ruse dhe të presidentit despotik të saj”.

Kryeministri Kurti tha se për të pasur Ballkan të Hapur është Serbia ajo që duhet të hapet ndaj Kosovës dhe të mbyllet për Federatën Ruse dhe autokracitë tjera.

“E mbështesim edhe qëndrimin amerikan se nuk mund të ketë Ballkan të Hapur të themeluar si iniciativë përderisa nuk janë të gjashtë shtetet, andaj çdo herë që mbahen mbledhje të tilla, është mirë ta shikojnë se a janë të gjashtë shtetet, të mos e mundojnë as vetën e tyre sepse kur nuk janë të gjashtë shtetet, nuk ka Ballkan të Hapur, këtë e thanë shumë qartë zyrtarët amerikanë edhe dje”, tha zoti Kurti.

Të mërkurën, Gabriel Escobar, i dërguari amerikan për Ballkanin Perëndimor, tha se Shtetet e Bashkuara e mbështesin nismën “Ballkani i Hapur”, si një prej nismave për integrim ekonomik.

“Ne besojmë se që këto nisma të jenë të suksesshme duhet që të jenë të hapura për të gjitha vendet. Të gjitha nismat për integrimet ekonomike duhet të përfshijnë të gjashtë shtetet e Ballkanit Perëndimor në një nivel të barabartë”, tha zoti Escobar.

Kosova ka refuzuar t’i bashkohet nismës që fillimisht u njoh si “Mini-Shengeni Ballkanik”, në radhë të parë për shkak të qasjes së Serbisë e cila nuk e njeh pavarësinë e saj.

Të dyja vendet janë përfshirë që nga viti 2011 në një proces bisedimesh për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet tyre.

blank

Kryeministri Kurti flet për statusin e tij si veteran i UÇK-së, tregon se a e merr shpërblimin

Kryeministri Albin Kurti ka thënë se pasi ka punuar në zyrën e Adem Demaçit gjatë luftës në Kosovë është regjistruar si veteran i luftës.

Kurti tha se kompenzimin si veteran e as si i ish-i burgosur politik nuk e ka ndërmend t’i marrë raporton Gazeta Express.

“Unë kam punuar në Zyrën e Përfaqësuesit të Përgjithshëm të UÇK-së Adem Demaçit dhe të gjithë ne që kemi punuar aty kolektivisht u patëm regjistruar dhe me këtë rast dua të theksoj se as atë kompenzimin si ish i burgosur politik e as këtë për kontributin në luftën çlirimtare nuk e kam pasur as nuk e kam ndërmend t’i marr”, ka thënë Kurti për KlanKosova.

Veteranët e luftës së UÇK-së kanë protestuar të hënën para Kuvendit të Kosovës për mospërfshirjen e tyre si kategori në ngritjen e pagës minimale.

blank

Thaçi mbetet në paraburgim, Specialja përmend një organizatë që “mund ta ndihmojë të arratiset”

Një vendim i ri, tashmë i zakonshëm, erdhi nga Gjykata Speciale për Hashim Thaçin. Ai do të mbetet ende në paraburgim. Në Hagë besojnë se ka rrezik që ish-presidentin ta ndihmojë një organizatë që të arratiset, nëse ai do të lirohej me kusht.

Gazeta Express

Gjykata Speciale nuk po e lë të lirë as me kusht ish-presidentit Hashim Thaçi. Në vendimin e fundit, Specialja vendosi ta mbajë në paraburgim ish-drejtorin politik të UÇK-së.

Gjykatësi Nicolas Guillou urdhëroi vazhdimin e paraburgimit të Thaçit, duke rikujtuar se çështja e lirimit me kusht do të shqyrtohet çdo dy muaj.

Pretendimet e Zyrës së Prokurorit të Specializuar me aktakuzën e re, të ndryshuar dhe të dorëzuar së fundmi, kanë bërë që gjykatësi të konstatojë se ka ende dyshim të bazuar se Thaçi ka kryer krime.

“Gjyqtari i procedurës paraprake kujton se ka qenë edhe një dyshim i bazuar në lidhje me akuzat e reja të ngritura nga ZPS kundër Z. Thaçi me ndryshimet e kërkuara në aktakuzë. Këto konstatime janë bërë me bazën e një standardi që tejkalon pragun e dyshimit të bazuar që kërkohet për qëllimet e nenit 41(6)(a) të ligjit”, thuhet në vendimin e Speciales.

“Rrjedhimisht, gjyqtari i procedurës paraprake konstaton se vazhdon të ketë arsyetim të bazuar dyshimi se Z. Thaçi ka kryer krime brenda juridiksionit”, thuhet në vendim.

Gjykata Speciale e sheh të domosdoshme që Thaçi të mbetet në paraburgim. Në arsyetimin e vendimit, Specialja thotë se ekziston rreziku i arratisjes nëse Thaçi do të lirohej me kusht. Sipas vlerësimit të kësaj gjykata, Organizata e Veteranëve të Luftës së UÇK-së mund ta ndihmojë atë t’i ikë drejtësisë, shkruan Express.

“Gjyqtari i procedurës paraprake rikujton se më parë është konstatuar se aty është një rrezik që Z. Thaçi të arratiset në bazë të ndikimit dhe autoritetit të tij që rrjedhin nga postet e kaluara dhe të fundit që ai mbante, të cilat ai mund t’i përdorte për ta shfrytëzuar mbështetjen e ish-vartësve dhe personave të lidhur me Luftën e UÇK-së, Shoqatën e Veteranëve dhe/ose personat dashamirës të UÇK-së, të cilët mund të jenë të gatshëm që t’i japin atij qasje në burime dhe/ose për ta ndihmuar atë të arratiset, duke i siguruar qasje në informacionin përkatës dhe marrjen e fondeve dhe mjeteve për të udhëtuar në disa vende përtej mundësive të Dhomave të Specializuara. Në mungesë të ndonjë zhvillimi ndërhyrës, këto gjetje vazhdojnë të jenë të vërteta aktualisht”, thuhet në arsyetimin e vendimit të Speciales.

Gjithashtu, Specialja konsideron se ka rrezik që Thaçi ta pangojë procedurën paragjyqësore ndaj tij. Në vendim shkruhet se Thaçi është përpjekur ta bëjë këtë më herët.

“Së fundmi, kujtohet se ka një klimë të vazhdueshme të frikësimi të dëshmitarëve dhe ndërhyrjeje në procedurën penale kundër ish pjesëtarëve të UÇK-së në Kosovë”, thuhet ndër tjerash në vendim.

Sipas Gjykatës, “rreziku që z. Thaçi do ta pengojë mbarëvajtjen e procedurës së Gjykatës Speciale vazhdon të ekzistojë”.

Madje, Specialja konstaton se ka rrezik që Thaçi të kryejë krime.

“Mbi këtë bazë, gjyqtari i procedurës paraprake konsideron se, duke marrë të gjithë faktorët së bashku, ekziston rreziku që Z. Thaçi, nën çfarëdo forme përgjegjësie, të kryejë krime të ngjashme”, konstaton Gjykata. Sipas Speciales, mund të rrezikohen “dëshmitarët që kanë ofruar ose mund të ofrojnë prova në çështjet e gjykatës”.

Thaçi dhe ish-krerët e tjerë UÇK-së akuzohen për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit. Aktakuza i bën përgjegjës Hashim Thaçin, Kadri Veselin, Jakup Krasniqin e Rexhep Selimin për një sërë krimesh që pretendohet se janë kryer në disa qendra ndalimi gjatë viteve 1998-1999. Prokuroria e Specializuar i akuzon ata se kanë qenë ose duhej të ishin në dijeni të këtyre krimeve.

blank

Kryediplomati grek vjen sot në Kosovë, është hera e tretë brenda tri vitesh

Ministri i Punëve të Jashtme i Greqisë, Nikos Dendias sot vjen në Kosovë.

Kryediplomati grek do të pritet nga presidentja Vjosa Osmani pasdite në takim.

Zyra e Presidencës përmes një komunikate për media bëri të ditur se takimi do të fillojë në orën 15:00.

Kjo do të jetë vizita e tretë e Dendias në Kosovë brenda tri vitesh.

Dendias e pati vizituar Prishtinën edhe në qershor të vitit të kaluar, ku u prit nga presidentja Osmani.

Dendias e përshkroi atë takim si konstruktiv për bashkëpunimin mes dy shteteve dhe për zhvillimet në Ballkanin Perëndimor.

Kryediplomati grek ishte pritur edhe nga ish-kryeministri Avdullah Hoti në tetor të vitit 2020.

Çfarë tha Dendias herën e fundit kur erdhi në Prishtinë?

Ministri i Punëve të Jashtme i Greqisë, Nikos Dendias më 4 qershor 2021 tha në Prishtinë se e përkrah liberalizimin e vizave për qytetarët e Kosovës dhe dialogun me Serbinë, pas një takimi që e kishte zhvilluar me ministren e Punëve të Jashtme dhe Diasporës në Kosovë, Donika Gërvalla.

“Ne mbështesim vazhdimin e dialogut mes Prishtinës dhe Beograedit dhe u bëj thirrje të gjtha palëve që të rrisin përpjekjet për të arritur një zgjidhje detyruese ligjore dhe të qëndrueshme. Kjo zgjidhje do të stabilizojë mbarë rajonin dhe do të sjellë rajonin më afër familjes evropiane”, kishte deklaruar Dendias.

Ai pati përmendur mes tjerash edhe se Greqia është duke thelluar marrëdhëniet ekonomike me Kosovën, derisa e kishte theksuar edhe integrimin europian të Ballkanit Perëndimor.

“Ne besojmë që Ballkani Perëndimor i takon Europës dhe duhet të jetë pjesë integrale e BE-së, në këtë drejtim kemi qenë në favor të libralizimit të vizave, meqë keni përmbushur kriteret. Për këtë ne kemi mbajtur qëndrim në Këshillin e ministrave dhe do të vazhdojmë të mbështesim në drejtim të kësaj çështjeje”, kishte deklaruar ai.

blank

Veteranët hyjnë në oborrin e Kuvendit të Kosovës

Pamje nga protesta e veteranëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës para Kuvendit të Kosovës. 6 qershor 2022.

 

RFE/RL

Veteranët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës kanë hyrë të hënën në oborrin e Kuvendit të Kosovës teksa kanë qenë duke protestuar në Prishtinë.

Para dyerve të këtij institucioni ka dalë Policia e Kosovës, e cila ka përdorur sprej në drejtim të protestuesve.

Megjithatë, Policia e Kosovës ka thënë përmes një deklarate se nuk ka përdorur gaz lotsjellës ndaj protestuesve.

Sipas këtij institucioni, dyshohet që lloji i gazit është hedhur nga protestuesit.

Protesta e mbështetur nga Organizata e Veteranëve të Luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, (OVL-UÇK) ishte paraparë të mbahej para Kuvendit, në shenjë pakënaqësie për mospërfshirjen e tyre në rritjen e pagës minimale.

Protestuesit janë duke brohoritur “UÇK – UÇK” dhe “Marre, marre”. Sipas Ligjit për Veteranët, shuma e pensionit të veteranit të UÇK-së nuk mund të jetë më e vogël sesa paga minimale e përcaktuar me ligj në Kosovë, e që është 170 euro.

Megjithatë, në projektligjin e miratuar nga Qeveria e Kosovës për rritje të kësaj page, nuk është përfshirë edhe rritja e pensionit të veteranëve. Sipas këtij projektligji, paga minimale do të rritet në 264 euro bruto, apo 250 euro neto.

Projektligji, i miratuar nga Qeveria e Kosovës në prill të këtij viti, pritet të diskutohet të hënën në seancën plenare të Kuvendit të Kosovës.

Ushtruesi i detyrës së kryetarit të OVL-UÇK-së, Faton Klinaku, ka thënë se kërkesat e tyre janë injoruar nga institucionet e Kosovës dhe se janë detyruar të dalin në protestë për të shprehur pakënaqësitë e tyre.

“Jemi injoruar nga institucionet e vendit dhe jemi detyruar që pakënaqësitë tona t’i shprehim në protestë”.

Kusari- Lila: Pakënaqësitë e veteranëve janë akumuluar ndër vite

Shefja e Grupit Parlamentar të Lëvizjes Vetëvendosje, Mimoza Kusari – Lila, ka thënë se pakënaqësitë e veteranëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, janë akumuluar ndër vite, mirëpo tani po gjejnë hapësirë për të protestuar, pavarësisht angazhimeve dhe propozimeve të Qeverisë.

Ajo tha se Qeveria do të trajtojë të gjitha kategoritë, ashtu siç parashihet me ligj.

“Megjithatë, unë e di se secili veteran, i cili ka luftuar, nuk e dëmton vendin, gjegjësisht as ndërtesën e Kuvendit të Kosovës, apo t’i shkaktojë dëme dikujt tjetër”, tha ajo pas mbledhjes së rregullt të Kryesisë së Kuvendit të Kosovës.

Sipas saj “është e vërtetë se ka një deformim ndër vite në listat e veteranëve”, dhe që kjo çështje duhet të trajtohet me seriozitet.

“Të gjithë veteranët e mirëfilltë meritojnë trajtim shumë më dinjitoz sesa që e kanë pasur deri më tani. Por, besoj se edhe në këtë pikë do të arrijmë te zgjidhja dhe përmirësimi i kushteve për të gjithë. Megjithatë, periudha kohore ka pamundësuar deri më tash, është një vit i qeverisjes, dhe do të duhet edhe kohë, edhe planifikim, e natyrisht edhe rivlerësim i situatave dhe rrethanave që janë krijuar deri më tani”, ka thënë mes tjerash ajo.

Vlera e pagës minimale në Kosovë nuk ka ndryshuar nga viti 2011.

Shuma e pagës minimale në Kosovë është më e ulëta në Evropë, sipas Agjencisë Evropiane të Statistikave, Eurostat.

blank

Në Kosovë arrin edhe një gazetare ukrainase

RFE/RL

Gazetarja ukrainase, Daria Meshcheriakova, ka arritur në Kosovë, prej ku do të mund të ushtrojë profesionin e saj nga distanca, pasi është larguar nga shteti i saj që po përballet me pushtimin rus.

Meshcheriakova është gazetarja e katërt që strehohet në Kosovë në kuadër të projektit “Gazetarët në Rezidencë – Kosovë”.

“Meshchriakova është e specializuar për raportim në fushën e sportit dhe është njohëse e mirë e zhvillimeve në Kosovë dhe rajon”, tha Asociacioni i Gazetarëve të Kosovës, teksa njoftoi se gazetarja ukrainase arriti në Kosovë pasditen e 30 majit.

Në Kosovë më 17 prill arriti gazetarja, Lyudmila Makeyn, ndërkaq më 22 maj arritën edhe gazetarët, Serhii Shevchenko dhe Liudmyla Mekh.

Programi “Gazetarët në Rezidencë – Kosovë” është iniciuar nga Qendra Evropiane për Liri të Shtypit dhe Medias (ECPMF), Federata Evropiane e Gazetarëve (EFJ) dhe mbështetet financiarisht nga Qeveria e Kosovës.

Ekzekutivi kosovar ka thënë se do të strehojë 20 gazetarë dhe në mars ndau 150,000 euro për strehimin e tyre.

Gazetarëve ukrainas që strehohen në Kosovë për një periudhë gjashtëmujore, u mundësohet pagë mujore, akomodim në banesë, kushte për punë, kurse të gjuhës dhe të integrimit, si dhe ndihmë psiko-sociale sipas nevojës.

blank

Presidentja Osmani udhëton në Mal të Zi

Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani, ka udhëtuar për në Mal të Zi për të marrë pjesë në Samitin e Demokracisë të Evropës Juglindore me temë: Lufta në Evropë: ndikimi në Ballkan, të organizuar nga Instituti Ndërkombëtar Republikan nga ShBA-të, njofton presidenca, transmeton Express.

Në njoftimin e presidencës thuhet se në këtë konferencë, Presidentja Osmani do të jetë ndër folësit kryesor dhe në fjalimin e saj do të flasë për zhvillimet e fundit në rajonin e Ballkanit në aspektin e sigurisë, si dhe implikimet e luftës në Ukrainë për Ballkanin Perëndimor.

“Përveç Presidentes Osmani, në këtë konferencë do të flasin edhe: kryeministri i Malit të Zi, Dritan Abazoviq, zëvendëskryeministrja dhe ministrja për çështje evropiane e Malit të Zi, Jovana Maroviq, zëvendëskryeministri i Maqedonisë së Veriut, Bojan Marichikj, i dërguari i SHBA-së për Ballkanin Perëndimor, Gabriel Escobar, i dërguari i Britanisë së Madhe për Ballkanin Perëndimor, Stuart Peach, i ngarkuari i BE-së për dialogun Kosovë-Serbi, Miroslav Lajçak, si dhe ambasadorë, ministra e zëvendësminitsra nga rajoni dhe përfaqësues të organizatave ndërkombëtare”, thuhet në njoftim.

blank

DASH konfirmon se disa afganëve në Kosovë u është refuzuar hyrja në SHBA

Disa afganë në Aeroportin Ndërkombëtar të Prishtinës “Adem Jashari”.

Mimoza Sadiku

Disa afganëve, të strehuar përkohësisht në Kosovë, u është refuzuar hyrja në Shtetet e Bashkuara, për shkak se ata nuk kanë kaluar procesin e verifikimit, konfirmoi për Radion Evropa e Lirë një zyrtar i Departamentit amerikan i Shtetit (DASH).

“Përderisa shumicës së udhëtarëve afganë në kuadër të grupit OAW [Operacioni për mirëpritjen e aleatëve] u është lejuar hyrja në Shtetet e Bashkuara përmes procesit tonë të verifikimit, përfshirë edhe shumicën e afganëve në Kosovë, një numër i vogël i individëve të cilët nuk e kanë kaluar procesin, shërben si shembull se sistemi po punon siç duhet. Departamenti, në fund të fundit, e vlerëson me prioritet më të lartë sigurinë e popullit amerikan”, tha zyrtari i DASH-it.

Ky zyrtar nuk deshi të flasë për raste individuale apo për refuzime të reja të hyrjes në SHBA, por shtoi se për aq kohë sa sistemi i verifikimit vazhdon të funksionojë “do të ketë individë të tjerë të cilët përfundimisht nuk do të jenë në gjendje të zhvendosen në SHBA”.

Duke folur lidhur me atë se çfarë do të ndodhë me afganët të cilëve u është refuzuar hyrja në SHBA, zyrtari i DASH-it tha për Radion Evropa e Lirë se “ne presim që afganët në kampin Liya në Bondsteel, ose do të kalojnë procesin e verifikimit që do t’iu mundësojë udhëtimin për në SHBA brenda periudhës 365-ditore, ose do të zhvendosen në ndonjë shtet të tretë”. Ai po ashtu tha se Uashingtoni do të ndihmojë në kthimin e afganëve në Afganistan, nëse ata zgjedhin diçka të tillë.

Pasi talibanët morën pushtetin në Afganistan në gusht të vitit të kaluar, SHBA-ja nisi përpjekjet për largimin e afganëve të cilët kishin punuar për Uashingtonin dhe shtetet aleate, pasi ata dhe familjet e tyre ishin të rrezikuar nga rikthimi i talibanëve në pushtet.

Kosova ishte zotuar të pranojë deri 2,000 shtetas afganë, derisa atyre t’iu përfundojnë procedurat ligjore për riatdhesim në SHBA dhe vende të tjera.

Më shumë se 1,300 afganë janë strehuar në Kosovë që nga gushti 2021, kur është nënshkruar marrëveshja mes Kosovës dhe SHBA-së për strehimin e tyre deri në 365 ditë.

Afganët e vendosur në Kosovë raportohet se kanë qenë kryesisht bashkëpunëtorë të SHBA-së dhe NATO-s, gjatë pranisë së tyre në Afganistan, nga viti 2001 deri më 2021.

Ata ishin vendosur në kampin amerikan Bondsteel dhe në një dhe një kamp tjetër afër tij i njohur si kampi ndërtimor Bechtel-Enka. Që të dy këto kampe janë në afërsi të qytetit të Ferizajt dhe distanca mes tyre është më pak se dy kilometra.

Sipas zyrtarit të DASH-it, deri më tani afër 600 afganë janë larguar nga kampi ushtarak amerikan, Bondsteel, që gjendet në Ferizaj.

Zyrtari i DASH-it po ashtu tha se SHBA-ja do të punojë me individët të cilëve u është ndaluar hyrja në SHBA për të gjetur alternativa për strehimin e tyre.

“Këtu përfshihet identifikimi i shteteve që janë të gatshme të pranojnë afganët për t’u zhvendosur, ose, kur afganët dëshirojnë që vullnetarisht të kthehen në Afganistan, të ndihmohen në këto situata. Megjithatë, SHBA-ja nuk do të ndërmjetësojë kthimin e asnjë shtetasi afgan në Afganistan, përpos nëse ata duan të kthehen vetë”, tha zyrtari i DASH-it.

Gazeta amerikane The Wall Street Journal, raportoi më 24 maj se të paktën 22 afganë ende janë duke kaluar procesin e verifikimit, prej të cilëve, 16 janë njoftuar se aplikacionet e tyre për hyrje në SHBA u janë refuzuar.

Sipas kësaj gazete, shkak i refuzimit është bërë zbulimi i disa informacioneve diskualifikuese që u gjetën për afganët e strehuar në Kosovë. Ndonëse kjo gazetë nuk tregoi saktësisht se për çfarë informacionesh bëhet fjalë, u raportua se, sipas deklaratave të mëhershme të zyrtarëve amerikanë, informacione të tilla mund të përfshijnë lidhjet në të kaluarën me talibanët apo grupet e tjera që nga Uashingtoni cilësohen si grupe terroriste apo për shkak të kaluarës kriminale në Afganistan.

Ndërkaq, sa i përket mundësisë së zhvendosjes së afganëve në një shtet të tretë, një zyrtar amerikan i tha WSJ-së se “diçka që mund të jetë shqetësuese për SHBA-në mund të mos jetë për ndonjë shtet tjetër”.

Marrëveshja midis Kosovës dhe SHBA-së për strehimin e përkohshëm të afganëve ka hyrë në fuqi më 25 gusht të vitit 2021. Në të thuhet se “SHBA-ja pajtohet të zhvendosë individët e identifikuar në një lokacion tjetër brenda 365 ditëve prej kur individët kanë arritur në Republikën e Kosovës”.

“Kjo marrëveshje mund të ndryshohet përmes një marrëveshjeje të përbashkët të palëve”, thuhet në të, në të cilën shtohet se kjo marrëveshje mbetet në fuqi për dy vjet ose deri në momentin që palët vendosin që ta shfuqizojnë të njëjtën.

Autoritetet në Kosovë ende nuk kanë komentuar nëse janë në bisedime për Qeverinë amerikane për çështjen e afganëve të strehuar në Kosovë, të cilëve u është ndaluar hyrja në SHBA.

Në mars të këtij viti, një zyrtar i lartë i Departamentit amerikan të Shtetit ka thënë për gazetarët se asnjë afgan, i cili mund të mos e kalojë procesin e verifikimit, nuk do të mbetet në Kosovë.

blank

Mbledhja e VV – Kurti: Kosova do të aplikojë për anëtarësim në NATO dhe BE

Lëvizja Vetëvendosje, po mban sot mbledhjen e 47-të të Këshillit të Përgjithshëm. Në këtë mbledhje po merr pjesë edhe kryetari i kësaj partie, njëherësh kryeministri Albin Kurti.

Gjatë fjalës së tij para anëtarëve të Këshillit, Kurti ka shtuar se tani imazhi i Kosovës ka një përmbajtje më të re si në kuptimin politik ashtu edhe ekonomik.

Ai ka përmendur aplikimin e Kosovës për anëtarësim në Këshillin e Evropës, duke thënë se janë duke i bërë përgatitjet për aplikim edhe në NATO dhe BE.

‘Kemi aplikuar për anëtarësim në Këshillin e Evropës. Anëtarësimi ynë në KiE është vlerë e shtuar për Këshillin dhe mundësi për Kosovën që të përparoj më shumë në fushën e drejtësisë. Jemi duke i bërë përgatitjet për aplikim për anëtarësim në Partneritetin e Paqes në kuadër të NATO-s, e do të aplikojmë edhe për anëtarësim në BE’, ka thënë Kurti.

Kryeministri u shpreh se një vit qeverisje ka qenë mjaft sfidues, duke përmendur pandeminë, krizën energjetike, agresionin rus në Ukrainë e shumë çështje tjera.

Kurti ka shtuar se gjatë këtij viti krahas sfidave kanë shënuar progres edhe në disa fusha.

‘Kemi shënuar rritje ekonomike, kemi bërë hapa të rëndësishëm në forcimin e sistemit të drejtësisë, kemi luftuar krimin e korrupsionin, kemi avancuar aleancat dhe kemi forcuar raportet me shtet mike. Kosova është bërë fanar i demokracisë në rajon’, ka thënë Kurti.

Kurti ka folur edhe për vizitën e tij zyrtare dy javore në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Kryeministri ka shtuar se gjatë kësaj vizite ka takuar 7 senatorë dhe 12 kongresistë, dhe 7 zyrtarë të lartë të qeverisjes amerikane, shkruan Telegrafi.

Kjo mbledhje është duke drejtuar nga Hydajet Hyseni–Kaloshi.

Hyseni në fillim të kësaj mbledhje ka kërkuar nga të gjithë delegatët që të mbajnë një minutë heshtje në nderim të ish-presidentit të Shqipërisë, Bujar Nishani i cili ka ndërruar jetë dje.

blank

E ardhme e paqartë për afganët në Kosovë

Disa fëmijë afganë duke luajtur në kampin Bondsteel, 27 tetor 2021.

Bekim Bislimi

As autoritetet në Kosovë, as autoritetet në Shtetet e Bashkuara nuk japin informacione nëse disa afganë të strehuar në Kosovë, nuk do të lejohen të zhvendosen në SHBA, ashtu siç ka raportuar gazeta amerikane The Wall Street Journal.

Më shumë se 1,300 afganë janë strehuar në Kosovë, pasi militantët talibanë kanë marrë kontrollin e pushtetit në Afganistan, në gusht të vitit të kaluar.

Ata janë vendosur në kampe që ndodhen në afërsi të qytetit të Ferizajt. Qëndrimi i tyre atje është i përkohshëm, pasi të gjithë ata, pas kalimit nëpër procese të verifikimit, janë zhvendosur ose pritet të zhvendosen në shtete të treta – kryesisht SHBA.

Të martën e 24 majit, The Wall Street Journal ka raportuar se Departamenti amerikan i Shtetit ka nisur t’i njoftojë disa prej afganëve të strehuar në Kosovë, se nuk do të lejohen të hyjnë në SHBA.

Gazeta ka raportuar se 22 afganë janë duke kaluar nëpër procesin e verifikimit – prej të cilëve 16 kanë marrë njoftimin se aplikacionet e tyre për të hyrë në SHBA, janë refuzuar. Sipas gazetës, për gjashtë raste të tjera ende nuk është marrë vendimi.

Si arsye për këtë përmendet zbulimi i “disa informacioneve diskualifikuese” për afganët, por nuk jepen më shumë detaje.

Kosova dhe SHBA-ja kanë marrëveshje për strehimin e afganëve deri në një vit.

Sipas gazetës amerikane, The Wall Street Journal, nuk dihet ende se çfarë do të ndodhë me afganët në Kosovë, që nuk e kalojnë procesin e verifikimit.

“Diçka që mund të jetë shqetësuese për SHBA-në, mund të mos jetë për ndonjë shtet tjetër”, ka thënë një zyrtar amerikan, duke folur për mundësinë që ndonjë shtet tjetër t’i pranojë ata afganë, ka cituar The Wall Street Journal.

Autoritetet e Kosovës dhe SHBA-së ende pa konfirmim

Radio Evropa e Lirë ka pyetur Ministrinë e Punëve të Brendshme të Kosovës se çfarë do të ndodhë me afganët e strehuar në Kosovë, në rast se u refuzohet hyrja në SHBA, dhe a po zhvillohen bisedime për zgjatjen eventuale të qëndrimit të tyre në Kosovë, por, deri në publikimin e këtij teksti, kjo ministri nuk ka kthyer përgjigje.

Këtyre pyetjeve të REL-it nuk u është përgjigjur as Ambasada e Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Kosovë dhe as Departamenti amerikan i Shtetit.

Në mars të këtij viti, një zyrtar i lartë i Departamentit amerikan të Shtetit ka thënë për gazetarët se asnjë afgan, i cili mund të mos e kalojë procesin e verifikimit, nuk do të mbetet në Kosovë.

“Ata do të jenë në Kosovë për vetëm 365 ditë dhe jo më gjatë se aq. Në rast se duhet më shumë kohë, ne do të gjejmë një vend tjetër për ta, e që duhet të jetë i pranueshëm për të gjitha palët, në rast se ata [afganët] nuk mund të shkojnë ende në SHBA. Marrëveshja që kemi me Kosovën, thotë se ata nuk do të rrinë në Kosovë”, ka thënë zyrtari i DASH-it.

Në muajin shkurt, Ministria e Punëve të Brendshme e Kosovës ka thënë se, bazuar në marrëveshjen e saj me SHBA-në dhe NATO-n, çdo afgan që është në Kosovë mund të qëndrojë vetëm një vit.

“Deri më tani, asnjëri nga qytetarët afganë nuk ka aplikuar për qëndrim në Kosovë”, ka thënë MPB-ja për REL-in.

Shumica e afganëve që janë larguar nga Kosova, janë vendosur tashmë në SHBA.

Në fillim shkurtit, një burim i Qeverisë amerikane i ka thënë Radios Evropa e Lirë se në kampin Liya në Kosovë, që gjendet brenda bazës ushtarake amerikane Bondsteel, janë duke qëndruar rreth 200 afganë.

Sipas raportimit të gazetës The Wall Street Journal më 24 maj, në kampin Bondsteel vazhdojnë të qëndrojnë rreth 70 afganë.

blank

VIDEO- Akademi përkujtimore për Xhaferr Devën, Spahiu: Jetësoi ëndrrën për Shqipërinë etnike

Në Prishtinë është mbajtur akademia përkujtimore për 44 vjetorin e vdekjes së Xhaferr Devës, nacionalistit që i kushtoi jetën çështjes kombëtare. Politologu Nexhmedin Spahiu u shpreh se Xhaferr Deva mundësoi interesimin e amerikanëve për Kosovën dhe jetësoi ëndrrën shekullore të shqiptarëve për bashkimin e trojeve etnike

Nga SYRI TV

Nxjerrja në dritë e kontributit në shërbim të çështjes kombëtare ishte kryefjalë e Akademisë Përkujtimore me rastin e 44 vjetorit të vdekjes së Xhaferr Devës, nacionalistit që i kushtoi jetën çështjes kombëtare.

Politologu Nexhmendin Spahiu organizator i këtij eventi që u mbajt në Prishtinë, kujtoi si u njoh me kontributin e Xhaferr Devës, teksa theksoi se ishte vizioni i tij që solli amerikanët në Kosovës. Spahiu evidentoi se Xhaferr Deva mundësoi ëndrrën shekullorë të shqiptarëve për bashkim kombëtar

Historiani Jusuf Buxhovi vlerësoi kontributin e Xhaferr Devës për të mos dorëzuar hebrenjtë tek gjermanët në kohë kur ishte Ministër i Brendshëm. Buxhovi theksoi se komunizmi sllav realizoi gjenocid në Kosovës dhe komunistët shqiptarë tradhtuan çështjen e kombëtare, duke i shërbyer Jugosllavisë.

Historianët më në zë të trojeve shqiptare që ishin pjesë e kësaj akademie përkujtimore nënvizuan nevojën për të nxjerrë në dritë kontributin madhor të Xhaferr Devës dhe figurave të tjera nacionaliste.

Xahferr Deva ishte politikan nacionalist dhe poliglot me kontribute të çmuara në çështjen kombëtare. Ai pas vendosjes se regjimit komunist u zhvendos në SHBA, ku asnjëherë nuk e ndali kontributin në shërbim të Shqipërisë.

blank

Ndahet nga jeta në moshë të re muzikani Lind Ibrahimi

Muzikani Lind Ibrahimi nga qyteti i Gjilanit ka vdekur mbrëmë.

I njëjti raportohet të ketë vdekur mbrëmë, ndërsa nuk janë dhënë detaje shtesë lidhur me rastin.

Sipas raportimeve nga mediat lokale, i ndjeri është gjetur i vdekur në Prishtinë.

Ndryshe Lind Ibrahimi ishte muzikan i njohur, e i njëjti ishte edhe pjesë e një prej televizioneve të njohura në Kosovë. Express

Fotografia e publikuar nga mediumi lokal në Gjilan – “Radio Star”

blank

blank

“Kemi kurs të gjermanishtes”, infermierët dhe stafi mbështetës paralajmërojnë ikjen nga Kosova

Infermierët dhe stafi mbështetës i angazhuar në shëndetësi për luftën ndaj COVID-19 ka nisur protestën para objektit të Ministrisë së Shëndetësisë, për shkak të pakënaqësive për mosmarrjen e pagave për gati tre muaj.

“Ju të gjithë krenoheni për menaxhim të pandemisë, ne ishim arsyeja”, “Në vend të motivimit është zhgënjimi”, “Heronjtë e pandemisë të harruar nga Qeveria e Kosovës”, “Rrezikova veten dhe familjen time për të të shpëtuar familjen tënde dhe si u shpërbleva?”,“Në vend të vlerësimit është injorimi”.

Këto ishin disa nga pankartat që mbanin në duar stafi mbështetës i infermierëve të cilët ishin të angazhuar në kohën e pandemisë COVID-19.

Ata kanë paralajmëruar ikjen nga Kosova.

“Zoti Ministër na ktheni përgjigje deri në ora 16:00 se kemi kurs gjermanishtes në ora 17:00”, thuhet në një nga pankartat që kishin në dorë.

Ata kanë thënë se ka gati tre muaj që kjo kategori e infermierëve nuk kanë marrë pagë, dhe kjo sipas tyre, është papërgjegjësi e institucioneve të Kosovës.

blank

Nurie Ukaj, përfaqësuese e infermierëve në QKUK, ka thënë në një deklarim para gazetarëve, se protesta do të vazhdojë deri sa të marrin një përgjigje konkrete nga Ministria e Shëndetësisë.

Ajo ka thënë se disa punëtorë shëndetësor e kanë bojkotuar punën shkaku i pamundësisë financiare.

“Qëllimi i protestës është për mosekzekutimin e pagave dhe asnjëherë nuk kemi marrë një përgjigje zyrtare. Momentalisht nuk largoheni prej këtu pa marr përgjigje zyrtare. Kemi bërë kërkesa shkresa e-maila po asnjëherë nuk kemi marr përgjigje përveç dje e kemi zhvilluar një takim me shefin e kabinetit, Kujtim Salihu krejt çka na ka thanë është që ka optimizëm. Ne punën e vazhdojmë njëjtë ka disa kolegë që e kanë bojkotuar arsye është pamundësia financiare për zhvillimin e mëtutjeshëm të punës”, ka thënë ajo.

E për t’iu bashkuar kësaj proteste aty ishte edhe Enlirat Duraku, infermier i rregullt në kuadër të sistemit shëndetësorë në vend.

Ai tha se stafit duhet ekzekutuar në kohën e duhur pagat, pasi që ka mundësi që dikush ende varet pikërisht nga kjo pagë.

“Pastaj edhe kontratat e punës, sepse sistemi shëndetësorë ka nevojë për ta dhe pacientët kanë nevojë për kujdesin tonë maksimal, andaj kërkesën e tyre për ekzekutim të pagave dhe vazhdim të kontratave e dimë se në sistemin shëndetësorë ka mungesa të mëdha sidomos për stafin mbështetës.Kemi kërkuar edhe nga ministri i Shëndetësisë, qoftë edhe nga Komisioni Parlamentar e Kuvendi që këta profesionistë të mbeten në punë përmes gjetjes së modaliteteve. Kërkesa e këtyre profesionistëve e i konsiderojmë si legjitime prandaj ne si organizatë e infermierëve i mbështesim në mënyrë të pakontestueshme.”, tha ai.

blank

Duraku theksoi se s’kanë marrë ndonjë përgjigje, teksa tha se ministri Latifi kur flet për “ikjen e trurit nga Kosova”, e ka fjalën vetëm për mjekët.

“Sepse ai takohet me mjekët, por takimet ne infermierë zakonisht e çon ndonjë zëvendësues për dallim nga takimet me mjekët”.

E Qëndresa Berisha, infermiere tjetër nga stafi mbështetës shëndetësorë theksoi se shkaku i problemeve me kontrata dhe paga është detyruar që të nënshkruajë kontratë pune në Gjermani. Aktualisht, ajo është e angazhuar në qendrën e vaksinimit.

“Jemi që dy vite me kontrata mbi vepër, por jemi këtu edhe për shkak të mospagesave. Po maltretohemi me kontrata tre muaj, gjashtë muaj. Po ashtu pagesat tre mujore që janë vonuar, e shumë prej nesh kemi obligime personale gjithashtu kjo vonesa që është prej tre muajsh dhe kjo vazhdimësi e kontratave mbi vepra na ka shkaktuar që më shkëput kontratën. Unë p.sh e kam shkëputur që të zhvendosem më punu në Gjermani. Kisha kërkuar nga ministri i Shëndetësisë që nëse të gjitha gjërat i ka si ministër dhe është i ngritur kisha pas qejf me e pas edhe ndjenjën njerëzore”, shtoi ajo./eo

blank

WSJ: SHBA ua ka refuzuar hyrjen disa afganëve të strehuar në Kosovë

RFE/RL

Departamenti amerikan i Shtetit ka nisur të njoftojë disa prej afganëve, që për muaj të tërë janë strehuar në një bazë ushtarake në Kosovë, se nuk do të lejohen që të hyjnë në SHBA, raportoi The Wall Street Journal.

Në Kosovë nuk ka konfirmim se afganët e strehuar në kampin ushtarak Bondsteel dhe në një kamp afër, nuk do të lejohen që të zhvendosen në Shtetet e Bashkuara.

SHBA-ja dërgoi afganët – shumica e të cilëve të shoqëruar me familje – në bazën ushtarake Bondsteel në Kosovë, pasi ata duhet të kalonin një proces të verifikimit pas evakuimit nga Kabuli vitin e kaluar. Personat që kanë shtetësi amerikane janë të lirë të largohen nëse duan, por shumica e tyre kanë zgjedhur që të qëndrojnë me familjen.

Afër 70 afganë, përfshirë edhe familjarët e tyre, vazhdojnë të jenë në kampin Bondsteel. Në përgjithësi, afër 22 afganë ende janë duke kaluar nëpër procesin e verifikimit, prej të cilëve 16 kanë marrë njoftim gjatë kësaj jave se aplikacionet e tyre për të hyrë në SHBA janë refuzuar, thanë zyrtarët dhe afganët e strehuar, raportoi kjo media amerikane, ndërkaq për gjashtë raste të tjera ende nuk është marrë vendim.

Zyrtarët amerikanë thanë se vendimi për t’ua refuzuar hyrjen në shtet erdhi për shkak të zbulimit të disa informacioneve diskualifikuese që u gjetën për afganët që janë strehuar në Bondsteel. Zyrtarët nuk dhanë më shumë detaje.

Megjithatë, informacione të tilla mund të përfshijnë lidhjet në të kaluarën me talibanët apo grupet e tjera që nga Uashingtoni cilësohen si grupe terroriste apo për shkak të kaluarës kriminale në Afganistan, kanë thënë më herët zyrtarët amerikanë.

The Wall Street Journal raporton se ende nuk dihet se çfarë do të ndodhë me afganët që gjenden në Kosovë, apo nëse ndonjë shtet tjetër është pajtuar që t’i pranojë ata, pasi marrëveshja midis SHBA-së dhe Kosovës për strehimin e përkohshëm të afganëve, skadon gjatë kësaj vere.

“Diçka që mund të jetë shqetësuese për SHBA-në mund të mos jetë për ndonjë shtet tjetër”, tha një zyrtar amerikan teksa foli për mundësinë që ndonjë shtet tjetër mund të pranojë afganët.

Kosova dhe SHBA-ja kanë një marrëveshje për strehimin e afganëve për një periudhë njëvjeçare.

Sipas një zyrtari të Departamentit amerikan të Shtetit, asnjë nga afganët që potencialisht mund të mos kalojë procesin e verifikimit, nuk do të mbetet në Kosovë.

“Ata do të jenë në Kosovë për vetëm 365 ditë dhe jo më gjatë se aq. Në rast se duhet më shumë kohë, ne do të gjejmë një vend tjetër për ta, e që duhet të jetë i pranueshëm për të gjitha palët në rast se ata ende nuk mund të shkojnë në SHBA. Marrëveshja që kemi me Kosovën thotë se ata nuk do të rrinë në Kosovë”, tha zyrtari i lartë i Departamentit amerikan të Shtetit gjatë një bisede me disa gazetarë të Kosovës në mars të këtij viti.

Në fillim të muajit shkurt të këtij viti, një burim qeveritar amerikan i tha Radios Evropa e Lirë se në kampin Liya brenda bazës ushtarake amerikane Bondsteel, që gjendet në afërsi të qytetit të Ferizajt janë duke qëndruar rreth 200 afganë.

Mbi 1,300 shtetas afganë kanë gjetur strehim në Kosovë, pasi talibanët morën pushtetin në Afganistan në gusht të vitit 2021.

Me të arritur në Kosovë, ata janë strehuar në Bondsteel dhe në një dhe një kamp tjetër afër tij i njohur si kampi ndërtimor Bechtel-Enka.

Që të dy këto kampe janë në afërsi të qytetit të Ferizajt dhe distanca mes tyre është më pak se dy kilometra.

Shumica e afganëve janë larguar nga Kosova, numri më i madh i të cilëve janë vendosur në SHBA.

blank

Albin Kurti bën përmbledhjen e tri ditëve në Washington- Jep detaje mbi takimet më të rëndësishme dhe se çfarë është biseduar për Kosovën

Kryeministri i Kosovës Albin Kurti, ka bërë një përmbledhje të tre ditëve të tij të Shtetet e Bashkuara dhe takimeve që ka zhvilluar atje.

Me anë të një postimi në rrjetin social Facebook, Kurti ka theksuar se qëllimi kryesor i takimeve të mbajtura në Washington, ka qenë pikërisht avokimi për siguri dhe rritja e investimeve amerikane në Kosovë.

Ndërsa ka takuar disa zyrtarë të lartë, takimi më i rëndësishëm ka qenë ai me Këshilltarin e presidentit amerikan për Siguri Kombëtare, Jake Sullivan. ndërsa sa i përket takimeve në nivel Senati, kreu i qeverisë së Kosovës, është pritur nga kryetarët e komiteteve për Punë të Jashtme, Bob Menendez përkatësisht Gregory Meeks.

Postimi i plotë:

Gjatë qëndrimit tonë triditor në Washington, D.C., zhvilluam një sërë takimesh të rëndësishme me zyrtarë të lartë të dy degëve politike të qeverisë federale të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, dega ekzekutive dhe ajo legjislative. Takime të frytshme kemi zhvilluar me zyrtarët më të lartë të administratës Biden në fushat e sigurisë kombëtare dhe zhvillimit ndërkombëtar: z. Jake Sullivan, këshilltar i Sigurisë Kombëtare, dhe znj. Samantha Power, administratore e Agjencisë së ShBA-së për Zhvillimin Ndërkombëtar. Ndërsa, në Kongresin amerikan, jemi pritur nga udhëheqësit kryesorë në fushën e politikës së jashtme, z. Bob Menendez, kryetar i Komisionit të Senatit për Marrëdhënie me Jashtë, dhe z. Gregory Meeks, kryetar i Komisionit të Dhomës së Përfaqësuesve për Punët e Jashtme, si dhe jemi takuar me senatorët Joni Ernst, Chris Murphy, Jeanne Shaheen, Thom Tillis dhe Ted Cruz, dhe me kongresistët Ritchie Torres, Jim Himes, Robert Aderholt, Lisa McClain, Carolyn Maloney, Darrell Issa, Elissa Slotkin, Mondaire Jones, Jim McGovern, Brad Schneider dhe Bill Keating.
Qëllimi ynë kryesor gjatë gjithë këtyre takimeve ishte për të avokuar sa më fuqishëm për vlerat dhe prioritetet e përbashkëta të Republikës së Kosovës dhe ShBA-së. Përkushtimi afatgjatë për siguri dhe paqe i Republikës së Kosovës, përshpejtimi i procedurave për anëtarësimin në NATO dhe në Bashkimin Evropian, rritja e investimeve amerikane dhe vëmendja më e shtuar për sigurinë e Kosovës, ishin disa prej temave kyçe që diskutuam në Washington, D.C.
Në të gjitha takimet zyrtare potencuam se për sigurinë e Kosovës kemi nevojë për një demilitarizim të një brezi rrotull kufirit të Kosovës me Serbinë, kthimin e kampit ushtarak “Bondsteel” në bazë të përhershme të ushtrisë amerikane, si dhe rritjen e mbështetjes për Forcën e Sigurisë së Kosovës.
Zyrtarët e lartë të ShBA-së i njoftuam për progresin demokratik e socioekonomik pas një viti në drejtimin e Qeverisë së Republikës së Kosovës dhe për punën e angazhimin tonë në fuqizimin e sundimit të ligjit, sidomos përmes luftimit të krimit të organizuar dhe korrupsionit.
Nga të gjithë zyrtarët morëm mbështetje shprehimisht për njohjen e ndërsjellë ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, si dhe pranuam falënderime për ndihmën që u kemi dhënë refugjatëve afganë, për rreshtimin përkrah ShBA-së dhe botës demokratike me vendosjen e sanksioneve kundër Rusisë pas invazionit ilegale të Ukrainës dhe për gatishmërinë tonë për të strehuar deri në 5,000 refugjatë prej atij konflikti.
Po ashtu, zyrtarët amerikanë na përgëzuan për qëllimin gjatë vizitës sime në ShBA për të prezantuar mundësitë për investime dhe për të nxitur investitorë potencialë në Kosovë, një faktor ky i rëndësishëm për zhvillimin ekonomik të vendit tonë.
Përveç takimeve zyrtare, isha mysafir i platformës “Front Page” të “Atlantic Council”, ku zhvillova një bashkëbisedim të rëndësishme rreth situatës aktuale në botë dhe sesi ajo ndikon në sigurinë e Kosovës dhe prespektivën për paqe në rajon. Gjatë bisedës ritheksova rëndësinë e marrëdhënieve të veçanta me Shtetet e Bashkuara të Amerikës, jo vetëm sepse historia jonë është e thurur në kohë çlirimi dhe nevoje, por sepse jemi të lidhur me vlerat e përbashkëta të lirisë dhe demokracisë.
Rikujtova sesi nga një viktimë e luftës dhe gjenocidit, Kosova është bërë një shtet i pavarur, sovran, me institucione të plota demokratike dhe një kushtetutë të bazuar në parimet e lirisë, paqes, demokracisë, barazisë dhe respektimit të të drejtave të njeriut. Historia e suksesit tonë është histori që ne tani e ndajmë me komunitetin botëror të kombeve demokratike.
Në kuadër të iniciativës Dialogut me Mërgatën, edhe në Washington, D.C. takova bashkatdhetarë tanë profesionistë, me të cilët bisedova për mundësitë e përfshirjes së mërgatës në proceset politike, ekonomike, kulturore dhe shoqërore të Kosovës.
Bashkëbiseduam për rëndësinë e posaçme që ka rrjetëzimi i profesionistëve në mërgatë, ndërtimi i mekanizmave për transferimin e njohurive, ekspertizës dhe burimeve dhe krijimi i instrumenteve për përfshirje aktive në politikat zhvillimore.
Qeveria jonë e vlerëson mërgatën si faktor për zhvillimin e vendit dhe synon të rrisë angazhimin e këtyre profesionistëve në përpilimin e politikave zhvillimore dhe strategjike, në zbatimin e politikave, si dhe për investime të përbashkëta me ndërmarrjet vendore në Kosovë.
Falënderova komunitetin shqiptar të Washington D.C. për pritjen, si dhe për dialogun e thelluar mbi mënyrën se si profesionistët e komunitetit mund të kontribuojnë në përparimin e vazhdueshëm të Kosovës.
Në përfundim të vizitës në Washington, D.C. u prita nga Këshillat Amerikanë, ku u takova me drejtuesit e tij dhe mysafirë të tjerë të ftuar.
Këshillat Amerikanë funksionon edhe në Republikën e Kosovës dhe është organizata zbatuese e disa programeve të studimeve në Shtetet e Bashkuara të Amerikës të mbështetura nga Qeveria amerikane, ndër to programin KAEF që i dedikohet zhvillimit afatgjatë ekonomik të vendit nëpërmjet edukimit të të rinjve nga Kosova në universitetet më të përzgjedhura në ShBA.
U shpreha mirënjohjen time drejtuesve të kësaj organizate për kontributin në ngritjen e kapaciteteve intelektuale dhe profesionale si dhe përvojave kulturore të vendit nëpërmjet programeve të ndryshme nga të cilat kanë përfituar qindra studentë të Republikës së Kosovës.
Programe të tilla ku studentët tanë studiojnë e shkollohen në institucione amerikane, për t’u kthyer pastaj e për të dhënë kontributin e tyre në vend, janë tejet të rëndësishme për zhvillimin e vendit tonë. Në këtë mënyrë, përpos dijes dhe aftësive të përfituara me të cilat i kontribuojnë vendit, ndërtojmë edhe më shumë ura lidhëse ndërmjet dy vendeve dhe dy popujve tanë.

blank

Garda Kombëtare e Iowas vlerëson lartë ushtarakët e Kosovës pas stërvitjes së përbashkët

Komandanti i Forcës së Sigurisë së Kosovës, Gjenerallejtënant Bashkim Jashari, ka vizituar stërvitjet e Batalionit 133 të Këmbësorisë të Gardës Kombëtare të Iowas dhe Regjimentit të Parë të Këmbësorisë të Forcës së Sigurisë së Kosovës.

Në një noftim nga FSK, bëhet e ditur se përveç fushave tjera, kësaj radhe fokus kishte stërvitja dhe gjuajtja me mortaja nga ushtarakët e të dyja forcave, gjatë operacioneve në këtë stërvitje, ushtarakët tanë dhe partnerët u trajnuan edhe në manovrimin me autoblinda në fushëbetejë dhe gjuajtje me mitralierë 12.7mm.

“Gjeneral Jashari pa nga afër edhe gjuajtjet me mortaja të cilat janë pjesë organike e njësive të këmbësorisë dhe ofrojnë fuqi të zjarrit indirekt kundrejt caqeve të armikut”, thuhet në njoftimin e FSK-së.

Tutje theksohet se ushtarakët e Kosovës treguan profesionalizëm dhe rezultate të larta, për çka edhe u vlerësuan lartë nga partnerët tanë të Gardës Kombëtare të Ajovës.

“Komandanti i FSK përgëzoi ushtarakët tanë dhe ata partnerë për zellin dhe përkushtimin në aftësimin në sisteme të zjarrit indirekt”, njofton FSK.

FSK së bashku me aleatin e saj strategjik, SHBA-të, do të vazhdojnë të zhvillojnë kapacitete të tilla me synim të rritjes së gatishmërisë për reagim në çdo situatë që mund të ballafaqohen. Express

blank

Në Kosovë arrijnë edhe dy gazetarë ukrainas

Gazetarët, Serhii Shevchenko dhe Liudmyla Mekh (në mes) bashkë me juristen, Flutura Kusari dhe kryetarin e AGK-së, Xhemajl Rexha

 

RFE/RL

Asociacioni i Gazetarëve të Kosovës (AGK), ka bërë të ditur që të dielën në Prishtinë kanë arritur dy gazetarë ukrainas, Serhii Shevchenko dhe Liudmyla Mekh, të cilët do të mund të ushtrojnë profesionin e tyre nga distanca, pas shpërthimit të luftës në vendin e tyre.

Më 17 prill, autoritetet e Kosovës kanë mirëpritur edhe Lyudmila Makeyn, gazetaren e parë ukrainase që ka arritur në këtë shtet.

Të tre gazetarët qëndrojnë në Kosovë në kuadër të programit “Gazetarët me Rezidencë në Kosovë (Journalist in Residence in Kosovo)”.

Ky program është iniciuar nga Qendra Evropiane për Liri të Shtypit dhe Medias (ECPMF), Federata Evropiane e Gazetarëve (EFJ) dhe mbështetet financiarisht nga Qeveria e Kosovës.

Si pasojë e pushtimit rus në Ukrainë, Qeveria e Kosovës ka bërë të ditur në muajin mars se është e gatshme të strehojë 20 gazetarë ukrainas andaj ka ndarë 150,000 euro për strehimin e tyre gjashtëmujor.

“Gazetarët veteranë kanë punuar në media të ndryshme në Ukrainë, dhe janë pjesë aktive e Unionit Kombëtar të Gazetarëve të Ukrainës (NUJU). Zonja Mekh është themeluese dhe presidente e Fondacionit ‘Iniciativa e Gazetarëve’, me bazë në kryeqytetin ukrainas, Kiev”, është në njoftimin e AGK-së në Facebook.

AGK ka thënë më herët se programi i financuar nga Qeveria e Kosovës u mundëson gazetarëve ukrainas pagë mujore, akomodim në banesë, kushte për punë, kurse të gjuhës dhe të integrimit, si dhe ndihmë psiko-sociale sipas nevojës.

Presidenti rus, Vladimir Putin, ka urdhëruar më 24 shkurt, atë që e quan “operacion special ushtarak” për të çmilitarizuar Ukrainën.

Perëndimi është përgjigjur me sanksione të ashpra ndaj Rusisë, duke shënjestruar ekonominë e shtetit dhe oligarkët rusë.

Qeveria e Kosovës ka vënë sanksione kundër Rusisë, në linjë me Perëndimin, si dhe ka shprehur gatishmëri edhe për strehimin e rreth 5,000 qytetarëve ukrainas që i ikin luftës.

blank

Ushtarët e FSK-së nisen drejt Gjermanisë për ushtrime me Amerikanët

Një kontingjent i FSK-së është nisur në drejtim të Gjermanisë për të marrë pjesë në stërvitjen ndërkombëtare “Combined Resolve 22” në bazën e Ushtrisë Amerikane Hohenfels.

Këtë e ka bërë të ditur vet ministri i Mbrojtjes, Armend Mehaj përmes një postimi në rrjetin social Facebook.

Postimi i plotë:

Niset kontingjenti i FSK-së për pjesëmarrje në Stërvitjen ndërkombëtare “Combined Resolve 22” në Bazën e ushtrisë Amerikane Hohenfels të Gjermanisë.

Ushtrimi “Combined Resolve 22” mbahet çdo vit ku marrin pjesë vendet e NATO-s dhe vendet partnere të udhëhequra nga forcat amerikane.

Ushtrim është i dizajnuar të simuloj skenarë lufte të pandërprerë dhe zhvillohet me pjesëmarrjen e shumë aseteve të blinduara, asete të xhenios ushtarake, deminimit, zbulimit etj.

Ky ushtrim zhvillohet për të ushtruar ndërveprueshmërinë e ushtrive të NATO-s me vendet partnere dhe të zhvilloj aftësi kritike ndërluftuese për të ndihmuar partnerët që të fitojnë në fushëbetejën moderne.

Vazhdojmë së bashku me forcat amerikane dhe aleatëve tjerë drejtë sukseseve të reja!. Express

blank

23 vjetori i Masakrës, Komuna e Deçanit organizon vizitë në Burgun e Dubravës

Komuna e Deçanit sot ka organizuar një vizitë në Dubravë në përkujtim të Masakrës së Burgut të Dubravës.

Këtë e bëri të ditur kryetari i Deçanit, Bashkim Ramosaj, i cili dha edhe detaje për organizimin.

“Me rastin e 23 vjetorit të Masakrës së Burgut të Dubravës, masakrës më të madhe nga regjimi serb, në të cilën 160 të burgosur janë vrarë, kurse 300 janë plagosur, komuna e Deçanit organizon shkuarjen në mënyrë të organizuar me autobus nga qendra e qytetit, në ora 9:30! Lavdi e përjetshme!”, ka shkruar Ramosaj.

Më 22 maj, forcat serbe rreshtuan të burgosurit në oborr dhe qëlluan mbi ta me snajperë, mitralozë dhe granata nga muret e burgut dhe kullat për roje. Masakra vazhdoi deri më 24 maj 1999./Express/

blank

Hovenier, SHBA e përkushtuar për integritetin territorial: E dimë ku është kufiri

Ambasadori amerikan, Jeff Hovenier, ka thënë se SHBA-ja është e zotuar për sovranitetin dhe integritetin territorial të Kosovës, derisa ka thënë se e di mirë se ku janë kufijtë e saj.

“Ne e dimë ku është kufiri dhe kufiri është në veri të vendit, ku jam tani dhe tani jam në Mitrovicë”, ka thënë Hovenier derisa po jepte intervistë për portalin në gjuhën serbe “KoSSev”, raporton Gazeta Express.

Ai gjithashtu shtoi se SHBA-ja ka qasje të barabartë ndaj të gjithë qytetarëve të Kosovës për të gëzuar të drejtat dhe privilegjet e njëjta.

Hovenier ka thënë se në takimet që ka pasë me udhëheqësit e serbëve të Kosovës ia ka bërë me dije se qëndrimi i SHBA-së është po ai që e ka ndërmarrë në vitin 2008.

“Kosova është një shtet sovran, i pavarur dhe demokratik dhe SHBA është e zotuar për sovranitetin dhe integritetin territorial”.

(1/2) “…Kosovo is a sovereign, independent, democratic state…and the U.S is committed to Kosovo’s sovereignty & territorial integrity. We know where the border is & the border is north of where I am sitting right now, while I am sitting in Mitrovica.”https://t.co/vwsetxkb6D

— U.S. Embassy Pristina (@USEmbPristina) May 19, 2022

blank

Ish drejtuesit e Veteranëve të UÇK-së dënohen me nga 4 vjet e gjysmë heqje lirie

VOA

Gjykata e Posaçme e Kosovës me seli në Hagë shpalli fajtorë dy ish drejtuesit e Organizatës së Veteranëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Hysni Gucati dhe Nasim Haradinaj, dhe i dënoi me nga katër vjet e gjysmë heqje lirie nën akuzat “për pengim të personave zyrtarë në kryerjen e detyrave zyrtare, frikësim të dëshmitarëve dhe shkelje të fshehtësisë së procedurës”.

Duka shpallur vendimin, trupi gjykues theksoi se “kjo çështje ka të bëjë me administrimin e duhur të drejtësisë, integritetin dhe sigurinë e proceseve gjyqësore dhe sigurinë, mirëqenien dhe çlirimin nga frika të qindra personave, të cilët janë paraqitur për të përmbushur detyrën e tyre qytetare si dëshmitarë. Mbrojtja e dëshmitarëve nga frikësimi dhe dëmtimi qëndron në themelin e çdo sistemi të drejtësisë penale, qoftë ai vendor apo ndërkombëtar”.

Gjykata i përshkroi veprimet e të akuzuarve si “sfidë ndaj atij themeli dhe për rrjedhojë si kërcënim për drejtësinë.

Të dy ata arrestuan më 25 shtator të vitit 2020 dhe në dënimin e tyre llogaritet edhe koha e qëndrimit në paraburgim.

Akuzat ndaj tyre u ngritën pasi Organizata e Veteranëve të Luftës, në shtator të vitit 2020, tha se kishte marrë nga persona të panjohur mijëra dosje të Gjykatës së Posaçme, që dëshmojnë për bashkëpunim të saj me autoritetet e Beogradit dhe për siç thuhet, karakterin e saj të njëanshëm.

Prokuroria e Specializuar tha se “Hysni Gucati dhe Nasim Haradinaj u organizuan në bashkërendim për shpërndarjen e paautorizuar të informacionit të besueshëm dhe jo publik, duke marrë një vendim nëse ose se si të shpërndahen, duke organizuar dhe duke marr pjesë në konferencat për shtyp dhe paraqitje publike ku informacioni i besueshëm dhe jo publik është përhapur dhe diskutuar publikisht”.

Prokuroria tha se me këto veprime, Hysni Gucati dhe Nasim Haradinaj kanë shkelur fshehtësinë e procedurës dhe frikësuar dëshmitarët e Zyrës së Prokurorit të Specializuar dhe si rrjedhojë, penguan punën dhe hetimet e kësaj prokurorie.

Zoti Gucati dhe zoti Haradinaj kanë hedhur poshtë vazhdimisht akuzat.

Aktualisht në Hagë tashmë ndodhen edhe ish presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, ish kryetari i Partisë Demokratike, Kadri Veseli, ish shefi i grupit parlamentar të lëvizjes Vetëvendosje, Rexhep Selimi, ish kryetari i parlamentit, Jakup Krasniqi, si dhe dy ish pjesëtarë të Ushtrisë Çlirimtare, Salih Mustafa dhe Pjetër Shala.

Që të gjithë janë të akuzuar për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit.

Më 15 shtator u hap procesi i parë gjyqësor për krime lufte, ndaj zotit Mustafa, i cili akuzohet për veprat penale; ndalim arbitrar, trajtim mizor, torturë dhe vrasje të paligjshme gjatë periudhës së luftës në Kosovë.

Gjykata e Posaçme u themelua në vitin 2015 dhe vepron në bazë të ligjeve të Kosovës, por me personel ndërkombëtar. Ngritja e saj si dhe ngritja e akuzave janë shoqëruar vazhdimisht me reagime dhe protesta ne Kosovë, ku pohohet se në këtë mënyrë po bëhet barazimi me mizoritë e kryera nga forcat serbe gjatë luftës së viteve 1998 – 1999, që mori fund me ndërhyrjen e NATO-s.


Send this to a friend