VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%
blank

Edhe Maqedonia e Veriut zhvillon sot zgjedhjet lokale

Në Maqedoninë e Veriut për të shtatën herë që nga historia e pavarësisë së vendit mbahen zgjedhjet lokale. Sot zhvillohet procesi zgjedhor. Në garë për 80 komuna dhe Qytetin e Shkupit janë 299 kandidatë, ndërsa mbi 10,600 kandidatë për këshilltarë komunal dhe këshillin e Qytetit të Shkupit.

Më së shumti kandidatë për kryetar ka për Shkupin, respektivisht 12, ndërsa Struga dhe Dollneni kanë nga 8 kandidat. 24 janë kandidatë të pavarur. Nga kandidatët për kryetar komune vetëm 25 prej tyre janë femra.

Të drejtë vote kanë 1 824 864 qytetarë. Për herë të parë në Maqedoni të Veriut do të votohet me “fingerprint” ose aparate që detektojnë vijat papilare të votuesve. Autoritetet theksojnë se për mirëmbajtjen dhe kujdesin e procesit të votimit janë angazhuar 400 IT ekspert dhe janë vënë në funksion dy “Call Centre”.

Gjatë ditës së djeshme të drejtë vote kanë pasur 10.653, një ditë para votimit zyrtar. Procesi u zhvillua në 13 burgje të karakterit hetues dhe ndëshkues. Gjithashtu të drejtën e tyre të votës dje e ushtruan edhe qytetarët e sëmurë, të pafuqishëm, personat e prekur nga kovid dhe ata në izolim, si dhe qytetarët që gjenden në shtëpitë e të moshuarve. .

Procesin zgjedhor do ta monitorojnë 1.247 vëzhgues. Prej tyre 870 vendas dhe 367 të huaj. Raundi i dytë i zgjedhjeve lokale do të mbahet më 31 tetor.

blank

Zaev: E përsëris, Procesi i Berlinit është gjëja më e mirë në Ballkanin Perëndimor

Isuf Kadriu

Presidentja e Komisionit Evropia, Ursula von der Leyen, gjatë vizitës së saj të martën në Shkup, ka theksuar brengën e saj për gjendjen në Kosovë, duke kërkuar nga palët shtensionimin e situatën në veri të Kosovës.

“Unë jam e shqetësuar për krizën aktuale midis Serbisë dhe Kosovës. Është e rëndësishme tani që gjërat të mos përshkallëzohen dhe palët të ulen në tryezën e negociatave. BE ka një histori të gjatë dhe është ndërtuar mbi dialog dhe bashkëpunim të ngushtë ekonomik. Kur filluam 70 vjet më parë dhe pas një pjese të tmerrshme të historisë sonë në Luftën e Dytë Botërore, duhej shumë dialog dhe bashkëpunim që plagët të shëroheshin për të ndërtuar miqësinë dhe bazuar në besimin erdhi pajtimi. Nevojitet një tryezë negociatash ku të flasim për probleme”, tha Ursula von der Leyen pas takimit me kryeministrin e Maqedonisë së Veriut, Zoran Zaev.

Ajo mirëpriti një deklaratë të kryeministrit maqedonas, i cili tha se dialogu mund të jetë i dobishëm për të ardhmen e njerëzve.

“Unë mbetem një mbështetës i fuqishëm i dialogut. Udhëheqësit duhet të ulen në tryezë dhe diskutojnë për zgjidhjen e problemeve. Unë jam i bindur se ne duhet t’i përdorim të gjitha mundësitë për bisedime, partneritet, bashkëpunim dypalësh. E përsëris, Procesi i Berlinit është gjëja më e mirë në Ballkanin Perëndimor. Më vjen mirë që Presidentja e Komisionit do të ketë fokus të agjendës së saj Ballkanin Perëndimor. Ne gjithmonë mund të bëjmë diçka në shtëpi. Ne jemi miq me të gjithë fqinjët dhe kështu do të vazhdojmë”, ka deklaruar Zaev.

Presidentja e Komisionit Evropian, edhe në Shkup përsëriti mbështetjen e saj për fillimin e bisedimeve të anëtarësimit me Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë.

“Unë mbështes plotësisht hapjen e negociatave të pranimit me Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë, sa më shpejt të jetë e mundur. Unë dua që ato të fillojnë sa më shpejt të jetë e mundur, deri në fund të vitit. Unë ju bëj thirrje: Mos e humbni besimin. Ju keni bërë dhe keni arritur shumë, le të bëjmë një hap tjetër përpara. Ju keni shumë miq dhe mbështetje në Komisionin Evropian”, ka deklaruar von der Leyen.

Ajo dhe kryeministri Zaev theksuan besimin e tyre se Samiti i ardhshëm i Ballkanit Perëndimor në Slloveni, më 6 tetor, do të ecë përpara me zgjerimin e BE -së duke shënuar mbajtjen e Konferencës së parë Ndërqeveritare deri në fund të vitit.

Në pyetjen nëse Komisioni Evropian do të nisë negociatat vetëm me Shqipërinë, nëse Bullgaria vazhdon të bllokojë Maqedoninë e Veriut, shefja e BE-së tha se dëshiron që të dyja vendet, njëkohësisht, të fillojnë negociatat dhe procesin e pranimit sa më shpejt të jetë e mundur.

Bullgaria, shtet anëtar i BE-së, ka vendosur veto ndaj Shkupit zyrtar, për shkak të mosmarrëveshjeve që kanë të bëjnë me gjuhën dhe identitetin.

blank

Zaev: Nuk kemi opinion të njëjtë me Kurtin për Open Balkan, por s’na pengon që të bashkëpunojmë

Kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Zoran Zaev në konferencën për media pas mbledhjes së dy qeverive ka thënë se me kryeministrin Kurti nuk e ndajnë opinionin e njëjtë për “Open Balkan” por që nuk e pengon në bashkëpunimin ndërshtetëror. Ndërkaq, kryeministri Kurti tha se Kosova mbështet iniciativat rajonale që kanë BE-në brenda tyre, raporton Gazeta Express.

“Sa i përket “Open Balkan”, kemi opinione të ndryshme por kjo nuk na pengon në bashkëpunimin bilateral mes dy vendeve. Unë mund të them se Kosova është e pavarur dhe i ka qëndrimet e veta”, tha Zaev para gazetarëve.

Ndërkaq, sa i përket iniciativës “Ballkani i Hapur”, Kryeministri Kurti ripërsëriti atë që tha në Tiranë para dy ditësh, se iniciativat rajonale që kanë BE-në brenda përkrahen nga Kosova.

“Ne dëshirojmë sa më shumë bashkëpunim dhe zbatim të marrëveshjeve në aspektin bilateral me Maqedoninë e Veriut, jemi të orientuar kah e ardhmja e për neve e ardhmja është Bashkimi Evropian. Pra BE është fati ynë, anda edhe si republikë e Kosovës ne i mbështesim iniciativat rajonale që janë nga Bashkimi Evropian . Asnjëra nga marrëveshjet e nënshkruara nuk mund të cenohen në zbatim pavarësisht dallimeve që mund të kemi”, tha Kurti.

Kryeministri Kurti tutje foli edhe për marrëveshjet e nënshkruara mes dy qeverive.

“Mbajtëm mbledhjen e përbashkët e cila është shprehje e vullnetit për të shënuar një etapë të re të bashkëpunimit të ndërsjellë.  Deri tani kemi pasur 42 marrëveshje, sot nënshkruam 11 marrëveshje bashkëpunimi në ekonomi, bujqësi, turizëm, siguri, kontrollin e transportit hekurudhor, lidhjen e Brezovicës me Kodrën e Diellit, bashkëpunimi ndërkufitar”, tha Kurti.

blank

Vazhdon procesi i regjistrimit të popullsisë në Maqedoninë e Veriut

Isak Ramadani

Në Maqedoninë e Veriut po vazhon procesi regjistrimit të popullsisë që ka filluar më 5 shtator. Sipas autoriteteve, ka pasur përpjekje për sulme kibernetike por deri tani ato nuk kanë ndikuar në mbarëvajtjen e procesit. Njëkohësisht po regjistrohet edhe diaspora përmes aplikacionit në internet. Enti i Statistikave në vend thotë se nga pesë shtatori deri tani janë regjistruar rreth gjysmë milioni banorë.

Procesi i regjistrimit të popullsisë në Maqedoninë e Veriut po zhvillohet me një ritëm të kënaqshëm për drejtuesit e Entit Shtetëror të Statistikave, ndërkohë që vetëm para pak ditësh sistemi, përkatësisht aplikacioni mezi funksiononte.

Zëvendës-drejtori i Entit, Ilmi Selami në një bisedë përmes Skype me Zërin e Amerikës thotë se inxhinierët e teknologjisë dhe ekspertët e angazhuar vërejtën se pati sulme kibernetike ndaj sistemit por se hakerët nuk arritën të hyjnë tek të dhënat:

“Kjo ishte arsyeja e cila neve na bëri shumë problem gjatë ditëve të kaluara, ndërkohë ne me ekipin e ekspertëve e tejkaluam atë problem të inxhinierisë digjitale dhe bëmë një mburojë me të cilën hakerët nuk do të mund të bënin sulme kibernetike, dhe kështu që dje ishte gjithashtu një ditë e suksesshme; gjatë vetëm një dite kishim 120,000 regjistrime”, thekson Z. Selami.

Autoritetet përkatëse nuk kanë dhënë shpjegime se prej nga vinin këto sulme kibernetike.

Procesi i filluar më 5 shtator po shkon mbarë, sipas autoriteteve. Opozita maqedonase, e cila në fillim e kundërshtonte censusin për arësye të pandemisë së koronavirusit e më pas nga shqetësimet lidhur me numrat që sipas saj mund të manipuloheshin nga partitë në pushtet, tani nuk ka bërë komente. Maqedonia e Veriut është ndër vendet e rralla në Evropë që nuk ka bërë censusin për 20 vjet.

Zoti Selami, ndërkohë flet me optimizëm për censusin që po zhvillohet.

“Të bësh një operacion statistikor që është më i madhi në vend, është vërtetë një periudhë ku çdo shtet e llogarit si të rëndësishme, si diçka festive, si diçka e mirë që po i ndodh shtetit, vetëm tek ne u paraqit një atmosferë e zymtë para se të fillojë regjistrimi, por kjo atmosferë e zymtë nuk u reflektua në realitet edhe gjatë zbatimit praktik në terren. Të bëhet një regjistrim i suksseshëm duhet të gjithë të jemi pjesë e regjistrimit, edhe qytetarët, edhe institucionet që zbatojnë, edhe njerëzit tanë që janë të autorizuar në terren si regjistrues dhe instuktorët rajonal, dhe nuk ka asnjë arsye pse mos të jetë kështu, sepse me regjistrimin fitojnë të gjithë, me një regjistrim të dështuar dështojnë të gjithë; Dhe si duket qytetarët nuk i kanë dëgjuar thirrjet e partive politike, grupeve të ndryshme të interesit, duke e ditur se ato po e bëjnë vetëm për arritjet e tyre dhe për pikë në politikë”, thotë z. Selami.

Regjistrimi i popullsisë po bëhet edhe në diasporë, ku në të vërtetë ka filluar më 1 mars në aplikacion të internetit dhe deri më tani janë regjistruar rreth 200 mijë shtetas.

Në bazë të censusit të fundit, që ishte ai vitit 2002 shqiptarët në Maqedoninë e Veriut përbënin 25.1% të popullsisë së pëgjithshme. Njohësit thonë se për këto njëzet vjet ka pasur mjaft lëvizje demografike, teksa të dhënat e Bankës Botërore flasin për rreth 400 mijë shtetas të Maqedonisë së Veriut të shpërngulur për një jetë më të mirë në dhjetë vitet e fundit.

blank

Ministri i Shëndetësisë, Venko Filipçe, ofroi dorëheqje pas zjarrit në qendrën për COVID në Tetovë

Shkup

Ministri i Shëndetësisë i Maqedonisë së Veriut, Venko Filipçe, ofroi dorëheqje për arsye morale pas zjarrit në qendrën për COVID në Tetovë ku humbën jetën 14 persona, transmeton Anadolu Agency (AA).

Në një konferencë për media, ministri Filipçe edhe një herë shprehi keqardhje dhe tha se kryeministrit të Maqedonisë së Veriut, Zoran Zaev, i ka ofruar dorëheqje me shkrim.

“Tragjedia e fundit në Tetovë më preku shumë, më vjen shumë keq për viktimat, bashkëndjej me familjet e tyre. Nuk ka fjalë për ta përshkruar atë ose një mënyrë për të kompensuar humbjen. Zonja dhe zotërinj, si mjek dhe ministër, kam integritet. Prandaj, sot për arsye morale i ofrova një dorëheqje me shkrim kryeministrit Zoran Zaev”, tha Filipçe.

Përpos tij, më herët dorëheqjen e njoftoi edhe zv/ministri i Shëndetësisë, Ilir Hasani, i cili në rrjetet sociale shkroi se “dorëheqja është akti më i vogël që mund ta bëj në këto momente, për të respektuar viktimat, të lënduarit, opinionit dhe më së shumti veten”.

Gjithashtu, dorëheqje kanë ofruar edhe drejtori i spitalit të Tetovës dhe drejtori për çështje ekonomike i spitalit.

Në zjarrin që shpërtheu të mërkurën në qendrën ku trajtohen pacientët me COVID-19 në Tetovë humbën jetën 14 persona, ndërsa 12 të tjerë janë plagosur.

Institucionet e vendit ende po hetojnë rastin, ndërsa Qeveria e Maqedonisë së Veriut njoftoi se edhe ekspertë gjermanë nga Kriminalistika Federale (Bundeskriminalamt) do të vijnë këto ditë për të ndihmuar në hetimin e fatkeqësisë në Tetovë.

blank

Filipçe: Nuk i ik përgjegjësisë, të presim hetimin për tragjedinë në Tetovë

Isuf Kadriu

Ministri maqedonas i Shëndetësisë, Venko Filipçe, ka hedhur poshtë dyshimet mbi cilësinë e ndërtimit të spitalit modular në Tetovë, i cili të mërkurën në mbrëmje u dogj tërësisht duke lënë të vdekur 14 pacientë ndërsa 12 të tjerë me lëndime trupore.

Ai tha se të mërkurën dhe të enjten është hetuar i gjithë dokumentacioni për prokurimin dhe instalimin e spitalit modular dhe nuk janë vërejtur lëshime, ndërsa hetimet, sipas tij, do të dëshmojnë se si është menaxhuar objekti pas vënies në punë.

“Unë me vete kam këtu gjithë dokumentacionin për prokurimin dhe instalimet për spitalet modulare dhe i tëri është në përputhje me standardet dhe procedurat strikte, bazuar në projekte të tilla të mbështetura nga Banka Botërore. Hetimi duhet të përcaktojë nëse është përdorur siç duhet pas dorëzimit,” tha Filipçe.

Ai nuk dha hollësi mbi detajet e hetimit, duke thënë se në momentin e shpërthimit në spital ishin 26 pacientë, dy mjekë dhe katër infermierë. Autopsia gjithashtu saktësoi edhe moshën e të vdekurve, trupat e të cilëve u dërguan në mjekësinë ligjore.

“Të vdekurit janë të moshës nga 29 deri në 79 vjeç. Dymbëdhjetë pacientë që ishin në spitalin modular tani janë shtruar në spitalin e Tetovës dhe janë në gjendje të qëndrueshme shëndetësore. Nuk ka punonjës shëndetësorë të vdekur”, deklaroi Ministri i Shëndetësisë.

Lidhur me praninë e familjarëve të ngushtë të pacientëve në spitalin modular, Filipçe tha se kjo nuk është në përputhje me protokollet dhe hetimi do të duhet të përcaktojë se çfarë ka ndodhur.

Ai siguroi qytetarët se të gjitha spitalet janë të sigurta andaj edhe bëri thirrje që të mos krijohet huti dhe pasiguri në opinion mbi trajtimin e pacientëve të sëmurë me koronavirus.

“Askush nuk do të përjashtohet nga përgjegjësia nëse hetimi e përcakton këtë”, tha Ministri i Shëndetësisë Venko Filipçe.

“Pasi të ketë përfunduar hetimi, unë do të marr vendimin nëse do të jap dorëheqje. E kam të vështirë ta përshkruaj ndjenjën dhe dhimbjen që kam me familjet e viktimave. Unë nuk po ik nga përgjegjësia dhe gjetjet e hetimit, as nga aspekti moral, por le të përfundojë hetimi”, ka deklaruar Filipçe.

Zjarri i së mërkurës besohet të jetë përhapur nga shpërthimi i bombolave të gazit apo oksigjenit.

Autoritetet kanë shpallur tri ditë zie si pasojë e këtij incidenti.

blank

30 vite nga pavarësia e Maqedonisë së Veriut

Shkup

Furkan Abdula

Republika e Maqedonisë së Veriut shënon 30-vjetorin e pavarësisë si shtet anëtar i NATO-s dhe si shtet që është i përkushtuar në aspiratën për t’u bërë anëtar i Bashkimit Evropian (BE).

Shpërbërja e Republikës Socialiste Federative të Jugosllavisë, pjesë e së cilës ishte vendi, ndodhi si rezultat i një vargu trazirash politike në fillim të viteve të nëntëdhjeta të shekullit të 20-të.

Rruga drejt pavarësisë

Pasi ish-shteti RSF e Jugosllavisë u shpërbë, u formuan shtete të mëvetësishme, në mesin e të cilave edhe Republika e atëhershme e Maqedonisë, sot Republika e Maqedonisë së Veriut, që shënon 30-vjetorin e pavarësisë, pas referendumit që u mbajt më 8 shtator të vitit 1991, në të cilin qytetarët u prononcuan për shtet të pavarur dhe sovran.

Mbi 95 për qind e qytetarëve që dolën në referendum pozitivisht iu përgjigjën pyetjes: “A jeni për Maqedoni të pavarur me të drejtë të hyjë në një aleancë të ardhshme të shteteve sovrane të Jugosllavisë?”. Paraprakisht, më 25 janar të vitit 1991, u miratua Deklarata për Pavarësi e Parlamentit të parë shumë-partiak të Maqedonisë. Si një hap i rëndësishëm për shtetin vijoi miratimi i Kushtetutës së re më 17 nëntor të vitit 1991.

Pas shpalljes së pavarësisë, shtetësinë e Maqedonisë, ndër shtetet e para, e pranuan Turqia dhe Bullgaria, si dhe Sllovenia, Kroacia, Rusia, Bosnjë dhe Hercegovina, e më pas edhe shtetet e tjera.

Pas votimit të deklaratës për sovranitet të shtetit, Kiro Gligorov u zgjodh presidenti i parë i Republikës së pavarur të Maqedonisë nga ana e Kuvendit më 27 janar të vitit 1991.

Në aspektin monetar shteti u pavarësua me vendosjen e denarit më 26 prill të vitit 1991, ndërsa më pas bëri edhe armatën, të cilën e shënon më 18 gusht.

Subjektiviteti juridiko-ndërkombëtar i shtetit përfundimisht u konfirmua më 8 prill të vitit 1993, kur me aklamacion në Asamblenë e Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara, Maqedonia u pranua si anëtarja e 181-të e plotfuqishme e organizatës botërore.

Për shkak të kundërshtimit dhe presionit nga ana e Greqisë, që nuk e pranonte emrin kushtetues të Republikës së Maqedonisë, anëtarësimi në Kombet e Bashkuara u bë nën referencën e përkohshme: Ish-Republika Jugosllave e Maqedonisë.

Negociatat me Greqinë për zgjidhjen e kontestit për emrin

Përgjatë viteve negociatat për zgjidhjen e problemit me emrin me Greqinë kohëpaskohe vazhdonin dhe ndalonin, ndërsa u përtërinë pas ndryshimit të pushtetit në vend, kur në vitin 2017 në qeveri erdhi partia e Lidhjes Socialdemokrate (LSDM), e kryesuar nga kryeministri aktual Zoran Zaev.

Negociatat mes Shkupit dhe Athinës u aktualizuan pas takimit të parë të kryeministrit Zaev me kryeministrin e atëhershëm grek Alexis Tsipras, gjatë Samtit në Davos në janar të vitit 2018.

Pas mbajtjes së negociatave për zgjidhjen e kontestit për emrin që u zhvilluan nën sponsorizim të Kombeve të Bashkuara (OKB), u arrit Marrëveshja e Prespës, e cila u nënshkrua në qershor të vitit 2018 në anën greke të Liqenit të Prespës.

Sipas marrëveshjes, Maqedonia ndërroi emrin nga Republika e Maqedonisë në Republika e Maqedonisë së Veriut, ndërsa pas nënshkrimit të marrëveshjes vijuan hapat e zbatimit të tij, siç janë mbajtja e referendumit në Maqedoninë e Veriut, që u zhvillua në shtator të vitit 2018. Pyetja e referendumit ishte “A jeni për anëtarësim në NATO dhe BE me pranimin e marrëveshjes mes Maqedonisë dhe Greqisë?”.

Në referendum, sipas të dhënave të Komisionit Shtetëror Zgjedhor (KSHZ), dolën 36,91 për qind e numrit të përgjithshëm të votuesve, me çka nuk u arrit censusi i nevojshëm për daljen e 50 për qind të numrit të përgjithshëm të votuesve të regjistruar. Nga votuesit që dolën në referendum, 91,46 për qind votuan “për”. Më pas, në kuvend, me një shumicë prej dy të tretave u votuan ndryshimet kushtetuese, me qëllim të ndryshimit të emrit kushtetues.

Po ashtu, marrëveshja u ratifikua edhe në Parlamentin e Greqisë, kurse më pas vijuan edhe fazat e tjera të parapara nga marrëveshja dhe avancimi i marrëdhënieve të dy vendeve fqinjë, të cilat me Marrëveshjen e Prespës e zgjodhën kontestin shumëvjeçar.

Rruga drejt NATO-s

Anëtarësimi në aleancën më të madhe ushtarako-politike në botë, NATO, ishte qëllim strategjik i vendit për shumë vite. Në vitin 1999, në Samitin në Washington, Maqedonia u bë kandidate për anëtarësim të plotfuqishëm në NATO.

Që kur u bë kandidat, vendi më afër hyrjes ka qenë në Samitin e Bukureshtit. Atëherë, në vitin 2008, Maqedonia u vlerësua se është tërësisht e përgatitur ta marrë ftesën, por Greqia përdori të drejtën e vetos dhe kushtëzoi Maqedoninë me zgjidhjen e kontestit për emrin.

Pas arritjes së Marrëveshjes së Prespës u hapën dyert e vendit për përparim në rrugën euroatlantike.

Vendet anëtare të NATO-s në shkurt të vitit 2019 e nënshkruan Protokollin për Anëtarësimin e Maqedonisë së Veriut në NATO, e më pas atë e ratifikuan parlamentet e të gjitha anëtareve të aleancës, me çka vendi më 27 mars të vitit 2020 zyrtarisht u bë anëtari i 30-të i NATO-s.

Përveç marrëveshjes për zgjidhjen e kontestit për emrin me Greqinë, në gusht të vitit 2017 u nënshkrua Marrëveshja për Miqësi, Fqinjësi të Mirë dhe Bashkëpunim me Bullgarinë.

Marrëveshja ka për qëllim ta zhvillojë bashkëpunimin mes dy vendeve fqinje, si dhe për të ardhur deri te harmonizimi i disa çështjeve të historisë.

Anëtarësimi në BE si qëllim strategjik

Po ashtu, edhe anëtarësimi në BE për Maqedoninë e Veriut është prioritet kulmor. Marrëveshja për Stabilizim dhe Asociim e cila i rregullon marrëdhëniet e vendit me Bashkimin Evropian u nënshkrua më 9 prill të vitit 2001.

Në vitin 2005, vendi mori statusin e vendit kandidat për anëtarësim në BE, ndërsa në vitin 2008 edhe rekomandimin e Komisionit Evropian për fillimin e negociatave aderuese me Unionin.

Me fokusin shumëvjeçar të politikës së jashtme të Maqedonisë së Veriut drejt anëtarësimit në BE si qëllim strategjik, veçmas pas firmosjes së marrëveshjes për zgjidhjen e kontestit për emrin me Greqinë, autoritetet në Maqedoninë e Veriut paralajmëruan se vendi do të marrë vendim për fillimin e negociatave aderuese në BE në samitin e tetorit të vitit të kaluar, por kjo nuk ndodhi.

Vendimi i tillë i BE-së hasi në dëshpërim tek aktorët politikë në Maqedoninë e Veriut. Kryeministri Zoran Zaev vendimin për mosdhënien e vendimit për fillimin e negociatave e karakterizoi si një padrejtësi e madhe, duke theksuar se Maqedonia e Veriut është “viktimë e gabimit historik të BE-së”.

Ky vendim i BE-së, i cili ishte rezultat i mospasjes së konsensusit mes vendeve anëtare të Unionit dhe veçmas kundërshtimit të theksuar të Francës, e cila kundërshtonte marrjen e vendimit për fillimin e negociatave aderuese për Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë, çoi deri te ndryshimi i metodologjisë për udhëheqjen e negociatave aderuese për anëtarësim në BE. Më pas, vetëm disa muaj më vonë, gjegjësisht në mars të këtij viti, BE-ja shpalosi vendimin e saj zyrtar për fillimin e negociatave me Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë.

Tani mbetet që BE-ja ta caktojë datën e saktë për fillimin e negociatave për anëtarësimin e Maqedonisë e Veriut dhe hapjen e kapitujve të parë të negociatave.

Vetoja e Bullgarisë

Në pritje të vendimit të Maqedonisë së Veriut për të filluar negociatat me BE-në në shtator të vitit të kaluar, Bullgaria u dërgoi një memorandum shpjegues shteteve anëtare të BE-së, i përbërë nga gjashtë faqe, me shpjegime të gjata historike të “ideologjisë shtetërore anti-bullgare” në Maqedoninë e Veriut. Sofja zyrtare kërkoi mbështetjen e tyre për qëndrimin e saj ndaj identitetit dhe gjuhës maqedonase.

Në memorandum thuhet se vendet kandidate nuk duhet të sjellin mosmarrëveshje të hapura në BE dhe konsiderohet se mosmarrëveshjet me Shkupin janë një konflikt i pazgjidhur që “mund të ndikojnë negativisht në vendimmarrjen në BE pas pranimit të Maqedonisë së Veriut”.

Autoritetet bullgare i kërkojnë Maqedonisë së Veriut që të gjejë zgjidhje afatgjate me vullnet dhe guxim të sinqertë politik, dhe, siç thuhet në memorandum, të shkëputet nga trashëgimia ideologjike e Jugosllavisë komuniste.

Sa i përket gjuhës maqedonase, Bullgaria në memorandum thekson se “gjuha maqedonase ose identiteti nuk ekzistonte deri më 2 gusht 1944”, dhe se ato u krijuan për të shkëputur marrëdhëniet midis popujve në Republikën Socialiste të Maqedonisë dhe Bullgarisë. Sofja e konsideron gjuhën maqedonase si një dialekt rajonal të gjuhës bullgare.

Më 17 nëntor të vitit të kaluar, pas një konference online të ministrave të Jashtëm të BE-së, ministrja e atëhershme bullgare Ekaterina Zaharieva tha se vendi i saj kishte vënë veton mbi kornizën negociuese të Maqedonisë së Veriut për fillimin e negociatave për anëtarësimin në BE. Ndër të tjera, ajo tha: “Një shtet i bazuar në një ideologji armiqësie ndaj Bullgarisë nuk ka vend në BE”.

Qeveria e Republikës së Maqedonisë së Veriut e vlerësoi veton nga Bullgaria në fillim të negociatave të vendit me Bashkimin Evropian si një “gabim gjeostrategjik të papërgjegjshëm”, duke thënë se e ardhmja e vendit është evropiane.

Kryeministri Zoran Zaev bëri një vizitë në Bullgari në korrik të këtij viti, gjatë së cilës u takua me kryeministrin e Bullgarisë, Stefan Janev.

Në konferencën e përbashkët për media, Zaev theksoi se ky takim është një hap drejt gjetjes së një zgjidhjeje dhe ka për qëllim të jetë në interes të të dyja palëve, duke i bërë thirrje popullit të Bullgarisë përmes udhëheqësve të tyre që të vazhdojnë të mbështesin Maqedoninë e Veriut në rrugën e saj drejt anëtarësimit në BE.

Ndërkohë, Janev theksoi se Bullgaria mbështet Maqedoninë e Veriut në rrugëtimin drejt familjes evropiane dhe se për momentin ekziston një dritare e mundësisë për dialog të hapur dhe të sinqertë.

Pas 19 vitesh bëhet regjistrimi i popullsisë

Më 21 janar 2021, me 62 vota “për”, pa “abstenime” dhe pa “kundër”, Kuvendi i Maqedonisë së Veriut miratoi Ligjin për Regjistrimin e Popullsisë, Amvisërive dhe Banesave, i cili synohej të bëhej në periudhën nga 1 deri në 21 prill 2021.

Regjistrimi filloi më 1 mars në misionet konsullore me regjistrimin e diplomatëve dhe familjeve të tyre, ndërsa në gjysmën e parë të muajit mars filloi edhe procesi i vetë-regjistrimit të qytetarëve që janë pjesë e diasporës, pra që janë jashtë vendit, dhe të cilët do të regjistrohen si popullsi jorezidente e shtetit.

Kryeministri dhe lideri i LSDM-së, Zaev, dhe kryetari i VMRO-DPMNE-së, Hristijan Mickoski, më 29 mars arritën një marrëveshje për shtyrjen e regjistrimit të popullsisë, për shkak të pandemisë, nga muaji prilli në shtator, respektivisht nga 5 deri më 30 shtator, ndërsa Kuvendi i Maqedonisë së Veriut më 2 prill miratoi ndryshimet ligjore për shtyrjen e regjistrimit.

Regjistrimi filloi më 5 shtator, duke përfshirë 5.000 regjistrues, 500 instruktorë rajonalë dhe 150 instruktorë shtetërorë, ndërsa vendi është i ndarë në 50 rajone të regjistrimit.

Nga ana tjetër, Kryetari i Kuvendit të Republikës së Maqedonisë së Veriut, Talat Xhaferi, më 6 gusht shpalli zgjedhjet lokale që do të mbahen më 17 tetor 2021.

Iniciativa “Ballkani i hapur”

Pas Forumit Ekonomik për Bashkëpunim Rajonal të mbajtur në Shkup më 27 korrik, kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Zoran Zaev, kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama dhe presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiç, mbajtën një konferencë të përbashkët për media, ku emëruan “Ballkani i hapur” nismën e ashtuquajtur “mini-Schengen”.

Kosova, Mali i Zi dhe Bosnjë e Hercegovina aktualisht nuk e mbështesin këtë nismë, pasi e konsiderojnë atë pa synime të qarta për rajonin, ndërsa tre vendet pjesëmarrëse në këtë nismë thonë se synimi përfundimtar i kësaj nisme është angazhimi i përbashkët në eliminimin e të gjitha pengesave për lëvizjen e njerëzve, mallrave, shërbimeve dhe kapitalit.

Situata me COVID-19 dhe vaksinimi kundër pandemisë

Më 17 shkurt të vitit 2021 në Maqedoninë e Veriut filloi procesi i vaksinimit kundër pandemisë COVID-19. Deri më tani, në vend janë administruar mbi 1,3 milion doza kundër virusit nga prodhues të ndryshëm të vaksinës COVID-19.

Maqedonia e Veriut gjatë kësaj periudhe pranoi donacione të vaksinave nga vende dhe organizata të ndryshme, përfshirë nga Turqia. Autoritetet në vend vazhdojnë të luftojnë me pandeminë COVID-19.

Strehimi i civilëve afganë

Më 19 gusht, Ministria e Punëve të Jashtme e Maqedonisë së Veriut njoftoi se procesi i evakuimit i të gjithë qytetarëve të saj nga Afganistani ka përfunduar me sukses.

Grupi i parë i shtetasve afganë të vendosur përkohësisht në Maqedoninë e Veriut mbërriti më 31 gusht përmes kryeqytetit gjeorgjian Tbilisi. Në Aeroportin Ndërkombëtar të Shkupit mbërritën 149 afganë, përfshirë gra dhe fëmijë. Këta janë afganë që kanë punuar për organizatat ndërkombëtare dhe familjet e tyre.

Pas 30-vitesh pavarësi, Maqedonia e Veriut është anëtare aktive e NATO-s, duke përmbushur kështu njërin nga dy qëllimet strategjike të vendit, ndërkohë mbetet e hapur për rrugën e integrimit në BE, që është qëllimi i dytë strategjik i vendit.

EURO 2020

Reprezentacioni i Maqedonisë së Veriut në futboll për herë të parë në histori u kualifikua në Kampionatin Evropian të Futbollit (EURO 2020).

Maqedonia e Veriut u gjet në grupin C bashkë me Holandën, Ukrainën dhe Austrinë. Reprezentacioni pësoi humbje në tre ndeshjet dhe përfundoi garën në vendin e fundit të grupit.

blank

Maqedoni e Veriut, fillon regjistrimi i popullsisë

Regjistrimi i popullsisë dhe amvisërive do të zgjasë deri më 30 shtator. Regjistrimi fillimisht duhej të mbahej në datat 1-21 prill, por u prolongua për shkak të situatës së rënduar me COVID-19

Abdula Berisha   |05.09.2021
Shkup

Në Maqedoninë e Veriut filloi regjistrimi i popullsisë dhe amvisërive i cili do të zgjasë deri më 30 shtator, raporton Anadolu Agency (AA).

Regjistrimi fillimisht duhej të mbahej në datat 1-21 prill, por u prolongua për shkak të situatës së rënduar me koronavirusin e ri (COVID-19).

Më 2 prill, Kuvendi i Maqedonisë së Veriut miratoi ndryshimet ligjore për të shtyrë regjistrimin nga muaji prill në shtator.

95 deputetë votuan për ndryshimet e Ligjit të Regjistrimin të Popullsisë, Amvisërive dhe Banesave, ndërsa 12 ishin kundër.

Kjo paraprakisht ishte dakorduar në takimin e mbajtur në fund të muajit mars mes kryeministrit dhe njëherësh kryetarit të Lidhjes Socialdemokrate të Maqedonisë (LSDM), Zoran Zaev dhe kryetarit të VMRO-DPMNE-së opozitare, Hristijan Mickoski.

Krahas shtetasve të vendit që janë të pranishëm në shtet gjatë kohës së regjistrimit, tek të cilët regjistruesit do të përdorin një kompjuter dhe një aplikacion të veçantë, vijon vetë-regjistrimi online edhe për shtetasit që janë qytetarë jorezident. Bëhet fjalë për personat që kanë vendqëndrim në Republikën e Maqedonisë së Veriut dhe janë shtetas të saj, ndërsa gjatë regjistrimit qëndrojnë jashtë vendit më pak se 12 muaj (një vit) për shkak të punës ose për ndonjë arsye tjetër.

Maqedonia e Veriut për herë të fundit ka mbajtur regjistrim në vitin 2002. Në vitin 2011 filloi të realizohet regjistrimi, por ndërpre, pasi anëtarët e Komisionit të regjistrimit dhanë dorëheqje kolektive dhe të parevokueshme.

Sipas të dhënave nga regjistrimi i popullsisë në vitin 2002, vendi numëronte 2.022.547 banorë ndërsa struktura etnike e popullsisë ishte: maqedonas – 1.297.981 (64.18 për qind), shqiptarë – 509.083 (25.17 për qind), turq – 77.959 (3.85 për qind), romë – 53.879 (2.66 për qind) serbë – 35.939 (1.78 për qind), boshnjakë – 17.018 (0.84 për qind), vllahë – 9.695 (0.48 për qind), të tjerët – 20.993 (1.04 për qind).

blank

Simovski në ditën e parë të regjistrimit të popullsisë: Gjithçka funksionon siç duhet

Drejtori i Entit Shtetëror të Statistikës, Apostol Simovski, uroi që procesi i regjistrimit në terren të vijojë në rregull, duke theksuar se deri tani nuk është hasur asnjë problem

Abdula Berisha   |05.09.2021

Në ditën e parë të regjistrimit të popullsisë, amvisërive dhe banesave në Maqedoninë e Veriut, krerët e Entit Shtetëror të Statistikës (ESHS) vizituan Komunën Gjorçe Petrov në Shkup, për të parë nga afër mbarëvajtjen e regjistrimit, raporton Anadolu Agency (AA).

Në deklaratën për media, drejtori i ESHS-së, Apostoll Simovski, uroi që procesi i regjistrimit në terren të vijojë në rregull, duke theksuar se deri më tani nuk është hasur asnjë problem.

“Sot regjistrimi ka filluar në gjithë shtetin, gjithkund procesi ka filluar me sukses. Deri tani askund nuk ka refuzime për t’u regjistruar. Nuk ka pasur askund probleme teknike, pasi megjithatë ky regjistrim është më i sofistikuar se të mëparshmit, gjithçka funksionon siç duhet”, tha Simovski.

Regjistrimi i popullsisë dhe amvisërive në terren do të zgjasë deri më 30 shtator ndërsa territori i shtetit është ndarë në 50 rajone të regjistrimit.

“Të gjithë regjistruesit janë në terren. Në këtë organizim janë përfshirë 5.000 regjistrues, 500 instruktorë rajonal dhe 150 instruktorë shtetërorë”, tha Simovski.

Ai gjithashtu tha se regjistruesit do të zbatojnë protokollet për mbrojtje nga koronavirusi i ri (COVID-19), duke bërë thirrje që edhe qytetarët të jenë të kujdesshëm.

Krahas shtetasve të vendit që janë të pranishëm në shtet gjatë kohës së regjistrimit, tek të cilët regjistruesit do të përdorin një kompjuter dhe një aplikacion të veçantë, vijon vetë-regjistrimi online edhe për shtetasit që janë qytetarë jorezident. Bëhet fjalë për personat që kanë vendqëndrim në Republikën e Maqedonisë së Veriut dhe janë shtetas të saj, ndërsa gjatë regjistrimit qëndrojnë jashtë vendit më pak se 12 muaj (një vit) për shkak të punës ose për ndonjë arsye tjetër. Sipas faqes zyrtare të ESHS-së, deri më tani janë vetë-regjistruar 191.118 persona.

Regjistrimi i popullsisë fillimisht duhej të mbahej në datat 1-21 prill, por u prolongua për shkak të situatës së rënduar me pandeminë e koronavirusit.

Maqedonia e Veriut për herë të fundit ka mbajtur regjistrim në vitin 2002. Në vitin 2011 filloi të realizohet regjistrimi, por u ndërpre, pasi anëtarët e Komisionit të Regjistrimit dhanë dorëheqje kolektive dhe të parevokueshme.

blank

Kryediplomati grek vizitë në Shkup: Ballkani Perëndimor nuk duhet të bëhet më kurrë fuçi baruti i Evropës

Shkup

Ministri i Punëve të Jashtme i Greqisë, Nikos Dendias, i cili është për vizitë zyrtare në Maqedoninë e Veriut, u takua me ministrin e Punëve të Jashtme të vendit, Bujar Osmani, raporton Anadolu Agency (AA).

Osmani dhe Dendias mbajtën një takim kokë më kokë në Ministrinë e Punëve të Jashtme, pas të cilit vijoi takimi midis delegacioneve të dy vendeve. Pas këtij takimi, Osmani dhe Dendias mbajtën një konferencë të përbashkët për shtyp.

Ministri Osmani theksoi se ka falënderuar homologun Dendias për hapat konkret që u bënë në këtë periudhë, të cilat sipas tij pasqyrojnë miqësinë mes dy vendeve, kryesisht për dhurimin e 20.000 vaksinave kundër koronavirusit të ri (COVID-19) dhe ndërhyrjen e shërbimit zjarrfikës kufitar në zonat kufitare rreth Gjevgjelisë me qëllim të shuarjes së zjarreve.

“Treguesi më i mirë që marrëdhëniet politike po zhvillohen në një drejtim të mirë janë treguesit ekonomikë. Ishte kënaqësi të komunikoja shifrat e këtyre tetë muajve të këtij viti, të cilat tregojnë rritje deri në 20 për qind në shkëmbimin tregtar midis Greqisë dhe Maqedonisë së Veriut, duke arritur në 400 milionë euro në shkëmbimin tregtar”, tha Osmani.

Ai theksoi se po ashtu kanë diskutuar edhe për potencialet e tjera për avancimin e bashkëpunimit, modernizimin e trafikut hekurudhor, hapjen e pikave të reja kufitare dhe zbatimin e Marrëveshjes së Partneritetit Strategjik, e njohur si Marrëveshja e Prespës.

Osmani theksoi se në takimin me Dendias diskutuan edhe çështjen e perspektivës evropiane të rajonit, veçanërisht Maqedonisë së Veriut si model i cili, sipas tij, plotëson kriteret politike dhe ekonomike për fillimin e negociatave.

“Ne gjithashtu folëm për ngjarjet aktuale që rëndojnë botën, krizën në Afganistan, mundësinë e një krize të mundshme humanitare, krizën e migrantëve, dhe këtu u zotuam për bashkëpunim të ngushtë jo vetëm si fqinjët më të afërt, por edhe si partnerë të NATO-s për të punuar së bashku në përballjen me të gjitha sfidat e mundshme në të ardhmen”, shtoi Osmani.

“Ballkani Perëndimor nuk duhet të bëhet më kurrë fuçi baruti i Evropës”

Ministri grek Dendias tha se këto takime janë një tregues i dëshirës së qeverisë së kryeministrit Mitsotakis për të thelluar lidhjet dypalëshe midis dy vendeve dhe një tregues i mbështetjes së plotë për Maqedoninë e Veriut në të ardhmen e saj evropiane.

“Greqia është dhe mund të jetë bashkëpunëtori më i ngushtë i Maqedonisë së Veriut dhe miku i saj më i mirë. Greqia si një fqinj i drejtpërdrejtë ka çdo arsye për të siguruar stabilitet dhe prosperitet. Dhe gjithmonë u themi partnerëve tanë evropianë se Ballkani Perëndimor nuk duhet të bëhet më kurrë fuçi baruti i Evropës. Ne punojmë në çdo mënyrë të mundshme për stabilitetin e Ballkanit Perëndimor”, tha Dendias.

Ai theksoi se bashkëpunojnë në fushën e ministrive të mbrojtjes, për mbrojtjen e hapësirës ajrore të Maqedonisë së Veriut, mbrojtjen e informacionit dhe mbrojtjen e monumenteve bizantine dhe postbizantine.

Sipas tij, Greqia mbështet rrugën e Maqedonisë së Veriut drejt Bashkimit Evropian (BE), dhe se do të vazhdojnë të punojnë sa më shumë që të munden në mënyrë që seanca e parë reciproke midis qeverive të jetë sa më shpejt të jetë e mundur.

Dendias u shpreh i kënaqur me hapat e ndërmarrë nga Maqedonia e Veriut për t’u bashkuar me familjen evropiane.

“Zbatimi i Marrëveshjes së Prespës nuk është një gjë burokratike, por çdo shkronjë duhet të zbatohet. Besojmë se keni bërë zgjedhjen për të qenë me ne, me Greqinë, me rrugën drejt familjes së madhe evropiane”, tha Dendias.

Ai theksoi se Qeveria e Greqisë do të punojë ngushtë me Qeverinë e Maqedonisë së Veriut për të arritur qëllimet e vendit fqinj.​​​​​​​

blank

Opozita maqedonase dhe shqiptare arrijnë koalicion parazgjedhor

Isuf Kadriu

Opozita maqedonase dhe shqiptare në Maqedoninë e Veriut, ka arritur koalicion parazgjedhor për zgjedhjet lokale që do të mbahen më 17 tetor.

VMRO-DPMNE, Aleanca për Shqiptare dhe Alternative e kanë quajtur historike marrëveshjen e arritur për pjesëmarrje të përbashkët në zgjedhjet lokale, kundër siç kanë thënë, “krimit dhe korrupsioni të Lidhjes Social Demokrate (LSDM) dhe Bashkimit Demokratik për Integrim (BDI)”.

Kryetari i VMRO-DPMNE-së, Hristijan Mickovski tha më 28 gusht se “ky koalicion do të mposhtë partitë në pushtet që kanë shkatërruar vendin gjatë qeverisjes së tyre kriminale”.

“Pres që ky koalicion të kapërcejë ndarjet, pashpresën, krimin, korrupsionin, mungesën e ideve, paaftësinë dhe mungesën e vizionit dhe strategjisë për zhvillimin e Maqedonisë. Është një moment historik për të gjithë qytetarët pavarësisht nga përkatësia etnike për të treguar se Maqedonia vërtet ka mundësi me politikanët e tjerë që janë jashtë matricës së LSDM-së dhe BDI-së”, tha Mickovski.

Koalicioni parazgjedhor mes VMRO DPMNE-së me opozitën shqiptare shënon koalicionin e parë të saj parazgjedhor me partitë shqiptare.

Ajo ka bërë koalicioni me partitë shqiptare, por vetëm pas zgjedhjeve edhe atë për formimin e qeverisë.

Për dallim nga VMRO-ja, partia tjetër maqedonase në pushtet LSDM-ja e kryeministrit Zoran Zaev, në zgjedhjet e fundit lokale ishte në koalicion me Bashkimin Demokratik për Integrim (BDI) që drejtohet nga Ali Ahmeti.

Këto parti edhe në zgjedhjet e tetorit kanë bërë koalicion për në rrethin e dytë, kur do të mbështesin njëra-tjetrën.

Koalicioni mes opozitës shqiptare dhe asaj maqedonase nga LSDM-ja është vlerësuar si “koalicion i frikës”.

“I ballafaquar me humbjen e shtatë me radhë nga populli, Mickovski është aq i frikësuar sa që promovon koalicion me njerëzit që i quajti tradhtarë, me ata që sipas VMRO-DPMNE-së nuk e njohin identitetin maqedonas”, thuhet në komunikatën e LSDM-së e cila kujton edhe ngjarjet e dhunshme në kuvend më 27 prill 2017, kur anëtarët e VMRO-së kishin sulmuar fizikisht Zijadin Selën e Aleancës për Shqiptarët.

Edhe Bashkimi Demokratik për Integrim ka reaguar duke e quajtur “koalicion për interesa personale”.

BDI-ja, para koalicionit me LSDM-së ishte për gati dhjetë vjet në koalicion më VMRO-DPMNE-n, që udhëhiqej nga ish-kryeministri, Nikolla Gruevski.

Nga Aleanca për Shqiptarët kanë thënë se reagimi i BDI-së ka të bëjë me “shqetësimin e saj për humbjen e partnerit të saj të dikurshëm dhe humbjen që e pret në zgjedhjet lokale në tetor”.

blank

Koalicione ndëretnike në zgjedhjet lokale në Maqedoninë e Veriut

Isuf Kadriu

Në zgjedhjet lokale në vjeshtë, Maqedonia e Veriut do të hyjë me dy koalicione të mëdha ndëretnike, maqedono-shqiptare, bazuar në aktivitetet e partive që janë afër arritjes së koalicioneve parazgjedhore.

Partitë në pushtet, Lidhja Social Demokrate (LSDM) dhe Bashkimi Demokratik për Integrim (BDI) tashmë kanë bërë të ditur se në shumë komuna do ta mbështesin njëra-tjetrën, që në rrethin e parë zgjedhor, ndërsa në Shkup do të kenë kandidat të përbashkët.

Të njëjtën e paralajmërojnë edhe partitë opozitare, VMRO-DPMNE, Aleanca për Shqiptarë dhe Alternativa.

Nëse kjo realizohet, atëherë do të jetë hera e parë që nga pavarësia e Maqedonisë së Veriut, që në zgjedhje të marrin pjesë blloqe politike, maqedono-shqiptare.

“Ditëve në vijim mund të prisni rezultate konkrete sa i përket koalicionit me partitë shqiptare që janë në opozitë, por edhe me parti tjera që duan të jenë pjesë e koalicionit të madh opozitar, i cili do t’i shkaktojë disfatë të thellë qeverisë së paaftë të udhëhequr nga LSDM-ja”, ka deklaruar kryetari i VMRO-DPMNE-së, Hristijan Mickovski.

Nga opozita shqiptare thonë se koalicioni me VMRO-në është kundërpërgjigje ndaj koalicionit mes BDI-së dhe LSDM-së.

“Sipas të gjitha gjasave, Aleanca dhe Alternativa së bashku do të kenë bashkëpunim me VMRO-në në disa komuna në raundin e parë, në disa komuna në raundin e dytë, në bazë të vlerësimeve të komunave ku ka arsye dhe matematika, që na bashkojnë për t’i fituar komunat”, ka deklaruar Arben Taravari, sekretar i përgjithshëm i Aleancës për Shqiptarët dhe kryetar i Komunës së Gostivarit.

VMRO-ja dhe Aleanca për Shqiptarët, më parë nuk kanë pasur raporte të mira për shkak të ngjarjeve në kuvend më 27 prill të vitit 2017, kur militantët e VMRO-së kishin sulmuar gati për vdekje kryetarin e Aleancës për Shqiptarët, Zijadin Selën.

VMRO-DPMNE-ja një parti e djathtë në skenën politike, njihet për qëndrimet e saja nacionaliste për të gjitha çështjet që kanë pasur të bëjnë me shqiptarët. Edhe Aleanca për Shqiptarët ka kundërshtuar të gjitha projektet e qeverisë, duke i vlerësuar të dëmshme për shqiptarët.

VMRO-ja gjatë qeverisjes me vendin për gati dhjetë vjet, në koalicion ka qenë me BDI-në e Ali Ahmetit.

Kryeministri socialdemokrat, Zoran Zaev udhëheq një politikë ndryshe nga VMRO-ja, duke promovuar konceptin “Një shoqëri për të gjithë” dhe në përbërjen e saj ka ministra dhe deputetë shqiptarë, të cilët u mungojnë VMRO-së.

“Në hapësirat shumetnike, politika, jeta dhe puna janë sikur të drejtoni biçikletën. Nëse ndaloni ta ngisni, atëherë do të bini nga biçikleta, pra duhet në vazhdimësi ta ngisni. Unë shpresoj se Mickovski do të hipë në biçikletë dhe do t’ia sjellë rrotat”, ka deklaruar kryeministri Zoran Zaev, duke komentuar paralajmërimet për koalicion të mundshëm mes VMRO-së dhe opozitës shqiptare.

Xhelal Neziri, analist, thotë për Radion Evropa e Lirë se nuk ka asgjë të keqe nga koalicionet e tilla, duke marrë parasysh koalicionet që bëhen pas zgjedhjeve qoftë në nivel lokal apo qendror.

“Është shumë normale që në një shtet multientik siç është Maqedonia e Veriut, ku qeveria është multietnike, pushteti është multientik, ku po ashtu edhe në pushtetin lokal qeverisjet arrihen duket për koalicione në komunat ku ka më shumë se një enti, pra ky realitet imponon edhe këto koalicione. Tani, nëse marrim aspektin etik apo moral të këtyre koalicioneve, raportet mes partive, retorikën e përdorur, retorikën e ashpër nacionaliste ose retorikën që është në kundërshtim me idenë dhe idealet e një partie me të cilën lidhen koalicionet, pra nëse këto i marrim parasysh, asnjëherë nuk mund të lidhen koalicione. Duhet të dihet se në politikë asnjëherë nuk ka as miqësi e as armiqësi të përhershme, por ka interesa të përhershme”, ka deklaruar analisti Xhelal Neziri.

Analisti Vlladimir Bozhinovski, thotë se VMRO-ja dhe Aleanca tashmë janë të vetëdijshme se pa një koalicion, nuk do të mund të fitojnë partitë në pushtet.

“Nëse ky koalicion ndodh, atëherë kjo nuk do të ishte aspak e lehtë për LSDM-në dhe BDI-në, sikur në vitin 2017, pasi përballë do të kenë një kundërshtar shumë më të fortë dhe serioz. Ky do të ishte një koalicion i parë në vend mes dy blloqeve opozitare maqedonase dhe shqiptare”, thotë Vlladimir Bozhinovski.

Të gjitha qeveritë në Maqedoninë e Veriut janë formuar nga parti shqiptare dhe maqedonase. Ato në fushatat elektorale kanë marrë me programe etnike që edhe kanë ngritur tensione e debate të shumta, me shumë prej tyre janë lënë në harresë me përfundimin e zgjedhjeve dhe arritjen e koalicioneve për bashkëqeverisje.

blank

Maqedonia e Veriut do të strehojë përkohësisht 450 afganë

RFE/RL

Maqedonia e Veriut do të pranojë 450 afganë që janë duke ikur nga talebanët dhe do t’i strehojë ata derisa të kompletohet procesi i aplikimit për viza speciale amerikane.

Këta persona janë punëtorë dhe anëtarë të familjeve të afganëve, të cilët kanë punuar në misionet humanitare dhe paqeruajtëse, aktivistë nga organizata për të drejta të njeriut, gazetarë, përkthyes dhe studentë, ka thënë Qeveria maqedonase përmes një deklarate më 17 gusht.

Shkupi ka thënë se do të pranojë edhe afganë “të cilët kanë mbështetur trupat e NATO-s në 20 vjetët e fundit, përfshirë ushtrinë e Maqedoninë e Veriut”, e cila ka kontribuar me ushtarë te forcat e koalicionit – të udhëhequra nga Shtetet e Bashkuara – në Afganistan në periudhën 2002-2008.

Aktualisht në aeroportin ndërkombëtar të Kabulit janë duke u zhvilluar një mori operacionesh të transferimit të personave që janë tejet të frikësuar nga regjimi i talibavëne.

Shumica e tyre kanë punuar bashkë me amerikanët apo me shtete tjera të NATO-s, si përkthyes apo në role tjera, gjatë luftës gati 20-vjeçare.

Shumica e 450 afganëve që do të nisen drejt Maqedonisë së Veriut pritet të arrijnë në këtë shtet në fund të javës, varësisht nga kushtet në aeroportin e Kabulit, është thënë në deklaratë.

Ministri i Jashtëm në Maqedoni të Veriut, Bujar Osmani, ka thënë se nënshtrimi në masën e karantinës do të varet nga statusi i vaksinimit të këtyre personave kundër koronavirusit.

Përveç Maqedonisë së Veriut, edhe Kosova e Shqipëria kanë shprehur gatishmëri për të mirëpritur afganët që janë duke ikur nga shteti i tyre.

Autoritetet në të dyja vendet kanë konfirmuar se kanë diskutuar me autoritetet amerikane për strehimin e tyre, ndonëse ende nuk dihet saktë sa persona do të strehojnë ato.

Grupi i parë i afganëve pritet të arrijë të mërkurën në Shqipëri.

Autoritetet kanë konfirmuar se ata do të strehohen në Tiranë dhe Durrës.

Talibanët kanë pretenduar fitore më 15 gusht, pasi kanë marrë kontrollin e kryeqytetit, Kabulit, pas gati 20 vjetëve të dhënies fund të prezencës ushtarake të forcave të udhëhequra nga Shtetet e Bashkuara.

Qeveria ka rënë dhe presidenti Ashraf Ghani ka ikur nga shteti.

Ende nuk dihet vendndodhja e tij.

Trupat amerikane janë duke kontrolluar aeroportin ndërkombëtar të Kabulit, ndërkohë që banorë të dëshpëruar janë duke tentuar të ikin nga shteti.

Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Joe Biden, ka mbrojtur vendimin e tij për tërheqje nga Afganistani duke thënë se “misioni asnjëherë nuk ka pasur për qëllim shtet-ndërtimin”.

“Jam shumë i trishtuar me faktet me të cilat përballemi tani, por nuk më vjen keq për vendimin tim për t’i dhënë fund luftës në Afganistan”, tha Biden në një fjalim drejtuar kombit më 16 gusht.

“Amerikanët nuk mund dhe nuk duhet të vdesin dhe të luftojnë në një luftë që afganët nuk janë të gatshëm të luftojnë për veten e tyre”, ka thënë presidenti Biden.

Sipas tij interesi kombëtar i Shteteve të Bashkuara në Afganistan ka qenë gjithmonë kryesisht në parandalimin e sulmeve terroriste.

Presidenti amerikan ka thënë se Qeveria afgane nuk arriti të dëgjojë këshillën e tij dhe të negociojë një zgjidhje politike me talibanët, duke shtuar se kolapsi i Qeverisë afgane ndodhi shumë më shpejt sesa që kishte pritur administrata e tij.

Forcat e udhëhequra nga Shtetet e Bashkuara kanë rrëzuar talibanët nga pushteti në tetor të vitit 2001.

Talibanët kanë qenë duke strehuar atëbotë Osama Bin Laden dhe figura tjera të Al-Kaidës, të lidhura me sulmet e 11 shtatorit të po atij viti në Shtetet e Bashkaura.

Presidenti amerikan Joe Biden ka thënë se tërheqja amerikane tani është e arsyeshme, pasi forcat amerikane janë siguruar që Afganistani nuk do të bëhet më bazë për xhihadistë të huaj që të kryejnë komplote kundër Perëndimit.

blank

Rreth 100 shtetas të Maqedonisë së Veriut presin evakuimin nga Afganistani

Forcat e sigurisë afgane në Zonën e Gjelbër në Kabul më 15 gusht 2021.

Isuf Kadriu

Në Afganistan ndodhen rreth 100 shtetas të Maqedonisë së Veriut dhe të gjithë janë në pritje të evakuimit, pasi talibanët hynë në Kabul, ka bërë të ditur Ministria e Punëve të Jashtme.

Sipas një njoftimit me shkrim të kësaj ministrie, tani për tani të gjithë ata janë në vende të sigurta dhe bëhet fjalë kryesisht për shtetas të angazhuar nëpër kompani të huaja.

“Nga informacionet e fundit që kemi marrë, kompanitë që punësojnë punëtorë nuk përballen me ndonjë vështirësi dhe kanë rezervuar fluturimet e tyre për të evakuuar punëtorët e tyre dhe disa prej tyre tashmë janë transferuar në disa nga vendet fqinje dhe transferimi i tyre në vend nuk diskutohet”, thuhet në njoftimin e MPJ-së maqedonase.


Në 24 orët e fundit, disa qytetarë që kanë të afërm ose miq në Afganistan telefonuan Ministrinë e Punëve të Jashtme dhe pyetën për situatën atje, por nuk kërkuan ndihmë për shpëtimin e tyre.

Ministria e Punëve të Jashtme thekson se situata po monitorohet nga afër dhe se disa vende tashmë kanë shprehur gatishmërinë për të ndihmuar sa i përket evakuimit për qytetarët maqedonas.

“Nga udhëzimi i djeshëm i rrjetit tonë diplomatik për kontakt me ministritë e jashtme përkatëse në vendet që mbulojnë, të dielën disa nga ambasadat dhe konsullatat tashmë janë kontaktuar dhe disa nga vendet mike, kanë shprehur gatishmërinë që fluturimet e mundshme të evakuimit të jenë në dispozicion edhe për qytetarët e Republikës së Maqedonisë së Veriut”, thuhet në njoftimin e Ministrisë së Punëve të Jashtme.

Maqedonia e Veriut gjithashtu ka shprehur gatishmërinë për strehuar afganët, veçanërisht grave dhe fëmijëve të udhëheqësve të shoqërisë civile, jeta e të cilëve është në rrezik për shkak të bashkëpunimit me shtetet perëndimore. Këtë gatishmëri të Maqedonisë së Veriut, por edhe të shteteve tjera, e ka bërë të ditur ish-sekretarja amerikane e shtetit, Madeleine Albright.

“Ne duhet të përqendrohemi në shpëtimin e jetëve në Afganistan. Shtetet e Bashkuara po punojnë për të evakuuar njerëzit në rrezik të veçantë nga talibanët, dhe unë jam mirënjohës ndaj Shqipërisë, Kanadasë, Kosovës dhe Maqedonisë së Veriut për sigurimin e strehimit për aleatët tanë afganë, veçanërisht gratë dhe fëmijët e udhëheqësve të shoqërisë civile. Shpresoj se ky shembull do të ndiqet nga të tjerët,” shkroi në Twitter, ish-sekretarja e Shtetit, Madeleine Albright.

blank

Intervista – Ahmeti: Në 20 vjetorin e marrëveshjes së Ohrit, arritje dhe sfida në zbatimin e saj

Në një intervistë për Zërin e Amerikës, kryetari i Bashkimit Demokratik për Integrim Ali Ahmeti flet për rëndësinë e Marrëveshjes së Ohrit që u nënshkrua para 20 vjetësh duke i dhënë fund konfliktit të armatosur midis Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare dhe forcave ushtarake e policore maqedonase. Zoti Ahmeti, i cili ishte drejtues i UÇK-së e vlerëson si hap të rëndësishëm miratimin e pjesës normative të Marrëveshjes, teksa thotë se ka ngecje të zbatimit të disa pjesëve të saj në praktikë. Ai theksoi në intervistën me korrespondentin e Zërit të Amerikës, Isak Ramadani se me këmbëngulje do të vazhdohet me respektimin e Marrëveshjes, të cilën e quan paqësore dhe shembull për zgjidhjen e konflikteve jo vetëm në rajon por dhe më gjerë.

Zëri i Amerikës: Z. Ahmeti, ju nuk jeni nënshkrues i Marrëveshjes së Ohrit, por jeni shkaktar për arritjen e saj. Përgjatë viteve ka pasur politikanë që e kanë quajtur marrëveshjen të vdekur. Marrëveshja e Ohrit, ndërkohë është shkrirë në ligje dhe Kushtetutë. Por ka ende elemente që nuk zbatohen në praktikë. Pse?

Ali Ahmeti: Është shumë me rëndësi që pjesa normative e Marrëveshjes paqësore të Ohrit është e përfunduar, por ka edhe shumë punë për t’u bërë edhe më tutje në pjesën praktike-pragmatike për t’u zbatuar e materializuar ajo pjesë normative e cila ka kaluar në organet legjislative të Republikës së Maqedonisë së Veriut. Pra, duhet të jemi shumë të hapur në këtë temë: një marrëveshje që del nga një kryengritje nuk është edhe aq lehtë për t’u zbatuar me përpikmëri në bazë të marrëveshjes së nënshkruar.

Zëri i Amerikës: Si u bë që dokumenti aq i rëndësishëm (origjinali) u zhduk për kaq gjatë dhe u gjet vetëm tash para 20 vjetorit të nënshkrimit. A kishte qenë gjatë gjithë kohës tek eksponentë të PPD-së? (Partia për Prosperitet Demokratik)

Ali Ahmeti: Kemi bërë hulumtime në Arkivin e shtetit dhe nuk ka rastisë që ta gjejmë këtë dokument dhe më në fund e ka dorëzuar njëri nga pjesëmarrësit në Marrëveshjen e Ohrit. Pastaj në mënyrë të organizuar është dorëzuar nga Ministri për Sistem Politik dhe Zëvendës-Kryeministër i parë, dhe sigurisht është mbajtur protokoll e shënim për dorëzimin e këtij dokumenti. Në këtë rast nuk ka pasur diçka të qëllimshme, por nuk është i qëllimshëm as tani me veprimin e fundit të dorëzimit në mënyrë publike të dokumentit (origjinal) të Marrëveshjes së Ohrit.

Zëri i Amerikës: Marrëveshja duhej zbatuar deri në vitin 2004. Si e shikoni ritmin e miratimit dhe zbatimit të saj në praktikë?

Ali Ahmeti: Ka edhe shumë për t’u bërë por ne kemi përkushtim, kemi përgatitje, kemi përvojën e duhur; Kemi investuar në ngritjen dhe përgatitjen e kuadrove dhe mendojmë se do t’ia dalim me sukses edhe në ato çështje të cilat kanë mbetur pa u materializuar dhe kjo tani më është çështje kohe, çështje e një procesi që është duke u zhvilluar bukur mirë dhe jam shumë optimist sepse baza është ndërtuar shumë e fortë dhe nuk ka më kthim prapa. Ne nuk kemi hyrë në këtë luftë dhe nuk e kemi bërë Marrëveshjen paqësore të Ohrit që ta marrim hisen e tjetërkujt, por ama ne kemi luftuar që të mos jemi qiraxhinj në shtëpinë tonë, por të jemi zotë në shtëpinë tonë. Dhe vetë komuniteti maqedonas është ndërgjegjësuar se Marrëveshja e Ohrit ka qenë dhe mbetet në dobi të shtetit. Dmth nuk është ai opinion që ka ekzistuar para 20 vjetësh.

Zëri i Amerikës: A ka gatishmëri tek pala maqedonase, nëse keni biseduar me drejtues të partive të tyre që termi “20%” në kushtetutë, i cili u referohet shqiptarëve të ndryshojë dhe të emërtohet në mënyrë të përshtatshme, si “shqiptarë”?

Ali Ahmeti: Unë mendoj se kjo çështje është bërë më shumë mediatike se sa problem real. Kjo qenë puna më e vogël nëse ne do ta kishim futur në bisedime në mandatin që lamw ose në këtë mandat çështjen e ndryshimit të këtij pasusi në Kushtetutën e Maqedonisë së Veriut dhe do të ishte çështja më e lehtë përpara Ministrit të Jashtëm, Zëvendës-Kryeministrit të parë, apo të Kryeministrit. Nuk ka qenë aq e lehtë për t’u pranuar dhe për t’i bërë këto negociata. Pra kjo është një çështje që me një mirëkuptim nga palët sepse dihet që 20 përqindësh që definohet në Kushtutën e Republikës së Maqedonisë së Veriut (RMV) është si një moment kompromisi që kemi që e kemi bërë në vitin 2001 gjatë negociatave, edhepse unë nuk kam qenë në tryezë të negociatave, por Marrëveshja paqësore e Ohrit më parë është pranuar nga Ushtria Çlirimtare Kombëtare (UÇK) e më pas është hedhur në tavolinë për t’u pranuar nga të tjerët. Ne kemi bërë por pa e rrezikuar dhe pa e cënuar substancën e Marrëveshjes paqësore të Ohrit. Kështu që është çështje kohe që këto gjëra të rregullohen në Kushtetutën e RMV-së.

Zëri i Amerikës: Rivalët politikë por dhe të tjerë ju kritikojnë dhe akuzojnë në lidhje me statusin e pazgjidhur të veteranëve të UÇK-së, përderisa ish-pjesëtarët e forcave ushtarake e policore maqedonase morën pensione nga shteti. A ka vend për këto kritika?

Ali Ahmeti: Ne kemi nënshkruar që të gjithë ushtarët e Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare që kanë nevojë për trajtim se kanë pësuar trauma, do të trajtohen në institucione të ndryshme shtetërore, por nuk kemi një marrëveshje që ushtarët e UÇK-së do të përfitonin nga pensionet apo fondet e shtetit, por në bazë të Marrëveshjes që kemi nënshkruar dhe që ne në përpikmëri e kemi respektuar, ushtarët e UÇK-së do të trajtohen si të gjithë qytetarët në institucionet shtetwrore. Sot i keni pjesën dërrmuese të ish-ushtarëve të UÇK-së në polici, në ushtri, në administratë…

Zëri i Amerikës: A është kjo një marrëveshje për paqen afatgjatë të këtij vendi, apo mund të ketë zgjerim të kërkesave për, siç paralajmërojnë një pjesë e politikanëve maqedonas, për federalizim, apo ndryshim të sistemit kushtetues?

Ali Ahmeti: Çdo analizë e frikshme që i bëhet Marrëveshjes së Ohrit bëhet me qëllim të frikësimit të popullit. Marrëveshja është në dobi të popujve dhe të shtetit, paqes dhe qëndrueshmërisë. Unë vendin tim dhe tëndin, vendin tonë, pas dhjetë vitesh e shoh të anëtarësuar në Bashkimin Evropian. Nëse para dy-tre vitesh ka qenë e pabesueshme, utopi që ky vend të jetë në NATO, sot Maqedonia e Veriut është anëtare e NATO-s. Vetëm se duhet t’i bëjmë detyrat, t’i përmbushim standardet që kërkohen nga ne; të mbisundojë shteti ligjor.

blank

Ahmeti për AA: Marrëveshja e Ohrit shpëtoi vendin nga tragjedi të mundshme

“Është intervenuar në kohë, duke pasur parasysh përvojat e hershme si në Bosnjë dhe Kosovë që ndodhën. Komuniteti ndërkombëtar ishte shumë më i shpejtë dhe ndërhyri mes palëve për të filluar negociatat për një marrëveshje të mundshme paqësore”

Abdulbesar Ademi, Abdula Berisha   |12.08.2021

Kreu i Bashkimi Demokratik për Integrim (BDI), pjesë e koalicionit qeverisës në Maqedoninë e Veriut, Ali Ahmeti, lidhur me zbatimin e Marrëveshjes Kornizë të Ohrit ka deklaruar se pjesa legjislative e saj është përmbushur, por “pjesa pragmatike ka akoma për të bërë”.

Maqedonia e Veriut nesër shënon 20-vjetorin e nënshkrimit të Marrëveshjes Kornizë së Ohrit, me të cilën iu dha fund konfliktit të armatosur ndëretnik të vitit 2001 ndërmjet dy komuniteteve më të mëdha etnike në vend, shqiptar dhe maqedonas.

Në një intervistë për Anadolu Agency (AA), kreu i BDI-së thekson se Marrëveshja e Ohrit është një ndër dokumentet më të rëndësishme të Maqedonisë së Veriut, sepse kjo marrëveshje “shpëtoi vendin nga tragjedi të mundshme”.

“Marrëveshja e Ohrit shpëtoi vendin nga tragjedi të mundshme, që mund të ndodhnin nga ndarjet, tragjedi të panumërta në humbje njerëzish. Është intervenuar në kohë, duke pasur parasysh përvojat e mëhershme si në Bosnjë dhe Kosovë që ndodhën. Komuniteti ndërkombëtar ishte shumë më i shpejtë dhe ndërhyri mes palëve për të filluar negociatat për një marrëveshje të mundshme paqësore”, shprehet Ahmeti.

Ahmeti foli edhe për zbatimin e Marrëveshjes së Ohrit, për çka tha se nga kjo marrëveshje kanë fituar të gjithë komunitetet që jetojnë në Maqedoninë e Veriut, por shtoi se ka akoma punë për të bërë.

“Marrëveshja e Ohrit është zbatuar, pjesa legjislative është përmbushur, pjesa pragmatike ka akoma për të bërë. Nuk duhet të jemi mendjemëdhenj që të themi është mbyllur gjithçka, ke akoma dikastere pa përfaqësim të komuniteteve të tjera, përfshirë këtu shqiptarët, turqit, romët e kështu me radhë. Akoma ka paragjykime nga komuniteti maqedonas se po e humbin shtetin e tyre. Nga Marrëveshja e Ohrit kanë fituar të gjithë. Kanë fituar edhe maqedonasit, sepse të fitosh paqe, stabilitet dhe siguri, sigurisht që kjo është një fitore shumë e madhe”, deklaron Ahmeti

Nga Marrëveshja e Ohrit, Ahmeti thotë se kanë fituar edhe besimet fetare, si ai evangjelist dhe ai hebraik, besime të të cilave nuk u njiheshin të drejtat e legjitimitetit.

“Themelet e shtetit i forcoi Marrëveshja e Ohrit dhe i afroi komunitetet. Ne nuk kemi qenë egoistë vetëm për vete, por kemi hapur shteg edhe në ushtri, por edhe në arritjen e marrëveshjes që të trajtohemi të gjithë të barabartë”, shprehet Ahmeti.

I pyetur rreth motos së jubileut të 20-të të nënshkrimit të marrëveshjes “Përtej Ohrit”, Ahmeti thotë se kjo nënkupton që vendi të anëtarësohet në Bashkimin Evropian (BE), të ketë standarde të përafërta me vendet e BE-së, por edhe mbrojtjen e të drejtave të të gjithëve pavarësisht përkatësisë etnike.

“Kjo është Maqedonia përtej Ohrit. Me standarde, me sundim të ligjit, me luftë kundër korrupsionit dhe me një Maqedoni të sigurt për të jetuar. Kemi aq shumë punë për të bërë për ta tejkaluar Ohrin, edhe në fushën e ekonomisë, edhe në fushën e ambientit. Ne akoma kemi vendbanime pa kanalizime, ne akoma kemi ajrin që ndotet nga amvisëritë ose biznese të ndryshme. Sa më shumë që thellohesh, aq më shumë sheh se sa punë ke përpara për të bërë”, thotë Ahmeti.

Marrëveshja e Ohrit

Konflikti ndëretnik shpërtheu në fillim të vitit 2001 mes Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare (UÇK) dhe forcave të sigurisë së Maqedonisë për shkak të pakënaqësisë së shqiptarëve, të cilët kërkonin përfaqësim më të lartë dhe avancimin e të drejtave të tyre në vend.

Gjatë konfliktit, që zgjati disa muaj, në kryeqytetin Shkup filluan negociatat mes palëve, për të vazhduar më tej në Ohër ku u bë përafrimi i dokumentit. Këto negociata zgjatën dy muaj dhe u mbyllën me sukses më 13 gusht të atij viti me nënshkrimin e Marrëveshjes Kornizë në rezidencën presidenciale në Shkup.

Pjesë në nënshkrimin e marrëveshjes ishin krerët e partive më të mëdha politike në vend dhe përfaqësuesit e posaçëm të Bashkimit Evropian (BE) dhe SHBA-së.

blank

Marrëveshja çoi në avancimin kryesisht të të drejtave të shqiptarëve, por edhe të komuniteteve të tjera pakicë në vend, gjegjësisht të komunitetit turk, boshnjak, serb, vlleh dhe rom. Përgjatë viteve, në kuadër të zbatimit të Marrëveshjes Kornizë janë miratuar mbi 130 ndryshime dhe plotësime ligjore, prej të cilave pjesa më e madhe janë ligje për mosdiskriminim dhe përfaqësim të drejtë, ndërsa një pjesë e tyre janë në sferën e identitetit, kulturës, arsimit dhe decentralizimit të pushtetit.

20 vite pas nënshkrimit të Marrëveshjes së Ohrit, opinioni i ekspertëve dhe publikut të gjerë për marrëveshjen është i ndarë. Për disa kjo marrëveshje kontribuoi në ndërtimin e Maqedonisë së Veriut multietnike, garantoi dhe promovoi të drejtat e komuniteteve më të vogla etnike, ndërsa disa mendojnë se duhet akoma shumë të bëhet për ta zbatuar atë.

Ahmeti ishte udhëheqësi politik i UÇK-së dhe pas nënshkrimit të marrëveshjes së vitit 2001 ai themeloi BDI-në. Që nga ajo kohë, kjo parti politike ka luajtur një rol kyç në çështjen e shqiptarëve të Maqedonisë së Veriut.

“Në hasmëri të përhershme nuk ecet përpara”

Në intervistën për AA, kreu i BDI-së foli edhe rreth iniciativës “Ballkani i Hapur” ku bëjnë pjesë Maqedonia e Veriut, Shqipëria dhe Serbia, por nuk janë bashkangjitur Kosova, Mali i Zi dhe Bosnjë e Hercegovina. Sipas Ahmetit, kjo temë kërkon trajtim të qetë dhe pa emocione.

“Është një temë shumë e ndjeshme. Është një temë që kërkon trajtim të qetë, pa emocione, pa ngarkesa. Në hapësirat e Ballkanit Perëndimor, kryesisht në territoret e ish-Jugosllavisë, janë bërë luftëra të përgjakshme dhe këto lufta kanë përfunduar para 22 vjetësh. Tash e 22 vjet nuk kemi përplasje të armatosura, kemi marrëveshje që kërkojnë zbatim e materializim dhe ky rajon duhet të pajtohet”, tha Ahmeti.

Duke marrë shembull gjermanët dhe francezët pas Luftës së Dytë Botërore, ai thotë se duhet të vendoset një standard komunikimi në mënyrë që të mos përsëriten luftërat e para 25 viteve në territoret e ish-Jugosllavisë.

“Në hasmëri të përhershme nuk ecet përpara. Edhe pse situata është shumë e ndjeshme në raport Serbi-Kosovë, në raport Bosnjë-Serbi, në raport Mali i Zi-Serbi, sepse në këtë kontekst Mali i Zi ndjehet i rrezikuar si një vend i vogël nga Serbia. Por me pretendime të politikave të së kaluarës nuk ecet përpara, me politika ekspansioniste, pushtuese, asimiluese, nuk ecet përpara”, thekson Ahmeti.

Sipas tij, lidhur me iniciativën “Ballkani i Hapur” nevojitet sqarim, komunikim dhe bashkëpunim i sinqertë mes vendeve të rajonit, duke theksuar se të gjitha vendet duhet të investojnë në ndërtimin e paqes, sigurisë dhe ardhmërisë.

“E vetmja mënyrë është tanimë komunikimi, bashkëpunimi i sinqertë mes vendeve, pa parë që të jenë uzurpatorë dhe totalitarë, por të jenë komunikues, bashkëpunues dhe të vendoset drejtësi dhe barazi mbi të gjithë. Komunikim i lirshëm i njerëzve, ekonomi stabile pa ndikime apo mbisundime dhe mendoj që e lehtë nuk është, por duhen sqarime, duhen komunikime, përndryshe, duhet të jemi anëtarë të BE-së, duhet të jemi në Evropën e bashkuar”, thotë Ahmeti.

Qëllimi kryesor i iniciativës “Ballkani i Hapur”, e cila u formalizua në një forum ekonomik të mbajtur në fund të korrikut në Shkup, është të bëjë nismat ekzistuese rajonale më efektive në mënyrë që të arrihen rezultate praktike dhe të dukshme për qytetarët e Ballkanit Perëndimor.

Nisma gjithashtu synon të arrijë krijimin e një tregu të përbashkët rajonal, i cili, si një formë kalimtare, duhet ta çojë rajonin më pranë BE-së dhe të përshpejtojë rrugën drejt anëtarësimit të plotë.

“Interesimi ynë, raportet me Turqinë të jenë në kuadër të marrëdhënieve miqësore”

I pyetur rreth marrëdhënieve mes Maqedonisë së Veriut dhe Turqisë, Ahmeti thotë se marrëdhëniet janë miqësore, ndërsa përshëndet komunikimin në të gjitha fushat, që sipas tij, është në avancim e sipër.

“Sigurisht që interesimi ynë në vazhdimësi ka qenë që raportet me Turqinë të jenë në kuadër të marrëdhënieve miqësore. Ka komunikim, ka bashkëpunim në të gjitha fushat, në fushat politike, në fushën e ekonomisë, ka investime nga Turqia dhe ky komunikim është për t’u përshëndetur, është në avancim e sipër me kalimin e kohës”, tha Ahmeti.

blank

Grubi: Universiteti “Nënë Tereza”, evolucion në vete i marrëveshjes paqësore të Ohrit

Shkup

Zv/kryeministri i parë i Maqedonisë së Veriut dhe ministër i Sistemit Politik dhe Marrëdhënieve midis Komuniteteve, Artan Grubi, në tryezën e rrumbullakët kushtuar 20-vjetorit të Marrëveshjes së Ohrit ka deklaruar se nga tani do të fillojnë një kapitull të ri përtej Ohrit për të ndërtuar të ardhmen e vendit në frymën e kësaj marrëveshjeje, por “kompatibil me të nesërmen”, raporton Anadolu Agency (AA).

Në tryezën e rrumbullakët të organizuar nga Universiteti “Nënë Tereza” në Shkup, Grubi theksoi se një nga shtyllat kryesore të Marrëveshjes së Ohrit është arsimi sipëror që filloi nëpërmjet legalizimit të Universitetit Shtetëror të Tetovës (USHT). Ai po ashtu vlerësoi edhe legalizimin e Universitetit “Nënë Tereza” në Shkup, si hap i dalë nga Marrëveshja e Ohrit.

“Universiteti ‘Nënë Tereza’ është evolucion në vete i marrëveshjes paqësore të Ohrit. U themelua pa asnjë britmë, pa asnjë kritikë, pa asnjë zë oponence në Kuvend, por në mënyrën më të mirë dhe më të qetë të mundshme me përkrahje shumë të gjerë”, u shpreh Grubi.

Universiteti “Nënë Tereza” në Shkup filloi me punë më 27 tetor të vitit 2016 në ndërtesën e Lidhjes së Sindikatave të Maqedonisë së Veriut dhe që nga ajo kohë është në përpjekje për të ndërtuar një objekt të ri personal. Ky universitet, edhe pse gjatë themelimit hasi në disa pengesa për shkak të mungesës së kuadrit dhe objektit, operon me pesë fakultete, respektivisht në shkenca sociale, në shkenca informatike, në shkenca teknologjike, në shkenca teknike dhe në ndërtimtari dhe arkitekturë.

Duke folur për shënimin e 20-vjetorit të Marrëveshjes së Ohrit, për të cilën institucionet shtetërore tashmë kanë filluar aktivitetet kushtuar kësaj dite, zv/kryeministri Grubi njoftoi se këtë vit motoja do të jetë “Përtej Ohrit”.

“Çfarë ka (ndodhur) deri më 2021-shin ishte deri tek Ohri, pas 2021-shin, siç e thashë kush e ka guximin të na bashkangjitet, sepse do të fillojmë kapitullin e ri përtej Ohrit. Aty do të na duhet ndihma e gjithë secilit, të gjitha tre universitetet të cilët ligjërojnë në gjuhën shqipe këtu në vendin tonë, gjithë botës akademike, gjithë botës së biznesit, gjithë botës politike, sepse do të duhet të ndërtojmë koncepte të reja në të cilat ne si komunitet i dytë shumicë, bashkë edhe me komunitetin shumicë dhe komunitetet e tjera të ndërtojmë të ardhmen e këtij vendi në frymën e Marrëveshjes së Ohrit, por të jemi kompatibil me të nesërmen duke qenë shumë të vetëdijshëm me të sotmen në të cilën jetojmë”, deklaroi Grubi.

Marrëveshja Kornizë, që njihet edhe si Marrëveshja e Ohrit, u nënshkrua më 13 gusht të vitit 2001 në Rezidencën Presidenciale në Shkup mes partive më të mëdha politike në vend dhe përfaqësuesve të posaçëm të Bashkimit Evropian (BE) dhe SHBA-ve. Kjo marrëveshje, negociatat e të cilës filluan në Shkup për të vazhduar më tej në Ohër ku u bë përafrimi i dokumentit, i dha fund konfliktit ndëretnik të vitit 2001 ndërmjet dy komuniteteve më të mëdha etnike në vend, shqiptarëve dhe maqedonasve.

blank

Maqedonia e Veriut nënshkruan marrëveshje për bashkëpunim ndërkufitar me Bullgarinë dhe Kosovën

Shkup

Ministri i Vetëqeverisjes Lokale i Maqedonisë së Veriut, Goran Milevski deklaroi se vlera e përgjithshme e projekteve për bashkëpunim ndërkufitar me Bullgarinë dhe Kosovën arrin 3.6 milionë euro të siguruara nga IPA Programi për bashkëpunim ndërkufitar i Bashkimit Evropian, raporton Anadolu Agency (AA).

Milevski sot së bashku me kryetarët e komunave dhe përfaqësuesit e ndërmarrjeve publike të komunave të ndryshme në vend i nënshkruan 12 marrëveshjet për bashkëfinancim nacional të projekteve të shpërndara përmes IPA Programit ndërkufitar mes Kosovës dhe Maqedonisë së Veriut dhe Interreg – IPA Programit ndërkufitar mes Bullgarisë dhe Maqedonisë së Veriut.

Ai theksoi se vlera e përgjithshme e projekteve është 3.6 milionë euro dhe se mjetet janë siguruar nga IPA Programi për bashkëpunim ndërkufitar me Kosovën dhe me Bullgarinë.

“Tetë projekte do të financohen nga programi për bashkëpunim ndërkufitar me Bullgarinë ndërsa 4 projekte do të financohen nga programi për bashkëpunim ndërkufitar me Kosovën. Vlera e përgjithshme e projekteve me Bullgarinë është 2.7 milionë euro ndërsa me Kosovën është 900 mijë euro”, tha ministri.

Në këtë mënyrë, siç theksoi ministri Milevski, Ministria e Vetëqeverisjes Lokale i stimulon aplikuesit potencialë që më me guxim të hyjnë në partneritetet për bashkëpunim ndërkufitar dhe të përgatisin projekte që janë të rëndësishme për shtetin dhe për qytetarët në rajonet ndërkufitare.

Duke rikujtuar se bashkëfinancimi nacional është kusht i detyrueshëm për shfrytëzimin e mjeteve të programit, ministri Milevski tha se Ministria e Vetëqeverisjes Lokale nga buxheti i saj do të sigurojë 337 mijë euro për të mbuluar 15 për qind të bashkëfinancimit.

blank

Ndryshime në Kodin Penal të Maqedonisë së Veriut, kush sulmon gazetarët, kameramanët apo fotoreporterët dënohet deri në 3 vite burg

MAQEDONI E VERIUT

Ndryshimet e reja në Kodin Penal të Maqedonisë së Veriut do të sjellë ashpërsim të dënimeve ndaj autorëve që sulmojnë gazetarët, kameramanët apo fotoreporterët.

Ministri i Drejtësisë njoftoi se me ndryshimet e reja ata që do të sulmojnë gazetarët mund të dënohen me gjobë deri në 3 vite burg.

Nga ana tjetër do të ketë ulje gjobash për shpifjet nga media. Ndryshimet do të miratohen në shtator dhe prej atëhere sulmet ndaj punonjësve mediatikë do të trajtohen si sulme ndaj zyrtarëve të shtetit.bw

blank

Shkup – Organizatorët e dhunës në kuvend dënohen me 25 vjet burgim

Protestuesit duke hyrë në ambientet e Kuvendit të Maqedonisë së Veriut. 27 prill 2017.

Isuf Kadriu

Gjykata Penale e Shkupit ka dënuar me 25 vjet burg organizatorët e dhunës në Kuvendin e Maqedonisë së Veriut, më 27 prill të vitit 2017.

Ish-kryetarin e kuvendit, Trajko Veljanovski gjykata e dënoi me gjashtë vjet e gjashtë muaj burg, ish-ministrat Mile Janakievski dhe Spiro Ristovski u dënuan me nga gjashtë vjet e tre muaj burg, ndërsa me gjashtë vjet burg u dënua ish-drejtori policisë sekrete, Vlladimir Atanasovski.

Për ish-kryeministrin, që gjendet në arrati, Nikolla Gruevski dhe zyrtarin policor, Nikolla Boshkovski, procedura u ndërpre deri në kapjen e tyre dhe nxjerrjen para drejtësisë.

Të dënuarit janë shpallur fajtorë për veprën penale “rrezikim terrorist të rendit kushtetues dhe sigurisë”, bazuar në nenin 313 të Kodit Penal.

Gjykatësi Ilija Trpkov tha se procedura gjyqësore, bazuar në faktet e paraqitura nga më shumë se 100 dëshmitarë, këta persona i shpallë fajtorë për atë që kishte ndodhur në kuvend më 27 prill të vitit 2017, kur një turmë e madhe njerëzit kishte hyrë me dhunë në institucionin ligjvënës për të penguar zgjedhjen e kryetarit të ri të kuvendit, Talat Xhaferi.

“Për atë qëllim, të pandehurit organizuan dhe mbështetën materialisht protestat masive, së pari para Komisionit Shtetëror të Zgjedhjeve dhe pastaj protestat e lëvizjes ‘Për një Maqedoni të Bashkuar’, e cila kulmoi me hyrjen me forcë në kuvend më 27 prill 2017. Të pandehurit, si organizatorë, përfshin në organizimin e këtij akti të gjithë strukturën e partisë dhe mjetet materiale për të përmbushur qëllimin. Për t’ia arritur qëllimit ata mundësuan reduktimin e numrit të oficerëve të policisë që siguronin protestat dhe ndërtesën e kuvendit”, ka thënë veç tjerash gjykatësi Trpkov, duke shpallur vendimin e trupit gjykues.

Video nga arkivi: Dhuna në Kuvendin e Maqedonisë së Veriut

“Shteti mbrohet mendje dhe zemër, jo me dhunë”, tha gjykatësi Trpkov, sipas të cilit, me sulmin e organizuar ndaj kuvendit janë shkelur themelet demokracisë.

Gjykatësi gjithashtu iu referua deklaratës së ish-kryeministrit Nikolla Gruevski, i cili kishte ftuar njerëzit “Të mos rrinë në shtëpi me pantofla, por të dalin dhe të marrin fatin në duart e tyre”.

Gjykatësi gjithashtu kujtoi se ish kryetari i kuvendit, Veljanoski në seancën konstituive nuk e ndryshoi pikën në rendin e ditës me kërkesë të dhjetë deputetëve, siç e parasheh rregullorja, por e përfundoi seancën. Por, para kësaj, ai lejoi një deputet të këndonte himnin shqiptar për të tensionuar situatën. Sipas gjykatësit, Trajko Veljanovski e kishte bërë këtë veprim pasi e kishte informuar ish-kryeministrin, Nikolla Gruevski i cili ndodhej në Vjenë se pas orës 17:00, Lidhja Social Demokrate (LSDM) do të zgjidhte Talat Xhaferin për kryetar të kuvendit. Në një situatë të tillë, ish-ministri Mile Janakieski kishte kërkuar nga deputeti Krsto Mukoski i (amnistuar për veprën e bërë), që të hapte dyert e kuvendit për t’i mundësuar turmës që të pushtonte institucionin ligjvënës.

Nga dhuna e protestuesve që kishin hyrë në kuvend, ishin lënduar shumë deputetë, ndërsa më së rëndi e kishin pësuar kryetari i LSDM-së, Zoran Zaev dhe kryetari i Aleancës për Shqiptarët, Zijadin Sela.

Dhuna shpërtheu disa minuta pas zgjedhjes së Talat Xhaferi në postin e kryetarit të kuvendit. Zgjedhja e tij u kundërshtua nga partia maqedonase, VMRO-DPMNE, e cila ishte ende në pushtet.

Për veprën e njëjtë, gjykata deri më tani kanë dënuar 16 persona me mbi dhjetë vjet apo gjithsej 211 vjet burg, nën akuzën e “kërcënimit terrorist të rendit kushtetues”.

Kreu i shtetit maqedonas, Stevo Pendarovski kishte nxitur reagime në opinion pas një deklarate që synonte rigjykimin e të dënuarve për dhunën e përgjakshme në kuvend.

“Njerëzit që ishin futur në kuvend nuk janë terroristë. Këtë e them pas konsultimeve të gjera që kam realizuar me ekspertë të ndryshëm”, kishte deklaruar presidenti Pendarovski, në një intervistë televizive. Por kjo deklaratë, përveç nga VMRO-DPMNE-ja, u kundërshtuar nga të gjitha partitë tjera politike duke e vlerësuar si presion dhe ndërhyrjen e punën e gjyqësorit.

blank

Maqedonia e V. – Mijëra shqiptarë në pritje të miratimit të Ligjit për shtetësinë

Një protestë e shqiptarëve në Shkup të Maqedonisë së Veriut. Fotografi nga arkivi.

Në Kuvendin e Maqedonisë së Veriut, të enjten është vendosur në procedurë parlamentare miratimi i ndryshimeve në Ligjin për shtetësinë, që është propozuar nga opozita shqiptare, që përbëhet nga Alternativa dhe Aleanca për Shqiptarët.

Ndryshimet e këtij ligjit të diskutueshëm tani një kohë të gjatë synojnë zgjidhjen e problemit të mijëra qytetarëve, kryesisht shqiptarë, të cilët edhe 30 vjet nga pavarësia e Maqedonisë së Veriut, nuk kanë arritur të pajisen me shtetësi.

Por ky propozim-ligj që mbështetet edhe nga partitë në pushtet, Lidhja Social Demokrate (LSDM) e kryeministrit Zoran Zaev, Bashkimi Demokratik për Integrim (BDI) e Ali Ahmetit, që bën pjesë në koalicionin qeverisës, ka nxitur reagime të shumta nga partitë opozitare maqedonase.

Opozita maqedonase ka paralajmëruar se do ta bllokojë ligjin në forma të ndryshme, pasi ka thënë se është antikushtetues. Opozita argumenton se përmes këtij ligji synohet pajisja me shtetësi, pa asnjë kriter, e mijëra personave të tjerë, që mund të ndryshojnë edhe përbërjen etnike të vendit, duke aluduar në shqiptarët.

Skënder Rexhepi, kryetar i Grupit Parlamentar i opozitës shqiptare, thotë se me këtë propozim-ligji synohet të zgjidhet një problem jetësor i mijëra shqiptarëve të cilët sigurimi i shtetit, sipas tij, i kishte shpallur të rrezikshëm duke ua mohuar edhe të drejtat me elementare për jetë.

“Ligji i cili aktualisht është në fuqi, është në dëm të qytetarëve të cilat kanë problem me pajisjen me shtetësi, e të cilët jetojnë në kushte mizore në këtë shtet. Sigurimi i ka lënë mijëra njerëz pa shtetësi deri sot, duke i karakterizuar ata si të rrezikshëm për shtetin, pavarësisht se kanë bërë edhe nga 70 vjet jetë këtu”, ka deklaruar Rexhepi.

Kryeministri Zoran Zaev, njëherësh kryetar i LSDM-së, thotë se propozimi parasheh lehtësira, përfshirë dhe përvojat evropiane për personat që kanë probleme gjatë marrjes së shtetësisë.

“Me ligjin e ri vetëm se zgjerohen kriteret dhe lehtësohen procedurat që këta njerëz të mund të pajisjen me shtetësi. Janë rreth 15 apo 16 kritere të reja, në bazë të procedurës mbi ndryshimet e fundit në Ligjin për shtetësi në vitin 2004. Në kuadër të propozim-ligjit kemi përfshirë edhe rregullativën evropiane sesi mund të jepet shtetësia në raste të ndërlikuara që nuk e arritën këtë të drejtë në procedurën normale”, ka deklaruar kryeministri Zaev.

Ligji parashihet të miratohet me procedurë të shpejtuar dhe “Yll Evropian”, një procedurë që mundëson miratimin e ligjit brenda disa ditësh.

Pikërisht forma e tillë e miratimit të ligjit, ka bërë partitë opozitare maqedonase, VMRO-DPMNE-në dhe “E Majta” të paralajmërojnë bllokimin e tij përmes formave të ndryshme. VMRO-ja këtë po e bën përmes ndërhyrjeve procedurale, ndërsa “E Majta” me amendamente.

“Ne do të bllokojmë kuvendin për të detyruar pushtetin që të heqë dorë nga miratimi i këtij ligji, pasi ka për qëllim që në mënyrë artificiale të pajisë me shtetësi rreth 70 apo 80 mijë persona. Ky ligji nuk guxon të kalojë. Ne tashmë kemi dorëzuar edhe një propozim tonin, me të cilin parashihen dënime me burg për çdokënd që keqpërdor procedurën e shpejtuar për miratimin e ligjeve, siç po ndodh edhe në rastin konkret me Ligjin për shtetësinë”, ka deklaruar deputeti i partisë ”E Majta”, Borisllav Krmov.

Opozita shqiptare veprimin e opozitës maqedonase e quan të turpshëm.

“Është e turpshme për këta deputetë, që një pikë kaq të rëndësishme për qytetarët, e kanë kaluar në banalitet. Nuk është në rregull që deputetët e VMRO-së të vazhdojnë me ndërhyrje procedurale për të penguar miratimin e Ligjit për shtetësinë ndërsa nesër dalin dhe kërkojnë vota nga qytetarët shqiptarë. Kjo është tallje nëse mendoni se ne nuk e dimë qëllimin tuaj”, ka deklaruar Skënder Rexhepi, kryetar i Grupit Parlamentar i opozitës shqiptare.

blank

Mbetet në fuqi dënimi për ish-kryeprokuroren e Maqedonisë së V.

Isuf Kadriu

Gjykata e Apelit në Shkup la në fuqi dënimin me 7 vjet burg për ish-kryeprokuroren speciale, Katica Janeva, dhe 9 vjet burg për Bojan Jovanovskin, i njohur si Boki 13, pronor joformal i televizionit “1TV”.

Dënimet e tyre lidhen me aferën e njohur si “Reket”.

Janeva dhe Jovanovski janë shpallur fajtorë për marrje të 1.5 milion eurove ryshfet nga biznesmeni Orce Kamçev, për t’i mundësuar atij lehtësime në një proces gjyqësor që zhvillohej kundër tij.

Jovanovskin, aktakuza e ka ngarkuar për veprën penale “marrje të shpërblimit për ndikim të paligjshëm dhe pastrim parash”, kurse Janevën për “shpërdorim të detyrës, të pozicionit dhe të autoritetit si prokurore speciale publike”.

Të dy aktualisht janë në arrest shtëpie, por tani që vendimi ka marrë formën e prerë, ata do të duhet të shkojnë në burg.

Ata mund të ankohen në Gjykatën Supreme, por, sipas ligjit, kjo nuk do të mund të evitojë shkuarjen në burg menjëherë.

Ish-kryeprokurorja speciale, Janeva, është arrestuar më 21 gusht të vitit 2019, pasi në opinion kanë dalë dëshmi për përfshirjen e saj në aferën e njohur si “Reketi”.

Ajo ishte emëruar në krye të Prokurorisë Speciale menjëherë pas themelimit të saj në vitin 2015.

Kjo prokurori ishte themeluar për të hetuar aferën e përgjimeve, që ishte zbuluar nga kryetari i Lidhjes Social-Demokrate, Zoran Zaev, në vitin 2013.

Zaev, tani kryeministër i Maqedonisë së Veriut, atëbotë ka qenë në opozitë.

Prokuroria Speciale kishte iniciuar shumë vepra penale kundër ish-zyrtarëve të Qeverisë së kaluar, që drejtohej nga Nikolla Gruevski, por përfshirja e Janevës në aferën korruptive ka prishur imazhin e kësaj prokurorie, duke çuar në shurjen e saj.

Lëndët e saj gjyqësore kanë kaluar në prokurorinë e rregullt, por shumë prej tyre ende nuk kanë marrë epilog gjyqësor.

blank

Maqedoni e Veriut, kreu i BFI-së mesazh urimi për festën e Kurban Bajramit

Shkup

Kreu i Bashkësisë Fetare Islame (BFI) të Maqedonisë së Veriut, Shaqir Fetahu, uroi besimtarët myslimanë të vendit dhe bashkatdhetarët për festën e Kurban Bajramit, transmeton Anadolu Agency (AA).

Në mesazhin e tij, Fetahu përmes “urimeve të përzemërta” lutë Allahun Fuqiplotë në këtë Festë të bekuar “t’i pranojë lutjet tona, kurbanët tonë dhe ibadetet tona, ta forcojë paqen në botë, ta largojë të keqen në mes njerëzve, t`na dhuroi durim në sprovat e kësaj jete”.

Ai gjithashtu shprehet se festa e Kurban Bajramit sjell gëzime të mëdha në familjet dhe mbarë muslimanët në vend dhe më gjerë.

“Kurban Bajrami është Festë e madhe sepse në vete përmban shumë dimensione historike dhe shoqërore me domethënie të jashtëzakonshme për njerëzimin në përgjithësi, e për besimtarët në veçanti”, thuhet në urimin e kreut të BFI-së.

Fetahu gjithashtu thotë se gjatë ditëve të Kurban Bajramit realizohet detyra e therjes së kurbanëve që paraqet porosinë kryesore për afirmimin dhe forcimin e dinjitetit njerëzor.

“Festa e Kurban Bajramit është festë e gëzimit të madh sepse me aktin e therjes të kurbanit, besimtari e ngrit veten lartë duke shfaqur bindjen e vërtetë në një Zot, dhe kultivon moral të lartë, mbisundon epshin dhe emocionet. Me këtë sakrificë për hirë të Zotit synojmë të mbisundojmë ndaj materiales dhe epsheve tona”, thuhet në urim.

Kreu i BFI-së gjithashtu thotë se festa e Kurban Bajramit formon ambientin e paqes dhe tolerancën në mes njerëzve, është festë e afrimit në mes njerëzve, kujdesit ndaj të varfërve, shtrirja e dorës së pajtimit.

blank

Akademiku Muhiç: Gjenocidi nuk ‘ndodhi’, ai ishte i organizuar

Forumi i Boshnjakëve të Maqedonisë në Shkup organizoi një takim komemorativ për viktimat e gjenocidit në Srebrenicë, raporton Anadolu Agency (AA).

Takimi filloi me një minutë heshtje dhe lutje për viktimat, ndërsa të pranishëm ishin akademiku Ferid Muhiç; kryetari i Komunës së Çairit, Visar Ganiu; kryetari i Komunës së Petrovecit, Borçe Mitevski; deputetë boshnjakë nga parlamentet e Maqedonisë së Veriut dhe Kosovës, si dhe përfaqësues të organizatave joqeveritare.

Në fjalën e tij, akademiku Ferid Muhiç theksoi rëndësinë e përkujtimit të gjenocidit në Srebrenicë, duke theksuar gjithashtu edhe minimizimin që tentohet t’i bëhet kësaj ndodhie.

“Këtu dua ta sqarojmë një çështje që minimizon atë problem të përgjegjësisë dhe në një mënyrë e shndërron gjenocidin në fenomen natyror, katastrofë, kataklizmë. ‘Ndodhi gjenocidi’. Nuk ndodhi! Si nuk ndodhi, çfarë flas unë tash? Po them se nuk ndodhi ashtu siç ndodhin gjërat, si katastrofat, si vërshimet, si tërmetet, si zjarret, si cunami. Këto (katastrofa) ndodhin, ky (gjenocidi) nuk ndodhi, ky është i organizuar, i paramenduar, i projektuar”, tha Muhiç.

 

Ai u shpreh kundër edhe përdorimit të termit “pësuan” kur flitet për viktimat e gjenocidit.

“Në gjenocid kanë ‘pësuar’ 8.372 (persona). Nuk kanë pësuar, askush nuk ka pësuar! Ata janë vrarë! (Njerëzit) pësojnë në termet, në cunami, në zjarr. Këta janë vrarë me qëllim dhe me vetëdije”, theksoi ai.

Fjalim kishte edhe kryetari i Komunës së Çairit, Visar Ganiu, i cili foli rreth bashkëjetesës mes të gjitha përkatësive etnike në komunën e udhëhequr nga ai, duke shtuar se këtë ia ka përcjellë edhe autoriteteve boshnjake gjatë vizitës së tij të fundit në Sarajevë.

 

“Gjatë qëndrimit tim atje, informova anëtarin e presidencës së Bosnje e Hercegovinës, Shefik Xhaferoviç, se së shpejti do ta përurojmë memorialin e përkushtuar për Srebrenicën, i cili do të gjendet në zemër të komunës sonë. Ai më falënderoi që përmes këtij gjesti do të japim kontribut të rëndësishëm në ruajtjen e kujtimit për viktimat e gjenocidit në Srebrenicë”, u shpreh Ganiu.

Fjalim të ngjashëm kishte edhe kryetari i Komunës së Petrovecit, Borçe Mitevski, komunë në të cilën banojnë një numër i theksuar i boshnjakëve.

Gjithashtu, fjalime kishin edhe deputetë boshnjakë nga Kosova, të cilët theksuan rëndësinë e rezolutës për dënimin e gjenocidit në Srebrenicë, të miratuar së fundmi në Kuvendin e Kosovës.

blank

Shkup, vendoset memorial kushtuar viktimave të gjenocidit të Srebrenicës

Sot në Shkup u mbajt Marshi tradicional i Paqes, me të cilin qytetarë nga etni të ndryshme të Republikës së Maqedonisë së Veriut shënuan 11 Korrikun – Ditën e Përkujtimit të Viktimave të Gjenocidit të Srebrenicës, raporton Anadolu Agency (AA)

Organizatori i marshit ishte Komuna e Çairit në bashkëpunim me komunitetin boshnjak, ndërsa kryetari i kësaj komune, Visar Ganiu, theksoi se kjo komunë është një shoqëri multietnike ku banojnë shumë boshnjakë dhe se kjo ngjarje është e rëndësishme për bashkëjetesë dhe të ardhme të përbashkët në këtë komunë.

blank

Në kuadër të përvjetorit të Srebrenicës, në parkun e Çairit është vendosur po ashtu memorial kushtuar viktimave të gjenocidit.

“Ky memorial do të qëndrojë këtu në zemër të komunës sonë dhe të gjithë do të mund ta vizitoni atë. Do të ketë pistën e vet. I rrethuar me gjelbërim, ai do të mbajë simbolikën e tij, nedrim për viktimat e gjenocidit të Srebrenicës”, tha Ganiu.

blank

Gjatë aktivitetit, organizatorët dhe pjesëmarrësit vunë lule pranë memorialit.

Kryetari Ganiu shtoi se në të ardhmen e afërt, në prani të autoriteteve boshnjake nga Maqedonia e Veriut, si dhe nga Bosnjë dhe Hercegovina, një monument do të zbulohet në komunën e Çairit në kujtim të viktimave të gjenocidit.

blank

blank

Gjykata Supreme në Shkup shqyrton ankesën për rastin e Kumanovës

Në Maqedoninë e Veriut ka pasur protesta kundër verdiktit për rastin e Kumanovës. Nëntor, 2017.

Isuf Kadriu

Gjykata Supreme e Maqedonisë së Veriut nisi të mërkurën seancën publike lidhur me ankesën e palës mbrojtëse ndaj gjykimit të 33 personave për rastin e Kumanovës.

Më 9 dhe 10 maj të vitit 2015, në Kumanovë kishte ndodhur një përleshje e armatosur mes forcave maqedonase të sigurimit dhe një grupi që prezantohej si ish-Ushtria Çlirimtare Kombëtare.

Gjatë luftimeve që zgjatën dy ditë, ishin vrarë tetë pjesëtarë të policisë dhe dhjetë anëtarë të grupit të armatosur, që ishte pozicionuar në Lagjen e Trimave në këtë qytet, për t’u tërhequr autoriteteve vëmendjen për, siç është thënë, shkeljen e të drejtave të shqiptarëve.

Për veprën penale “terrorizëm”, Gjykata Penale e Shkupit, më 2 nëntor të vitit 2017, shtatë persona të grupit i dënoi me burg të përjetshëm, 13 u dënuan me nga 40 vjet burg, gjashtë me nga 20, një me 18, dy me nga 14, dy të tjerë me nga 13 dhe dy me nga 12 vjet burg.

Shumica e grupit të gjykuar janë shtetas të Kosovës.

Në korrik të vitit 2019, vendimi u konfirmua edhe nga Gjykata e Apelit.

Pala mbrojtëse tani kërkon përsëritjen e gjykimit, për shkak të, siç thotë, shkeljes së procedurës së gjykimit dhe mosrespektimit të kërkesës për paraqitjen e më shumë dëshmitarëve, përfshirë drejtuesit e lartë të policisë sekrete, të cilët, sipas palës mbrojtëse, kanë inskenuar gjithë rastin.

Pala mbrojtëse ka kërkuar edhe hetim ndërkombëtar të rastit, pasi pretendon se gjykimi i grupit të armatosur është i motivuar politikisht dhe me prapavijë etnike.

Në vitin 2019, pas zgjedhjes president i Maqedonisë së Veriut, Stevo Pendarovski ka premtuar një rishqyrtim të ngjarjeve të Kumanovës.

Në këtë kuadër, Agjencia e Inteligjencës Shtetërore ka bërë të ditur se posedon informata se pas incidentit, mund të ketë pasur motive politike dhe financiare, por detaje të tjera nuk janë dhënë, për të mos dëmtuar, siç është thënë, procesin e hetimeve.

blank

Ish-zyrtarët e akuzuar për keqpërdorime, ende në liri

Ish-kryeministri maqedonas Nikolla Gruevski duke bërë një vizitë në burgun Sutka të Shkupit, më 2009 (Foto ilustruese nga arkivi)

 

Isuf Kadriu

Proceset gjyqësore kundër dhjetëra ish-zyrtarëve të Qeverisë së ish-kryeministrit, Nikolla Gruevski, të akuzuar nga organet e ndjekjes për keqpërdorim të detyrës zyrtare dhe vepra të tjera penale, ende nuk kanë marrë epilog, edhe pesë vjet nga nisja e hetimeve dhe e proceseve gjyqësore.

Gjykimet deri tani kanë përfunduar për ish-Ministren e Punëve të Brendshme, Gordana Jankullovska, e cila është dënuar me gjashtë vjet burgim, ish-drejtori i Policisë Sekrete, Sasho Mijallkov është dënuar për tre vepra penale, me nga 12, 8 dhe 3 vjet burgim dhe disa ish-punonjës tjerë policorë.

Ata janë funksionarët e vetëm nga Qeveria e kaluar, që janë dënuar për keqpërdorim detyre e vepra të tjera penale.

Ish-kryeministri Nikolla Gruevski, është dënuar me dy vjet burgim për blerjen e një makine luksoze në vlerë prej mbi 600 mijë eurove, por ai nuk ka vuajtur dënimin për shkak të arratisjes në Hungari.

Kundër tij po zhvillohen edhe disa procese të tjera, sikur edhe një tjetër gjykim ndaj ish-shefit të Policisë Sekrete, Sasho Miajllkov, por që u shty për shkak të siç u tha “qartësimit të dëshmive”.

Procese gjyqësore kanë nisur, por ende pa epilog edhe kundër disa ministrave tjerë të ish-Qeverisë së Gruevskit, Mile Janakievski dhe Spiro Ristovski, ndërsa hetime kishin nisur edhe për shumë të tjerë.

Epilog nuk ka as për ngjarjet e dhunshme në Kuvend, më 27 prill 2017, për çka janë akuzuar Nikolla Gruevski, ish-kryetari i Kuvendit, Trajko Veljanovski dhe shumë ish-zyrtarë të tjerë.

Drejtuesit e institucioneve gjyqësore, vonesat i kanë arsyetuar me “çështje komplekse”, siç kanë thënë, por edhe pengesa të natyrave të ndryshme, që nuk i kanë sqaruar “për të mos ndikuar në hetimin dhe gjykimin e rasteve”.

Nga Qeveria, që tani drejtohet nga socialdemokrati Zoran Zaev, gjithashtu nuk kanë komentuar, siç kanë thënë “për të mos ndikuar në punën e gjyqësorit”, por që në fillim të mandatit, Zaev kishte premtuar “se të gjithë ata që e kanë shkelur ligjin nuk do të mund t’i ikin drejtësisë”.

Temelko Ristevski, njohës i çështjeve kushtetuese, thotë për Radion Evropa e Lirë, se e gjithë kjo është pasojë e gjyqësorit joefikas dhe të politizuar.

“Nuk po shkon ashtu siç ishte planifikuar. Kemi gjyqësi joefikase, kemi arsye objektive e subjektive. Ato objektive kanë të bëjnë me keqpërdorimin e ligjit, mosdorëzimin apo mospranimin e ftesave, organizim jo të mirë të procedurës gjyqësore. Për shkak të punës jo të mirë, mund të ndodhë që lëndët edhe të vjetërsohen. Kjo është e pafalshme. Unë kam qenë gjyqtar ushtarak dhe nëse një gjykatës do të dështonte në procesin gjyqësor, kjo do të ishte e papranueshme dhe gjykatësi nuk mund të llogariste në vazhdimin e mandatit. Kemi gjyqësi joefikase, mosnjohuri të lëndëve e arsye të tjera, siç është edhe pandemia, por kjo nuk duhet të jetë arsye për dështimin e gjyqësorit”, thotë Ristevski, duke shtuar se mospërfundimi i lëndëve gjyqësore ndikon negativisht në proceset në vend, evropianizimin e vendit, kthimin e besimit të qytetarëve në gjyqësor e pasoja të tjera.

“Gjyqësia duhet të jetë më efikase, nëse duam të anëtarësohemi në BE duhet të jemi më efikas, gjyqësori duhet të jetë në krye të detyrës, duhet të garantojë sundimin e ligjit, të jetë efikas dhe i pavarur, të respektojë të drejtat dhe liritë e qytetarëve”, thotë Temelko Ristevski, njohës i çështjeve kushtetuese.

Bashkim Selmani, profesor i së drejtës penale në Universitetin e Tetovës, thotë për Radion Evropa e Lirë, se pushteti aktual ka dështuar në sigurimin e një gjyqësori të pavarur, ndryshe nga ai që ishte në qeverisjen e Nikolla Gruevskit.

Sipas Selmanit, problemi kryesor qëndron në siç thotë ai, shpikjen e nocionit të pajtimit nga ana e kryeministrit Zoran Zaev. Ai vlerëson se kjo lë dyshime sikur ka një marrëveshje mes pushtetit të tij dhe atij të kaluar për të mos u konfrontuar për qëllime të ndërsjella, që janë të dëmshme për demokracinë dhe pritjet e qytetarëve për vendosjen e sundimit të ligjit në vend.

“Ai shpiku nocionin e pajtimit që ka pasur për qëllim që pushtetet të mos ngacmohen, në kuptimin e zbardhjes së krimit dhe kriminalitetit. Ky është zemërimi më i madh, pasi nënkupton se gjyqësori ende është i varur politikisht, pasi po të zbardhen përgjegjësitë penale, atëherë do të zbardhet edhe dëmi material që i është shkaktuar qytetarëve, qoftë me borxhet publike, kthimin e parave dhe konfiskimin e pronës. Qytetarët i shohin pasuritë e paligjshme që i kanë përfituar këta njerëz dhe shumë të tjerë. Por, e keqja këtu është se kjo qeveri, nuk pati qëndrim dhe vullnet për t’u përballur me krimin”, thotë Selmani.

Ngecjet në reformimin e sistemit të drejtësisë, janë theksuar në të gjitha raportet e Bashkimit Evropian, ndërsa në rast të nisjes së bisedimeve të anëtarësimit në bllokun evropian, sundimi i ligjit dhe lufta kundër korrupsionit, pritet të jenë të parat në agjendën e bisedimeve.

blank

Bullgaria i nxjerr 5 kushtet Shkupit për çeljen e negociatave me BE-në. Zaev: Do t’i përmbushim

Ministria e Jashtme e Bullgarisë ka publikuar listën e detyrimeve që sipas tyre i ka ndërmarrë qeveria e Maqedonisë së Veriut gjatë vizitës në Sofje më 17 qershor.

Gjatë takimeve të kryeministrit Zoran Zaev me kryeministrin bullgar, Stefan Janev dhe presidentin Rumen Radev, por edhe në takimin mes dy ministrave të Jashtëm, Bujar Osmani dhe Svetlan Stoev, thuhet se Shkupi është pajtuar që të kryejë këto detyrime:

Të specifikojë në OKB se emri i shtetit vlen vetëm për shtetin si subjekt politik dhe jo për rajonin gjeografik Maqedonia e Veriut;

Shkupi sa më shpejtë ta konfirmojë në OKB, bazuar në nenin 11, paragrafi 3 të Marrëveshjes për Fqinjësi të Mirë se emri i gjatë dhe shkurtesa e shtetit vlen vetëm për subjektin politik “Republika e Maqedonisë së Veriut”, dhe jo për rajonin gjeografik “Maqedonia e Veriut”, pjesë e së cilës gjendet në kuadër të kufijve sovran të Bullgarisë. Pas dërgimit të këtij konfirmimi, Bullgaria menjëherë do të ndërpresë këmbënguljen që shteti fqinj të përdorë vetëm emrin e gjatë “Republika e Maqedonisë së Veriut” në BE dhe organizatat ndërkombëtare.

Të tërhiqet nga pretendimet për pakicë maqedonase në Bullgari;

Republika e Maqedonisë së Veriut duhet përfundimisht të tërhiqet nga pretendimet për pakicë në Bullgari, duke konfirmuar se nuk ekzistojnë baza historike, etnike dhe të tjera që të kërkohet pakicë për cilindo grup qytetarësh që nuk janë shtetas të saj në territorin e Republikës së Bullgarisë. Kjo do të ishte në harmoni me klauzolën për mos përzierje në punët e brendshme të Bullgarisë, e rregulluar me nenin 11, paragrafi 5 në Marrëveshjen e vitit 2017.

Të fillojë rehabilitimin e viktimave të komunizmit jugosllav në territorin e Maqedonisë së Veriut;

Republika e Maqedonisë së Veriut të fillojë procesin e rehabilitimit të viktimave të komunizmit Jugosllav, të shtypur në territorin e saj për shkak të vetëdijes së tyre bullgare. Ky gjest historik nga ana e Republikës së Maqedonisë së Veriut në praktikë do ta shprehte zgjedhjen tone të përbashkët civilizuese evropiane.

Të rishikojë përmbajtjet mësimore në marrëveshje me historianët bullgarë;

Republika e Maqedonisë së Veriut ta harmonizojë përmbajtjen e programeve mësimore me Republikën e Bullgarisë, me qëllim që objektivisht të reflektojë historinë tonë të përbashkët, e vendosur si element qendror në Preambulën dhe Marrëveshjen për Fqinjësi të Mirë, si dhe me qëllim të eliminimit të përmbajtjeve mësimore që ndjellin urrejtje ndaj Bullgarisë.

Të eliminojë shenjat dhe mbishkrimet me gjuhë të urrejtjes ndaj bullgarëve në territor të Maqedonisë së Veriut.

Bashkë me Bullgarinë të identifikojë dhe të largojë shenjat dhe mbishkrimet në territorin e Maqedonisë së Veriut të cilat shkaktojnë urrejtje ndaj Bullgarisë dhe bullgarëve.

Në kumtesën e Ministrisë së Jashtme bullgare thuhet se Bullgaria ishte e detyruar të prolongojë përkrahjen për fillimin e bisedimeve mes BE-së dhe Maqedonisë së Veriut në Këshillin për Çështje të Përgjithshme të BE-së në Luksemburg më 22 qershor. Në mbledhje, Bullgaria dha notë pozitive për arritjet e Shqipërisë në procesin e reformave dhe tha “po” për miratimin e kornizës së bisedimeve për Shqipërinë, thuhet në kumtesë.

Ministria e Jashtme Bullgare thekson se sot i ka dërguar letër edhe Ministrit të Jashtëm të Maqedonisë së Veriut, Bujar Osmani me të cilën i shprehin atij pritjet bullgare që Maqedonia e Veriut të respektojë detyrimet e marra.

Por detyrimet e pretenduara nga Bullgaria deri tani nuk janë konfirmuar nga Qeveria e Maqedonisë së Veriut. Nga zyra e kryeministrit Zaev nuk ka informatë se çfarë propozimesh ka dorëzuar kryeministri dhe për çfarë detyrimesh është pajtuar.

blank

Ahmeti iu kthehet sërish temave etnike

Zërijeta Hajro Jajaga

Hapja e temës për ndryshimin e simboleve shtetërore po bëhet në kohën kur Maqedonia e Veriut po kalon nëpër në një situatë të ndjeshme, pasi Bullgaria po e konteston të kaluarën historike të vendit, ku përfshihen edhe figurat historike dhe himni kombëtar, vlerësojnë përfaqësuesit e sektorit civil.

Këto reagime vijnë pasi kryetari i partisë shqiptare, që është pjesë e qeverisë, Bashkimit Demokratik për Integrim, Ali Ahmeti, në një intervistë për “TV Klan Maqedoni” tha se me palën maqedonase është diskutuar për ndryshimin e himnit, stemës dhe të flamurit shtetëror.

“Është biseduar edhe për himnin, është biseduar edhe për stemën edhe për flamurin e shtetit. Këto janë çështje për të cilat megjithatë duhet të ketë një konsensus, mirëpo kjo do të varet shumë edhe nga një marrëveshje brenda maqedonasve. Sa i takon himnit, do të thotë është biseduar, nuk ka ndonjëra palë kundërshtim të jashtëzakonshëm. Më tepër kjo është çështje kohe dhe mendoj që pa rezerva edhe mund të bisedohet”, ka thënë kreu i BDI-së, Ali Ahmeti.

Pas kësaj deklarate të Ahmetit, Qeveria e Maqedonisë së Veriut, por edhe zyrtarët e lartë të BDI-së, kanë hedhur poshtë se për momentin, kjo çështje është pjesë e diskutimit brenda partnerëve të koalicionit qeverisës.

Megjithatë, nga BDI-ja kanë theksuar se çështja e ndryshimit të simboleve kombëtare gjithmonë ka qenë pjesë e diskutimeve me palën maqedonase sepse, siç kanë nënvizuar zyrtarët e kësaj partie, himni shtetëror nuk paraqet një element përfshirës, pasi shqiptarët nuk janë pjesë e këtij himni.

Xhelal Neziri nga organizata joqeveritare SCOPP, thotë për Radion Evropa e Lirë se simbolet e Maqedonisë së Veriut nuk krijojnë një kohezion të nevojshëm brenda shtetit, pasi këto simbole janë miratuar pa pasur një konsensus ndëretnik. Ai shpreh mendimin se të njëjtat duhet të ndryshohen, pasi shqiptarët nuk ishin të përfshirë në procesin e miratimit të tyre, por shton se kjo temë aktualisht nuk është prioritet.

“Është fakt se shqiptarët etnikë, nuk identifikohen me këtë himn (himnin shtetëror të Maqedonisë së Veriut) për shkak se e shohin si përjashtues për ta. Nga ana tjetër, nëse një marrëveshje finale, do të nënkuptonte që disa nga figurat historike që përmenden në vetë himnin shtetëror të Maqedonisë së Veriut, do të identifikoheshin si bullgarë, atëherë shtrohet pyetja nëse ata e kanë vendin në himnin shtetëror të Maqedonisë së Veriut”, thotë Neziri.

“Ka shumë elemente që të hapen këto tema, por natyrisht ato nuk janë me prioritet dhe për këtë kërkohet një qasje më racionale dhe një kohë më e mirë, ku të gjitha partitë të kenë mendime për këto ndryshime, që në fund të arrihet një konsensus”, shton ai.

Ndërkaq, drejtuesi i Qendrës për Studime Politike, Vladimir Bozhinovski, thotë për Radion Evropa e Lirë se me këtë deklaratë të Ahmetit, partia e të cilit është pjesë e qeverisë, që është temë etnike, vjen pak kohë pasi kreu i BDI-së njoftoi se partia e tij do të fokusohet në agjendën e gjelbër. Sipas tij, kjo deklaratë ka për qëllim që ta shpërqendrojë vëmendjen e opinionit nga vetoja bullgare, e cila po pengon procesin euro-integrues të shtetit.

“Ngritja e kësaj çështjeje në një mënyrë është koincidencë me veton e Bullgarisë. Nuk është as koha e as momenti që të diskutohet për simbolet shtetërore”, thotë Bozhinovski.

Pas pavarësisë, Maqedonia e Veriut ka ndryshuar stemën shtetërore që ishte miratuar më 1946, kur shteti ishte pjesë e Federatës Jugosllave. Më 2009, shteti hoqi yllin e pestë nga stema, që ishte simbol i socializmit.

Ndërkaq sa i përket himnit, në tekstin e tij ende përdoret teksti i shkruar nga Vllado Malevski më 1941 dhe në vitin 1992, kur u pavarësua Maqedonia e Veriut, ky tekst, përmes ligjit, u definua si himn shtetëror.

Më 1995, pas presionit të Greqisë, Maqedonia e Veriut hoqi diellin e “Verginës” që ishte pjesë e flamurit shtetëror.

blank

Filloi “Java Çame në Shkup”, është paraparë edhe një marsh deri te Ambasada e Greqisë

Në kryeqytetin e Maqedonisë së Veriut filloi Java Çame, në kuadër të së cilës janë paraparë disa aktivitete publike, përfshirë edhe një marsh deri te Ambasada e Greqisë në Shkup. Programi i hapjes së Javës Çame në Shkup përfshiu hapjen e një ekspozite për Çamërinë, ku u paraqitën figura historike dhe vendbanime çame, si dhe recitim të poezive dhe valle me motive çame. ( Abdula Berisha – Anadolu Agency )

blank

Programi i hapjes së Javës Çame në Shkup përfshiu hapjen e një ekspozite për Çamërinë, ku u paraqitën figura historike dhe vendbanime çame, si dhe recitim të poezive dhe valle me motive çame.

Aktivitetet kryesore të Javës Çame në Shkup janë paraparë të mbahen të enjten, duke përfshirë një panel diskutim me të ftuar nga Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut, si dhe “Marshi i Paqes për Çamërinë”, marsh i cili është paraparë të përfundojë para Ambasadës së Greqisë në Shkup.

Në emër të Këshillit Organizativ të Javës Çame në Shkup, Xheneta Mamuti ndau entuziazmin që për herë të parë edhe në kryeqytetin e Maqedonisë së Veriut organizohet Java Çame.

“Ju ftoj juve që jeni këtu, por edhe të gjithë shqiptarëve kudo janë, që të enjten më 24 qershor 2021, në ora 14:30, në numër sa më të madh të mbështesin marshin për Çamërinë dhe të dëshmojmë se Shkupi dhe në përgjithësi të gjithë shqiptarët e Maqedonisë kanë qenë në mbrojtje të secilit shqiptar në botë dhe në mbrojtje të viktimës, kushdo qoftë ai dhe kurdo qoftë ajo kohë. Sot Shkupi është Çamëri dhe sot ne jemi çamë”, tha Mamuti.

Më 27 qershor të këtij viti përkujtohet 77-vjetori i gjenocidit grek ndaj shqiptarëve të Çamërisë, pasi me ligj kjo ditë në Shqipëri është “Dita e gjenocidit ndaj shqiptarëve të Çamërisë nga shovinistët grekë”.

Nga qershori i vitit 1944 deri në mars të vitit 1945, mijëra shqiptarë të Çamërisë përjetuan një gjenocid të ashpër nga forcat greke nën komandën e Napoleon Zervës, që rezultoi me vdekjen masive të civilëve, por edhe me shkatërrimin, grabitjen dhe konfiskimin e pronave të tyre.

blank

Qytetarët, skeptikë për investimet milionëshe në “Kodrën e Diellit”

Zërijeta Hajro Jajaga

Banorët lokalë dhe ekspertët e turizmit po kërkojnë që autoritetet të jenë transparente gjatë realizimit të investimeve në qendrën turistike “Kodra e Diellit”, teksa janë paralajmëruar investime të huaja në këtë qendër, por edhe nuk është hapur procesi i tenderimit.

Këto reagime vijnë pas paralajmërimit të Qeverisë së Maqedonisë së Veriut se në qendrën në “Kodrën e Diellit” do ta marr me koncesion për 99 vjet një investitor i huaj dhe do të investojë 100 milionë euro, përkatësisht 50 milionë investitori dhe 50 milionë do të investojë qeveria.

Iniciativa qytetare “Ta shpëtojmë Kodrën e Diellit”, i ka quajtur të pakuptimta paralajmërimet nga qeveria për investime milionëshe në këtë qendër turistike, duke argumentuar se kjo qendër gjatë dy dekadave të fundit është pothuajse jofunksionale, për shkak të vështirësive për sa i përket qasjes, si dhe mungesës së parkingjeve dhe mosfunksionimit të teleferikëve.

“Është shumë qesharak paralajmërimi se do të bëhen fusha të golfit, se do të bëhet një nga resortet më të mëdha, kur ai resort ende nuk e ka të rregulluar çështjen pronësore juridike. Çdoherë kur këto qendra rinovohen, duhet bërë projekte afatshkurtra dhe afatgjate dhe të planifikuara mirë. Asnjëherë te ne institucionet, që thirren në studime fizibiliteti apo analiza të ndryshme strategjike për zhvillimin e turizmit, por nuk janë bërë publike për opinionin”, thotë për Radion Evropa e Lirë, Hamdi Sulejmani nga iniciativa “Ta shpëtojmë Kodrën e Diellit”.

Qendra e skijimit “Kodra e Diellit”

Skijatorët ankohen se në qendrën Turistike për skijim në Tetovë edhe në vlugun e sezonit, mungojnë kushtet për të skijuar si rrjedhojë e ndalesave të shumta të ashensorëve për skijim si dhe mospërpunimit të shtigjeve.

“Nuk mund të vijë një investitor i huaj në një vend ku nuk ka asnjë çështje të rregulluar pronësore, e as planifikim të duhur hapësinor, pasi kjo paraqet një nga hapat kryesor me qëllim që të bëhet një investim”, shton Sulejmani, i cili me profesion është arkitekt.

Nuk mund të dihet investitori pa nisur procesi i tenderimit

Arben Halili nga fshati Shipkovicë në Malësinë e Tetovës, që ndodhet vetëm pak kilometra nga “Kodra e Diellit”, thotë për Radion Evropa e Lirë se gjithmonë kur është vit zgjedhor, paralajmërohen investime të mëdha në këtë qendër turistike.

Sipas tij, nuk mund të flitet për investitorin e mundshëm, derisa nuk ka filluar procesi i tenderimit, pasi sipas Halilit, kjo është në kundërshtim me rregullat e Bashkimit Evropian.

“Vetë fakti që flitet në mënyrë hipotetike për një investim miliona eurosh apo për një investitor gjerman, të çon nga ajo që nuk ka të bëjë aspak me një investim serioz ose se kjo bëhet për t’i hapur rrugë ndonjë investitori potencial. Por, gjithsesi në një shtet serioz, i cili pretendon të jetë pjesë e strukturave të Bashkimit Evropian, nuk mund të dihet investitori para se të bëhet shpallja e tenderimit”, thotë Halili.

Halili thotë se “Kodra e Diellit” ka nevojë për riorganizim dhe jo për një partneritet publiko-privat, pasi sipas tij, në të kaluarën, kjo formë e bashkëpunimin ka dëshmuar se nuk është e suksesshme.

“Unë jam për dhënien në menaxhim te një partner, i cili do ta marrë përgjegjësinë e menaxhimit të kësaj qendre”, thotë ai.

Qendra e skijimit në “Kodrën e Diellit” është një prej qendrave më të njohura jo vetëm në Maqedoninë e Veriut, por edhe në gjithë shtetet e Ballkanit Perëndimor. Kjo qendër, që gjendet në Tetovë, njihet për terrenet e saja të skijimit.

Qëndrime kundërthënëse rreth investitorit

Gjatë kësaj jave, kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Zoran Zaev ka bërë të ditur se në strategjinë kombëtare 2021-2027, është përfshirë edhe rivitalizimi i qendrës “Kodra e Diellit”. Ai ka theksuar se për të investuar në këtë qendër është interesuar një investitor “i besueshëm” nga Evropa.

“Ky projekt parashihet të realizohet në bazë të ligjit për koncesione me partneritet publiko-privat apo investime strategjike, varësisht fazës përfundimtare të marrëveshjes”, ka thënë Zaev.

“Në thelb, parashihet të jepet në një koncesion prej 99 vjetësh njërit prej investitorëve më të mëdhenj të qendrave të skijimit në Evropë. Është e udhës që investitori vetë të vendosë që ta bëjë publik emrin e tij. I gëzohem këtij investimi sepse do t’i japë një dimension të ri turizmit dimëror”, shtoi kryeministri maqedonas.

Po gjatë kësaj jave, ministri i Jashtëm, Bujar Osmani ka thënë se investitori i interesuar për “Kodrën e Diellit” është nga Abu Dabi. Në këtë vend, Osmani thotë se qendra turistike e “Kodrës së Diellit” është prezantuar si projekt rajonal, ku bën pjesë edhe Kosova, pasi gjatë dimrit, turistët do ta shfrytëzonin për skijim e gjatë verës do të përdorej si atraksion turistik, me fusha të golfit dhe atraksione të tjera.

“Në Abu Babi kam folur shumë për ‘Kodrën e Diellit’. Atje pash interes për investime në ‘Kodrën e Diellit’ dhe atë e kam prezantuar në dy forma si projekt në vete, por edhe si projekt bashkë me Republikën e Kosovës, si projekt i malit, që në të dyja anët të tërhiqen sa më shumë investitorë, për ata që kërkojnë tregje më të mëdha apo rajone më të mëdha”, ka thënë Osmani.

Zero transparencë për investimet

Por, Mislim Zendeli, profesor në Fakultetin për Menaxhment në Universitetit të Tetovës, thotë se për disa vite me radhë sezoni turistik në “Kodrën e Diellit” u krijonte të ardhura financiare shumë familjeve të fshatrave të Malësisë së Tetovës, pasi kjo qendër ishte ndër destinacionet kryesore në Ballkanin Perëndimor për sporte dimërore.

Një skitar në "Kodrën e Diellit".

Një skitar në “Kodrën e Diellit”.

Ai thotë se në dy dekadat e fundit, sa herë që afrohet mbajtja e zgjedhjeve të reja, bëhen edhe premtime për këtë qendër, që sipas tij, janë të parealizueshme.

“Transparenca është zero. I gjithë procesi është jotransparent, si ai i studimeve të fizibilitetit, por edhe rreth planifikimit të realizimit të këtij procesi. Është evidente që duhen mjete, duhen investime, nevojitet angazhim nga qeveria dhe jo vetëm fjalë. Që nga viti 2001 deri më 2021 kemi dëgjuar vetëm fjalë”, thotë Zendeli.

Ai shton se me qëllim që t’i kthehet shkëlqimi kësaj qendre turistike, duhet që të bashkëpunojnë të gjitha palët, veçmas, qeveria, pushteti lokal, banorët e fshatrave përreth, sektori civil dhe kompania ELEM-turs, që është pronare e pjesshme, që menaxhon “Kodrën e Diellit”, dhe në mënyrë transparente të vendosin për ofertën më të mirë për këtë qendër turistike.

“Kodra e Diellit” pa hotele luksoze e teleferikë funksionalë

Në këtë drejtim, drejtuesi i qendrës së skijimit në “Kodrën e Diellit”, Zhivko Aleksovski, thotë për Radion Evropa e Lirë se kësaj qendre i mungon rrjeti i hoteleve, bora artificiale, teleferikët modernë, me qëllim që t’u përgjigjen kërkesave të turistëve.

“Sa i përket turizmit dimëror, nevojiten investime për borën artificiale, që do të mundësonte që të zgjatej sezoni i skijimit. Nevojitet po ashtu funksionalizimi i një teleferiku të ri nga Tetova deri në ‘Kodrën e Diellit”, po ashtu parkingje, me qëllim që të lehtësohet qasja deri te kjo qendër skijimi”, thotë Aleksovski.

Ndërkaq, Naum Martinovski, ligjërues në Fakultetin për Turizëm në Ohër, thotë se “Kodra e Diellit” duhet të rivitalizohet dhe të përdoret si qendër turistike gjatë gjithë vitit dhe jo vetëm në sezonin e dimrit.

Ai thotë për Radion Evropa e Lirë se për t’u paraqitur si atraksion turistikë, që do të tërhiqte edhe turistë të huaj, “Kodra e Diellit” duhet të lidhet me qendrën e skijimit të Brezovicës, që gjendet në Malet e Sharrit.

“Me rëndësi është që ‘Kodra e Diellit’ të lidhet me pjesën e Kosovës, me kompleksin e Brezovicës sepse në atë më mënyrë do të ishte atraksion për turistët ndërkombëtarë”, tha Martinovski.

Frika nga privatizimi i lumenjve dhe hapësirave malore

Kundër investimeve në “Kodrën e Diellit” ka reaguar ashpër edhe Branimir Jovanoviq, i cili ka qenë këshilltar i ish-ministrit të Financave, Dragan Tevdovski, gjatë qeverisë së parë të Zaevit.

Përmes një postimi në rrjetin social Facebook, ai ka thënë se investimet milionëshe, të paralajmëruara nga kryeministri Zaev, i ngjasojnë me periudhën e viteve të 90-ta, kur u realizua procesi i privatizimit dhe pronat shtetërore kaluan në pronësi të një grupi të caktuar biznesmenësh, të cilët morën në pronësi edhe hapësira të gjelbëruara dhe lumenj.

Paralajmërim për investime në kohë zgjedhjesh

Investime në “Kodrën e Diellit” në vlerë prej 30 milionë eurove, ishin paralajmëruar edhe më 2012, nga kryeministri i atëhershëm, Nikolla Gruevski. Ai kishte paralajmëruar se projekti do të realizohej në disa faza dhe për të do të shpallej edhe ofertë për gjetjen e një investitori ndërkombëtar.

Investime për “Kodrën e Diellit” kishte paralajmëruar edhe ish-presidenti, Gjorgje Ivanov, i cili kishte thënë se një investitor nga Katari ishte i gatshëm të investonte në këtë qendër turistike.

blank

Zaev: “Non-papers” nuk dolën rastësisht, ja si mund të zgjidhen problemet mes Kosovës dhe Serbisë

Kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Zoran Zaev, në një intervistë për Klan Maqedonia, ka thënë se nuk është e rastësishme dalja në skenë e dokumenteve, të njohura si “non-papers”, të cilat ai i ka quajtur promotorë të politikave nacionaliste në rajon. Sipas tij, dokumente të tilla dalin në pah sa herë që dështon Evropa.

Në të njëjtën intervistë, Zaev citohet të ketë thënë se projekteve të tilla, në të cilat diskutohet për kufij të rinj në Ballkan, BE duhet t’u përgjigjet me përforcim të proceseve eurointegruese për rajonin.

“Këto duhet të jenë sinjale për Bullgarinë dhe për Brukselin se duhet intensivisht ta vazhdojnë procesin e integrimit të rajonit në BE. Është kthimi i borxhit ndaj Ballkanit Perëndimor, kurse ndaj Republikës së Maqedonisë së Veriut ky borxh është 10 herë më i madh”, ka thënë Zaev.

Ai ka komentuar edhe çështjen e dialogut mes Kosovës dhe Serbisë, duke thënë se përfaqësuesit e Kosovës dhe Serbisë duhet të marrin si model Marrëveshjen e Prespës.
Madje, ai shtoi se BE në mënyrë të pakushtëzuar duhet të liberalizojë vizat për qytetarët e Kosovës.

“Liderët e Kosovës dhe liderët e Serbisë qytetarëve të tyre ua kanë borxh ardhmërinë, perspektivën. Nuk është e lehtë për të dyja palët. Por, le të mësojnë nga shembulli ynë me Greqinë. Duhet të mbyllen dyert e së kaluarës kur hapen dritaret e së ardhmes”.

Sa i përket zhvillimeve në Maqedoninë e Veriut, Zaev premtoi bashkëpunim me partitë shqiptarë në zgjedhjet lokale që pritet të mbahen në vjeshtë.

“Po, me BDI-në, me Besën dhe me PDSH-në do të bashkëpunojmë. Me një pjesë në rrethin e parë kurse me të tjerë në rrethin e dytë zgjedhor. Dikund do të bashkëpunojmë qysh në rrethin e parë dhe pres nga partnerët kandidatë të mirë e të pranueshëm siç pres të pranohen edhe nominimet tona të kandidatëve”, tha Zaev.

blank

Brenda burgut të Shkupit: Keqtrajtime psikike, fizike dhe korrupsion

Një burg në Shkup të Maqedonisë së Veriut. Fotografi nga arkivi.

 

Isuf Kadriu

Një i dënuar në burgun e Idrizovës, që ndodhet 13 kilometra nga Shkupi, rrëfen për Radion Evropa e Lirë për gjendjen e rëndë, që sipas tij, mbretëron në këtë burg, që është më i madhi në Maqedoninë e Veriut.

I.A (për shkaqe sigurie nuk deshi të identifikohet, por identiteti i tij është i njohur për redaksinë) rreth 40 vjeç, që po vuan dënimin me 13 vjet burg, thotë se sjellja e punonjësve të burgut është çnjerëzore, ndërsa kushtet ku ata vuajnë dënimin janë katastrofale.

Burgu i Idrizovës në Shkup.

Burgu i Idrizovës në Shkup.

“Gardianët sillen sikur të jenë rrugaçë, sjellja e tyre është katastrofale. Maltretime psikike kemi non stop, kemi edhe raste të sulmeve fizike dhe nuk kemi ku të ankohemi. Edhe mua më ka ndodhur një rast konkret, kam kërkuar ndihmë nga Avokati i Popullit, por as që ka ardhur të më kontaktojë. Pata një problem me një gardian, i cili më sulmoi ndërsa mua më dënuan, më ndërruan vendin, më dërguan në vetmi edhe pse kam probleme shëndetësore”, thotë ky i burgosur, teksa i përshkruan më tej kushtet e qëndrimit në burgje si shumë të rënda, mungesë të gjërat më elementare, ushqim të dobët, por edhe ujë për pije.

Ai thotë se të burgosurit më së rëndi e kanë pasur gjatë pandemisë, pasi nuk u janë ofruar as shërbimet elementare shëndetësore.

“Jemi ankuar, kemi kërkuar ndihmë edhe nga jashtë, por askush nuk na ka marrë në dorë. Ata që kanë dalë pozitivë i kanë mbajtur në dhomat të vetmisë dhe ndonjëherë i kanë ofruar ndonjë paracetamol dhe asgjë tjetër. Ka dashtë Zoti nuk ka pasur viktima, pasi sa i përket mjekëve të burgut, asgjë nuk kanë ndërmarrë”, thotë i burgosuri me inicialet I.A, që po vuan dënimin në burgun e Idrizovës.

Edhe gazetari Tomisllav Kezhalovski, ish i burgosur, rrëfen për Radion Evropa e Lirë gjendjen në burgje, e cila, sipas tij, nuk ka ndryshuar fare që nga periudha kur ai qëndroi në burg në vitin 2013.

“Atje asgjë nuk ka ndryshuar sa i përket arsimimit apo ngritjes së nivelit profesional të të punësuarve. Ndaj meje pati dhunë psikike nga të punësuarit e burgut edhe pse rasti im kishte marrë përmasa ndërkombëtare. Kur ndaj meje ushtronin dhunë psikike, paramendoni se çfarë mund t’u ndodhë të burgosurve të tjerë. Korrupsioni gjithashtu është i pranishëm.. për të pasur një telefon apo një sistem më të rehatshëm, patjetër që duhet të japësh ryshfet”, thotë Kezhalovski.

Burgu i Idrizovës në Shkup.

Burgu i Idrizovës në Shkup.

Se gjendja në burgjet e Maqedonisë së Veriut, në veçanti në atë të Idrizovës, është e rëndë, flet edhe raporti i fundit i Këshillit të Evropës mbi gjendjen në burgje, i publikuar më 11 maj.

Burgjet në Maqedoninë e Veriut, sipas raportit, janë të mbushura me staf të korruptuar, ndërsa të burgosurit vazhdimisht keqtrajtohen, kurse autoritetet nuk kanë arritur të përmirësojnë mangësitë strukturore brenda sistemit të burgjeve në këtë vend.

“Mangësitë kanë të bëjnë veçanërisht me mungesën e një qasjeje profesionale në menaxhimin e situatave komplekse, menaxhimin dhe performancën e dobët të stafit, nivele të ulëta të personelit, cilësi e dobët e kujdesit shëndetësor të ofruar për të burgosurit, mungesë e regjimit të duhur, dhunë mes të burgosurve, kushte të dobëta materiale dhe korrupsioni endemik i personelit, veçanërisht në burgun e Idrizovës” thuhet në një pjesë të raportit.

Raporti vë në pah praninë e madhe të korrupsionit në mesin e punonjësve të burgut, të cilët trajtojnë të burgosurit kundrejt pagesave të ndryshme për t’i akomoduar në ambiente më të mira.

Për gjendjen e rëndë në burgjet e Maqedonisë së Veriut flitet edhe në raportin e Avokatit të Popullit, por raporti i vitit 2020 flet për ulje të torturës dhe të ankesave për sjellje joprofesionale në burgje.

Raporti flet edhe për aspektet e ushtrimit të dhunës fizike, e cila bazuar në qëndrimet e institucioneve, ka të bëjë “me shkeljen e rendit dhe të disiplinës në institucion ose kur të burgosurit nuk i kanë respektuar apo i kanë kundërshtuar urdhrat e personave zyrtarë”.

Fotografi e realizuar në burgun e Idrizovës. Drejtoria e Burgjeve e Maqedonisë së Veriut e pranon se kushtet në burgjet e këtij shteti, nuk janë të mira.

Fotografi e realizuar në burgun e Idrizovës. Drejtoria e Burgjeve e Maqedonisë së Veriut e pranon se kushtet në burgjet e këtij shteti, nuk janë të mira.

Avokati i Popullit, thuhet të raport, ka ndërmarrë masa për hetimin e të gjithë vërejtjeve dhe ankesave të paraqitur për tejkalim të kompetencave të personave zyrtarë.

Avokati i Popullit, Naser Zyberi thotë për Radion Evropa e Lirë se shqetësuese janë kushtet e këqija në burgje.

“Gjendja në burgjet e Maqedonisë së Veriut është e pavolitshme. Ka mungesë të ujit, pastërtisë, higjienës, kualitetit dhe sasisë së ushqimit. Në disa raste ka edhe mungesë të hapësirës për vendosje…Problemi më i theksuar është gjendja me trajtimin shëndetësor të personave të dënuar. Në disa prej burgjeve ekzistojnë ekipe mjekësore, por janë të pamjaftueshme, por në disa prej burgjeve fare nuk ka mjek të punësuar”, thotë Avokati i Popullit, Naser Zyberi.

E pyetur të komentojë kritikat për gjendjen në burgje, Drejtoria e Burgjeve, në një përgjigje me shkrim për Radion Evropa e Lirë, pranon gjendjen e vështirë në burgje, por nuk komenton kritikat për ushtrim dhune ndaj të burgosurve dhe praninë e korrupsionit në radhët e zyrtarëve të burgjeve.

“Jemi plotësisht të vetëdijshëm për problemet me të cilat përballet sistemi i burgjeve dhe me qëllim të përmirësimit të kushteve të jetesës së të dënuarve, në kuadër të Projektit të rindërtimit të burgjeve, do të vazhdojmë me ndërtimin e objekteve të reja dhe për këtë qëllim janë siguruar burime financiare në vlerë totale prej rreth 31.8 milionë euro. Duke pasur parasysh dinamikën me të cilën janë ndërtuar ndërtesat e mëparshme, ne presim që të realizojmë plotësisht fazën e dytë, që nënkupton përmirësimin e kushteve për qëndrim në burgun e Idrizovës dhe në burgjet nëpër qytetet tjera”, thuhet në përgjigjen me shkrim të Drejtorisë së Burgjeve.

Kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Zoran Zaev pas zgjedhjeve parlamentar në korrik të vitit 2020, kishte premtuar reforma të thella në gjithë vendin, përfshirë edhe përmirësimin e kushteve në burgje dhe luftimin e korrupsionit të evidentuar në të gjitha raportet e institucioneve ndërkombëtare.

blank

Maqedonia e Veriut mbështet anëtarësimin e Kosovës në NATO dhe BE

Prishtinë

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka pritur në takim ministrin e Punëve të Jashtme të Maqedonisë së Veriut, Bujar Osmani, transmeton Anadolu Agency (AA).

Në këtë takim, marrëdhëniet bilaterale ndërmjet dy shteteve “janë vlerësuar si të shkëlqyeshme”.

Siç njofton Presidenca e Kosovës, të dy palët kanë shprehur gatishmërinë që marrëdhëniet të thellohen edhe më tej, posaçërisht në sferën e ekonomisë dhe turizmit.

Ministri Osmani ka theksuar se Maqedonia e Veriut do të qëndrojë krah Kosovës në rrugën e saj evropiane, duke shprehur mbështetje për anëtarësimin e Kosovës në NATO dhe në Bashkim Evropian. Në këtë kontekst, ai ka kundërshtuar idetë për rivizatimit të kufijve, duke theksuar se “Marrëveshja e Ohrit, pavarësia e Kosovës dhe perspektiva euroatlantike e rajonit janë treguar modele të suksesshme”.

Presidentja Osmani ka ritheksuar se skenarë të tillë duhet ta parandalohen bashkërisht. “Nuk pranojmë ide që prekin kufijtë tanë dhe e bëjnë Kosovën jofunksionale”, ka theksuar Presidentja Osmani.

Në takim, ndër të tjera është biseduar edhe situata me pandeminë e koronavirusit të ri (COVID-19), në të dy shtetet.

​​​​​​​Presidentja Osmani ka thënë se në bashkërendim me Qeverinë po e bëjnë të pamundshmen që bashkë me partnerët ndërkombëtarë t`i sigurojnë vaksinat për qytetarët e Kosovës.

Ministri Osmani i cili po qëndron për vizitë zyrtare në Kosovë ka takuar edhe homologen e tij Donika Gërvalla, ndërsa do të takohet sot edhe me kryeministrin Albin Kurti dhe kryeparlamentarin Glauk Konjufca.

blank

Ende në përdorim tekstet shkollore që fyejnë shqiptarët

Isuf Kadriu

Nxënësit maqedonas të vitit të dytë në arsimin e mesëm nga libri i Sociologjisë mësojnë se shqiptarët, turqit e romët lindin shumë fëmijë, pasi siç thuhet një përqindje shumë e madhe e kësaj popullsie nuk është e arsimuar, nuk kanë kontroll të lindjeve andaj edhe përqindja e natalitetit të tyre është shumë më e lartë në raport me maqedonasit. Prandaj, në këtë njësi mësimore theksohet nevoja e marrjes së masave për të kthyer natalitetin në suaza normale apo të stimulohet nataliteti te maqedonasit, meqë siç thuhet, shpërpjesëtimi me grupet tjera etnike ka pasoja negative në planin politik, ekonomik dhe social.

Përmbajtje të tilla fyese, me shtrembërime historike, me gabime gjuhësore e përmbajtjesore, ka në shumë libra shkollor në arsimin fillor dhe të mesëm në Maqedoninë e Veriut. Ato janë denoncuar në vazhdimësi në media, por institucionet, përkatësisht Ministria e Arsimit, përveç premtimeve për evitimin e gabimeve të tilla, deri më tani nuk ka ndërmarrë asnjë masë konkrete.

Libri i Sociologjisë, me përmbajtje të tillë, është në përdorim që nga viti 2002. Nga Ministria e Arsimit, e cila drejtohet nga Milla Carevska, në një përgjigje me shkrim për Radion Evropa e Lirë kanë thënë se “gabimet do të përmirësohen në kudër të planit për reformën e plotë të sistemit arsimor, që parasheh sigurimin e teksteve cilësore në arsimin fillor dhe të mesëm”.

blank

Pjesë nga libri i Sociologjisë me të cilën mësojnë nxënësit e vitit të dytë në shkollat e mesme në Maqedoninë e Veriut, ku flitet për shqiptarët.

Me dikasterin e Arsimit që nga viti 2002 kanë udhëhequr pesë ministra shqiptarë, por asnjëri prej tyre nuk ishte i qasshëm për të komentuar gjendjen me tekstet mësimore. Gjatë mandateve të tyre, nuk kanë munguar premtimet dhe madje për këtë qëllim ishin formuar edhe komisione, por deri më tani nuk ka pasur asnjë epilog konkret, ndërkohë që tekstet me përmbajtje fyese e gabime tjera të shumta, vazhdojnë të jenë pjesë e sistemit mësimor.

Liman Aliu, mësimdhënës i Sociologjisë, thotë se ka qenë nxënës kur është përballur me fyerjet e rënda në këtë libër shkollor dhe tani si mësimdhënës thotë se mundohet që t’ua sqarojë nxënësve për shtrembërimet historike e fyerjet që u bëhen shqiptarëve. Ai pranon se faji për këtë u takon të gjithëve.

“Unë kam mbajtur mësim me nxënësit, por atyre ua kam sqaruar se ka shtrembërim të fakteve dhe për këtë dëshmitarë janë vetë nxënësit. Unë shumë kam qenë i emocionuar dhe i prekur nga ajo që përmban ky libër dhe sa herë që mbërrij në këtë njësi mësimore, mundohem t’ua sqaroj nxënësve, t’i ndërgjegjësojë ata apo t’ua sqaroj se çfarë mendojnë qarqet akademike maqedonase për shqiptarët”, thotë Aliu.

Xheladin Murati, profesor i Pedagogjisë thotë se kjo që ndodh me tekstet shkollore është kulmi i fyerjeve që i bëhen shqiptarëve, ndërsa përgjegjësinë thotë se fillimisht duhet kërkuar te shërbimi pedagogjik, autorët, recensentët, përkthyesit dhe lektorët e më pas edhe te Ministria e Arsimit.

“Ministria e Arsimit bartë përgjegjësi, por përgjegjësia më e madhe bie mbi shërbimin pedagogjik që merret me botimin e teksteve. Dhe, kjo nënkupton se ministri nuk i lexon librat, por ai duhet të informohet nga shërbimet pedagogjike. Pra, kompleksi është më i gjerë sepse përgjegjësia për gabimet, ato historike, kombëtare, për çështjet sociale, për aspektet gjuhësore të tekstit, për përkthimin me gabime të tekstit.. në radhë të parë fajtorë janë autorët, pastaj recensentët të cilët e kanë lejuar përdorimin e tij me të gjitha të metat që i posedon”, thotë Murati.

Ai thotë se testet më përmbajtje të tillë fyese për shqiptarët rrisin edhe mosdurimin etnik në vend dhe në këtë rast sipas tij, kemi të bëjmë me dështim të politikës arsimore që bart dhe rreziqe në një vend shumetnik, siç është Maqedonia e Veriut.

“Ajo që shkruhet nëpër tekste ndaj shqiptarëve, ofendimet që u bëhen atyre, paraqet dështim komplet të politikës arsimore. Por, si duket kjo mund të jetë bërë edhe me qëllim për të poshtëruar popullatën shqiptare me problemet me të cilat ajo nuk përballet, apo imponohen si të tilla. Mendoj se është gabim i madh që këto tekste ende vazhdojnë të jenë në përdorim. Ato nuk janë zbuluar sot, por në përdorim janë që nga viti 2002 apo 2003”, thotë profesori Xheladin Murati.

Përgjegjësia për këto skandale, sipas Muratit, u bie edhe mbi profesorët, të cilat nuk kanë ndërmarrë asnjë masë, apo edhe të bojkotojnë tekstin shkollor nga ana e nxënësve. Ai thotë se nuk duhet të priten reformat në arsim që të ndryshohen tekstet, por të ketë botime krejt të reja, pasi gabimet janë aq që mëdha, jo vetëm fyese apo me gabime gjuhësore, por edhe përmbajtjesore, pasi nuk kanë asnjë logjikë në trajtimin, qoftë edhe të temave shkencore.

blank

Presidenti dhe kryeparlamentari i Maqedonisë së Veriut uruan Presidenten e re të Kosovës

Shkup

Presidenti i Maqedonisë së Veriut, Stevo Pendarovski, dhe Kryetari i Parlamentit, Talat Xhaferi, kanë uruar Vjosa Osmanin për zgjedhjen e saj në postin e Presidentes së Republikës së Kosovës, transmeton Anadolu Agency (AA).

Presidenti Pendarovski, në postimin e tij në rrjetin social Twitter, duke uruar Osmanin, tha se “Besoj se bashkëpunimi midis Maqedonisë së Veriut dhe Kosovës do të vazhdojë me intensitet më të fuqishëm, në frymën e marrëdhënieve të mira fqinjësore dhe miqësore”.

Nga ana tjetër edhe Kryetari i Kuvendit, Xhaferi, në postimin e tij uroi Osmanin, duke theksuar se ajo është politikane, grua dhe mbi të gjitha njeri me vlera, virtyte dhe qëndrim sypatrembur.

“Uroj që shpresat, besimi dhe mbështetja e fuqishme të jenë shtytësi më i madh në realizimin e vizionit dhe largpamësisë tënde për një shtet të zhvilluar, demokratik dhe mik i Republikës së Maqedonisë së Veriut”, shkroi Xhaferi.

Gjatë ditës së djeshme, deputetët e Kuvendit të Kosovës zgjodhën Vjosa Osmanin për presidente të re të Republikës së Kosovës.

Në seancën për zgjedhjen e presidentit morën pjesë 82 deputetë, nga të cilët pro Osmanit votuan 71 deputetë, ndërsa kishte 11 vota të pavlefshme.

Mesazh urimi kishte publikuar edhe ministri i Punëve të Jashtme të Republikës së Maqedonisë së Veriut, Bujar Osmani.

blank

Kuvendi i Maqedonisë së Veriut votoi për shtyrje të regjistrimit për në shtator

Shkup

Pas një debati që zgjati dy ditë, Kuvendi i Maqedonisë së Veriut miratoi ndryshimet ligjore për të shtyrë regjistrimin nga muaji prill në shtator, transmeton Anadolu Agency (AA).

Kjo u ra dakord në takimin e liderëve të mbajtur të hënën midis kryeministrit dhe njëherësh kryetarin e Lidhjes Socialdemokrate të Maqedonisë (LSDM), Zoran Zaev dhe kryetarit të VMRO-DPMNE-së opozitare, Hristijan Mickoski.

Megjithatë, votimi mbi ndryshimet e Ligjit të Regjistrimit u shty për shkak të kundërshtimit nga partitë opozitare shqiptare.

95 deputetë votuan për ndryshimet e Ligjit të Regjistrimin të Popullsisë, Amvisërive dhe Banesave, ndërsa 12 ishin kundër.

Ndryshimet ligjore morën edhe votat e nevojshme në votimin e Badinterit, ndërsa nuk kishte asnjë abstenim.

Me të njëjtin numër votash, u miratuan ndryshimet në Kodin Zgjedhor, me të cilat shtyhen zgjedhjet lokale nga gjysma e parë në gjysmën e dytë të tetorit, si dhe mundësohet përdorimi i terminaleve të gjurmëve të gishtave në zgjedhje.

Sipas ligjit fillestar, regjistrimi i popullsisë rezidente të Republikës së Maqedonisë së Veriut duhej të kryhej nga 1 deri më 21 prill, duke përdorur një kompjuter dhe një aplikacion të veçantë.

blank

Debatet rreth censusit në Maqedoninë e Veriut

Isak Ramadani

Procesi i regjistrimit të popullsisë që po mbahet për diasporën e Maqedonisë së Veriut ka mobilizuar edhe faktorët politikë me thirrjet për t’u regjistruar, ndërsa opozita maqedonase po bën thirrje për shtyrjen e procesit për shkak të pandemisë së koronavirusit. Deri tani janë regjistruar mbi 150 mijë qytetarë me origjinë nga Maqedonia e Veriut. Censusi brenda vendit duhet të fillojë më 1 prill dhe të zgjasë deri më 21 prill.

Regjistrimi i popullsisë që aktualisht po zhvillohet në diasporë dhe brenda pak ditësh do të fillojë edhe këtu në Maqedoninë e Veriut, ka nxitur mjaft debate dhe si edhe në të kaluarën, çështja po merr dimensione politike.

Opozita e drejtuar nga VMRO-DPMNE-ja, e cila në fillim kërkonte shtyrjen për një vit të procesit për shkak të mospërputhjes, sipas saj, me rregullat e EUROSTAT-it, tash ngul këmbë që censusi të shtyhet për në vjeshtë për shkak të pandemisë së koronavirusit.

Nga ana tjetër, pushteti është i vendosur që censusi të bëhet medoemos, vetëm nëse nuk përshkallëzohet gjendja me koronavirusin. Qeveria paralajmëron gjoba për ata që thërrasin në bojkotimin e regjistrimit të popullsisë dhe për ata që nuk ua hapin dyert regjistruesve.

Megjithatë, një takim që pritet të mbahet të hënën midis Kryeministrit Zoran Zaev dhe kryetarit të VMRO-së Hristijan Mickovski do të sqarojë nëse do të ketë shtyrje të procesit ose jo.

Drejtori i Entit te Statistikave, Apostol Simovski thotë se censusi para së gjithash është një operacion që siguron të dhënat bazë për krijimin e politikave jetike për qytetarët.

“E keni lirinë që të deklaroheni ashtu siç ndjeheni dhe shfrytëzojeni këtë mundësi”, tha drejtori Simovski duke u bërë thirrje qytetarëve që t’i harrojnë të gjitha thirrjet për bojkotimin e censusit, “t’i harrojnë trysnitë dhe imponimin e frikës se me anë të regjistrimit dikush do të preket nga sëmundja e tmerrshme e koronavirusit”.

“Do t’i respektojmë protokollet deri në pikën e fundit dhe askush nga pjesëmarrësit në regjistrim nuk do të ndikojë që pandemia të përhapet”, tha zoti Simovski.

Censusi i fundit në vitin 2002 nxori pak mbi dy milonë banorë, prej tyre 25 përqind shqiptarë. Në dhjetë vitet e fundit ka pasur një shpërngulje drejt Evropës Perëndimore dhe sipas vlerësimeve të Bankës Botërore kjo shifër tejkalon 400 mijë shtetas të Maqedonisë së Veriut, të cilët u larguan për një jetë më të mirë.

Sëkëndejmi, komunitetet joshumicë mund të realizojnë më shumë të drejta nëse përbëjnë të paktën 20 përqind, apo kur janë 50% në një komunë të caktuar mund të përdorin edhe simbolet e tyre kombëtare.

Prandaj shqiptarët i japin rëndësi regjistrimit të diasporës, ku deri më tash janë regjistruar mbi 150 mijë qytetarë me origjinë nga Maqedonia e Veriut, por jo të gjithë evidentohen si banorë rezidentë.

Thirrjeve për regjistrimin e shqiptarëve në diasporë i është bashkuar edhe kryeministri shqiptar Edi Rama.

Për cenusin janë interesuar edhe Shtetet e Bashkuara, teksa Ndihmës-Sekretari i Departamentit të Shtetit Matthew Palmer ka inkurajuar drejtuesin e opozitës, Mickovski dhe partinë e tij VMRO-DPMNE “që të punojnë së bashku me të tjerët për të siguruar suksesin e censusit që është një mjet i rëndësishëm statistikor për përmirësimin e qeverisjes”, është shprehur zoti Palmer.

blank

Censusi ne Maqedonine e Veriut, filantropi Lazim Destani, thirrje diasporës shqiptare: Regjistrohuni, është akt kombëtar për të marrë çka na takon

Për afro dy muaj me radhë, nga 1 marsi deri më 21 prill 2021, në Maqedoninë e Veriut do të bëhet regjistrimi i popullsisë. Ky census, bëhet pas 20 vjetësh dhe në këtë periudhë është mjaft i rëndësishëm për shqiptarët e këtij shteti. Por, sipas legjislacionit maqedonas, të drejtën për t’u regjistruar e kanë dhe të gjithë ata persona që kanë lindur në Maqedoninë e Veriut, por që jetojnë më shumë se një vit jashtë vendit. Mundësia u është ofruar për regjistrim online deri më 21 prill, ora 24.00. Procesi i regjistrimit online të diasporës kryhet nëpërmjet një aplikacioni që është funksional gjatë gjithë kohës.

Në këtë kuadër, si një domosdoshmëri dhe rëndësi e veçantë për  shqiptarët e Maqedonisë së Veriut, por edhe si një akt kombëtar, filantropi dhe biznesmeni i njohur, Lazim Destani, iu ka bërë një thirrje publike të gjithë mërgimtarëve të diasporës shqiptare nga Maqedonia e Veriut, që të regjistrohen sa më parë. Edhe si anëtar i Këshillit Koordinues të Diasporës Shqiptare, Z.Destani i kërkon diasporës në fjalë, që ta shohin këtë rast, si një moment historik që “shqiptarët në Maqedoninë e Veriut të marrin hisen që iu takon”.

Më poshte gjeni kërkesën e plotë të Z.Destani, si dhe linkun ku secili mund të regjistrohet online:

“Apel mërgimtarëve nga Maqedonia e Veriut, REGJISTROHUNI !

Të nderuar pjesëtarë të diasporës sonë, qytetarë shtetas të Maqedonisë së Veriut! Përmes këtij apeli po Ju drejtohem për ta theksuar e për ta risjellë në vëmendjen e çdonjërit peshën e jashtëzakonshme që ka akti i regjistrimit, pasi ky nuk është vetëm akt qytetar, por gjithësesi është edhe akt kombëtar, andaj, REGJISTROHUNI!

Si anëtar i Këshillit Koordinues të Diasporës sonë, Ju bëj thirrje të gjithëve kudo që ndodheni jashtë vendit, me punë e aktivitete anekënd botës. Siç jeni në dijeni, tashmë gati dy dekada pas regjistrimit të fundit, nga data 1 Mars ka nisur regjistrimi i popullatës në Republikën e Maqedonisë së Veriut, ndërsa përfundon më 21 Prill.

Ashtu siç jemi treguar gjithmonë të gatshëm dhe aktiv për mbrojtjen dhe avancimin e çështjes sonë kombëtare, le të tregohemi të vëmendshëm edhe tani në këtë moment historik, kur gjithësecili prej nesh, duke i dalë zot familjes dhe pronës së vet, do ta dëshmojmë se dimë t’i dalim zot hises që na takon në shtëpinë tonë të përbashkët.

Regjistrimi i popullatës së një vendi vërtet është një akt me karakter statistikor, por bazuar në sistemin juridik e kushtetues që ka Maqedonia e Veriut, regjistrimi është shumë më shumë se thjesht statistikë. Sipas këtij sistemi, rezultatet e regjistrimit e përcaktojnë edhe bazën juridiko-kushtetuese për gjithçka që na takon si etni në këtë vend.

Ky është linku i aplikacionit të publikuar nga Enti Shtetëror për Statistikë ku duhet të regjistroheni vetë, duke e plotësuar online formularin sipas udhëzimeve të dhëna:

https://census.stat.gov.mk/al/

Regjistrohuni sa më parë që të jetë e mundur dhe pa humbur kohë, si dhe shpërndajeni njoftimin te të afërmit dhe miqtë tuaj që mund të jenë të painformuar!”


blank
blank
blank
blank
blank
blank
blank
blank
blank
blank
blank
blank
Send this to a friend