VOAL

Please Wait...

Ky vend nuk eshte Gjiri Derrave, eshte Gjiri Lalzit….i laleve te zinj…. Nga Përparim Kabo

By | November 16, 2020
2 Comments
  • VOAL 3 months ago Reply

    […] “Ky vend nuk është Gjiri Derrave, është Gjiri i Lalzit…i lalëve të zinj….”. […]

  • 뉴토끼 2 weeks ago Reply

    … [Trackback]

    […] Find More Info here on that Topic: voal.ch/ky-vend-nuk-eshte-gjiri-derrave-eshte-gjiri-lalzit-i-laleve-te-zinj-nga-perparim-kabo/ […]

Komentet

[easy-share buttons="facebook,google,twitter" image="https://www.voal.ch/wp-content/uploads/2021/02/idriz-zeqirajv1-1-2.png" counters=0 native="no" url="https://www.voal.ch/pranimi-i-fajesise-baze-e-ringritjes-te-ldk-nga-idriz-zeqiraj/"]

 PRANIMI I FAJËSISË, BAZË E RINGRITJES TË LDK – Nga IDRIZ ZEQIRAJ

      Në shkrimin “Ngutia hileqare zgjedhore në LDK”, përvijuam disa mendime, për mundësinë e rikthimit të LDK-së tonë, në kohët e saj të arta. Në vazhdën e shkrimit të cituar, japim sugjërimet, në sintezë, se si mund të krenohemi, sërishmi, më partinë-lëvizje, si e parë pliuraliste. “Fillimi i mbarë, suksesi i garantuar”, – thotë një urtësi. Pranimi i fajësisë, është baza nga ku do të fillojë mbarësia, ringritja e LDK-së:
     1) Ndryshimet statutare, me bazë statutin e LDK-së të Dr. Rugovës;
     2) Afatizimi i mandatit të kryetarit në dy mandate. Në mungesë të përformancës apo të tundimit të punës klanore, të
shkarkohet në çdo kohë;
     3) Kufizimi i kompetencave të kryetarit: Heqja e së drejtës për propozimin e 2/3-së të kryesisë, të delegatëve apo të strukturave tjera të partisë. Mjafton 1(një) propozim, si të gjithë delegatët;
     4) Zgjedhja e kryetarit: 1 anëtar, 1 votë;
     5) Zgjedhja e kryesisë dhe e kryesisë të ngushtë, nga Këshilli i Përgjithshëm (dhe jo nga kryetari), në konsultim dhe koordinim paraprak me Kuvendet e Degëve. Kjo vlen edhe për deputetët dhe zyrtarët e lartë qeveritarë;
     6) Kryesia të kufizohet në 15 anëtarë;
     7) Në prbërjen e kryesisë klasike të LDK-së, të mos jetë asnjë kryetar komune, sepse ata janë më të ngarkuarit me punë të komunës;
     8) Të ndahet posti i kryetarit të komunës me kryetarin e Degës të LDK-së. Bashkimi i këtyre dy posteve, është bërë për qëllime kanore, centralizim të pushtetit, siç bëri lidershipi aktual. Shumica e tyre kanë përzgjedhur edhe delegatët, duke i vënë në shërbim të lidershipit-klanor të LDK-së. Veç kësaj, ata duhet ta përcjellin punën e njëri-tjetrit;
     9) Të krijohet Kryesia e Gjerë e LDK-së, e cila, duhet të përbëhet nga: kryesia e ngushtë, kryesia klasike, e zakonshme dhe kryesia e gjerë – ku përfshihen: kryetarët e degëve dhe kryetarët e komunave të LDK-së. Pa aprovimin e tyre, nuk mund të merret asnjë vendim i rëndësisë së veçantë, përfshirë edhe bërjen e koalicioneve. Po të ishte Kryesia e Gjerë, LDK-ja nuk do të bëhej e mbetej, përtej dekadës, patericë e PDK-së, e PAN-it;
     10) Aklamacioni, votimi fiktiv, mashtrues, i rrejshëm, por, edhe cinik, të shpallet i paligjshëm. Sepse, shqiptarët e Kosovës, duke qenë popull i robëruar në dekada e shekuj, ende nuk e kanë vrarë frikën dhe hipokrizia e tyre është masive dhe unike. E themi këtë, ngaqë, me gjithë kritikat e bëra për akamacionin, si një formë gënjeshtare e horrake, njëri nga anëtarët e kryesisë aktuale, tha, në debat televiziv, në Kuvend, do të propozohen kandidatët për kryetar të LDK-së dhe pranimi i tyre do të bëhet me votim akamativ. Jo, kurrë! Të propozohen, p.sh. 6 kandidatë. Të futën në një listë, të votohen me votë të fshehtë 3 prej tyre. Numri i votave përcakton kryetarin e LDK-së. (Fjala është, nëse kësaj radhe, nuk praktikohet zgjedhja e kryetarit: një anëtar, një votë);
     11) Të ligjësohet me statut votimi i feshehtë demokratik dhe të përdoret për të gjitha rastet, madje në çdo rrethanë;
    12) Ftesa e sinqertë, për të gjithë të bërryluarit dhe të larguarit nga LDK-ja, me metoda përfide moniste, është e domosdoshme. Kuadrot e tanishëm, nuk duhet të kenë frikë nga të kthyerit, themeluesëve dhe të kontribuesëve, në ndërtimin e shtëpisë tonë të madhe – LDK -. Është cinike të thuhet se “nuk i përzumë, por, vetë u larguan”, siç mashtron e gënjen, pacipërisht, lidershipi aktual dhe tellallët e tyre të bollshëm, për – vajzat krenare – të Kosovës dhe të Shqiptarisë, Donikë Gërvalla dhe Vjosë Osmani.
     13) Tendenca për të goditur kuadrin në Degë e Nëndegë, si një fajësim kolektiv, nuk është as e drejtë dhe as e shëndetshme për LDK-në. Përgjatë kërkesës të votës zgjedhore, për LDK-në, përgjigja e prerë ka qenë: “Mjaft më me gënjeshtra e dallavere. Tjetër kërkon anëtarësia, elektorati, populli, ndryshe vepron udhëheqja qendrore e LDK-së. Prandaj nuk kemi votë për ata dhe miqtë e tyre -PAN-in!” Dhe, askush nga anëtarësia dhe elektorati nuk akuzon as Degët dhe as Nëndegët, sepse, njësoj, shpërfillshëm dhe injorueshëm, janë trajtuar, nga lidershipi klanor, përfshirë edhe strukturat e partisë. Fajësia e këtyre të fundit, është servilizmi dhe heshtja qyqare, e turpshme, karshi vendimeve të lidershipit, të cilat kanë rezultuar fatale për LDK-në, popullin, Kosovën.
     14) Ringritja e LDK-së, nuk bëhet më format e përjashtimit, linçimit, po, me afrimin dhe maturinë politike, akute të nevojshme. Kuvendi i 14 marsit duhet ta përçojë këtë mesazh, për të gjithë kuadrot, anëtarësinë dhe elektoratin e LDK-së dhe shqiptarët. Zgjedhja e një ekipi, e Këshillit Organizativ, për përgaditjen e zgjedhjeve partiake, të pas disa muajve, do të ishte zgjedhja dhe zgjidhja e duhur.
     Në letrën e Besianit tonë, (ngushëllimit tonë të madh, bashkë me motrën Berihane, fotografia proverbiale familjare – në vajtim, mbi arkmortin të kryefamiljarit Xhemë, që vazhdon ta xhirojë e shokojë botën, përtej dy dekadave radhazi), është përzgjedhur një thënie-porosi të kryezotit të LDK-së, Dr. Rugova: “Ne nuk kemi as lisa për të humbur, lëre më njerëz”.
     Besiani është i vetmi nga anëtarët e kryesisë qendrore, që bëri një analizë të saktë, të sinqertë, të drejtëpërdrejtë dhe shumë kritike. Kryesia, në vend që ta shpëndajë në Degë, Nëndegë dhe në strukturat e partisë, letrën-opinion-analizë të Besian Mustafës, për të marrë mendimin e tyre, për propozimet dhe sugjërimet e dhëna, fort të qëlluara, ajo e heshti, e injoroi. Kryesia, me fodullëk dhe “kokë-mushku”, thërret Kuvendin, për datë 14 mars, duke caktuar edhe rendin e ditës, në kundërshtim të hapur me kërkesën e anëtarësisë, elektoratit, madje, edhe të strukturave të LDK-së.
     “Ku ju shpie mushka”, o zotërinj, mujëshorë të dhunshëm, të Kryesisë të LDK-së?!
[easy-share buttons="facebook,google,twitter" image="https://www.voal.ch/wp-content/uploads/2021/02/idriz-zeqirajv1-1-2.png" counters=0 native="no" url="https://www.voal.ch/nguti-hileqare-zgjedhore-ne-ldk-nga-idriz-zeqiraj/"]

NGUTI HILEQARE ZGJEDHORE NË LDK – Nga IDRIZ ZEQIRAJ

                   “O skllevër të shekullit dixhital! Pse heshtni në këtë “Kuvend” maskaradë?
                A keni fytyrë, që nesër ta kërkoni votën e anëtarësisë, të elektoratit?
               Turpi qoftë me ju”,- thirrja ime drejtuar delegatëve në sallën e Kuvendit të 9-të, të LDK-së.
     E fillova këtë shkrim në vetën e parë, me deklarimin tim, në Kuvendin e 9-të Zgjedhor të LDK-së, si delegatë nga Dega e LDK-së në Gjermani. Një skenar i përsëritur, në tri Kuvendet e fundit, ku unë isha delegat. Pa debat, pa konkurrencë, pa votim të fshehtë demokratik! E njëjta Kryesi, në të tri Kuvendet! Lidershipi-klan, i koracuar në tavolinën drejtuese të “Kuvendit”, si “xhandarë”, kontrollon fort sallën kuvendore. Kryetarët e Degëve në mesin e delegatëve të tyre, janë porositur “të heshtin si peshqit” dhe të votojnë me akamacion, ngritje dore kolektive, unanime, për çfarëdo dhe për këdo, që kërkon dejtuesi i Kuvendit!
     Kam përcjellur me vëmendje deklarimet e kuadrove të LDK-së, pas shqetësimit zgjedhor. Qasje kritike, por, edhe sugjërime, për ta rimëkëmbur, sërishmi, partinë, dikur krenare të Ibrahim Rugovës, kanë dhënë: Prof. Fatmir Sejdiu, Inxh. Fatmir Rexhepi, Adem Salihaj, Melihate Tërmkolli, Aksdemik Frashër Demaj, Dr. Naser Rugova, Hafiz Gagica dhe, së fundi, edhe Besian Mustafa, anëtar i Kryesisë, që shënon një risi shpërthyese, për sjelljen e papërgjegjshme të udhëheqjes të LDK-së. Megjithatë, kritikët në fjalë, lanë paqartësi, në çështjen e statutit, ndërsa kompetencat e kryetarit, në qendër dhe bazë, i heshtin fare! Përmenda vetëm disa emra, më të zëshëm, por, në surdinë janë shumë.
     Pavarësisht kërkesës të strukturave të partisë dhe të anëtarësisë, për të organizuar zgjedhje të përgjithshme brenda-partiake dhe Kuvend të Jashtëzakonshëm, lidershipi i LDK-së, ngutshëm e përmutshëm, me qëllim të ikjes të përgjegjësisë faktike, për humbjen fatale të zgjedhjeve të 14 shkurtit, ka caktuar datën e mbajtjes të një Kuvendi-farsë, për zgjedhjen e kryetarit dhe të kryesisë. Kësaj i thonë injorim dhe shpërfillje, deri në dhjerje, të strukturave, anëtarësisë, elektoratit dhe popullit.
     Shtrohet pyetja, pse na përsëritet viti 2006, në vitin 2021?! Sepse, edhe pas denoncimit të shkaqeve, – pse humbi LDK-ja -, dhe pas 17 vjet të humbjeve serike të LDK-së, pa asnjë fitore, qendrore apo lokale, është vazhduar me të njëjtën udhëheqje, pa asnjë llogari-dhënie, pa pranim të fajësisë!! Dhe, sot, në Kuvendin e 14 marsit, “të pakuptimtë dhe shterp, në mungesë të parakushteve”, – siç thotë Besiani ynë mençurak, ne lejojmë që i njëjti klan, pas shkaktimit të dy përçarjeve, të dy ndarjeve të mëdha të LDK-së, të vazhdojnë “me avazin e Mukjes”, siç ka hyrë në zhargonin gjuhësor të shqiptarëve të Shqipërisë londineze.
     Ishte Konferenca e Mukjes, (fshat i Krujës), e ballistëve dhe komunistëve, me manipulimin e emisarëve jugosllavë, Dushanit e Milladinit, të cilët realizuan përçarjen e shqiptarëve, deri në luftën civile, qytetare, njëjtë, si tani, Hashimi e Kadrija, që përçajnë e ndajnë LDK-në.
     Besiani me shokë janë shumë të vonuar, në analizat dhe kritikat e tyre, por, lë të ngushëllohemi me shprehjen popullore, “më mirë vonë se kurrë!” E themi këtë, sepse në një intervistë të Besianit, në “dpt” te Fidani, pyetjes se “kur do të bëhen reformat në LDK-e”, ai përgjigjej se “reformat vazhdojnë ndër vite e dekada!” Vërtet, reformat edhe atëherë, edhe sot, janë shumë të vonuara. Dhe, unë zemër-plasur, iu hakërrova atij, me shkrimin – Zhgënjen Besjan Mustafa”, edhe pse e dija se ai fliste me porosinë e shefit të tij.
     Kuvendi i LDK-së, tashmë, i caktuar për 14 mars, duhet “ta harrojë” zgjedhjen e kryetarit  dhe të kryesisë  të LDK-së. Përkundër, ai duhet ta zgjedhë ekipin përgaditor ose – Këshillin Organizativ -, për përgaditjen e Zgjedhjeve të Jashtëzakonshme, kësaj vere. Ekipi, këshilli duhet të kryesohet nga veprimtarë, të cilët nuk janë pjesë e fajësisë, që ka rezultuar me rrënimin e LDK-së. Kuvendi i tanishëm duhet të zgjedhë një Komision të ri, për ndryshime statutare. Duhet të debatojë dhe analizojë, “pa dorëza”, shkaqet e humbjeve serike 17-vjeçare.
     Kuvendi i ardhshëm zgjedhor, pas përgaditjeve disa mujore, duhet të rezultojë me reforma, ndryshime cilësore në zhvillimin e punimeve të Kuvendit  të LDK-së, pas përfundimit të procesit zgjedhor: në Aktiva, Nëndegë, Degë dhe deri në Kuvendin Qendror, ku do të zgjidhën strukturat e partisë, përfshirë edhe kryesinë dhe kryetarin e LDK-së.
                – Vazhdon –
[easy-share buttons="facebook,google,twitter" image="https://www.voal.ch/wp-content/uploads/2021/03/dcmrn.jpg" counters=0 native="no" url="https://www.voal.ch/burrat-qe-nuk-duan-te-humbasin-nga-dacia-maraini-e-perktheu-eugjen-merlika/"]

BURRAT QË NUK DUAN TË HUMBASIN – Nga DACIA MARAINI – E përktheu Eugjen Merlika

         E kuptoj se sot është e vështirë të flasësh për tjetër, por dua të tërheq vërejtjen e atij që lexon mbi tatëpjetën e rrezikëshme që po merr dhuna kundër grave. Për të gjitha desha të ndaloj mbi rastin Ceccarelli që ka paguar përcjelljen mortore të saj ndërsa ishte shumë mirë, duke kërkuar të gjente një njeri që me pagesë të kujdesej për babain e moshuar dhe djalin e vogël. Pësonte trajtimin e keq të një shoku të dhunshëm. Por përse nuk I ngrinte padi? Mund t’a marrim me mënd se Clara kishte frikë të keqësonte gjëndjen. Shoku, Renato Scapusi, nuk lejonte të braktisej dhe e frikësonte me kërcënime të vazhdueshme. Por veç frikës, me gjasë Clara nuk e padiste duke ditur se gratë nuk besohen. Po nëse ajo gënjen? Nëse bëhet fjalë për maninë e përndjekjes? A mos ndoshta ajo do t’a verë në një dritë të shtrembër?

Clara është vrarë me tridhjetë goditje të tërbuara me thikë, që i kanë shpuar mëlçinë, zemrën, fytin, mushkërinë. Në fillim burri iku, pastaj u paraqit në polici.”Donte të më linte dhe un nuk e duronja”. I njëjti argument. Thuajse ai argument ligjëronte atë vdekje të llahtarëshme. Por nëse historitë përsëriten gjithmonë të njëjta, a nuk mund të parashikojmë shkatërrimin e të ndihmojmë këto gra më parë se të humbasin jetën? Ndodh kështu: të dy janë dashuruar, madje kanë lindur edhe fëmijë së bashku. Por në një farë çasti ai fillon të bëhet xheloz për pavarësinë e saj e nis keqtrajtimin. Ajo kundërpërgjigjet, ai shton dhunën gojore; ajo kërcënon me ikje; ai fillon me grushta. Ndonjë herë (por jo atëherë kur duhet) ajo e padit. Në këtë rast ai qëndron paksa larg për pak e pastaj rifillon përndjekjen. Pastaj shtiret sikur pendohet, i jep një takim jashtë shtëpije e n’atë rast e vret. Dikush pyet përse, ndërsa në Vend pakësohen vrasjet, shtohen vrasjet e grave çdo vit?

E kam shkruajtur por po e përsëris: çdo arritjeje të pavarësisë femërore i përgjigjet një humbje e privilegjeve mashkullorë. Ata burra, që janë shumica, e kanë një minimum barazpeshe e urtësie në vetvete, pranojnë ndryshimet edhe se humbasin. Të tjerë, më të dobët e më frikacë, që njëjtësojnë burrërinë me zotërimin, nuk lejojnë autonomi të reja femërore e më parë se të humbasin kontrollin dhe zotërimin mbi gruan, që e quajnë të tijën, parapëlqejnë t’a vrasin.

 

“Corriere della Sera”, 1 mara 2021   E përktheu Eugjen Merlika

[easy-share buttons="facebook,google,twitter" image="https://www.voal.ch/wp-content/uploads/2021/02/mehdihysenivoal-2.jpg" counters=0 native="no" url="https://www.voal.ch/prishtina-te-mos-i-degjoje-fjalet-e-botes-nga-prof-dr-mehdi-hyseni/"]

Prishtina të mos i dëgjojë “fjalët e botës”! – Nga Prof.Dr.Mehdi HYSENI

Barometri diplomatik

Sepse vendosja e  ambasadës së Kosovës në Izrael, është çështje  e Izraelit, jo e Prishtinës, as e Beogradit e as Stambollës. Prandaj, në këtë çështje as politika e as diplomacia e Kosovës nuk kanë pse t’i japin llogari askujt, e, as pse të shterohen duke polemizuar me askë , se ku do ta vendosin misionin e vet diplomatik dhe konsullor në Izrael, mbase kjo çështje i përket vetëm Tel-Avivit, askujt tjetër.

-Shprehur me fjalorin e përditshëm, nëse ndonjëri shkon dikund mysafir, nuk mund të kërkojë nga zoti i shtëpisë, se në cilën dhomë do të  kuvendojë apo do të flejë, sepse për atë vendos i zoti i shtëpisë, JO MYSAFIRI !
Kështu qëndron çështja edhe me procedurën juridike të së drejtës ndërkombëtare me rastin e vendosjes së marrëdhënieve diplomatike mes dy shteteve.
Thank you ex-President Donald Trump !
Pikësëpari, politika dhe diplomacia zyrtare e Kosovës, duhet ta falënderojë ish-presidentin e SHBA-së, Donald Trump, që ia arriti ta bindë Izraelin për njohjen e Republikës së Kosovës (17 shkurt 2008). Kjo njohje ndërkombëtare është meritë direkte historike dhe diplomatike e Donald Trump-it. –Faleminderit z.President Donald Trump. -Populli i Kosovës nuk do ta harrojë këtë shpërblim të madh për afrimin e dy popujve (herbrenjve dhe shqiptarëve), të cilët historikisht e kanë një simetri tragjike të mbijetesës nga gjenocidet e huaja, gjatë vijimësisë së tyre shumëshekullore.

       Ne jemi të nderuar me njohjen  e Izraelit

-Shpresojmë se, kështu si Izraeli, së shpejti edhe Vatikani do ta njohë Republikën e pavarur të Kosovës.
Sipas së drejtës ndërkombëtare,  njohja reciproke e dy shteteve bëhet duke u bazuar në pëliqimin e ndërsjellë të tyre.
Prandaj, për Kosovën është e rëndësishme njohja historike nga ana e  Izraelit, jo  vendosja fiziko-teknike e misionit diplomatik (amabasadës) në Tel Aviv apo në Jerusalem. Kjo është çështje e brendshme e shtetit të Izraelit, se në cilin qytet të tij, do të vendosë Ambasadën e Kosovës, apo ndonjë  ambasadë të ndonjë shteti tjetër.
Madje, shteti dërgues (sending state) nuk është ai që merr vendim se në cilën pjesë të territorit të një vendi pritës (receiving state) dëshiron të vendosë misionin e vet diplomatik a konsullor, por për këtë çështje vendos shteti pritës (receiving state) në përputhje me Konventën e Vjenës së Marrëdhënieve Diplomatike (1961, Neni 21.1.).
Këtë e theksova me qëllim që të mos krijohen nebuloza dhe politizim i panevojshëm lidhur me çështjen  e vendosjes së misionit diplomamtik (Ambasadës) së Kosovës në Izrael (në Tel-Aviv apo në Jerusalem), sepse kjo është e drejtë e ligjshme dhe sovrane vetëm e Qeverisë së Izraelit, jo e Kosovës dhe, e asnjë shteti tjetër, ngaqë është në përputhje të plotë me rregullat, me normat dhe me parimet e së drejtës ndërkombëtare.
Parimisht, sipas së drejtës diplomatike dhe konsullore, asnjë shtet dërgues (sending state) nuk ka të drejtë t’i kërkojë, apo t’i diktojë shtetit pritës (receiving State) lokacionin  se ku do ta vendoste ambasadën apo konsullatën e tij, sepse kjo çështje e jurisdiksionit territorial  i përket vetëm shtetit pritës.
Prandaj, me këtë çështje nuk ka pse të merret e as pse të humbasë koha politika dhe diplomacia e Republikës së Kosovës, mbase për vendosjen e ambasadës së saj qoftë në Tel-Aviv apo në Jerusalem vendos vetëm qeveria e shtetit të Izraelit, askush tjetër, sepse këto dy qytete janë nën jurisdiksionin territorial, administrativ, shtetëror, sovran dhe të pavarur të Izraelit.
Në këtë kontekst, çdo politizim i vendosjes së misionit diplomatik të Kosovës në Izrael, është përzierje direkte në çështje të brendshme të Izraelit dhe të Kosovës. Mirëpo, politika dhe diplomacia e Kosovës, nuk duhet të bien viktima të asnjë ultimatumi dhe, të asnjë diktati të huaj kërcënues  se  ku duhet ta vendosin ambasadën e tyre në Izrael, sepse kjo është çështje e brendshme e  qeverisë së Izraelit, jo e qeverisë së Kosovës, as e qeverisë së Ankarasë, as qeverisë së Palestinës e as e qeverisë së Serbisë etj. Palestina  nuk ka asnjë të drejtë të përzihet në çështje të Kosovës, kur është fjala për njohjen nga Izraeli, sepse kjo është vetëm  çështje e marrëveshjes së arritur mes Uashingtonit,  Prishtinës dhe Tel Avivit (4 shtator 2020).  Për më tepër, Kosova nuk iu përzie  Palestinës, kur e njohu Serbinë gjenocidale (1912-1999), mbase ishte çështje e Palestinës, jo e Kosovës. Kështu thotë edhe e drejta ndërkombëtare, si dhe Karta e Kombeve të Bashkaura, që rreptësisht ndalojnë përzierjen e shteteve në çështje të brendshme të shteteve të tjera.
Së fundi, një këshillë për ata që po duan të  ndërlikohen në procesin e njohjes reciproke të Izraleit dhe të Kosovës, me qëllim të politizimit të tij, duke i dhënë dimensione paragjykuese  religjioze,  duhet ta kuptojnë të vërtetën se Kosova nuk është kurrfarë shteti islamik, por është shtet demokratik sekular me Kushtetutë (15 qershor 2008). Ndaj, nuk ka kurrfarë obligimi moral , as ligjor e as kushtetues ndaj asnjë vendi islamik në botë. Mirëpo, nëse ndonjëri prej shteteve islamike, do ta njihte Kosovën, sigurisht se Kosova do ta pranonte me kënaqësi një njohje të tillë eventuale, ashtu sikurse në rastin e Republikës Islmaike të Afganistanit, e cila ishte ndër shtetet e para, që e njohu Kosovën, më 18 shkurt 2008.
Të gjitha shtetet që e kanë njohur Kosovën  (mbi 100 sosh) dhe ato që nuk e kanë njohur, duhet ta dine se Kosova është e gatshme dhe e hapur për bashkëpunim dhe për zhvillimin e marrëdhënieve të mira miqësore, ekonomike, politike, diplomatike, tregtare e kulturore etj. Për më tepër, Kosova është shtet proamerikan dhe me orientim të qartë civilizues, demokratik  dhe paqësor evropianoperëndimor.

[easy-share buttons="facebook,google,twitter" image="https://www.voal.ch/wp-content/uploads/2021/03/ellllli.jpg" counters=0 native="no" url="https://www.voal.ch/kush-do-ta-zgjoje-ndergjegjen-e-shoqerise-shqiptare-ose-degrada-e-gazetarise-te-tiranes-nga-elida-bucpapaj/"]

Kush do ta zgjojë ndërgjegjen e shoqërisë shqiptare ose degrada e gazetarisë të Tiranës – Nga Elida Buçpapaj

Prita mos reagonte dikush rreth intervistës së Oliver Schmitt marrë nga Adi Krasta tek A Show.

Mendoj se gazetarët e Tiranës duhet ta shmangin mënyrën e një hardtalk për të intervistuar një historian Perëndimor, jo për kompleks inferioriteti, por sepse e drejta e pyetjeve hard fitohet duke ushtruar profesionin me integritet.

Në një Shqipëri copë-copë trendi i gazetarit populist është nonsens, pasi ajo që ka ndodhur në vendin e shqipeve këto tri dekada tranzicion torturues, është produkt i asaj që kanë gatuar të gjithë aktorët e skenës politike, përfshi edhe shtyllën e katërt, që ka humbur totalisht pavarësinë.

Me hardtalk meritojnë të pyeten gazetarët e Tiranës të cilët kanë 30 vjet që e shpërdorin këtë mision të shenjtë të krijuar për të marrë në mbrojtje shtetin e së drejtës dhe qytetarët.

Nëse në Shqipëri gjallon kjo kastë politike, nëse në Shqipëri sistemi është i kapur, nëse në Shqipëri nuk ka shtet social, nëse në Shqipëri korrupsioni gëlon në çdo segment të shtyllave të institucioneve që kanë humbur çdo lloj pavarësie, nëse asnjë peshkaqen nuk ballafaqohet me ligjin, do të thotë jo vetëm se drejtësia nuk ekziston por edhe se gazetaria nuk funksionion, se gazetaria ka tradhtuar obligimin kushtetues dhe humbur rolin për të cilin është krijuar si mburojë kundër shpërdoruesve të pushtetit.

Me hardtalk mund të intervistohen historianët shqiptarë që vijojnë të censurojnë historinë duke e çuar drejt shuarjes memorien historike.

A u është bërë ndonjë hardtalk nga gazetarët shqiptarë atyre që kanë hartuar historinë shqiptare prej 1944?

A i kanë kërkuar këta historianë ndjesë shoqërisë për gënjeshtrat e shpërndara në librat e historisë me të cilat mëkohej brezi i ri në çdo nivel shkollor?!

A duhet shoqëria shqiptare të lexojë më në fund historinë sikur e ka përjetuar dramatikisht dhe tragjikisht për 45 vjet?

Intervista e Oliver Schmitt-it nga Ad Krasta ishte si një lloj ballafaqimi ad absurdum!

Të gjitha pyetjet që ia drejtonte Oliver Schmitt-it Adi Krasta duhej t’ia drejtonte palës shqiptare.

Edhe për mesjetën e shkuar, edhe për mesjetën e sotme të errësuar nga gënjeshtrat.

A ishte diktatura hoxhiste kriminale e pyeti Krasta Oliver Schmitt-in?

Të isha në vendin e Oliver Schmitt do t’i përgjigjesha me të njëjtën pyetje Adi Krastës.

Do t’i thoja, ti Krasta që ke jetuar në diktaturë çfarë përgjigje i jep kësaj pyetje.

Se gazetarët nuk janë vetëm për të bërë pyetje!

Por Oliver Schmitt u përgjigj se “diktatura hoxhiste ishte ilegjitime, pasi ishte vendosur përmes dhunës me luftë civile !”

Diktatura është një krim kundër njerëzimit, thotë Chibli Mallat, profesor dhe ekspert i të drejtës ndërkombëtare.

Pra, kur thua diktaturë nënkupton krime kundër njerëzimit dhe anasjelltas.

Si krime kundër njerëzimit klasifikohen njëmbëdhjetë syresh që kanë në shenjestër civilë, pra njerëz vulnerabël, pa asnjë lloj mbrojtje, që bile edhe Zoti nuk i mbron dot! Krime kundër njerëzimit janë vrasja, burgosja, tortura, përdhunimi, persekutimi për motive politike, fetare, racore, transferim me forcë etj., të gjitha akte shnjerëzore të kryera me vetëdije. Sikur lufta e klasave dhe diktatura e proletariatit.

Unë po i drejtoj vetes disa pyetje: A kanë ndodhur në Shqipëri prej 1944 vrasje, burgosje, tortura, varje në litar, internime, vrasje dhe burgosje të klerikëve, kundërshtarëve politikë, a i kanë internuar familjet e të dënuarve nëpër lagera, a ua kanë djegur të ardhmen fëmijëve të të dënuarve, duke i lënë pa shkollë, pa punë, duke ua shkelur të drejtat elementare të njeriut dhe a janë kryer këto vepra barbarike me vetëdije të plotë?

Dhe pyes rishtas veten: A janë duke u fshirë nga kujtesa kolektive krimet kundër njerëzimit të kryera nga diktatura hoxhiste prej 1944?

Të gjitha pyetjet e mia janë në fakt pyetje retorike që e kanë përgjigjen me vete, që kanë një përgjigje pohuese!

Po, diktatura në Shqipëri ka kryer krime kundër njerëzimit, veprimtari antihumane të pa dënuar këto tre dekada as nga politika, as nga elita, as nga shoqëria civile, as nga shtylla a katërt dhe as nga historianët të cilët sikur kanë censuruar dhe retushuar, të detyruar nga regjimi totalitarist, historinë shqiptare për 45 vjet kanë vijuar të njëjtën gjë edhe gjatë 30 viteve postdiktaturë, duke e varrosur të vërtetën historike si një temë tabu.

Po çfarë kanë bërë gazetarët e Tiranës që e kanë lënë ende këtë të vërtetë historike dhjetra pashë nën dhé ?

Kanë pritur  30 vjet historianin Oliver Schmitt për ta pyetur “a ishte kriminale diktatura hoxhiste”?!

A e ka kryer misionin gazetaria shqiptare gjatë këtij tranzicioni vajtues apo ka humbur  përgjegjshmërinë duke hyrë në marrëdhënie klienteliste me politikën?

A nuk bëjnë moderatorët, anchormen dhe anchorwomen e Tiranës gazetarinë e shpatullave të ngrohta, dmth sulmojnë njërën palë duke patur marrëdhënie morboze dhe okulte me palën tjetër?

A e përçudnojnë gazetarët e Tiranës të vërtetën, a e gjymtojnë, a e përgjysmojnë, a e deformojnë duke ia humbur gjurmët?

Edhe keto pyetje janë retorike me përgjigje të ditur pohuese. Po! Po! Po! Po!

Kur historiani i huaj Oliver Schmitt pohoi se diktatura hoxhiste ishte ilegjitime, sepse kishte ardhur në pushtet me dhunë dhe luftë civile, që do të thotë me luftë vëllavrasëse shqiptari kundër shqiptarit, shqiptari burgoste shqiptarin, shqiptari e vriste shqiptarin, shqiptari e spiunonte shqiptarin, atëhere e përse mbaruan pyetjet?

A mban dikush përgjegjësi për një qeverisje ilegjitime 45 vjeçare të mbështetur në dhunë, frikë dhe terror?

A duhet dënuar regjimi totalitarist me kushtetutë, po moralisht, po në sistemin shkollor ?

A duhet të barazohet nazizmi me komunizmin sikur e ka bërë BE?

Përse Shqipëria nuk e kujton sikur  Europa 23 gushtin si Dita e Kordeles të Zezë në memorie të viktimave të nazizmit dhe stalinizmit?

A  mban politika përgegjësi për shbërjen e memories kolektive,

për shfarosjen dhe fshehjen e historisë,

për kthim në tabu një periudhe gjysmë shekullore që barazohet me mijra e mijra vjet burgosje, vrasje dhe internime,

për kthimin në pushtet të bijve të nomenklaturës totalitariste,

të cilët edhe sot e kësaj dite as nuk i dënojnë veprat kriminale të etërve dhe as u kërkojnë ndjesë viktimave, por përkundrazi.

“Na kanë terrorizuar në katër breza. Shuma e përgjithshme e dënimeve, për gjithë familjen dhe fisin e Gjeneral Prenk Pervizit arrin në 750 vjet, shtatë shekuj e gjysmë!”, dëshmon monumenti i gjallë 92 vjeçar Lekë Pervizi!

Po sa shekuj vrasje, burgosje, tortura, internime llogariten në 45 vjet diktaturë komuniste në Shqipëri?

A i llogaritin të ashtuquajturit gazetarë të Tiranës apo do të vijojnë ta mbajnë gazetarinë të monopolizuar nga emra fix si një show entertainment për trushplarje!

A do të ketë zgjim të ndërgjegjes të shoqërisë në Shqipëri?

Kush do ta zgjojë ndërgjegjen e shoqërisë në Shqipëri?

Natyrisht jo ata që domenin e informimit publik e shohin sikur kasta politike shqiptare pushtetin!

Henry Grunwald, ish kryeredaktori i Times thoshte me të drejtë se “Gazetaria nuk mund të heshtë kurrë: ky është virtyti më i madh dhe faji i saj më i madh i gazetarisë. Gazetaria duhet të flasë dhe të flasë menjëherë, kur jehona e mrekullisë, e triumfit apo shenjat e tmerrit janë akoma në ajër.”

Në Shqipëri ka 76 vjet që gazetaria hesht ose  flet si qendrat e zërit të propagandës për të çoroditur dhe për ta zgjatur amnezinë e shoqërisë shqiptare.

Nëse gazetaria do të fliste sikur i takon, do të thosh: Shqiptarë ngrihuni ta rrëzojmë këtë sistem kalbësirë 76 vjeçar që na ka marrë peng të ardhmen e sa e sa brezave dhe vijon të na e ketë marrë peng ardhmërinë!

[easy-share buttons="facebook,google,twitter" image="https://www.voal.ch/wp-content/uploads/2021/03/XHFK60.jpg" counters=0 native="no" url="https://www.voal.ch/korpusi-i-paqes-nje-institucion-amerikan-nga-frank-shkreli/"]

KORPUSI I PAQËS: NJË INSTITUCION AMERIKAN – Nga Frank Shkreli

Me rastin e 60-vjetorit të themelimit dhe të 30-vjetorit të rivendosjes së marrëdhënieve shqiptaro-amerikane

 

60-vjetë më parë, Senatori i atëhershëm, Xhon F. Kenedi, mbajti nje fjalim historik gjatë fushatës së tij për president në Universitetin e Miçigenit, në Tetor të vitit 1960 e që një vit më vonë çoi në formimin e entit që sot njihet si Korpusi i Paqës.  Me atë rast, Xhon F. Kenedi u bëri një thirrje emocionale studentëve universitarë amerikanë që të shkonin si vullnetarë, për një vit ose dy, në vendet në zhvillim e sipër anë e mbanë botës.

Në shkallët e Universitetit Miçigen, Xhon Kenedi sfidoi studentët amerikanë që t’i shërbenin vendit të tyre në kauzën për paqë duke jetuar dhe duke punuar në vendet ne zhvillim, anë e mbane botës.  Vetem disa javë pas atij fjalimi, studentët filluan të mblidhnin firma në mbështetje të kësajë ideje dhe kështu lindi Korpusi i Paqës.  Kongresi amerikan, si rrjedhim, miratoi në vitin 1961, legjislacionin duke i dhënë Korpusit të Paqës mandatin, “për të promovuar paqën dhe miqësinë në botë”. Ishte ky një ent i ri dhe mundësi e re për vullnetarët amerikanë të profesioneve të ndryshme që t’i shërbenin vendit të tyre dhe botës.

 

Megjithëse kanë kaluar 60-vjetë, kjo thirrje dëgjohet edhe sot ndërsa  shume të rinj e të reja amerikane i përgjigjen gjithnjë apelit të ish- Presidentit Kenedi për të shërbyer, vullnetarisht, anë e mbanë botës, në kauzë të paqës dhe të miqësisë midis popujve.  Misioni i Korpusit Amerikan të Paqës, atëherë dhe sot, është që vullnetarët e këtij enti qeveritar amerikan të ndihmojnë vendet në zhvillim, me qellim, që ato vetë të ndërmarrin programe dhe projekte zhvillimi; që të promovojnë  mirëkuptim më të madh ndaj amerikanëve nga të huajt dhe të kontribojnë, njëkohësisht,  edhe për një mirëkuptim më të madh të popujve, anë e mbanë botës, për Shtetet e Bashkuara të Amerikës.  Fillimisht, vullnetarët e parë punonin si mësues, por më vonë aktiviteti i tyre u zgjërua edhe në fushë të tjera, siç është zhvillimi ekonomik dhe programet në sektorët e mjedisit, teknologjisë, e tjera.

 

 

Natyrisht, se para 15 Marsit të vitit 1991 — datë kjo kur Shtetet e Bashkuara dhe Shqipëria lidhën marëdhëniet diplomatike pas 45 vjetësh, nuk kishte prani të Korpusit të Paqës në Shqipëri.  Grupi i parë i vullnetarëve i perbërë prej 21 vetash, sipas Korpusit te Paqes, ka mbërrijtur në Shqipëri Qershorin e vitit 1992 dhe menjëherë filluan veprimtarinë e tyre duke dhenë mësim në anglisht në shkolla të mesme dhe universitete.  Ky grup u pasua nga 12 vullnetarë të tjerë që morën pjesë në një projekt të zhvillimit të biznisit të vogël.  Programi për Shqipërinë u zgjërua përsëri në vitin 1995 me 15 vullnetarë që u aktivizuan në një projekt bujqësor. Ç’prej arritjes së grupit të parë të pjesëtarëve të Korpusit të Paqës në Shqipëri, më shumë se 800-vullnetarë kanë shërbyer gjatë këtyre 30-viteve të normalizimit të marrëdhënieve me vendin e shqiponjave, ndërkohë që Shqipëria ishte atdheu i dytë për ta, për aq kohë sa kaluan atje.

 

Në vitin 1997, ishte në plan që programet e Korpusit të Paqës në Shqiperi të shtoheshin dhe të zgjëroheshin edhe më shumë, por tragjedia e vitit 1977 në Shqipëri çoi në evakuimin e të gjithë vullnetarëve të Korpusit Amerikan të Paqës, si dhe në mbylljen e misionit të tij në Shqipëri.

 

Pas një mungese prej gjashtë vjetësh, vullnetarët e Korpusit te Paqës ishin ri-kethyer në Shqipëri për të filluar trajnimet për një projekt në ndihmesë të bashkive dhe për zhvillimin e projekteve për mësimin e gjuhës anglisht, si edhe për projekte të tjera të shërbimit shëndetësor e të tjera.  Sipas Korpusit të Paqës, vullnetarët e këtij enti amerikan — në Shqipëri kanë punuar dhe kanë bashkrenduar gjithë aktivitetin e tyre me organizma dhe ente të qeverisë shqiptare, si dhe me USAID në Tiranë, me organizata jo qeveritare shqiptare, si due me universitete dhe me drejtorë shkollash, anë e mbanë Shqipërisë.  Vullnetarët e Korpusit të Paqës në Shqipëri kanë marrë pjesë edhe në projekte siç janë planifikimi urban, zhvillimi ekonomik, zhvillimi turistik, planifikimi strategjik si edhe në promovimin e pjesëmarrjes së qytetarëve në jetën politike, ashtuqë që ata të kenë një zë vendimarrës, në komunitetet  ku jetojnë.

 

Veprimtaria e vullnetarëve të suksesshëm të Korpusit Amerikan të Paqës është një kontribut me vlerë për të dy palët, pasi ndihmon në njohjen dhe mirë-kuptimin e përbashket midis popujve dhe shteteve.  Le të shpresojmë që në këtë 30-vjetor të rivendosjes së marrëdhenieve midis Washingtonit dhe Tiranës, që po afrohet, vullnetarët e Korpusit të Paqës në Shqipëri, të krijojne lidhje dhe njohuri pozitive me shqiptarë e shqiptare, anë e mbanë vendit, te cilët rradhë herë kanë mundësi kontaktesh me amerikanë dhe që veprimtaria e këtyre vullnetarëve amerikanë në Shqipëri të kontribojë edhe në përforcimin e mëtejshëm të marrëdhënieve midis dy popujve tanë ne 30-vjetorin e ri-vendosjes se marreëdhënieve diplomatike midis dy vendeve tona.

 

Ambasadorja e Shteteve të bashkuara në Tiranë, Zonja Juri Kim në një mesazh urimi në twitter drejtuar vullnetarëve me rastin e 60-vjetorit të themelimit të Korpusit të Paqës, thotë se ata përfaqësojnë gjërat më të mirat të Shteteve të Bashkuara dhe anasjelltas.  Duke i falënderuar vullnetarët e Korpusit të Paqës për shërbimin e tyre, Ambasadorja amerikane shkruan se mezi pret këthimin e tyre në Shqipëri, pas zhdukjes së Covid-19.  Ndërsa, Sekretari Amerikan i Shtetit, Z. Antony J. Blinken, në mesazhin e tij me rastin e 60-vjetorit të Korpusit të Paqës shprehet se, “Jam i vetdijshëm se vullnetarët e Korpusit të Paqës mezi presin të këthehen në shërbimin e tyre sa më parë që të jetë e sigurt për të bërë një gjë të tillë. Dhe kur të këthehen”, në vendet e tyre të punës, shtoi kryediplomati amerikan, “ata do të jenë ambasadorët më të mirë të vlerave Amerikane”, në botë.

[easy-share buttons="facebook,google,twitter" image="https://www.voal.ch/wp-content/uploads/2021/02/eshrefymeriprofesor-2.jpg" counters=0 native="no" url="https://www.voal.ch/brukselizmit-i-ka-zene-rrota-bishtin-me-shtetet-e-bashkuara-te-amerikes-nga-prof-dr-eshref-ymeri/"]

Brukselizmit i ka zënë rrota bishtin me Shtetet e Bashkuara të Amerikës – Nga Prof. dr. ESHREF YMERI

 

 

Në mbështetje të analizës

së nacionalistit Gjok Dabaj

 

Në numrin e sotëm të Portalit “Fjala e Lirë”, 02 mars, lexova analizën e intelektualit nacionalist Gjokë Dabaj, me titull “Hajvanllëqet e Evropës nuk kanë të mbaruar”.

Në krye të analizës, Redaksia e Portalit kishte bërë prezantimin e këtij intelektuali të nderuar, për çka Prof.dr. Fatmir Terziu meriton falënderime të përzemërta.

Analizat e intelektali Gjokë Dabaj, të botuara shpesh herë në faqet e këtij Portali, dëshmojnë më së miri se ai është një atdhetar i madh, një shqiptar i vërtetë. Me këtë rast, dëshiroj ta përshëndes dhe t’i shtrëngoj dorën për analizën e shkëlqyer. Ai, me shumë të drejtë, Evropës ia ka nxjerrë bojën paq. Unë, në analizat e mia, duke pasur parasysh largimin fort domethënës të Londrës nga Bashkimi Evropian, Evropën nuk e kam quajtur më Evropë, por e kam quajtur dhe vazhdoj ta quaj Brukselizëm. Në qoftë se Brukselizmi do të kishte pasur sadopak tru në kokë, duhej të kishte rënë në përsiatje të thella pas largimit të Anglisë, si një ndër shtetet më me autoritet në botë. Brukselizmit i ka zënë rrota bishtin me Shtetet e Bashkuara të Amerikës, se po të mos ishin Shtetet e Bashkuara, Brukselizmi do të ishte përqafuar dhe puthur me kohë me Moskën. Ai sulmi i Makronit kundër NATO-s ishte me domethënie të thellë. Nga tribuna e Brukselizmit Makroni deklaroi: “NATO po përjeton vdekje klinike dhe BE duhet të rimarrë sovranitetin ushtarak”. Kjo ishte një deklaratë sa e turpshme, aq edhe paradoksale. Kjo ishte mosmirënjohja më e thellë ndaj Shteteve të Bashkuara dhe ndaj Anglisë, të cilat luajtën rolin vendimtar për zbarkimin e trupave të tyre në Normandi në qershor të vitit 1944, pikërisht për çlirimin e Perëndimit evropian nga nazizmi. Por, çuditërisht, askush nga mumjet e parlamentit të Brukselizmit nuk iu kundërvu Makronit për deklaratën e tij antiamerikane, antiangleze dhe proruse. Ç’t”i bësh! Makroni, si politikan prorus, me këtë deklaratë ka dashur të thotë që Shtetet e Bashkuara duhet të hiqen qafe nga Perëndimi evropian. Harron, i shkreti, se sikur amerikanoanglezët të mos kishin zbarkuar në Normandi, Perëndimi evropian do të kishte rënë nën çizmen ruse. Se Stalini, pas ndarjes që i bëri Polonisë me Hitlerin në shtator të vitit 1939, kishte përgatitur planin për sulm kundër Gjermanisë, i cili, siç ka deklaruar gjenerali Ivanov, do të fillonte të djelën e 06 korrikut 1941. Dhe strategjia e Stalinit ishte që sulmin do ta ndalte në Gjibraltar, në përputhje me Testamentin e Pjetrit të Parë për pushtimin e Evropës nga Rusia. Sikur të ishte vënë në jetë ky plan, Perëndimi evropian do të qe katandisur të fliste me vete, siç u katandisën vendet e bllokut komunist. Por plani i Stalinit nuk u realizua se Hitleri, po sipas gjeneralit Ivanov, ia rrëmbeu iniciativën nga dora dy javë përpara, më 22 qershor 1941.

Sa për qëndrimin e Brukselizmit jo vetëm ndaj Shqipërisë Londineze, por edhe ndaj mbarë kombit shqiptar, nuk ka asgjë për t’u habitur. Kjo për faktin se Brukselizmi vepron në sinkroni të plotë me shovinizmin rusomadh, i cili ka qenë dhe vazhdon të mbetet armik i betuar i kombit shqiptar, sepse ka luajtur një rol vendimtar për copëtimin e trojeve tona etnike që prej Kongresit të Berlinit të vitit 1878, deri në Konferencën e Londrës të vitit 1913 dhe në Traktatin e fshehtë të Londrës të vitit 1915, ku Rusia ka qenë violina e parë, për çka unë kam folur me gjuhën e fakteve në analizën me titull “Rusia, kjo armike e betuar e kombit shqiptar”, të botuar në internet në vitin 2009.

Feniks, Arizona

02 mars 2021

[easy-share buttons="facebook,google,twitter" image="https://www.voal.ch/wp-content/uploads/2021/03/skenderilibrixhahidit.jpg" counters=0 native="no" url="https://www.voal.ch/gjenia-shkodrane-ne-librin-e-xhahid-bushatit-per-teatrin-migjeni-botime-albas-tirane-2019-shenime-nga-skender-bucpapaj/"]

GJENIA SHKODRANE NË LIBRIN E XHAHID BUSHATIT PËR TEATRIN ‘MIGJENI, Botime ALBAS, Tiranë, 2019. – Shënime nga SKËNDER BUÇPAPAJ

 

 

Një dhuratë tejet e çmuar për mua nga Shkodra në javët e para të këtij viti – libri “Teatri ‘Migjeni’, kujtesa e një qyteti” (Biografi, role, intervista, kujtime, biseda, dëshmi, dorëshkrime, ditare, letra, arkiv.. etj.).

Autori i librit Xhahid Bushati, miku im i hershëm që nga fillimi i viteve ’70, është shkrimtar shumë i njohur, me dhjetëra libra të botuar të letërsisë për fëmijë të të gjitha moshave dhe me shumë libra për të rritur, lëvrues i shquar i poezisë, i përrallës, i tregimeve, novelave, pjesëve për kukulla, fitues çmimesh kombëtare dhe ndërkombëtare, i botuar në revistat e specializuara në Shqipëri, Kosovë, Maqedoni e Veriut dhe Mal të Zi, pjesëmarrës aktiv dhe i vlerësuar në panairet shqiptare të librit, me rol të rëndësishëm në funksione drejtuese në Shoqatën e pavarur të shkrimtarëve shqiptarë të letërsisë për fëmijë e të rinj. Ai është mësimdhënës që nga mesi i viteve ’70, fillimisht në malësitë e Kukësit, më pas në malësitë e Veriut dhe në qytetin e lindjes, pedagog në Universitetin “Luigj Gurakuqi”, kritik dhe studiues serioz i letërsisë, njeri dhe artist me interesa shumë të gjera dhe me pasion e dashuri të mëkuar qëkur ka lindur për Shkodrën e tij, qytetin tonë të përjetshëm.

 

XHAHID BUSHATI

Që nga mesi i viteve ’80, pas specializimit pasuniversitar në Universitetin e Tiranës, Xhahid Bushati u muar për 15 vjet me gazetari kulturore në Radio Shkodra. Këtu zuri fill edhe libri për Teatrin “Migjeni”, i cili ia mori autorit të tij 31 vjet punë.

Pa të gjitha cilësitë dhe përvojat e mësipërme vështirë të mund të përfytyrohej poetika e kujtesës së qytetit, e përbërë nga jetëshkrime aktorësh, burime arkivore, koleksione gazetash dhe revistash, dëshmi kolegësh, dorëshkrime të vetë aktorëve, letra, intervista që i ka marrë autori i librit, nuk mund të kuptohej poetika e ngjizjes dhe krijimit të këtij libri, i cili përfshin dekada të tëra kujtese të disa brezave të artistëve shkodranë, nuk mund të kuptohet as poetika e leximit të këtij libri.

Teatër është një fjalë e greqishtes së vjetë që do të thotë “vend për të parë”, pra vend ku njerëzit shkonin e shkojnë për të parë jetën e tyre të shndërruar në art. Është hapësirë e shenjtë për aktorët. Është rreze rëntgen për shpirtin e kohës dhe të shoqërisë. Teoritë përkatëse e shikojnë si formë arti të së tashmes: ai ekziston vetëm në të tashmen, dhe menjëherë zhduket. Këtë përgjegjësi e kanë ndjerë edhe aktorët e mëdhenj të Shkodrës. “Në teatër çdo natë lind, rritet dhe vdes një vepër”, është një fjalë e urtë të cilën Bep Shiroka dhe kolegët e tij e kishin si refren të jetës. Prandaj për këtë formë të artit thonë edhe se është një realitet që ekziston vetëm në mendjen e publikut, për rrjedhojë vetëm në kujtesën e publikut.   Edhe Xhahid Bushati e shikon, me të drejtë, si kujtesë të qytetit të Shkodrës teatrin “Migjeni”.

37 emra që i dhanë kuptim më të plotë jetës shkodrane dhe gjenisë shkodrane

Janë 37 emra të mëdhenj pa të cilët Shkodra mijëravjeçare do të ishte e mangët, 37 emra që i dhanë kuptim më të plotë jetës shkodrane dhe gjenisë shkodrane në gjithë gjysmën e dytë të Shekullit XX dhe në gati krejt çerekun e parë të Shekullit XXI.

Xhahid Bushati, në librin e tij, i pari dhe deri tani i vetmi për Teatrin “Migjeni”, një libër që vetëm ai (siç do ta argumentojmë në këto shënime) mund ta shkruante, i ka sjellë këtu sipas rendit alfabetik. Këtij rregulli nuk i binden vetëm emrat Paulin Lacaj ( 28 prill 1914 – 14 janar 1976) dhe Fejzi Spahija. I pari është ai që mendoj se, po të mos mendojnë për historinë e teatrit themeluesit e saj, nuk do të ketë kush të mendojë. Dhe u bë edhe themelues i arkivit, ku ka gjetur lëndë edhe ky libër, ku mund të gjejnë lëndë të gjithë librat, të gjitha veprat e artit që do t’i kushtohen në veçanti këtij institucioni dhe në tërësi këtij qyteti që është djepi i kulturës sonë kombëtare. Lacaj e kuptonte se, me kohën, gjithçka që do të shqiptohej në skenën e teatrit, do të shuhej në eter dhe se ai arkiv do të ishte pavdekësia e teatrit. (“Për të e rëndësishme ishte çdo gjë: një telegram, një ftesë teatri, një pjesë, një shirit incizimi, data se kur është dhënë shfaqja, platforma e regjisorit…”) Autori i librit vë re një veçanti karakterizuese të Lacajt, gjithçka e shkruante me penë. Megjithëse e zotëronte makinën e shkrimit, ai parapëlqente bukurshkrimin e tij, atij ia besonte jetëgjatësinë arkivit, joshjen ndaj studiuesve që do të interesohen për historinë e teatrit. Në fakt, Lacaj çonte më tej traditën e skribëve, shkruesve të saktë e të bukur të teksteve, pa të cilët deri vonë as që mund përfytyrohej asnjë burokraci. Nga kjo trashëgimi, autori i librit, ka shkëputur një faqe shembullore, atë të organikës së parë, mbi bazën e vendimit të Këshillit të Ministrave, datë 24 nëntor 1949, mbi themelimin e teatrit profesionist të Shkodrës, i cili hynte në fuqi më 1 dhjetor 1949.

I dyti, Fejzi Spahija, aktor dhe më vonë drejtor i insitucionit, mendon dhe punon për pavdekësinë e teatrit në një mënyrë tjetër, ai shkruan ditar.  Në libër vijnë fletë ditari nga vitet 1960-1961, shumë të rëndësishme për rritjen profesioniste të institucionit. Ndër të tjera janë penelatat brilante për përcjelljen që ia bëri Shkodra piktorit Simon Rrota, i ndarë nga jeta me 28 janar 1961 dhe eklipsit të diellit të 15 shkurtit të atij viti.

Pa i periodizuar, thjesht mbi kritere enciklopedike, sipas renditjes alfabetike, vijnë 35 emrat e tjerë të mëdhenj: Adem Kastrati (13 shkurt 1909 – 14 qershor 1972), Andrea Skanjeti (21 gusht 1906 – 29 nëntor 1992), Antoneta Fishta (22 janar 1922 – 26 tetor 2006), Athanas (Tano) Banushi (4 shkurt 1927 – , Bep Shiroka (25 shtator 1933 – 1 korrik 2010), Çezarina Çiftja (26 shkurt 1927 – 16 maj 2008), Esat Oktrova (28 prill 1930 – 21 mars 2001), Fadil Kraja (1931), Fatbardh (Bardh) Smaja (2 shtator 1956 – shtator 2016), Gjosho Vasia (28 tetor 1931 – 31 dhjetor 2019), Hajrije Sula, Hasan Smaja (25 korrik 1922 – 23 korrik 1997), Jolanda (Landi) Shala (14 maj 1947 – 22 nëntor 1984), Julka Kakarriqi, Justina Alia, Lec Bushati (10 korrik 1923 – 16 shtator 1996) , Lec Fishta (5 mars 1920 – 4 korrik 1995), Lec Shllaku (3 nëntor 1921 – 4 gusht 2007), Mirjam Bruçeti (15 mars 1949 – , Ndrek Prela (13 mars 1920 – 14 nëntor 2011), Ndoc Deda ( – 22 shkurt 1983) , Nefail Piraniqi (18 mars 1940 – 8 shkurt 1996), Paulin Preka (2 shkurt 1935 – , Pjetër Deda, Pjetër Gjoka (2 gusht 1912 – 12 maj 1982), Preng Lëkunda (6 korrik 1921 – 3 mars 1968), Ramiz Rama (9 nëntor 1911 – 3 korrik 2015), Roza Xhuxha (Anagnosti) (27 tetor 1943) , Serafin Fanko (24 maj 1937 – 29 nëntor 2017), Tefë Krroqi (28 shtator 1924 – 1 dhjetor 1995), Tinka Kurti (17 dhjetor 1932), Violeta Sekuj, Zef Deda (27 korrik 1950), Zef Jubani (2 dhjetor 1910 – 1 dhjetor 1958), Zyliha Miloti (11 janar 1946).

Janë të gjithë zëra enciklopedikë, ku kërkohet që dijetari të bëhet një me artistin e fjalës, stili shkrimor dituror të bëhet një me stilin letrar, çka këtu është arritur më së miri.

Janë të gjithë emra që i zgjojnë nostalgji një brezi më të hershëm se ne, brezit tonë, si dhe brezave pas nesh. Shumë prej tyre kam pasur fatin t’i ndjek në skenën e teatrit “Migjeni” në periudhën time të shkurtër studimore në Shkodër, ndonjë prej tyre edhe e kam takuar e njohur më nga afër në mjediset kulturore shkodrane, më vonë edhe në mjedise të kryeqytetit. I kam ndjekur gjithnjë në emisionet “Teatri në mikrofon” apo “Teatri në ekran” të asaj kohe. Disa prej tyre edhe në filmat që ata kanë luajtur. Shumë nga ata që nuk kam pasur si t’i njoh as t’i shoh, kishin filluar jetën e tyre të dytë, të shndërruar në legjendë, në Shkodrën e tyre. Nga yje tokësorë ishin shndërruar tashmë në yje qiellorë. Nga yje të përditshmërisë shkodrane ishin shndërruar në yje të qiellit të përjetësisë së artit shkodran dhe atij kombëtar.

Nga këndi i një admiruesi të përkushtuar, aq më tepër i një bashkëqytetari, i një njohësi të afërt, nganjëherë edhe shoqëror e familjar, si dhe të një hulmtuesi të zellshëm e të palodhur iu është qasur Xhahidi, i cili ka pasur fatin e veçantë, të privilegjuar, se është lindur e rritur me artin e tyre. Pa këtë përmasë që e përshkon tejendanë librin, vështirë se do t’ia arrinte të sillte jetën 70 vjeçare të Teatrit “Migjeni”, të përbërë nga jetë dhe vepra të të gjithë atyre 37 emrave, të denjë secili për romane më vete.

Kjo jetë 70 vjeçare ka një parajetë që daton, për skenën teatrore, që nga viti 1880, me lindjen e artit amator, por edhe në karnavalet të cilat askund nuk ishin më të bukura se në Shkodër derisa i ndaluan më 1967, prej ku degëzohen teatri dhe humori, të pasuara në estradën, në dramën dhe në komedinë, prej ku degëzohen arti muzikor dhe artet e lojës skenike, derisa pikërisht në Teatrin “Migjeni” do të luhej opera e parë shqiptare, “Mrika”.

Lexuesit i është lehtësuar gjithçka që, nëpërmjet renditjes alfabetike, të bëjë vetë renditje të tjera sipas rrafshesh të ndryshme që libri i ngërthen thellë vetes. Sipas kësaj poetike, do të kishim disa nën-ndarje të emrave të mëdhenj të teatrit shkodra, si (1) jetë të ndërprera (2) talente të ndërprera (3) jetë dhe talente të mbijetuara (4) jetë dhe talente të përmbushura. Në mënyrë të përmbysur do të kishim ata që patën fat në jetë dhe në karrierë, ata që patën peripeci në jetë dhe në karrierë, ata që nuk patën fat të bënin karrierë dhe ata që nuk patën fat të jetonin.

Në kohën tonë qarkullonte shpesh e kudo thënia e Gorkit se rruga e artit është e shtruar me gozhdë.  Për artin skenik në Shkodër majat e gozhdëve ndoshta ishin më të mprehta se kudo tjetër. Artistët e skenës përballeshin me luftën e klasave në shoqëri e në arte, me biografitë e tyre, me sfidat e rritjes artistike, deri me sfidat e jetës së tyre të përditshme.

Vdekjet engjëllore në Teatrin “Migjeni”

Jetë dhe karrierë e ndërprerë është Zef Jubani, sinonim i vetë Teatrit. Në moshën 48 vjeçare, në kulmin e tij artistik, Zefi vendosi të mos e dërgojë shpirtin e tij në qiell, por ta mbajë brenda atyre mureve, ku kishte jehuar edhe zëri i tij. Me biletën në xhep për të parë operën e Prenk Jakovës, papritur e pakujtuar, ai, në krahët e shokëve pushon së jetuari dhe nis përjetësinë e tij. Deri atëherë ka realizuar 40 role, secili më kryevepër se tjetri. I mbeten pa luajtur edhe dhjetëra role të tjera. Vdekja e tij është ëngjëllore.  Xhahid Bushati nuk ka pasur si të takohet, si të njihet, si të bisedojë me Zefin, por arrin të takohet me jetën e Zefit, të njihet e të bisedojë me të nëpërmjet kujtimeve të Tinka Kurtit, Ymer Balës, Ndrekë Prelës, Violeta Sekujt, Bep Shirokës, Antoneta Fishtës, Lec Bushatit, Dionis Bubanit, Xhemal Brojës. Xhahidi i drejtohet metaforikisht Jubanit: “Këto kujtime i mblodha siç mblidhen xixëllonjat, por nëpër vite.”

Në të njëjtën mënyrë Xhahidi rindërton jetën Pjetër Dedës, babait të aktorit Zef Deda, atij që ndërtoi traditën e skenografisë në Teatër, i larguar këso bote në moshën 36 vjeçare. Xixëllonjat e kujtimeve tregojnë se ishte një vizatues i pashoq. Ishte i vetmi që u ndodh pranë Gjergj Fishtës në çastin e vdekjes dhe e përjetësoi atë moment me laps e letër. I tij, në laps e letër, është edhe portreti më i njohur i Mjedës. Ai është rritur jetim, është nga një familje e varfër brez pas brezi. Dhe pas vetes lë, po ashtu, fëmijë të varfër e jetimë. Edhe vdekja e tij është ëngjëllore.

Në një tjetër dritë, tashmë intime, sjell autori Nefail Piraniqin, mikun e tij të ngushtë, me shumë miq të përbashkët, të cilit vdekja ia ndërpreu jetën dhe karrierën në moshën 56 vjeçare. Është një tjetër vdekje engjëllore në Teatrin Migjeni.

Jetë dhe karrierë e ndërprerë dhimbshëm dhe trishtueshëm, në moshën 29 vjeçare, është Çezarina Çiftja, aktorja e parë e profesioniste e teatrit “Migjeni”, së cilës teksa bisedon me autorin e librit, i shpëton një lot “mbi faqen e mplakur…”. Një jetë dhe karrierë e ndërprerë, një poemë tragjike, një dhimbje që për Shkodrën, qytetin më artdashës në botë, nuk ka të shuar as të mbaruar kurrë është Jolanda Shala. Në kapitullin e saj, Xhahid Bushati shpalos poetin më shumë se në çdo kapitull tjetër të librit të tij: “Një jetë me ëndrra! Çelën në maj, u venitën dhe u thanë në nëntor. Një rriskë qielli mbushur me xixëllonja maji!” Më tej: “Fëmijëria e saj rrinte si pikë loti mbi qerpikun e njomë, pezull mbi faqen e brishtë. Prindërit i vdiqën herët.” Të papërsëritshme janë edhe portretet e prindërve të saj, Gasprit, babait violinist virtuoz, Marijes, këngëtares me zë të ëmbël të jareve shkodrane. Është edhe kjo një vdekja engjëllore në Teatrin “Migjeni”.

            Jetë dhe karrierë e ndërprerë është Preng Lëkunda, i larguar nga jeta në moshën 47 vjeçare, në kulmin e përkryerjes artistike në teatër dhe në fillimet e para në kinematografi, pas një sëmundje që e mori brenda ditës. Reklama e shfaqjes ku ai do të luante në mbrëmje, do të hiqej. Preng Lëkuda vdiq! Shfaqja nuk do të jepet. Shkodra mezi mban frymën. Është vdekje tjetër engjëllore në Teatrin “Migjeni”.

Ndërprerjet dramatike në Teatrin “Migjeni”

Karrierë e ndërprerë është Ndoc Deda, i ardhur edhe ai nga një mjerim i skajshëm familjar. E fillon jetën e teatrit 13 vjeç dhe ia ndërpresin kur ai është 44 vjeç. Më 8 maj 1951 kur ia vënë prangat dhe bën 8 vjet burg të rëndë në kampet e punës. Pas daljes nga burgu i kthehet jetës teatrore amatore, por kurrë asaj profesioniste.

Karrierë e ndërprerë, pa rikthim, për arsye biografike, është aktorja Hajrije Sula. Karrierë e ndërprerë dhe e mbijetuar është Justina Alia, e goditur pas Plenumit të IV-t për shkak të Festivalit të 11-të Këngës në Radiotelevizion.

Karrierë e ndërprerë është edhe Lec Bushati, epiku më i madh i skenës dhe ekranit shqiptar, i përballur pothuaj gjithnjë e tejet suksesshëm me role të mëdhenj. Zërin e tij shqiptarët nuk do ta harrojnë kurrë qëkur ai dubloi zërin e Skënderbeut në filmin sovjetik për Heroin tonë Kombëtar. Portreti i zëri të tij, që duket sikur e shqiptojnë grykat e maleve, është më harmonik se te kushdo tjetër me portretin fizik të njeriut. Lec Bushati e ndërpreu karrierën e tij në Paris, kur në sheshxhirimin e tij të fundit, pësoi krizë në zemër dhe iu nënshtrua një operacioni shumë të vështirë. Kështu që në njëzet ditët e fundit të jetës së tij Lec Bushati nuk i pa më skenat as sheshxhirimet.

Të gjithë këta emra janë sinonim i Teatrit “Migjeni”

Jetë dhe karrierë e përmbushur është Andrea Skanjeti, njëri ndër tre regjisorët (bashkë me Esat Oktrovën dhe Serafin Fankon) dhe njëri ndër tre dramaturgët (bashkë me Fadil Krajën dhe Serafin Fankon) që ka lënë përjetë vulën e tij në teatrin “Migjeni”. Skanjeti ka bërë mbi 300 regji në këtë teatër dhe plot të tjera në teatrin e kukullave, është vlerësuar gjithnjë nga kritika bashkëkohore dhe ka marrë titullin më të lartë të atëhershëm, Artist i Popullit. Jetë dhe karrierë e përmbushur është Athanas (Tano Banushi), të cilin Xhahid Bushati e quan “univers aktoresk”. Ka dalë mbi 1000 herë në skenën e teatrit, ka realizuar mbi 1000 personazhe, në mënyrë brilante. Është aktori komik shqiptar me rrezatimin më të gjerë. Autori i librit nuk ka përtuar t’i shterojë të gjithë përfundimet e arritura nga njohësit më të thellë të artit të tij shumë kompleks dhe të sjellë edhe analizat e sintezat e tij. Jetë dhe karrierë e përmbushur është Bep Shiroka aktor i roleve të mëdha në drama dhe komedi. Në më se 40 vjet karrierë ka luajtur 160 drama e komedi dhe në shumë filma. Jetë dhe karrierë e përmbushur është Fadil Kraja, i cili ka në fondin e teatrit rreth 60 drama. Pa to, ky institucion nuk mund të kuptohet. Jetë dhe karrierë e përmbushur është Hasan Smaja, me mbi 100 role në estradë, realizuar plot kolorit dhe dhe me larmi të pashoqe. Jetë dhe karrierë e përmbushur është Ndrek Prela, nga 91 vjet 60 prej tyre në skenë dhe ekran, aktor i paharrueshëm i përkryerjes së të ashtuquajturave role të vogla. Jetë dhe karrierë e përmbushur është Paulin Preka, tetë vite në teatrin e dramës dhe 37 vite në teatrin e estradës, duke realizuar mjeshtër me qindra personazhe. Jetë dhe karrierë e përmbushur është Serafin Fanko si aktor, regjisor dhe dramaturg që solli përmasën moderne në teatrin e Shkodrës dhe me ndikim në teatrin e kinematografinë shqiptare. Jetë dhe karrierë e përmbushur është Tinka Kurti, “interpretuesja rrezatuese, me një diapazon të gjerë aktorial në skenë dhe në kinematografi,” – siç e cilëson Xhahid Bushati. Jetë dhe karrierë e përmbushur është Zyliha Miloti me mbi 50 vjet në skenë. Të gjithë këta emra janë sinonim i Teatrit “Migjeni”.

            Aktorë shumëplanësh, artistë shumëtalentësh

Aktore shumëplanesh është Atoneta Fishta, e sukseshme rolet komike, dramatike dhe në kinematografi. Tano Banushi siç nënvizon Xhahid Bushati, “ishte aktor shumëplanësh. Dinte të luante tragjedinë, komedinë, skeçin, parodinë, vodevilin, farsën, intermexon etj.”.  E suksesshme në dramë e komedi është Mirjam Bruçeti. I suksesshëm në teatër e kinematografi është Ndrek Prela. Aktor i sukseshëm drame dhe humori është Paulin Preka. Aktor i sukseshsëm i dramës dhe komedisë është Ramiz Rama. E suksesshme në teatër dhe kinematografi është Tinka Kurti. Aktore e sukesshme e dramës dhe komedisë është Zyliha Miloti.

Artist shumëtalentësh e personalitet i shumanshëm është Andrea Skanjeti, “drejtor, regjisor, dramaturg, përkthyes, shkrimtar, filatelist, përgatitës fjalori…” Artisti Bep Shiroka tregonte se në Lidhjen e Shkrimtarëve dhe Artistëve nuk ishte pranuar si aktor, por si piktor. Me pikturë ka vazhduar të merret gjithë jetën. Ka marrë pjesë në ekspozitat e arteve figurative në Shkodër 25 vjet rresht. . Ishte edhe fotograf. Përveçse aktor i suksesshëm i dramës dhe komedisë, ai është autor i 30 skenografive në teatrin “Migjeni”. Një pasion që e ka shoqëruar nga fëmijëria deri në fund të jetës është ai për kanarinat. Fatbardh Smaja ishte klarinetist i talentuar dhe piktor krahas kushtimit ndaj teatrit dhe televizionit. Gjosho Vasia “parodist e kupletist, aktor e imitues, këngëtar duet me kitarën e tij ‘besnike'”, madje edhe kompozitor e autor tekstesh të këngëve. I tillë është edhe Zef Deda. Kitarist e prestixhator, përveçse kupletist i pashoq është Hasan Smaja. Këngëtare, aktore shumplanëshe e teatrit dhe kinematografisë është Justina Alia. Nefail Piraniqi, krahas galerisë së roleve, ka lënë pas vetes edhe batuta pafund me humorin e tij karakteristik shkodran. Preng Lëkunda deri në fund të jetës krahas skalitjes së roleve u muar me skalitjen e vargjeve poetike. Serafin Fanko, regjisori i katërt i teatrit “Migjeni” është gjithashtu aktor, është dramaturg, është skenograf (ka bërë 18 skenografi të shfaqjeve të veta dhe të kolegëve), i shquar është edhe në Teatrin e Poezisë. Tefë Krroqi është aktor, iu përkushtua poezisë deri në fund të jetës. Shkroi dramë. U muar me përkthime dhe me punë botuese.

Xhahid Bushati e mrekullon lexuesin në çdo faqe të librit të tij duke u marrë në masën e duhur me çdo aspekt të lartpërmendur të 37 figurave të teatrit “Migjeni”. Dhe çdo lexues, në mënyrë të pavarur, mund të nxjerrë prej këndej përfundimin e tij se këta aktorë të mëdhenj, këta artistë të talentuar të Shkodrës dhe të kombit, para se të jenë të tillë, janë njerëz me botë të madhe.

Itinerare teatrore

7 nga të 37 emrat e mëdhenj të artit teatror shkodran nuk kanë lindur në Shkodër. Antoneta Fishta lindi në Vjenë, kur është 6 vjeçe dhe banon me familjen në Korfuz mbetet jetime nga nëna, kthehet në Shqipëri, ia kushton jetën dhe talentin Shkodrës, vdes në Itali. Esat Oktrova lind në Pogradec, mbaron studimet në Moskë, është regjisori i tretë i Teatrit “Migjeni”, për tetë vjet punë, krijon shkollën “Oktrova”, – siç nënvizon Xhahid Bushati. Me origjinë prej babait nga Shkodra, lind në Jugosllavi, në Korçola, Julka Kakarriqi, më 1928, kthehet në Shkodër, ku punon mësuese e pastaj aktore deri në pensionim. Ndrek Prela lindi në Tivar, 5 vjeç erdhi në Shkodër, më 1927 me familjen mërgojnë në Argjentinë, rikthehen në Shkodër, ku ai vdes në moshën 91 vjeçare, pasi ia kushtuar gjithë shekullin e tij. Pjetër Gjoka lindi në Ulqin, erdhi 2 vjeç në Shkodër, ku kaloi fëmijërinë dhe rininë. Jetën dhe karrierën i vazhdoi e i mbylli në Tiranë pa u shkëputur asnjëherë nga Shkodra dhe shkodraniteti i tij. Roza Xhuxha (Anagnosti) lindi më 1943 në Tiranë në një familje mirditore. Një vjeçe vjen në Shkodër ku transferohet babai oficer. Ka një karrierë të pasur në “Migjeni”, para se të vendoset në Tiranë. Tinka Kurti lindi në Sarajevë më 1932, në moshë të re vjen në Shkodër, ku arrin majat e karrierës. Aktorja e regjisorja Violeta Sekuj vjen me martesë në këtë qytet, të cilit ia kushton jetën dhe karrierën.

Është pothuaj rregull: emrat e mësipërm, me ndonjë përjashtim, kanë ardhur nga jeta tejet e gjallë amatore e qytetit, janë formuar në teatër dhe kanë krijuar secili shkollën e vet teatrore. Nuk janë të pakët ata që kanë ardhur nga një fushë krejt tjetër e jetës. Bep Shiroka është nisur për piktor dhe është bërë aktor. Fatbardh Smaja është nisur për muzikant dhe është shkolluar për këtë, pastaj e ka bërë për vete përfundimisht teatri. Edhe i ati Hasan Smaja e nisi jetën si muzikan me një orkestër të vogël popullore, si sportist me një skuadër futbolli. Paulin Preka e nisi jetën si mekanik, e vazhdon si marangoz, pastaj kalon në jetën amatore e profesioniste teatrore. Pjetër Gjoka  më 1933 është mbrojtës në ekipin e futbollit “Vllaznia”, më 1934 është kampion kombëtar dhe përfaqësues i vendit në Olimpiadën Ballkanike të Athinës në trehapësh dhe në stafetë. Është edhe muzikant, pjesëtar i bandës së qytetit në instrumentin e kornos. Në vitet ’30 është ndër  tenorët më të mirë të kohës, saqë Tefta Tashko Koço është e interesuar për një bursë për Konservator. Por pasioni për teatrin triumfon ndaj të gjitha pasioneve. Preng Lëkunda e nisi jetën si endacak nëpër çadrat e ciganëve, edhe pa bukën e gojës. Dhe nuk dihet si erdhi tek Teatri. Me fëmijëri tragjike është edhe Serafin Fanko. Ai niset për balerin. Madje në Asamblin e Ushtrisë. Largohet prej andej dhe merret me punë të tjera. Pastaj vjen shkollimi i lartë në vend dhe jashtë vendit për aktor. Zef Deda e nis jetën si tornitor në Vaun e Dejës, e zbulon Gjosho Vasija si artist dhe jeta e tij merr tjetër rrugë.

***

Djepi i kulturës sonë kombëtare, kryeqyteti antik ilir, qyteti shqiptar më iluminist, Shkodra kishte tri institucione me të cilat e sfidonte statusin e provincës: Institutin e Lartë Pedagogjik, Teatrin “Migjeni”, klubin “Vllaznia”.

Xhahid Bushati, me librin për teatrin “Migjeni” hedh dritë në një nga këto përmasa. Ndërkohë ai nuk ka pushuar dhe nuk pushon së kërkuari dhe së punuari për të ndriçuar në të gjitha përmasat gjeninë shkodrane.

[easy-share buttons="facebook,google,twitter" image="https://www.voal.ch/wp-content/uploads/2021/03/xhafershatri.png" counters=0 native="no" url="https://www.voal.ch/ne-oren-2-te-mengjesit-kujdes-covidi-qenkesh-nje-semundje-e-pabese-nga-xhafer-shatri/"]

Në orën 2 të mëngjesit – Kujdes! Covidi qenkesh një sëmundje e pabesë ! Nga Xhafer Shatri

Djersitje, ethe të forta dhe një rraskapitje krejt e papritur më çuan te Qendra për test Covid 19.

Testi doli të jetë negativ, por unë mbeta i gozhduar për shtrati edhe nja 5 ditë të tjera!

Gjendja përkeqësohej dhe, me një vonesë të pafalshme, vendosa të shkoj drejt në spital. Testi u krye menjëherë dhe në të dyja vrimat e hundës derisa me qitën sytë xixa.

Pas një ore, konstatimi ishte krejt tjetër: Isha pozitiv me Codid.

Me shtrin menjëherë në spital. Kujdesi ishte maksimal. Katër ilaçe adiminstroheshin në mua përnjëherë si të isha objekt i një eksperimenti shkencor…

Më së vështiri ishte natën: ilaçet me qitën në një kllapi që e shkaktonin zjarmia, ethet e, sidomos, anbiotiku.

Nuk funksiononte truri. Dhe ky fakt më shashtrisi, sepse të gjitha i përpij, por kur nuk mund të mendoj dhe të gjykoj qartë më duhet vetja si me e pasë kryet e kredhur në ujë.

Një natë me kllapi e zjarmi, vërejta se ora ishte 2 e mëngjesit. Nuk isha as fjetë, as zgjuet.

Ideja e parë që më erdhi ishte ta ndëgjoja Bareshën. E gjeta lehtë, i futa dëgjueset ne vesh dhe zëri magjik i Nexhmie Pagarushës ma vërshoi trupin e shpirtin. Ishte kënaqësi e papërshkrueshme. Menjëherë pastaj e gjeta një koncert të Ilir Shaqirit: Kosovë e përdnritur. Kishte këngë të përzgjedhura, çdonjëra më e bukur se tjetra.

Kur më doli gjumi, nata kishte ikur kaherë.

Falemnderit Nexhmie!

Falemnderit Ilir!

Jemi me fat që i kemi përjetësisht të pranishme në jetën tonë talentin dhe këngët tuaja të pavdekshme.

Një natë tjetër me ndihmoi Spielbergu me filimin e tij të papërsëritshëm “Duhet ta shpëtojmë ushtarin Rayan“. Një kryevepër ku shpërthen talenti i rexhizorit dhe porosia e aftësia sublime e Amerikës për ta ngritur, në maje të qiellit, kultin e shtetit.

Në një atmosferë apokaliptike, kur ushtari Rayan nuk kishte haber për tragjedinë që ishte përplas mbi familjen e tij… Larg atdheut e familjes, dikund në Normandi, me një pushkë të shkretë në dorë, krejt papritur, shpërthen kënga e Edith Piaf:

Nous nous aimions bien tendrement…

Ishte e pamundur që kësaj kënge të kahershme, të ndërthurur mjeshtrisht në njëren nga kryeveprat e Spielbergut t’i rrezistonte qoftë Covidi, qoftë kllapia, qoftë zjarmia.

Ju përshendes të gjithëve dhe mos përgjigjet e mia në mesazhet tuaja të shumta, mos i merrni për keq:

Kujdes!

Covidi qenkesh një sëmundje e pabesë, që e njeh mirë vetëm pasi të qet në kokërr të shpinës.

 

 

 

[easy-share buttons="facebook,google,twitter" image="https://www.voal.ch/wp-content/uploads/2021/03/frankshkrelivoali.png" counters=0 native="no" url="https://www.voal.ch/martin-luther-king-u-per-drejtesine-sipas-fjaleve-te-tij-nga-frank-shkreli/"]

MARTIN LUTHER KING-U PËR DREJTËSINË – SIPAS FJALËVE TË TIJ – Nga Frank Shkreli

Me rastin e muajit kushtuar Historisë së Afrikano-Amerikanëve

Këtu në Shtetet e Bashkuara, muaji shkurt që sapo kaloi, çdo vit i kushtohet zyrtarisht historisë së Afrikano-Amerikanëve.  Ngjarjeve dhe personave të dalluar të kësaj race që kanë bërë këtë histori, duke i kujtuar ata dhe veprat e tyre historike – që bënë historinë e afrikano-amerikanëve, me të gjitha të mirat e të këqiat e saja – me vuajtjet dhe diskriminimet ndaj tyre, por edhe me përparimet më vonë në fushën e të drejtave civile të qytetarëve me ngjyrë dhe sukseset e tyre në fusha të ndryshme të jetës, kulturës dhe historisë amerikane.

 

Historia e Afrikano-Amerikanëve konsiderohet tani si histori e pandarë e historisë së Amerikës, falë përpjekjeve të shumë prej afrikano-amerikanëve gjatë dekadave, për drejtësi, barazi raciale dhe të drejta civile. Me këtë rast po shënoj këtë muaj — kushtuar historisë së Afrikano-Amerikanëve me disa thënje për drejtësinë si domosdoshmëri për të siguruar të drejtat e barabarta për të gjithë dhe pa dallim — nga Martin Luther Kingu, ish-udhëheqësi i lëvizjes për të drejtat civile të Afrikano-Amerikanëve shekullin e kaluar, një lëvizje që më në fund çoi në ndryshime dramatike legjislative në jetën publike dhe politike për Afrikano-Amerikanët.

 

Martin Luther King – nga qëndrimi i një predikuesi protestan me një vizion dashurie domosdoshmërie morale për shoqërinë amerikane — bënte thirrje për drejtësi të vërtetë për të gjitha racat pa dallim, për reforma themelore në sistemin dhe ligjet mbi drejtësinë dhe për barazi para ligjit për të gjithë, duke i bërë apel ndërgjegjes morale të shumicës së amerikanëve të racës së bardhë, për reflektim.

 

Martin Luther King ishte i bindur se reformat serioze në drejtësi dhe ndryshimi i ligjeve për të cilat ai bënte thirrje, nuk mund të bëheshin në një vakum moral pa u përballur shumica e bardhë me historinë e kaluar dhe me trajtimin e tmershëm që çoi në shkeljen e të drejtave bazë të Afrikano-Amerikanëve, përfshir skllavërinë – që mbetet ende një plagë e rëndë kjo, trashëgimia e të cilët ka lënë gjurmë që diktohen edhe sot në historinë moderne amerikane.  Martin Luther King ishte protagonisti kryesor i këtyre ndryshimeve të mëdha në historinë e Amerikës, në gjysmën e dytë të shekullit të kaluar.

 

Në kujtim të muajit shkurt, dedikuar historisë Afrikano-Amerikane, ja disa citime nga Martin Luther King, një udhëheqës frymëzues ky përqafimit të vlerave morale, jo vetëm për ne këtu në Amerikë por për mbarë botën — njëri prej emërave më të njohur dhe më me influencë në komunitetin Afrikano-Amerikan dhe në mbarë historinë e Shteteve të Bashkuara:

 

“Heshtja e njerëzve të mirë është më e rrezikshme se brutaliteti i njerëzve të këqij.”

 

“Vjen një kohë kur heshtja (ndaj të keqës) është tradhëti.”

 

“Të injorosh të keqen do të thotë të bëhesh bashkëpunëtor i saj.”

 

“Padrejtësia kudo është një kërcënim për drejtësinë gjithkund.”

 

“Koha është kurdoherë e përshtatëshme për të bërë atë që është e drejtë.”

 

“Një e drejtë e vonuar është një e drejtë e mohuar”.

 

“Pa drejtësi nuk mund të ketë as paqë”.

 

“Jeta jonë fillon të përfundojë ditën kur ne heshtim për gjërat që kanë rëndësi.”

 

“Errësira nuk mund t’a zhduk errësirën. Vetëm drita mund ta bëjë këtë.  Urrejtja nuk mund t’a zhdukë urrejtjen– vetëm dashuria mund t’a bëjë këtë.”

 

“Askush nuk ka të drejtë të shuaj ëndërrat tua.”

 

“Asgjë në botë nuk është më e rrezikshme se injoranca e sinqertë dhe budallallëku i ndërgjegjes.”

 

“Kam vendosur të qëndroj me dashurinë. Urrejtja është një barrë shumë e madhe për t’u mbajtur.”

 

“Pyetja më këmbëngulëse dhe më urgjente e jetës është: ‘Çfarë po bën ti për të tjerët?”

 

“Paqja nuk është thjesht mungesa e konfliktit, paqja e vërtetë është ekzistenca dhe vendosja e drejtësisë për të gjithë njerëzit.”

 

“Nuk mund të kesh asnjë ndikim mbi ata ndaj të cilëve ke urrejtje.”

 

“Duhet të mësojmë të jetojmë së bashku si vëllezër ose të zhdukemi së bashku si budallenj.”

 

“Unë nuk jam i interesuar në pushtet për hir të pushtetit, por jam i interesuar për pushtet që është i moralshëm, një pushtet që është i drejtë dhe i mirë.”

 

Thënje nga ish-udhëheqi i Lëvizjes për të Drejtat Civile, priftit protesan amerikan, Martin Luther King me rastin e muajit kushtuar historisë Afrikano-Amerikane

 

 

 

Martin Luther King

[easy-share buttons="facebook,google,twitter" image="https://www.voal.ch/wp-content/uploads/2021/03/federicofubini-1.jpg" counters=0 native="no" url="https://www.voal.ch/dragi-dhe-marredheniet-e-qendrueshme-me-shba-tashme-italia-ka-me-shume-rendesi-nevrope-nga-federico-fubini/"]

DRAGI DHE MARRËDHËNIET E QËNDRUESHME ME SHBA – TASHMË  ITALIA KA MË SHUMË RËNDËSI N’EVROPË – Nga FEDERICO FUBINI – Përktheu Eugjen Merlika

Ishim lënë në prag të krizës së qeverisë me një përfytyresë simbolike të rolit evropian të Italisë e të politikës së saj të jashtëme. Vlen të  rikthehemi tek një çast, tani që u krye riti I kalimit ndërmjet Giuseppe Conte-s e Mario Dragi-t. Ishte 30 dhjetor 2020.

Angela Merkel, Emmanuel Macron dhe Xi Jinping lajmërojnë një marrëveshje historike mbi investimet mes Bashkimit Evropian dhe Kinës. Kancelarja merr pjesë si kryetarja e rradhës e BE. Francezi nuk kishte arsye institucionale për t’u dukur – ishte njëri nga 26 drejtuesit e tjerë të Bashkimit – por ishte i vendosur të mbante përshtypjen se pesha e tij politike n’Evropë është e barabartë me atë të Merkel-it. Sa i përket Italisë, ajo as që e kishte parë arritjen e marrëveshjes: pak ditë më parë e gjithë struktura e ministrisë së Jashtëme punonte qetësisht me bindjen se do të ishin dashur ende disa vite.

Por ajo e Merkel-it, Macron-it dhe Xi-ut së bashku nuk është vetëm përfytyresa e parëndësisë, hija e së cilës po zgjatet gjithmonë mbi Italinë kur ai që e drejton nuk i luan më së miri letrat e tij. Ai çast do të mbetet edhe për një tjetër arsye që tani ka të bëjë me Mario Dragin. Ajo fotografi grupi me autokratin kinez zbulonte tërthorazi se Donald Trump-i nuk është e vetmja pengesë në marrëdhëniet ndërmjet Evropës dhe Shteteve të Bashkuara. Joe Biden e priti shumë keq zgjedhjen e evropianëve për të përmbyllur marrëveshje me Kinën më parë se sa ai, atëherë në pritje për të hyrë në Shtëpinë e Bardhë, të kishte kohë për t’u shprehur.

Këtu hyn në lojë qeveria Dragi, sepse kryeministri i ri njihet nga të tjerët drejtues evropianë, jo vetëm si njëri nga të pakëtit që është i sërës më të parë në fushën ndërkombëtare. Dragi ka edhe marrëdhënie më të ngushta se cilido në BE me shumë përfaqësues së majës në administratën Biden, tani që Trump-i ka shkuar por arsyet e tensionit mbeten. Nëse Shtëpia e Bardhë nuk vlerëson marrëveshjen e Brukselit me Kinën, n’Evropë shihet në strategjinë e “Buy American” të administratës së re një lëvizje mbrojtëse në dëm të furnizuesve gjermanë, franceza ose italianë. Nëse në Washington nuk pëlqehen kufizimet në eksportin e vaksinave nga Evropa, në Bruksel vihet re se tani për tani nuk është hequr asnjëra nga taksat e Trump-it kundër qindra prodhimesh evropiane për grindjen mbi Airbusin. E ndërsa Italia, Franca e Spanja vazhdojnë të detyrojnë taksa të jashtzakonshme mbi gjigandët e Big Tech, Biden-i nuk jep asnjë shenjë të pranimit të kompromiseve që lënë të pakënaqur financuesit e mëdhenj të Silicon Valley-t. Lista e mosmarrëveshjevet është e gjatë e sigurisht më e dukëshmja ka të bëjë me marrëdhëniet me Kinën. Macron-i dhe Merkel-i kanë rezerva të dukëshme mbi idenë e një “koalicioni të demokracive”, të propozuar nga Biden-i për të përmbajtur ngjitjen e Pekinit.

Cili mund të jetë vendi i Dragit, që për qeverinë e tij synon në një strategji europeiste e filoatllantike? Jo ai i një ure ndërmjet dy brigjeve, edhe sepse askush nuk ka nevojë për ndërmjetës: gjithmonë një rol i dyshimtë ose, në rastin më të mirë, jo i frytshëm. Në të kundërt hapet një rast i rrallë për Italinë, të ketë rëndësi më shumë se sa lë të mendohet pesha specifike e Vendit në kuadrin ndërkombëtar. Merkel është në muajt e fundit si kancelare, ndërsa kujt do t’a pasojë në Berlin do t’i duhet kohë për të përcaktuar bindjet e tij. Macron-i pothuajse po hyn në fushatën presidenciale, të caktuar pak më shumë se pas një viti dhe është në një formë jo të shkëlqyer: në muajtë e fundit Marinë Le Pen, udhëheqësja e së djathtës skajore, për të parën herë që nga 2017 e ka kaluar në sondazhet mbi turnin e parë.

As Dragi nuk ka një horizont qeverie të pakufizuar. Por ka prestigjin e tij, përvojën dhe marrëdhëniet globale, ka një vështrim të interesit evropian e të aleancës evro-amerikane që përfshin e siguron Italinë në shumë mënyra. Dragi do të ketë edhe kryesinë e G20 për gjithë vitin e do të ecë i rrethuar nga përceptimi që koha e tij në institucionet italiane nuk do të mbarojë me jetën e kësaj qeverie. Për të parën herë prej kohësh zëri i një italiani mund të vlejë njësoj – ndoshta më shumë – se ai i udhëheqësve të Vendeve të tjera më të qëndrueshëm e të sigurtë për vendin e tyre në botë. Një rast për të ndërtuar pak qëndrueshmëri e siguri në vete edhe këtu.

 

“Corriere della Sera”, 15 shkurt 2021     Përktheu Eugjen Merlika

[easy-share buttons="facebook,google,twitter" image="https://www.voal.ch/wp-content/uploads/2021/03/skllt.jpg" counters=0 native="no" url="https://www.voal.ch/sklleverit-me-te-lumtur-jane-armiqte-me-te-hidhur-te-lirise-nga-aurel-dasareti/"]

Skllevërit më të lumtur janë armiqtë më të hidhur të lirisë – Nga Aurel Dasareti*

 

Heronjtë që vdiqën duke mbrojtur ëndrrat e miliona bashkatdhetarëve të tyre do të jenë gjithmonë ylli ynë udhëzues.

**

Njeriu është produkt i atyre që kanë ushtruar ndikim mbi të. Prindërit e mi, secili më mënyrën e vet, kanë ushtruar një ndikim të thellë mbi mua dhe idetë e mia. Ata janë dhe mbeten të shtrenjtë për mua, prandaj qysh në vogëli secilit prej tyre i thosha: “Të dua deri përtej yjeve”. Nga ata kam mësuar si të trajtoj botën dhe si t`i bëjë analizë vetes. Dhe, kuptohet, të interesohem me shpirt për rrënjët e mia të prejardhjes dhe fatin e të tjerëve.

Prindërit e mi kanë një marrëdhënie shumë të veçantë me Shqipërinë edhe pse janë lindur në Amerikë e Australi. Lidhja e fortë, dashuria që kanë mamaja dhe babai për Shqipërinë (gjithë trojet) u janë transferuar fëmijëve të tyre: mua, vëllait dhe motrës. Ata na mësuan ta duam atdheun e gjyshërve tanë. “Duaje Shqipërinë me gjithë zemrën tënde”, na thonë vazhdimisht.

**

Jam i mahnitur me bukurinë e Shqipërisë. Me pemën e lulen dhe përruan e lumin, me bregdetin, ujin e kaltër kristal të plazheve dhe pamjet e maleve, me horizontet. Kam përjetuar bukurinë që këndon brenda meje, kam arritur një lidhje me krijuesin dhe një jetë që më gjunjëzoi për respekt, çudi dhe mirënjohje që gjenetikisht jam shqiptar.  Vendi im (dhe i juaji) është një nga vendet më të mira në botë për të jetuar. Është pothuajse perfekt. Por jo krejt. Duhet pastruar nga bërllok.

Po tani, çka do të ndodhë me ty Shqipëri me trupin tënd të amputuar? Në cilën botë të çmendur të kanë shtyrë të degjeneruarit, hajnat, tradhtarët dhe gazetarët, priftërinjtë e hoxhallarët, dobiçët kriminelët dhe budallenjtë? A ka mbaruar koha e mosrespektimit për shtetin, dhe poshtëruesit e tij të pabesë e hipokritë?

Gjysma e popullsisë është rinia. Gjysma e popullsisë është e papunë. Dhe gjysma e popullsisë jeton nën kufirin e varfërisë. Gjysma e popullsisë kanë braktisur vendin. Emigracioni i paligjshëm nga i gjithë rruzulli tokësor zë vendin e tyre dhe së shpejti do ta ndryshoje tërësisht demografinë ashtu që shqiptarët do të bëhen minoritet në vendin e vet, ndërkaq nataliteti shkon duke u zvogëluar. Do të shuhemi si komb e vend nëse nuk do të bëjmë ndryshime të menjëhershme. Jeta nuk ka telekomandë, duhet të ngrihesh dhe ta ndryshosh vetë! Asgjë e rëndësishme nuk ndodh para se të prishet një model. Kush dëshiron të realizojë ëndrrat e tij duhet së pari të zgjohet prej tyre.

**

Liria është shumë më e rëndësishme sesa një lojë futbolli. Dinjiteti dhe të drejtat e njeriut janë shumë më të rëndësishme sesa Kupa e Botës. Ne duhet të kërkojmë të drejtën tonë. Kjo është arsyeja pse të gjithë duhet të bashkohemi dhe të luftojmë për vendin. Shqipëria është plot me probleme, dhe qëllimi ynë nuk duhet të jetë t’i bëjmë ato më të mëdha. Problemi kryesor është se qeveria dhe kryeministri që e ka kapur shtetin, nuk dëgjojnë njerëzit e tyre. Praktika e tyre është që “Kryeministri jep urdhra dhe të gjithë tjerët duhet t`u binden”. Ata që kundërshtojnë, arrestohen, rrihen dhe poshtërohen, përveç nëse zëri i tyre nuk ka asnjë forcë ndikimi të vërtetë. Atëherë ata mund të vijnë me sa më shumë kundërshtime siç dëshirojnë. Këto janë të njëjtat metoda siç bënte dikur ai diktatori i ndjerë. Të ligtë nuk presin që njerëzit ta marrin çështjen në duart e tyre, ose numri i qytetarëve që kërkojnë të drejtën e tyre të rritet. Por nëse ne bëhemi aktiv, në fund të fundit ai patjetër të ik si një kriminel i zakonshëm.

Problemi ynë më i madh në Shqipëri është, për ironi, që ne i shohim vetëm problemet tona. Ne nuk e kuptojmë që megjithëse problemet tona mund të jenë të ndryshme, simptomat janë të njëjta dhe shkaqet janë të njëjta. Ne kemi ndalur (përfunduar) dhembshurinë për të varfrit. Sa prej nesh kanë menduar se si është e mundur të mbijetosh një muaj të plotë në një çek prej 500 lekësh? Ne e injorojmë këtë realitet dhe e çregjistrojmë atë si të parëndësishme për veten tonë. Çfarë ndodh me një person të tillë? Ai ose ajo do të vjedhë, do të pranojë ryshfet dhe do të jetë i hapur për korrupsion. Ose do të largohet nga vendi, braktis atdheun. Ky person mund të ndikojë tek ju drejtpërdrejt sepse ai është drejtuesi i një organi publik, ai i mëson fëmijët tuaj, është mjeku juaj etj.  Dhe nëse ky person vendos të jetë një qytetar i ndershëm që nuk pranon ryshfet do të përfundojë me një standard jetese të ulët çnjerëzore, do të humbasë të gjitha ndjenjat e përkatësisë dhe atdhetarisë dhe do t’i transmetojë këto ndjenja te fëmijët e tyre. Dhe këtu janë ngritur thëniet e të varfërve: “Ky nuk është vendi ynë, është i tyre!” – (“i tyre”, atëherë i referohet regjimit dhe njerëzve të biznesit përreth tyre).

Traditat dhe kultura jonë e lashtë pellazge/ilire sërish duhet të na nxiti të kujdesemi për të tjerët përreth nesh. Problemet në një shoqëri janë shumë më të rrezikshme sesa problemet e një personi të vetëm. Ne jemi të gjithë në të njëjtën barkë, dhe nëse lejojmë që dikush të shpojë vrima në të, e gjithë anija do të fundoset përfundimisht dhe askush nga ne nuk do të mbijetojë.

Qeveria ka kohë që ka një traditë t`u tregojë gënjeshtra njerëzve përmes mediave kukull të kontrolluara nga kapsit e shtetit. Megjithatë, njerëzit kanë marrë informacion të mirë nga mediat e pakta të pavarura dhe me të vërtetë kanë filluar të shohin dhe dëgjojnë për problemet e vendit në një masë të vërtetë.

Reagimet e autoriteteve deri tani ishin gjithnjë ose të dobëta ose qesharake. Njerëzit humbën besimin në qeveri dhe qeveria mendoi se për shkak se populli nuk thotë asgjë, ata janë të kënaqur, ose se nuk ka asnjë problem para se njerëzit të ndërmarrin veprime. Për mbështetësit e ekipeve të futbollit: Nëse veni bast po aq sa bëni kur është një lojë futbolli, mund ta ndihmoni Shqipërinë (Kosovën, FYROM-in, të gjitha trojet) për ndryshime pozitive. Ne të gjithë jemi mbështetës të Shqipërisë. Prandaj, le të takohemi për të treguar mbështetjen tonë kur Atdheu Thërret. Përdorni shpirtin tuaj luftarak për më të mirën e Shqipërisë.

Shqiptarë, mos e lini vendin. Mos u dorëzohuni. Shpëtojeni Shqipërinë (gjithë trojet) nga shitja dhe shkatërrimi i sigurt.

Shqipëria ka miliona të varfër dhe të papunë. Nëse të gjithë bashkohen, askush nuk mund të na ndalojë. Dhe nëse përdorim strategjinë e duhur, gjithashtu edhe mbrojtësit e rendit do të jenë në anën tonë.

Shqiptarë, tani kur gjendemi para shpërbërjes si Komb dhe Vend, nuk duhet të humbim kohë duke fajësuar njëri-tjetrin se çfarë gabimesh kemi bërë, por si të riktheheni në rrugën e duhur.

Dhe, kush ka thënë se pikërisht këta insekte të kalbura (servilë të pushtuesve) që sundojnë mbi shqiptarët këto 20-30 vitet e fundit, kanë ardhur në botë për të na dhënë lumturi dhe dritën e diellit në udhëtim? Pse i hyjnizoni? Ata janë shërbëtorët e juaj. Ti nuk mund të fillosh kapitullin tjetër të jetës tënde ndërsa ende je duke lexuar atë të mëparshmin.

Miqtë e mirë janë si dritat e shtyllave elektrike gjatë rrugës së errët. Ato nuk e bëjnë distancën më të shkurtër, por e bëjnë më të lehtë ecjen.

https://www.youtube.com/watch?v=3m1qNgWmycY

Nga Aurel Dasareti, USA, ekspert i shkencave ushtarake-psikologjike (dasaretiaurel@yahoo.com.au)