​Për më shumë se një dekadë, qeveritë e njëpasnjëshme të qendrës së majtë në Uashington dhe Londër e trajtuan kryeministrin shqiptar Edi Rama si një partner të pazëvendësueshëm, ndërsa aplikuan standarde më të rrepta ndaj kundërshtarëve të tij.

Qëndrimet e dy kryeqyteteve deri më 2025 mbetën të njëjta për Ramën, pavarësisht rasteve të korrupsionit ku përfshihen aleatët më të afërt të Kryeministrit Rama, përpjekjet e tij për t’i mbrojtur ata, protestat e vazhdueshme që kërkojnë dorëheqjen e tij dhe mbrojtja politike e jashtme ndaj tij.

​Rama udhëheq Partinë Socialiste të Shqipërisë, pasardhësen institucionale të Partisë së Punës të Enver Hoxhës. Babai i tij, Kristaq Rama, ishte një skulptor i lidhur me regjimin komunist, i cili nënshkroi dënimin me vdekje në vitin 1988 për poetin disident Havzi Nela.

​Nën administratën Obama, Rama siguroi një fotografi me presidentin në një aktivitet për mbledhje fondesh në San Francisko në vitin 2012, përmes një kontributi të huaj prej 80,000 dollarësh. Ndërmjetësit më vonë pranuan fajësinë. Rama e përdori atë imazh në fushatën e tij të vitit 2013.

Pasi erdhi në pushtet, Rama u bë pjesë e angazhimeve të nivelit të lartë. Ministri i tij i Brendshëm, Saimir Tahiri, i pranishëm në delegacionin që u takua në Shtëpinë e Bardhë me Presidentin Obama, më vonë u dënua për shpërdorim detyre të lidhur me një rrjet të trafikimit të drogës ku përfshiheshin të afërm të tij.

​Administrata e Presidentit Biden shkoi edhe më tej. Në maj 2021, ajo e shpalli ish-presidentin dhe ish-kryeministrin Sali Berisha si dhe familjen e tij, persona non grata nën pretendimet për korrupsion madhor, duke dëmtuar figurën qendrore të opozitës kryesore pak kohë pas zgjedhjeve të debatuara.

Më vonë, ish-zyrtari i kundërzbulimit të FBI-së, Charles McGonigal, pranoi fajësinë për fshehjen e 225,000 dollarëve nga një ish-zyrtar i shërbimit sekret shqiptar, ndërsa takonte vazhdimisht Ramën dhe këshilltarin e tij Dorian Duçka dhe hapi një hetim ndaj një lobisti të opozitës shqiptare.

​Mbretëria e Bashkuar ndoqi shembullin e Uashingtonit dhe në korrik 2022 e cilësoi Berishën të padëshiruar nën arsyetimin e lidhjeve me krimin e organizuar dhe korrupsionin.

Me ardhjen e Presidentit Trump në Shtëpinë e Bardhë, qeveria e djathtë amerikane hoqi kufizimet ndaj Berishës, por majtistët britanikë nuk e bënë një gjë të tillë.

​Ndërkohë në Shqipëri, disa nga aleatët e lartë të Ramës u përballën me akuza të rënda. Ish-zëvendëskryeministri Arben Ahmetaj u akuzua për korrupsion, pastrim parash dhe fshehje pasurie në skandalin e inceneratorëve dhe u largua nga vendi.

Zëvendëskryeministrja dhe Ministrja e Infrastrukturës Belinda Balluku, një nga aleatet më të afërta të Ramës, u shpall e pandehur nga Struktura e Posaçme Anti-Korrupsion (SPAK) për ndërhyrje në tenderat publikë.

Prokurorët pretenduan se ajo favorizoi kompani të caktuara me kontrata. Rama e mbrojti atë publikisht, tha se kishte refuzuar ofrimin e dorëheqjes nga ana e saj dhe akuzoi SPAK-un për tejkalim kompetencash. Vetëm pas presionit të vazhdueshëm dhe një riorganizimi të kabinetit ajo u largua. Parlamenti me shumicë socialiste reziston heqjen e imunitetit të saj.

​Këto raste ushqyen valë të përsëritura protestash. Gjatë viteve 2025–2026, demonstruesit mbushën rrugët e Tiranës duke thirrur “Rama ik” dhe “Rama në burg.”

Protestat vazhdojnë për muaj me radhë, duke tërhequr qytetarë përtej opozitës, madje edhe nga diaspora.

​Qeveritë e Ramës u përballën me akuza të dokumentuara dhe ndjekje penale ku përfshiheshin figura të larta. Përgjigjja e Ramës ishte partneritet i vazhdueshëm dhe, në raste kyçe, mbrojtje politike e të akuzuarve.

​Orientimi i përbashkët i qendrës së majtë, nga Demokratët amerikanë tek Laburistë britanikë dhe socialistët shqiptarë ofron një pjesë koherente të shpjegimit.

Afiniteti ideologjik uli pragun për të shmangur vëmendjen nga dështimet e qeverisjes nga njëra anë dhe rriti gatishmërinë për të goditur anën tjetër. Gjeopolitika siguroi gjuhën, ndërsa ideologjia ndihmoi në përcaktimin se cila palë mori mbrojtje dhe cila jo.

​Politika e jashtme përfshin kompromise. Shqipëria është provë që tregon koston kur këto kompromise favorizojnë vazhdimisht një familje politike, mbrojnë aleatët e saj nga llogaridhënia e plotë dhe e trajtojnë opozitën si të zëvendësueshme.

Rezultati nuk është thjesht një partneritet me mangësi. Është një fushë e sforcuar, e përforcuar nga elementët e majtë të jashtëm, të cilën protestuesit shqiptarë e kanë refuzuar vazhdimisht përmes protestave.