Ministria për Evropën dhe Punët e Jashtme e Shqipërisë ka kritikuar mosekzekutimin e himnit shqiptar në një aktivitet në Pustec të Korçës, ku mori pjesë kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Hristijan Mickoski. Ndërkaq, kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, tha se e gjithë kjo situatë është “parodi”.
Ministria e Jashtme e cilësoi mosekzekutimin e himnit si një “mungesë serioze” dhe “shmangie nga rregullat e shkruara dhe të pashkruara të mirësjelljes dhe protokollit”.
“Është gjithashtu themel i fqinjësisë së mirë dhe marrëdhënieve të shëndosha ndërmjet njerëzve dhe shteteve tona”, thuhet në reagimin e Ministrisë së Jashtme shqiptare.
Aktiviteti u zhvillua të enjten në Pustec dhe ishte i përqendruar te kultura maqedonase. Në të mori pjesë Mickoski, si dhe kryetari i Bashkisë së Pustecit dhe përfaqësues të tjerë lokalë.
Gjatë aktivitetit u ekzekutua Himni Kombëtar i Maqedonisë së Veriut, por jo ai i Shqipërisë.
Ministria shqiptare tha se, ndonëse aktiviteti ishte organizuar nga një shoqatë lokale, prania e përfaqësuesve të lartë institucionalë dhe e të zgjedhurve vendorë i jepte atij një dimension publik.
Lidhur me ngjarjen në Pustec reagoi edhe Rama, duke theksuar se për Shqipërinë, minoritetet nuk janë statistikë, por “pasuri kombëtare”.
Së voni, Rama ka pretenduar se ka ndërhyrje të faktorëve nga jashtë në zhvillimet e brendshme të Shqipërisë.
Gjatë protestave antiqeveritare, që po zgjasin që rreth tre muaj, e që nisën si kundërshti ndaj një projekti në Zvërnec, Rama ka thënë se në këto protesta kishte një “përzierje të hatashme ndërkombëtare”, duke përmendur persona që, sipas tij, vinin nga Kosova dhe Maqedonia e Veriut për të “shpëtuar” Shqipërinë në emër të shqiptarëve.
Ai vendosi edhe ngjarjen e Pustecit brenda një debati më të gjerë për ndërhyrjet dhe nacionalizmin në rajon, duke kritikuar atë që e quajti “cirkun e nacional-folklorizmit ballkanik” dhe duke argumentuar se Shqipëria nuk duhet t’i përgjigjet këtyre episodeve me të njëjtën gjuhë nacionaliste.
Pusteci është e vetmja bashki në Shqipëri ku komuniteti maqedonas përbën shumicën e popullsisë. Ajo shtrihet në qarkun e Korçës, në juglindje të Shqipërisë.
Mickoski ka publikuar në rrjetet sociale pamje nga vizita e tij në Pustec dhe takimet me komunitetin maqedonas, por nuk ka reaguar publikisht deri tani për mosekzekutimin e himnit shqiptar dhe as për deklaratën e Ministrisë së Jashtme të Shqipërisë.
Ai i cilësoi maqedonasit në Shqipëri si pjesë të “indit kombëtar”, duke bërë thirrje për bashkim rreth interesave kombëtare, të ardhmes së fëmijëve dhe respektit për historinë dhe dinjitetin e popullit.
Vizita e Mickoskit në Pustec erdhi në një kohë kur përbërja dhe identiteti i komuniteteve maqedonase dhe bullgare në Shqipëri janë bërë temë debati, veçanërisht pas regjistrimit të popullsisë të vitit 2023.
Regjistrimi evidentoi 2.281 persona që u vetëdeklaruan maqedonas, një rënie prej 59 për qind krahasuar me rreth një dekadë më parë.
Në të njëjtin regjistrim, për herë të parë u regjistruan 7.057 persona që u vetëdeklaruan bullgarë. Komuniteti bullgar u njoh zyrtarisht në Shqipëri në vitin 2017.
Rezultati shkaktoi debat mes përfaqësuesve të dy komuniteteve mbi identitetin e popullsive sllave në Shqipëri.
Përfaqësuesit maqedonas nuk e pranuan rezultatin si pasqyrim real të madhësisë së komunitetit të tyre.
Ata pretenduan se një pjesë e personave që tradicionalisht identifikoheshin si maqedonas ishin regjistruar si bullgarë, duke e lidhur këtë me politikat e Bullgarisë për dhënien e pasaportave bullgare dhe, sipas tyre, me presione mbi banorët.
Nga ana tjetër, përfaqësuesit bullgarë e konsideruan rezultatin një konfirmim të rëndësishëm të pranisë së komunitetit të tyre në Shqipëri.
