VOAL

VOAL

Copyright © 2022

VOAL

Bujar Leskaj, apo vëllai i pranishëm i të gjithëve – Nga Laureta Petoshati

April 23, 2021
Në Vlorë janë të pranishme fjalët “vëlla” apo “motër” prej shumë kohësh apo dhe shekujsh si kod morali dhe fjalë përbashkuese në qëllime, dhëmbshuri, respekt dhe solidaritet të një komuniteti me disa fe dhe shtresa shoqërore, madje dhe me komunitetin hebre. Vlora historikisht, për pozicionin e saj të lakmuar gjeografik dhe me dy dete, siç e dimë ka kaluar në dallgë të mëdha përpjekjesh për të ruajtur lirinë, pavarësinë dhe identitetin kombëtar. Në këto dallgë që komuniteti vlonjat të ishte i bashkuar shpirtërisht gjatë ndihmës së ndërsjelltë dhe solidaritetit njerëzor vlonjatët e kanë parë njëri-tjetrin si vëllezër shpirtërorë dhe të një gjaku. Fjalën “vëlla” e kam dëgjuar te shumë njerëz së fundmi kur i drejtohen kandidatit për deputet të PD z. Bujar Leskaj në rrugët e Vlorës si një person i perceptuar si i familjes, i njohur, i afrueshëm dhe i besueshëm.
Bujar Leskaj është për pothuajse të gjithë vlonjatët si djali i shtëpisë ngjitur, i lagjes, i shkollës, apo si thonë ndryshe si një vëlla pa pjesë. Ai i njeh me emra të gjithë ata që merren me art, letërsi, sport, peshkim dhe nëse e merr në telefon do ta hapë dhe nëse nuk të zgjidh punë, të paktën do të të dëgjojë. Personalisht e kam njohur qysh fëmijë dhe të them të drejtën, që atëherë mund të thuhet se ishte një fëmijë që kishte krijuar një ide dhe admirim se do të bëhej dikushi kur të rritej. Kur e njoha, unë vetë isha nxënëse në shkollën tetëvjeçare “1 Maj” të Skelës buzë detit dhe shkoja dhe në rrethin letrar të Shtëpisë së Pionierit “Bajram Tushi” në Vlorë. Kur mbaroja nga rrethi letrar, kthehesha te biblioteka pranë Xhamisë që të merrja ndonjë libër. Kishte raste që merrja dhe për vëllanë më të vogël se vetja, por shpesh librat nuk i gjeja se gjithmonë ishte dikush që i merrte i pari dhe mbas tij një shpurë me shokë nuk linin asnjë kopje. Ky ishte Bujar Leskaj, disa vite më i vogël se unë dhe lindur në të njëjtën ditë e vit me vëllanë tim të vogël. Në atë kohë kishte dhe një foto të tij në bibliotekë me dorë të hedhur në allçi, por që nuk ndaloi së lexuari libra. Mora vesh se ishte një fëmijë, djalë i vetëm, që i kishte vdekur e ëma shpejt dhe mungesën e saj e plotësonte me libra.
Unë dhe Bujar Leskaj do të shkonim në vite të ndryshme në Shkollën e mesme “Industriale” dhe më pas në inxhinieri në fakultete të ndryshme. Në shkollën e mesme kemi pasur mësuese letërsie zonjën Zhaneta Nova, e bija e Milto Sotir Gurrës, prej të cilës mësuam shumë, por mbi të gjitha dashurinë e përherëshme mbi letërsinë, si një dituri që të pasuron mendjen dhe shpirtin. Ndërsa na fliste për veprat e të atit si “Dëshirë”, “Rrëjenjë”, “Kur rilindej Shqipëria” ajo tregonte dhe për veprat e shumë patriotëve që bënë zgjimin kombëtar me anë të shkrimeve të tyre. Ndoshta, mendoj unë, se ajo ka qenë shkëndija e parë që Bujar Leskaj ka pasur dëshirë e pasion që ti lexojë veprat e të ndriturve dhe të futej në fushën e politikës që ti shërbente më mirë vendit të vet. Çuditërisht, unë e takova Bujar Leskën, kur ishte Ministër Kulture më 2006, në Lidhjen e Shkrimtarëve në Tiranë ku ndaheshin çmimet për 75 vjetorin e lindjes së Dritëro Agollit dhe unë mora çmim të parë në përkthime poezish. “Gëzohem që këtë çmim e merr një vlonjate, por mos mendoni se e ka me hatër se jam vlonjat sepse e di që ajo në këtë drejtim punon me pasion,” tha Bujari dhe më kërkoi që të bashkëpunonim në fushën e letërsisë. Si gazetare kam parë që Bujari bëri shumë për shkrimtarët dhe artistët e moshuar vlonjatë që të merrnin një pension të merituar për vitet e sakrificës. Ai futi në grupin e monumenteve te kulturës 23 ndërtesa dhe shpalli Muze Kombëtar atë të Pavarësisë në Vlorë. Po aq e palodhur ishte puna për të çuar Polifoninë në UNESCO. Bujarin mund ta shohësh kudo me të gjithë këngëtarët e polifonisë dhe ata i thërrasin “O vëlla.” Bujari ishte tepër i vëmendshëm dhe me trilogjinë e At Zef Pëllumbit “Rrno vetëm për me tregue”, për botimin e së cilës u kujdes personalisht aq sa në parathënie At Zef Pëllumbi e cilësonte si Ministrin më të mirë të Kulturës së kishte pasur Shqipëria. Por Bujar Leskaj edhe vetë është një autor që ka botuar disa libra me studime si:”Përfaqësuesit e Vlorës në Kuvendin e Shqipërisë, 1912-2009″, “Brenda dhe Jashtë… PARLAMENTIT (maj 2007-maj 2009)”, “Senjorazhi”, “Paraja dhe Banka” (Cikël Leksionesh), “Leksione në Financë” dhe “Muzat e Qëndresës” ku përfshihen analiza e veprave të autorëve të përndjekur e mohuar si Vilson Blloshmi, Astrit Delvina, Pjetër Arbnori, Bedri Çoku, Visar Zhiti, Koço Kosta, Petraq Kolevica, Amik Kasoruho, Henrik S.G (Gjoka), Makensen Bungo, Halil Laze, Gëzim Hajdari, Musine Kokalari, Havzi Nela, Ejëll Çoba, Uran Kalakula, Fatos Lubonja, Drita Çomo, Leka Toto, Beqir Ajazi, Lekë Tasi, Luan Myftiu, Bardha Mulleti, Ahmet Bushati, Gëzim Çela.
Bujar Leskaj në të gjitha punët shtetërore që ka pasur deri së fundmi si Kryetar i Kontrollit të Lartë të Shtetit, nuk e ka humbur njerëzillëkun dhe stofin e tij social. Ai nuk harron që tu bëjë përshëndetjet në të mira e gëzime, por dhe tu qëndrojë pranë në fatkeqësi njerëzve që njeh pavarësisht bindjeve politike, apo shtresës sociale. Patriotizmi i tij dhe ndjeshmëria ndaj njerëzve që kanë bërë këtë komb aq sa krijoi Institutin e Studimeve “Ismail Qemali” dhe ndaj kujtesës historike dhe identitare të Vlorës e ka bazën edhe te prejardhja e tij prej një nga fiset më të dëgjuara në Labëri, nga Leskodukajt e Bolenës, të shquar për trimëri e fisnikëri të pashoq aq sa u këndohet kënga : “Ç’është ajo që po shkon tutje/ Pallë e larë e Leskoduke/Vetëtin supe më supe!”
Leskodukajt në luftën kundër pushtimit turk e hordhive të pushtuesve të mëvonshëm kuptuan se bashkimi me anë të respektit dhe dashurisë ndaj njerëzve të çdo shtrese i bënte ata vëllezër e të pathyeshëm. Ai këtë gjë të trashëguar e ka kuptuar fare mirë ndaj gjithë kohën vlonjatët e kanë mbështetur, aq sa ka krijuar xhelozi në kampin e kundërt. Unë këto rreshta sot në ditën Botërore të Librit i shkrova për Bujar Leskaj, si shok e mik i mirë i librit, si njeri që këtë datë nuk e harron kurrë dhe më vjen mirë që Kuvendi i Shqipërisë të ketë jo vetëm atë deputet, por çdo njeri që librin e ka udhërrëfyes shpirtëror sepse ai e dritëson se si tu bëjë mirë vëllezërve të tij.
  • twitter
  • facebook
  • linkedin
Fjalë kyçe: ,

Komentet

Lajme të ngjashëm

Departmenti i Shtetit publikon raport për Kubën dhe veprimtarinë e spiunazhit dhe subversionit ndaj Shteteve të Bashkuara- Nga Kastriot Haxhiaj Washington DC

Për afro shtatë dekada, regjimi kubanez ka zhvilluar një fushatë të vazhdueshme subversioni kundër Shteteve të Bashkuara. Është një fushatë që ka depërtuar në nivelet më të larta të qeverisë amerikane, ka rekrutuar dhe kultivuar breza aktivistësh amerikanë, ka mbështetur një valë të paprecedentë të terrorizmit të majtë në territorin amerikan dhe ka realizuar një nga depërtimet më të qëndrueshme dhe më dëmtuese të zbulimit të huaj në historinë amerikane.

Fushata kubaneze kundër Amerikës është unike. Ajo është e çrregullt dhe e fshehtë – edhe në kulmin e fuqisë së saj ushtarake, Havana nuk ka pasur kurrë kapacitetin për të mposhtur Shtetet e Bashkuara në një konflikt të armatosur konvencional. Në vend të kësaj, kubanët përsosën një model të ri për një luftë të gjatë tjetërsimi, të organizuar përmes modeleve të spiunazhit, infiltrimit, sabotimit, rrjeteve (proxy) dhe një infrastrukture revolucionare të projektuar për ta kthyer Amerikën kundër vetes.

Në kontrast me çdo aspekt tjetër të shtetit të dështuar kuban, ky model ka dhënë sukses të jashtëzakonshëm. Për më shumë se gjysmë shekulli, ky shtet ishullor me një ekonomi kronikisht të dështuar ka operuar në qendër të një rrjeti të gjerë botëror. Havana ka trajnuar dhe armatosur dhjetëra mijëra guerilas të majtë, ka mbikëqyrur kryengritje të dhunshme që kanë zhytur disa kontinente në kaos dhe ka mbështetur sulme ekstremiste vdekjeprurëse në mbarë Shtetet e Bashkuara.

Ishulli u bë streha kryesore e sigurt për terroristët amerikanë në arrati – që i largoheshin drejtësisë amerikane pas sulmeve me bomba, grabitjeve të armatosura dhe vrasjeve, duke shërbyer si një bazë operative parësore për një kastë të ndryshme të fuqive të huaja armiqësore. Agjentët kubanezë kanë depërtuar në nivelet më të larta të Departamentit të Shtetit, Këshillit Kombëtar të Sigurisë dhe Pentagonit, duke operuar të maskuar për dekada pa u zbuluar.

Por sfera më e suksesshme dhe më e qëndrueshme e fushatës së Kubës kundër Amerikës ka ndodhur në frontin ideologjik. Që nga vitet 1960, regjimi ka shërbyer si zemra rrahëse e një marksizmi të ri dhe të veçantë, të formësuar rreth një urrejtjeje mbizotëruese dhe themelore ndaj Shteteve të Bashkuara dhe Perëndimit më gjerësisht.

Kubanët iu përkushtuan rekrutimit, kultivimit dhe mobilizimit të një koalicioni global aktivistësh, intelektualësh dhe grupeve politike rreth kësaj kauze, duke ndërtuar një rrjet revolucionar të gjerë që ka formësuar një pjesë disproporcionale të lëvizjeve më të njohura dhe më me ndikim ekstremist në Amerikë – nga Black Panthers dhe Weather Underground deri te Antifa.

Sot, ai rrjet vazhdon të ruajë lidhje me organizata të fuqishme jofitimprurëse të majta, që veprojnë kundër agjencive të imigracionit, mes tyre grupe socialiste dhe organizata militante marksiste në të gjithë Shtetet e Bashkuara.

Që nga vitet e para të pushtetit, regjimi kuban ka besuar se mbijetesa e tij dhe interesat strategjike ishin të lidhura pandashëm me avancimin e së majtës revolucionare brenda Shteteve të Bashkuara. Kjo bindje ka qenë një nga parimet vepruese të politikës së jashtme kubane deri në ditët e sotme.

Por ndryshe nga shumica e shteteve të tjera armiqësore, përpjekjet e Kubës për të formësuar politikën amerikane nuk nxiten vetëm nga interesat materiale gjeopolitike.

Raporti i plotë në anglisht

Ëndrra nuk mund të vdesë, për aq kohë sa SHQIPTARI jeton- Nga Aurel Dasareti, USA, ekspert i shkencave ushtarake-psikologjike

 

Armiqtë janë të elektrizuar nga ëndrra se me veprimet antishqiptare do të arrijnë shkombëtarizimin e tyre dhe një ditë, do të ushtrojnë një kontroll të plotë mbi ta. Kodoshët shqipfolës, në bashkëpunim me armikun e jashtëm, duan ta shtrydhin Atdheun tonë. Misioni i tyre është të vazhdojnë të na bezdisin me llomotitje të çoroditura dhe në thelb të pakuptim. Lehjet e tyre janë një përzierje e shushatur vetëmburrjeje primitive, përgojimesh të gjithçka-je  shqiptare dhe profeci të flakta të predikuesve injorantë përçarës antikombëtar.

***

Kombi është një bashkësi njerëzore e qëndrueshme, e lindur mbi bazën e bashkësisë së gjuhës, të territorit, të jetës ekonomike dhe të formimit shpirtëror që shprehet në bashkësinë e kulturës. Kombet kanë një shpirt të përgjithshëm dhe një unitet moral të vërtetë që i përfton ashtu siç janë. Ky unitet shfaqet sidomos nëpërmjet GJUHËS. Shqiptari i cili është duke flakur tej gjuhën amtare, zakonet e nderuara, dhe duke shkelur me këmbë dogmat kombëtare, ai fyen pikërisht ZOTIN.

Për një komb të caktuar, me rrënjët e veta-gjenealogjinë, me një kujtesë etnike, me një popullsi të dhënë, territorin, me zakonet e tij, gjuhën e tij, situatën gjeopolitike, pasuritë, cilësitë e mira e të këqija, duhen gjetur ligjet që i përshtaten.

***

Edhe pse shqiptarët nuk kanë druajtje të tepërt prej sundimtarëve, janë tejet të bindur dhe verbuar. Janë prej atyre kombeve që nënshtrohen jo pse autoriteti iu shkakton aq frikë, por sepse ata kanë aq frikë – jo nga autoriteti, por prej jetës – sa kërkojnë një pushtet të cilit t`i nënshtrohen. Ndërkaq, sundimtarët e tyre injorantë, kanë nevojë për një prijë të fuqishme, të fortë, që të kompensojnë ligështinë e tyre. Dhe, e gjejnë te fqinjët. Prandaj Shqipërinë e urdhëron Greqia, Kosovën Serbia, Turqia…

Kohët e fundit kam përshtypjen që jeni të vetëdijshëm se gjendeni në një botë të huaj dhe ju ka kapluar ndjesia e pafuqisë që rrjedh prej kësaj. Kjo lehtësisht mund t`ju mposhtë. Nëse do të ndjeni veten tërësisht pasiv, një objekt i thjeshtë, do të privoheni prej vetëdijes se keni një vullnet, një histori të lashtë dhe një identitet legjendar pellazg/ilir/shqiptar.

Nuk ka rrezik tjetër si ai kur mendja të ngulet në një pikë e nuk luan vendit, kurse unë jam vërtet nga ata që gjatë përmbushjes së detyrës, kanë nevojë për emocionet e lidhura me rreziqe e me marrje rreziqesh përsipër, për ta pasur mendimin të kthjellët. Ky është element i prirjeve të mia.

Një mik më pyeti: “Aurel, nga e nxjerrësh këtë kënaqësi emocionale, nga dashuria apo rreziku që vjen nga kjo lojë?”

Përgjigja ime ishte: “Nga rreziku. Sepse më nxit. Por, të lutem, mos më keqkupto,  rreziqet nuk më pëlqejnë, më pëlqen t`u bëj bisht. Kështu u hapet rrugë energjive të mia.”

Ata që nuk kujdesen për ndjenjat e të tjerëve mund të bien shpejt në telashe. Shumica e vendimeve të marra janë të bazuara në emocione. Kjo ndoshta nuk duket ashtu sepse ne i maskojmë me fjalë të arsyeshme dhe shpjegime, por shpesh janë “ndjenjat e barkut” ato që vendosin.

Emocionet janë nxitës të fuqishëm në njerëz, për të mirë dhe për të keq dhe diçka që ne dëgjojmë me vëmendje kur ne të hasim në diçka që na sfidon. Janë instinktet origjinale indigjene që na tregojnë nëse ne duhet të ikim ose të luftojmë.

Të njohësh vetveten do të thotë të fitosh një kuptim thelbësor në rritje, mendore dhe ndijore, për pjesën tjetër deri më atë kohë të panjohur të psikikës vetjake. Ajo shkakton një shtim të energjisë, që çlirohet prej përgjegjësisë për të mbështetur kapërcimet; kështu pra, sa më tepër që njeriu është në ndërlidhje me realitetin e tij të brendshëm, aq më tepër është i dritësuar dhe i lirë.

***

Sa e shkurtër është rruga nga normal te i çmendur?

Çfarë është çmenduri dhe çfarë është normalitet? Kjo është një pyetje e lashtë me shumë përgjigje. Tradicionalisht ne e perceptojmë shpesh çmendurinë  në lidhje me mangësinë e realitetit. Njerëzit që përjetojnë botën në një mënyrë krejtësisht të ndryshme se publiku i gjerë, shpesh konsiderohen si të sëmurë psikik, me çrregullime shpirtërore. Shumica e njerëzve e kuptojnë marrëzinë dhe çmendurinë si e kundërta nga e arsyeshmja.

Ne duhet të jemi sinqertë. Ka grupe në shoqërinë tonë që kanë një kokë bosh, gojë të madhe dhe një zë të lartë, por të cilët nuk janë myslimanë të vërtetë. Dhe, këta krijesa nuk përfaqësojnë shqiptarët mysliman. Ekstremizmi i tyre ka të bëjë me ideologjinë dhe jo Islamin. Më injorantët dhe më të çmendurit prej tyre:

  • propagandojnë mësimin fetar islam në shkolla
  • propagandojnë mbulesën me jorgan të femrave
  • kërcënojnë me dhunë të përhapin islamin politik

Politikanët injorantë, servil, tradhtarë dhe të korruptuar deri në vesh:

  • dhe plaçkitën të gjitha pronat shoqërore
  • motivojnë / detyrojnë ikjen e shqiptarëve dhe boshatisjen e vendit
  • përpiqen të zvogëlojnë numrin e shqiptarëve të Kosovës, duke ua ndaluar lindjen e fëmijëve
  • ua dhurojnë fqinjëve KOASH-in, qytetet (Mitrovicën), minierat (Trepçën), lumenjtë (Vjosa, Radika), detin, kodrat, fushat, malet, tokën, qiellin, ajrin…

Botëkuptimet e tyre të përdredhura për çështjet dhe gjërat, janë fuqia më shkatërruese për Kombin dhe Atdheun.

***

Nacionalizmi i shqiptarëve është vrarë si pasojë e “pastrimit të trurit”, ndërkaq fqinjët shovinist e përforcojnë gjithnjë e më tepër. Megjithatë, nuk ka probleme me të cilat nuk mund të ballafaqohemi. Përvoja, njohuritë dhe besimi në vetvete na tregojnë se si ato duhet të trajtohen. Doemos, edhe shoqëria shqiptare të pastron plehrat nga kopshti vet, të krijojë strukturë dhe institucione të mirëfillta, të përhershme, që i sigurojnë asaj qëndrueshmëri.

***

Në shtator 2012, me disa miq dhe bashkëluftëtarë të mi ishim në Shqipëri. Afër dy muaj u stërvitëm në bjeshkët madhështore dhe ujërat e kaltra të Ksamilit. Natën e fundit para ikjes, në ditarin tim shkrova:

Fryrë zemrat dhe faqet me ngjyra të ndezura, homazh të dashurit Atdhe. Emri i shenjtë. Gjumi im është i heshtur, dhe askush nuk mund të ëndërrojë në mënyrë të lehtë dhe kështu të heshtur, kur malet dhe deti bie në gjumë, dhe askush nuk mund të buzëqeshë në mënyrë të qetë dhe të lumtur, kur zërat lundrues mbinatyror vdesin. Dhe, pyjet janë duke fjetur në luginë.

Shqipëri, Shqipëria ime, ma jep mua pranverën tënde, me diell mbi ujërat që lëkunden, por më dëgjo mua, më dëgjo mua kur ditët kalojnë dhe hijet e mbrëmjes mbulojnë ballin tim. Pastaj më mëso të zbehem, o Shqipëri moj nëna ime, dhe të hipi në një krevat në tokën tënde të shenjtë, kur vera e lënë vendin…

***

PS: Kjo letër e imja (ky artikull) u botua në disa gazeta kombëtare në mars të vitit 2015.

Më poshtë sot (16.07.2026) shkrova një shtesë për të:

Kjo thënie e imja (publikuar shpesh në shtypin shqiptar), trajton debatin rreth vetëdijes kombëtare dhe gjeopolitikës në rajon.

Këndvështrimi i im ndahet në dy elemente kryesore:

1) Zbehja e nacionalizmit shqiptar: U përpoqa të argumentoja se ndërgjegjja kombëtare është dobësuar për shkak të ndikimeve të jashtme, propagandës dhe ndryshimeve sociale.

2) Agresiviteti i fqinjëve: Unë theksova se, përballë këtij pasiviteti, shtetet fqinje që kanë pushtuar trojet tona, vazhdojnë të konsolidojnë politikat e tyre fashiste apo shoviniste, terroriste (siç jam shprehur në artikujt e të botuar në shumë gazeta/portale shqiptare.

Ky qëndrim (jo vetëm i imi por i disa atdhetarëve tjerë) nxit shpesh diskutime në opinionin publik lidhur me raportin mes patriotizmit, integrimit rajonal dhe ruajtjes së identitetit kombëtar.

Argumenti se nacionalizmi shqiptar është dëmtuar nga një formë e “pastrimit të trurit” është një tezë që shpesh diskutohet në publicistikën dhe sociologjinë shqiptare. Ajo ngrihet për të shpjeguar zbehjen e vetëdijes kombëtare dhe faktorët e jashtëm që kanë ndikuar te shqiptarët.

Kjo tezë mbështetet në disa pika kryesore:

1) Deformimi i Historisë: dokumentohet se historiografia është manipuluar gjatë periudhave të ndryshme politike (sidomos gjatë regjimit komunist dhe ndikimeve pasuese), duke çuar në një perceptim të gabuar të rrënjëve dhe vlerave kombëtare.

2) Ndikimi i Agjendave të Huaja: Dokumentohet (kam theksuar ) se qarqe të caktuara, shpeshherë shoviniste fqinje, kanë investuar për dekada në nxitjen e përçarjes fetare, krahinore apo ideologjike për të dobësuar kohezionin shqiptar.

3) Humbja e Identitetit Autentik: Argumentohet se përmes indoktrinimit dhe imponimit të kulturave të huaja, shoqëria shqiptare është larguar nga nacionalizmi tradicional (bashkimi përtej dallimeve partiake, fisnore, krahinore…) dhe është drejtuar drejt një pasqyre të dëmshme vlerash (pothuajse aspak nuk mërziten për kombin por për fenë që ua imponojnë armiqtë tradicional që mjerisht i kemi me shumicë.

***

Në kontrast me këtë këndvështrim, studiuesit e historisë dhe sociologjisë (siç evidentohen tezat e disa studiuesve të njohur mbi lëvizjen kombëtare) e përkufizojnë nacionalizmin shqiptar si një model unik. Ky model historikisht u ndërtua mbi parimin e ndarjes së fesë nga përkatësia kombëtare, duke i lënë vendin bashkëjetesës…

PS: Shqipëria dhe Kosova (dhe trojet nën okupim) janë vend laik.

Anthony Athanas, Shqiptari që nderoi Amerikën dhe nuk harroi kurrë Shqipërinë- Nga FRANK SHKRELI

Në përvjetorin e lindjes së njërit prej vatranëve më të shquar të shekullit të kaluar


Sa herë më bie rasti të kujtoj Anthony Athanas, nuk më vjen ndër mend së pari restoranti i famshëm “Anthony’s Pier 4”, as fotografitë e tij me presidentë amerikanë, senatorë, artistë e personalitete botërore që zbukuronin muret e atij institucioni të njohur të Bostonit. Më kujtohet vetë Anthony.  Më kujtohet buzëqeshja e tij e ngrohtë, mënyra si të priste në hyrje të restorantit dhe përulësia me të cilën të bënte të ndiheshe si në shtëpinë tënde. Ishte pronar i një prej restoranteve më të njohura të Amerikës, por nuk sillej kurrë si njeri i rëndësishëm. Përkundrazi. Kur hynte një shqiptar, ai shihte para së gjithash një

 

bashkatdhetar. Kjo ishte madhështia e Anthony Athanas.
Anthony Athanas – Shqiptari që u bë një legjendë amerikane (Korrik, 1911- Maj 2005)

Kam pas fatin dhe privilegjin që Anthony Athanas ta kem takuar disa herë kur isha me shërbim në Washington dhe më vonë gjatë veprimtarive të komunitetit shqiptaro-amerikan, por dhe në restorantin e tij, në Boston, dhe në takime në Nju Jork e Boston. Pa përjashtim, çdo herë largohesha nga takimet me të, me të njëjtën përshtypje: se përballë nuk kisha vetëm një biznesmen të suksesshëm shqiptaro-amerikan, por një burrë që nuk kishte lejuar që suksesi ta largonte nga njerëzit e vet, nga “Vatra” dhe nga Shqipëria.

 

Sot në përvjetorin e lindjes së tij, mendova se ia vlen të kujtojmë Anthony Athanas, jo vetëm njeriun që realizoi ëndrrën amerikane, por edhe shqiptaro-amerikanin që e kishte kuptuar se suksesi merr kuptim të plotë vetëm kur vihet në shërbim të komunitetit shqiptaro-amerikan, në interes të Amerikës sonë të dashur dhe të lidhjeve tona të ngushta historike, komb me komb, sidomos në këtë 250-vjetor të të themelimit të Amerikës. Në përvjetorin e lindjes së tij, për mua, si shqiptaro-amerikan, kujtimi i Anthony Athanas nuk është vetëm një detyrim moral ndaj një bashkatdhetari të shquar të cilin kam pasur priviliegjin ta njoh deri diku. Kjo datë është edhe një rast për të reflektuar mbi vlerat që ai përfaqësoi gjatë gjithë jetës së tij këtu në Amerikë: punën e palodhur, integritetin, mirënjohjen ndaj vendit që i hapi dyert dhe për besnikërinë e pandërprerë të tij ndaj Shqipërisë.

 

 


Ajka e dikurshme shqiptare anti-komuniste, Anthony Athanas, Prof Martin Camaj, Dr Hamdi Oruçi, në një seminar të Federatës Vatra, 1968, Nju Jork

Ka data, pra, që meritojnë të kujtohen jo vetëm për të nderuar një njeri, por, njëkohsisht, edhe për t’u kujtuar brezave se çfarë mund të arrijë shqiptari kur puna, ndershmëria dhe dashuria për atdheun bëhen pjesë e pandashme e jetës së tij. Përvjetori i lindjes së Anthony Athanas është njëra prej këtyre datave. Emri i Anthony Athanas nuk lidhet vetëm me restorantin legjendar “Anthony’s Pier 4”, siç mendojnë disa,  dikur ndër më të njohurit në Shtetet e Bashkuara, ose me biznese të tjera.  Emri Anthony Athanas, ndoshta si rrallë ndonjë tjetër, lidhet me një jetë që mishëroi në mënyrën më të denjë atë që amerikanët e quajnë “American Dream”, por që për Anthony Athanas nuk ishte kurrë një histori e shkëputur, krejtësisht, nga rrënjët e tija shqiptare.  Ai ka lindur në Korçë dhe si shumë bashkatdhetarë të brezit të tij, mori rrugën e emigrimit në një moshë fare të njomë. Ishte vetëm katër vjeç kur mbërriti në Amerikë, në vitin 1911, për t’u bashkuar me të atin. Jeta nuk i fali atij asgjë. Në moshën 13-vjeçare u detyrua të linte shkollën për të punuar. Por ajo që nuk mundi t’i jepte shkolla, Anthonit ia dha puna, përkushtimi dhe inteligjenca natyrore e shqiptarit. Nga larës i enëve e deri tek pronari i një prej restoranteve më të famshme të Amerikës, rruga e tij nuk ishte as e lehtë dhe as e shkurtër. Ishte një jetë e ndërtuar me djersë, sakrifica dhe këmbëngulje. Kur hapi “Anthony’s Pier 4” në Boston në vitin 1963, askush nuk mund ta kishte parashikuar se ai restorant do të bëhej një institucion amerikan,  i një shqiptari që u bë legjendë amerikane. Për dekada me radhë, “Anthony’s Pier 4” nuk ishte vetëm një restorant. Ishte një simbol i suksesit amerikan të një shqiptari. Në vitet e lulëzimit të tij, mijëra klientë e frekuentonin çdo ditë, ndërsa në muret e tij vareshin fotografi me presidentë amerikanë, senatorë, artistë, diplomatë dhe figura të njohura amerikane dhe botërore. Për të përmendur vetëm disa, Frank Sinatra, John F. Kennedy, Richard Nixon, Henry Kissinger, Elizabeth Taylor, Alfred Hitchcock e shumë personalitete të tjera, ishin mysafirë të rregullt të Anthony Athanas.  Megjithatë, as fama dhe as pasuria nuk ia ndryshuan karakterin e shqiptarit.  Anthony nuk e harroi kurrë vendlindjen. Nuk e harroi gjuhën. Nuk e harroi kombin.  Përkundrazi!   

Krerët e mërgatës shqiptare antikomuniste dikur, Anthony Athanas, Prof. Ernest Koliqi, Prof. Nexhat Peshkëpia, ndër të tjerë, mbledhur në Romë, 1968 – një rast i humbur historic për Kombin!

Sa më shumë rritej emri i tij në Amerikë, aq më shumë shtohej angazhimi i tij qëllim mirë, në shërbim të komunitetit shqiptaro-amerikan. Siç thashë më lartë ka data që duhet të kujtohen në jetën e disa njerzve, por unë sot po kujtoj Anthony Athanas edje si një shembëll të rrallë – ndoshta ndër të vetmit të tillë – të komunitetit shqiptaro-amerikan gjatë shekullit të kaluar e deri në ditët e sotëme.  Anthony Athanas ishte dhe mbetet, historikisht, ndër figurat më të rëndësishme të Federatës Pan-Shqiptare “Vatra”.  Ishte bashkëpunëtor i afërt i Fan Nolit dhe Faik Konicës dhe më vonë një nga mbështetësit më besnikë të vazhdimësisë së kësaj organizate historike në Shtetet e Bashkuara. Për ata që e njihnin, Anthony Athanas, nuk e bëri këtë angazhim për interes personal, sepse nuk kishte nevojë as për emër, as për para. Ai i kishte fituar të dyja me punën e tij. E bëri sepse besonte se shqiptari, sado larg të jetojë, nuk duhet ta harrojë kurrë përgjegjësinë ndaj kombit të vet.  Me një rast, ish-kryetari i “Vatrës”, Agim Karagjozi, e ka përshkruar Anthony Athanas, me të drejtë, si trashëgimtarin e Fan Nolit në Federatën Vatra. Ishte një vlerësim që nuk i bëhej një biznesmeni të pasur shqiptaro-amerikan, por një patrioti të përkushtuar shqiptaro-amerikan. Pas largimit nga jeta të Fan Nolit dhe të brezit të themeluesve, “Vatra” kishte nevojë për njerëz që ta mbanin gjallë frymën e saj. Anthony Athanas ishte ndër ata burra që nuk lejuan të shuhej ai pishtar që Noli, Konica dhe patriotët e tjerë kishin ndezur në fillim të shekullit të kaluar. Ai nuk e bëri këtë për lavdi personale as për pëfitime materiale. Ai e bëri këtë sepse e konsideronte si detyrim ndaj historisë së shqiptarëve në Amerikë.

Anthony Athanas duke folur gjatë një darke në Nju Jork, para një mijë pjesëmarrësve në një seminar të Vatrës—foto nga revista Shejzat e Ernest Koliqit

Më vonë, ndonëse në moshë të shkuar, dhe kur çështja kombëtare kërkonte zërin dhe autoritetin e tij, Anthony nuk mungoi. Gjatë luftës së Kosovës ai iu bashkua delegacioneve amerikane që vizituan Shqipërinë, Kosovën dhe Maqedoninë, duke përdorur prestigjin e tij në mbështetje të të drejtave të shqiptarëve. Kjo ishte arsyeja pse ai gëzonte respekt jo vetëm në komunitetin shqiptaro-amerikan, por edhe në qarqet më të larta politike dhe shoqërore amerikane.

Gjatë jetës së tij shumë dimensionale, Anthony Athanas nderoi Shqipërinë, me besnikërinë ndaj prejardhjes së vet dhe me shërbimin e palodhur të tij ndaj komunitetit shqiptaro-amerikan. Sot, në një kohë kur shoqëria shqiptare, sidomos komuniteti shqitaro-amerikan, kërkon modele frymëzimi, jeta e Anthony Athanas mbetet, për të gjithë ne, një dëshmi suksesi i vërtetë që nuk matet vetëm me pasurinë që krijon, por edhe me gjurmën që lë në jetën e njerëzve dhe në historinë e kombit tënd.  Për këtë arsye, Anthony Athanas nuk është vetëm një figurë e shquar e diasporës shqiptaro-amerikane.  Ai është pjesë e historisë sonë kombëtare.   Sot, kur shpesh dëgjojmë të flitet për modele frymëzimi në komunitettin shqiptaro-amerikan ose më gjërë, nuk kemi nevojë t’i kërkojmë larg.  Anthony Athanas mbetet një prej tyre. Ai na kujton se suksesi nuk matet vetëm me pasurinë që grumbullojmë, por me respektin që fitojmë në komunitet dhe më gjërë, me dorën që u shtrijmë të tjerëve dhe me shërbimin që i bëjmë kombit tone të origjinës dhe Amerikës tone të dashur.   Ky ishte, pra ishte Anthony Athanas. Një amerikan i mirë. Një shqiptar i madh. Por edhe një vatran që e nderoi përjetë emrin e shqiptarit në Amerikë. Top of Form Ai e deshi Amerikën, sepse Amerika i dha mundësinë të ndërtonte jetën e tij, i lirë. Por, ai nuk e harroi kurrë Shqipërinë. Pikërisht, për këtë arsye, Anthony Athanas mbetet një nga figurat më fisnike të historisë së diasporës shqiptare në Shtetet e Bashkuara. Ashtu do mbahet mend!

Nderim të përhershëm kujtimit të tij!

 

“Fryma e mirë” e bashkëpunimit po jep rezultate: Shëngjini, Velipoja, Lezha dhe Shkodra, zgjedhja e parë e pushuesve nga Kosova- Nga Isuf B.Bajrami

Nga Morina, porta që lidh Kosovën me Shqipërinë, deri në brigjet e kaltërta të Adriatikut, këtë verë po zhvillohet një udhëtim i veçantë i mijëra qytetarëve që zgjedhin veriun shqiptar si vendin ku duan të pushojnë, të çlodhen dhe të krijojnë kujtime të reja.

Fluksi i lartë i pushuesve nga Kosova dhe diaspora nuk është vetëm një tregues i një sezoni të suksesshëm turistik, por edhe një dëshmi e një lidhjeje të fortë shpirtërore, kulturore dhe njerëzore. Për shumë familje kosovare, Shqipëria nuk është thjesht një destinacion ku shkohet për det, por një vend ku ndihen të afërt, të mirëpritur dhe pjesë e një historie të përbashkët.

Shëngjini, Velipoja, Lezha dhe Shkodra janë katër emra që mbartin një pasuri të jashtëzakonshme. Ato janë vende ku natyra, historia dhe kultura bashkohen për të krijuar një mozaik të rrallë bukurie.

Shëngjini, me detin e tij të pastër, plazhet e gjera dhe klimën e favorshme, është kthyer në një nga destinacionet më të dashura për familjet shqiptare nga Kosova dhe më gjerë. Përtej rërës dhe valëve të Adriatikut, kjo zonë ofron qetësi, ajër të pastër dhe një atmosferë ku pushuesi mund të ndjejë afërsinë e natyrës dhe ngrohtësinë e njerëzve.

Velipoja, një nga perlat e veriut, është një vend ku deti takohet me gjelbërimin. Hapësirat e saj të mëdha, bukuria natyrore, afërsia me zonat e mbrojtura dhe pasuria e peizazhit e bëjnë atë një destinacion të veçantë për ata që kërkojnë pushim, qetësi dhe kontakt me natyrën.

Por veriu shqiptar nuk është vetëm det. Është një tokë ku çdo gur mbart histori.

Lezha, qyteti i lashtë i lidhur me figura të mëdha të historisë shqiptare, është një urë mes së kaluarës dhe së tashmes. Aty ndodhet Kështjella e Lezhës, një dëshmi e rëndësishme e trashëgimisë historike, prej nga shpaloset një pamje madhështore mbi qytetin, fushën dhe detin. Po në Lezhë ndodhet edhe Memoriali i Vendvarrimit të Gjergj Kastriotit Skënderbeut, një vend me rëndësi të veçantë kombëtare dhe historike, që vizitohet nga mijëra njerëz çdo vit.

Shkodra, një nga qytetet më të vjetra dhe më të rëndësishme kulturore të Shqipërisë, është një pasuri më vete. Ajo është qyteti i artit, i kulturës dhe i traditës. Kalaja e Rozafës, që qëndron krenare mbi qytet, është një nga monumentet më të njohura historike, ku legjenda dhe historia bashkohen në një rrëfim të fuqishëm. Pamja nga kalaja mbi liqenin e Shkodrës, lumenjtë dhe malet përreth është një nga panoramat më mbresëlënëse të veriut shqiptar.

Shkodra është gjithashtu vendi i muzeve, i fotografisë së hershme shqiptare, i muzikës dhe i traditave të ruajtura ndër breza. Rrugët e saj, shtëpitë karakteristike dhe jeta kulturore i japin qytetit një identitet të veçantë që nuk gjendet lehtë.

Kjo pasuri natyrore dhe kulturore merr një vlerë edhe më të madhe kur shoqërohet me përkujdesjen institucionale dhe respektin ndaj vizitorit. Gjatë këtij sezoni, drejtuesit vendorë kanë ndërmarrë hapa dhe kanë bërë njoftime publike për përmirësimin e menaxhimit të zonave turistike dhe mbrojtjen e interesit të pushuesve.

Kryetari i Bashkisë Lezhë, Pjerin Ndreu, ka vendosur në qendër të vëmendjes respektimin e rregullave në zonat turistike të Shëngjinit, mbrojtjen e hapësirave publike dhe garantimin e një klime ku pushuesit të ndihen të respektuar.

Në Bashkinë Shkodër, kryetari Benet Beci ka vënë theksin te përmirësimi i standardeve turistike dhe menaxhimi më i mirë i zonave si Velipoja, me synim që vizitorët të kenë më shumë cilësi, rregull dhe siguri gjatë qëndrimit të tyre.

Këto përpjekje marrin kuptim të plotë kur shoqërohen me një vlerë tjetër të madhe të këtyre trevave: mikpritjen.

Sepse turizmi nuk ndërtohet vetëm me rrugë, hotele apo plazhe. Ai ndërtohet me marrëdhënie njerëzore. Një fjalë e mirë, një shërbim korrekt, një buzëqeshje dhe respekti ndaj mysafirit shpesh mbeten kujtimet më të forta të një udhëtimi.

Banorët vendas janë pjesë e kësaj historie suksesi. Ata janë fytyra e parë që takon vizitori, zëri që tregon historinë e vendit dhe zemra që e bën një turist të dëshirojë të rikthehet përsëri.

Pushuesit nga Kosova e vlerësojnë këtë afërsi. Për ta, Shqipëria është deti, por është edhe fjala e përbashkët, tradita, ushqimi, historia dhe ndjenja se janë mes njerëzve të tyre.

Në fund, një destinacion i madh nuk është vetëm ai që ka bukuri natyrore. Është ai që di t’i ruajë ato, t’i respektojë vizitorët dhe t’u japë atyre një arsye për t’u kthyer.

Kjo është “fryma e mirë” që po ndihet në veriun shqiptar: një bashkim i natyrës së mrekullueshme, trashëgimisë historike, kulturës së pasur, mikpritjes tradicionale dhe një përpjekjeje të përbashkët për ta bërë turizmin më të mirë për çdo qytetar dhe çdo mysafir.

Shëngjini, Velipoja, Lezha dhe Shkodra nuk janë vetëm vende ku pushohet. Janë vende ku përjetohet bukuria, historia dhe zemra e një populli.

Vendi i Lekës,18.07.2026

Paratë e Drogës dhe Kullat e Tiranës: Pse ky “boom” po varfëron qytetarët shqiptarë?- Nga KASTRIOT HAXHIAJ

Kur shëtit në Tiranë ose në bregdet, sheh kudo kulla të reja dhe hotele luksoze. Për shumë njerëz duket si shenjë përparimi. Por pas këtij betoni fshihet një problem serioz, pastrimi i parave të drogës në sektorin e ndërtimit. Këtë e konfirmojnë raportet e SPAK-ut, Departamentit Amerikan të Shtetit (DASH) dhe institucioneve evropiane.
Hetimet e SPAK-ut, të mbështetura nga përgjimet e aplikacionit Sky ECC (2019-2021), kanë zbuluar grupe kriminale që kanë qarkulluar fitime të kombinuara prej rreth 1 deri në 2 miliardë euro brenda pak viteve. Kjo nuk është shifra e një grupi të vetëm, por totali i disa grupeve të goditura (si Çela-Balla, Hoxhosmani-Dervishaj etj.). Shumë nga këto para dyshohen se kanë hyrë në ndërtim.
Në një ekonomi normale, çmimet rriten kur rriten pagat. Në Shqipëri ndodh e kundërta.Paga mesatare në Tiranë shkon nga 500–600 € në muaj. Çmimi mesatar i metrit katror të banesave në qendër të Tiranës luhatet mes rreth 4,000 € (dhe më shumë në disa projekte).
Pse? Sepse ata që kanë para nga trafiku i drogës nuk pyesin për çmimin. Ata paguajnë cash (para në dorë) për të “pastruar” paratë. Shembulli më i freskët është rasti “Korporata Aruba” (qershor 2026), ku SPAK zbuloi se gjysma e vlerës së disa pallateve u financua me para të pista. Rezultati është se ndërtuesit rrisin çmimet sepse ka blerës të tillë. Çiftet e reja dhe familjet me pagë normale e kanë shumë të vështirë të blejnë një apartament në kryeqytet.
Në korrik 2026, 1 euro blihet me rreth 94 lekë (nga 120-125 lekë disa vite më parë). Fillimisht duket mirë, por ka efekte negative. Remitancat nga emigrantët konvertohen në më pak lekë çka dëmton prindërit e moshuar që mbahen nga fëmijët e tyre në emigracion. Bizneset që eksportojnë (fasoneri, bujqësi) fitojnë më pak sepse të ardhurat në euro kthehen në më pak lekë, ndërsa shpenzimet janë në lekë.
Raportet e OSCE/ODIHR (2021-2025) flasin për blerje vote dhe presion në zgjedhje ndërsa ka akuza për përdorimin e parave dhe grupeve të deogës në këtë mes. Transparency International dokumenton “ligje të bëra me porosi” që favorizojnë disa kompani në tendera publike (p.sh. koncesioni Milot-Balldren).
Kur disa biznese kanë kapital të pistë ose lidhje politike, kompanitë e ndershme që paguajnë taksa e kanë të vështirë të konkurrojnë. Kështu që taksat e shqiptarëve përdoren më pak për shkolla, spitale, rrugë ose shërbime publike.
Kullat krijojnë iluzionin e mirëqenies, por në realitet shqiptarët përjetojmë një ekonomi të shtrembëruar. Çmimet e banesave janë përtej mundësive të shumicës. SPAK-u ka bërë goditje të rëndësishme, si rasti “Korporata Aruba” me sekuestrime të mëdha pronash.
Ky fenomen nuk është vetëm çështje e drejtësisë – është çështje që prek çdo familje shqiptare. Sa më i fortë të jetë shteti i së drejtës, aq më të mëdha janë shanset për një ekonomi të shëndetshme ku puna e ndershme shpërblehet.

Baton Haxhiu, spiuni i Serbisë po bëhet faktor në Prishtinë e në Tiranë- Nga Gani Mehmetaj

Kush e caktoi Baton Haxhiun dëshmitar në Gjyqin e Hagës, kur gjykohej Milosheviqi, askush nga shqiptarët nuk di ta sqaroj as pas 17 vjetësh. Nuk e thonë as në Tiranë ku Haxhiun e bënë “kosovarin” kryesor kur duan të na fyejnë në inteligjencë e në arsim, nuk e thonë as në Beograd ku ai shkon shpesh.
.
Kasapi i Ballkanit e frikësoi keqas Batonin, duke ia bërë me dije publikisht se ishte bashkëpunëtor i Sigurimit Serb, prandaj s’kishin ç’të dëshmonte pos qyqarisë së tij.
.
Ende nuk më shqitet thënia e Milosheviqit, drejtuar Baton Haxhiut:
.
-Ti ke qenë bashkëpunëtor yni, apo jo? Dëshiron të ta dëshmoj?”
.
Ndërsa dëshmitari Haxhiu që duhej të dëshmonte krimet e serbit, ul kokën, sikur ta kastronin. Ish kreu i Beogradit e paralizon dëshmitarin si gjarpri bretkosën.
.
Është dëshmi e vlefshme kjo lloj dëshmie e gazetarit Baton? Mund t’i besojë ndokush?
.
Gjyqi i Hagës zhvillohej me seancat maratonike. Kur nisi të gjykohej krimineli Milosheviq, sepse ata para tij qenë vetëm peshq të vegjël, transmetimet televizive zgjuan kureshtje të përgjithshme.
.
Gjykohej njeriu, mbi supet e të cilit rëndonin krimet në Kosovë, sepse ai para gjyqtarëve jepte përgjegjësi për masakrat e përdhunimet. Nga ky numër jo i paktë i dëshmitarëve të shtresave e të strukturave të ndryshme, asnjëherë nuk e kam kuptuar pse i ftuan M. Bakallin e B. Haxhiun. Ku qe arsyeja? Ata që e përgatitën akuzën donin ta minimizonin krimin monstruoz të kriminelit, apo synohej që t’i gjenin objektet për fyerje, sepse i akuzuari nuk pushonte, i fyente e i përçmonte, ua kujtonte kohë pas kohe kush ishin, duke ua tërhequr vërejtjen, mos më nxisni se unë di edhe më shumë për ju. Nga dëshminë e këtyre dy figurave margjinale, prokurori e gjyqtarët nuk nxorën asgjë për të qenë, pos ia dhanë mundësinë kriminelit nga Beogradi të tregohej superior ndaj tyre.
.
Kur i dëgjoja dëshmitë e tyre të flashkëta, të pasigurta, shpesh qyqare, sikur të mos qenë prokurorët e gjyqtarët e dëshmuar, do të krijoja bindjen se dikush e përgatiti këtë ballafaqimin sa për të parë lojën e maces me miun. Dy dëshmitarë, gati kyç, sikurse u paralajmëruan nga mediet tona, po edhe nga mediet e huaja, dolën shterpë, pa asnjë fakt të kapshëm, ndërsa pati mijëra fakte e dokumente. Kur dolën në ekran ish-zyrtari i lartë i Komitetit Krahinor dhe ish gazetari i “Kohës Ditore” dukeshin të shqetësuar, të frikësuar, herë–herë sikur u bllokohej truri.
.
Besoj se nuk i druheshin ballafaqimit me kriminelin më të madh në Ballkan dhe në Evropë, në pesëdhjetë vjetët e fundit, as pse atyre u mungonte oratoria a shkathtësia, por në situata i akuzuari për krime lufte, i paralizonte duke u bërë shantazhe. Pyetja e tij cinike: Doni t’ua dëshmoj se keni qenë njerëz të shërbimit tim të fshehtë, në vend se t’i këndellte arroganca e tij, e t’ia kthenin ashtu si e kërkonte, dy dëshmitarët tanë u shushatën si pulat. Më vinte inat. Në të njëjtën mënyrë e përjetuan edhe të tjerët, kur e komentuan të nesërmen.
.
Doli se ish-kryeredaktori i “Kohës Ditore”, i shkarkuar nga bosi i vet, disa ditë para se të shkonte në Hagë, bënte konspiracion me një oficer zbulimi të Serbisë!
Me të përfunduar gjykimin, një mik imi, i cili i ka për qejf teoritë e konspiracionit, më tha në mënyrë profetike: Do ta shikosh kur ta bëjnë yll gazetarin B. Haxhiu në Tiranë! E shikova me mosbesim. Ai ishte i bindur se lobi serb ka shumë ndikim në qarqet politike e të medieve shqiptare. Nuk shkoi shumë kohë kur vërtet doli profecia e mikut tim.
.
B. Haxhiu, apo “Nuk kaka”, sikurse e quanim ndryshe, u bë yll në mediat elektronike të Tiranës, e caktuan nëpër organizata e juri, madje e emëruan në jurinë e Festivalit të Këngës në Radiotelevizion Shqiptar, që ishte kulmi i cinizmit. Sikur bënin garë kush do ta rrëmbente më parë: e djathta apo e majta shqiptare. E mbanin në prehër, e mëkonin dhe e përgjëronin.
.
Një gjysmanalfabeti ia dhanë kompetencat që të përfaqësonte “kosovarët” kudo dhe kurdo, në Tiranë, në Prishtinë e në Beograd. Vula e shërbëtorit të zbulimit serb, u bë e fuqishme, ia hapi të gjitha dyert. Është “kosovari” më i privilegjuar në Tiranë e në Beograd.
.
Milosheviqi në vend se ta turpëronte para shqiptarëve, e bëri yll në medien shqiptare të Tiranës, e faktor në Partinë Demokratike të Kosovës. Në Kosovë iu ngjit “krahut të luftës”, ndërsa “krahu i luftës” gjithë kohën kinse çirrej kundër bashkëpunëtorëve të Serbisë. Mbase bashkëvendësin e tyre drenicak e kursyen dhe e shpërblyen. Me patriotizmin lokal s’bëhet shaka!
.
Mikut tim, ithtar i teorive të konspiracionit, i doli profecia qind për qind. Mbeta gojëhapur, i mbeta borxh një drekë, ashtu ishte basti. Më erdhi inat, që doli parashikimi profetik i mikut tim, ithtar i teorive të konspiracionit për lobin e fuqishëm serb në Tiranë.
.
Po në Prishtinë? Cili ishte statusi i tij? I afërt me kreun e PDK-së, i lidhur ngushtë me disa qarqe të LDK-së, ndërmjetës i bizneseve serbo-shqiptare.

Tri mësime që na ofron ndryshimi i kryeministrave në Mbretërinë e Bashkuar- Nga ROMEO GURAKUQI

Së pari, udhëheqja politike nuk përfundon vetëm kur ke rrënuar vendin ose ke krijuar disbalanca të thella në shoqëri, mes krahinave, komuniteteve dhe qytetarëve. Udhëheqësia duhet të marrë fund sapo ndien se rruga që po ndjek, fillon të shfaqë shenja të frenimit të zhvillimit, të neglizhimit të interesit publik dhe të thellimit të pabarazive ndërmjet qendrës dhe periferisë, apo ndërmjet vetë rajoneve. Pikërisht atëherë mbyllet koha e një drejtuesi normal, se e atij që njeh veç humbje dhe rrënime është fikur me kohë. Është momenti kur ai duhet të largohet, për të mos u shndërruar në barrë për atdheun.
Së dyti, çështja e udhëheqjes nuk është thjesht çështje zgjedhjeje, gare mes të shkathtëve të vetëofruar pranë satrapëve qe nuk ikun prej dekadash, por, mbi të gjitha, është çështje kompetence, formimi, integriteti dhe afirmimi të më të mirëve që ofron një shoqni, organizatë, ose komunitet politik. Ajo kërkon aftësinë dhe lirinë e komunitetit politik për të dallue, pikasur liderin e ardhshëm, atë që ka cilësitë e nevojshme për të sjellë zhvillim, siguri dhe besim për vendin, organizatën, qytetarët. Udhëheqësit pikasën dhe thirrën, luten që të vendosën në shërbim te vendit, organizatës, qytetarëve.
Së treti, se askush nuk duhet të ndëshkohet për shkak të kritikës apo mendimit ndryshe. Përkundrazi, në një shoqëri demokratike të gjithë duhet të dëgjohen dhe të respektohen, përderisa kundërshtimi nuk përmban fyerje, por argumentohet me logjikë, fakte dhe bindje. Akti i parë i Andy Burnham ishte deklarimi se asnjë MP nuk mund të përjashtohet nga skuadra për shkak të kritikave që i ka bërë atij.
Fatkeqësisht, Shqipëria jonë e mjerë, e pengmarrun nga falangat, inatçinjtë, etj., vazhdon të injorojë modele përzgjedhjesh dhe qendrimesh të tilla politike dhe shërbenjëse. Ne krenohemi se i zgjedhim udhëheqësit me zgjedhje te lira brendapartiake. Një tallje e madhe të cilën të gjithë e përflasin, por njëzëri e duartrokasin me servilizëm. Ne pretendojmë të zgjedhim drejtuesit përmes rregullave që i harton vetë udhëheqësi që ka dështuar sistematikisht. Ne ne fakt zgjedhim të shkathtit e vetëofruar që sjanë as me ruajtë dyert e institucioneve ku militojnë. Ky është një rreth vicioz, brenda të cilit vazhdojnë të rrotullohen shqiptarët, të mbetur peng të partive, në një atdhe të kapur nga mashtrimi, formalizmi, fasadat mashtruese dhe nga ata që e kanë shndërruar pushtetin e vogel ose të madh në instrument të interesave të tyre

TRUMP I DREJTOHET VENDIT- AKUZON KINËN PËR NDËRHYRJE MASIVE NË ZGJEDHJE DHE KËRKON MIRATIMIN E LIGJIT PËR MBROJTJEN E ZGJEDHJEVE- Nga KASTRIOT HAXHIAJ, WASHINGTON DC

Në një fjalim të rëndësishëm të transmetuar drejtpërdrejt nga Shtëpia e Bardhë, Presidenti Donald Trump e shpalli integritetin e zgjedhjeve si krizën më urgjente dhe më kërcënuese për vendin. Gjatë këtij fjalimi, presidenti njoftoi për deklasifikimin e menjëhershëm të një sërë dosjesh të organeve të zbulimit, të cilat sipas tij ekspozojnë pika të dobëta alarmuese dhe ndërhyrje të huaja në sistemin zgjedhor amerikan.
​Në qendër të fjalimit të Presidentit Trump ishte një akuzë e ashpër e drejtuar ndaj Kinës. Udhëheqësi amerikan tha se, duke filluar nga cikli zgjedhor i vitit 2020, Pekini drejtoi një fushatë masive të shfrytëzimit të të dhënave duke vënë në shënjestër votuesit amerikanë. Sipas deklaratës së tij, të dhënat e deklasifikuara së fundmi nga organet e zbulimit tregojnë se Kina përvetësoi në mënyrë të paligjshme rreth 220 milionë dosje të regjistrimit të votuesve amerikanë. Këto dosje përmbanin të dhëna sensitive personale si emrat, adresat, numrat e telefonit dhe përkatësitë partiake të qytetarëve.
Presidenti ​Trump shtoi se dhjetëra miliona të dhëna në 18 shtete të ndryshme u blenë, u hakeruan ose u komprometuan përmes një njësie të specializuar kibernetike të krijuar nga qeveria kineze posaçërisht për këtë qëllim.
Kritikët vunë në dukje se të dhënat e regjistrimit të votuesve në Shtetet e Bashkuara konsiderohen gjerësisht si të dhëna publike sipas ligjeve shtetërore, dhe shumë shtete rregullisht u ofrojnë qasje në këto lista fushatave politike dhe organizatave të ndryshme.
​
​Një tjetër temë kryesore e fjalimit ishte kritika e ashpër ndaj agjencive të zbulimit dhe të zbatimit të ligjit. Presidenti akuzoi burokratët e të ashtuquajturit “shtetit të fshehtë – deep state) për fshehje rigoroze të kërcënimeve të huaja nga administrata e tij dhe nga Kongresi.
Presidenti Trump tha se dokumentet e deklasifikuara dëshmojnë se si zyrtarë të ndryshëm të organeve të brendshme të zbulimit punuan për të minimizuar informacionet mbi ndërhyrjen e Kinës.
Zoti Trump përmendi raste specifike ku analistët e organeve të zbulimit dyshohet se pranuan ndryshimin ose “zbutjen” e raporteve të përditshme që i paraqiten Presidentit, për të fshehur, siç tha ai, shtrirjen e aktiviteteve kineze.
Ai iu referua gjithashtu një emaili të një zyrtareje të FBI-së, e cila pretendonte se po drejtonte një “qeveri hije” brenda byrosë për të parandaluar daljen në dritë të këtyre informacioneve, si dhe zbulimit të disa thasëve për djegien e dokumenteve sekrete nga administrata e mëparshme që përmbanin të dhëna të rëndësishme që nuk ishin asgjësuar.
Presidenti ​Trump nënvizoi se makinat elektronike të votimit dhe portalet zgjedhore amerikane mbeten tejet të ndjeshme ndaj manipulimeve nga kundërshtarë të huaj si Rusia, Kina, Irani dhe Koreja e Veriut. Ai përmendi veçanërisht një plan të huaj për të manipuluar në mënyrë dixhitale sistemet e votimit në Venezuelë, duke pretenduar se këto taktika mund të anashkalonin auditimet pa u zbuluar fare nga ekspertët.
​Megjithatë, raportet e mëparshme të deklasifikuara të organeve të zbulimit të SHBA-së dolën në përfundimin se, ndonëse aktorët e huaj u përpoqën të ndikonin në opinionin publik, asnjë fuqi e huaj nuk arriti të ndryshonte numrin e votave apo të manipulonte infrastrukturën fizike të numërimit, pa ofruar prova.
Presidenti Trump kërkon miratimin e një ligji për të siguruar që vetëm shtetasit amerikanë hedhin votën në zgjedhje. Duke pohuar se rregullat aktuale të votimit në nivel shtetëror janë jashtëzakonisht të pamjaftueshme për të garantuar sigurinë. Presidenti Trump e shfrytëzoi pjesën e fundit të fjalimit të tij për të kërkuar që Kongresi të miratojë menjëherë projektligjin e njohur si SAVE America. Kjo nismë legjislative ka ngecur prej kohësh në Senat.
​Projektligji i propozuar bazohet në tre reforma thelbësore që synojnë të ndryshojnë rrënjësisht mënyrën e votimit në vend. Së pari, ai parashikon një kartë kombëtare identiteti për pjesëmarrjen në votimet federale.
Së dyti, kërkohet paraqitja fizike e provës së shtetësisë amerikane, si certifikata e lindjes ose pasaporta, gjatë procesit të regjistrimit të votuesve të rinj.
Së treti, nisma parashikon kufizime jashtëzakonisht të rrepta për votimin me postë, duke e lejuar këtë mundësi vetëm për raste të dokumentuara kur amerikanët janë të sëmurë rëndë, paaftësive fizike, shërbimit ushtarak aktiv ose udhëtimeve të pashmangshme jashtë shtetit.
​Presidenti e mbylli fjalimin duke i cilësuar këto gjetje si një kërcënim të madh kibernetik të drejtuar ndaj zemrës së demokracisë amerikane, duke iu bërë thirrje demokratëve, republikanëve dhe të pavarurve që të bashkohen për të siguruar sistemin zgjedhor të vendit.
“Qëllimi ynë me zbardhjen e këtyre informacioneve nuk është të dobësojmë besimin te zgjedhjet,” përfundoi zoti Trump, “por ta fitojmë atë besim duke u ballafaquar me pikat tona të dobëta dhe duke i korrigjuar ato shumë, shumë shpejt.”
Shënim: Shtëpia e Bardhë i ka bërë publike dokumentet e deklasifikuara në faqen e saj në internet…Whitehouse.gov

HISTORIA NUK ËSHTË PRIVILEGJ — ËSHTË E DREJTË!- Nga FRANK SHKRELI

         Historia kombëtare shqiptare në shkollat e Malit të Zi mbetet një provë
                  e papërfunduar e demokracisë dhe e përgjegjësisë politike shqiptare
 Nga viti në vit, ndërsa shqiptarët në Mal të Zi vazhdojnë përpjekjet për të ruajtur identitetin e tyre kombëtar, një pyetje bëhet gjithnjë e më shqetësuese: pse nxënësit shqiptarë në shkollat shqipe nuk mësojnë sa duhet për historinë e kombit të tyre?  Prej kohësh, studiues, arsimtarë dhe veprimtarë të çështjes kombëtare kanë ngritur zërin për mangësitë e programeve mësimore dhe teksteve të historisë në shkollat shqipe të atij vendi. Ndër zërat më të njohur është edhe historiani dhe studiuesi Dom Nikë Ukgjinaj, i cili ka shprehur shqetësimin se brezat e rinj shqiptarë në Mal të Zi po privohen nga njohja e thellë e historisë, kulturës dhe trashëgimisë së tyre kombëtare. Sipas tij, një popull që nuk njeh historinë e vet rrezikon të humbasë vetëdijen për identitetin dhe të ardhmen e tij.
Në këtë sfond, përgjegjësia nuk mund të kërkohet vetëm te institucionet shtetërore të Malit të Zi. Edhe klasa politike shqiptare mban pjesën e saj të përgjegjësisë, gjatë viteve e dekadave të kaluara. Për më shumë se tri dekada, partitë politike shqiptare kanë qenë pjesë e jetës institucionale dhe, në periudha të ndryshme, edhe pjesë e qeverive malazeze. Megjithatë, rezultatet konkrete në fushën e arsimit kombëtar për fëmijt shqiptarë kanë mbetur larg pritshmërive të historianëve dhe studiuesve shqiptarë të atyre trojeve.  Ndonëse, shqiptarët nuk kërkojnë privilegje në këtë fushë, ata me plot të drejtë, kërkojnë të drejtën elementare që fëmijët e tyre të mësojnë historinë e popullit të cilit i përkasin, figurat e tij kombëtare, qëndresën e tij shekullore dhe kontributin e tij në qytetërimin evropian dhe historinë kombëtare. Nëse partitë politike shqiptare arrijnë të bashkohen rreth kësaj kauze, ato do t’u lënë brezave një trashëgimi shumë më të vlefshme se çdo mandat politik: të drejtën që çdo fëmij shqiptar në Mal të Zi të njohë historinë e popullit të vet me dinjitet dhe me saktësi shkencore.
Një arsim në gjuhën shqipe që nuk pasqyron historinë shqiptare në mënyrë të denjë mbetet i paplotë.  Prandaj, kritika e Dr Dom Nikë Ukgjinajt dhe e shumë intelektualëve të tjerë në ato anë, nuk duhet parë si sulm politik kundër askujt, por të shikohet si një thirrje ndërgjegjsimi qytetar. Sepse është thënë shpesh se një shtet demokratik nuk matet vetëm me zgjedhje të lira, me institucione funksionale apo me ritmin e nevojshëm të integrimit evropian. Sepse, demokracia në një vend duhet të matet edhe me mënyrën se si një shtet që pretendon të jetë “demokratik”, u garanton komuniteteve të veta të drejtën për të njohur historinë, gjuhën dhe identitetin e tyre kombëtar, sipas standardeve ndërkombëtare. Në këtë aspekt, ekspertë dhe studiues, që i ndjekin këto punë nga afër në terren, shteti dhe qeveria e Malit të Zi ende nuk e ka përfunduar provimin.  Sepse, shqiptarët janë dhe njihen si popull autokton në Mal të Zi. Si të tillë, ata kanë dhënë një kontribut të çmuar në historinë, kulturën dhe jetën politike të atij vendi dhe rajonit. Megjithëkëtë, fëmijët shqiptarë që ndjekin mësimin në gjuhën amtare në shkollat e vendit, vazhdojnë të mos kenë një pasqyrim të plotë, të balancuar dhe dinjitoz të historisë së kombit të tyre në programet zyrtare të historisë së vendit të tyre. Kjo situatë, për shqiptarët, nuk është një çështje e një rëndësie dytësore. Por shikohet, në qarqet e informuara mirë, si një mangësi serioze që prek vetë themelin e identitetit kombëtar dhe të vetëdijes historike të brezave të rinj të shqiptarëve në atë vend.
Natyrisht, se historia për njerzit dhet shtetet serioze nuk është propagandë dhe nuk duhet të jetë kurrë e tillë. Por po aq i papranueshëm është fakti, që debatohet sot, kur historia e një populli, siç janë shqiptarët në Mal të Zi, reduktohet në disa faqe të librave të historisë ose të trajtohet si një shtojcë fakultative. Një arsim i mirë nuk ndërtohet mbi harresën e askujt historike. Arsimi i mirëfilltë ndërtohet mbi njohjen dhe respektimin e historisë së të gjithë qytetarëve, pa dallim, të një shteti. Prandaj, në këtë debat  që zhvillohet në atë vend, nuk mund të shmanget as roli dhe as përgjegjësia e klasës politike shqiptare në Mal të Zi. Ndërkohë që historia kombëtare shqiptare nuk është shndërruar kurrë në një prioritet të panegociueshëm nga politika shqiptare vendase, shpeshherë, energjitë politike të partive shqiptare janë përqendruar, kryesisht dhe historikisht, te ndarja e posteve dhe tek interesat afatshkurtra politiko-ekonomike, ndërsa arsimi i brezave – investimi më i rëndësishëm për të ardhmen e brezave të shqiptarëve – ka mbetur në hije.
Por, në këtë mes, përgjegjësia nuk është vetëm e politikës shqiptare, siç thashë më lartë.  Janë edhe institucionet zyrtare arsimore të shtetit të Malit të Zi, ato që duhet ta kuptojnë, seriozisht, se respektimi i identitetit kombëtar të pakicave nuk përfundon, thjesht, me lejimin e mësimit në gjuhën amtare. Por, ai duhet të përfshij edhe të drejtën e shqiptarëve në Mal të Zi, për një arsim përtej gjuhës amtare një arsim serioz që pasqyron drejt edhe historinë, kulturën dhe trashëgiminë e tyre kombëtare. Kjo, në të vërtetë, nuk është një kërkesë e veçantë e shqiptarëve sot në Mal të Zi ose diku tjetër.  Në botën e sotëme, ky është një standard i panegociueshëm i demokracive evropiane, pjesë e të cilave pretendon të jetë edhe Mali i Zi, ndërsa mbetet edhe një kusht i rëndësishëm për ndërtimin e një shoqërie të barabartë anë e mbanë në kontinentit evropian. Kjo kërkesë, është në përputhje të plotë me standardet evropiane për mbrojtjen e pakicave kombëtare, sipas Këshillit të Evropës,
Por, përveç përgjegjsisë dhe rolit të klasës politike shqiptare në Mal të Zi, që theksova më lartë, aq i rëndësishëm është edhe roli dhe përgjegjësia e elitës intelektuale shqiptare në Mal të Zi, në mbështetje të realizimit të kësaj nisme. Historianët, studiuesit, akademikët, mësuesit dhe organizatat kulturore shqiptare duhet të flasin me një zë në lidhje me këtë çeshtje me rëndësi. Ata duhet të kontribojnë me argumente shkencore, me projekte konkrete dhe me bashkëpunim institucional për hartimin e programeve dhe teksteve që shkencërisht, pasqyrojnë me objektivitet historinë shqiptare të atyre trojeve, ndër shekuj.  Kjo pra nuk është vetëm një betejë e partive politike, por është një detyrë mbarë-kombëtare. Historia e vërtetë, nuk mund të mbrohet vetëm me akademi përkujtimore, me deklarata patriotike apo me fjalime në përvjetorë të caktuar historikë. Ajo duhet të mbrohet në klasë. Në bankat e shkollës, aty ku formohet mendja dhe ndërgjegjja kombëtare e një brezi të ri.  Nëse një fëmijë shqiptar në Mal të Zi ose kudo tjetër, përfundon arsimin pa njohur rrugëtimin historik të popullit të vet në ato troje, pa njohur figurat që ndërtuan identitetin kombëtar atje, dhe pa kuptuar kontributin e shqiptarëve në historinë e Malit të Zi dhe të Ballkanit, atëherë gjithë faktorët në këtë fushë kanë dështuar, të gjithë: shteti zyrtar, partitë politike shqiptare zyrtare, intelektualët, historianët, studiuesit shqiptarë dhe shoqëria, në përgjithsi.
Prandaj, ka ardhur koha që në lidhje me këtë çeshtje të rëndësishme të mësimit të historisë së shqiptarëve në Mal të Zi të dëgjohen zërat e informuar mirë dhe zërat e respektuar të arsyes dhe të dijes siç është Dr Dom Nikë Ukgjinaj e të tjerë studiues e historian shqiptarë të atyre anëve.  Ka ardhur koha për një marrëveshje të re morale dhe institucionale, sidomos, në radhët e faktorit shqiptarë në Mal të Zi në lidhje me këtë çeshtje.  Se arsimi në gjuhën shqipe nuk duhet të kufizohet vetëm te përdorimi i gjuhës shqipe. Por që arsimi i brezave të rinj të shqiptarëve në Mal të Zi, duhet të përfshij, patjetër, edhe të drejtën për të mësuar historinë kombëtare të shqiptarëve, në mënyrë të plotë, të balancuar dhe shkencore. Një gjë e tillë, nuk nuk cenon as nuk kërcënon askënd. Përkundrazi, një trajtim i tillë i historisë së shqiptarëve në ato troje shekullore do forconte besimin ndërmjet komuniteteve etnike dhe e bën Malin e Zi një shtet më demokratik dhe më evropian në sytë e Evropës dhe botës, por çka është edhe më e rëndësishme në sytë e vet shqiptarëve autoktonë të atyre trojeve shekullore.  Sepse historia nuk është privilegj as nuk është koncesion politik për askënd. Nuk është as favor që i bëhet një komuniteti të caktuar, siç janë shqiptarët. Historia është e drejtë e një populli! Historia nuk është privilegj që jepet ose merret sipas vullnetit të pushtetit. Ajo është një e drejtë legjitime e çdo populli dhe një pjesë e pandashme e identitetit të tij kombëtar, bazuar në marrveshje ndërkombëtare, përfshir Deklaratën Universale të Drejtave të Njeriut të vitit 1948.  Prandaj,  një shtet që synon të ndërtojë një të ardhme të përbashkët nuk duhet të ketë frikë nga e vërteta historike e asnjërit prej grupeve të qytetarëve të vet.
Por sa u përket shqiptarëve në Mal të Zi, në fund të fundit, një komb nuk humbet kur harron datat e historisë. Ai fillon të humbasë, keqas dhe përgjithmonë, kur harron se kush është. Pikërisht, për këtë arsye, historia kombëtare shqiptare në shkollat e Malit të Zi nuk është një debat i së kaluarës. Por duhet të jetë një investim serioz kombëtar dhe në bashkpunim, për të ardhmen e një shoqërie demokratike, ku çdo fëmijë, pa dallim etnie, ka të drejtë të njohë rrënjët e veta dhe të ecë drejt së ardhmes me dinjitet, vetëbesim dhe respekt për të tjerët. Për ndryshe, të mohosh historinë e një populli do të thotë t’i mohosh identitetin dhe dinjitetin e tij kombëtar.
Frank Shkreli
       
                             
      Dr Dom Nikë Ukgjini, meshtar katolik me formim të thelluar në historinë kombëtare 

Reagim  nga Refik Hasani, publicist dhe veprimtar, mbi deklaratën  e Snezhana Paunoviq, Ministre në Qeverin e Serbisë

Deklarata  e Snezhana Paunoviq, Ministre në Qeverin e Serbisë, nuk është një nga dekalaratat  e para të zyrtarëve  më të lartë të Serbisë,  që bën një ofendim të rëndë duke  përdorur një Gjuhë me plotë urrejtje, racizëm dhe ksenofobi.
Në Serbi, gjithnjë e më shumë po hasen, jan shkruar pankarta me mbishkrimet publike, ku shprehet Gjuha e urrejtjes  dhe kërcënimet e hapura publike ndaj neve shqiptarëve, edhe deklarata më të rënda ofenduese është publikuar së fundi edhe nga Ana Brnabiq, ish-kryeministre e Serbisë, e citojm :
 ’’Mos kërkoni të drejta, mjafton që nuk po ju vrasim’’, aktualisht Kryetare e Parlamentit të Serbisë. Kurse mbishkrimet, pankaratat ’’Vdekje e shqiptarëve”, hasen të shkruara gjithëandej nëpër qytete të Serbisë.
Unë i konsideroj një Gjuhë dhe nxitje e urrejtjes-kërcnim, jo vetëm kundër shtetit të Republikës së Kosovës, por jan duke kërcnuar kundër gjithë shqiptarëve.
Nga Bashkësia Ndërkombëtare,  pres me të drejt se BE-ja, do të duhej, të denon përmes një Rezolute detyruese lidhur me deklaratën e Snezhana Paunoviq, Ministre në Qeverin e Serbisë, BE-ja,  do të duhej të kërkon zyrtarisht nga Serbia, që  Parlamenti dhe Qeveria të distancohen nga kjo deklaratë.
Nëse, Parlamenti dhe Qeveria e Serbisë nuk  distancohen nga kjo deklaratë, Serbia do të duhej të sanksionohet në baza financiare dhe sanksionohet në aspektin diplomatik.
 Është momenti i fundit që BE-ja  për deklaratën e  Snezhana Paunoviq, të  detyroj duke kërkuar të ndiqet penalisht Snezhana Paunoviq, Ministre në Qeverin e Serbisë,si:
 Për thirrje publike në pastrim etnik, për luftë nxitje, urrejtje, racizëm dhe ksenofobi. Po ashtu Bashkësia Ndërkombëtare,  do të duhej  shpallte non grata në gjithë shtetet anëtare veqë e veqë të BE-së dhe nga vetë  instancat e BE-së dhe SHBA-ja.
***
Sipas të drejtës  ndërkombëtare, bazuar  në gjitha  aktet, konventat dhe traktate, si instrumente ndalojn çdo propagandë për luftë, ndalon çdo thirrje për urrejtje kombëtare, racore ose fetare që përbën nxitje për diskriminim, armiqësi ose dhunë. Serbia kështu vazhdon të promovon përhapjen e ideve të bazuara në superioritetin racor, nxitjen e urrejtjes racore dhe nxitjen e dhunës kundër grupeve racore ose etnike.
BE-ja dhe SHBA-të do të duhej të ndalin çdo kapitull për hyrje të Serbisë në BE. Bashkësia Ndërkombëtare,  si ka mundësi nga Republika e Kosovës të kërkoj të rifilloj të ulët në një tavolinë, pa u denuar deklarata nxitëse nga Snezhana Paunoviq, Ministre në Qeverin e Serbisë.
Deklarata  e Snezhana Paunoviq, Ministre  e Serbisë, më së rëndi përjetohet tek shqiptarët etnik e autokton  në Krahinën  e Luginës së Preshevës.
Deklarata  e Snezhana Paunoviq, Ministre  e Serbisë, deklarata e  më hershme nga Ana Brnabiq,  aktualisht Kryetare e Parlamentit të Serbisë, si dhe mbishkrimet, pankaratat ’’Vdekje shqiptarëve”, shqiptarët etnik e autokton  në Krahinën  e Luginës, që përfshin Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc, mendoj përjetohet shumë rëndë.
Se nëse pastrimi etnik   ’’po të kishte qenë në vendin e Sllobodan Millosheviqit në vitin 1998-1999, do ta pastronte etnikisht Kosovën’’, e lexojm pasi Serbia nuk arriti të realizoj në vitin 1998-1999, ky është një mesazh se Serbia do të realizoj pikërisht në Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc, sikurse që e realizoi në Sanxhakun e Nishit, para më shumë se një shekull, me dëbim, pastrim etnik e gjenocid.
Kjo është droja e madhe që dominon pasi vazhdohet se statusi  politik i Krahinës shqiptare, të mbetur padrejtësisht nën administrimin e Serbisë,  nuk është zgjidhur ende, përkundër vullnetit plebishitar të kësaj Krahine, Referendumin e  datës 1 e 2 Mars 1992,dhe kryengritjes së armatosur UÇPMB-ës, që mbrojti pragun, dinjitetin dhe identitetin e kësaj Krahine, por edhe  arritjes së Marrëveshjes së Konçulit.
Kjo deklaratë e Snezhana Paunoviq, Ministre e Serbisë,në mesin e qytetarëve të kësaj krahine, instalon një pasiguri të plotë, kështu mbjellë frikë,e një psikozë të bazuar.
Deklarata e rritë pasigurin në mesin e qytetarëve të kësaj krahine, e shton  panikun dhe dron,  kjo prodhon efekte tepër negative posaqërisht tek shqiptarët, në Serbi jetojn në kushte diskriminimit  klasik, është demotivim për rini dhe kuadrot e shkolluara, duke ju ekzpozuar frigës, urrejtjes, militarizimit, nën tendenca të vazhdueshme për shpërngulje, migrim  e asimilim.
Me një fjalë shqiptarët Etnik e Autokton  në Krahinën  e Luginës së Preshevës, jan ndier të lën pas dore dhe të diskriminuar, pas kësaj deklaratë edhe më të rënduar.
Pas kësaj deklarate nga një Ministre e Serbisë,do të duhej të alarmohen dhe të jetë një paralajmërim shumë serioz, është
më se e domosdoshme të shtohet prezenca dhe monitorimi, nga ndërkombëtarët,në Rajonin e Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit. Serbia po zbaton pa zhurmë dhe krejt në heshtje një strategji të qartë dhe me veprime konkrete po arrit të shpopullojë zytarisht Preshevën, Medvegjën, e Bujanocin, pasivizimi i adresave që njëmendë është pastrim i organizuar shtetëror Etnik.
Më 16 korrik 2026

Qëndresa e Nikaj-Mërturit: Toka e larë me gjak nuk shitet- Nga Kastriot Haxhiaj Washington DC

Në lartësitë e Nikaj-Mërturit, aty ku Alpet prekin qiellin, ngritja e Statujës së Krishtit Shpëtimtar mbart një peshë të jashtëzakonshme. Ky monument nuk është thjesht një dëshmi e besimit të palëkundur, por një kufi shpirtëror i vendosur mbi luginë. Ai u kujton të gjithëve se kjo tokë, ky lumë dhe këto male janë dhuratë hyjnore – të cilat nuk mund të shiten për përfitime të pista. Krishti me krahë të hapur mbi luginë qëndron si roja e një trashëgimie të shenjtë dhe si thirrje e gjallë për bashkim mes vëllezërve, qofshin katolikë apo myslimanë, për të mbrojtur atë që është e tyre.
Nga Enver Hoxha te “Paketa e Maleve”: një tragjedi që përsëritet
Përplasja e sotme e malësorëve me shtetin nuk është e re. Është vazhdimësia e një lufte shekullore kundër pushtuesve dhe sistemeve që tentojnë t’ua tjetërsojnë truallin.
Reforma Agrare e diktatorit komunist Enver Hoxha në gjysmën e dytë të shekullit të kaluar përdori dhunën dhe propagandën e “reformës” për të zhveshur malësorët nga pronat e tyre legjitime. Tokën e të parëve ua morën në emër të kolektivizimit dhe “pronës shtetërore”.
Sot, nën petkun e zhvillimit modern dhe turizmit, “Paketa e Maleve” e Edi Ramës funksionon me të njëjtën logjikë grabitqare. Përmes ligjeve klienteliste për investimet strategjike dhe zyrave të korruptuara të kadastrës, shteti po përpiqet t’u marrë malësorëve tokën që nuk ua mori as turku, as serbi – për t’ia dhënë një grushti njerëzish.
Por Malësia ka një ligj të pashkruar në teftere por të skalitur në shkrepa dhe Besën që qëndron mbi çdo kod civil apo ligj të përkohshëm: toka e larë me gjak nuk dorëzohet kurrë me vula korruptive. Malësorët e veriut nuk e kanë njohur kurrë nënshtrimin dhe nuk do të pranojnë që fati i malësive të tyre të përcaktohet nga vendime të marra në zyrat e Tiranës.
Besa e Maleve: vëllazëria pa ndarje
Në Geghysen, Qafën e Kolçit e Curraj, kufijtë fetarë nuk kanë ekzistuar kurrë përpara Besës dhe kombit. Kjo krahinë është rritur me frymën e bashkimit dhe me shembullin e figurave të mëdha historike që dhanë jetën për këto male. Nga Binak Alia, kuvendari i urtë që shmangu gjakderdhjet dhe bashkoi malësorët në një besëlidhje të vetme, deri te Prel Tuli i Nikajve – udhëheqësi trim që i mbrojti malet me armë në dorë. Të dy na mësojnë të njëjtën gjë: vendimet për këtë truall u takojnë vetëm atyre që jetojnë këtu.
Gjysmën e zemrës e lashë në Tropojë
Arsyeja pse shkruaj sot me kaq dhimbje, krenari dhe vendosmëri për këtë qëndresë – ndonëse jetoj larg, në Amerikë – vjen nga rrënjët e mia të thella familjare dhe nga një amanet i shenjtë i trashëguar brez pas brezi. Gjysmën e zemrës sime e kam të lidhur përjetësisht me ato male.
Im atë, Skënder Haxhiaj, pasi u diplomua në Normale, doli arsimtar në moshën e brishtë 18-19 vjeç. Pas shërbimit në shumë zona të Malësisë, ai mori rrugën drejt Currajve e Tetajve, ku shërbeu si misionar i dijes për disa vite në ato anë të thella dhe madhështore të Tropojës.
Malësorët bujarë e morën tim atë në kullat e tyre, e strehuan në shtëpitë e veta dhe e trajtuan si djalin e tyre. Ai u dha atyre shkronjat e gjuhës shqipe, ndërsa ata i dhanë besën, miqësinë e pakushtëzuar dhe të përjetshme.
Kur im atë ndërroi jetë në Tiranë në shkurt të vitit 2022, ndodhi diçka që më preku thellë shpirtin. Në derën tonë erdhën për ngushëllime dhjetëra burra të moçëm, të panjohur për ne. Ishin nga Currajt, Nikajt, Geghyseni, Paci, Berisha dhe shumë krahina të tjera të Tropojës. Ishin nxënësit e tij të dikurshëm. Njerëz që ende mbanin mend dritën e dijes që babai im u kishte dhënë në ato vite të hershme të rinisë së tij. Erdhën për të nderuar mësuesin e tyre dhe na treguan qindra histori që do të mbeten përgjithmonë në memorien time.
Kjo vizitë ishte dëshmia e gjallë se çfarë është në të vërtetë Malësia: një vend ku nderi nuk vdes, ku mirënjohja trashëgohet brez pas brezi dhe ku drita e arsimtarit respektohet njësoj si gjaku i derdhur për liri.
Beteja për Nikaj-Mërturin sot është edhe beteja e nxënësve të babait tim, është beteja ime.. Është beteja e pasardhësve të atyre që e strehuan atë kur ishte vetëm një djalosh 18-vjeçar me ditarin e arsimtarit nën sqetull. Ne nuk mundemi dhe nuk do të lejojmë që ato male, ai lumë dhe ajo histori e jashtëzakonshme të shkatërrohen nga një shtet i korruptuar.
Qeveria në Tiranë duhet ta dijë mirë se po përballet me pasardhësit e Prel Tulit dhe një popull që mbron historinë, besimin dhe ekzistencën e vet në tokën e tij të shenjtë.
Skënder Haxhiaj
Qëndresa  e Nikaj-Mërturit

Kufijtë ndajnë shtetet, jo kombin- Nga Isuf B.Bajrami

Patriotizmi nuk ndërtohet duke i përçarë shqiptarët.

Lexova një opinion që u drejtohej shqiptarëve të Kosovës me një mesazh të qartë: “Qëndroni në vendin tuaj. Mos u merrni me Shqipërinë.”
Nuk më shqetësoi vetëm përmbajtja e tij. Më shqetësoi fryma.

Sepse sa herë që dikush përpiqet t’i ndajë shqiptarët në “tanët” dhe “ata”, në “këtej kufirit” dhe “andej kufirit”, ai nuk po mbron Shqipërinë. Po ringjall një plagë që historia na e ka lënë mjaftueshëm të thellë.

Nuk ka shqiptarë të dorës së parë dhe shqiptarë të dorës së dytë.

Nuk ka shqiptarë “më të pastër” vetëm sepse kanë lindur në një anë të kufirit.

Kufijtë shtetërorë janë vendosur nga historia. Përkatësia kombëtare nuk është vendosur kurrë prej tyre.

Ajo jeton në gjuhë, në kujtesë, në kulturë dhe në ndërgjegjen e njerëzve.

Është e dhimbshme të dëgjosh se shqiptarëve të Kosovës u thuhet, hapur ose tërthorazi: “Mos e doni Shqipërinë. Mos flisni për të. Mos protestoni për të.”

Po cili shqiptar ka të drejtë t’i thotë një shqiptari tjetër se sa duhet ta dojë Shqipërinë?

Kush e mat patriotizmin?

Me adresën?

Me vendlindjen?

Me pasaportën?

Apo me bindjen politike?

Shqipëria nuk është pronë e askujt.

Nuk është pronë e një partie.

Nuk është pronë e një qeverie.

Nuk është pronë e një ideologjie.

Ajo është shtëpia shpirtërore e miliona shqiptarëve, kudo që jetojnë.

Për shqiptarët e Kosovës, Shqipëria nuk ka qenë vetëm një shtet fqinj.

Ka qenë simbol.

Ka qenë shpresë.

Ka qenë emri që pëshëritej fshehurazi, kur liria ishte ende një ëndërr.

Ka qenë flamuri që mbahej në zemër edhe atëherë kur nuk mund të valëvitej në shesh.

Për dekada me radhë, ata jetuan nën shtypje, diskriminim dhe dhunë.

U larguan nga vendet e punës.

U burgosën.

U rrahën.

U vranë.

U dëbuan nga shtëpitë e tyre.

Fëmijët mësonin në shkolla paralele.

Studentët dilnin në demonstrata pa e ditur nëse do të ktheheshin më në shtëpi.

Në ato vite, Shqipëria ishte më shumë se një hartë.

Ishte një premtim.

Sot Kosova është shtet i pavarur, dhe kjo është një fitore historike e vetë shqiptarëve.

Por pavarësia nuk e zhbën historinë.

As nuk e shuan lidhjen shpirtërore mes shqiptarëve.

Dy shtete nuk nënkuptojnë dy kombe.

As dy dashuri të ndryshme për të njëjtin identitet.

Është paradoksale të flitet për bashkim kombëtar kur kjo i shërben një kauze politike, por të kujtohen kufijtë sapo një shqiptar nga Kosova shpreh mendim për Shqipërinë.

Kur na leverdis, jemi një komb.

Kur nuk na leverdis, na kujtohet se qenkan dy shtete.

Ky nuk është parim.

Ky është standard i dyfishtë.

Dhe standardi i dyfishtë nuk ka qenë kurrë atdhetari.

Le të jemi të sinqertë.

Shqiptarët nuk kanë qenë kurrë armiqtë e njëri-tjetrit.

Armiku ynë më i madh ka qenë gjithmonë përçarja.

Pikërisht ajo na ka kushtuar territore.

Na ka kushtuar jetë.

Na ka kushtuar dekada mosbesimi.

Na ka kushtuar plagë që ende nuk janë mbyllur.

Asnjë komb nuk bëhet më i fortë duke ngritur mure mes bijve të vet.

Asnjë flamur nuk valëvitet më lart duke ulur dinjitetin e atyre që e ndjejnë po aq të shenjtë.

Nëse nuk pajtohesh me Edi Ramën, kritikoje.

Nëse nuk pajtohesh me Albin Kurtin, kritikoje.

Por mos i gjyko shqiptarët sipas vendit ku kanë lindur.

Politikanët zëvendësohen.

Qeveritë ndryshojnë.

Kufijtë mund të ndryshojnë.

Por gjaku, gjuha, kujtesa dhe historia nuk ndryshojnë me ciklet zgjedhore.

Patriotizmi nuk është garë.

Nuk është monopol.

Nuk është licencë për të përjashtuar.

Patriotizmi është përgjegjësi.

Është respekt.

Është kujtesë.

Është dinjitet.

Historia na ndau me kufij.

Më pas na ndau me sisteme politike.

Na ndau me tela me gjemba.

Na ndau me luftëra.

Megjithatë, shqiptarët nuk hoqën dorë nga njëri-tjetri.

Do të ishte tragjike që sot, kur kufijtë janë më të hapur se kurrë, të fillonim të ndërtonim kufij të rinj me fjalë.

Sepse fjalët nuk janë të pafajshme.

Ato krijojnë klimë.

Klima krijon mosbesim.

Mosbesimi ushqen urrejtjen.

Dhe urrejtja nuk ka ndërtuar kurrë as Shqipërinë, as Kosovën.

Në fund mbetet vetëm një pyetje:

Kujt i shërben përçarja mes shqiptarëve?

Sigurisht jo shqiptarëve.

Prandaj, para se ta pyesim njëri-tjetrin se në cilën anë të kufirit kemi lindur, le të pyesim veten në cilën anë të historisë duam të qëndrojmë.

Në anën e atyre që ndërtojnë ura?

Apo në anën e atyre që ngrejnë mure?

Sepse kufijtë mund të ndajnë shtetet.

Por nuk duhet të ndajnë kurrë zemrat e një kombi.

Nuk ka shqiptarë të tepërt.

Ka vetëm shqiptarë që meritojnë të respektohen njësoj, në Tiranë e në Prishtinë, në Shkodër e në Gjakovë, në Tetovë, Ulqin, Preshevë, Prevezë apo në mërgatë.

Kombi ynë nuk bëhet më i fortë duke përjashtuar bijtë e vet.

Bëhet më i fortë vetëm kur, pavarësisht dallimeve, kujton se mbi çdo kufi, mbi çdo qeveri dhe mbi çdo përplasje politike, ekziston diçka që nuk duhet të zbehet kurrë: vetëdija se jemi një popull me një histori të përbashkët dhe me një përgjegjësi të përbashkët për të mos e kthyer njëri-tjetrin në të huaj.

Vendi i Lekës,15.07.2026

Lajmet me interesante

Lajmet e fundit

ARKIVA E LAJMEVE

Kliko këtu për të parë arkivën e lajmeve

Send this to a friend