VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

ORIGJINA SHQIPTARE E PRESIDENTIT GREK KAROLOS PAPULIAS Papulias ka qenë shok klase në fshatin e lindjes me aktorin fierak çam Fuat Boçin Nga ARBEN LLALLA

November 6, 2021
blank

Komentet

blank

KUSH ISHTE GAZETARI DHE REGJISORI I MIRENJOHUR I RTSH-SË, ILIR BUÇPAPAJ, QË U NDA DJE NGA JETA, NË NEW YORK

Gazetari dhe regjisori i shquar i RTSH-së, Ilir Buçpapaj, ndërroi jetë dje në Nju Jork, pas një ataku në zemer, në moshën 69 vjeçare.
Ilir Buçpapaj ka lindur në qytetin Bajram Curri më 1952. Pas mbarimit të shkollës 8 vjeçare në qytetin e lindjes, Iliri përfundoi me rezultate të larta shkollën e mesme të përgjithshme në vitet 1968-1972, po në qytetin Bajram Curri.
Studimet e larta i përfundoi në Fakultetin Histori-Filologji të Universitetit të Tiranës, dega gjuhë-letërsi, në vitet 1974-1978.
Në vitet 1978-1980 punoi për pak vite si arsimtar në Shkollën 8 vjeçare të qytetit B.Curri, në Shoshan dhe në Gjimnazin e Fierzës.
Nga viti 1980 deri më 1992 punoi gazetar-reporter i Radiotelevizionit Shqiptar për rrethet Tropojë-Kukës, duke sjellë në ekranin e RTSH-së, imazhin e rrallë të Alpeve shqiptare dhe të jetës atje.
Në vitet 1992-1997 Ilir Buçpapaj ishte pjesë e Departamentit “Bota Shqiptare” në RTSH, dedikuar kryesisht emigracionit shqiptar në botë.
Ky program, bëhej për herë të parë në RTSH, e ngriti lart moralin e shqiptareve në Kosovë, që gjendeshin në terr të plot informativ, por edhe Maqedonine e Veriut, në Mal të Zi, dhe ne te gjithe diasporen e shumtë shqiptare nëpër botë.
Në këto vite Iliri, permes shumë telereportazheve dhe dokumentareve pasqyroj me mjeshtri jetën e mergates tonë në Europë dhe Amerikë.
Nga viti 1998 deri më 2017 kur doli në pension, Iliri punoi si redaktor, skenarist dhe regjisor në redaksinë e dokumentarëve në Radiotelevizionin Shqiptar, ku spikati për profesionalizmin e lartë.
Ilir Buçpapaj, gjatë punës së tij të pandërprerë për 37 vjet me radhë, trajtoi me sukses kronikën, lajmin, telereportazhin, portretin dhe gjerësisht dokumentarin televiziv.
Ai ka realizuar më shumë se 750 dokumentarë televizivë me temë historike kushtuar periudhave kulmore dhe figurave të ndritura të historisë sonë, si dhe 300 telereportazhe.
Nga krijimtaria e tij dokumentaristike shquhet veçanërisht cikli “E duam Shqipërinë”, si dhe dokumentarët: “ Naim Shqiperia” per poetin tonë kombëtar Naim Frasheri, “Kosova Zogu që lindi nga hiri vet”, “Kurbini”, “O i madherueshmi shenjti Shna Ndue”, “Tevolli”,”Ali Pasha i Kalave”, “Simfonite e Valbones”, “Në rrjedhat e historise së Dardanise”,“Kultura e Komanit”,”Berati”,”Lezha” “Lidhja shqiptare e Prizrenit”, “Lidhja besa -besë e Pejes”,”Kuvendi i Junikut”, “Vendi i Kuvendeve të medha”,”Verrat e Llukes”,”Memorandumi i Greces”,”Kuvendi i shpalljes së Pavarsise”, dokumentarë kushtuar figurave historike si “Isa Boletini’, “Bajram Curri”, “Zylyftar Veleshnja”, “Konferenca e Bujanit” etj.
Gjatë 30 vjetëve të fundit Ilir Buçpapaj ka realizuar disa dokumentarë të shkelqyer për maredhënjet shqiptaro-amerikane, jetën e komunitetit shqiptar në SHBA, dhe rëndësinë jetike që kanë maredhënjet shqiptaro-amerikane, siç është cikli i dokumentarëve “Dallgë shqiptare në Amerikë”, etj.
Ato janë trasmetuar në TVSH por edhe shfaqur në Qendren Nderkombëtare të Kulturës, Tiranë duke u ndjekur me aq interes nga qytetaret dhe te rinjte e Tiranes.
Gjatë Luftës së Kosvës 1998-1999, Ilir Buçpapaj ka raportuar direkt nga fronti i luftës duke transmetuar dhjetra kronika lufte nga fronti në Tropoje, Has, Kukës dhe ku zhvilloheshin luftime në zonat kufitare. Epiqendra u bë në Padesh, Prrue të Thanës, Lug i Zi, Dobrunë, Pogaj ,Papaj ku ishin perqendruar dhe njesitë më të medha të UÇK-së.
Gjatë viteve 1998-1999, Ilir Bucpapaj si një gazetar i nivelit të lartë, përveç televizionit shqiptar, ka punuar me televizionet më prestigjoze të botes si CNN, BBC, ZDF (gjermani), RAI (itali), televizionin shtetëror grek, slloven, të vendeve arabe etj.
Pas çlimrit të Kosoves, Iliri ka realizuar shumë dokumentare për RTSH-në, si “ Kosova zogu i qiellit që ndertohet nga hiri vet”, “Festë në Prizeren”, “Masakra e Mehjes”, “Dita e Flamurit”, “Në Kullat e Boletinit” etj.
Në realizmin e këtyre dokumentarëve me temë historike Ilir Buçpapaj ka bashkepunuar me kolegët e tij të RTSH-së, por edhe me historianë të shquar si Myzafer Korkurti, Gazmend Shpuza, Neritan Ceka, Maringlen Verli, Beqir Meta, Pellumb Xhufi, Fehmi Rexhepi, Jusuf Bajraktari, Frasher Dema etj.
Kjo pasuri e rrallë filmike i ka mbetur arkivit të televizionit shqiptar, dhe transmetohen pandërprerë dhe ndiqen me interes nga të gjtihë shqiptarët, si një deshmi e pavdekshme e punës krijuese të Ilir Buçpapajt.
Ilir Buçpapaj mbante titullin “Qytetar Nderi” nga krahina e Kelmendit, Devollit dhe Tropojës.
Ai ka marrë shumë çmime dhe vlerësime nga organizatat e gazetarëve në Shqipëri dhe rajon, por edhe institucionet e kulturës në Shqipëri, Kosovë, Maqedoni , Mal të Zi dhe Dipasporë. Ishte veteran i UÇK-së.
Për fat të mirë, ai nuk mori titullin aq të zhvleftësuar dhe shpesh të bërë qesharak “Mjeshtër i madh”.
Në tre-katër vitet e fundit ka jetuar e punuar bashkë me familjen e tij, gruan Dritën dhe Djalin Kreshnikun, në qytetin e Nju Jorkut, ku edhe ndërroi jetë, pas një ataku në zemer.
Sipas amanetit të lënë nga vet Iliri, trupi i tij do të varroset në fshatin e tij të origjinës, në Tplâ të Tropojës.
Ndarja e parkohshme nga jeta e Ilir Bucpapajt, duke i lene shume pune te reja krijuese ne mes, është një humbje e madhe për familjen e tij, fisin e gjërë Buçpapaj të dedikuar gazetarisë, letërsisë dhe çeshtjes shqiptare, por edhe Televizionit Shqiptar ku Iliri punoi me pasion dhe profesionalizëm për 37 vjet me radhë.
blank

Lamtumirë Murgu i Paqes Thich Nhat Hanh – “Kur e prek jofrikën, je i lirë”

“Sa e freskët është fryma e erës!”

Paqja është çdo hap.

Dhe kjo e bën rrugën e pafund të gëzueshme.”

(Thich Nhat Hanh, Paqja është çdo hap )

Lamtumirë Thich Nhat Hanh, murgu pacifist që pati ndikimin e tij tek Martin Luther King.

Ai kishte kaluar 39 vjet në mërgim. I njohur për përpjekjet e tij kundër Luftës së Vietnamit.

Ai u shua sot në moshën 95-vjeçare dhe ishte një nga dëshmitarët më autoritativë të Budizmit.

Thich Nhat Hanh, një murg budist vietnamez, më i popullarizuari në mesin e mjeshtërve të Zenit dhe dëshmitar i Buddha Dharma.

Për dekada të tëra jetoi në mërgim i njohur për angazhimin e tij pacifist në vitet gjashtëdhjetë dhe shtatëdhjetë.

Ishte mik i Martin Luther King-ut, ishin dy gjigandë.

Në vitin 1964, gjatë Luftës së Vietnamit Thich Nhat Hanh u arrestua dhe u torturua;

Ai u vendos në një distancë të barabartë nga qeveritë e Vietnamit të Veriut dhe të Vietnamit të Jugut dhe krijoi lëvizjen e rezistencës jo të dhunshme të “Korpusit të Vogël të Paqes” që përbëhej nga grupe laikësh dhe murgjish që shkonin nëpër fshatra për të krijuar shkolla, spitale dhe për të rindërtuar fshatrat e bombarduara, pavarësisht se sulmoheshin nga të dyja palët (Vietkong dhe Shtetet e Bashkuara), pasi të dyja palët i konsideronin aleatë të armikut të tyre.

Në vitin 1967, ndërsa ishte në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, ai u takua me Martin Luther King, i cili pasi e takoi, e propozoi Thich Nhat Hanh për çmimin Nobel për Paqe dhe publikisht mbajti qëndrim kundër luftës në Vietnam.

Dy vjet më vonë, Thich Nhat Hanh në mërgim themeloi Delegacionin Budist të Paqes dhe mori pjesë në negociatat e paqes në Paris.

Pas nënshkrimit të marrëveshjeve, atij iu refuzua leja për t’u kthyer në vendin e tij nga qeveria komuniste.

Më pas u vendos në Francë, ku në vitin 1982 themeloi Plum Village, një komunitet murgjsh dhe laikësh, burrash e grash pranë Bordos, ku jetoi dhe mësoi artin e të jetuarit në vetëdije.

Ai u kthye në Vietnam tre vjet më parë.

Lajmi për vdekjen e tij u dha nga Plum Village, organizata e tij e manastireve që është përhapur në të gjithë botën, veçanërisht në Perëndim.

Kthimi i tij në vendlindje u bë pas goditjes që pësoi në tru çka shkaktoi humbjen e të folurit dhe e la gjysmë të paralizuar.

Kështu ai u kthye për të jetuar në tempullin e Tu Hieu, aty ku filloi studimet në moshën 16-vjeçare.

Ai bëri vetëm një vizite të autorizuar nga qeveria vietnameze vetëm në vitin 2015 dhe e lejuan të kthehej vetëm kur ishte thuaj i paralizuar dhe pa gojë.

Gjatë 39 vjetëve në mërgim,  Thich Nhat Hanh përveç themelimit të rrjetit të manastireve (më i madhi në Francë, afër Bordosë me rreth 200 murgj dhe murgesha), ai shkroi 130 libra kushtuar kryesisht konceptit të “ndërgjegjësimit”.

Është një gjendje, e cila arrihet përmes meditimit dhe që të çon jo në izolim siç mund të mendohet, por në një rol më aktiv në botë.

“Ndërgjegjësimi”, sipas Thich Nhat Hanh, “nuk është një arratisje nga shoqëria, por një kthim tek ne për të parë se çfarë ndodh.

Pasi të shihet kjo, duhet të ketë veprim. Me vetëdije ne e dimë se çfarë duhet të bëjmë për të ndihmuar dhe çfarë nuk duhet të bëjmë”.

blank

Ja disa aforizma nga murgu pacifist

“Nuk ka rrugë drejt lumturisë – lumturia është rruga.

Praktika e paqes dhe e pajtimit është një nga veprimet më vitale dhe artistike të njeriut.

Shpresa është e rëndësishme sepse mund ta bëjë momentin e tanishëm më pak të vështirë për t’u përballuar. Nëse besojmë se nesër do të jetë më mirë, sot mund të përballojmë një vështirësi.

Në një dialog të vërtetë, të dyja palët janë të gatshme të ndryshojnë.

Shumë njerëz janë gjallë, por nuk e kuptojnë mrekullinë e të qenurit gjallë.

Të mos kesh frikë është jo vetëm e mundshme, por është gëzimi i fundit. Kur e prek jofrikën, je i lirë.”/Elida Buçpapaj

blank

Më 19 janar 1940 lindi Paolo Borsellino, luftëtar i paepur kundër mafias

VOAL – Karakteristikat e përkushtimit, haresë dhe pasionit për punën e tij e bëjnë Borsellino një person të veçantë, një shembull, i aftë për të transmetuar vlera pozitive për brezat e ardhshëm. Tragjedia e trishtuar e vrasjes së tij, si ajo e mikut dhe kolegut të tij Giovanni Falcone, nuk duhet të harrohet për faktin e thjeshtë se qëllimi i një jete akoma nuk është arritur: të mposhtnin mafian.

Paolo Borsellino lindi në Palermo më 19 janar 1940 në një familje borgjeze, në lagjen antike me origjinë arabe të Kalsa. Të dy prindërit janë farmacistë. Ai ndoqi shkollën e mesme klasike “Meli” dhe u regjistrua në Fakultetin Juridik të Palermos: në moshën 22 vjeç u diplomua me nderime.

Anëtar i ekzekutivit provincial, i deleguar në kongresin krahinor, gjatë periudhës universitare Paolo Borsellino u zgjodh gjithashtu përfaqësues i studentëve në listën e Fuan Fanalinos.

Disa ditë pas diplomimit ai pësoi humbjen e babait të tij. Kështu që ai merr përgjegjësinë e kujdesit për familjen mbi shpatullat e tij. Ai angazhohet me urdhrin e farmacistëve që të mbajë biznesin e babait të tij deri në diplomimin e motrës së tij në farmaci. Midis punëve të vogla dhe përsëritjeve, Borsellino studioi për konkursin në gjyqësor që ai kaloi në 1963.

Dashuria për tokën e tij, për drejtësi i japin atij shtytjen e brendshme që e bën atë të jetë jurist pa i lënë pas dore detyrat ndaj familjes së tij. Profesioni i juristit në qytetin e Palermos ka një kuptim të thellë për të.

Më 1965 ai ishte një gjyqtar dëgjues në gjykatën civile të Enna. Dy vjet më vonë ai mori pozicionin e tij të parë ekzekutiv: Gjyqtar i shkallës së parë në Mazara del Vallo në periudhën pas tërmetit.

Ai u martua në fund të vitit 1968, dhe më 1969 u transferua në Gjykatën e Shkallës së Parë në Monreale, ku ai punoi në kontakt të ngushtë me kapitenin e Karabinierëve Emanuele Basile.

Ishte viti 1975 kur Paolo Borsellino u transferua në gjykatën e Palermos; në korrik ai hyri në Zyrën e Edukimit të Gjyqit Penal nën drejtimin e Rocco Chinnici. Me Kapiten Basile ai punon në hetimin e parë për mafian: që nga ky moment ai fillon përpjekjen e tij të madhe, pa mëshirë, për të kundërshtuar dhe mposhtur organizatën mafioze.

Më 1980 mbërrin arrestimi i gjashtë mafiozëve të parë. Në të njëjtin vit, Kapiteni Basile vritet në një pritë. Për familjen Borsellino, shoqërimi i parë arrin me vështirësitë që pasojnë. Nga ky moment klima në shtëpinë Borsellino ndryshon: gjykatësi duhet të lidhet me shoqëruesit që janë gjithmonë në krah të tij dhe të cilët do të ndryshojnë zakonet e tij dhe ato të familjes së tij përgjithmonë.

Borsellino, gjyqtar “me inteligjencë të shkëlqyeshme, serioz dhe i rezervuar, dinjitoz dhe besnik, me një aftësi të veçantë hetimore, përcakton mesatarisht rreth 400 procedime në vit” dhe me kalimin e viteve shquhet “për angazhimin, zellin, zellin , të cilat karakterizojnë punën e tij ”. Për këto dhe vlerësime të tjera të kënaqshme, Borsellino emërohet gjyqtar i apelit më 5 mars 1980, nga Këshilli i Lartë i Drejtësisë.

Edhe në periudhat në vijim ai vazhdoi të kryejë detyrat e tij në zyrën e instruktimit të Tribunalit, duke dhënë demonstrime të mëtejshme, të ndritshme të cilësive të tij me të vërtetë të jashtëzakonshme si një gjykatës dhe, veçanërisht, si gjykatës hetues.

Është krijuar një trupë e përbërë nga katër magjistratë. Falcone, Borsellino dhe Barrile punojnë krah për krah, nën drejtimin e Rocco Chinnici. Të rinjtë kanë forcën të mbështeten në ndryshimin e mentalitetit të njerëzve dhe gjykatësit e dinë atë. Ata duan të shkundin ndërgjegjet dhe të ndiejnë vlerësimin e njerëzve rreth tyre. Të dy Giovanni Falcone dhe Paolo Borsellino gjithmonë kanë kërkuar të lidhen me njerëzit. Borsellino fillon të promovojë dhe të marrë pjesë në debate në shkolla, flet me të rinjtë në festivalet e të rinjve në shesh, në tryezat e rrumbullakëta për të shpjeguar dhe mposhtur një herë e përgjithmonë kulturën mafioze.

Deri në fund të jetës së tij, Borsellino, në kohën pas punës, do të përpiqet të takojë të rinjtë, të komunikojë këto ndjenja të reja dhe t’i bëjë ata protagonistë të luftës kundër mafies.

Kërkojnë promovimin e grupeve të gjyqtarëve hetues, të koordinuar me njëri-tjetrin dhe në kontakt të vazhdueshëm, forcimin e policisë gjyqësore, vendosjen e rregullave të reja për zgjedhjen e gjyqtarëve popullorë dhe kontrolle bankare për të gjurmuar kapitalin mafioz. Gjykatësit e katërshes kërkojnë ndërhyrje nga shteti sepse e kuptojnë që puna e tyre vetëm nuk është e mjaftueshme.

Chinnici i shkruan një letër presidentit të gjykatës së Palermos për të kërkuar një ngritje në detyrë ndaj Paolo Borsellinos dhe Giovanni Falcones, të dobishëm për çdo pozicion të ardhshëm drejtues. Emërimi i kërkuar nuk do të vijë.

Pastaj drama. Më 4 gusht 1983, gjyqtari Rocco Chinnici vritet me një makinë bombë. Borsellino është dërmuar: pas Basiles edhe Chinnici largohet nga jeta. Drejtuesi i trupës, pika referuese, mungon.

Për të zëvendësuar Chinnici, gjyqtari Caponnetto mbërrin në Palermo dhe trupa, gjithnjë e më shumë e afërt, vazhdon në punën e vazhdueshme duke arritur rezultatet e para. Më 1984 Vito Ciancimino u arrestua dhe Tommaso Buscetta u pendua: Borsellino nënvizoi në çdo kohë rolin themelor të të penduarit në hetimin dhe përgatitjen e gjykimeve.

Fillon përgatitja e Maksiprocesit dhe vritet Komisioneri Beppe Montana. Më shumë gjak, për të ndaluar njerëzit më të rëndësishëm në hetimin e mafies dhe lista e të vdekurve pritet të rritet. Klima është e tmerrshme: Falcone dhe Borsellino transferohen menjëherë në Asinara për të përfunduar dosjet, për të përgatitur dokumentet pa marrë ndonjë rrezik tjetër.

Në fillim të Maksprocesit, opinioni publik fillon të kritikojë gjykatësit, shoqëruesit dhe rolin që kanë marrë.

Pas hetimit monumental i gjykimit të parë maksimal ndaj organizatës kriminale të quajtur “Cosa Nostra” së bashku me kolegun e tij Giovanni Falcone, së bashku me dr. Leonardo Guarnotta dhe dr. Giuseppe Di Lello-Filinoli, Paolo Borsellino kërkon transferimin në Prokurorinë Publike në Gjykatën e Marsalës për të marrë pozicionin e Kryeprokurorit. Këshilli i Lartë i Drejtësisë, me një vendim historik dhe jo pa pasoja, nuk merr parasysh kërkesën në bazë të meritave dhe përvojës profesionale të fituar nga Paolo Borsellino, duke i dhënë për herë të parë vlefshmërinë absolute kriterit të vjetërsisë.

Borsellino jeton në një apartament në komisariat për të kursyer grupin e shoqërimit. Diego Cavaliero, gjykatës i ri, i vjen në ndihmë, ata punojnë shumë dhe me pasion. Borsellino është një shembull për Cavaliero-in e ri. Ai ka frikë se përfundimi i maksimumit do të tërheqë vëmendjen në luftën kundër mafies, se klima do të përmirësohet dhe do të kthehet në normale e për këtë arsye Borsellino po kërkon praninë e shtetit, inkurajon shoqërinë civile që të vazhdojë mobilizimet për të mbajtur fokusin tek mafia dhe frenon ata që mendojnë se ngadalë mund të kthehen në normalitet.

Klima fillon të ndryshojë: fronti i bashkuar që kishte çuar në fitore të mëdha të gjyqësorit Sicilian dhe që kishte parë opinionin publik të afrohej me luftëtarët në vijën e parë dhe të mblidhej rreth tyre, fillon të hapë rrugën.

Më 1987 Caponnetto u detyrua të linte udhëheqjen e trupës për arsye shëndetësore. Të gjithë në Palermo presin emërimin e Giovanni Falcones në vend të Caponnettos, madje Borsellino është optimist. Këshilli i Lartë i Drejtësisë nuk është i të njëjtit mendim dhe terrori përhapet duke parë trupën të shkatërruar. Borsellino zbret në fushë dhe fillon një luftë të vërtetë politike: ai flet kudo dhe tregon atë që po ndodh me zyrën e prokurorit të Palermos; në gazeta, në televizion, në konferenca, ai vazhdon të japë alarmin. Për shkak të deklaratave të tij, Borsellino rrezikon masë disiplinore. Vetëm Presidenti i Republikës Francesco Cossiga ndërhyn në mbështetjen e tij duke kërkuar të hetojë deklaratat e gjykatësit për të konstatuar se çfarë po ndodh në sallën e gjyqit në Palermo.

Më 31 korrik Këshilli i Lartë i Drejtësisë thërret Borsellinon i cili përsërit akuzat dhe tleashet e tij. Më 14 shtator, KLD shqipton: është Antonino Meli, nga vjetërsia, ai që zë vendin që të gjithë prisnin për Giovanni Falconen. Paolo Borsellino është rehabilituar, kthehet në Marsala dhe fillon përsëri punën. Gjykatësit e rinj vijnë për t’i dhënë një dorë, të rinj dhe ndonjëherë të sapoemëruar. Mënyra e tij e të bërit, karizma e tij dhe angazhimi i tij në vijën e parë janë ngjitëse; ata e mbështesin atë me të njëjtën zell dhe me të njëjtën guxim në hetimin e fakteve mafioze. I penduari fillon të flasë: hetimet për lidhjet midis mafies dhe politikës janë duke marrë formë. Paolo Borsellino është i bindur se i penduari ka një rol themelor në mposhtjen e mafies. Sidoqoftë, ai është i bindur që gjyqtarët duhet të jenë të vëmendshëm, të kontrollojnë dhe hetojnë dyfish çdo deklaratë, të kërkojnë prova dhe të ndërhyjnë vetëm kur të provohet çdo fakt. Puna është e gjatë dhe e ndërlikuar, por rezultatet nuk do të vijnë për një kohë të gjatë.

Nga ky moment sulmet ndaj Borsellinos bëhen të forta dhe të pandërprera. Zërat për Falconen dhe Borsellinon tani janë të përditshme. Dy gjykatësit mohojnë gjithçka.

Ndërkohë, debati fillon për institucionin e Superprokurorisë dhe se kush do të drejtojë organin e ri. Ndërkohë, Falcone shkon në Romë si drejtor i çështjeve kriminale dhe bën presion për krijimin e Superprokurorisë. Ekziston nevoja për të përfshirë zyrat më të larta të shtetit në luftën kundër mafies. Gjyqësori i vetëm nuk mund të përballojë, me Falconen në Romë me më shumë mbështetje: Borsellino vendos të kthehet në Palermo, i ndjekur nga zëvendësuesi Ingroia dhe Marshalli Canale. I zoti dhe me përvojë për funksionet më të larta drejtuese – si hetues dhe gjykatës – Paolo Borsellino kërkon dhe për t’u transferuar te Prokurori i Republikës së Palermos. Falë aftësive të tij të padiskutueshme hetimore, pasi u vendos në Prokurorinë në Palermo në fund të vitit 1991, ai delegohet për të koordinuar veprimtarinë e Zëvendësuesve që i përkasin Drejtorisë së Qarkut Antimafia.

Gjykatësit, me ardhjen e Borsellinos gjejnë vetëbesim të ri. Brosellinos i hiqen hetimet për mafian e Palermos dhe i jepen prokurorit Giammanco, dhe ato të Agrigento dhe Trapani i janë caktuar atij. Fillon të punonjë përsëri me angazhimin dhe përkushtimin e zakonshëm. Të penduarit e rinj, zbulesat e reja konfirmojnë lidhjen midis mafies dhe politikës, sulmet ndaj rifillimit të gjyqtarit dhe dëshpërimit manifestohen herë pas here.

Në Romë, përfundimisht vendoset superprocura dhe hapen aplikime; Falcone është numri një, por, edhe një herë, ai e di se nuk do të jetë e lehtë. Borsellino e mbështet atë me një shpatë të tërhequr edhe pse ai nuk ra dakord për largimin e tij nga Palermo. Angazhimi i tij u rrit kur u shpall kandidatura e Cordova. Borsellino del, flet, shpall, lëviz: ai është përsëri në vijën e parë. Dygjykatësit luftojnë krah njëri-tjetrit, ata kanë frikë se Superprokuroria mund të bëhet një armë e rrezikshme nëse disponon magjistratë që nuk e njohin mafien siciliane.

Në maj të vitit 1992 Giovanni Falcone arriti numrat e nevojshëm për të fituar zgjedhjet e super-prokurorit. Borsellino dhe Falcone gëzohen, por të nesërmen në akt i njohur me trishtim si “Masakra e Capaçit” Giovanni Falcone vritet së bashku me gruan e tij.

Paolo Borsellino vuan shumë, lidhja që ai ka me Falcone është e veçantë. Nga hetimet e para në trupë, deri në mbrëmjet së bashku, deri tek shakatë dhe lojërat, deri në momentet më të vështira të luftës, kur ata dukeshin “të paprekshëm” së bashku, deri në periudhën e detyruar në Asinara deri në shkëputjen për Romën. Një jetë e veçantë, ajo e dy miqve-magjistratëve, plot pasion dhe dashuri për tokën e tyre. Dy karaktere të ndryshme, plotësuese të njëra-tjetrës, njëra pak më racionale tjetra më e apasionuar, të dyja me karizëm shembullor, forcë të mendjes dhe shpirtit të vetë-mohimit.

Borsellino ofrohet të marrë vendin e Falcone në kandidaturën për Superprokurën, por ai nuk pranon. Qëndron në Palermo, për të vazhduar luftën kundër mafies, duke u bërë gjithnjë e më të vetëdijshëm se diçka ka filluar të ndryshojë dhe se momenti është afër.

Ai dëshiron të bashkëpunojë në hetimin e sulmit Capacit nën juridiksionin e prokurorit Caltanissetta. Hetimet vazhdojnë, të penduarit dhe gjykatësi përpiqet të dëgjojë sa më shumë që të jetë e mundur. Arrin radha e të penduarve Messina dhe Mutolo, tani Cosa Nostra fillon të ketë tipare të njohura. Të penduarit shpesh kërkonin të flistnin me Falconen ose Borsellinon, sepse e dinin që mund t’i besonin atij, sepse ata dinin cilësitë e tyre morale dhe intuitën hetimore. Vazhdoni të kërkojë për të dëgjuar Mutolo i penduar. Ai këmbëngul dhe në fund të 19 korrikut 1992 në orën 7 të mëngjesit Giammanco e informon me telefon se më në fund do të mund të dëgjojë Mutolon.

Në të njëjtën ditë Borsellino shkon në Villagrazia për t’u çlodhur. Ai relaksohet, shkon me varkë me një nga miqtë e paktë që kanë mbetur. Pas drekës, ai kthehet në Palermo për të shoqëruar nënën e tij te mjeku: shpërthimi i një makine bombë nën shtëpinë në rrugën D’Amelio ia merr jetën e gjykatësit Paolo Borsellino dhe burrave të grupit shoqërimit të tij. Është 19 korrik 1992.

Agjentët e shoqërimit Agostino Catalano, Vincenzo Li Muli, Walter Cosina, Claudio Traina dhe Emanuela Loi, policja e parë femër që u vra në një sulm mafioz, vdesin me gjyqtarin./Elida Buçpapaj

blank

Mik i shtrenjtë Roland, sa mall kemi për ty….Nga Prof. Përparim Kabo

Artisti i shquar Roland Trebicka do të ishte 75 vjeç!
———

Artisti i shquar Roland Trebicka do të ishte 75 vjeç!
———
“Amani more si u bën këta njerëzit kështu”…
Besoj se ju kujtohet se kush i ka thënë këto fjalë…Eh nëse nuk ju kujtohen dua t”ju shpie imagjinativisht te komedia Pallati 176….

E çuditshme më është dukur pse 176…por këtë e di vetëm Adelina Balashi…që e shkruajti komedinë…Pra Amani si u bën….Janë fjalët e të madhit Roland Trebicka që sot do të mbushte 75 vjeç…

Sa na mungon arti i tij, komunikimi dhe vlerat…Tek Berberi Seviljes, Rolandi na dha një rol brilant…”Premiera Berberi i Seviljes e vendosur në skenën e Teatrit Kombëtar në prill 2007-n do të udhëtonte drejt Francës. Komedia do të ngjitej në teatrin e madh të qytetit Lorient në vitin 2010, “Theatre de Lorient,” dëgjoi shqip, pjesa u vu në skenë me regji dhe skenografi nga Eric Vigner. Rolandi u vlerësua nga kritika franceze si aktor me një plastik dhe lojë shumë të veçantë. E solla këtë shëmbull për të zgjeruar shikimin tonë emocional mbi artin e tij në skenë. Çfarë e bën një aktor të komedisë të madh ?

Si aktor humori, duhet të jesh 100 për qind i përkushtuar ndaj dialogut, veprimeve fizike, shakave, teknikës dhe veçanërisht personazheve. Duhet po aq angazhim për të bërë komedi sa për të bërë dramë, ndoshta edhe më shumë. Mendoni për të gjithë të mëdhenjtë e komedisë dhe sa të gatshëm ishin ata të “shkonin në atë gjendje për komedinë e tyre” 10 këshillat kryesore për t’u bërë një aktor i suksesshëm i komedisë sipas studjuesit SCOTT SEDITA.

1-Gjeni qesharaken brenda vetes suaj… gjetja e komedisë në veten tuaj dhe në jetën tuaj të përditshme – është hapi i parë për t’u bërë një aktor i suksesshëm komedi.

2-Njohja e cilësive tuaja komike do t’ju ndihmojë të identifikoni karakterin tuaj komik.

3-Ju do të arrini ta punoni personazhin komik në skena të ndryshme, duke eksploruar historinë e tij, motivimet, veprimet dhe pikat e forta komike. Do të ndërveproni me personazhe të tjerë dhe ndoshta do të eksploroni karaktere të reja dytësore për veten tuaj.

4-Komedia, kur bëhet siç duhet, është si një këngë e mirë. Ashtu si një muzikant luan melodinë e kompozuar, një aktor komik duhet t’i përmbahet materialit. Kjo do të thotë të ndiqni fjalët saktësisht siç janë shkruar. Mos shtoni ose lëshoni fjalë ose bashkëngjitni shtojca në fillimet e fjalive, si “Shiko”, “Dua të them”, “Epo” dhe “Pra”. Dhe mos i ndryshoni shenjat e pikësimit! Mos harroni gjithmonë se një pikë nuk është vetëm fundi i një fjalie; është fundi i një mendimi. Kalimi i tij ose ndryshimi i tij në një pikëpyetje nuk do të ndryshojë vetëm qëllimin e rreshtit, por edhe “muzikën” në dialog.

5-Komedia përbëhet nga dy gjëra: dëshpërimi dhe e paparashikueshmja. Këto tema gjenden në linjat e tregimeve, në shakatë dhe tek personazhet. Kini parasysh se komedia përbëhet nga forca pozitive dhe negative që punojnë kundër njëra-tjetrës për të krijuar humorin në materialin letrar, veçanërisht në dialog.

6-Ndërsa zhvilloni karakterin tuaj komik dhe mësoni teknikën tuaj të komedisë, do të filloni gjithashtu të shqyrtoni mjetet më delikate, por të rëndësishme për komedinë tuaj, veçanërisht në vetë materialin letrar.

7-Nuk ka asnjë turp, asnjë siklet dhe definitivisht nuk ka sharje kur bëhet fjalë për komedinë. Ju dhe karakteri juaj duhet të besoni në gjithçka që po bëni dhe t’i përkushtoheni me gjithë zemër.

8-Nëse lëvizja nuk është e specifikuar në drejtimet e skenës, duhet të qëndroni të palëvizur, pasi çdo lëvizje shtesë do të shkëpusë vëmendjen nga ritmi komik i pjesës. Nuk po them se duhet të jesh një statujë, por si aktor komik është përgjegjësia jote të jesh i vetëdijshëm për hapësirën tënde dhe të kontrollosh veprimet e tua, në mënyrë që të mos dalësh nga fokusi.

9-Shikoni mjeshtrat e komedisë.

Ka kaq shumë legjenda të vjetra dhe të reja në këtë fushë të artit. Duke i parë ata dhe duke punuar është jetike për të ndërtuar karrierën tuaj të komedisë si aktor i këtij zhanri.

10-Jini të sigurt dhe sillni gjërat qesharake! Nëse jeni duke u argëtuar, do të ndjeni një valë energjie brenda jush që do të nxjerrë në pah performancën tuaj më të mirë, më pozitive dhe më energjike. Do t’ju çojë në “më të zhurmshmen, më të shpejtën, më qesharaken” që përcakton komedinë.”

Miq pasi lexon këto kushte e kupton pse ishe aq i madh dhe nuk ka një të dytë ende, si Roland Trebicka…si Vani i pallatit 176…

Mik i shtrenjtë Roland, sa mall kemi për ty….Ju ishit serioz brenda komikes suaj dhe ishit komik ndaj seriozitet të shtirur të shoqërisë sonë…

Vijojmë të të shohim…Ah çe ke në terezi ti i fut një tralala….ishin fjalët e tua për pseudo gëzimin tonë…

Nga miku yt
Përparim
17 janar 2022

blank

Më 17 janar 1706 lindi Benjamin Franklin, shkencëtar, politikan dhe diplomat amerikan

VOAL – I lindur në Boston më 17 janar 1706, biri i një tregtari anglez, Benjamin Franklin pati një fëmijëri të vështirë: ai ndoqi shumë pak shkollë dhe në rininë e tij bëri pak nga çdo gjë, nga tipografi te stacionari, nga shkrimtari te botuesi, duke u dalluar gjithmonë, por për inteligjencën dhe këmbënguljen e tij. I martuar në vitin 1730, ai ka tre fëmijë dhe vetëm kur mbush të dyzetat, fillon t’i përkushtohet më konkretisht studimeve shkencore, duke themeluar Shoqërinë Filozofike Amerikane.

Në vitin 1746 ai ndoqi një leksion në Boston mbi mrekullitë dhe zbulimet e energjisë elektrike, të cilat e emocionuan atë deri në pikën e blerjes së të gjitha pajisjeve të ekspozuara;. Duke qenë mjaft i njohur me veprat dhe përvojat e Gilbert, von Guericke dhe Nollet, ai iu përkushtua pothuajse tërësisht studimeve për energjinë elektrike.

Zbulimi i tij më i njohur është se rrufeja nuk është gjë tjetër veçse një manifestim i elektricitetit, një besim që buron nga një sërë vëzhgimesh rreth ngjashmërisë midis rrufesë dhe shkëndijave elektrike, në formën, ngjyrën dhe shpejtësinë e tyre.

Më 1747 Franklin sqaron efektin elektrik të majave dhe fillon kërkimin për ndërtimin e një rrufepritës praktik. Gjatë studimeve të tij, në 1752, ai kreu eksperimentin e famshëm si një demonstrim i besimeve të tij për rrufetë. Prandaj ai propozon të instalohet, mbi kullat ose kullat e kambanave, një kafaz metalik me një platformë izoluese, mbi të cilën operatori duhet të qëndrojë, i pajisur me një shufër hekuri me majë rreth nëntë metra të lartë: në prani të një reje stuhie, hekuri do të elektrizohej. dhe, duke lëvizur një tel hekuri pranë shufrës, operatori do të kishte shkaktuar një rrymë të menjëhershme midis shufrës dhe masës.

Eksperimenti u krye, me sukses të plotë, në 1752 nga shkencëtari francez Dalibard.

Duke pasur sigurinë e intuitës së tij, Franklin shpik më pas shufrën e rrufesë: Rastësisht, sistemi i parë i rëndësishëm i rrufepritësit u instalua në 1760 në farin Eddystone në Plimouth.

Por Franklin bën dy zbulime të tjera themelore: “fuqia e majave”, tema e së cilës trajtohet në një seri letrash mbi energjinë elektrike midis viteve 1747 dhe 1754, dhe se energjia elektrike përbëhet nga “një lëng i vetëm”, ​​duke shkatërruar kështu teoria dualiste e C. Du Fay. Më 1751 ai ekspozon zyrtarisht të gjitha idetë e tij mbi fenomenet elektrike në botimin “Opinionet dhe hamendjet në lidhje me vetitë dhe efektet e lëndës elektrike”.

Në vitet në vijim zhvilloi një veprimtari të dendur politike; më 1757 ishte në Londër si përfaqësues i kolonive të ndryshme amerikane, duke u kthyer në atdhe vetëm me shpërthimin e Luftës Civile, ndërsa në 1776 ishte në Francë si përfaqësues diplomatik në Kongresin Kontinental.

Pas kthimit në Amerikë në 1785, ai punoi deri në vdekjen e tij, e cila ndodhi në Filadelfia më 17 prill 1790, për zbulime dhe shpikje të reja në fushat më të ndryshme. Për angazhimin e tij si patriot dhe për faktin se në vitin 1754 ka avancuar një projekt të bashkimit të të gjitha kolonive amerikane, ai do të njihet si krijuesi i Shteteve të Bashkuara të Amerikës./Elida Buçpapaj

blank

Më 17 janar 1982 u vra Kadri Zeka, Hero i Kosovës, Hero i Kombit

Kadri Zeka
1953 – 1982

U lind më 25. 04. 1953 në katundin Poliçkë, Malësia e Dardanës (Kamenicë).
Shkollën fillore e mbaroi në Desivojcë. Meqë më 1968 familja e tij u shpërngul në Gjilan, këtu mbaroi shkollën e mesme.
Më 1972 regjistrohet në Fakultetin Jurdik, në Prishtinë, dega e gazetarisë.
Më 1973 Kadri Zeka u takon radhëve të organizuara të “Grupit revolucionar”. Ishte në një celulë me Rexhep Malën, Hilmi Ramadanin dhe Hydajet Hysenin, që ishte shoku i tij i pandashëm. “Në fakt ky katërsh ka funksionuar, poashtu fshehtë, si një bërthamë gjysmë e organizuar, edhe gjatë viteve të mëparshme (’71, 72)”.*
Fillimisht Kadriu ka qenë anëtar i celulës, kurse pas arrestimeve të vitit 1974 dhe 1975 të anëtarëve të Grupit Revolucionar, Kadriu kooptohet në Komitetin Drejtues (që ishte organi më i lartë i Organizatës), në këtë cilësi ka qenë deri në fund të jetës së tij.
Ndërkohë punon si gazetar në radio Prishtinë dhe “mbulon” punëtorët e “përkohshëm” në mërgim.
“Pos aksioneve të shumta si thyerje fotografish të Titos etj, shkyerje flamujsh e pllakateve të ndryshme të regjimit, shkruarje parullash e shpërndarje traktesh, Kadriu ka marrë pjesë në rrëmbimin e një shaptilografi në Prishtinë, gjatë vitit 1974 ka sjellë nga Zvicra (ku kishte shkuar me pasaportë të falsifikuar) një shaptilograf tjetër më praktik, me të cilin janë shumëzuar traktet e shpërndara në Konviktet e UP-së dhe ato në Preshevë si dhe teknikë tjetër të nevojshme për punë të fshehtë. Ka marrë pjesë në përpilimin, përgatitjen teknike dhe shpërndarjen e tyre.
Kadri Zeka ka qenë shumë i zellshëm në zgjerimin e radhëve dhe për këtë qëllim ka shkuar të punojë e të jetojë një kohë në malësi të Gollakut,( mësues në Gmicë të Dardanës). Ka mbajtur lidhje të fshehta me Rexhep Malën e shokë të tjerë, edhe gjatë qëndrimit të tyre në burg.”*

Pas gjurmimeve sistematike të UDB-së aty kah marsi i vitit 1978 hetohet veprimtaria e tij dhe e Hydajet Hysenit. Fillimisht Kadriu shkon për disa javë në Turqi, por meqë nuk kishte ndonjë risi kthehet prapë në Kosovë. Më 15 prill 1978 kidnapohet Hydajet Hyseni në mes të tregut të Prishtinës dhe dërgohet në Lipovicë (Blinajë), në shtëpinë e gjuetarëve dhe merret në pyetje nga funksionarët më të lartë të UDB-së së Kosovës.
Të nesërmen e lirojnë gjoja për të reflektuar, por në fakt për ta zënë me “kërpesh në dorë”.
Të vetëdijshëm për rrezikimin e drejtpërdrejtë që të dy arratisen. Meqë kishte pasaport Kadri Zeka shkon në Zvicër, në qytetin Sent Gallen, ku ndihmohet nga anëtarët e Organizatës (Hasan Mala, Kadri Abdullahu etj.), ndërsa Hydajeti vazhdon të jetojë ilegalisht në Kosovë.
Në Zvicër Kadriu tregohet shumë aktiv: vë kontakt me organizatat shqiptare në mërgim, krijon lidhje me simpatizantë të çështjes shqiptare në Zvicër e Gjermani dhe mban lidhje të rregullta me përfaqësitë e Shqipërisë jashtë.
Krahas kësaj, përgatiti botimin dhe shkroi vetë shumë artikuj për gazetën “Liria”. Veç organit të Organizatës që i takonte ai përgatiti e botoi dhe publikime të tjera siç ishin “Këngët e lirisë”, një përmbledhje me poezi që u bënë kushtrim kolektiv i djalërisë kosovare. Pastaj përgatiti dhe botoi përmbledhjen me artikuj të shtypit të huaj “Rreth ngjarjeve në Kosovë” si dhe studimin e njohur të Vasa Çubriloviqit “Shpërngulja e shqiptarëve”. Kontribuoi në hartimin dhe shpërndarjen e “Tezave rreth Frontit Popullor për Republikën e Kosovës” Me përkujdesjen e drejtpërdrejtë të tij, mijëra ekzemplarë të këtyre publikimeve u futën dhe u shpërndanë në Kosovë.
Kadri Zeka, edhe pse shumë i ri, ishte një burrë i pjekur që iu imponua mërgatës shqiptare me thjeshtësinë dhe seriozitetin e tij, me kompetencën dhe me vendosmërinë për çdo flijim e sakrificë, vetëm e vetëm për ta zgjidhur njëherë e mirë çështjen shqiptare.
Në fjalimet e tij para mërgimtarëve, Kadri Zeka ishte konkret dhe detyrues:
Të luftoni parreshtur e me të gjitha forcat derisa të realizohen të gjitha të drejtat e popullit tonë;
Të zbuloni dhe të demaskoni pamëshirë ata elementë të shitur që bëjnë punën e armikut, që mbjellin panik e konfuzion në radhët tuaja…
Të sabotoni ato të ashtuquajtura “klube jugosllave të punëtorëve”, që janë shndërruar në çerdhe të rrezikshme antishqiptare, e në vend të tyre të formoni klube e shoqëri tuajat, të pavarura kulturore, artistike e sportive…

Kadriu ka gjetur te vëllezërit Gërvalla shokët e idealit, të luftës e të përpjekjeve. Ata rreth një vit do të veprojnë bashkë. Përkundër intrigave të UDB-së ata nuk do të përçahen, por do të punojnë për fuqizimin e Lëvizjes për Pavarësi dhe për krijimin, përmes veprimeve të përditshme, të një organizate të vetme në shkallë kombëtare; të strukturuar dhe të përgatitur për t’u përballë me kërkesat dhe sfidat e kohës.
Prandaj nuk është e rastit pse ata nuk i ndau as vdekja.
* Citime të një shkrimi të Hydajet Hysenit

blank

Më 17 janar 1982 u vra Bardhosh Gërvalla, Hero i Kosovës, Hero i Kombit

Bardhosh Gërvalla
1951 – 1982

U lind më 1951, në Dubovik. Ishte tetëvjeçar, kur familja bashkë me të mërgoi në Slloveni. Atje mbaroi shkollën fillore dhe të mesme në gjuhën sllovene.
Pastaj u kthye në Kosovë dhe u regjistrua në Universitetin e Prishtinës, ku studioi anglishten.
Gjatë kohës së studimeve ai këndoi e komponoi këngë bashkë me të vëllain, Jusufin.
Më 1974 shkoi në Gjermani, ku u punësua si punëtor social në Ludwigsburg. Aty pati rastin të takojë dhe të njohë shumë mërgimtarë nga Kosova, të cilëve vazhdimisht u doli në ndihmë, duke u bërë këshilltar e mbrojtës i tyre.
Me daljen e Jusufit jashtë, ai u bë krah i djathë i tij. E vuri atë në kontakt me mediat dhe institucionet gjermane, i ndihmoi në sigurimin e mjeteve teknike për radhitjen dhe botimin e gazetave.
Organizoi e udhëheqi një mori tubimesh e manifestimesh të mërgimtarëve që kishin për synim zgjërimin e Lëvizjes për Pavarësi dhe sensibilizimin e opinionit të huaj lidhur me çështjen e Kosovës.
Ishte i mbrujtur me një kulturë të mirëfilltë perëndimore gjë që i mundësonte të komunikojë me të huajt e të gjitha rangjeve shlirshëm dhe me shumë kompetencë.
Ishte organizator i shkathtë, njeri i vendosur dhe i guximshëm.
Disa herë rresht është përballur edhe fizikisht me konsujt jugosllavë, kur këta të fundit fotografonin demonstruesit ose përpiqeshin në mes të Evropës t’i pengojnë edhe me grushte aktivistët e Lëvizjes gjatë veprimtarisë së tyre.
Shtëpia e tij në Gjermani ishte sofra dhe streha i të gjithë hallexhinjve dhe njerëzve që kishin vendosur t’i dalin shtetit serb përballë. U vra më 17 janar 1982 bashkë me vëllain Jusuf Gërvalla dhe me Kadri Zekën në Untergrupenbach të Gjermanisë nëpërmjet një atentati të UDB-së.
Pas vetës la tre fëmijë krejt të njomë, të cilët aktualisht jetojnë në Gjenevë.

blank

Më 14 janar 1875 lindi Albert Schweitzer, filozof gjerman, teolog, mjek, bamirës, Çmim Nobel për Paqe

VOAL – I lindur më 14 janar 1875 në Kaysersberg, në Alzasën e Epërme, Albert Schweitzer ndoqi Universitetin e Strasburgut, për t’u diplomuar në filozofi në 1899 dhe në 1902 për të marrë titullin e pedagogut në teologji. Më 1911 u diplomua edhe për mjekësi dhe në Paris u specializua për sëmundjet tropikale. U shugurua kurator i kishës së San Nikollës në Strasburg në vitin 1900, një vit më pas u bë drejtor i Institutit Teologjik.

I famshëm në botën muzikore si organist i talentuar, vepra e tij më e njohur muzikologjike përfaqësohet nga “J.S. Bach, poeti muzikant” (ed. frëngjisht 1905; gjermanisht ed. 1908; trad. It. 1962).

Studimi i muzikës e përfshin shumë Albert Schweitzerin, i shtyrë nga shpirti i tij i ndjeshëm muzikor. Nga dashuria për organon buron, thuajse për pasojë mekanike, nderimi për Bach. Kompozitori i “Pasionit sipas Shën Mateut” ishte një nga “mjeshtrit”, një nga fenerët e jetës së tij.

Ndërsa ende djalë, Alberti hasi në artin sublim të Kantorit: “I ndoqa me emocion të thellë ata tinguj misterioz që humbën në muzgun e kishës …”. Nga teknika e studimit të veprave të Bach-ut, studiuesi i ri alsas kalon në interpretim, falë edhe formimit të tij artistik, i favorizuar nga takimi me kompozitorin Charles-Marie Widor, organist në kishën e San Sulpizios në Paris.

Ai inkurajon Schweitzerin të shkruajë një ese mbi Bach, botuar në frëngjisht në 1905 dhe, tre vjet më vonë, në gjermanisht.

Pasi merret me historinë e muzikës së kompozitorit të madh dhe autorëve që i kanë paraprirë, ai analizon veprat e tij kryesore si Motet, Oratori, Mesha, Kantatet, Pasionet dhe studimet për klaviçen dhe organo. Janë të bukura faqet kushtuar gjuhës muzikore të Bach-ut, sintaksës, simbolikës, poetit dhe “pikturit” të Bach-ut. Vepra e Schweitzer-it do të pranohet nga studiuesit si një vepër klasike, e domosdoshme për dijeninë e muzikantit Eisenach.

Puna e teologut gjen shprehje në veprën “From Reimarus to Wrede” (1906), në të cilën ai interpreton jetën e Jezusit nën dritën e mendimit eskatologjik të Krishtit.

Pas diplomimit për mjekësi dhe kirurgji, ai u transferua në Lambaréné, në Afrikën ekuatoriale franceze (tani Gabon), si mjek misionar, duke ndërtuar një spital atje me forcat e tij. Në mes të Luftës së Parë Botërore, duke pasur parasysh kombësinë e tij gjermane, ai u mbajt i burgosur në Francë midis viteve 1917 dhe 1918. Në këtë periudhë ai shkroi një histori të qytetërimit në një çelës filozofik, më pas botoi në vëllimet “Filozofia e qytetërimit” ( 2 vëll., 1923), ku, duke analizuar historinë e etikës, ai pohon se dekadenca e qytetërimit modern është për shkak të mungesës së një etike të dashurisë dhe sugjeron përhapjen e një filozofie të bazuar në atë që ai përkufizon “respektin për jetën. “, një koncept që sipas tij duhet të shtrihet në çdo formë të gjallë.

Qëndroi në Evropë deri në vitin 1924, më vonë u kthye në Afrikë ku, duke kapërcyer çdo pengesë, rindërtoi spitalin e tij, duke e pajisur edhe një herë në atë mënyrë që të mund të ndihmonte mijëra indigjenë. Ndërkohë, ai kthehet herë pas here në Evropë për cikle leksionesh dhe koncerte organesh.

Schweitzer është një njeri me ashpërsi ekstreme. Në fshatrat që ai menaxhon, mbretëron disiplina absolute dhe një ashpërsi e nevojshme për të dekurajuar “romantikët”, aventurierët dhe ata që kërkojnë të punojnë përkrah tij pa zotëruar aftësitë e duhura morale dhe psikologjike.

Në vitin 1952 për punën e tij afrikane iu dha Çmimi Nobel për Paqe. Me paratë e çmimit përfundoi fshatin e lebrozëve, i cili u përurua në vitin 1954 me emrin “Village della lumiere” (Fshati i dritës).

Ndër veprat e tij kujtohen edhe: “Mbretëria e Zotit dhe krishterimi i hershëm” (1967) dhe autobiografia “Jeta ime dhe mendimet e mia”.

Albert Schweitzer vdiq më 4 shtator 1965 në “fshatin e tij” në Afrikë; më pas ai varroset pranë gruas së tij (e cila vdiq në 1957 në Zyrih)./Elida Buçpapaj

blank

Më 12 janar 1964 lindi themeluesi dhe presidenti i Amazon.com Jeff Bezos

VOAL – Jeffrey Preston Bezos, i njohur si Jeff, lindi më 12 janar 1964 në Albuquerque (New Mexico) në Shtetet e Bashkuara. Ai është themeluesi dhe presidenti i Amazon.com. Bezos është i diplomuar në “Tau Beta Pi” në Universitetin Princeton dhe përpara se të themelonte dhe drejtonte kompaninë gjigante të internetit në 1994, ai punoi si analist financiar për DE Shaw & Co.

Paraardhësit nga nëna e Jeff Bezos ishin kolonë që jetonin në Teksas; me kalimin e kohës dhe brezave ata kishin blerë një fermë prej 25,000 hektarësh (101 km katror) në qytetin Teksan të Cotulla. Gjyshi i Bezos nga nëna ishte një drejtor rajonal i Komisionit të Energjisë Atomike të SHBA-së në Albuquerque. Ai shpejt u tërhoq në fermë, ku e kalonte pjesën më të madhe të kohës me nipin e tij; Jeff punoi me gjyshin e tij i cili i dha detyra jashtëzakonisht të ndryshme në fermë. Në këto vite të rinisë së tij ai demonstroi një aftësi të jashtëzakonshme për aftësitë manuale dhe mekanikën (në fëmijëri ai u përpoq gjithashtu të çmontonte djepin e tij me një kaçavidë).

Jeff Bezos lindi nga një nënë adoleshente, Jackie: martesa me babain e tij zgjati pak më shumë se një vit. Kur Jeff ishte pesë vjeç, nëna e tij u martua përsëri, këtë herë me Miguel Bezos, një kuban që emigroi vetëm në Shtetet e Bashkuara në moshën pesëmbëdhjetë vjeç. Pas martesës, familja u zhvendos në Houston, Teksas, ku Miguel, i diplomuar, punon si inxhinier në Exxon.

Jeff Bezos gjatë karrierës së tij në shkollën fillore tregon interesa shkencore intensive dhe të larmishme: për shembull, vitet e fundit, ai ndërtoi një orë alarmi elektrike për të mbajtur vëllezërit e tij më të vegjël jashtë dhomës së tij dhe për të mbrojtur kështu privatësinë e tij; ai e shndërron garazhin e prindërve të tij në një laborator për projektet e tij shkencore. Familja më pas u zhvendos në Miami, Florida, ku Jeff është në shkollë të mesme. Më vonë ai ndoqi kursin “Shkenca e Programit të Trajnimit të Studentëve” në Universitetin e Floridës. Në këtë kontekst ai mori çmimin “Kalorës i Argjendtë” në vitin 1982.

Më pas ai hyn në Universitetin e Princetonit me synimin për të studiuar Fizikë, por së shpejti i kthehet dashurisë së tij, shkencave kompjuterike dhe kompjuterëve: kështu ai merr një diplomë summa cum laude. Më pas i përsosi studimet me doktoraturën kërkimore (Bachelor of Science) në shkenca kompjuterike dhe inxhinieri elektrike. Bezos do të marrë gjithashtu një doktoratë nderi në shkencë dhe teknologji nga Universiteti Carnegie Mellon në 2008.

Pas diplomimit në Princeton, Jeff Bezos fillon të punojë në Wall Street në industrinë e kompjuterave. Më pas ai punon në ndërtimin e një rrjeti tregtar ndërkombëtar për një kompani të njohur si Fitel. Më vonë ai punoi në sektorin bankar për Bankers Trust, duke u bërë nënkryetar. Pastaj ai punoi përsëri në fushën e IT për DE Shaw & Co.

Bezos themeloi Amazon.com më 1994, pasi udhëtoi në të gjithë vendin nga Nju Jorku në Seattle, duke përgatitur planin e biznesit në rrugë dhe duke krijuar në mënyrë efektive kompaninë në garazhin e shtëpisë së tij. Suksesi i Amazon e bën atë të bëhet një nga sipërmarrësit më të shquar në dot-coms dhe natyrisht e bën atë një miliarder.

Në vitin 2004 ai themeloi një kompani fluturimi në hapësirë ​​për të provuarit, të quajtur Blue Origin.

“Inteligjenca Artificiale” (AAI) është një term i krijuar nga Jeff Bezos në lidhje me Inteligjencën Artificiale (AI). AAI përfshin disa aktivitete të përpunimit të të dhënave, të tilla si identifikimi i gjinisë së një personi bazuar në analizat fotografike./Elida Buçpapaj

blank

Më 12 janar 1729 lindi Edmund Burke, burrë shteti dhe filozof irlandez

VOAL – Edmund Burke, burrë shteti dhe filozof irlandez, lindi në Dublin më 12 janar 1729 nga një baba anglikan dhe një nënë katolike: me vëllain e tij Richard ai u arsimua sipas traditës anglikane në mënyrë që të mund të ndiqte një karrierë publike në të ardhmen. Nga ana tjetër, motra merr arsim katolik. Por është në mjedisin katolik që Burke në të vërtetë jeton dhe rritet; studimet që kultivoi si dhe përkatësia e tij etnike kontribuojnë në krijimin e asaj që më vonë do të përkufizohet si “kallëpi i mendimit katolik”.

Nga 1743 deri më 1748 ai studioi artet liberale në Trinity College në Dublin, duke studiuar autorët klasikë grekë dhe latinë: Ciceroni dhe Aristoteli ndikuan thellë tek ai. Në Londër më 1750 studioi për drejtësi në “Middle Temple”; Pikërisht këtu, pas një kohe të shkurtër, i lodhur nga pragmatizmi materialist dhe nga metodologjia mekanike e së cilës është e mbarsur mësimdhënia, babai i tij përkundrazi braktis studimet për të filluar një karrierë letrare.

Megjithatë, burrështetasi i ardhshëm do të fitojë përfundimisht një njohuri të rëndësishme të ligjit evropian kontinental dhe britanik. Një burim tjetër i rëndësishëm i trajnimit të tij fillimisht, dhe i mendimit të tij më vonë, është zinxhiri i juristëve të mëdhenj britanikë, nga Sir Edward Coke te Sir William Blackstone.

Në maj 1756, Burke botoi shkrimin e tij të parë si anonim: “A Vindication of Natural Society”, një pamflet që tallte filozofinë libertine dhe deiste në atë kohë në modë. Në vitin 1957 ai botoi “Një hetim filozofik mbi origjinën e ideve tona për sublime dhe të bukura”, një vepër kushtuar estetikës në të cilën ai heton themelet psikologjike të artit.

Më 12 mars 1757 ai u martua me Jane Nugent. Më 9 shkurt të vitit të ardhshëm, gruaja e tij lindi djalin e tyre Richard.

Në të njëjtën periudhë dhe deri në vitin 1765 Edmumd Burke drejtoi “Regjistrin vjetor”, një ekspozitë që trajton historinë, politikën dhe letërsinë, fillimisht vetëm britanike, pastaj edhe evropiane kontinentale.

Midis 1758 dhe 1759 ai shkroi “Ese drejt një përmbledhje të historisë angleze”, një vepër e botuar pas vdekjes më 1811. Në këto vite Burke filloi të frekuentonte studiuesin e shquar Samuel Johnson: pavarësisht diversitetit të opinioneve të tyre politike, midis dyve që ata vendosin nderim të thellë dhe miqësi.

Burke bëhet sekretar privat dhe asistent politik i William Gerard Hamilton, në të njëjtën moshë të tij tashmë aktiv në Parlament. Shkrimi i “Traktet në lidhje me ligjet kundër poperisë në Irlandë” – shkrime fragmentare të botuara pas vdekjes në 1797 – daton në vjeshtën e vitit 1761, gjatë një qëndrimi irlandez. Më pas ai u nda nga Hamilton për t’u lidhur me Charles Watson-Wentworth, Markez i dytë i Rockingham, duke u bërë sekretari i tij. Ky i fundit u emërua kryeministër nga Mbreti George III i Hanoverit më 10 korrik 1765.

Në të njëjtin vit Burke u zgjodh në Dhomën e Komunave: ai shpejt u bë udhërrëfyesi intelektual dhe zëdhënësi i saj për “rrymën Rockingham” të partisë Whig. Prandaj, Burke ulet në bankat e opozitës për pjesën më të madhe të karrierës së tij politike dhe është gjatë kësaj faze të dytë të ekzistencës së tij që burrë-mendimtari boton veprat e tij më të njohura, duke përfshirë “Mendime mbi shkaqet e pakënaqësisë së tanishme” (1770). “Fjalimi mbi pajtimin me kolonitë” (1775), “Reflektime mbi revolucionin në Francë” (1790), “Mendime mbi çështjet franceze” dhe “Apel nga të rinjtë tek të vjetrit kamxhikët” (1791), dhe ” Letra mbi një paqe regicide”, përfundoi më 1796.

Duke pasur parasysh mbështetjen e Burke për pavarësinë amerikane dhe partnerin e tij kundër prerogativës së drejtimit, shumë do të ishin habitur nga botimi i “Reflektime mbi revolucionin në Francë”. Me këtë botim, politikani anglo-irlandez u bë një nga kritikët e parë të Revolucionit Francez, të cilin ai e konsideroi jo një lëvizje që synon krijimin e një demokracie kushtetuese dhe përfaqësuese, por një revoltë të dhunshme kundër traditës dhe autoritetit legjitim, një eksperiment i shkëputur me kompleks nga realiteti i shoqërisë njerëzore, i cili do të kishte përfunduar në katastrofë. Admirues të mëdhenj të Burke, si Thomas Jefferson dhe Charles James Fox, do ta akuzonin atë se u bë reaksionar dhe armik i demokracisë.

Thomas Paine shkroi “Të drejtat e njeriut” më 1791 si një përgjigje ndaj Burke. Më vonë mbështetës të tjerë të demokracisë si John Adams ranë dakord me Burke për situatën franceze. Për më tepër, shumë nga parashikimet e Burke për zhvillimin e revolucionit do të konfirmoheshin, me ekzekutimin e Louis XVI dhe afirmimin e regjimit autokratik të Napoleonit.

Këto fakte dhe mosmarrëveshja për interpretimin e tyre çojnë në prishjen e miqësisë midis Burke dhe Fox dhe, nga një këndvështrim tjetër, në ndarjen e partisë Whig. Kur Burke botoi “Apel nga të rinjtë për të vjetër Whigs” në 1791, në të cilin ai rinovoi kritikat e tij ndaj programeve radikale të frymëzuara nga Revolucioni Francez dhe sulmoi Whigs që i mbështetën ata, shumica e partisë e ndoqi atë duke votuar në favor të qeveria konservatore e Uilliam Pitit të Riut, i cili do t’i shpallë luftë Francës revolucionare më 1793.

Më 1794 ai pëson një goditje të rëndë: i biri Riçardi, me të cilin është shumë i lidhur, vdes. Në të njëjtin vit, gjyqi kundër Hastings përfundon. Burke mendon se e ka përfunduar misionin e tij politik, ndaj, i lodhur, vendos të largohet nga Parlamenti. Mbreti, i cili kishte vlerësuar qëndrimet e tij për Revolucionin Francez, dëshiron ta emërojë Lord Beaconsfield, por vdekja e djalit të tij i kishte hequr Burke çdo atraksion për këtë titull, kështu që ai pranoi vetëm ofertën e një pensioni prej 2500 paund.

Edmund Burke vdiq më 9 korrik 1797 në shtëpinë e tij në fshat në Beaconsfield, Angli. /Elida Buçpapaj

blank

Më 10 janar 1917 u nda nga jeta legjendari Buffalo Bill

VOAL – William Frederick Cody lindi në Le Claire, Iowa më 26 shkurt 1846.

Në moshën pesëmbëdhjetë vjeç, ai lexon një njoftim që sot duket i çuditshëm dhe që thotë afërsisht: “Kemi nevojë për djem nën moshën tetëmbëdhjetë vjeç, kalorës të shpejtë, ekspertë të vetëdijshëm për rrezikun e vdekjes çdo ditë: jetimët janë të preferuar”. Cody tërhiqet prej tij dhe kështu bëhet një korrier i Pony Express.

Pas vdekjes së nënës së tij, ai u regjistrua në Kalorësit e 7-të të shtetit të Kansasit në 1863, duke marrë pjesë në Luftën Civile Amerikane. Në kampin ushtarak në St. Louis , ku po qëndronte, Buffalo Bill i ardhshëm takohet me Louisa Frederici, gruan që pak më vonë, më 1866, do të bëhet gruaja e tij dhe me të cilën do të ketë katër fëmijë.

Pas luftës, William Cody punoi për ushtrinë dhe për kompaninë “Pacific Railway” si udhërrëfyes civil, deri në vitin 1872. Në të njëjtën kohë, Kongresi i dha atij nderimin më të lartë ushtarak në Shtetet e Bashkuara, “Medaljen e Nderit”. duke demonstruar “guxim në veprim”. E njëjta medalje do të ishte hequr më pak se një muaj pas vdekjes së tij (që ndodhi në 1917), pasi Cody ishte një civil në kohën e veprimit të merituar; medalja iu ricaktua përfundimisht atij në 1989.

Pseudonimi “Buffalo Bill” i është dhënë duke ia vjedhur një farë William Comstock, të cilit ai i përkiste më parë, duke e mposhtur atë në një garë gjuetie bizonësh. Legjenda thotë se Cody, në vitet midis 1868 dhe 1872, për të mbështetur punëtorët e përfshirë në ndërtimin e hekurudhës, i furnizoi ata me mish bizon, duke vrarë numrin mbresëlënës prej 4000 ekzemplarë. Bizonët u gjuan në zonë pikërisht sepse shfarosja e tyre do të përshpejtonte pastrimin dhe ndërtimin e hekurudhës.

Në Warbonnet Creek, në 1876, Buffalo Bill bën një deklaratë: Për t’u hakmarrë për vdekjen e gjeneralit Custer në Little Big Horn, ai pretendon se ka vrarë një luftëtar Cheyenne duke i prerë lëkurën e kokës.

Nëse miti i Buffalo Bill u ushqye falë vetë protagonistit, përhapja është për shkak të Ned Buntline, një shkrimtar popullor që rrëfen bëmat e Buffalo Bill në histori të ndryshme; Buntline i kërkon Cody-t të interpretojë transpozimin teatrale të tregimeve të tij të shkurtra: Buffalo Bill pranon të bëhet aktor dhe do të luajë veten për njëmbëdhjetë sezone radhazi.

I nisur në botën e biznesit të shfaqjes dhe argëtimit, në 1883 ai krijoi “Buffalo Bill Wild West Show”, një shfaqje cirku në të cilën momente të tilla si beteja e Little Bighorn rikrijohen dhe përfaqësohen në stilin tipik perëndimor. Shfaqja ndiqet nga kauboj dhe indianë të vërtetë të kohës, si Sitting Bull (shefi legjendar i Sioux), Calamity Jane dhe Wild Bill Hickock.

Në mbi njëzet vjet aktivitet “Buffalo Bill Wild West Show” do të bëhet një sukses në Shtetet e Bashkuara dhe gjithashtu në Evropë. Në kontinentin e vjetër, Londra në 1889, do të jetë një nga atraksionet kryesore gjatë Jubileut të Artë të Mbretëreshës Viktoria.

Shfaqja mbërrin edhe në Itali më 1890; i konvertuar së fundmi në katolicizëm, ai shpreh dhe realizon dëshirën për të takuar Papa Leon XIII. Në të njëjtin vit, megjithëse është një showman i njohur me famë ndërkombëtare, Cody merr pjesë me gradën e kolonelit në operacionet ushtarake kundër Sioux, një fis që kishte luftuar tashmë në 1876.

William Cody vdiq në moshën 71-vjeçare më 10 janar 1917 në Denver; me kërkesën e tij, ai u varros në Mountain Lookout, Kolorado, në lindje të Denverit.

Ka shumë filma që do të frymëzohen nga jeta dhe bëmat e Buffalo Bill; mes tyre kujtojmë “The Plainsman” nga Cecil B. De Mille (1936, me Gary Cooper), “Buffalo Bill” nga William A. Wellman (1944), “Buffalo Bill and Indians” nga Robert Altman (1976, me Paul Newman).

Në Itali, regjisori Giuseppe Accatino bëri në vitin 1949 “Buffalo Bill në Romë”, kushtuar sfidës së vërtetë që kishte parë Cody dhe cirku i tij t’i nënshtroheshin përfaqësimit të butterit të Lazios nga Agro Pontino të drejtuar nga interpretuesi i cirkut Augusto Imperiali./Elida Buçpapaj

blank

Më 10 janar 1869 lindi Rasputini, mistiku i famshëm rus

VOAL – Grigorij Efimovič Novy, i njohur si Rasputin ka lindur në Pokrovskoe, një fshat i largët në Siberi, i vendosur në provincën e Tobolsk pranë maleve Ural. Data e lindjes ka qenë gjithmonë objekt debati; ishte vetë Rasputin me vullnetin e tij që krijoi konfuzion rreth datës së lindjes së tij. Murgu e plaku veten para kohe për ta mbajtur të besueshme figurën e tij të Starec, një fjalë ruse që do të thotë “i vjetër” dhe që identifikon prestigjin e veçantë të disa murgjve. Në kohën e Rasputin emërtimi ishte gjithashtu i ngarkuar me kuptime mistike, aq sa starecët konsideroheshin të zgjedhur nga Zoti, të aftë për fuqi profetike dhe shëruese, në fakt ata konsideroheshin si udhërrëfyes shpirtërorë të nderuar dhe shumë të ndjekur.

Midis regjistrave të humbur dhe kërkimeve në të dhënat e regjistrimit, data e lindjes së Rasputin u përcaktua më 10 janar 1869.

Grisha – siç e thërrisnin në familje – fëmijërinë dhe adoleshencën e kaloi në botën e tij të vogël fshatare pa arsim, duke punuar në arë me vëllain e tij Mishën. Pas një sëmundje të gjatë vëllai vdes; Rasputin ende një adoleshent gjatë një sulmi me ethe ka një vizion: ai do të tregojë se ka parë Madonën, e cila duke folur me të do ta kishte shëruar. Nga ky episod ai fillon t’i qaset fesë dhe Starecëve.

Ai martohet në moshën njëzet vjeçare. Pas vdekjes së djalit, vetëm disa muajsh, ai bie në depresion. Ai shërohet falë një shfaqjeje tjetër të Madonës, e cila e shtyn të lërë gjithçka dhe të largohet. Ai nis udhëtimet e gjata që e vënë në kontakt me anëtarët e Chlisty, një sekt i konsideruar i paligjshëm, por shumë i popullarizuar në Rusi. Klistitë kritikojnë ashpër Kishën Ortodokse, të cilën ata e akuzojnë për korrupsion dhe dekadencë. Fizikaliteti dhe religjioziteti janë të përziera në mënyrë të paqartë në këtë doktrinë heretike: riti erotik dhe lidhjet trupore – madje edhe të grupit – janë një nga karakteristikat e tij themelore të besimit.

Rasputin, pasi ka kaluar një vit në manastirin Verchoturje, udhëton në të mëdhenjtë si Moska, Kievi dhe Kazani. Ai kthehet në fshatin e tij të lindjes ku ngre një kishë personale. Forca e Rasputinit qëndron në vështrimin e tij magnetik, intensiv dhe halucinativ, i aftë për t’i kontrolluar njerëzit; fjalët e tij janë të thjeshta, të afta për të bindur: fama e tij u përhap shpejt, duke tërhequr në kishën e tij shumë njerëz që vijnë nga i gjithë rajoni.

Ai u zhvendos në Shën Petersburg në vitin 1905 dhe mbërriti në oborrin e Carit Nikolla II të Rusisë. I shoqëruar nga fama e tij si shërues, ai thirret nga njerëz shumë të afërt me familjen Romanov: shpresa e tyre është që Rasputin të mund të përmbajë hemofilinë e pashërueshme të Alexeit, djalit të carit. Tashmë në takimin e parë Rasputin arrin të marrë disa efekte të dobishme për të voglin. Ekziston një teori sipas së cilës Rasputin ishte në gjendje të ndalonte krizat e gjakut të Alexeit duke përdorur një lloj hipnoze që ngadalësonte rrahjet e zemrës së foshnjës, duke ulur kështu shpejtësinë e qarkullimit të gjakut. Një hipotezë tjetër do të ishte se thjesht duke ndaluar marrjen e aspirinës, të cilën mjekët e gjykatës e administruan për të qetësuar dhimbjet e kyçeve, shëndeti i Alexeit u përmirësua për shkak të uljes së gjakderdhjes që rezultoi, dhe merita i atribuohej Rasputinit.

Megjithatë, ekziston edhe një fakt i pashpjegueshëm shkencërisht. Më 12 tetor 1912, murgu mori një telegram nga familja mbretërore që e informonte për një krizë të rëndë në Alexeit: “Mjekët janë në dëshpërim. Lutjet tuaja janë shpresa jonë e fundit”. Rasputin, i cili ndodhet në vendlindjen e tij, pasi është zhytur në një gjendje transi për disa orë në lutje, i dërgon një telegram familjes mbretërore me të cilin siguron shërimin e vogëlushit, gjë që ndodhi menjëherë brenda pak orësh.

Karizma mistike e murgut ka një ndikim të fortë në veçanti te Carina Alessandra, aq sa marrëdhënia me të shkakton shpifje të shfrenuara. Të gjitha raportet e policisë sekrete dhe deputetëve të Dumës për sjelljen e Rasputin që arritën te Cari konsideroheshin gjithmonë si rezultat i shpifjeve të kurdisura nga inteligjenca liberale dhe të mohuara nga çifti mbretërues.

Me shpërthimin e Luftës së Parë Botërore, biznesi i Rasputinit kalon nga privat në atë politik.

Një pacifist i bindur, ai përpiqet të kundërvihet me të gjitha mënyrat: ndërsa Car Nikolla është në front, ai përpiqet të manipulojë Carina Alessandra (me origjinë gjermane), për ta sjellë Rusinë në pozicione pacifiste.

Me lojërat e tij të pushtetit murgu krijon shumë armiq duke përfshirë kastën ushtarake, aristokracinë nacionaliste, të djathtën dhe madje edhe opozitën liberale. Rusia po kalonte një kohë të vështirë, ushtria pësoi humbje të shumta, qeveria u nda brenda dhe Rasputin vazhdoi të komplotonte për të arritur paqen e menjëhershme. Kryeministri Trepov përpiqet të largojë Rasputin duke i ofruar një shumë të madhe parash, por Rasputin gjithashtu e kthen këtë rrethanë në favor të tij, duke informuar Carinën: pas këtij demonstrimi të ri të besnikërisë ndaj Kurorës, ai sheh që prestigji i tij të rritet aq shumë sa konsiderohet “miku i vetëm i familjes perandorake”.

I akuzuar për korrupsion, Rasputin arrin të dëbohet nga shtëpia e Romanovëve, por me përkeqësimin e kushteve të Aleksisit të vogël, mbretëresha kthehet për të kërkuar mistikun. Ai përgjigjet se kushtet e djalit do të ishin përmirësuar edhe në mungesë të tij dhe ashtu në një kohë të shkurtër ndodh.

Është një komplot i disa fisnikëve që dekretuan fundin e Rasputin: i tërhequr në një kurth, në natën midis 16 dhe 17 dhjetor 1916 ai fillimisht u helmua me cianid, pastaj – duke pasur parasysh rezistencën e tij ndaj helmit – u vra me një armë zjarri në zemër. Pavarësisht helmimit dhe goditjes me armë, Rasputin arrin të shërohet për të tentuar një arratisje, por kapet. Trupi i tij drobitet nga goditjet e shumta dhe, më në fund, hidhet në kanalin Fontanka në Shën Petersburg.

Trupi rishfaqet dy ditë më vonë; i nënshtruar autopsisë, nuk do të gjendet asnjë gjurmë e helmit dhe do të konstatohet se ai ishte ende gjallë kur u hodh në ujë.

Trupi fillimisht varroset, por më pas do të nxirret për t’u djegur në buzë të një rruge.

Tsarina Alessandra e merr lajmin me dëshpërim të dukshëm, ndërsa Car Nikolla, i shqetësuar për rolin gjithnjë e më të rëndë që Rasputin po merrte në gjykatë, do të mbajë një qëndrim të qetë; do të ketë parasysh edhe faktin se mes pjesëmarrësve në konspiracion kishte fisnikë të lidhur me të, aq sa askush nuk u ndëshkua për krimin.

Festimet e mëdha që pasojnë përhapjen e lajmit të vdekjes së Rasputin i shohin vrasësit si heronj, të aftë për të shpëtuar Rusinë nga ndikimi i rrezikshëm i gjermanikes Alexandra dhe mikut të saj të çmendur, murgut Rasputin./Elida Buçpapaj

 


blank
blank
Send this to a friend