Të nderuar miq, sot është një ditë simbolike për stafin e gazetës letrare dhe kulturore “Nacional”, është java e tetëqindtë që jemi në treg, prej nga themelimi i gazetës në janar të vitit 2009.

Tetëqind javë nuk janë thjesht një shifër në kalendarin e shtypit periodik. Ato janë një rrugëtim i gjatë, i qëndrueshëm dhe i mbushur me përpjekje intelektuale, krijimtari, sfida të panumërta dhe përgjegjësi publike. Arritja e 800 numrave nga gazeta letrare dhe kulturore, javorja kombëtare Nacional shënon jo vetëm një jubile kohor, por një dëshmi të gjallë të një modeli editorial të qëndrueshëm, të pavarur dhe thellësisht pluralist në hapësirën shqiptare të medias dhe kulturës, por edhe ne një diolog nderkombëtar.

Në një kohë kur media shpesh luhatet midis presioneve ekonomike, politike dhe komerciale, “Nacional”(www.gazeta-nacional.com), ka zgjedhur një rrugë të veçantë: pavarësinë e plotë editoriale. Kjo pavarësi nuk është vetëm një parim i deklaruar, por një praktikë e përditshme, e ndërtuar mbi përkushtimin ndaj letërsisë, mendimit kritik dhe kulturës së lirë. Është pikërisht kjo autonomi që i ka dhënë gazetës mundësinë të mbetet një hapësirë e hapur për zëra të ndryshëm, shpesh edhe të kundërt, por gjithmonë të vlefshëm në dialogun kulturor.

Politika editoriale e “Nacional”-it është ndërtuar mbi një bosht të qartë pluralizmi. Në faqet e saj bashkëjetojnë autorë të traditës dhe bashkëkohorë, shkrimtarë të njohur dhe autorë të rinj, studiues, kritikë letrarë, poetë dhe eseistë nga hapësira të ndryshme kulturore shqiptare dhe ndërkombëtare. Ky pluralizëm nuk është thjesht një përzgjedhje teknike, por një filozofi kulturore.

Në këtë kuptim, “Nacional” është një gazetë elitare në standardin e saj të përzgjedhjes së teksteve dhe në seriozitetin e trajtimit të temave, por edhe gjeneraliste në hapjen e saj ndaj formave të ndryshme të shkrimit dhe ndaj një spektri të gjerë autorësh. Kjo e bën atë një platformë unike ku bashkohen estetika, kritika dhe reflektimi shoqëror.

Një nga dimensionet më të rëndësishme të këtij rrugëtimi është roli ndërkombëtar i gazetës si një urë e dialogut kulturor dhe letrar. Përmes përkthimeve, prezantimeve të autorëve të huaj dhe bashkëpunimeve me studiues e poetë nga vende të ndryshme të botës, “Nacional” ka kontribuar në ndërtimin e një hapësire të vërtetë të diplomacisë kulturore. Në këtë hapësirë, letërsia shqiptare nuk mbetet e izoluar, por hyn në një qarkullim të gjallë idesh, estetikash dhe përvojash ndërkulturore.

Ky dialog ndërkombëtar nuk është një luks, por një domosdoshmëri në epokën e globalizimit kulturor. Në faqet e gazetës kanë gjetur vend autorë, poetë dhe studiues nga vende të ndryshme, duke e kthyer atë në një pikë takimi ku kultura shqiptare flet dhe dëgjon njëkohësisht. Në këtë mënyrë, “Nacional”(www.gazeta-nacional.com), kontribuon në afirmimin e gjuhës shqipe si një gjuhë aktive në qarkullimin kulturor ndërkombëtar.

Një tjetër shtyllë e rëndësishme e këtij projekti editorial është promovimi i brezit të ri. Gazeta ka qenë vazhdimisht një hapësirë e hapur për autorë të rinj, të cilët kanë gjetur aty një platformë për të publikuar krijimet e tyre të para, për të eksperimentuar dhe për t’u formuar si zëra të ardhshëm të letërsisë dhe mendimit kritik. Ky dimension është veçanërisht i rëndësishëm, pasi garanton vazhdimësinë e kulturës dhe krijimin e një tradite të re letrare.

Po aq i rëndësishëm është edhe fakti se ky rrugëtim 800-javor është mbajtur gjallë përmes një modeli të vetëqëndrueshëm ekonomik. Për gati dy dekada, gazeta ka funksionuar pa burime të jashtme financimi, duke u mbështetur vetëm në shitjet e saj në treg. Ky fakt i jep një peshë të veçantë këtij suksesi, pasi dëshmon jo vetëm për cilësinë dhe besueshmërinë e përmbajtjes, por edhe për një lidhje reale me lexuesin. Në një treg mediatik gjithnjë e më të vështirë, ky është një akt qëndrueshmërie dhe besimi reciprok mes gazetës dhe publikut të saj.

Në fakt 800 javë me gazeten/revisten “Nacional”(www.gazeta-nacional.com), nuk janë vetëm histori e një medie, por histori e një ideje: ideja se kultura, letërsia dhe mendimi i lirë kanë nevojë për hapësira të pavarura, të hapura dhe të guximshme. Është një dëshmi se, edhe në kushte të vështira, një projekt kulturor mund të mbijetojë dhe të rritet, nëse mbështetet mbi pasionin, profesionalizmin dhe besimin në vlerat e vërteta të fjalës së shkruar.

Ky jubile nuk shënon një fund, por një vazhdimësi. Një ftesë për më shumë dialog, më shumë krijimtari dhe më shumë hapje ndaj botës. Sepse 800 javë janë vetëm një hap në një rrugë që, me siguri, do të vazhdojë të shkruhet.

Ky jubile i 800 javëve nuk mund të kuptohet pa falënderuar trupen e gjallë të këtij projekti kulturor: stafin e gazetës letrare dhe kulturore Nacional në Tiranë, Prishtinë, Ulqin, Tetovë, Shkup, Bruksel, New York, Gjakovë, Texas, Boston, Romë, Patra, Selanik, Athinë, Vjenë, Bazel, Londër, Paris dhe Stamboll etj, të cilët me përkushtim, profesionalizëm dhe dashuri për kulturën kanë bërë të mundur që kjo gazetë /revistë të mbetet një hapësirë e gjallë e fjalës së lirë dhe krijimit, një tribunë që frymezon idealin e bashkimit kombëtar. Në këtë rrugëtim ne vijojmë traditën më të mirë të shtypit kulturor kombëtar të themeluar nga Rilindasit tanë.

Një falënderim i veçantë u shkon mijëra bashkëpunëtorëve shqiptarë që, pa asnjë pagesë, por vetëm me humanizëm dhe idealizëm të shquar, kanë kontribuar ndër vite në pasurimin e faqeve të “Nacional”-it, duke e kthyer atë në një platformë të vërtetë të solidaritetit kulturor dhe intelektual.

Një mirënjohje e veçantë, e thellë dhe e përzemërt u drejtohet gjithashtu qindra bashkëpunëtorëve ndërkombëtarë të gazetës letrare dhe kulturore “Nacional” , poetëve, shkrimtarëve, botuesve, gazetarëve, përkthyesve, albanologëve, profesorëve universitarë dhe artistëve të njohur të skenës bashkëkohore botërore, të cilët, me fisnikëri intelektuale, pasion krijues dhe ndjenjë të lartë humanizmi kulturor, kanë pasuruar çdo numër të kësaj gazete. Kontributi i tyre i çmuar e ka shndërruar “Nacional”-in në një hapësirë të vërtetë ndërkombëtare dialogu, ku kultura shqiptare ndërvepron në mënyrë të natyrshme me kulturat e tjera të botës, duke e ngritur gazetën në një platformë të gjallë të shkëmbimit estetik, kritik dhe intelektual, si dhe të diplomacisë kulturore bashkëkohore.

Po ashtu, mirënjohje e thellë shkon për stafin teknik, punonjësit e shtypshkronjës, shpërndarësit dhe shitësit e kioskave në Shqipëri, Kosovë dhe në të gjithë rajonin ku “Nacional” shpërndahet në formë të shtypur, si hallka të pazëvendësueshme të këtij zinxhiri të gjallë komunikimi kulturor.

Një falënderim i përzemërt u drejtohet edhe të gjithë lexuesve dhe blerësve të gazetës, të cilët me besimin dhe mbështetjen e tyre e kanë bërë të mundur vazhdimësinë e këtij projekti unik kombetar. Suksesi i “Nacional”-it është, mbi të gjitha, rezultat i ndihmës dhe besimit tuaj.

Paçi gjithmonë bekimet e Zotit!

*Autori i shkrimit, poeti me njohje nderkombëtare dhe studiuesi i spikatur i letërsisë, dr. Mujë Buçpapaj, është themelues dhe botues i gazetës letrare dhe kulturore, javores kombëtare Nacional, e themeluar në janar 2009. Njëkohësisht, ai është edhe kryeredaktor i saj.