VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Nën heshtjen e trishtuar – Poezi nga JORGO BLLACI

By | July 11, 2016
blank

Komentet

blank

Më 16 shtator 1905 lindi poeti i shquar çek Vladimir Holan

VOAL – Vladimír Holan (Çeke: [ˈvlaɟɪmiːr ˈɦolan]; 16 shtator 1905 – 31 mars 1980) ishte një poet çek i famshëm për përdorimin e gjuhës së errët, temave të errëta dhe pikëpamjeve pesimiste në poezitë e tij. Ai u nominua për Çmimin Nobel në fund të viteve 1960. Ai ishte (1945 – 1950) anëtar i Partisë Komuniste të Çekosllovakisë.

Holan lindi në Pragë, por pjesën më të madhe të fëmijërisë e kaloi jashtë kryeqytetit. Kur u kthye në vitet 1920 ai studioi drejtësi dhe filloi një punë si nëpunës, një pozicion që ishte një burim i madh pakënaqësie për poetin. Ai humbi babanë e tij dhe më 1932 u martua me Věra Pilařová. Në të njëjtin vit ai botoi përmbledhjen e poezive Vanutí (Erë), të cilën ai e konsideroi pjesën e tij të parë të artit poetik (kishte dy libra që i paraprinin: Blouznivý vějíř /1926 /dhe Triumf smrti /1930 /). Ishte koleksioni i tij i vetëm që u rishikua nga kalorësi i kritikëve çekë, František Xaver Daalda, i cili e krahasoi Holanin në mënyrë të favorshme me poetin francez Stéphane Mallarmé.

Në vitet 1930 Holan vazhdoi të shkruante poezi të errëta lirike dhe ngadalë filloi të shprehte ndjenjat e tij politike (duke reaguar në fillim ndaj Luftës Civile Spanjolle). Poezitë politike Odpověď Francii (Përgjigjja Francës), Září 1938 (Shtator 1938) dhe Zpěv tříkrálový (Kënga e Natës së Dymbëdhjetë) ishin reagime ndaj situatës në Çekosllovaki nga shtatori 1938 deri në mars 1939. Ato gjithashtu e bënë atë më të kuptueshëm dhe më popullor. Poema e quajtur Sen (Ëndrra) është një parathënie e një lufte mizore (botuar në mënyrë të mahnitshme në Protektoratin e Bohemisë dhe Moravisë në Prill 1939). Gjatë luftës ai botoi disa tregime poetike në vargje të frymëzuara nga poshtërimi kombëtar. Pas luftës ai botoi një regjistrim apokaliptik të ngjarjeve në Panychida -n e tij dhe këndoi për Ushtrinë e Kuqe në Tobě (Për Ju), Rudoarmějci (Ushtarë të Ushtrisë së Kuqe) dhe Dík Sovětskému svazu (Falë Bashkimit Sovjetik). Ai u largua nga Kisha Katolike dhe u bë anëtar i Partisë Komuniste.

Më 1949 pas marrjes së pushtetit nga komunistët, ai u përfshi në një incident kundër ndikimit sovjetik në regjimin e ri dhe puna e tij ishte në indeksin e letërsisë çeke. Ai u largua nga Partia Komuniste dhe hyri përsëri në Kishën Katolike. Në vitet e fundit të jetës së tij ai jetoi në varfëri i izoluar në zemër të Pragës në ishullin Kampa.

Në vitet 1950 dhe 1960 ai shkroi poezi më të gjata duke përzier realitetin dhe abstraksionin lirik. Ai është më i njohur në gjuhën angleze për veprat e tij të pasluftës, për poemën shpesh të errët ngacmuese Noc s Hamletem (Një natë me Hamletin, 1964) e cila u bë poema çeke më e përkthyer, dhe reflektimet e tij të shkurtra, gnomike lirike, me shënime të zhytura herë pas here të protestës politike. Ai u bë një poet-i izoluar legjendar.

Ai kishte një vajzë, Kateřina, e lindur më 1949 në vitet e tij të këqija dhe që vuante nga sindroma Down (ai shkroi një poezi të quajtur Bajaja për të, e cila me Maminka të Jaroslav Seifert, është një nga veprat bazë të poezisë për fëmijë të letërsisë moderne çeke – ilustruar edhe nga Jiří Trnka. Kur ajo vdiq në 1977, Holan humbi vullnetin e tij për të jetuar dhe pushoi së shkruari. Ai vdiq në një banesë në rrethin Kampa të Pragës në Pragë në 1980 dhe u varros në varrezat Olšany.
Citim

Një natë me Hamletin (rreshtat e parë, përkthimi në anglisht)

Kur kaloni nga natyra në ekzistencë,
muret janë mjaft të pasjellshëm,
mure të lagura nga urina e talenteve, mure të shpërndara
nga eunukët që ngriheshin kundër shpirtit, muret nuk u pakësuan
edhe pse ata ende nuk kanë lindur,
dhe ende mure që tashmë po rrumbullakosin frytin e barkut …/Wikipedia/Elida Buçpapaj

blank

UDHËTAR NUK KA RRUGË – Poezi nga ANTONIO MACHADO – Përktheu IRENA DONO

Udhëtar, gjurmët e tua
janë e vetmja rrugë, asgjë tjetër.
Udhëtar nuk ka rrugë;
Ti bën shtegun tënd kur ecën.
Kur ecën, ti bën shtegun tënd
dhe kur hedh vështrimin pas
sheh shtegun
ku nuk do të udhëtosh më kurrë.
Udhëtar, nuk ka rrugë;
vetëm zgjim të një anijeje në det.
blank

ERA, NJË DITË TË SHNDRITSHME – Poezi nga ANTONIO MACHADO – Përktheu IRENA DONO

Era, një ditë të shndritshme, shpirtit tim i thirri
me një aromë jasemini.
.
“Për aromën e jaseminit në kthim,
të gjitha aromat e trëndafilave të tu do të doja”
.
“Unë nuk kam trëndafila; të gjitha lulet
në kopshtin tim janë venitur”
.
“Mirë atëherë, do të marr petalet e fishkura
dhe gjethet e verdha dhe ujin e shatërvanit”
.
erën e mbetur. Dhe qava. Dhe i thashë vetes:
Çfarë ke bërë kështu me kopshtin që t’u besua?
blank

DRITË SHQIPESH NË LANGEN TË HESENIT – Nga ATDHE GECI

 

Mërgimi nuk prodhon shqiptar, mërgimi asimilon!

Në Gjermani në Landin e Hesenit me 13 shtator u hap shkolla shqipe me 35 nxënës, në kuadër të shkollës Adolf Reichwein Schule në qytezën, Langen. Nxënia e dijeve në gjuhën shqipe është shumë e rëndësishme për ruajtjen e gjuhës, të gjakut dhe të identitet kombëtar. Hapja e shkollës shqipe në Landin e Hesenit, në Langen u bë e mundur nga organizimi i prindërve të fëmijëve, dhe bashkëatdhetarit tonë, atdhetarit, Debatik Vata dhe poeteshës së shquar shqiptare, Seveme Fetiqi. Hapja e Shkollës Shqipe me mësim plotësues në gjuhën shqipe nga klasa e parë e deri në të dhjetën, është një vepër e shkëlqyer për fëmijët mërgimtarë në Langen të Landit të Hesenit në Gjermani. Aktualisht në Republikën Federale të Gjermanisë janë rreth 600 qind mijë shqiptarë të mërguar nga të gjitha pjesët e atdheut tonë. Në kuadër të këtij numri të trishtueshëm mërgimtarësh tanë, prej tyre rreth 100 mijë janë fëmijë. Mësimi në gjuhën shqipe në Gjermani nuk është dhe aq i organizuar. Nga ky numër i madh i fëmijëve mërgimtarë në Gjermani, në Mësimin Plotësues në Gjuhën Shqipe janë të përfshirë rreth 10 % të fëmijëve mërgimtarë. Përfshirja e fëmijëve mërgimtarë në Mësimin Plotësues në Gjuhën Shqipe, le shumë për të dëshiruar. Plaga e mërgimit vazhdon të jetë e hapur për kombin tonë të shpërndarë!…

 

Atdhe Geci – Dormund, Gjermani, 15.09.2021

blank

QARJEQESHJE – Poezi nga VASIL TABAKU

 

Jam buzëqeshja e dhimbjes
Drita që regëtin në errësirë
Mbi këtë kohë pa kohë
Nëpër hunerat e trishtimit…
…se dikush
Dhe gjithkush luan me jetën time
Klithmat mbledh
Nëpër fushëtirën e qiellit
Mbi rrufetë e zjarrta
Në këtë qarjeqeshje
Mbështjellë me puthjen time
O kohë pa kohë
O ditë prej nate
Verbuar nga mëkatet
Hapat e mi prej psherëtimash
Burgos nëpër baltën e ndyrë
Të kësaj dite
Shtrirë mbi stuhitë
Si një peng I heshtjes
Mos ma vrisni shpresën
Lërmani të fluturoj
Vështrimin tim

Mbi supet tuaja drejt lirisë
Ju thash
Jam liria që vritet çdo çast…
Mos më kërcënoni me terrorin
Me pabesinë
Dhe tmerrin…
Buzëqeshja juaj
Që përgjaket cdo ditë
Dhe dashuria
Me kufomat e ëndërrave
Përqafuar tragjikisht…
Lëreni ëndërrën
Krahët e prerë të saj
Le të rriten
Nëpër fluturimet e pamundur
Ma jepni puthjen e rrëmbyer
Të ndërtoj dashurinë
Nëpër këtë qarjeqeshje
Që vetëm emër nuk ka…

20 Nëntor 2015

blank

Nuk dua! – Poezi nga DRITËRO AGOLLI

Edhe sikur të ma brejë trishtimi gjoksin e ngratë
Nuk dua të thonë për mua: gjynah!
Nuk dua të vijnë njerëzit ndaj nate
Si tezet në odë me oh e me ah!
.
Po dua të ulen me dhembje të thellë
Dhe vetëm mos më lënë në dhomë,
Të flasin për dheun e të flasin për qiellë,
Të flasin si duart i vramë në tokën e thatë e të njomë.
.
Ndofta prandaj e kam dashur don Kishotin aq shumë,
Se me gjithë disfatat e mëdha të tij
Në udhët e largëta me gjumë e pa gjumë,
Nuk lejoi ta ngushëllonte njeri…
.
1963
blank

Ura e Maskatarit – Poezi nga MIRKO GASHI

 

Ilan, ilan –
na quanin asokohe
në Gjilan
e ne
vërtetë
ishim astritë
nëpër pyje
le e rritë

S’ndodhte kjo në teatër
ata
pa maska të arit
kudo nëpër Karadak
derdhën gjak
në çdo vatër

Shkrepnin vetëtimat

S’ndodhte kjo në teatër
trishtoheshin jetimat
rrufetë shkretëtonin
mal e fushë
ujin turbullonin
një vetëtimë
një rrufe
një lis për toke
një rrudhë
e nënës loke
trishtim – qumësht
për çdo jetim

Me dekada e tëhu
në këtë urë
kokat
na ngulnin në hu

Kjo urë
s’u ndërtua me gurë
po me lisa të prerë

Pas çdo lisi të prerë
zgjohej nga një erë
më pare stuhi
e pastaj puhi
që ndjell pranverë

Ilan, ilan –
na quanin askokohe
në Gjilan
e ne vërtetë
ishim astritë
nëpër male
le e rritë

Në bebëzat
e të parëve të mi
u zgjua e bardha agmi
pushka krisi
u mboll lisi
u zhduke ferri
lëshoi kushtrimin
Idriz Seferi.

blank

SHPIRT GRUAJE – Poezi nga VASIL TABAKU

 

…sepse buzëqeshja
E ka burimin
Tek puthja jote e trendafilt…
Një krua zërash
Derdhet mbi supet e mi
Fjalë të shëndritëshme,
Me kristale drite
belbëzime magjike
nën ofshamën e kaltër
të zambakut që çel
në kraharorin tënd dehës…
…sepse aty
Përkulen edhe Perënditë
Gjunjëzohem unë
Duke pritur
Bekimin e puthjes….
Gjithçka
Mban psherëtimë gruaje
Përkëdhel pafund
Një lëndinë ledhatimesh
Dhe drita shpërthyese
E qiejve të dashuruar…
Shpirt i madh gruaje
Ku Bota
Ka zbuluar
Folenë e vet magjike
Shpir gruaje
Ku rënkojnë oqeanet
Dhe shpërthejnë detet
Ndërsa gjithë krojet e Botës
Derdhen
Nëpër trupin tënd skllavërues…
Jam rob i kurmit tënd mahnitës
Ndër duart e mia
Zgjohen të trembur
Pëllumbat e bardhë të gjinjëve
Duart e tua prej ëndërre
Më prangosin
Me përqafime
Ndërsa ti më thua,
Mos ik
Rri i dashur

Rri me mua
Gjersa të thinjet me ne dashuria,
Mos ik
Eja të zgjojmë fëmijët
Nga puthjet tona
Të ndertojmë Botën
Dhe të bëjmë të lumtur
Vet LUMTURINË
Eja më thua
Mos ik
Mos e braktis
Këtë shpirt të bukur gruaje
Jepi vlerë dhe kuptim
Natës sonë të dashurisë
Dhe falëm qiejt
Për të prerë
Fustanet e mi të marrëzisë…
Eja,
Mos ik
Bëhu Zot i këtij shpirti gruaje
Ngrije dhimbjen time
Mbi malet e trishtë
Dhe falëm vetëm dashuri…

10 gusht 2015

blank

Nga vjen kjo muzikë? – Poezi nga DRITËRO AGOLLI

Nga vjen kjo muzikë?
Vjen nga takimi i petaleve në lulet,
vjen nga ndeshja e dy zhuzhakëve të kaltër
atje ku kodra zë ulet;
po vjen dhe nga rënia e vesës,
veçse kjo ndodh kur nata është e kristaltë
dhe pakëz e freskët.
.
Nga vjen kjo muzikë?
Vjen nga zërat e mijëra karkalecëve,
e mijëra bulkthëve ,
që shkojnë si krushq në dasmë
të marrin nusen mes nuseve,
se ndofta për dasmë është e shënuar kjo natë.
.
Nga vjen kjo muzikë?
Vjen nga fërkimi i pluhurit të yjeve,
pluhur që tokën spërkat si shi i padukshëm
sipër shtëpive , arave dhe pyjeve,
që s’është aspak si shirat e bujshëm;
vjen nga gjoksi i deteve
që guduliset nga kurrizet e balenave dhe anijeve
dhe kruhet prej oktapodëve dhe peshqve,
prej gaforreve,breshkave dhe kërmijve.
Nga vjen kjo muzikë?
Vjen nga thërrimet e pluhurit tonë,
e pluhurit dhe hirit të trupave tanë,
prej kokrrizave që bëjnë jehonë
të dala nga të treturit që ikën e vanë…
.
Nga vjen kjo muzikë?
blank

Virgjin e Nanë – Poezi nga VINÇENS PRENNUSHI

 

Nanë e vertetë jam unë e Zotit Bír,

E bija e tij un jam, me gjith qi ai m’ka nanë;

Ç’ n’amshim aj leu, por âsht gjithnji em Bir;

Un leva n’kohë, por prap ai mue m’ká nanë.

 

Aj âsht Krijuesi i em, por âsht em Bír;

Kreatyra e tij un jam, por ai m’ká nanë,

Kje mrekullí e Zotit t’ishte em bir,

Nji Zot i amshuem e t’më kishte mue për Nânë

 

T’kenunt e kanë t’përbashkët nânë e bir;

E t’kênun paçë prej birit t’ em unë nânë.

E t’kênun pat prej mejet edhè em bir.

 

Masi prej Birit t’kênun paçë un nânë

Don thanë se, a kje me mkat edhé em Bír,

apor pa mkat jam un qi Atij i jam nânë.

Atë Vinçenc Prennushi, vargje me frymëzim dantesk nga “Gjeth e lule”.

blank

VERBËRIA SIPAS HORHE BORHESIT – Poezi nga MIRKO GASHI

 

E ke ditur se do bëhesh Homer
verbëria vjen dalëngadalë

Më parë, sëmurja jote ngjitëse,
zhduket ngjyra e kuqe,
ngjyra e ngrohtë
fasha e ngrohtë

Pastaj
vjen ajo e ftohtë
e zeza me veza
acare

Mandej
lind
feniksi

Prej pesë rrufeve
lindin pesë
lule bozhure
në gjoksin e Orfeut
që ndrisin edhe sot

Kitara mbeti pa tingull
zëri shterpë

kush e shoi pulën
kush ia shkurtoi krihet astritit

Vajtojca s’e pa Yllin e Mëngjesit

Vaj për ne
bebëzat e mia

Qiell i zogut të shenjtë
qielli im qiell për të
i vrenjtë

Mandej
në vargonj
zhduken ngjyrat e tjera

Po shkon vjeshta

Kur vjen vera
pritet vjeshta

Në ah e bah
se ç’u zhdukën
ngjyrat e tjera

Po verbërohem

Luleve
do t’ju marr erë.

blank

I përndjekuri i dashurisë – Poezi nga DRITËRO AGOLLI

 

Unë jam i burgosuri yt,
Rroj me prangat që ti m’i ke vënë
Po çudi, as qelia s’më mbyt
Dhe s’më mbyt as dritarja e zënë.

Kur ti prangat m’i hodhe në mish,
Unë i putha duart e tua,
Është rast i pashembullt ta dish,
Që xhelatin ta puth e ta dua!

I përndjekuri yt erotik,
I përndjekur të mbetet gjithmonë!
Erotik i mirë a i lig,
Hidhmi duart në fyt, torturomë!

Ky burgim sa do zgjasë s’e di;
I përjetshëm do kisha dëshirë,
Veç ti eja më shpesh në qeli,
Të përndjekurit tënd i vjen mirë…


blank
blank
blank
blank
blank
blank
blank
blank
blank
blank
blank
blank
Send this to a friend