VOAL

VOAL

Copyright © 2022

VOAL

Çfarë (çka) iu duhet me urgjencë ose emergjencë shtetit dhe popullit të Kosovës…? – Nga AGRON SHABANI

February 2, 2018

Shtetit dhe popullit të Kosovës, përveç lirisë, pavarësisë, identitetit, subjektivitetit, ekskluzivitetit, dinjitetit, sovranitetit dhe integritetit të munguar individual dhe kolektiv, përkatësisht, shtetror, nacional, politik, teritorial, gjeografik dhe kështu me radhë, si duket, më së tepërmi, respektivisht, në formë aditive dhe imediate, iu duhen ose nevojiten liria (çlirimi), pavarësia, shkurorëzimi ose shpronësimi i tyre esencial ose substancial, gjegjësisht, objektiv dhe subjektiv, nga tutela, diktati, kurora, varësia, prona ose monopoli i gjithëmbarëshem i politikës dhe kapitalit botërorë ose ndërkombëtarë.
Mbase, liria ose çlirimi i tyre (esencial ose substancial) nga “logjika” dhe “filozofia” nënshtruse ose fatalitike (fataliste) e robit ku në emër të “liberalizimit të vizave” apo “integrimëve botërore” ose “evro-atlantike”, Kosovës dhe shqiptarëve, nga ana e faktorëve të ndryshëm botërorë ose ndërkombtarë, vazhdojnë t´u imponohen ligje, diktate dhe standarde të dyfishta politike, administrative, juridike dhe të tjera të cilat në të shumtën e rastëve janë të diktuara, imponuara dhe sponzorizuara nga Rusia, Serbia dhe miqtë ose aleatët e tyre në SHBA-së, Nato, BE-së etj. Gjegjësisht, koncesione dhe kompromise të vazhdueshme ndaj Serbisë dhe Malit të Zi si “asociacioni”, “demarkacioni”, “gjykata speciale” dhe kështu me radhë. Dhe, kjo në formen ose profilin e njohur “urbi et orbi”, “ultima ratio” ose “sine qua non” ku për një “copë shtet”, një “trohë pushtet” dhe një kafshatë bukë, serbo-malaziasëve dhe të tjerëve, me urdhërat dhe diktatët e njohura të Moskës ose Kremlinit zyrtarë, si dhe dorën e zgjatur dhe kokat e përulura ose nënshtruara të grave dhe “burrave të fortë” të Brukselit ose Uashingtonit, duhet dhënë ose falur tokë ose teritore të ndryshme me rendësi strategjike, gjeopolitike dhe të tjera si dikur. Duke t´i rikujtuar në sfond ligjet, standardet, diktatet, format ose metodat e dikurshme absolutiste, skllavopronare, fiziokrate, latifundiste dhe të tjera gjatë etapave ose periudhave të ndryshme të kolonializmit, imperializmit, “aleancës së shënjtë” kristiane dhe ortdokoso-pansllaviste, “Antantës së Madhe” etj.
Ndonëse, pa i harruar në ketë “histori” reaksionare, paradoksale dhe tepër anakronike edhe demagogët dhe hipokritët e ndryshëm institucional dhe funksional në Kosovë së bashku me profiterët e ndryshëm të luftës dhe pasluftës si dhe tregtarët ambulant të shpirtërave, flamujve, popullit (kombit), shtetit, pronës (pasurisë), kapitalit, vlerave, resursëve dhe moralit të gjithëmbarëshem shtetror dhe nacional-prej nga e kanë burimin ose origjinën krimi i organizuar, korrupsioni, strafikacioni, kontrabanda dhe prostitucioni i gjithëmbarëshem së bashku me të gjitha anomalitë dhe patologjitë tjera institucionale, funksionale, politike, diplomatike, kadrovike, shkencore, kulturore, akademike, pedagogjike, sociale, finansiare, ekonomike dhe të tjera në Kosovën e pasluftës.
Se këndejmi, duke u shpronësuar ose shkurorëzuar nga frika, tutelja, imponimet ose diktatët e brendshme dhe të jashtme: Shteti dhe populli shqiptarë në Kosovë, njëherë e përgjithëmonë, gjegjësisht, më tepër dhe më bukur se kurrë, do lirohen (çlirohen) dhe shkurorëzohen nga skamja (varfëria), robëria, frika dhe pasiguria e gjithëmbarëshme objektive dhe subjektive për të nesërmen ose ardhmërinë e tyre të diktuar, imponuar, determinuar dhe stigmatizuar nga faktor të brendshëm dhe të jashtëm. Në ketë kontekst të suspektshëm dhe dubiozë, do çlirohëshin (lirohëshin), shkurorëzohëshin dhe pavarësohëshin edhe juridikativi (gjyqësori) nga legjislativi (parlamenti), legjislativi nga ekzekutivi (qeveria), ekzekutivi dhe legjislativi nga relativizimi, instrumentalizimi, fosilizimi, monopoli dhe paternailizmi vendorë dhe ndërkombtarë. Do bëhej çlirimi dhe shkurorëzimi i preferuar shkencorë ose dialektikë i subjektit nga objekti ose objektit nga subjekti. Respektivisht, i gjërave, aspektëve ose çështjeve subjektive nga gjërat, aspektëve ose çështjet objektive dhe anasjelltas. Sigurisht.

Në të kundërten, të të ashtuquajturat shtetët ose shoqëritë moderne industriale ose kapitaliste të Perëndimit, shpeshherë kanë një përceptim dhe konceptim publik dhe politiik tepër të verbër, të vrazhë, borgjez, reaksionar, paradoksale dhe anakronik të cilët i shohin ose kundrojnë njeriun, popullin (kombin), politikën, diplomacinë dhe vlerat tjera,  si një fakt ose realitet natyrorë ose ordinar. Gjegjësisht, si një rrugë ose metastazë evolutive dhe empirike drejt rrugës së njohur deri tek e vërteta e cila në këtë rast më tepër është absolute, se sa relative.  Kjo për faktin se edukata, kultura dhe emancipimi së bashku me artin e njohur politik ose diplomatik si dhe vlerat e njohura hyjnore ose universale të jetës së njeriut, i binden dhe nënshtrohen të njëjtit ligj: ligjit të shndërrimit, nënshtrimit, konvertimit, mohimit, pronës, kapitalit etj. Mbase, ligjit të konfirmimit me vetvetën si dhe me gjithëçka tjetër nga brenda dhe nga jashtë nesh. Në këtë rast, çdo gjë ose gjithëçka, sikur i zhvatët dhe nënshtrohet diktatit, tutelës ose monopolit të njohur social, ekonomik, politik, ushtarak(luftarak), industrial dhe teknologjik të ‘borgjezisë së lartë” politike, ushtarake, diplomatike, industriale, ekonomike etj. Duke i bërë të pamundura ose inekzistente skemat ose formulat dialektike dhe evolutivo-empirike të dialogut, korrespondencës ose komunikimit real dhe të barabartë në mes “proletariatit dhe borgjezisë”!Në ketë prizëm, ngritja, hartimi ose formulimi i një teorie evolutive dhe dialektike të edukatës dhe kulturës së lartë politike të pandarë ose të pashkëputur prej jetës shpirtërore ose materiale, si dhe nevojave ose kërkesave të njohura njerëzore ose qytetare, të duket i pamundur, absurd ose abstrakt.

Në këtë rast, realitet material ose “dialektikë”, mund t´i quajmë vetëm botën e vlerës së shkëmbimit të mallërave dhe kapitalit, ndërkaq, edukatë dhe kulturë politike, çdo gjë që refuzon të pranojë dominimin e tyre aparent, transparent, permanent etj.

Ndryshe nga kjo, motivi, vullneti dhe guximi për të jetuar i lirë, i pavarur, sovran, integral dhe autonom në një botë të sunduar ose dominuar nga “dishepujt” ose “apostujtë” e  ndryshëm të “mbretërisë së të keqës”, sipas Arthur Schopenahauerit, janë faktorët, indikatorët ose prediakatorët kryesorë që e mbushin, plotësojnë dhe dominojnë jetën e njerëzve të ditur, të guximshëm dhe liberatorë. Përderisa, frika, dyshimi dhe pesimizmi i përgjithshëm total ose absolut, si pezhorative ose një “alternativë solomonike” -ndaj nënshtrimit dhe robërisë së stisur ose kamufluar si liri, patjetër çojnë në konkluzionin ose përfundimin e njohur sipas të të cilit: “të lirët, të diturit, të mençurit, të urtët, të pavarurit ose njerëzit sovran, patriot dhe ekselent, e kanë idealin e jetës dhe përparimit të gjithëmbarëshem individual dhe kolektivë, ndërsa, të paditurit, të  robëruarit, horrat dhe  maskarënjtë e ndryshëm, e kanë “motivin” dhe”idealin” e vdekjes, nënshtrimit (skllavërimit) dhe shkatërrmit.
U mor vesh se në politikë të lartë ose diplomaci, me kalimin e vitëve ose me “ndërrimin e epokave”, njerëzit ose politikanët e ndryshëm ditorë ose periodikë, i tradhtojnë idhujt, miqtë, aleatët, liderët, partitë politike, idealet, ideologjitë politike ose ushtarake, konceptët e ndryshme, idealet ose vizionet e ndryshme shtetrore, nacionale, politike, diplomatike dhe të tjera, më një “epokë tjetër” më të re ose më aktuale, ashtu siç e tradhton një burrë gruan e tij për një grua tjetër më të bukur dhe më të re ose anasjelltas. Sidomos në Kosovë, ku liderët e ndryshëm institucional ose funksional, shpeshherë janë të detyruar t´i ndryshojnë përditë fjalët, bindjet, mendimet, premtimet, konceptët, ideologjitë, idealet ose vizionet e tyre si shtetrore, nacionale, politike, ushtarake (luftarake), historike, patriotike dhe të tjera..
Çdo filozof, politikan ose diplomat, sipas H. Bergsonit, mendon ose reagon ndaj një filozofi , politikani ose diplomati tjetër në kuptimin e asaj se liri, drejtëësi dhe barazi absolute nuk ka, por vetëm liri, drejtësi dhe barazi relative ose selektive. Kjo për faktin se i forti (i fuqishmi) i pushtetshmi, i pasuri dhe i dituri, në shtetët ose “shoqëritë e larta” industriale dhe kapitaliste të Perëndimit, gjithëmonë kanë të drejtë . Në dukje te parë, kjo është pra filozofia e mbjelljes së optimizmit të antropomorforizuar në ide ku qielli me yje, është lebroz. Dhe, kjo sidomos atëherë kur natyra ‘tretët’ ose shkrihet në në mendjen dhe shpirtin e njeriut, objekti në subjekt dhe kështu me radhë…Ku natyra identifikohet me ‘procesin praktik dhe teorik të dëshirave, orekseve dhe kërkesave të përbashkëta, të kënaqësive dhe dhimbjeve’ të ndryshme objektive dhe subjektive etj.etj.
Në këtë ‘ritual’ ose ‘celebrimë të përbashkët’ të mendjes (koshiencës), shpirtit dhe nytyrës, është logjika ose koshienca e lartë njerëzore ajo që na flet ose udhërrefen vazhdimisht mbi “vullneti për të jetuar” (wille zum leben). Kështu që “fenomenët” e ndryshme natyrore dhe mbinatyrore, interferojnë dhe integrohen në vullnetin për të jetuar, që është thelbi i i jetës dhe botës sonë. Për Immanuel Kantin, vullneti për të jetuar, që në krye të herë është i njohur dhe identifikuar në vetëdijen (koshiencën) dhe ndërgjegjen tonë. Gjithashtu besohej (besohet edhe sot) se ligji i shkakësisë që i rregullon fenomenet e ndryshme natyrore dhe mbinatyrore dhe parimi i arsyes që i shpjegon dhe pranon ato, ishin (janë) ligje të përhershme dhe absolute. Respektivisht, “veritates aeternae” (të vërtetat e përjetshme).
Për më tepër ndërkaq, vullneti për të jetuar na vë në gjumë dhe kur jemi zgjuar, dhe na vë në levizje edhe kur jemi të fjetur ose në gjumë.
Ndryshe nga kjo, ndarja dhe thellimi i dy sferave të njohura filozofike, sferës racionale, të kufizuar nga parimi i arsyes, dhe asaj iracionale, të pakufizuar nga vullnetit për të jetuar, shënon mbizotërimin e qartë të së dytës mbi të parën. Sidomos atëherë kur vullneti bëhet pavetëdije.

  • twitter
  • facebook
  • linkedin
Fjalë kyçe: , , ,

Komentet

Lajme të ngjashëm

Edi Rama dhe anatomia e shtetit të kapur – një regjistër me burime korrupsioni, përfshirjeje të huaj dhe armëzimit të Politikës Amerikane kundër Demokracisë Shqiptare- Nga Kastriot Haxhiaj

Burimet: Të Dhënat e Gjykatës Federale të SHBA-së, Dosjet e Departamentit të Drejtësisë/Thesarit, AP, OCCRP, Balkan Insight, AEI, WHYY, Fox News, PBS, Al Jazeera PËRMBLEDHJE EKZEKUTIVE
Edi Rama ka qeverisur Shqipërinë që nga viti 2013. Gjatë kësaj kohe, katër nga ministrat e tij janë përballur me ndjekje penale, një ish-zëvendëskryeministër është një i arratisur ndërkombëtarisht i kërkuar, ish-ministri i tij i brendshëm — i cili u ul me të në Shtëpinë e Bardhë të Obamës në vitin 2016 — u dënua me burg për lehtësimin e një rrjeti trafikimi droge, dhe një zyrtar i dënuar i kundërzbulimit të FBI-së pranoi në gjykatën federale amerikane se kishte fshehur marrëdhënien e tij financiare me Ramën dhe kishte punuar për të manipuluar vendimet e qeverisë amerikane në favor të Ramës. Ky dokument i shkurtër e dokumenton të plotë këtë të dhënë, duke u mbështetur ekskluzivisht në dosjet gjyqësore të SHBA-së, zbulimet e Departamentit të Drejtësisë dhe Thesarit, si dhe raportimet nga mediat kryesore ndërkombëtare. Ai dokumenton më tej të dhënat paralele: që diplomatët amerikanë nën administratat e Obamës dhe Bidenit i dhanë Ramës mbulim të qëndrueshëm politik, duke kulmuar me shpalljen person non grata të udhëheqësit të opozitës Sali Berishës në maj 2021 – të kohëzuar tre javë pas zgjedhjeve parlamentare në Shqipëri – një vendim që Departamenti i Shtetit Trump e ka karakterizuar që atëherë si një veprim të “politizuar të epokës së Bidenit”. Protestat që tani po trondisin Shqipërinë – të përshkruara nga mediat ndërkombëtare si demonstrata kundër një investimi të familjes Trump – janë në fakt vazhdimi i protestave masive anti-Rama që filluan në nëntor 2025, të rrënjosura në korrupsion të dokumentuar, mashtrim të dyshuar zgjedhor dhe ndjekje penale të zyrtarëve qeveritarë në detyrë. Polemika e resortit Kushner është një katalizator, jo shkaku.
I. FOTOGRAFIA E BLERË: KONTRIBUTI I PALIGJSHËM I FUSHATËS PËR PRESIDENTIN OBAMA, 2012 Historia e marrëdhënies së Edi Ramës me pushtetin amerikan nuk fillon me diplomacinë, por me një krim financiar. Çfarë ndodhi: Në tetor 2012, Rama – atëherë udhëheqës i Partisë Socialiste Shqiptare në opozitë – mori pjesë në një mbledhje fondesh të mbyllur për rizgjedhjen e Obamës në San Francisko. Prania e tij u ble përmes një kanali të New Jersey-t. Prokurorët federalë amerikanë përcaktuan se Bilal Shehu, një shofer limuzine shqiptaro-amerikan nga Paramus, New Jersey, pagoi 80,000 dollarë për dy bileta për eventin, duke sjellë Ramën në vend të gruas së tij. Paratë, pretenduan prokurorët, kishin origjinën nga Rama. Si Shehu ashtu edhe një ndërmjetës i dytë, William Argeros, u dënuan më pas në gjykatën federale të SHBA-së. Burimi: WHYY News, 4 korrik 2016; Fox News, 5 korrik 2017; Balkan Insight, 1 tetor 2019 (Raporti i AP nga dënimi federal) Përdorimi politik: Rama e përdori gjerësisht fotografinë që rezultoi në fushatën parlamentare të Shqipërisë në vitin 2013, duke e paraqitur atë si provë të një marrëdhënieje të vërtetë me Presidentin Obama – një sinjal vendimtar zgjedhor në një vend ku përkatësia me SHBA-në mbart një peshë të madhe simbolike. Kongresmeni republikan Dana Rohrabacher bëri thirrje zyrtarisht për një hetim nga SHBA-ja, duke e përshkruar përdorimin e fotos si ‘mashtrues’. Burimi: WHYY News, 4 korrik 2016; Daily Caller, 6 qershor 2013 Mbulimi i të vërtetës nga ana e shqiptarëve: Prokuroria e Përgjithshme e Shqipërisë premtoi në korrik 2016 se do të vendoste brenda një muaji nëse do ta hetonte Ramën. 13 vjet më vonë, nuk ishte njoftuar asnjë vendim. Burimi: Exit.al, 4 tetor 2019; Balkan Insight, 1 tetor 2019 Episodi krijoi një model që do të përcaktonte dekadën në vijim: qasje në prestigjin institucional amerikan, të blerë ose të kultivuar, të vendosur si kapital politik vendas, me llogaridhënie të bllokuar në vend.
II. MINISTRI I BRENDSHËM NË SHTËPINË E BARDHË — PASTAJ PAS HEKURAVE Në prill 2016, Rama bëri vizitën e tij zyrtare më të profilit të lartë në Uashington. Ai u takua me Presidentin Obama dhe Zëvendëspresidentin Biden në Shtëpinë e Bardhë, i shoqëruar nga Ministri i Brendshëm Saimir Tahiri, ndër të tjerë. Getty Images dokumenton pjesëmarrjen e veçantë të Tahirit në Samitin e Shtëpisë së Bardhë për Kundërshtimin e Ekstremizmit të Dhunshëm nën Obamën. Burimi: Balkan Insight, 15 prill 2016; arkivi i Getty Images Tahiri kishte shërbyer si ministër i brendshëm që nga viti 2013. Në atë rol, ai urdhëroi një bastisje të famshme në Lazarat në vitin 2013 – një fshat që prodhon kanabis – në të cilin u sekuestruan 71 ton marihuanë. Operacioni ia shkëlqeu kredencialet e tij kundër krimit në nivel ndërkombëtar. Realiteti poshtë: Autoritetet italiane, duke hetuar një rrjet shqiptar të trafikimit të kanabisit të udhëhequr nga vëllezërit Moisi dhe Artan Habilaj – kushërinjtë e Tahirit – regjistruan biseda që e implikonin drejtpërdrejt Tahirin. Prokurorët italianë informuan homologët e tyre shqiptarë. Në maj 2018, Tahiri dha dorëheqjen nga mandati i tij parlamentar ndërsa prokurorët u larguan. Një gjykatë shqiptare kundër korrupsionit më pas e dënoi atë me tre vjet e katër muaj burg për shpërdorim detyre dhe për përfitim material nga rrjeti i trafikimit të drogës. Gjykata e apelit konfirmoi vendimin dënimi.
Burimi: OCCRP, shkurt 2022; Punch Newspapers (AFP), 5 shkurt 2022; VOA News, 12 maj 2018 Lobim në Uashington për heshtje: Zbulimet e Departamentit të Drejtësisë zbuluan se ndërsa ishte nën ndjekje penale, Tahiri i pagoi firmës lobuese Stone Strategic Solutions afërsisht 20,000 dollarë për të bindur diplomatët amerikanë dhe stafin e Kongresit që të përmbaheshin nga komentet mbi gjyqin e tij për narkotikë. Përfaqësuesi i firmës u takua me stafin e kongresmenit republikan Ken Buck dhe kongresmenes demokrate Kathleen Rice, si dhe me zyrtarë të Departamentit të Shtetit. Burimi: Balkan Insight, 1 shtator 2020 (duke cituar regjistrimin e agjentëve të huaj të DOJ) Rruga e Tahirit – nga mysafir i Shtëpisë së Bardhë të Obamës në lehtësues të dënuar të trafikimit të drogës që punësoi lobistë amerikanë për të shtypur shqyrtimin amerikan të ndjekjes penale të tij – nuk është një episod periferik. Ai ishte ministër i brendshëm.
III. ÇËSHTJA MCGONIGAL: NJË SHEF I KORRUPTUAR I FBI-së SHITI DISTANTËN E TIJ PËR T’I SHËRBYER RAMËS Asnjë episod i vetëm nuk e ekspozon më qartë thellësinë e depërtimit të Ramës në institucionet amerikane sesa rasti i Charles McGonigal, një nga zyrtarët më të lartë të FBI-së të dënuar ndonjëherë për një krim. Kush ishte McGonigal: McGonigal mbikëqyrte operacionet e kundërzbulimit të sigurisë kombëtare për zyrën e FBI-së në Nju Jork – një nga pozicionet më të ndjeshme në zbatimin e ligjit amerikan. Ai doli në pension në shtator 2018. Çfarë pranoi: Në shtator 2023, McGonigal u deklarua fajtor në gjykatën federale amerikane në Uashington për fshehjen e 225,000 dollarëve në pagesa nga një ish-oficer i inteligjencës shqiptare. Ai pranoi më tej se kishte fshehur takime të shumta me kryeministrin shqiptar Edi Rama dhe këshilltarin jozyrtar të Ramës, Dorian Duçka (i identifikuar si ‘Personi B’ në aktakuzë), dhe se kishte ‘mbajtur një marrëdhënie të vazhdueshme’ me të dy. Burimi: Euronews Albania, 23 shtator 2023; Lajmet e VOA-s, 18 shkurt 2024 Pranimi më shpërthyes: McGonigal pranoi në seancën gjyqësore të hapur se ai informoi prokurorët e Departamentit të Drejtësisë për një hetim të mundshëm penal ndaj një lobisti amerikan i cili ishte regjistruar për të punuar për një parti që nuk ishte e Ramës – duke përdorur në mënyrë efektive autoritetin e tij të FBI-së kundër kundërshtarëve politikë vendas shqiptarë të Ramës. Lobisti, i paidentifikuar në aktakuzë, paraqiti dokumentacionin e Aktit të Regjistrimit të Agjentëve të Huaj në emër të Partisë Demokratike të opozitës në Shqipëri në nëntor 2017. Burimi: Euronews Albania, 23 shtator 2023; Lajme të Zërit të Amerikës, 18 shkurt 2024 Ndihmësprokurorja e SHBA-së Elizabeth Aloi i tha gjykatës se McGonigal “shiti distinktivin e tij për 225,000 dollarë” dhe “tradhtoi vendin e tij si një njeri i ligjit që ishte betuar të hetonte dhe parandalonte krimet kundër Shteteve të Bashkuara, jo t’i kryente ato”. Burimi: Aktualitet/17 shkurt 2024 Dimensioni rus: Në një rast të veçantë në Nju Jork, McGonigal u dënua me 50 muaj burg për komplot për të shkelur sanksionet e SHBA-së ndaj Rusisë duke punuar për oligarkun rus Oleg Deripaska – të cilin ai e kishte hetuar më parë. Gjyqtarja Colleen Kollar-Kotelly urdhëroi që dënimet për shqiptarin dhe rusin të vuheshin në mënyrë të njëpasnjëshme. Burimi: Lajme të Zërit të Amerikës, 18 shkurt 2024 McGonigal ishte, njëkohësisht, një aset i Edi Ramës dhe një shërbëtor i interesave oligarkike të lidhura me Putinin. Mbivendosja nuk është rastësore – ajo përputhet saktësisht me shtrirjen politike që Rama ka kultivuar gjatë gjithë mandatit të tij.
IV. “Zoti na ruajt”: FUSHATA PUBLIKE E RAMËS KUNDËR TRUMPIT — PASTAJ RRËMUJTI Para se marrëveshja e resortit Kushner të krijonte një arsye bindëse për t’u rikalibruar, Rama ishte ndër udhëheqësit e huaj më të zëshëm që e quanin Donald Trump një rrezik për demokracinë. Të dhënat janë të paqarta. Prill 2016 — Intervistë në CNN: Në CNN, Rama deklaroi: “Unë besoj se ai do të dëmtonte SHBA-në dhe botën demokratike gjithashtu, pasi do të detyrohet të bëjë disa nga gjërat që premton. Dhe kjo do të ishte shumë e dëmshme.” Burimi: CNN Prill 2016 Rrëmuja: Me marrëveshjen e resortit të lidhur me Kushnerin që po përparonte, Rama e ndryshoi tërësisht kursin. Deri në maj 2025, ai po u thoshte mediave shqiptare se “e respekton [Trump] si president të Shteteve të Bashkuara” dhe mbrojti çuditërisht projektin Kushner duke vënë në dukje se “filloi kur askush nuk e konsideronte atë një fitues të mundshëm dhe madje shumica mendonin se ai do të shkonte në burg” – duke pranuar deklaratat e tij të mëparshme ndërsa pretendonte se investimi nuk kishte të bënte fare me Trumpin. Burimi: A2 CNN / a2news.com, 3 maj 2025 Ky ndryshim përmbledh metodën operative të Ramës: qëndrim ideologjik i kalibruar për këdo që mban pushtet mbi fatin ndërkombëtar të Shqipërisë, i braktisur menjëherë kur interesat diktojnë.
V. MOSKË, VUÇIÇ DHE GJEOMETRIA E ALIMENTIMIT AUTORITAR Vizitat në Moskë: Rama vizitoi kryeqytetin rus në cilësinë e tij si Kryetar i Radhës i OSBE-së, duke u takuar me Ministrin e Jashtëm Lavrov. Ai e përshkroi udhëtimin si një mision paqeje në Ukrainë, ndërsa njëkohësisht e përshkroi Shqipërinë si “të kujdesshme dhe të ngadaltë në impulset me Moskën”. Vizita nuk tërhoqi asnjë shqyrtim domethënës perëndimor – një mirësjellje diplomatike e ofruar për pak udhëheqës të tjerë ballkanikë që mbajnë linja të tilla me Moskën.
Burimi: Indeksonline.net, duke cituar intervistën e Top Channel Albania Marrëdhënia me Vuçiçin: Pas Presidentit turk Erdogan, Presidenti serb Aleksandar Vuçiç është udhëheqësi i huaj me të cilin Rama është dukshëm më i afërt. Gjatë pesë viteve ata u takuan më shumë se dhjetë herë – vizita zyrtare në të dy kryeqytetet, paraqitje të përbashkëta dhe përforcime të qëndrueshme publike të ndërsjella. Vuçiç, një aleat i ngushtë i Millosheviçit, është udhëheqësi i një vendi që ka refuzuar të vendosë sanksione të BE-së ndaj Rusisë pas pushtimit të Ukrainës në vitin 2022, mori pjesë hapur në paradën e Ditës së Fitores të Putinit në Moskë në maj 2025, dhe kryeqyteti i të cilit është përshkruar nga analistët e sigurisë në Ballkan si një qendër e operacioneve të inteligjencës ruse. Burimi: Exit.al, shtator 2018; KOHA.net (Kosovë), shkurt 2026; Daily Sabah, 2 maj 2025 Analiza e KOHA.net është e drejtpërdrejtë: “Duke i shtrirë dorën një autokrati që lufton për mbijetesë politike – dhe i tillë është Vuçiç – Edi Rama dëshmoi edhe një herë se ka dy konstante në politikën e tij të jashtme: të tregojë histori patriotike në lidhje me Kosovën dhe të kultivojë një marrëdhënie pa u ndjerë mirënjohëse me udhëheqësin në Beograd.” Beogradi, vëren analiza, është bërë një qendër e koordinimit të inteligjencës ruse në rajon. Burimi: KOHA.net, shkurt 2026 Modeli i Erdoganit: Instituti Amerikan i Ndërmarrjeve publikoi një analizë formale krahasuese në prill 2024 duke pyetur nëse “Edi Rama i Shqipërisë është Erdogani i Ri”, duke vënë në dukje se i njëjti përqafim perëndimor që iu dha Erdoganit – Obama duke lavdëruar “udhëheqjen” dhe “vlerat” e tij – tani po i shtrihej Ramës, duke prodhuar rezultate të krahasueshme: erozion të lirisë së shtypit, përqendrim të pushtetit gjyqësor dhe akomodim të rrjeteve kriminale. Burimi: AEI, ‘A është Edi Rama i Shqipërisë Erdogani i Ri?’ 26 Prill 2024
VI. LIDHJA ME SINALOAN: BASHKËPUNËTOR I KARTELIT I SANKSIONUAR NGA THESARIT NË ZYRËN E KRYEMINISTRIT Në nëntor 2025, Zyra e Kontrollit të Aseteve të Huaja e Departamentit të Thesarit të SHBA-së sanksionoi familjen shqiptare Hysa – Luftar, Arben, Ramiz, Fatos dhe Fabjon Hysa – së bashku me afërsisht 20 kompani të lidhura, për operimin e një rrjeti pastrimi parash që i shërbente Kartelit Sinaloa, të cilin Departamenti i Shtetit e kishte shpallur Organizatë Terroriste të Huaj në shkurt 2025.
Burimi: Thesari i SHBA-së/OFAC, 13 nëntor 2025; Gaming America, 17 nëntor 2025; Latin Times, 16 nëntor 2025
Rrjeti Hysa operonte kazino dhe biznese në të gjithë Sonora, Sinaloa, Baja California të Meksikës dhe shtete të tjera. Autoritetet kanadeze ia kishin revokuar veçmas licencën e lojërave të fatit Luftar Hysës në vitin 2023, pas një hetimi nga La Presse dhe një ankese të betuar policore që e lidhte atë me Kartelin Sinaloa. Një dosje gjyqësore në Montreal deklaroi drejtpërdrejt se Hysa “u infiltrua në rezervatin indian Kahnawake për të lehtësuar aktivitetet e pastrimit të parave në emër të kartelit meksikan Sinaloa”.
Burimi: CasinoBeats.com, 19 nëntor 2025; La Presse (Kanada), 2023 Takimi: Provat fotografike dhe të dhënat dokumentare përcaktuan se Luftar Hysa vizitoi zyrën e Kryeministrit Rama më 4 tetor 2020. Vizita u organizua përmes Dorian Duçkës – i njëjti këshilltar i Ramës i identifikuar si “Personi B” në aktakuzën federale McGonigal – dhe një partner biznesi i familjes Hysa. Qëllimi, siç pranoi Rama më vonë kur u rrethua nga gazetari investigativ i RAI3, Giorgio Mottola, ishte të diskutonte një koncesion kazinoje në Vlorë. Dy muaj pas takimit, kompania fiktive e Hysës, Valona Construction, mori koncesionin.
Burimi: Politiko.al (E-TJERA), Tetor 2023; Frontliner UK, Qershor 2024; Intervistë me RAI3 Report, Qershor 2024 Tre versionet e Ramës: Kur mediat shqiptare e ngritën për herë të parë takimin në vitin 2022, Rama i quajti akuzat ‘shpifje të neveritshme’. Kur RAI3 e përballi me prova të dokumentuara në vitin 2024, ai fillimisht mohoi se dinte kush ishte Hysa, pastaj e pranoi takimin, pastaj pretendoi se ‘nuk ishte shteti’ dhe nuk mund të ishte përgjegjës për atë që doli të ishte ‘i kalbur’. Ai kurrë nuk e revokoi koncesionin e kazinosë së Vlorës.
Burimi: RAI3/Pamfleti, Qershor 2024; Insajderi.org, Qershor 2024; CAN, Tetor 2023 Fija e Duçkës është kritike: i njëjti këshilltar jozyrtar që rregulloi aksesin te Rama për një biznesmen shqiptar të lidhur me Sinaloa është ‘Personi B’ në një çështje penale federale që përfshin një shef të korruptuar të FBI-së të paguar për të vepruar në interesat politike të Ramës. Kjo nuk është rastësi. Është një rrjet.
VII. NJË QEVERI QË VETEN NDJEK: MINISTRA, ZËVENDËS DHE KRYETARE BASHKIE NË GJYKATË Shkalla e përgjegjësisë penale brenda qeverisë së Ramës është e madhe.një precedent i tmerrshëm në historinë postkomuniste të Shqipërisë — e megjithatë Rama mbetet në detyrë, pasi ka fituar një mandat të katërt radhazi në maj 2025. Saimir Tahiri, Ministër i Brendshëm (2013–2017): I burgosur tre vjet e katër muaj për lehtësimin e trafikimit të drogës nga të afërmit. (Shih Seksionin II.) Burimi: OCCRP; Punch Newspapers/AFP, shkurt 2022 Arben Ahmetaj, Zëvendëskryeministër: I akuzuar në vitin 2023 nga Prokuroria Speciale Antikorrupsion e Shqipërisë (SPAK) për korrupsion, pastrim parash dhe fshehje të pasurive në lidhje me Çështjen e Inceneratorëve — një nga skandalet më të rëndësishme të korrupsionit në historinë e Shqipërisë, që përfshin dhënien e kontratave të djegies së mbeturinave. Pas një urdhër arresti, Ahmetaj iku nga Shqipëria dhe mbetet një i arratisur i kërkuar ndërkombëtarisht. Burimi: Dosja e çështjes CEPI e Transparency International; Balkan Insight, Qershor 2024 Ilir Beqaj, Ministër i Shëndetësisë (2013–2017): U arrestua me pranga më 4 korrik 2024 dhe u mbajt në burg për dy çështje të ndara penale. Burimi: Shteg.org, Mars 2025; Wikipedia/Ilir Beqaj Belinda Balluku, Zëvendëskryeministre dhe Ministre e Infrastrukturës: U padit nga SPAK në tetor 2025 për ndërhyrje në dy procese ofertash ndërtimi. Një gjykatë shqiptare e shkarkoi atë nga detyra. Rama e çoi çështjen në Gjykatën Kushtetuese të Shqipërisë, e cila e riktheu në detyrë në pritje të një ‘vendimi përfundimtar’. Departamenti i Shtetit nuk pranoi të komentonte mbi rikthimin e saj në detyrë. Burimi: Fox News, 13 dhjetor 2025; Radio WCCS/WZDM Shtesë: Ish-Kryetari i Bashkisë së Durresit Vangjush Dako — i shpallur person non grata nga Departamenti i Shtetit i SHBA-së në vitin 2019 — mbeti politikisht aktiv dhe dha rezultate zgjedhore për socialistët e Ramës. Ish-deputeti Tom Doshi, gjithashtu në listën e zezë të SHBA-së, u shfaq në listat e kandidatëve socialistë pavarësisht sanksioneve të tij. Një ish-kandidat i PS-së për bashkinë e Shkodrës dha dorëheqjen pasi falsifikoi një formular dekriminalizimi; ai ishte dënuar më parë në Itali për trafik droge. Burimi: Balkaninsight; Albania Daily News Në njëmbëdhjetë vjet në pushtet, modeli është i qëndrueshëm: bashkëpunëtorët me të dhëna kriminale ose lidhje vendosen në mënyrë zgjedhore, mbrohen institucionalisht për aq kohë sa të jetë e mundur dhe ndiqen penalisht vetëm kur provat bëhen të pamohueshme ndërkombëtarisht – pas së cilës Rama i shpall ndjekjet penale provë të pavarësisë gjyqësore.
VIII. LISTA E ZEZË E BERISHËS: SI U ARMATËZUA POLITIKA E SHBA-së PËR TË NDIKUAR ZGJEDHJET Më 19 maj 2021 – tre javë pas zgjedhjeve parlamentare të Shqipërisë në të cilat socialistët e Ramës shpallën fitoren – Sekretari i Shtetit Antony Blinken shpalli publikisht ish-kryeministrin Sali Berisha dhe të gjithë familjen e tij të ngushtë si persona non grata, duke i ndaluar ata të hyjnë në Shtetet e Bashkuara, duke përmendur ‘korrupsion të konsiderueshëm’. Burimi: Tirana Times, 23 maj 2021; Albania Daily News; Përcaktimi i Departamentit të Shtetit të SHBA-së sipas Seksionit 7031© Koha: Përcaktimi nuk erdhi para zgjedhjeve – kur mund të kishte shërbyer si një funksion legjitim pengues – por pas tyre, pasi Rama kishte siguruar fitoren e tij. Ai u vendos në një mënyrë që ia preu kokën lidershipit të partisë opozitare në momentin e saj më të cenueshëm. Pasoja politike: Për të qetësuar Ambasadën e SHBA-së, udhëheqësi i atëhershëm i Partisë Demokratike Lulzim Basha e përjashtoi Berishën nga grupi parlamentar. Partia u përça. Demokratët që mbështetën Berishën po luftonin në mënyrë efektive në dy fronte – kundër Ramës dhe kundër qëndrimit formal të qeverisë amerikane. Departamenti i Shtetit i udhëhequr nga republikanët nën Trump e ka përshkruar që atëherë përcaktimin si një “vendim të politizuar të epokës së Bidenit”, duke sinjalizuar se “interesat e politikës së jashtme” të SHBA-së nuk do të “mbaheshin peng” prej tij. Burimi: AEI, “Si e shtyu Departamenti i Shtetit Shqipërinë nga Demokracia në Narko-Shtet”, Prill 2025; 19FortyFive, 17 Prill 2025; A2 CNN/a2news.com, 8 maj 2025 Ndikimi i drejtpërdrejtë i Ramës: Analistët shqiptarë dhe amerikanë, përfshirë Institutin Amerikan të Ndërmarrjeve, kanë dokumentuar se Rama përdori lidhjet e tij – duke përfshirë rrjetin McGonigal dhe marrëdhënien e tij me organizatat e shoqërisë civile të lidhura me George Soros – për të lobuar për emërimin e Berishës. Ish-Ambasadori i Shqipërisë në SHBA, Agim Nesho, deklaroi publikisht se Rama “dokumentoi skandale korrupsioni me vlerë shumë miliardë dollarë, dokumentoi vjedhje zgjedhore gjatë cikleve të shumëfishta votimi dhe, më shqetësuese, dokumentoi lidhje me kartelet ndërkombëtare të drogës”. Burimi: AEI, Prill 2025; Fox News, 13 dhjetor 2025 Instrumenti i përdorur – Seksioni 7031© i Aktit të Ndarjeve të Operacioneve të Jashtme, i rezervuar zyrtarisht për zyrtarët që kanë “minuar institucionet demokratike ose janë përfshirë në korrupsion” – u aplikua për të eliminuar një rival politik të një kryeministri në detyrë, qeveria e të cilit kishte nxjerrë katër ministra të ndjekur penalisht dhe ndërmjetësi i FBI-së i të cilit po i shërbente njëkohësisht interesave oligarkike ruse.
IX. AMBASADORA YURI KIM: INSTRUMENT PARTIZAN NË TIRANË Ambasadorja e SHBA-së në Shqipëri, Yuri Kim, shërbeu në Tiranë nga janari 2020 deri në qershor 2023, fillimisht e emëruar nga administrata Trump dhe më pas e mbajtur nga Biden. Mandati i saj është i pandashëm nga lista e zezë e Berishës dhe cikli zgjedhor i vitit 2021. Regjistri publik i partishmërisë: Kim u bë famëkeq në Shqipëri për qëndrimin e saj të hapur pro-Ramës dhe anti-Berisha. Fraza për të cilën ajo mbahet mend më shumë: duke qëndruar në shkallët e selisë së Partisë Demokratike dhe duke u thënë mbështetësve të Berishës se do të ‘hanin bar’ nëse do të ndiqnin një udhëheqës ‘non grata’ – një deklaratë që, sipas çdo standardi diplomatik, ishte një ambasador i huaj që udhëzonte qytetarët e një kombi sovran se si të zgjidhnin udhëheqjen e tyre politike.
Burimi: AEI, Prill 2025; 19FortyFive, Prill 2025 Kur u sfidua: Në një intervistë të regjistruar me prezantuesen e Euronews Albania, Erla Mëhilli, Kim u pyet pse nuk ushtroi presion të barabartë ndaj Ramës dhe socialistëve si ndaj Berishës. Kim u përgjigj: ‘Mos u përqendro te audioja, përqendrohu te pamja.’ Transkripti zyrtar i Ambasadës Amerikane të asaj interviste është i disponueshëm publikisht dhe konfirmon shkëmbimin.
Burimi: Transkripti zyrtar i Ambasadës Amerikane në Tiranë; Intervistë në Euronews Albania Reagimi i komunitetit shqiptaro-amerikan: Agim Rexha, President Nderi i organizatës së komunitetit shqiptaro-amerikan Vatra, deklaroi: “Ndihem i fyer që ajo shpenzon taksat e mia në Tiranë dhe shkel çdo normë dhe rregull ndërkombëtar të sjelljes diplomatike. Ambasadore Kim, dil nga selia e PS-së – nuk është në të drejtën tënde diplomatike të merresh me partitë politike dhe të shkatërrosh zgjedhjet e lira siç u bë më 25 prill 2021.”
Burimi: Sot.news, dhjetor 2021 Pas largimit nga Tirana, Kim shërbeu si Zëvendës Ndihmëse Sekretare Kryesore për Çështjet Evropiane dhe Euroaziatike në Departamentin e Shtetit nën Biden para se të largohej nga qeveria. Aktualisht ajo është Drejtore e Lartë për Marrëdhëniet Ndërkombëtare Qeveritare në ExxonMobil.
X. PROTESTAT: PËR ÇFARË KA NË TË VËRTETË
Protestat e vazhdueshme në Shqipëri janë keqkarakterizuar sistematikisht nga mediat ndërkombëtare të trashëguara si demonstrata kundër një investimi të familjes Trump. Ky formulim është faktikisht i pasaktë dhe shërben për të errësuar krizën politike që pretendon të mbulojë. Protestat filluan në nëntor 2025, jo në vitin 2026 dhe jo në përgjigje të resortit Kushner. Ato u nxitën nga padia penale e zëvendëskryeministres Belinda Balluku dhe nga kundërshtimi i opozitës ndaj rezultateve të zgjedhjeve parlamentare të majit 2025, në të cilat socialistët e Ramës morën 83 vende. Protestuesit kërkuan dorëheqjen e Ramës, një qeveri teknokratike dhe zgjedhje të reja.
Këto janë protesta anti-Rama. Komponenti i Zvërnecit, i cili u shfaq në maj 2026, përfshin një zhvillim të propozuar në vijën bregdetare të mbrojtur nga mjedisi dhe ishullin e pabanuar të Sazanit – duke përfshirë lagunën e mbrojtur Vjosë-Nartë, shtëpi e flamingove, fokave murg dhe vendeve të folezimit të breshkave të detit. Prokuroria speciale antikorrupsion e Shqipërisë, SPAK, ka hapur një hetim mbi vendimet legjislative që ndryshuan statusin e mbrojtur të zonës për të mundësuar projektin. Organizatat mjedisore kanë bërë thirrje për pezullim. Banorët vendas kanë bllokuar rrugët hyrëse.
Burimi: Al Jazeera, 4 qershor 2026; PBS NewsHour, Qershor 2026 Problemi i kornizës: Etiketimi i këtyre protestave si ‘anti-Trump’ kryen një shërbim të saktë politik për Ramën: e ripozicionon atë si një viktimë të polemikave të lidhura me Trump, e izolon atë nga përgjegjësia për çështjet themelore të korrupsionit që nxitën protestat dhe u ofron audiencave të mediave progresive perëndimore një narrativë që dekurajon shqyrtimin e të dhënave të tij. Nuk është gazetari. Është menaxhim narrativ.
PËRFUNDIME DHE IMPLIKIME DIPLOMATIKE
Të dhënat e mbledhura këtu nuk janë një përmbledhje politike pro ose kundër ndonjë fraksioni shqiptar. Është një rrëfim faktik, i bazuar tërësisht në dokumentet gjyqësore të SHBA-së, dosjet e Thesarit dhe Departamentit të Drejtësisë, dhe raportime ndërkombëtare me reputacion, të asaj që kanë prodhuar dymbëdhjetë vjet qeverisje të Edi Ramës. Përfundimet janë të drejtpërdrejta:
1. Rama bleu akses në prestigjin institucional amerikan – fjalë për fjalë, në rastin e fotos së Obamës – dhe e përdori atë për përfitime politike të brendshme. Gjykatat amerikane i dënuan lehtësuesit. Gjykatat shqiptare nuk e prekën kurrë.
2. Ministri i tij i brendshëm, i cili ishte ulur në Shtëpinë e Bardhë me të në vitin 2016, u burgos për lehtësim të trafikimit të drogës. Zëvendëskryeministri i tij është një i arratisur ndërkombëtar i kërkuar. Ministri i tij i shëndetësisë u arrestua me pranga. Zëvendëskryeministri i tij në detyrë është akuzuar për korrupsion dhe është rikthyer në detyrë me anë të një manovre kushtetuese.
3. Një zyrtar i lartë i kundërzbulimit të FBI-së pranoi në gjykatën federale të SHBA-së se ka marrë para nga rrjeti i Ramës, është takuar fshehurazi me Ramën dhe ka përdorur autoritetin e tij të FBI-së kundër kundërshtarëve politikë të Ramës. I njëjti zyrtar punoi njëkohësisht për një oligark rus.
4. Personi që organizoi takimet midis Ramës dhe zyrtarit të korruptuar të FBI-së dhe një bashkëpunëtori të Kartelit Sinaloa, i cili më pas u sanksionua nga Thesari, është i njëjti individ: Dorian Duçka, këshilltari jozyrtar i Ramës. Ky është një dokument. rrjeti i redaktuar, jo një seri rastësish të pafat.
5. Diplomacia amerikane nën Obamën dhe Bidenin i siguroi Ramës mbulim të qëndrueshëm politik, duke kulmuar në përdorimin e një instrumenti llogaridhënieje të Departamentit të Shtetit për të neutralizuar kundërshtarin e tij kryesor të brendshëm – tre javë pas zgjedhjeve që fitoi Rama. Departamenti i Shtetit i Trumpit e ka karakterizuar këtë si një abuzim politik të mjeteve të politikës së jashtme të SHBA-së.
6. Protestat në Shqipëri janë një kryengritje demokratike kundër një qeverie që ka kapur në mënyrë të dukshme institucionet e saj, ka ndjekur penalisht kundërshtarët e saj dhe ka ruajtur pushtetin përmes korrupsionit të dokumentuar. Identifikimi i tyre si ndjenjë anti-Trump është dezinformim.

BURIME KRYESORE SHBA kundër Bilal Shehu (D.N.J.); SHBA kundër William Argeros (WHYY, Fox News, korrik 2016–2019) · SHBA kundër Charles McGonigal, D.D.C. dhe S.D.N.Y. (VOA News, Euronews Albania, shkurt 2024) · Sanksionet e Thesarit të SHBA-së/OFAC për Familjen Hysa, 13 nëntor 2025 · Dosja e DOJ FARA: Stone Strategic Solutions Srl në lidhje me: Saimir Tahiri (Balkan Insight, 1 shtator 2020) · Transparency International CEPI: Dosja e çështjes Arben Ahmetaj · OCCRP: ‘Ish-Ministri i Brendshëm i Shqipërisë u burgos për ndihmë ndaj trafikantëve të drogës’, shkurt 2022 · AEI: ‘Si e shtyu Departamenti i Shtetit Shqipërinë nga Demokracia në Narko-Shtet’, prill 2025 · AEI: ‘A është Edi Rama i Shqipërisë Erdogani i Ri?’ Prill 2024 · 19FortyFive, 17 prill 2025 · Balkan Insight, data të shumëfishta · Exit.al, data të shumëfishta · Al Jazeera, 4 qershor 2026 · PBS NewsHour, qershor 2026 · Transkripti zyrtar i Ambasadës së SHBA-së në Tiranë (intervistë me Euronews Albania, Yuri Kim) · Wikipedia: ‘Protestat e opozitës shqiptare 2025–2026’; ‘Protesta e Zvërnecit 2026’; ‘Saimir Tahiri’; ‘Yuri Kim (ambasador)’ · KOHA.net (Kosovë), shkurt 2026 · Programi investigativ RAI3 Report, Giorgio Mottola, qershor 2024

Rinia shqiptare dhe fryma e lirisë amerikane në jubileun e 250-vjetorit të SHBA-së Nga Frank Shkreli

 

Nga idealet e vitit 1776 te kauzat e brezit të ri të shqiptarëve më 2026

 

Demokracia nuk forcohet nga heshtja, por nga pjesëmarrja. Ajo nuk mbahet gjallë vetëm nga institucionet, por edhe nga qytetarët që kërkojnë nga pushtetarët llogari, transparencë dhe drejtësi. Ky është një nga mësimet më të mëdha që na jep historia 250-vjeçare e Amerikës.

 

Ndërsa Shtetet e Bashkuara të Amerikës festojnë këtë vit 250-vjetorin e shpalljes së pavarësisë, bota demokratike ka rastin të reflektojë jo vetëm mbi historinë e një kombi të madh, por edhe mbi vlerat universale që e kanë bërë Amerikën simbol të lirisë, demokracisë dhe mundësive njerëzore.

Për ne shqiptarët, ky jubile ka një domethënie të veçantë. Amerika nuk ka qenë vetëm një mike e madhe e kombit shqiptar, por edhe një frymëzim i vazhdueshëm për breza të tërë që kanë kërkuar liri, dinjitet dhe drejtësi. Nga mbështetja e Presidentit Woodrow Wilson për Shqipërinë, te roli vendimtar i Amerikës në çlirimin dhe pavarësimin e Kosovës, historia shqiptaro-amerikane është histori besimi te idealet e lirisë.

Në këtë përvjetor të madh, vëmendja, këto ditë, natyrshëm kthehet te rinia shqiptare. Ashtu si Amerika e vitit 1776 u ndërtua mbi energjinë, guximin dhe idealizmin e një brezi që kërkoi ndryshim, edhe sot në hapësirën shqiptare po shohim një brez të ri që kërkon të dëgjohet. Protestat dhe angazhimi qytetar i të rinjve në Tiranë, Prishtinë dhe Shkup janë shprehje e një vetëdijeje të re që kërkon më shumë përgjegjësi publike, më shumë meritokraci dhe më shumë mundësi për të ardhmen.

Demokracia nuk forcohet nga heshtja, por nga pjesëmarrja. Ajo nuk mbahet gjallë vetëm nga institucionet, por edhe nga qytetarët që kërkojnë nga pushtetarët llogari, transparencë dhe drejtësi. Ky është një nga mësimet më të mëdha që na jep historia 250-vjeçare e Amerikës.  Natyrisht, protestat dhe pakënaqësitë nuk janë qëllim në vetvete. Ato marrin vlerë kur shndërrohen në energji pozitive për ndërtimin e një shoqërie më të mirë. Sfida e rinisë shqiptare sot nuk është vetëm të kundërshtojë atë që nuk funksionon, por edhe të ndërtojë alternativa, të marrë përgjegjësi dhe të bëhet pjesë aktive e jetës publike.

Në këtë 250-vjetor të Amerikës, mesazhi për të rinjtë shqiptarë është i qartë: ndryshimet më të mëdha në histori nuk i kanë sjellë politikanët e karrierës, por brezat që kanë pasur guximin të kërkojnë një të ardhme më të mirë. Protesta pa dhunë, pjesëmarrja qytetare, liria e fjalës dhe përgjegjësia publike janë shenja të një demokracie të gjallë, jo të një demokracie në krizë.

Në këtë kuptim, jubileu amerikan është më shumë se një përkujtim historik. Ai është një ftesë për reflektim edhe për shqiptarët. Ky jubile na kujton se liria, demokracia dhe përparimi nuk janë dhurata të përhershme; ato kërkojnë përkushtim, vigjilencë dhe angazhim nga çdo brez.  “Liria nuk është më shumë se një gjeneratë larg zhdukjes”, ka thenë ish presidenti amerikan Ronald Reagan. Ai ka theksuar se demokracia dhe liria duhet të mbrohen aktivisht nga çdo gjeneratë.

Ronald Reagan e ka artikuluar për herë të parë këtë ide në fjalimet e tij të vitit 1961 dhe 1967, më së shumti në fjalimin e tij të inaugurimit governator I kalifotnisës në vitin 1967, ku ka deklaruar se liria është diçka e brishtë dhe nuk është më shumë se një gjeneratë larg zhdukjes. Ai ka shpjeguar se liria nuk trashëgohet automatikisht, se për të duhet luftuar dhe mbrojtur vazhdimisht nga çdo gjeneratë, sepse ata popuj që e kanë humbur lirinë, historikisht, rrallë e kanë rikthyer atë.

Në këtë 250-vjetor të Amerikës, mesazhi për të rinjtë shqiptarë është i qartë: ndryshimet më të mëdha në histori nuk i kanë sjellë politikanët e karrierës, por brezat që kanë pasur guximin të kërkojnë një të ardhme më të mirë. Protesta pa dhunë, pjesëmarrja qytetare, liria e fjalës dhe përgjegjësia publike janë shenja të një demokracie të gjallë, jo të një demokracie në krizë.

Ky është mesazhi më i bukur me rastin e 250-vjetorit amerikan: se e ardhmja u përket atyre që besojnë te liria, punojnë për të dhe nuk reshtin kurrë së kërkuari një shoqëri më të mirë për brezat që vijnë.  Në fund të fundit, jubileu i 250-vjetorit të Amerikës nuk është vetëm festë e historisë së saj; ai është edhe një kujtesë se çdo brez i cilitdo popull ka detyrën dhe përgjegjësinë të shkruaj kapitullin e vet të lirisë. Për shqiptarët e sotëm, ai kapitull duket se po shkruhet nga rinia që nuk pranon heshtjen, përballë padrejtësisë.

Prandaj, protestat e rinisë shqiptare sot kanë një domethënie që shkon përtej kërkesave të momentit. Ato janë një kujtesë se liria nuk trashëgohet përgjithmonë; ajo duhet mbrojtur dhe ripërtërirë nga çdo brez. Ashtu si Amerika e vitit 1776 u ndërtua mbi idealizmin dhe guximin e një brezi të ri, edhe e ardhmja e kombit shqiptar do të varet nga aftësia e rinisë për të mbrojtur demokracinë, drejtësinë dhe interesin kombëtar.

Në 250-vjetorin e Amerikës, rinia shqiptare ka arsye të shohë përtej kufijve të ditës dhe të frymëzohet nga një histori që dëshmon se idealet mund të ndryshojnë botën. Ashtu si një grup kolonësh amerikanë në vitin 1776 guxuan të ëndërronin lirinë, edhe të rinjtë shqiptarë sot kanë të drejtën dhe detyrën të ëndërrojnë një shoqëri më të drejtë, më të ndershme dhe më demokratike.

Ky është mesazhi më i bukur me rastin e 250-vjetorit amerikan: se e ardhmja u përket atyre që besojnë te liria, punojnë për të dhe nuk reshtin kurrë së kërkuari një shoqëri më të mirë për brezat që vijnë.  Në fund të fundit, jubileu i 250-vjetorit të Amerikës nuk është vetëm festë e historisë së saj; ai është edhe një kujtesë se çdo brez i cilitdo popull ka detyrën dhe përgjegjësinë të shkruaj kapitullin e vet të lirisë. Për shqiptarët e sotëm, ai kapitull duket se po shkruhet nga rinia që nuk pranon heshtjen, përballë padrejtësisë.

Shqiptari nuk ka nevojë të ngrihet në piedestal,sepse është i ngritur nga vetë natyra-Nga Isuf B.Bajrami

“Bukën n’strajcë e shpi senjurin,
Dyshek tokën, jastek gurin.” At Gjergj Fishta

Janë vetëm dy vargje. Dy rreshta të shkruar më shumë se një shekull më parë. Por në to gjendet një histori që nuk mund të përmblidhet as në qindra faqe librash. Në to gjendet portreti i një populli të tërë. Gjendet shqiptari.

Sot dëgjojmë shpesh zëra që kërkojnë të na bindin se duhet të ngrihemi në piedestal. Se duhet të bindim botën për madhështinë tonë.
Se duhet të flasim vazhdimisht për vlerat tona, për historinë tonë, për trimërinë tonë.

Por sa më shumë e mendoj, aq më tepër bindem se shqiptari nuk ka nevojë të ngrihet në piedestal.

Popujt që kanë nevojë të shpallin madhështinë e tyre çdo ditë, zakonisht përpiqen të mbushin një boshllëk. Shqiptari nuk ka nevojë për këtë. Historia e tij flet vetë.

Ky është populli që jetoi mes maleve të ashpra dhe nuk u zhduk. Populli që përballoi perandori të tëra dhe nuk humbi gjuhën.

Populli që pa kufij të vizatoheshin mbi trojet e veta, por nuk lejoi që t’i vizatoheshin kufij në shpirt.

Kur Fishta shkruante për bukën në trajcë dhe gurin si jastëk, ai nuk shkruante për mjerimin. Ai shkruante për një forcë të rrallë njerëzore.

Për aftësinë për të ecur përpara edhe kur jeta nuk të jep asgjë përveç një cope buke dhe një arsyeje për të mos u dorëzuar.

Shqiptari i Fishtës nuk ishte hero sepse fitonte gjithmonë. Ishte hero sepse nuk hiqte dorë.

Nuk kishte luks, por kishte nder.

Nuk kishte pasuri, por kishte fjalën.

Nuk kishte siguri, por kishte guxim.

Nuk kishte rehati, por kishte liri.

Dhe pikërisht këto cilësi e mbajtën gjallë këtë komb kur shumë të tjerë do të ishin tretur në rrjedhën e historisë.

Sot jetojmë në një kohë krejt tjetër. Rrugët janë më të lehta. Kufijtë janë më të hapur.

Teknologjia ka afruar botën. Mirëqenia është më e madhe se dikur.

Por bashkë me përparimin ka lindur një sëmundje e re: etja për dukje.

Jetojmë në epokën ku gjithçka duhet të fotografohet, të publikohet, të reklamohet.

Njeriu shpesh nuk pyet më si të bëhet më i mirë, por si të duket më i madh. Nuk pyet si të ndërtojë karakterin, por si të ndërtojë imazhin.

Në këtë garë të madhe për vëmendje, shpesh harrojmë se paraardhësit tanë bënë histori pa pasur nevojë për publik.

Ata nuk kishin kamera.

Nuk kishin rrjete sociale.

Nuk kishin tribunat ku të shpallnin heroizmin e tyre.

Megjithatë, emrat e tyre mbijetuan.

Jo sepse folën shumë për veten.

Por sepse jetuan në mënyrë që të tjerët të flisnin për ta.

Kjo është diferenca mes madhështisë së vërtetë dhe madhështisë së rreme.

Madhështia e rreme kërkon spektatorë.

Madhështia e vërtetë krijon histori.

Shpesh dëgjojmë vetëm anën e errët të realitetit shqiptar. Dëgjojmë për largimet, për korrupsionin, për zhgënjimet, për përçarjet.

Dhe askush nuk mund të mohojë se këto plagë ekzistojnë.

Por nuk mund të ndërtojmë një të ardhme duke parë vetëm plagët.

Duhet të kujtojmë edhe forcën që na ka mbajtur gjallë.

Duhet të kujtojmë familjet që ngritën fëmijë me sakrificë.

Duhet të kujtojmë mësuesit që ruajtën gjuhën.

Duhet të kujtojmë mërgimtarët që mbajtën gjallë lidhjen me atdheun.

Duhet të kujtojmë ata njerëz të thjeshtë që nuk do të hyjnë kurrë në librat e historisë, por pa të cilët historia nuk do të ishte shkruar.

Ata janë shqiptarët e vërtetë të Fishtës.

Jo ata që kërkojnë duartrokitje.

Por ata që mbajnë barrën.

Jo ata që kërkojnë lavdi.

Por ata që kryejnë detyrën.

Jo ata që flasin më shumë për atdheun.

Por ata që bëjnë më shumë për të.

Prandaj sot nuk kemi nevojë të ngremë veten në piedestal.

Kemi nevojë të ngremë vlerat tona.

Kemi nevojë të ngremë punën mbi dembelinë.

Dijen mbi injorancën.

Ndershmërinë mbi mashtrimin.

Karakterin mbi interesin.

Sepse asnjë komb nuk bëhet i madh nga fjalët që thotë për veten.

Bëhet i madh nga vlerat që jeton çdo ditë.

Dhe nëse ka një mësim që na vjen nga ato dy vargje të Fishtës, ai është ky:

Një popull që ka mundur të mbijetojë me bukën në trajcë, me tokën dyshek dhe me gurin jastëk, nuk duhet të kërkojë madhështinë.

Ai duhet vetëm të kujtojë kush është.

Sepse krenaria e shqiptarit nuk buron nga propaganda.

Nuk buron nga mitet.

Nuk buron nga fjalët e mëdha.

Ajo buron nga sakrifica e brezave që ecën para nesh.

Buron nga gjaku, djersa dhe mundi i njerëzve që ndërtuan këtë komb pa kërkuar as lavdi, as shpërblim.

Dhe për sa kohë do të kujtojmë këtë të vërtetë, do të mbetemi të denjë për trashëgiminë që na lanë.

Sepse shqiptari nuk ka nevojë të ngrihet në piedestal.

Ai ka nevojë vetëm të mos zbresë kurrë nga lartësia morale ku e vendosën paraardhësit e tij.

Vendi i Lekës,10.06.2026

Zgjimi qytetar i Shqipërisë: Një vit pas fitores dërrmuese të Ramës, thyhet iluzioni i pathyeshmërisë- Nga Elez Biberaj

Një vit pasi Kryeministri Edi Rama fitoi një mandat të katërt radhazi, Shqipëria ndodhet në një realitet thellësisht të ndryshëm nga narrativa triumfaliste që ai kishte projektuar. Qeveria që pretendonte një autoritet të pakrahasueshëm tani përballet me kryengritjen qytetare më të qëndrueshme në dekada. Ajo që nisi si protesta modeste kundër projekteve të investimeve të huaja në Zvërnec dhe Sazan është shndërruar në një ballafaqim mbarëkombëtar me një sistem që shumë shqiptarë e shohin si të papërgjegjshëm, zhvatës dhe thelbësisht të shteruar.

Protestat u nxitën nga shqetësimet mbi kushtet jotransparente të investimeve të profilit të lartë, të lidhura me Ivanka Trump dhe Jared Kushner. Por demonstratat nuk janë referendum për familjen Trump, as refuzim i kapitalit të huaj. Shqiptarët prej kohësh kanë mirëpritur investime që respektojnë ligjet e vendit, mjedisin dhe interesin publik. Ajo që ata refuzojnë është mënyra se si këto projekte u shtynë përpara: pa transparencë, pa konsultim dhe pa respekt për të drejtat mjedisore apo pronësore. Protestat nuk janë anti-Trump apo anti-amerikane; ato janë kundër kleptokracisë.

Për vite me radhë, Rama qeverisi sikur konkurrenca politike të ishte një bezdi dhe jo një domosdoshmëri demokratike. Pushteti u centralizua gjithnjë e më shumë. Parlamenti funksionoi si formalitet. Ndryshimet në kabinet shpalleshin në mënyrë teatrale, me ministra që mësonin për emërimet e tyre gjatë fjalimeve publike. Jeta e brendshme e partisë në pushtet u ngushtua në besnikëri dhe konformizëm. Opozita, e fragmentuar dhe e demonizuar, u trajtua si bezdi, jo si kundërpeshë.

Ky përqendrim autoriteti krijoi iluzionin e stabilitetit. Por ai prodhoi gjithashtu një sistem të brishtë – një sistem që mund të funksiononte me efikasitet vetëm për sa kohë qytetarët mbeteshin pasivë. Protestat e kanë thyer këtë supozim. Ato kanë nxjerrë në pah kufijtë e një modeli qeverisës të ndërtuar mbi kontrollin dhe korrupsionin, dhe jo mbi pëlqimin dhe llogaridhënien.

Polemika mbi projektet në Zvërnec dhe Sazan nxori në sipërfaqe pakënaqësi më të thella. Shqiptarët kanë parë për vite se si tenderët publikë, kontratat e infrastrukturës dhe asetet strategjike u janë dhuruar rrjeteve të lidhura politikisht. Rastet e profilit të lartë të korrupsionit, si çështja Balluku dhe pasurimi i ministrave, zyrtarëve të lartë dhe familjeve të tyre, kanë përforcuar perceptimin për një elitë qeverisëse të mbrojtur nga llogaridhënia. Ndërkohë, qytetarët e zakonshëm janë përballur me paga të pandryshuara, kosto në rritje dhe shërbime publike në rënie. Gati një milion shqiptarë kanë emigruar në dy dekadat e fundit, një largim tronditës që pasqyron si vështirësitë ekonomike, ashtu edhe humbjen e besimit në drejtimin e vendit. Protestat janë, pjesërisht, një përgjigje ndaj këtij erozioni të gjatë të besimit.

Në vend që të angazhohej me shqetësimet e protestuesve, Rama ka zgjedhur një strategji përçmimi dhe talljeje. Ai i ka paraqitur demonstratat si anti-investime ose të manipuluara nga agjentë të huaj. Ai është tallur me protestuesit përmes spektakleve – batuta me pelikanë, përqeshje të inskenuara dhe nënkuptime se ata janë të keqinformuar ose jopatriotikë. Ai ka ringjallur spektaklin e tubimeve masive që kremtojnë përvjetorin e partisë së tij, duke evokuar mobilizimet performative të epokës së vonë komuniste. Ky reagim zbulon më shumë sesa mbrojtje politike. Ai pasqyron një stil qeverisës të mësuar me pandëshkueshmërinë dhe që e ka të vështirë ta kuptojë mospajtimin ndryshe veçse si sabotim. Është një përgjigje që e thellon, në vend që ta zgjidhë, krizën e legjitimitetit.

Ajo që e bën këtë kryengritje qytetare të jashtëzakonshme është përbërja e saj. Ajo nuk është e orkestruar nga një parti politike. Nuk drejtohet nga një ideologji e vetme. Është një koalicion studentësh, aktivistësh mjedisorë, pronarësh, punëtorësh, pensionistësh dhe profesionistësh të rinj. Shumë prej tyre ishin shkëputur prej kohësh nga politika, të bindur se pjesëmarrja kishte pak peshë. Tani ata janë në rrugë, të bashkuar nga bindja e përbashkët se Shqipëria nuk mund të vazhdojë në rrugën aktuale. Kërkesat e tyre janë të qarta dhe koherente: dorëheqja e Ramës; një qeveri teknike për të rikthyer besimin; shfuqizimi i ligjeve të miratuara për t’u përshtatur investitorëve pa konsultim publik; llogaridhënie për korrupsionin, përfshirë rastet e nivelit të lartë; dhe një model qeverisjeje i mbështetur në transparencë dhe sundim të ligjit.

Këto nuk janë kërkesa radikale. Ato janë pritshmëritë themelore të një shoqërie demokratike.

Për vite me radhë, jeta politike e Shqipërisë është karakterizuar nga dorëzimi. Qytetarët kanë parë institucionet të dobësohen, korrupsionin të thellohet dhe debatin publik të ngushtohet. Shumë arritën në përfundimin se asgjë nuk mund të ndryshonte. Protestat e kanë përmbysur këtë trajektore psikologjike. Ato i kanë rikthyer ndjenjën e veprimit një shoqërie të cilës për një kohë të gjatë i është thënë se pushteti është i palëvizshëm. Edhe pa një udhëheqës të vetëm apo strukturë formale, lëvizja ka arritur tashmë diçka të thellë: ka thyer magjinë e pathyeshmërisë që rrethonte sundimin e Ramës.

Fitorja dërrmuese e Ramës në vitin 2025 kishte për qëllim të çimentonte dominimin e tij. Në vend të kësaj, ajo përshpejtoi tejkalimin e kufijve të pushtetit, i cili tani ka provokuar rezistencë të gjerë. Mandati i tij, dikur i paraqitur si historik, ngjan gjithnjë e më shumë me një fitore pirrike – një fitore që solli kontroll afatshkurtër me koston e legjitimitetit afatgjatë. Edhe nëse ai i mbijeton krizës së menjëhershme, peizazhi politik ka ndryshuar në mënyrë të pakthyeshme. Qeveria nuk mund të mbështetet më te apatia publike. Opozita, ndonëse ende e fragmentuar, nuk është më kanali i vetëm i mospajtimit. Shoqëria civile, e margjinalizuar për një kohë të gjatë, është rikthyer në skenën kombëtare. Dhe brezi i ri, aq shpesh i përçmuar si i shkëputur, ka treguar se është i gatshëm të veprojë.

Në këtë moment, edhe komuniteti ndërkombëtar përballet me një zgjedhje: të mbetet vëzhgues i largët, apo të mbajë një qëndrim parimor në mbështetje të normave demokratike, integritetit institucional dhe llogaridhënies së vërtetë.

Protestat kanë hapur një derë, por ato ende nuk e kanë përcaktuar rrugën përpara. Shqipërisë i duhet më shumë sesa katarsis. I duhet një strategji gjithëpërfshirëse për ripërtëritje demokratike: rindërtimi i institucioneve të afta t’i rezistojnë presionit politik; rikthimi i kontrollit dhe balancave; garantimi i pavarësisë së gjyqësorit; mbrojtja e lirisë së medias; krijimi i hapësirës për aktorë të rinj politikë; dhe investimi në arsim dhe mundësi, në mënyrë që të rinjtë shqiptarë ta shohin të ardhmen në vendin e tyre.

Këto janë detyra afatgjata, por ato tani janë bërë pjesë e bisedës kombëtare në një mënyrë që nuk kishin qenë prej vitesh.

Nëse protestat do të sjellin apo jo ndryshim të menjëhershëm politik, kjo nuk është masa e vetme e rëndësisë së tyre. Shqipëria tashmë ka kaluar një prag. Një shoqëri që ishte bërë cinike ka rigjetur zërin e saj. Një qeveri që e besonte veten të pathyeshme është përballur me kufijtë e saj. Një komb që ndihej i poshtëruar nga korrupsioni ka rimarrë dinjitetin e vet.

Ky është një zgjim qytetar, jo një episod kalimtar.

Shqipëria ka kaluar kapituj të vështirë dhe ka dalë më e fortë. Mund ta bëjë këtë përsëri. Guximi i treguar në rrugët e Tiranës nuk është thjesht refuzim i së tashmes; është pohim i së ardhmes. Protestuesit i kanë kujtuar vendit dhe botës se aspiratat demokratike të Shqipërisë mbeten të gjalla, të qëndrueshme dhe të rrënjosura thellë.

Një popull që rigjen dinjitetin e vet nuk kthehet më në heshtje. Shqipëria ka hyrë në një kapitull të ri, dhe qytetarët e saj po e shkruajnë atë me qartësi, guxim dhe shpresë

Për shtetin e së drejtës që nuk lejon askënd të shesi Atdheun! Nga Elida Buçpapaj

Në aktualitetin që po jetohet në Shqipëri,

sot ka nga ata

që kanë besuar tek Edvin Rama,

por nuk besojnë më

dhe dalin publikisht e shqiptojnë qendrimin e tyre!

 

Ne nuk duhet t’ju kërkojmë llogari përse, qysh e si

apo t’ju kundërvihemi

sepse sot të jesh figurë publike

e të shprehesh publikisht

e t’i thuash Edvinit nuk të besoj më

kërkon guxim qytetar!

 

Aq më tepër kur opozita politike për 13 vjet veç na zhgënjeu.

 

Ne protestojmë jo për riciklime partish

por për Shqipërinë tonë të shtrenjtë

që të jetë për ne shqiptarët

Mëmëdhè dhe Atdhè –

 

Me shtet të së drejtës –

 

Që të na garantohet jeta me punë të ndershme e me dinjitet

Dhe jo të jetë më vendi:

që ta rrjepin e ta gëzojnë mes lluksit e privilegjeve

me elitën skllave dhe mediat konformiste që e shkelin lirinë e shenjtë të fjalës

për 35 vjet

e njëjta klasë politike

si gangrenë e kancer

me në majë krye të keqen

Edvin Ramën.

 

Është imperative duhet ta bëjmë out!

 

Por kujdes!

 

Jo duke e zëvendësuar të keqen e madhe me një më të vogël

 

Por duke sjellë në krye më të mirët,

me meritokraci,

vlerë që kjo klasë politike e ka varrosur

duke favorizuar

veç patronazhistët, militantucët, mediokrët, grabitësit dhe të gjunjëzuarit

 

që për karierën e lluksin e tyre:

 

I thonë po padrejtësisë

I thonë po shtetit të kapur

I thonë po Njëshit,

si shkëmbim me kolltukun e deputetit, postin publik të pamerituar, dekoratat që kanë vlerën e copave të teneqeve;

I thonë po apokalipsit kriminal

që po na shpopullon Atdheun!

 

Vendin duhet ta drejtojnë:

 

Ata që e duan Shqipërinë dhe Shqiptarët

 

Jo si lejfenë partish

Por si qytetarë të barabartë

duke iu përkushtuar shtresës vulnerabël,

fëmijëve,

pensionistëve,

atyre që sot politika u ka dhënë vetëm një shans:

të vdesin të përçmuar,

sepse nuk janë klientë të familjes së madhe që ka uzurpuar shtetin dhe pushtetin,

nuk janë puthadorë, nuk janë oligarkë e trafikantë

por janë shqiptarë të ndershëm që për 40 vite punë

marrin pension 80-200 Euro

 

që mjaftojnë veç për ta dekompozuar qënien shqiptare!

 

Për Shqipërinë që ëndërruam 35 vjet më parë,

 

kur ishim të rinj

e protestonim për liri e demokraci

e kishim moshën

e fëmijëve tanë

që sot i japin dritë e frymë

protestës së Revolucionit të Flamingove !

 

Prandaj kauza jonë është hyjnore!

 

Ne që dështuam t’ju japim fëmijëve tanë Atdheun që merituan!

 

Tani duhet t’i mbështesim ata

për Shqipërinë,

shtëpinë tonë të përbashkët

me detrat, lumenjtë, liqenet, pyjet me florën e faunën,

me pelikanin kaçurel, flamingot, breshkat, me rërën e mëndafshtë, shkëmbinjtë kryeneçë të bregdetit magjepës,

të maleve, me Alpet dhe personazhet e Eposit të Kreshnikëve që fshihen pyjeve të moçëm sa jeta…

 

Por e para e të parave:

me shtetin e së drejtës

që nuk lejon askënd

Të na e shesi Atdheun!

 

Shqipëria është në prag të vdekjes totale, e sunduar nga kanibalët!- Nga Aurel Dasareti, USA, ekspert i shkencave ushtarake-psikologjike

Shqipëria është në prag të vdekjes totale, shpëtoni vendin, bashkëpunoni me vëllezërit dhe motrat tuaja që e kanë atdheun për zemër, nuk ka rëndësi se cilës fe apo parti i përkisni, rrëzoni pushtetin e udhëheqësit kanibal Edvin Kristaq Rama!

 ***

Një tradhtar është një person që thyen besimin që dikush ka tek ai dhe që punon fshehurazi kundër të vetëve (popullit të vet, vendit të vet…)

Fjala përdoret kryesisht në dy kontekste të ndryshme:

  • Përkufizimi: Dikush që tradhton qëllimisht vendin e tij, një grup ose një person të afërt, për shembull duke spiunuar ose bashkëpunuar me armiqtë.
  • Ligjor: Kryerja e veprimeve që rrezikojnë pavarësinë dhe sigurinë e shtetit (shpesh quhet tradhti ndaj vendit).

Çfarë do të thotë tradhti?

Tradhtia i referohet mashtrimit ose tradhtisë, veçanërisht veprimeve që synojnë sigurinë ose pavarësinë e shtetit.

Të gjithë shqiptarët e zakonshëm në vend dhe në diasporë (ata që e kanë kombin dhe Shqipërinë në zemër) e kanë parë dhe e kanë ndjerë papërgjegjshmërinë e qeverisë aktuale, hajdutëve kriminelë dhe tradhtarëve kundër popullit dhe vendit gjatë 13 viteve të fundit:

Nën udhëheqjen e kryeministrit joligjor, më shkatërrues dhe armiqësor të periudhës së pasluftës, hajdutit profesionist-nudistit të droguar, tradhtarit të mallkuar dhe zagarëve të tij, vendi shpopullohet nga shqiptarët etnik dhe do të trashëgohet nga të gjithë “refugjatët” e rruzullit tokësor sepse tradhtarët mendojnë se është plotësisht në rregull të shitet Shqipëria, të shiten vlerat (pasuritë)  e atdheut dhe të popullit te interesat e pasura me kapital të huaj. Kanibali ka treguar gjithashtu një përbuzje të qartë dhe të plotë si për Ligjin ashtu edhe për Kushtetutën e Shqipërisë. Ka uzurpuar të gjitha pushtetin. Vendos për gjithçka. Problemi është se as ai dhe as ndjekësit e tij kriminelë nuk do ta pranojnë, e lëre më të dëgjojnë për të, edhe pse njerëzit (atdhetarët) po demonstrojnë kudo. Është koha t’u japim këtyre hajdutëve të pistë një pasaportë të përhershme nga politika shqiptare dhe t’i dërgojmë në qeli-burgim të përjetshëm.

Shqipëria është përballur me akuza të përsëritura edhe nga shumë media ndërkombëtare, se është shndërruar në një “narko-shtet”. Këto akuza dhe shqetësime bazohen në disa pika kryesore:

Bashkëpunimi i qeverisë me krimin e organizuar:

Qeveria kriminale antikombëtare e krye-kanibalit, në bashkëpunim me Kartelat e drogës – veprojnë për të kontrolluar ekonominë dhe zgjedhjet (me fjalë të tjera: vjedhje pa kufij dhe manipulim zgjedhjesh).

Pastrimi i parave: Është raportuar se qeveria garanton pastrimin e parave, duke ndihmuar kartelat e drogës.

Ndikimi i mafias: Mafia shqiptare është përshkruar si një forcë me kapital të frikshëm, duke ndikuar në strukturat e shtetit.

Rritja e trafikimit: Raportohet rritje e trafikut të heroinës dhe kokainës që kalon përmes Shqipërisë.

Trafikimi i qenieve njerëzore: Është skllavëri moderne. Ai përfshin shfrytëzimin e njerëzve (kryesisht të vajzave-grave) për qëllime të tilla si prostitucioni, puna e detyruar, lypja ose krimi nëpërmjet përdorimit të dhunës, kërcënimeve ose shfrytëzimit të një situate të cenueshme. Është një shkelje e rëndë e të drejtave të njeriut.

Trafikimi i qenieve njerëzore (brenda vendit dhe jashtë vendit) ka të bëjë me shfrytëzimin e një personi dhe transporti është vetëm një nga disa faza. Personi nuk është i lirë, por kontrollohet nga autorët e krimit.

Kontrabanda e qenieve njerëzore:

Kjo i referohet transportit të paligjshëm përtej kufirit, ku personi që kontrabandohet (azilkërkuesit etj.) zakonisht është një klient që paguan dhe është i lirë kur arrihet në vendin që synon- vendmbërritje

Atentate mafioze: Ngjarje të rënda dhe atentate mafioze janë përmendur si dëshmi të këtij fenomeni.

Këto akuza të bazuara në fakte nxjerrin në pah një aleancë të ngushtë midis autoriteteve dhe krimit të organizuar, i cili, sipas akuzave, minon institucionet demokratike dhe sundimin e ligjit në vend.

***

Hajduti mjeshtër, Ramoviç, e përdori (shkaktoi) qëllimisht varfërinë (humbjen e shpresës) për të detyruar të rinjtë dhe profesionistë të ndryshëm të largoheshin nga atdheu i tyre, Shqipëria, dhe të zëvendësoheshin nga “punëtorë” dhe “refugjatë” nga Afrika, Azia dhe Lindja e Mesme (ndryshime demografike). Dhe, rezultati katastrofë: Shqipëria është në prag të vdekjes totale, rrëzojeni udhëheqësin kanibal.

Shpopullimi është fakt që  vjen nga emigracioni i lartë dhe plakja e popullsisë, të cilat kanë shkretuar shumë zona. Qyteza dhe fshatra të tëra po zbrazen, duke u kthyer në të ashtuquajturat “fshatra fantazmë”, ku jeta aktive është shuar për shkak të largimit të rinisë dhe mungesës së zhvillimit.

Përtej metaforës, realiteti demografik shfaqet në këto dimensione:

Emigracioni i të rinjve: Shqipëria përballet me shifra të larta të largimit të popullsisë, duke ndikuar rëndë te “ikja e trurit” dhe duke lënë pas komunitete të plakura.

Shpopullimi i fshatrave: Zonat më të thella, veçanërisht në Veri dhe Jug, po përjetojnë braktisje masive, ndërsa përqendrimi për ata që kanë mbetur po bëhet në Tiranë dhe bregdet.

Plakja e popullsisë: Rënia e lindjeve dhe largimi i grup-moshave aktive (18-40 vjeç) bën që qytetet dhe fshatrat të dominohen nga pensionistët.

***

Shprehja që përdora në postimin tim të fundit: “Tani qytetet dhe fshatrat e Shqipërisë janë plot me të vdekur të gjallë”, pasqyron një shqetësim të thellë social mbi realitetin në Shqipëri. Ajo lidhet me largimin masiv të popullsisë dhe plakjen e shoqërisë, dukuri që kanë lënë shumë zona rurale dhe qytete të braktisura, duke i kthyer shpesh në “fshatra fantazmë”.

Përtej kësaj pasqyre realiste të sfidave demografike dhe ekonomike, Shqipëria është një vend me histori të lashtë, kultura të larmishme dhe natyrë shumë tërheqëse, ku jeta vazhdon të lulëzojë përmes traditave dhe projekteve të reja në turizmin rural.

A doni të flasim për sfidat demografike dhe sociale me të cilat përballet vendi, apo preferoni të eksplorojmë ndonjë temë tjetër, si zhvillimi i turizmit dhe mrekullitë natyrore?

Po përsëris diçka shumë serioze: Përmbushja e këtij perceptimi vjen kryesisht si pasojë e emigrimit masiv dhe plakjes së popullsisë. Largimi i rinisë ka lënë shumë qytete të vogla dhe fshatra të boshatisura, duke krijuar imazhin e zonave fantazmë. Ky realitet social reflektohet në statistikat e larta të hemoragjisë demografike në vend.

Përtej metaforës, shkretimi i vendbanimeve është një shqetësim i ngritur shpesh nga sociologët.

Ky perceptim shpesh lidhet me fenomenin e shpopullimit, ku shumë qytete dhe fshatra të Shqipërisë, veçanërisht në zona si veriu apo jugu i thellë, janë kthyer në vendbanime të braktisura ose “fshatra fantazmë”. Për më tepër, plakja e popullsisë dhe emigracioni masiv kanë lënë shumë komunitete pa gjallëri.

***

Ky vëzhgim i imi (shpesh i “njohur” për stilin kritik dhe të drejtpërdrejtë) pasqyron një perceptim të njohur mbi apatinë, krizën demografike dhe gjendjen e rënduar socio-politike në vend.

Kjo shprehje metaforike përdoret për të përshkruar një realitet të zymtë ku:

Skepticizmi dhe dorëzimi: Shumë qytetarë shihen si “të vdekur të gjallë” për shkak të dorëzimit ndaj realitetit, mungesës së reagimit qytetar dhe shpresës së humbur për ndryshim.

Boshatisja demografike: Largimi masiv i rinisë dhe truri i vendit ka lënë pas zona të tëra që funksionojnë si vendbanime fantazmë ose pa gjallëri.

Ngërçi ekonomik e moral: Indiferenca ndaj padrejtësive dhe mbijetesa e thjeshtë sa për të kaluar ditën interpretohen si një ekzistencë mekanike, pa qëllim apo vizion për të ardhmen.

***

«Shpirtrat që priren të kalojnë nga përkohshmëria në përjetësi kurrë s`kanë qenë ëndërrimtarë pasivë, por njerëz të përgjegjshëm, që kanë rrënjë të thella në kohën që jetojnë”.

Ky është një reflektim filozofik shumë i thellë dhe domethënës, i cili thekson se lënia e një gjurme të pashlyeshme në histori apo “përjetësia” nuk arrihet përmes pasivitetit, por përmes angazhimit dhe përgjegjësisë qytetare e njerëzore.

Thelbi i këtij mendimi:

Kundërshtimi i pasivitetit: Të jesh “ëndërrimtar pasiv” do të thotë të kufizohesh në fantazi që nuk sjellin asnjë ndryshim në realitet. Përjetësia kërkon përpjekje konkrete.

Përgjegjësia si mjet transformimi: Njerëzit që prekin përjetësinë i marrin përsipër sfidat e kohës së tyre dhe punojnë për të mirën e përbashkët.

Rrënjët në kohë: Kjo tregon se vizionarët e mëdhenj nuk shkëputen nga realiteti, por përkundrazi, e kuptojnë thellësisht kontekstin ku jetojnë për ta përmirësuar atë.

***

Këto ide rezonojnë me shkrime të ndryshme letrare dhe publicistike, me të cilat shpresoj se shpesh trajtohet dashuria për atdheun dhe pesha e veprimeve tona në kohë. Për një reflektim më të gjerë mbi mënyrën se si përgjegjësia dhe veprimet tona ndërtojnë trashëgiminë që lëmë pas.

***

PS: Kam prejardhje arbërore-shqiptare, Shkodrane dhe Mirditore. Gjyshi im qysh në fëmijërinë e hershme më thoshte: “Shqiptari i vërtetë ka zhdërvjelltësinë e maces bashkuar me forcën muskulore të tigrit”.

ZGJEDHJET NË KOSOVË – KUR RINIA HESHT, DEMOKRACIA DOBËSOHET- Nga Frank Shkreli

Nga Prishtina në Tiranë e Shkup, mesazhi është i njëjtë: Mjaft me politikën e vjetër!  Zgjedhjet e djeshme në Kosovë, me një pjesëmarrje  vetëm prej rreth 37 për qind të elektoratit, nuk janë, thjesht, një ngjarje politike e kufizuar brenda kufijve të Republikës së Kosovës. Ato janë pjesë e një fenomeni më të gjerë që po shfaqet gjithnjë e më qartë në mbarë hapësirën shqiptare: rritja e distancës midis qytetarëve, veçanërisht të rinjve, dhe klasës tradicionale politike.
Askush nuk mund ta shpërfillë faktin se shumica e qytetarëve të Kosovës zgjodhën të mos votojnë dje. Ky nuk është vetëm një problem elektoral. Është një sinjal politik, shoqëror dhe moral që kërkon vëmendje serioze nga klasa aktuale politike në Kosovë, Shqipëri dhe anë e mbanë trojeve shqiptare. Kur shumica hesht, demokracia humbet një pjesë të forcës së saj.
Por kjo heshtje nuk është vetëm e rinisë së Kosovës. Por në muajt e fundit, në Tiranë, Prishtinë dhe Shkup janë dëgjuar zëra të rinj proteste. Të rinj që nuk identifikohen domosdoshmërisht me partitë politike, tradicionale. Është një rini që kërkon mundësi më të mira ekonomike, institucione më të ndershme, drejtësi më funksionale dhe një politikë më pranë interesave të qytetarit shqiptar kudo. Në forma të ndryshme, edhe ata po shprehin të njëjtin zhgënjim ndaj një klase politike që, sipas tyre, ka vite që qarkullon brenda vetes, pa prodhuar pothuaj asnjë nga ndryshimet e premtuara.
Mesazhi i rinisë shqiptare në të tre qendrat kryesore të kombit është i ngjashëm: kauzat e qytetarëve nuk mund të mbeten peng i politikanëve të karrierës. Për të gjithë ata që duan të shohin, në Kosovë, ky mesazh u shpreh dje përmes mos-pjesëmarrjes masive në votime. Në Shqipëri dhe në Maqedoninë e Veriut, ai po shfaqet nëpërmjet protestave, aktivizmit qytetar dhe mosbesimit në rritje ndaj institucioneve politike dhe politikanëve në përgjithsi. Format mund të jenë deri diku të ndryshme, por thelbi është i njëjtë.
Brezi i ri nuk po kërkon vetëm ndërrimin e qeverive. Ai po kërkon ndryshimin, njëherë e mirë, të mënyrës së të bërit politikë.  Siç kam theksuar ditët e fundit në disa shkrime modeste,  historia e Kombit shqiptar tregon se lëvizjet më të rëndësishme kombëtare kanë lindur kur rinia ka marrë përgjegjësi për fatet e vendit. Kështu ndodhi në kohën e Rilindjes Kombëtare të Lidhjes së Prizrenit. Kështu ndodhi me lëvizjet studentore në Kosovë, fund shekullin e kaluar. Kështu ndodhi me studentët shqiptarë që sfiduan diktaturën komuniste në Shqipëri me 1990-91. Në çdo rast, energjia e ndryshimit erdhi nga brezat e rinj dhe jo nga establishmenti politik i kohës.  Prandaj, klasa politike aktuale shqiptare kudo që ndodhet duhet ta lexojë drejtë e mirë mesazhin e ditëve tona. Nuk mjafton të fitosh zgjedhjet. Duhet të fitosh besimin e qytetarëve. Nuk mjafton të sigurosh mandate. Duhet të krijosh shpresë dhe legjitimitet.
Kosova nuk humbi dje vetëm se pjesëmarrja në zgjedhje ishte e ulët. Humbja më e madhe do të ishte nëse politika nuk arrin të kuptojë arsyet e kësaj mos-pjesëmarrjeje në votime. Po kështu, Tirana dhe Shkupi zyrtar do të gabonin rëndë nëse protestat dhe pakënaqësitë e të rinjve do të trajtoheshin si episode kalimtare. Nuk janë të tilla! Sepse, në të gjithë hapësirën shqiptare po formësohet një brez i ri që kërkon përgjegjësi, meritokraci, transparencë dhe institucione që punojnë për qytetarin. Ky brez nuk kërkon privilegje. Kërkon të ardhme, shpresë dhe perspektivë për të ardhmen në vendin e tyre.
Dhe nëse politika shqiptare — si në Shqipëri ashtu edhe në Kosovë e Shkup — –vazhdon të mos e dëgjojë këtë zë, atëherë rreziku nuk është humbja e radhës në zgjedhje. Rreziku është humbja e besimit të një brezi të tërë, në të bërit politikë dhe në vet demokracinë e brishtë të shqiptarëve. Demokracia jeton dhe forcohet nga pjesëmarrja e votuesve në proceset politike, sidomos pjesmarrja në zgjedhje. Kombi forcohet nga shpresa. Kur rinia largohet nga politika ose e sheh atë me mosbesim, atëherë asnjë parti nuk mund të quhet fituese. Të gjithë humbin.
Dhashtë Zoti që klasa aktuale shqiptare ta kuptojë mirë nivelin e zhgënjimit të votuesve shqiptarë, në këtë moment historik, 35-vjet pas shembjes zyrtare të komunizmit — nga Prishtina në Tiranë e deri në Shkup – se rinia shqiptare po jep shënja të qarta, (qoftë me mos-pjesëmarrje në votime si në Kosovë, ose me protesta sin ë Tiranë e Shkup) për të gjithë ata që kanë sy për të parë dhe veshë për të dëgjuar, se rinia  e zhgënjyer  deri tani nga politika, kërkon një kontratë të re morale me politikën. Ajo nuk po kërkon premtime të reja, por përgjegjësi.  Nuk po kërkon parulla, por rezultate; nuk po kërkon liderë të përjetshëm, por institucione që funksionojnë për të gjithë, dhe pa dallim. Kjo është sfida e vërtetë e kohës sonë. Nëse politika do të ketë urtësinë ta dëgjojë këtë zë, demokracia shqiptare mund të dalë më e fortë.  Nëse jo, atëherë heshtja e kutive të votimit në Kosovë dhe zhurma e protestave në Tiranë dhe në Shkup, do të vazhdojnë të japin të njëjtin mesazh. Mjaft është mjaft me politikën e vjetër pseudo-komuniste të dështuar e konfliktuale, anë e mbanë trojeve shqipptare! Koha e politikës së vjetër e këtyre 35-viteve po perëndon, ndërsa koha e një brezi të ri po troket në derën e historisë.
Sepse, në fund, kur rinia hesht, xiç ndodhi me këtë rast të zgjedhjeve në Kosovë,  humbet vet demokracia dhe liria. Kur rinia largohet, humbet kombi. Shpëtimi i Kombit dhe “Shpëtimi i Shqipërisë është në duart e vetë shqiptarëve”, ka thënë, Abdyl Frashëri i Lidhjes së Prizrenit.  Një mesazh që sot tingëllon po aq aktual për të rinjtë e këtij brezi të shqiptarëve në Prishtinë, Tiranë e Shkup, ashtu siç ka qenë edhe në kohën e Rilindjes së vërtetë Kombëtare, mbarim shekullin e XIX e fillim shekullin XX.

LËVIZJA KOMBËTARE SHQIPTARE ËSHTË GJALLË- Nga Isuf B.Bajrami

Kushtrimi i Lidhjes së Prizrenit për bashkim dhe përgjegjësi kombëtare dëgjohet sot përmes zërit të rinisë shqiptare, e cila kërkon drejtësi, dinjitet, zhvillim dhe një të ardhme më të bashkuar e më të lirë në trojet e veta.

Sot, 148 vjet pas themelimit të Lidhjes së Prizrenit, shqiptarët nuk përballen më me të njëjtat rreziqe që kërcënonin ekzistencën e tyre kombëtare në vitin 1878.

Nuk jemi përballë copëtimit të trojeve shqiptare siç ishin përballë Abdyl Frashëri dhe bashkëluftëtarët e tij.

Megjithatë, kjo nuk do të thotë se sfidat e kohës sonë janë më të vogla.

Përkundrazi, ato janë më të ndërlikuara dhe kërkojnë po aq urtësi, vizion dhe përgjegjësi.

Nëse atëherë sfida ishte mbrojtja e tokës shqiptare, sot sfida është mbrojtja e së ardhmes shqiptare.

Nëse atëherë rrezikohej territori, sot rrezikohet kapitali më i çmuar i kombit: rinia e tij.

Çdo vit, mijëra të rinj e të reja largohen nga Tirana, Prishtina, Shkupi dhe qytete të tjera shqiptare në kërkim të mundësive që shpesh nuk arrijnë t’i gjejnë në vendin e tyre.

Ata nuk largohen sepse nuk e duan vendin e tyre.

Shumica largohen sepse duan të ndërtojnë një jetë me dinjitet, siguri dhe perspektivë.

Kjo është sfida e madhe kombëtare e shekullit XXI.

Një komb nuk dobësohet vetëm kur humbet territore.

Ai dobësohet edhe kur humbet energjinë krijuese të brezit të ri, kur humbet mendjet më të arsimuara, kur humbet besimin e qytetarëve te drejtësia, te shteti dhe te mundësia për të ndërtuar të ardhmen në vendin e vet.

Pikërisht për këtë arsye, përvjetori i Lidhjes së Prizrenit nuk duhet të jetë vetëm një moment përkujtimi historik.

Ai duhet të jetë një moment reflektimi kombëtar.

Duhet të pyesim veten se çfarë do të thotë sot të jesh i përkushtuar ndaj interesit kombëtar.

Çfarë do të thotë sot të mbrosh të ardhmen e shqiptarëve?

Çfarë do të thotë sot të veprosh me të njëjtën ndjenjë përgjegjësie që i bashkoi shqiptarët në Prizren në vitin 1878?

Përgjigjja nuk gjendet në konfliktet e përditshme politike.

Nuk gjendet në gjuhën e urrejtjes, në përçarje apo në rivalitetet e pafundme që shpesh konsumojnë energjinë e shoqërisë sonë.

Përgjigjja gjendet te aftësia për të ndërtuar ura bashkëpunimi, për të krijuar institucione të drejta, për të luftuar korrupsionin, për të investuar në arsim, shkencë, teknologji, kulturë dhe zhvillim ekonomik.

Kjo është beteja e brezit tonë.

Sot shqiptarët kanë më shumë shtete, më shumë institucione, më shumë mundësi dhe më shumë liri se në çdo periudhë tjetër të historisë së tyre.

Por liria nuk është një arritje që ruhet vetvetiu.

Ajo kërkon përgjegjësi.

Kërkon qytetarë aktivë. Kërkon institucione të forta.

Kërkon drejtësi.

Kërkon besim se puna, merita dhe ndershmëria duhet të shpërblehen më shumë se lidhjet politike apo privilegjet e pushtetit.

Në këtë kuptim, zëri i rinisë shqiptare meriton të dëgjohet.

Jo sepse rinia ka gjithmonë të drejtë, por sepse asnjë komb nuk mund të ndërtojë të ardhmen duke injoruar brezin që do ta jetojë atë të ardhme.

Shqetësimet e tyre për arsimin, punësimin, korrupsionin, meritokracinë dhe mundësitë për zhvillim nuk janë çështje të një grupi apo një partie politike. Ato janë çështje kombëtare.

Prandaj, sot nevojitet një vizion i ri bashkimi.

Jo domosdoshmërisht bashkim politik në kuptimin formal të fjalës, por bashkim i energjive, ideve, potencialeve dhe aspiratave shqiptare kudo ku jetojnë shqiptarët.

Nevojitet më shumë bashkëpunim në arsim, shkencë, kulturë, ekonomi, teknologji dhe zhvillim njerëzor.

Nevojitet më shumë komunikim mes shqiptarëve dhe më pak paragjykime.

Më shumë projekte të përbashkëta dhe më pak ndarje artificiale.

Kushtrimi që vjen nga historia nuk është thirrje për konflikt.

Ai është thirrje për vetëdije.

Është thirrje për përgjegjësi.

Është thirrje për të kuptuar se e ardhmja e shqiptarëve nuk ndërtohet nga një individ, një parti apo një qeveri e vetme.

Ajo ndërtohet nga përpjekja e përbashkët e një populli që beson te vetja dhe te potenciali i tij.

Ashtu si burrat e Lidhjes së Prizrenit kuptuan se përballë sfidave të mëdha kërkohej unitet kombëtar, edhe sot shqiptarët duhet të kuptojnë se përballë sfidave të shekullit XXI kërkohet një vetëdije e re kombëtare.

Një vetëdije që respekton pluralizmin politik, por nuk harron interesat e përbashkëta.

Një vetëdije që respekton dallimet, por nuk lejon që ato të shndërrohen në pengesë për zhvillimin dhe përparimin.

Mesazhi që na vjen nga Prizreni pas 148 vjetësh është i qartë: kombet përparojnë kur dinë të bashkojnë forcat e tyre rreth qëllimeve të mëdha.

Sot qëllimi ynë më i madh duhet të jetë ndërtimi i një hapësire shqiptare më të zhvilluar, më të drejtë, më të ditur, më të lirë dhe më shpresëdhënëse për brezat që vijnë.

Ky është kushtrimi i kohës sonë.

Jo për luftë, por për dije.

Jo për përçarje, por për bashkim.

Jo për urrejtje, por për përgjegjësi.

Jo për largimin e rinisë, por për kthimin e shpresës.

Jo për të jetuar me nostalgjinë e së kaluarës, por për të ndërtuar me guxim të ardhmen.

Vetëm atëherë do ta nderojmë vërtet trashëgiminë e atyre që u mblodhën në Prizren më 10 qershor 1878.

Vetëm atëherë do të dëshmojmë se mësimi i tyre nuk ka mbetur thjesht histori, por është shndërruar në frymëzim për një të ardhme më të bashkuar, më të lirë dhe më të denjë për shqiptarët kudo që jetojnë.

Vendi i Lekës,07.06.2026

Binomi Osmani-Abdixhiku ishte katastrofa për LDK në zgjedhjet e 7 qershorit Nga Elida Buçpapaj

Mbrëmë disa orë pas përfundimit të zgjedhjeve të 7 qershorit, KQZ e Kosovës projektoi rezultatet.

U vu re një abstenim i ndjeshëm në pjesmarrje që shkoi në 36% nga 46-47 % në dy palë zgjedhjet mbajtur në 2025.

Zgjedhjet i fitoi VV me aleatë.

Kjo është fitorja e pestë rradhazi e VV prej 2019.

Nuk janë numëruar ende votat e diasporës që pritet të jenë më së shumti në favor të VV-Guxo me partitë e koalicionit.

Opozita edhe prej këtyre zgjedhjeve ka dalë edhe më e njollosur nga loja me kartën e obstruksionizmit dhe sfilitjes së popullit nga shkuarja tre herë në kutitë e votimit brënda 16 muajsh.

Pra opozita ka dalë me këpucë të kuqe, partitë e opozitës janë diskretituar shterrshëm.

Po ju sjell disa shifra me u sqaru:

 

Në zgjedhjet e 9 shkurtit 2025

PDK asht votu nga mbi 196.000 qytetarë

LDK nga mbi 171.000

AAK nga mbi 66.000

 

Në zgjedhjet e 28 dhjetorit 2025

PDK asht votu nga mbi 192.000 qytetarë

LDK nga mbi 126.000

AAK nga mbi 52.000

 

Në zgjedhjet e 7 qershorit 2026

PDK asht votu nga mbi 145.000 qytetarë

LDK asht votu nga mbi 121.000

AAK asht votu nga mbi 49.000

 

Pra shifni e shkruni.

Bedri Hamza ka humbur 51.000 votues në krahasim me zgjedhjet e shkurtit 2025 dhe 47.000 votues me ato të dhjetorit 2025

Lumir Abdixhiku me Vjosa Osmani kanë humbur 50.000 votues nga zgjedhjet e shkurtit 2025 dhe 4-5 mijë votues nga zgjedhjet e dhjetorit 2025.

Pra dy kandidatët për presidente dhe kryeministër ishin dështimi më eklatant i këtyre zgjedhjeve.

Binomi Osmani-Abdixhiku e çuan LDK në greminë!

Por më bëri përshtypje mbrëmë se si të dy rrejshin përpara gazetarëve, pa u skuqur, luanin me përqindjen duke nënvleftësuar votuesit – sepse në shkurt 2025 LDK kishte dalë me rezultat mbi 18 % por ishte votuar nga mbi 171.000 qytetarë të Kosovës, ndërsa në zgjedhjet e djeshme LDK arriti rezultatin mbi 17% por u votua me 50.000 qytetarë më pak krahasuar me 9 shkurtin 2025 dhe rreth 5000 votues më pak nga 28 dhjetori 2025.

Pra karta e pompuar se Vjosa Osmani do të mblidhte vota për LDK  doli fiasko.

Tash Vjosa Osmani dhe Lumir Abdixhiku i ka hypur mbi shpinë LDK

dhe i bjen LDK me vendosur me i mbajtë mbi shpinë si me qenë gomar

apo me i gjujt atje ku e meritojnë.

Një këshillë dashamire për Osmanin dhe Abdixhikun,

jepni dorëheqje dhe shkoni menjëherë tek psikologu!

Bedri Hamza po ashtu duhet me dhanë dorëheqjen.

Si konkluzion: plani i opozitës dështoi!

——-

Zgjedhjet në Kosovë 9 Shkurt 2025

Zgjedhjet në Kosovë 28 Dhjetor 2025

Zgjedhjet në Kosovë 7 Qershor 2026 – Rezultat provizor sepse nuk janë numëruar ende votot e diasporës ato me postë etj.

 

Prof. Dr. Eshref Ymeri dhe leksioni historik i një perandorie që u shemb nga brenda- Nga Prof Dr Fatmir Terziu

E kush mund ta realizojë më mirë një analizë të tillë sesa Prof. Dr. Eshref Ymeri, studiuesi i palodhur, intelektuali i formimit enciklopedik dhe njohësi i thellë i botës ruse, i historisë së Bashkimit Sovjetik dhe i proceseve që kanë shënjuar fatin e Europës Lindore gjatë shekullit XX dhe fillimit të shekullit XXI? Në shkrimin e tij kushtuar figurës së Mihail Gorbaçovit, rënies së Bashkimit Sovjetik dhe transformimeve të mëdha gjeopolitike që pasuan, profesori nuk kufizohet në rrëfimin kronologjik të ngjarjeve. Ai ndërton një diskurs historik, politik dhe moral, në të cilin fakti historik shndërrohet në mësim qytetërues për brezat. Vlera e këtij shkrimi qëndron pikërisht te mënyra se si autori arrin të ndërthurë dokumentin historik me interpretimin kritik. Duke sjellë në vëmendje formimin arsimor dhe intelektual të udhëheqësve sovjetikë, nga Lenini e deri te Putini, Prof. Ymeri nuk synon të bëjë thjesht një krahasim biografik. Ai kërkon të dëshmojë se niveli kulturor, horizonti intelektual dhe konceptimi i pushtetit kanë luajtur rol vendimtar në mënyrën se si është qeverisur një prej perandorive më të mëdha të historisë moderne. Në këtë kontekst, figura e Gorbaçovit del si simbol i një përpjekjeje për ta afruar shtetin me vlerat e lirisë, dialogut dhe reformimit demokratik.

Në leximin e Prof. Ymerit, shpërbërja e Bashkimit Sovjetik nuk paraqitet si rezultat i veprimeve të një njeriu të vetëm, as si pasojë e ndonjë komploti të jashtëm, por si fundi logjik i një sistemi që kishte konsumuar energjitë e veta historike. Autori argumenton se kriza ekonomike, degjenerimi moral i nomenklaturës komuniste, shtypja e lirive themelore dhe humbja e besimit të qytetarëve kishin krijuar prej kohësh kushtet e një shembjeje të pashmangshme. Gorbaçovi, sipas këtij këndvështrimi, nuk ishte shkaktari i rrënimit, por dëshmitari dhe administruesi i fundit i një strukture që po plasaritej nga themelet.

Një nga dimensionet më të fuqishme të analizës është ai moral. Përmes referencave ndaj Ivan Buninit dhe intelektualëve të tjerë rusë, Prof. Ymeri na kujton se rënia e sistemeve politike fillon zakonisht me rënien morale të elitave. Kur pushteti shkëputet nga përgjegjësia, kur privilegji zë vendin e meritës dhe kur propaganda zëvendëson të vërtetën, atëherë fillon procesi i ngadaltë i vetëshkatërrimit. Ky është një mesazh që tejkalon kufijtë e historisë sovjetike dhe fiton vlerë universale për çdo shoqëri. Në këtë aspekt, shkrimi i Prof. Dr. Eshref Ymerit nuk është vetëm një analizë e së kaluarës. Ai është edhe një reflektim për të tashmen. Në një kohë kur bota po përballet sërish me rikthimin e autoritarizmave, me agresione ushtarake dhe me përpjekje për ringjalljen e nostalgjive perandorake, ky tekst na kujton se paqja, liria dhe demokracia nuk janë dhurata të përhershme, por arritje që duhen mbrojtur vazhdimisht. Mesazhi që autori u përcjell brezave është i qartë dhe i fuqishëm: asnjë shtet nuk mund të mbijetojë gjatë mbi frikën, censurën dhe mohimin e dinjitetit njerëzor. Historia mund të vonojë gjykimin e saj, por kurrë nuk e shmang atë. Dhe pikërisht për këtë arsye, studime të tilla të Prof. Dr. Eshref Ymerit mbeten jo vetëm dëshmi të erudicionit të tij, por edhe kontribute me vlerë në edukimin historik, politik dhe qytetar të brezave që vijnë.

Në lexim të parë, autori vendos përballë njëri-tjetrit dy modele udhëheqjeje. Nga njëra anë qëndrojnë Lenini, Stalini, Hrushovi, Andropovi apo Putini, figura të dala nga aparati i pushtetit, nga struktura ideologjike dhe mekanizmat e kontrollit. Nga ana tjetër qëndron Gorbaçovi, njeriu me formim juridik të plotë, me kulturë universitare të gjerë dhe me një bashkëshorte filozofe, që përfaqësonte një tjetër konceptim të shtetit dhe të marrëdhënies së pushtetit me qytetarin. Kjo përballje nuk është rastësore. Ajo synon të ngrejë pyetjen e madhe: a mund të reformohet një sistem i ngritur mbi mohimin e lirisë?

Në planin diskursiv, figura e Gorbaçovit ndërtohet si metafora e intelektualit që përpiqet të humanizojë një makineri politike të çnjerëzuar. Ai paraqitet jo si njeriu që shkatërroi Bashkimin Sovjetik, por si udhëheqësi që pati guximin të pranonte se sistemi kishte hyrë në fazën e pakthyeshme të kalbëzimit. Pikërisht këtu qëndron edhe një nga nyjet kryesore të debatit historik: a ishte Gorbaçovi shkaktari i rënies së Bashkimit Sovjetik, apo dëshmitari i fundit i një ndërtese që po shembej prej brenda? Teksti argumenton bindshëm se kriza sovjetike kishte filluar shumë kohë para ardhjes së tij në pushtet. Lufta në Afganistan, ekonomia e centralizuar, burokracia e pakontrolluar, korrupsioni moral i nomenklaturës dhe humbja e besimit popullor kishin krijuar një gjendje agonie strukturore. Në këtë kuptim, Gorbaçovi nuk paraqitet si arkitekti i shembjes, por si mjeku që konstatoi sëmundjen kur ajo kishte hyrë në fazën terminale.

Një element me vlerë të veçantë është përdorimi i dëshmive letrare të Ivan Buninit. Këtu analiza del nga rrafshi historik dhe futet në atë moral e qytetërues. Bunini nuk sulmon vetëm bolshevizmin si ideologji; ai denoncon degradimin shpirtëror të elitave. Kjo është një tezë që mbetet aktuale edhe sot: asnjë shtet nuk rrëzohet vetëm nga krizat ekonomike. Shtetet fillojnë të shemben kur elitat humbasin autoritetin moral dhe kur qytetarët nuk besojnë më te drejtësia e rendit që i qeveris. Nga kjo perspektivë, shpërbërja e Bashkimit Sovjetik shfaqet si një mësim universal. Perandoritë nuk rrëzohen vetëm nga armiqtë e jashtëm. Ato shemben kur kontradiktat e brendshme bëhen më të forta se propaganda që përpiqet t’i fshehë. Historia e shekullit XX dëshmoi se kontrolli mbi mendimin, censura dhe frika mund ta zgjasin jetën e një sistemi, por nuk mund ta shpëtojnë atë përgjithmonë. Deklarata e dorëheqjes së Gorbaçovit, e cituar gjerësisht në material, ka vlerën e një dokumenti historik dhe filozofik njëkohësisht. Ajo përmban një ide themelore: liria është fitore edhe kur sjell pasiguri. Në thelb, Gorbaçovi pranon se reforma demokratike nuk mund të realizohej pa kosto, por ai mbetet i bindur se çlirimi politik dhe shpirtëror i njeriut është një vlerë më e madhe sesa mbijetesa artificiale e një sistemi të kalbur.

Në aspektin e situatës së sotme ndërkombëtare, materiali fiton aktualitet të veçantë përmes krahasimit të heshtur midis epokës së Gorbaçovit dhe epokës së Putinit. Njëri kërkoi dialog me Perëndimin, çarmatimin dhe hapjen; tjetri identifikohet me rikthimin e logjikës së konfrontimit, militarizmit dhe nostalgjisë perandorake. Kjo përballje nuk është vetëm ruse. Ajo përfaqëson përplasjen e dy vizioneve për botën: një bote të bazuar te bashkëpunimi dhe një bote të bazuar te forca. Megjithatë, për hir të objektivitetit historik, duhet theksuar se përgjithësimet për popuj të tërë kërkojnë kujdes. Historia ruse ka nxjerrë si figura imperialiste, ashtu edhe disidentë të mëdhenj, demokratë, shkrimtarë, filozofë dhe mbrojtës të lirisë. Për këtë arsye, përgjegjësitë politike të regjimeve duhen dalluar nga karakterizimet kolektive të një kombi të tërë. Pikërisht kjo qasje e matur e bën analizën historike më të besueshme dhe më të dobishme për brezat.

Mesazhi më i rëndësishëm që del nga ky material është se arsimi, kultura dhe formimi intelektual nuk janë zbukurime të pushtetit, por kushte të domosdoshme për ushtrimin e tij me përgjegjësi. Një udhëheqës mund të sundojë përmes frikës, por nuk mund të ndërtojë një të ardhme të qëndrueshme pa vizion, dije dhe kulturë demokratike. Historia e Bashkimit Sovjetik e dëshmoi këtë me një çmim të jashtëzakonshëm njerëzor.

Për brezat e rinj, kjo histori mbetet një paralajmërim dhe një mësim. Asnjë ideologji nuk është më e rëndësishme se liria e njeriut. Asnjë shtet nuk është më i fortë se e vërteta. Dhe asnjë pushtet nuk mund të mbijetojë gjatë nëse ngrihet mbi frikën, gënjeshtrën dhe mohimin e dinjitetit njerëzor. Pikërisht këtu qëndron aktualiteti i përhershëm i dramës sovjetike: ajo nuk flet vetëm për të kaluarën e Rusisë, por për fatin e çdo shoqërie që harron se demokracia, liria dhe përgjegjësia morale janë themelet e qytetërimit modern.

THE NORTH OF ALBANIA THAT SPEAKS WITH THE VOICE OF PAIN: A CALL THAT MUST NO LONGER REMAIN SILENT- By Isuf B.Bajrami

Sister Adelina Marku raises alarm over the difficult conditions in Albania’s remote areas: “Health cannot be a matter of fate, but a right”.

There are moments when words are no longer just words. They become pain. They become prayer. They become a call that rises from the depths of the earth and reaches the conscience of an entire nation.

In Tirana, during a national protest, the voice of Sister Adelina Marku from Mirdita was not merely participation in a gathering. It was the echo of another Albania — one that is not seen enough, not heard enough, one that lives between deprivation and long endurance.

And she said something that cannot pass as an ordinary political statement. She said:
“Thank God my parents do not get sick, because in the north, if you fall ill, we are left unprotected.”

In this sentence, there is not only personal concern. There is a silent accusation. There is a reality that does not require interpretation, but responsibility. Because when a citizen of this country prays that health be luck rather than a right, then something fundamentally important is no longer functioning properly in society.

Is this the Albania that was promised over 36 years? Is this the equality that was spoken of in programs, in speeches, and in repeated promises?

In the remote areas of the north, life is often measured not by development, but by survival. Not by standards, but by the distance to a doctor, by roads that are not always accessible, by time becoming an enemy when emergency knocks on the door.
And this is not only a matter of infrastructure. It is a matter of dignity.

Because a state is measured not only by its developed centers, but by the way it treats its most distant and forgotten edges. And when the edges feel abandoned, the center can no longer be called complete.

Sister Adelina Marku also spoke about another painful reality: the sense of partial and insufficient development that fails to cover long-standing wounds.
“The north is proud of a few small things that have been done, but this is not enough. After 36 years, we still cannot live with such basic shortages.”

These are not just words. They are a mirror. They reflect a reality where progress often appears as an island in the middle of a vast sea of unmet needs.

In this context, silence becomes complicity. And forgetfulness becomes a greater danger than shortage itself.

Because shortage is visible. Forgetfulness is not — but it is felt every single day.

And perhaps here lies the deepest moral weight of this story: the fact that these voices are not asking for privilege, but for equality; not for pity, but for justice; not for new promises, but for genuine care.

At the end, the words of Gjergj Fishta rise like a deep spiritual reminder over this entire reality:
“The national flag has no meaning among us, if we do not have love for the Homeland!”

Bibla,Proverbs 31:8-9
“Hap gojën për të pagjeturin dhe për të gjithë ata që janë të braktisur. Mbro të drejtat e të varfërve dhe të nevojtarëve.”

And the question remains — one that does not require rhetoric, but conscience:

How long can a country live, when part of it is still praying for the most basic necessities of life?

The Land of Leka,06.06.2026

VERIU I SHQIPËRISË QË FLET ME ZËRIN E DHIMBJES: NJË THIRRJE QË NUK DUHET TË HESHTË MË – Nga Isuf B.Bajrami

Motër Adelina Marku ngre alarmin për gjendjen e rëndë në zonat e thella të Shqipërisë: “Shëndeti nuk mund të jetë fat, por e drejtë”.

Ka momente kur fjala nuk është më thjesht fjalë. Bëhet dhimbje. Bëhet lutje. Bëhet thirrje që del nga thellësia e tokës dhe ngjitet deri te ndërgjegjja e një kombi të tërë.

Në Tiranë, në një protestë kombëtare, zëri i Motër Adelina Markut nga Mirdita nuk ishte thjesht pjesëmarrje në një tubim. Ishte jehonë e një Shqipërie tjetër — asaj që nuk shihet sa duhet, asaj që nuk dëgjohet sa duhet, asaj që jeton mes mungesës dhe durimit të gjatë.

Dhe ajo tha diçka që nuk mund të kalojë si fjali e zakonshme politike. Tha:
“Faleminderit Zot që prindërit e mi nuk sëmuren, sepse në veri, nëse të bie një sëmundje, ne mbetemi të pambrojtur.”

Në këtë fjali nuk ka vetëm një shqetësim personal. Ka një akuzë të heshtur. Ka një realitet që nuk kërkon interpretime, por përgjegjësi. Sepse kur një qytetar i këtij vendi lutet që shëndeti të jetë fat dhe jo e drejtë, atëherë diçka thelbësore nuk funksionon më si duhet në shoqëri.

A është kjo Shqipëria që u premtua për 36 vite rresht? A është kjo barazia që u përmend në programe, në fjalime dhe në premtime të përsëritura?

Në zonat e thella të veriut, jeta shpesh nuk matet me zhvillim, por me mbijetesë. Nuk matet me standarde, por me distancën deri te një mjek, me rrugët që nuk janë gjithmonë të hapura, me kohën që bëhet armik kur urgjenca troket në derë.

Dhe kjo nuk është vetëm çështje infrastrukture. Është çështje dinjiteti.

Sepse një shtet matet jo vetëm nga qendrat e tij të zhvilluara, por nga mënyra si i trajton skajet e tij më të largëta. Dhe nëse skajet ndihen të harruara, atëherë qendra nuk mund të quhet e plotë.

Motër Adelina Marku foli edhe për një tjetër realitet të dhimbshëm: për ndjenjën e një zhvillimi të pjesshëm dhe të pamjaftueshëm që nuk arrin të mbulojë plagët e vjetra.
“Veriu krenohet me disa gjëra të vogla që janë bërë, por kjo nuk mjafton. Pas 36 vitesh, nuk mund të jetojmë ende me mungesa bazike.”

Këto nuk janë thjesht fjalë. Janë pasqyrë. Janë reflektim i një gjendjeje ku përparimi shpesh duket si një ishull në mes të një deti nevojash të paplotësuara.

Në këtë kontekst, heshtja bëhet bashkëfajtore. Dhe harresa bëhet rrezik më i madh se mungesa.

Sepse mungesa shihet. Harresa nuk shihet — por ndihet çdo ditë.

Dhe ndoshta këtu qëndron edhe pesha më e madhe morale e kësaj historie: fakti që këto zëra nuk kërkojnë privilegje, por barazi; nuk kërkojnë mëshirë, por drejtësi; nuk kërkojnë premtime të reja, por kujdes të vërtetë.

Në fund, fjala e Gjergj Fishta ngrihet si një kujtesë e thellë shpirtërore mbi këtë realitet:
“Flamuri kombëtar nuk ka ç’ka ban ndër ne, po kje se dashtni nuk kem’ për Atdhe!”

Bibla,Proverbat 31:8-9
“Hap gojën për të pagjeturin dhe për të gjithë ata që janë të braktisur. Mbro të drejtat e të varfërve dhe të nevojtarëve.”

Dhe mbetet pyetja që nuk ka nevojë për retorikë, por për ndërgjegje:

Sa gjatë mund të jetojë një vend, kur një pjesë e tij ende lutet për gjërat më themelore të jetës?

Vendi i Lekës,06.06.2026

Lajmet me interesante

Lajmet e fundit

ARKIVA E LAJMEVE

Kliko këtu për të parë arkivën e lajmeve

Send this to a friend