VOAL

VOAL

(Video) Amnistia fiskale/ Ekspertja Suzana Guxholli: Amnistia fiskale shkatërron ekonominë! Qeveria po përdor emigrantët si të moshuarit me inceneratorët

July 5, 2022
blank

Komentet

blank

PËRSHPIRTJE PËR SHPRESËN, ZONJËN E NDERUAR OSE VIRTYTIN… Nga Visar Zhiti

Ka njerëz që ikin nga kjo jetë me pikëllimin e atyre që i deshën dhe i duan deri sa të jenë, duke lenë dritën e tyre, por, ja, që nuk përbëjnë lajm, nuk shkruajnë gazetat, nuk thonë gjë televizionet, sepse jetuan modestisht, punuan pa zhurmë, me përkushtim ndaj familjes, fëmijëve gjithë nder dhe me virtyte.

Edhe pse në anonimat, jeta jo vetëm që do të ishte e zbrazët pa ta, por ata janë dhe vetë vlera njerëzore e jetës.

Kështu po bisedonim ne, që e kemi njohur zonjën Shpresa Agaj, që ndërroi jetë në këtë 7 gusht në një spital afër shtëpisë së saj, në Bloomingdale, në rrethinat e Chicago-s. Jemi mbledhur për shpirtin e saj, ka lule dhe qirinj po flasim me zë të ulët për të, por me ngrohtësi dhe përdëllim duke parë fotografi të saj e duke përsjellë kujtime,

Ishte ashtu siç ka dhe emrin, Shpresa. Me mirësi me dritë. shpesh të trishtë, por të vërtetë.

Bashkëshortja e shoqja e një burri të nderuar, Maliq Agaj, që po ashtu dhe ai, me ato virtyte dhe heshtje. Punëtor gjithë jetën. Që nga viti 1998 ikën nga Vlora dhe mërguan për në SHBA, që të ishin bashkë me fëmijët e tyre. Por familjet e tyre kanë histori, nga ato që janë pjesë e historisë së përbashkët, e historisë së re të Shqipërisë.

SHPRESA

është e bija e Dane Zdravës, lindi në Berat në vitin 1938 dhe aty u shkollua, por nuk mund të merrte dot studimet e larta, sepse…

Babai i saj, sot “Qytetar Nderi” i Beratit, i dekoruar me Medaljen “Nënë Tereza”, ka qenë i dënuar politik dy herë me burg të rëndë në diktaturën enveriste. Pse? Sepse Dane Zdrava kishte studiuar në Itali, kishte mbaruar Akademinë Navale në Napoli, ishte biznesmen me të parët, ai solli kombajnat e para në Myzeqe, ngriti centralet e parë, hapi kinemanë e parë në Berat, edhe dyqanin e parë të modes në Tiranë, deputet i Parlamentiti shqiptar në 1943, bamires i shquar, prenotonte sallat deri dhe në Romë, ku shkrimtarja Musine Kokalari do të zhvillonte takimet me lexuesin e do të fliste për Shqipërinë. Edhe pajën e martesës ua bënte ai vajzave të shokëve dhe miqëve që nuk mundnin, madje dhe fitimtarëve, që u futën në Tiranë me ato uniformat e reja e të pastra, ai i kishte paguar. Dhe ata e burgosën me të parët. E çuan në kënetën e Vloçishtit, ku ishin të burgosur dhe shkrimtarët Mitrush Kuteli e Arshi Pipa, etj, etj.

Mbas daljes nga burgu rriti me përkujdesje dhe urtësi fëmijët e vet, Shpresën e bukur dhe tre djemtë pas saj. që ta ndjenin persekutimin sa më pak, vetëm nga jashtë, jo nga brenda.

Pastaj erdhi një djalë nga Vlora, që kërkoi dorën e vajzës së tij. Po cili ishte ky?

MALO

e thërrasin, ka vërtet qëndresë dhe durim mali, e quajnë Maliq Agaj, i biri i Shero Eminit, i cili bashkë me djalin e madh, Ago Agajn do të merrnin pjesë në Luftën e Vlorës të 1920 dhe do të mbështesnin dhe Kongresin e Lushnjës. Familje nacionalitësh, arsimdashësish, Agoja do të diplomohej në Austri për inxhineri agrare, do të bëhej prefekt në Mitrovicë në Kosovë dhe minister i bujqësisë dhe regjimi i ri komunist do ta dënonte me vdekje, por ai, bashkë me vëllain tjetër e kushërinj të tjerë mërguan në SHBA, dhe iu përkushtuan çështjeve atdhetare, Agoja shkruajti libra historie, botonte artikuj në “Dielli” deri sa mbylli sytë.

Maliq Agaj mbeti në Vlorë, të mbante nënën e të kujdesej për motrat, për nipër e mbesa dhe do të përndiqej gjithë jetën, nuk do t’i jepeshin kurrë ato që quheshin “triska fronti”, që veçonin nga të tjerët për keq, do të punonte ku të mundëte, punëtor krahu, në ndërtim, por do të ishte mjeshtër si saldator.

Shpresa me Maliqin ngritën një shtëpi plot dashuri në kohën e mjerimit të madh. Por kishin atë frymë besimi dhe force si një amanet të të parëve të tyre. Maliqi made gdhëndi vetë dhe një raft librash, i blinte të gjithë librat e reja, përkthime nga letersia botëore dhe kishte piktura në shtëpi të miqve të tij piktorë. Shokë të tij do ishin dhe shkrimtarët, patjetër ata të persekutuarit.

Shpresa e bukur, me buzëqeshjen të patretur, iu përvesh punëve të rënda në bujqësi, në ullishten e Vlorës, dimër, verë me çizme nëpër baltë, punonin kanaleve dhe mblidhnin ullinj për shtetin me duart e enjtura.

Rritën tre fëmijë, dy vajza si yje, të shkëlqyera në shkollë dhe në rrugë, të pastra në veshje dhe sjellje.

Shpresa mori dhe një makinë qepëse, është dhe sot në reliket e shtëpisë dhe qepte, këmisha e fustane, sajonte me copat mrekullira, atje vinin, thjeshtësia përzihej me elegancën, moda me të pranueshmen, të gjithë do të vinin për të qepur te ajo. Fëmijëve të tyre nuk u mungonte asgjë, falë duarve të arta të prindërve, dashurisë së tyre, të meritës që ditën të ishin nënë e devotshme dhe baba me dinjitet.

Kur doli nga burgu poeti Kudret Kokoshi, i diplomuar në Itali, Shpresa me Maliqin e ftonin në shtëpi, që t’u jepte fëmijëve mësime italishteje. Me gjithëse nuk do të lejoheshin të shkonin në shkolla të larta, me “biografi të keqe”, u vinë letra nga Amerika, pako nga xhallarët e arratisur.

Brengat, shqetësimet e tyre, padrejtësitë jashtë, sherret, kurrë nuk lejuan që t’i ndjenin dhe fëmijët e tyre, përkundrazi ata panë vetëm harmoni e mirëkuptim e dashuri, me shpresën se gjerat do të bëhen me mirë.

BASHKË PËRHERË

Dhe erdhi koha e ndryshimeve të mëdha, perandoria komuniste po binte, në Shqipëri nisën protestat e fillimit të viteve ’90. Shkodra kërkonte të shkulte bustin e Stalinit nga piedestali, ndërsa në Vlorë gratë e persekutuara u futën në grevë urie. Mes tyre ishte dhe Shpresa Agaj, qëndrestare, kurajoze dhe zonjë. Megjithëse shqiptarët në grevë urie kishin qenë gjithmonë…

Me fundin e diktaturës, Shpresa dhe Maliqi dolën ne pension, qenë rropatur gjithë jetën, por pensioni ishte i pakët. I martuan fëmijët, po ndjenin gëzimin e të bërit gjyshe e gjysh dhe i mësonin nipërit e mbesat të dhuronin e të buzëqeshnin, i ushqenin, luanin me ta.

Pas zhgënjimeve jo të pakta dhe vitit vrastar ‘97, edhe ata ikën, mërguan në SHBA, të ishin bashkë me fëmijët e tyre, krenarë madje, kishin tani dhe ç’të trashëgonin ata, por mbi të gjitha, bashkë me dashurinë, dinjitetin e jetës. U bënë nështesa amerikanë, por flamurin e Shqipërisë e mbajtën gjithmonë pranë atij të SHBA-së. Krijuan miqësi të reja, me shqiptarë nga të gjitha trevat, nga

Maqedonia e Kosova e nga Çamëria, por shqetësimet për atdheun nuk i ndanë nga vetja kurrë. As librat shqip.

Po rinoheshin. Maliqi kishte vuajtur nga shëndeti, sidomos nga stomaku, edhe Shpresa nga tensioni dhe ëntja e këmbëve, I fryheshin, pasojat nga punërat e rënda në diktaturë, por këtu patën përkujdesin më të madh.

Dilnin në kopshtin veror në shtëpinë e bukur, ulur në poltrona mes blerimeve, pemëve dhe luleve të shumta, me kafenë që ua silltnin në tryezë, bisedonin me orë të tëra, lexonin të dy, shkonin në dhomën e tyre, hapnin televizorin, ndiqnin emisonet e Tiranës, flisnin në telefon, shikonin fb, diskutonin me miq, shkonin në Atdhe, por duke u moshuar, duke i pakësuar të gjitha. Vetëm dashurinë dhe merakun jo.

Sapo u kthyen nga vizita e fundit në atdhe. Të lodhur, por të mbushur. Shpresa me këmbët e nxira, por me zemrën e bardhë, qe çmallur me shtëpinë e saj në Durrës dhe Maliqi i gjallëruar nga takimet në Vlorën e tij.

Dhe pa u ankurar kurrë, kurrë, pa ia zbrazur ndokujt dhimbjet e veta, madje as fëmijëve, Shpresa mbylli sytë si për t’u shplodhur në mesditën e së dielës, shpirti i saj mori rrugët qiellore me Maliqin e saj te kryet, duke i shtrënguar dorën dhe fëmijët e pikëlluar.

Pafund po vërshojnë mesazhet nga kudo, nga Amerika e Atdheu, nga Kanadaja e nga Europa, nga arbëreshë, etj, dhe nuk është vetëm lehtësia e mrekullueshme e komunikimit elektronik sot, por dhe mrekullia e zemrave njerëzore, Shpresa duke ikur vetë, ngjalli bisedat e mira, njerëzit po kujtojnë vlera e virtyte, e mira, e urta, e dashura, zemërbardha, po thonë, e kujtojnë si teta Shpresa, kur vinin në shtëpinë e saj, edhe në kohën e krizave, ndante ushqimin me ne, ishim të dobëta dhe na ushqente bashkë me çupat e veta, e paharruara, zonjë e nderuar, shkruan një tjetër, heroinë, ngushëllime familjes, që i shërbeu si askush, qoftë e parajsës, do ta kujtojmë fisnikërinë e saj, urtësinë e mirësinë, thekson prapë një tjetër, Shpresa e mirë, njerëz të tillë rrezatojnë dhe pas ikjes, etj, etj.

Po bashkëshorti, Maliqi i saj, mbas 60 vjetesh me të, duket sikur dridhet nga e ftohta e vetmisë. Donte ai të ikte i pari, po punët e Zotit, nuk i di askush. Po Shpresa ka lënë aq ngrohtësi dhe aq vetvete dhe aq siguri për shokun e jetës, babain e fëmijëve të saj. Ata, duke qenë vetë familjarë, e dinë dhe e ndjejnë babain, dashurinë e patjetërsueshme, të patundëshme të tij, se pasuria e vërtetë është familja e mirë, dashuria e saj dhe ky është amaneti i vërtetë i që na vjen nga nënat..

Lutjet për shpirtin e Shpresës vazhdojnë.

POROSIA

Dhe ky është shkaku i këtij shkrimi, përshpirtje për të thjeshtën dhe virtytin, për një grua me ato veti që duhet t’i kenë të gjitha së brendshmi, se është tjetër gjë të shquarit dhe lavdia, kryeministre, presidente, yll kinemaje a mode, deputete, super e pasur, drejtoreshë a çdo profesion, etj, etj, sot kujtuam Shpresën, e zakonshme si jeta e saj, që nuk e mposhtën përndjekjet dhe vuajtjet, por dhe begatia e mëvonshme, as lumturia, jo nuk e tjetërsuan, qendroi me fuqinë instiktive dhe të madhërishme të gruas, bashkëshorte dhe nënë.

Nuk kam njohur njeri me aq edukatë, shkruante një tjetër më së fundmi. Dhe ajo edukatën nuk e kishte të mësuar, por karakter. Pa thënë asgjë, as emrin e saj, madje duke ikur përgjithmonë, u kujtoi të gjithëve të gjitha këto, që nuk përbëjnë lajm, për të cilat s’ka kamera e intervista, gazetat nuk do të shkruajnë, por përtej këtyre, urtësisht dhe pa zhurmë Shpresa dha shpresë për mirësi dhe nder dhe virtyte (…nuk na duhet një demokraci pa virtyte, na mësonte Papa Vojtila…), për të vërtetën e të jetuarit vetëm me to. Prandaj dhe mbetet zonjë e nderuar dhe grua e bukur.

Në foto poshtë: Zonja Shpresa me bashkëshortin e saj Maliq Agaj

 

 

blank blank blank

blank

“E shkuam dheun me sitë”- Shalli dhe plumbi që u mori jetën, ekspozohen sendet personale të Genc Lekës e Vilson Blloshmit

Sende personale të poetëve Genc Leka e Vilson Blloshmi janë ekspozuar në Hollin e Institutit të Studimit të Krimeve dhe Pasojave të komunizmit.

Shalli dhe ora e dorës së Vilson Blloshmit, një dorëshkrim i Genc Lekës dhe një plumb i gjetur në vendekzekutimin e tyre, u shfaqën në 45 vjetorin e vrasjes së tyre nga regjimi, ndërsa vëllai tregon detajet.

“Sot ndajmë me ju, dhimbjen 45- vjeçare të vrasjes së dy djemve. Njëri u vra 36 vjeç- Genc Leka, ndërsa tjetri, vëllai im Vilsoni ishte 29 vjeç. Kam gjetur plumbin. E kemi shkuar dheun në sitë dhe mes dy kokave gjetëm këtë plumb. Ishte pranë kokave të tyre, ku kishte vetëm gurë, dhe kjo do të thotë që i kanë thyer dhe pastaj i kanë vrarë”, tha vëllai i Vilson Blloshmit, Bedriu.

Procesi ndaj poetëve që vinin nga familje kundërshtare të regjimit, nisi në maj të vitit 1975 ndërsa ata u ekzekutuan më 1977, ndërsa ekspozita shfaq gjithë procesin sipas studiueses Armanda Hysa.

“Përmes fotove merrni informacion për rininë, procesin hetimor, gjyqësor, vendimin e ekzekutimit, vendin e ekzekutimin dhe varrosjes e gjetjen e tyre”, tha studiuesja.Të ekzekutuar që më 1977, eshtrat e dy poetëve që u akuzuan për sabotim ekonomik e agjitacion e propagandë duke bërë që të analizoheshin edhe dorëshkrimet e tyre, u gjetën vetëm më 1994 nga familja duke ju dhënë më në fund një varr.
(BalkanWeb)

blank

(Video) Amnistia fiskale/ Ekspertja Suzana Guxholli: Amnistia fiskale shkatërron ekonominë! Qeveria po përdor emigrantët si të moshuarit me inceneratorët

Ekspertja e ekonomisë Suzana Guxholli komentoi në edicionin e pasdites me Armela Ferkon në Syri Tv çështjen e amnistisë fiskale.

Ajo deklaroi se është kundër kësaj nisme ndërsa theksoi se burimi i këtyre parave ka shumë pak gjasa të jetë nga emigrantët, dhe i përket atyre që kanë bërë para të zeza.

Së pari paraja kriminale sado e madhe qoftë dhe sado nevojë të ketë ekonomia për një shumë likuiditeti është gjithnjë e papranueshme, shkatërron strukturën ekonomike.

Së dyti Shqipëria që tenon bashkimin në BE dhe do të shkojë në standardet europiane ka damkën e zezë pasi jemi të shtatët për kultivim kanabisi.

Në Moneyval mbajmë ngjyrën gri. Në këto kushte, edhe sikur mos të ishte kaq e zezë përqasja ndaj amnistisë, duhet të kishim dëgjuar FMN-në të frenonim këtë proces.

Me shumë gjasa si ato fluskat që bëhen për të tërhequr vëmëndjen. Nuk kemi ne një diasporë, biznese kaq të mëdha që operojnë jashtë kufijve dhe t’i sjellim këtu.”-tha Guxholli.

Më tej ekspertja e ekonomisë deklaroi se po përdorin emrat e emigrantëve si emrat e të moshuarve që u përdorën për të bërë lëvizje fiktive parash nga inceneratorët.

“Skema të tilla të ashtuquajtura biznesi që pastrojnë paratë dhe në lëvizje fondesh publike në përfitim të privatëve dhe individëve janë të njohura.

Në një shtet ligjor ku ka kontroll, s’bëhen këto skema. Kompani fantazëm që xhirojnë shërbime fiktive. Qeveria e ka në dorë të kontrollojë dhe të parandalojë këto skema.”-tha ekspertja.

 

blank

Ekstravaganca duhet me dinjitet artistik jo me banalitet Nga Eriona Rushiti

Sigurisht që mbrëmë jo të gjitha shtetet arritën të shkojnë në finale dhe nuk është fundi i botës. Me aq sa i kam ndjekur këngët e Eurovisionit këtë vit, si dhe perfomancat e natës së parë, mendoj që kualifikimet për në finale ishin të pritshme dhe të drejta.
Këngë të stileve të ndryshme, por mbi të gjitha përfaqësime shtetesh me koncepte të qarta për atë që prezantonin.
Dhe mbrëme nuk vura re ndonjë ndasi politike apo gjeopolitike, sepse këngët që nuk kaluan ose ishin të vjetra në stil, ose nuk u kënduan mirë, pasi këngëtarët nuk e përballuan skenën siç duhej, ose si në rastin tonë ku të gjitha komponentet e një kënge çaluan.
Të përfaqësosh një shtet (në të gjitha fushat e artit, të sportit etj.) është fat dhe përgjegjësi, sepse jo çdokujt i vjen kjo mundësi.
Të marrësh pjesë në një garë kënge, në radhë të parë duhet të kesh këngën, pastaj interpretimin, e në fund performancën. Sikur njëra nga keto të mos jetë në vendin e duhur, ajo skene e madhe të nxjerrë zbuluar. Dhe ne mbrëm nuk kishim asnjerën nga këto komponente:
1-Kënga ishte një miksim i gjithçkaje dhe i asgjëje.
2-Interpretimi nxori në pah mungesën e regjistrit të poshtëm (vokal) dhe pamundësi për të kërcyer e kënduar njëkohësisht ( qoftë edhe atë material që më shumë është krijuar si këngë stadiumi, me britma, me numra 1-2-3 e fjalë pa asnjë lidhje logjjke me njëra-tjetrën)
3-Dhe, së fundmi, performanca që kishte si qëllim vetëm lëvizjet joshëse për një publik të orëve të vona të natës.
Të gjitha këto komponente dukej se ishin bërë “me vesh” i themi ne nga anët tona😂. Këngë me një strukturë arna-arna, ku është gjetur vetëm një motiv i kapshëm për veshin dhe e gjithë pjesa tjetër e mbushur me pasthirrma agresive a thua se po shkonim në luftë. Një tekst që ka brenda edhe “xhamadanin vija-vija”, edhe fjalën “regret” , edhe “toca-tocalo, “ edhe “ta marrsha”, edhe “ma ke bo jeten si lojna, avion” e nuk mbaj mend çfarë ka brenda tjetër😂
Nisur nga kjo, edhe performanca sigurisht që nuk mund të ketë as koncept, e as fabul, kështu që do i thërrasësh në ndihmë ndonjë pjesë intime për të terhequr vemendje e për të justifikuar titullin e këngës “Sekret” që as atë nuk e justifikoi, sepse sekreti doli sheshit😂
Edhe njëherë e theksoj që përfaqësimi i një shteti është mbajtja e atij flamuri në dorë dhe jo qëllimi për të bërë sa më shumë ndjekës në profilin tënd. Edhe pse Ronela bëri më të mirën e mundshme, ka bërë aq sa mund të bëjë ajo për veten e saj, por jo për shtetin që përfaqëson, sepse ne dimë akoma të ndërtojmë një vijë të bukur melodike, ne dimë akoma të ndërtojmë një mesazh kënge apo të rendisim ca vargje, ne dimë akoma të këndojmë të vetëm në skenë, qofte edhe me një ndriçim modest e të emocionojmë me vokal…
Ne dimë akoma të shijojmë muzikë dhe kur them ne, e them si për brezin tonë (profesionist apo jo), por edhe për brezin e djalit tim që më tha: “Shumë më bukur Moldavia, o ma, me atë folkun e pastër, sesa ne me këtë këngë”.
Kam shumë për të folur e treguar sesi punojnë shtetet në drejtim të përfaqësimit të tyre, qoftë edhe në këtë Eurovisionin që thuhet se nuk është më si dikur, por që në fund ka një vlerësim për të gjithë. Dhe peshën e vlerësimit e marrin juritë profesioniste të secilit shtet si dhe votat e publikut.
Jam e sigurt që mbrëmë Shqipëria nuk ka marrë vlerësim të jurive profesionale, por mund të ketë pasur vota publiku, e kryesisht të fanatikëve e fansave të përfaqësimit tonë (sepse e bëjnë çdo vit me devotshmërinë më të madhe dhe, në radhë të parë, sepse e duan Shqipërinë), por të cilat nuk mjaftojnë për ta kaluar këtë garë.
Po kthehem edhe njëherë në fillim ku thashë nuk është fundi i botës dhe se Ronela do të vazhdojë jetën e saj artistike për fansat që e ndjekin gjithmonë, por edhe për ata fansa të shtuar këto kohë që me natyrën e saj karizmatike i ka mbajtur gjallë që nga koha e shpalljes si fituese e festivalit.
Por kur paraqitesh në Eurovizion, nuk është njësoj si të bësh një klip e të marrësh ca klikime, nuk është e njëjta gjë me të kënduarit në një shesh të mbushur me të rinj. Jo me kot u censuruan disa foto të Ronelës në provën e saj të parë. Organizatorët e Eurovizionit i kujtuan edhe njëherë ekipit shqiptar faktin që ky është një eveniment familjar. Pra, kemi të bëjmë me një show ndërkombëtar dhe jo individual.
Me këtë nuk dua të them se jam kundra ekstravagancës, apo thyerjes së disa tabuve shqiptare, por të gjitha këto duhen bërë me art, duan eksperiencë skenike, duan krijimtari e, mbi të gjitha, duan dinjitet artistik e jo banalitet.
……….
Jeta vazhdon. Festivale të tjera na presin.
Peace ✌️!
blank

Ukraina thotë se trupat ruse po përpiqen të hyjnë në fabrikën e çelikut në Mariupol

VOA/Marrë nga Associated Press

Zyrtarët ukrainas thanë se forcat ruse sulmuan të shtunën një fabrikë çeliku në qytetin port të shkatërruar të Mariupolit, me sa duket në përpjekje për të eliminuar xhepin e fundit të rezistencës ukrainase në qytetin strategjik që Kremlini pretendon se ushtria e tij e ka vënë nën kontroll.

Njoftimi për sulmin u bë nga një këshilltar i presidencës së Ukrainës ndërsa rreth 1000 civilë qëndronin të strehuar në fabrikën e Azovstalit së bashku me luftëtarët ukrainas që kishin mbetur.

Ndërkohë forcat ruse vazhduan ofensivën në rajonin lindor të Donbasit mes kundërsulmeve të ashpra ukrainase.

Këshilltari presidencial, Oleksiy Arestovich, tha gjatë një konference për shtyp se forcat ruse kishin rifilluar sulmet ajrore ndaj fabrikës masive bregdetare dhe po përpiqeshin t’ hynin me forcë brenda saj, gjë që do të përbënte një ndryshim nga urdhri që dha presidenti rus Vladimir Putin dy ditë më parë.

Ministri rus i Mbrojtjes, Sergei Shoigu i raportoi presidentit rus Putinit të enjten se i gjithë Mariupol, me përjashtim të Azovstalit, ishte “çliruar” nga rusët.

Presidenti rus e urdhëroi atë të mos fuste trupa në kompleks, por të kësaj të bllokonte objektin, një përpjekje e dukshme për t’i bërë ukrainasit të vdisnin nga uria dhe për t’i detyruar ata të dorëzoheshin.

Zyrtarët ukrainas kanë vlerësuar se rreth 2,000 nga trupat e tyre janë brenda fabrikës së bashku me civilë që janë strehuar në tunelet nëntokësore të objektit. Zorti Arestovic tha se forcat ukrainase po përpiqeshin t’u bënin ballë sulmeve të reja.

blank

Kontributi i Shqipërisë për komunitetin botëror Hebre gjatë Luftës së Dytë Botërore Nga Aleksandrino Ikonomidhi Sulioti

Me rastin e ditës së përkujtimit të Holokaustit

Kontributi i Shqipërisë për komunitetin botëror Hebre gjatë Luftës së Dytë Botërore.

Një nga kontributet më të mëdha të Shqipërisë për njerëzimin, dhe veçanërisht për Luftën Anti-Naziste, ishte sigurisht edhe kontributi i saj për komunitetin Botëror Hebre. Një ofertë që për arsye të ndryshme Shqipëria nuk ka qenë kurrë në gjendje të vendose siç i ka hije në skenën diplomatike botërore.

Duke parë me kujdes dokumentet në Arkivin Kombëtar të vendit, dikush vë re që një nga komunitetet fetare më të favorizuara në Shqipëri që morri mish e gjak gjatë periudhës së monarkisë ishte sigurisht ai hebre. Shteti shqiptar i asaj kohe e njohu zyrtarisht në vitin 1937, duke i dhënë një numër privilegjesh të veçanta. Deri në vitin 1935, 151 hebrenj duken të regjistruan në Vlorë, Gjirokastër, Tiranë, Durrës, Shkodër, Kavajë, Sarandë edhe Korçë. Madje politika pro-hebre e Zogut ka arritur në pikën e ftesës së emigrantëve hebrenj në Shqipëri nga gjithë bota, kështu që para pushtimit italian, është regjistruar në burimet qeveritare se 190 familje kanë emigruan nga Vjena dhe Gjermania në Shqipëri.

Një rol të rëndësishëm në inkurajimin e nismave të Zogut për të ftuar emigrantë hebrenj në Shqipëri duket se ka luajtur Sekretari i Shtetit të SHBA-ve Herman Bernstein gjatë qëndrimit të tij në vend (1930-1933). Bernstein, duke qenë vetë hebre, organizoi grupin e parë të hebrenjve shqiptarë si dhe u mor personalisht me rehabilitimin e familjeve hebreje nga Gjermania dhe Austria në Shqipëri.

Pushtimi italian, nga ana tjetër, izoloi komunitetin e vogël hebre në Shqipëri.

Kufizimet e reja legjislative e bënë të vështirë për disa hebrenj që të jetonin në vendin e okupuar. Hebrenjve tani iu desh të tërhiqeshin nga jeta politike, shoqërore dhe kulturore të vendit, për të hequr qafe edhe regjistrimin e detyrueshëm në ushtrinë shqiptare. Sigurisht, kufizimet e vendosura ndaj hebrenjve shqiptarë nuk janë të krahasueshme me persekutimin dhe ekzekutimet masive të hebrenjve në pjesën tjetër të Evropës. Në korrik 1940, me urdhër të qeverisë okupatore, të gjithë hebrenjtë e Durrësit u zhvendosën nga qyteti bregdetar me port në thellësitë e Shqipërisë kontinentale. Sidoqoftë, deri në okupimin gjerman, të gjitha festat fetare hebreje festoheshin hapur dhe respektoheshin plotësisht nga shteti dhe të gjitha bashkësitë e tjera fetare.

Pasi Hitleri erdhi në pushtet, qeveria shqiptare jo vetëm që ftoi qindra hebrenj, por rregulloi procedurat që ata të mbërrinin në Shqipëri sa më lehtë duke gjetur punë dhe strehim dhe duke u natyralizuar. Me hyrjen e nazistëve në Jugosllavi, rreth 2,000 hebrenj shqipfolës u mblodhën nga zonat përreth Ballkanit në Prishtinë. Kryeministri i atëhershëm kuisling Mustafa Kruja i kërkoi Francesko Giacomonit të mos iu dorëzoheshin gjermanëve nazistë por të ndërmerreshin hapat e nevojshme dhe të vendoseshin të gjithë në Shqipëri. Giacomoni, megjithëse ishte në një pozitë jashtëzakonisht të vështirë, e pranoi kërkesën e tij.

Zyra politike e Ministrisë së Brendshme të Shqipërisë, me telegramin nr. 11/19 -30/3/1942, kërkoi nga prefekturat e Prishtinës, Dibrës së madhe, Prizrenit dhe Pejës që të lëshonin një udhëzim udhëtimi brenda tre ditësh për transferimin e hebrenjve në Prefekturën e Beratit. 100 hebrenj të tjerë u mblodhën në Berat më 4 prill përmes Prishtinës nga Jugosllavia, Republika Çeke, Polonia, Gjermania dhe Bullgaria. Dhe kështu Shqipëria e vogël dhe e pushtuar, u bë vendi i parë evropian që dha dorën komunitetit hebre.
Në mes të vitit 1943, duke parë pasojat mbarëbotërore të lëvizjes së qeverisë së kuislinge shqiptare, ish-mbreti Zog, i internuar tashmë në Angli, u përpoq të përfitonte nga avantazhi politik i holokaustit hebre. Ai vetë u premtoi britanikëve dhe amerikanëve rehabilitimin e plotë të 200,000 hebrenjve në Shqipëri, duke u përpjekur të siguronte kthimin e tij në fronin shqiptar. Natyrisht, premtimet e tij të kota nuk mund të preknin askënd dhe ranë në boshllëk.

Përkundrazi, “Levizja Antifashiste Nacional Çlirimtare Shqiptare” gjeti mbështetje nga komuniteti i vogël hebre dhe shumica e hebrenjve të huaj që ishin mbledhur në Shqipëri. Hebrenjtë, megjithë mundimet e tyre të mëdha dhe persekutimet e përgjakshme, u bashkuan në radhët e “Ushtrisë Nacional Çlirimtare Shqiptare”. Për hakmarrje, nazistët gjermanë zbarkuan në Shqipëri një batalion të SS-ve vetëm me shqiptarë, i cili ishte organizuar në Francë në 1943, të quajtur “SS SKENDERBEU”

Në pranverën e vitit 1944, 281 hebrenj u arrestuan dhe u dërguan në një kamp përqendrimi në Prishtinë. Zbarkimi i batalionit edhe arrestimet provokuan protesta edhe brënda qeverisë kuislinge, e cila mbronte karakterin laik të Shqipërisë. Gjithashtu, qeveria Kuislinge e Mustafa Krujës refuzoi të dorëzonte 300 hebrenjtë në Gestapo me pretekstin se nuk mund t’i gjente. Kështu që institucionet shtetërore i furnizuan fshehurazi me pasaporta dhe dokumente false, duke i dërguar në pjesën jugore të vendit për të migruar rehat. Qeveria zgjodhi këtë taktikë për të shmangur një konflikt me popullin shqiptar që urrente nazistët dhe ndihmonte hebrenjtë në çdo mënyrë.

Me mbarimin e luftës dhe fitoren e komunistëve, le të themi se një nga veprimet e para të qeverisë të Beratit ishte takimi i Enver Hoxhës me një grup hebrenjsh që e uruan dhe kërkuan riatdhesimin e tyre gradual. Hoxha, i emocionuar, i falënderoi publikisht për pjesëmarrjen e tyre në linjat e “LANÇ-it ” edhe plotësoi nën drejtimin e sovjetikëve dhe jugosllavëve pothuajse çdo dëshirë të tyre. Ndërkohë, Komuniteti Hebre i Jugosllavisë i dërgoi një letër falënderimi publik Enver Hoxhës për ndihmën dhe guximin e çmuar të treguar nga ai dhe populli shqiptar për shpëtimin dhe mbrojtjen e hebrenjve, ndërsa disa nga hebrenjtë e huaj vullnetarisht qëndruan në tokën shqiptare me vendasit pa u riatdhesuar.

Përbën fakt që Shqipërisë i janë atribuar disa nderime nga komuniteti botëror hebre, duke vlerësuar kontributin e vendit të vogël, megjithatë, qeveria fobike dhe e ankoruar e Tiranës gjatë periudhës së socializmit real, duket se e ka fshehur këtë fakt për arsye të paspecifikuara. Spekulohet se kjo faqe e lavdishme e historisë shqiptare ishte heshtur nga Partia ose sepse komuniteti hebre ishte jashtëzakonisht afër me SHBA-të, disa herë me BRSS-në dhe Jugosllavinë, fakt që shqetësonte Partinë e Punës dhe vetë Enverin, ose sepse ndihma erdhi nga qeveria kuislinge e Mustafa Krujës, e cila pengonte propagandën dhe planet e mëtejshme të diktatorit.

Çështja u hesht dhe u zhduk plotësisht me kalimin e viteve nga çdo aspekt i historiografisë shqiptare, për sa kohë që hebrenjtë u asimiluan me dhunë në luftën e klasave. Sipas një hetimi të lëshuar më vonë, çështja do të rihapej në fshehtësi të plotë gjatë kohës së Ramiz Alisë disa muaj para se ti vinte fundi regjimit. Izraeli do ishte vendi i parë që do kërkonte nga autoritetet shqiptare të gjithë shtetasit hebrenj në fe ose në origjinë. Operacioni u krye në vend në fshehtësi të plotë, nën emrin e koduar “qilim magjik” dhe brenda katër muajsh kishte zbuluar 320 hebrenj që u larguan për në Izrael dhe 50 të tjerë që shkuan te të afërmit e tyre në SH.B.A. Duhet theksuar, se i vetmi komunitet fetar që veproi drejtpërdrejt dhe fshehurazi dhe që nuk ishte i interesuar të ndërtonte baza organizative për të ardhmen e tij në Shqipëri ishte komuniteti hebre, i cili ftoi tërë popullësinë e vet në Izrael dhe në Shtetet e Bashkuara, duke ofruar leje qëndrimi dhe punë.

Material i përshtatur nga libri im grek

REGJIMI KOMUNIST DHE FEJA

Politika fetare në Republikën Popullore Socialiste të Shqipërisë (1945-1991), Selanik 2015 ribotim 2021

blank

Sot në 7 prill në orën 17.00 në protestë në sheshin simbol kombëtar, në Sheshin e Flamurit! Nga Bujar Leskaj

O Flamur gjak, o flamur shkabë,
O vënd e vatr’ o nën’ e babë…

Hymni i Flamurit, Fan Noli

Sot në 7 prill, ora 17.00 shoqëria civile ka thirrur një protestë për mbrojtjen e Sheshit të Flamurit!

Duhet mbrojtur Sheshi i Flamurit, simboli ynë i rëndësishëm kombëtar dhe gjithçka që ka kujtesë historike për Qytetin tonë!

Sepse, nuk është prishur për hir të fasadës vetëm Sheshi i Flamurit. Është prishur e tjetërsuar Sheshi i Kombit!

Nuk është vetëm i Vlorës ai shesh, është i gjithë kombit, edhe shqiptarëve jashtë kufijve, që çdo 28 nëntor vijnë gjithë krenari; është i shqiptarëve të Kosovës dhe Maqedonisë së Veriut; është edhe i arbëreshëve, edhe i arvanitasve, i diasporës, i të gjithëve është ai Shesh!

Kush ka të drejtë të vejë dorë mbi Kujtesën tonë kombëtare, kush e ka tagrin ta bëjë atë?

Asnjë sekt në qeveri, askush që ka pushtet për ca vjet, nuk mund që të vërë dorë mbi Historinë e kaluar dhe atë të ardhme, mbi ndërgjegjen shpirtërore të shqiptarëve, mbi identitetin e Vlorës dhe Shqipërisë!

Vlora nuk e harron gllabërimin e hapësirës publike, shkatërrimin e Historisë!

Vlora nuk mund dhe nuk do ta falë ndërtimin e një terminali autobusësh, apo edhe të çfarëdolloj ndërtimi “prej floriri” kur i vritet Kujtesa, Identiteti, Historia dhe Dinjiteti!

Me ato para publike që harxhohen për betonizimin e Sheshit të Flamurit, mund të rindërtohej në vendin ku ka qenë, tek lulishtja, shtëpia ku Ati i Kombit, Ismail Qemal Vlora, shpalli Pavarësinë e Shqipërisë.

Ndaj u takon qytetarëve vlonjatë në radhë të parë, që pavarësisht bindjeve politike, ta mbështesin protestën dhe reagimin qytetar, sepse kështu ruajmë vlerat e qytetit dhe Historinë!

Dhe qytetarët vlonjatë protestojnë edhe për ata qindra e mijëra motra e vëllezër, miq e shokë, të cilët, pavarësisht se janë në emigrim, e duan Vlorën, Historinë, dinjitetin dhe janë me ne shpirtërisht!

Sheshi i Flamurit dhe mbrojtja e tij nga çdo tjetërsim është detyrë kombëtare për çdo shqiptar.

Është test atdhedashurie për çdo qytetar vlonjat, është test për çdo shqiptar, është marrëdhënia jonë me rrënjët tona, me lirinë, demokracinë, dinjitetin dhe të drejtën!

Me të shkuarën, të tashmen dhe të ardhmen!

Me Qytetin dhe Historinë që do t’u lëmë brezave trashëgim!

Në orën 17.00 në protestë në sheshin simbol kombëtar, në Sheshin e Flamurit!

blank

VOA: Incident në Oscars, Will Smith godet prezantuesin Chris Rock

Fituesi i çmimit Oscar për të aktorin më të mirë, Will Smith goditi me shuplakë në fytyrë prezantuesin e ceremonisë Chris Rock, pas një shakaje që ai bëri me stilin e flokëve të gruas së tij, një moment që tronditi miliona shikues në mbarë botën dhe la hije në historinë e ngjarjes së madhe kulturore.

Një shaka e prezantuesit të ceremonisë Oscars me gruan e aktorit Will Smith shkaktoi një moment tronditës në historinë e Akademisë së Çmimeve Oscars.

Gjatë prezantimit të fituesit të çmimit Oscar për dokumentarin më të mirë, komediani i njohur Chris Rock po tallej me të famshmit e ulur në rreshtin e parë të teatrit Dolby, ku po zhvillohej ceremonia.

blank

Ai bëri shaka edhe me gruan e aktorit Will Smith, aktoren Jada Pinkett Smith.

Duke iu referuar flokëve të saj të qethur shkurt, ai tha se priste ta shikonte atë në një seri të dytë, të filmit të njohur të vitit 1997, G.I. Jane, ku aktorja Demi Moore luan rolin e një ushtarje, me kokë të qethur.

blank

Pinkett Smith nuk e priti mirë shakanë dhe Chris Rock u mundua ta qetësojë atë me një shaka të dytë. Pak sekonda më vonë, Will Smith ngjitet në skenë dhe e godet me shuplakë në fytyrë prezantuesin Rock.

Pasi u kthye në vendin e tij, aktori Smith e shau dhe i tha kolegut të tij, që të mos e zinte kurrë në gojë emrin e gruas, ndërsa publiku ngeli i habitur.

Pas pak aktori Rock morri veten dhe vazhdoi prezantimin.

Jada Pinkett Smith vuan nga një sëmundje e sistemit imunitar që shkakton rënien e flokëve.

Will Smith kërkoi falje për reagimin e tij kur mori çmimin e Aktorit më të Mirë për rolin e tij në filmin “King Richard”, që i dedikohet babait të lojtareve të njohura të tenisit Venus dhe Serena Williams.

blank

Pas 14 vitesh, presidenti izraelit viziton Turqinë

VOA

Presidenti i Izraelit, Isaac Herzog nisi sot një vizitë dy-ditore në Turqi, duke shënuar një përmirësim në marrëdhëniet që kanë qenë të tensionuara për më shumë se një dekadë. Korrespodenti i Zërit të Amerikës, Dorian Jones njofton nga Stambolli.

Vizita e presidentit izraelit Isaac Herzog në Ankara është shenja më domethënëse e përpjekjeve për afrim mes dy vendeve.

Turqia tërhoqi ambasadorin e saj në vitin 2018 në shenjë proteste ndaj sulmeve të Izraelit në Rripin e Gazës. Por Ankaraja po kërkon të normalizojë marrëdhëniet.

“Turqia dëshiron të kapërcejë izolimin e saj rajonal. Për shkak të hapave të gabuar në politikën e jashtme, ka mbetur jashtë lidhjeve të aleancës në Mesdheun Lindor dhe në Lindjen e Mesme. Vakumi që krijoi Turqia u dha mundësi forcimi vetëm rivalëve të saj rajonalë”, mendon Selin Nasi, analiste e politikës.

Ka pasur protesta të vogla nga mbështetësit e palestinezëve përpara vizitës së presidentit izraelit. Presidenti turk Rexhep Tajip Erdogan ka qenë një mbështetës i fortë i çështjes palestineze.

Zoti Herzog pritet të ngrejë shqetësimet izraelite se Stambolli është bërë një bazë për Hamasin, për të organizuar sulme kundër tij. Por analistët thonë se zyrtari izraelit do të jetë i kujdesshëm. Qëllimi është që Izraeli të përmirësojë lidhjet me Turqinë.

“Në thelb, Izraeli e pranon rolin e rëndësishëm që ka Turqia në Lindjen e Mesme. Është një vend i madh, një fuqi e madhe. Kërcënimi kryesor i Izraelit në Lindjen e Mesme është kërcënimi iranian; nuk i duhen të gjitha këto tensione me Turqinë; nuk është e dobishme për të”, thotë Gallia Lindenstrauss, nga Instituti për Studime të Sigurisë Kombëtare.

Shqetësimi kryesor i Izraelit është programi i energjisë bërthamore i Iranit dhe ndikimi në rritje iranian në rajon. Ankaraja gjithashtu e sheh këtë si problem të përbashkët.

“Presidenti Erdogan, në të kaluarën ka shprehur shqetësimet e tij për këtë, për ndikimin iranian. Ky shqetësim vazhdon të jetë”, thotë Ilnur Cevik, këshilltar i presidentit.

Energjia është një fushë tjetër e bashkëpunimit. Turqia është një treg potencial për gazin natyror izraelit. Analistët thonë se Ankaraja i sheh lidhjet e mira me Izraelin si mundësi për përmirësimin e marrëdhënieve me Uashingtonin.

“Turqia ka përfituar jashtëzakonisht shumë nga mbështetja e lobit izraelit në Kongresin Amerikan dhe duke pasur parasysh faktin se marrëdhëniet e Turqisë me Kongresin Amerikan, në veçanti, janë goxha problematike. Padyshim që ka një përpjekje për të rindërtuar koalicionin që ndihmoi politikisht Turqinë në Kongresin Amerikan”, thotë profesori Soli Ozel.

Uashingtoni ka mirëpritur përpjekjet për marrëdhënie të mira mes këtyre dy vendeve. Vizita e zotit Herzogut shihet si hapi i parë. Analistët thonë se një shenjë e suksesit të kësaj vizite do të jetë nëse të dyja palët bien dakord për një takim të ardhshëm midis presidentit turk Erdogan dhe kryeministrit izraelit Naftali Bennett.

blank

Protesta, aktivisti Adriatik Lapaj: Çfarë dreqin po ndodh me këtë vend! S’do të ndalemi derisa situata të normalizohet!

Aktivisti Adriatik Lapaj ka qenë pjesë e protestës për rritjen e çmimeve, që ka bërë bashkë mijëra qytetarët përpara ambienteve të kryeministrisë.

Lapaj tha se çmimet janë rritur në të gjitha sektorët, ndërsa rrogat qëndrojnë të pa ndryshuara. Ai solli në vëmendje masat e ndërmarra nga qeveritë e vendeve të tjera lidhur me këtë problematikë, ndërsa shton se qytetarët nuk do ndalen deri në normalizimin e situatës.

“Përshëndetje të gjithëve! Fjala ime do të jetë bashkë me ju. A është rritur çmimi i miellit? (Qytetarët: Pooo) A është rritur çmimi i orizit? (Qytetarët: Pooo) A janë rritur rrogat? (Qytetarët: Jooo) A është rritur çmimi i bukës? (Qytetarët: Pooo) A janë rritur rrogat? (Qytetarët: Jooo) A janë rritur fasulet? (Qytetarët: Poooo) A janë rritur rrogat? (Qytetarët: Jooo) A është rritur çmimi i naftës? (Qytetarët: Pooo) A janë rritur rrogat? (Qytetarët: Joo). Çfarë dreqin po bëhet me këtë vend? Kjo nuk është krizë vetëm e Shqipërisë është krizë e vendeve të tjera që reflektohet edhe te ne. Si rriten në Shqipëri çmimet me 40%. Po rendis masat e ndërmarra ditën e sotme nga qeveritë e përgjegjshme.

Vuçiç: Nafta do të mbetet 1.5 euro. Në Maqedoni me të njëjtin çmim. Në Kosovë është vendosur që shitësit me shumicë të kenë fitim vetëm 4% të vlerës. Në Greqi qeveria ka lancuar një plan për familjet në nevojë dhe pritet paketë e plotë brenda javës. A keni parë ndonjë masë nga Shqipëria? (Qytetarët: Joooo). A jeni dakord për rritjen e çmimeve? (Qytetarët: Jooo). Ne nuk ndalemi, derisa të ndalojnë këta. Nuk duhet të ndalemi më kësaj here. Kjo është protestë për çmimet, xhepat tanë, nënat dhe baballarët tanë”, tha Lapaj. bw

blank

Akuza penale kundër ish -kancelarit të Gjermanisë Gerhard Shroderit për krime kundër njerëzimit

Ish-kancelari ende nuk dëshiron të distancohet nga kreu i shtetit rus Vladimir Putin. Prokurori i Përgjithshëm tani ka një ankesë kundër Schröder.

Ish kancelari: Ish-kancelari Gerhard Schröder dëshiron të mbetet në bordin mbikëqyrës të drejtorëve  në Gazprom.

Ndaj ish-kancelarit Gerhard Schröder (SPD) janë ngritur kallëzime penale për krime kundër njerëzimit.

Ankesa penale u mor në Hanover javën e kaluar dhe iu përcoll prokurorit të përgjithshëm federal në Karlsruhe të hënën, njoftoi Badische Latest News.

Zyra e prokurorit publik në Hanover konfirmoi për agjencinë e lajmeve AFP se padia ishte marrë dhe se ajo ishte përcjellë.

Sipas artikullit, padia u drejtohej edhe personave të tjerë.

Schröder është kritikuar se nuk është distancuar nga presidenti rus Vladimir Putin.

Ish-kancelari është Kryetar i Komitetit të Aksionarëve të Nord Stream AG dhe Kryetar i Bordit Mbikëqyrës të kompanisë ruse të energjisë shtetërore Rosneft.

Ai po ashtu kandidon për një post në bordin e drejtorëve të kompanisë shtetërore ruse të energjisë Gazprom.

Ish-kancelari Gerhard Schröder flet për “gabime nga të dyja palët” Schröder njeh përgjegjësinë e qeverisë ruse për përshkallëzimin. Megjithatë, sanksionet e nevojshme nuk duhet të çojnë në ndërprerjen e lidhjeve me Rusinë, sipas tij./ZEIT ONLINE, AFP/eb

blank

Presidenti Zelensky refuzon ofertën nga Shtetet e Bashkuara për evakuim por pranon të bisedojë me Putinin për armëpushim

RSI.ch

Lufta në Ukrainë: mbulim i drejtpërdrejtë:

Luftimet midis ushtrive ruse dhe ukrainase në kryeqytetin Kiev

Ka luftime në portat dhe gjithashtu në rrugët që çojnë në qendër të Kievit. Ushtria ruse synon kryeqytetin e Ukrainës nga disa drejtime në natën midis të premtes dhe të shtunës.

Ushtria ukrainase njofton se ka zmbrapsur një sulm rus në një nga arteriet kryesore të Kievit.

Mbi 50 shpërthime dhe të shtëna automatiku u dëgjuan në zonat Shulyavka dhe pranë kopshtit zoologjik.

Presidenti Zelensky refuzon ofertën nga Shtetet e Bashkuara, i gatshëm për ta çuar atë në një vend të sigurt, por tha se ishte i gatshëm të fliste për një armëpushim me Putinin, ndërsa përplasjet gjatë natës u regjistruan në vende të tjera në vend.

Udhëheqësi ukrainas u shfaq në video para zyrës së tij në Kiev, ndërsa predha të reja artilerie të rënda u dëgjuan në qendër të qytetit.

 


Send this to a friend