VOAL

Priten tensione ballkanike para hyrjes së Shkupit në NATO – Nga Shaban Murati

January 22, 2018

Një valë tensionesh lokale me jehonë rajonale po ndihen në Ballkan, të cilat në sizmografin gjeopolitik shënojnë mundësinë e një intensiteti më të madh dhe të një shtrirjeje në vazhdim. Këto sinjale janë pjesë e një harte:

– Në datën 16 janar vritet në Mitrovicë politikani serb, Oliver Ivanoviç dhe menjëherë edhe kryeministrja serbe, edhe i ashtuquajturi ministër për Kosovën në qeverinë serbe nxituan të deklarojnë se vrasësit nuk janë serbë. Një siguri e tillë publike duket vjen nga fakti që shërbimet sekrete serbe, të cilat kontrollojnë Veriun e Kosovës, e dinin qysh më parë se kush ishte ngarkuar për ta kryer vrasjen.

– Në datën 18 janar, Presidenti Maqedonisë, Gjorgje Ivanov zgjodhi pritjen e vitit të ri për trupin diplomatik në Shkup që të njoftonte solemnisht në fjalimin e tij se një ditë më parë, më 17 janar, kishte vendosur e mos e firmoste dekretin e ligjit të parlamentit për përdorimin e gjuhëve, sepse është “represiv dhe antikushtetues”.

– Në datën 16 janar, Ministria e Jashtme e Rusisë boton një komunikatë lidhur me vrasjen e Oliver Ivanoviçit, në të cilën u bën thirrje “të gjitha pranive ndërkombëtare në Kosovë që të ndërmarrin masat e nevojshme për parandalimin e incidenteve të mundshme”. Pra, MPJ e Rusisë e di se do të ketë incidente të tjera si ai i Mitrovicës.

Në datën 17 janar, MPJ e Rusisë publikon një komunikatë, duke mbështetur refuzimin e presidentit maqedonas kundër ligjit për përdorimin e gjuhëve dhe sulmon platformën e përbashkët të partive politike shqiptare në Maqedoni se ajo është kundër bazave kushtetuese të shtetësisë maqedonase, kundër Marrëveshjes së Ohrit, (të cilën diplomatët rusë duket nuk e kanë lexuar) dhe se paralajmëron për tronditje të reja ndëretnike në Ballkan. MPJ ruse e di se do të ketë tronditje të reja ndëretnike në Ballkan.

Në 19 janar, politikani shumë i njohur serb dhe lider i Lidhjes Socialdemokrate të Vojvodinës, Nenad Çanak, deklaroi se vrasja e Oliver Ovanoviçit dhe destabilizimi i Ballkanit i vjen për shtat Rusisë dhe se në bazën ushtarake ruse të Nishit në Serbi janë trajnuar paramilitarët e reparteve sulmuese “serpska çast” për t’u përdorur në Bosnjë. Për këtë trajnim të paramilitarëve serbë nga specialistët rusë bënte të ditur në datën 12 janar edhe portali i Sarajevës “Zhurnal news site”.

Këto sinjale janë të mjaftueshme për të qartësuar diagramën e tensioneve të reja, që pritet të kenë seriale të reja më të forta, por edhe një strategji koordinimi dhe interesi për ta rikthyer Ballkanin Perëndimor tek krizat e vështira të viteve 2016-2017.

Çelësi i shpjegimit dhe i origjinës së stinës së re të tensioneve, ku sapo kemi hyrë, është sindroma malazeze, që don të thotë se ka një interes dhe planifikim të qartë për të krijuar trazira, siç ndodhi në gjashtëmujorin e dytë të vitit 2016 në Mal të Zi, dhe për të njëjtat qëllime, që patën atje, ku shërbimi sekret serb në bashkëpunim me shërbimin sekret rus organizuan një fushatë trazirash të brendshme, që kulmuan me përpjekjen për grusht shteti dhe për vrasjen e kryeministrit malazez gjatë zgjedhjeve të muajit tetor, me synimin për të ndaluar anëtarësimin e Malit të Zi në NATO.

Po përsëritet sindroma malazeze, e cila tani merr emrin sindroma maqedonase, që shkakton tensione. Shkaku është afrimi i fazave të hyrjes së Maqedonisë në NATO. Qeveria e re e Maqedonisë me kryeministër Zoran Zaevin, në këto shtatë muaj në pushtet ka nisur një zhvendosje nga kursi prorus dhe antiperëndimor i ish-kryeministrit Nikolla Gruevski dhe ka ndërmarrë disa hapa për shpejtimin e kohës së anëtarësimit të vendit në NATO, të bllokuar nga Greqia për shkak të konfliktit për emrin. Tani shenjat janë se qeveria e re e Shkupit po demonstron një fleksibilitet më të madh dhe po i jep më shumë rëndësi anëtarësimit në NATO dhe në BE, se sa intransigjencës lidhur me emrin.

Është qëndrim zyrtar i Rusisë, kundërshtimi dhe synimi për të penguar Maqedoninë të hyjë në NATO dhe ministri i Jashtëm rus e ka përkufizuar se ky anëtarësim është për Moskën një vijë e kuqe. Për këtë qëllim, Moska përkrahu me të gjitha forcat dhe mjetet ish-kryeministrin prorus, Nikolla Gruevski gjatë gjithë krizës politike maqedonase 2015-2017 dhe u përpoq ta mbante me zor në pushtet. Pas dështimit të Gruevskit për të ruajtur kolltukun e kryeministrit, Moska shfrytëzoi presidentin prorus Gjorgje Ivanov, i cili vazhdoi trazimin e konfliktit politik dhe etnik në Maqedoni dhe përpjekjet dhe për të sabotuar koalicionin e opozitës maqedonase me partitë politike shqiptare. Karta “Gjorgje Ivanov” po hidhet përsëri në lojën anti-NATO nga Moska dhe akti më i rëndë i tij është jo thjesht mosdekretimi i ligjit për përdorimin e gjuhëve, por nxitja e një konflikti të ri ndëretnik në Maqedoni. Ai dhe partia e tij VMRO-DPMNE po i fryjnë me çdo mënyrë ndezjes së konfliktit ndëretnik dhe pikërisht këtë kërkonte fryma e komunikatës së MPJ të Rusisë.

Element i ri është se MPJ e Rusisë po kërkon që t’i paraqesë Shqipërinë dhe shqiptarët si shkaktarë të kësaj vale të tensioneve në Ballkanin Perëndimor me idetë e të ashtuquajturës “Shqipëri e Madhe”. Ajo, ku ngatërrohet MPJ e Rusisë, është se nuk kupton që populli shqiptar në Maqedoni ka po aq të drejtë të përdorë gjuhën shqipe sa ç’ka edhe popullsia ruse në Krime për gjuhën ruse. Shqipëria nuk ka asnjë punë me gjuhën ruse në Krime dhe as Rusia nuk ka asnjë punë me përdorimin e gjuhës shqipe në Maqedoni. Kjo është e qartë dhe nuk kuptohet pse hyjnë në vallen ruse disa profanë shqiptarë, të cilët bëjnë autogol dhe venë shenjën e barazimit midis interesit të Rusisë dhe atij të Shqipërisë për gjuhën shqipe në Maqedoni.

Është e kuptueshme se ndezja e një zjarri ndëretnik në Maqedoni do të ngrinte një pengesë të madhe dhe do të shtynte për një kohë të pacaktuar anëtarësimin e vendit në NATO, gjë që përbën strategjinë ruse të tensioneve në Maqedoni.

Shteti i dytë, i cili ka interes që Maqedonia të mos hyjë në NATO, por që ka edhe një interes të veçantë të vetin strategjik për tensione në Ballkanin Perëndimor është Serbia. Serbia është me shpatulla pas murit prej kushtit të vënë nga BE për njohjen e Kosovës para se të anëtarësohet në BE. Komisioneri për Zgjerimin, Johannes Hahn, e përsëriti në 18 janar se në BE nuk mund të pranohen shtete, që kanë probleme të pazgjidhura me fqinjët. Në këtë pozicion në trekëndësh, ku ndodhet lidhur me Kosovën, Serbia po përpiqet të shpëtojë duke provokuar tensione dhe konflikte në Kosovë dhe ajo e ka të lehtë këtë objektiv, sepse ajo mban detonatorët e konflikteve të ngrira edhe në Veriun e Kosovës, edhe në të ashtuquajturën “Serpska republika”. Vrasja e politikanit Ivanoviç, pavarësisht se kush do të dalë kokë turku si ekzekutor, i ka në Beograd përfituesit kryesorë. Nëpërmjet këtij tensioni të ri në Mitrovicë, Serbia dhe presidenti i saj kërkojnë të përfitojnë në dy drejtime: së pari, duke rivendikuar sovranitetin e Serbisë mbi Veriun nën pretekstin e mbrojtjes së serbëve atje. Së dyti, përfitojnë t’i bëjnë presion Prishtinës të heqë dorë nga kushti i njohjes dhe të xhirojnë në vend me “bisedimet teknike”, të cilat janë një vrimë në ujë në raportet strategjike midis dy shteteve. Nuk është e rastit që Rusia po nxit fort qarqet ultranacionaliste dhe shoviniste të kishës ortodokse serbe, që të ringjallin histerinë antishqiptare. Drejtoresha e Qendrës së Studimeve të Krizave të Ballkanit modern në Akademinë e Shkencave të Rusisë, Elena Guskova, në 18 janar në portalin rus “eadaily.com” përkrahte peshkopin e njohur antishqiptar Amfilohije se “ka plotësisht të drejtë që është e pamundur të njihet pavarësia e Kosovës”.

Veçori e serisë aktuale të tensioneve është gjithashtu bashkëngjitja e një vale të re të hapur antiamerikanizmi edhe në Prishtinë, edhe në Tiranë, e cila ka qëllimin që të godasë faktorin shqiptar në thembrën e Akilit, që janë marrëdhëniet e kombit shqiptar me SHBA. Fenomeni është tepër shqetësues, sepse, siç më tregonte këto ditë në një bisedë ambasadori i një shteti të rëndësishëm i akredituar në Tiranë, disa politikanë shqiptarë kanë filluar të ankohen nëpër disa ambasada joperëndimore në Tiranë për “ndërhyrje amerikane në punët e brendshme të Shqipërisë”.

Një impostim idiot i disa segmenteve të politikës shqiptare kundër SHBA është e qartë se i shërben strategjisë së Rusisë për të krijuar vakume gjeopolitike dhe për të mënjanuar orientimin euroatlantik të Ballkanit Perëndimor. Nuk është rastësi që Serbia kohët e fundit ia ka ulur fanfarat proeuropiane dhe ka harruar edhe “Procesin e Berlinit”, sepse është angazhuar shumë në “Procesin e Moskës”.

Në këto rrethana ka rëndësi të madhe që faktori shqiptar në Ballkan të ruajë kohezionin e tij kombëtar dhe euroatlantik, për të qenë vazhdimisht syçelët për të parandaluar çdo përpjekje të sponsorizuar për rrëshqitje proruse dhe proserbe. Roli rajonal dhe interesi kombëtar i faktorit shqiptar është që të ruajë fort ekuilibrat gjeopolitikë dhe strategjikë në favor të atlantizmit dhe të integrimit euroatlantik.

twitter
Follow
facebook
linkedin

Fjalë kyçe: faktori shqiptar, Gjorgje Ivanov, kursi prorus, Oliver Ivanoviç, SHABAN MURATI, shërbimet sekrete

Komentet

Cancel reply

Lajme të ngjashëm

Disa sugjerime për konstatim të përbashkët të gjendjes pas Aktgjykimit të 16 shtatorit- Nga VETON SURROI

Këto nëntë konstatime janë vijim i reagimit të parë ndaj aktgjykimit. Ato e marrin si pikënisje se aktgjykimi nuk është i formës së prerë, se ndryshimi i tij mund të kërkohet vetëm me mjete juridike, se përgjegjësia e trajtuar është individuale dhe se dënimi i individëve nuk e zhbën karakterin e luftës së drejtë të UÇK-së. Mbi këtë bazë, dokumenti përmbledh gjendjen politike dhe institucionale dhe synon të krijojë hapësirë për një lexim të përbashkët në Kosovë.

Pas kësaj do të pasojë sugjerimi i një platforme për veprim të përbashkët.

1. Aktgjykimi i 16 shtatorit e ka zënë Kosovën në një krizë të zgjatur politike.

Kosova ka kaluar nëpër tri palë zgjedhje dhe gjendet në një moment kur, nëse kriza politike nuk zgjidhet, vendi mund të përballet edhe me një palë zgjedhje të tjera gjatë vitit. Kësaj gjendjeje i është shtuar një çështje me peshë të madhe juridike, historike dhe emocionale., Aktgjykimi i 16 shtatorit për katër ish krerët e UÇK-së.

Leximi i parë i aktgjykimit e vendosi atë në kornizën e përgjegjësisë individuale, të procesit ende të papërfunduar dhe të karakterit të luftës së drejtë — bellum iustum — të UÇK-së kundër pushtimit nga Serbia. Megjithatë, reagimet publike po ndahen ndërmjet mbrojtjes së pakushtëzuar të të dënuarve dhe trajtimit të aktgjykimit si verdikt ndaj UÇK-së.

Botimi i versionit të plotë publik do t’i sjellë në vëmendje të gjerë gjetjet, dëshmitë dhe përvojat e viktimave. Në mungesë të një leximi të përbashkët, kjo mund ta përshkallëzojë polarizimin, duke i vendosur viktimat, të dënuarit dhe karakterin e luftës së UÇK-së në një përplasje të panevojshme politike e shoqërore.

2. Kosova po rrëshqet në ligjërimin e kundërshtarëve të vet.

Aktgjykimi nuk e pranoi akuzën për krime kundër njerëzimit, sepse nuk u provua se sulmi ishte drejtuar kundër një popullsie civile si të tillë; sipas gjykimit të shkallës së parë, viktimat ishin përzgjedhur kryesisht mbi baza individuale. Ky përfundim e vendos çështjen në kornizën e përgjegjësisë penale individuale për krime lufte.

Megjithatë, një pjesë e debatit ia bart këtë përgjegjësi UÇK-së dhe Kosovës si tërësi, diçka që ka qenë pjesë e ligjërimit të kundërshtarëve të Kosovës gjatë tridhjetë vjetëve të fundit. Në vend të leximit juridik, interpretimi po bëhet pjesë e konfliktit politik-partiak dhe po shumëfishohet në rrjetet sociale si debat mbi “fajësinë” e personaliteteve publike dhe politike për themelimin e Dhomave, funksionimin e tyre dhe vetë aktgjykimin — pra, si mjet për qërimin e hesapeve me kundërshtarët e perceptuar politikë.

3. Aktgjykimi mund të ndryshohet vetëm nëpërmjet procesit të Apelit.

Aktgjykimi i shkallës së parë nuk është përfundimtar. Çështja mund të shqyrtohet në Apel si mbi bazën e ankesave të katër të dënuarve, ashtu edhe mbi bazën e ankesës së Prokurorisë. Shkalla e dytë mund të vërtetojë, ndryshojë ose rrëzojë pjesë të aktgjykimit brenda shkaqeve që do të ngrihen nga palët.

Ndryshimi i aktgjykimit mund të kërkohet vetëm me mjetet juridike të parashikuara nga sistemi i Dhomave të Specializuara. Paraqitja e ideve se ekziston një rrugë politike ose joligjore, përtej procesit të Apelit, krijon pritje të rreme te publiku, familjet dhe përkrahësit e të dënuarve dhe mund të perceptohet si pjesë e garës për përfitim politik.

4. Zhbërja e njëanshme e Dhomave nuk e ndihmon procesin e Apelit.

Vendimet institucionale, gjuha politike dhe sjellja publike mund t’i forcojnë garancitë e mbrojtjes ose të perceptohen si përpjekje për të ushtruar presion ndaj një procesi ende të hapur.

Ideja e zhbërjes së njëanshme të Dhomave të Specializuara-që nënkupton edhe amandamentin të Kushtetutës që nuk në këtë situatë nuk ka gjasa të ndodhë- nuk ofron mjet juridik për rrëzimin e aktgjykimit apo për përmirësimin e pozitës së katër të dënuarve në Apel. Përkundrazi, ajo mund të interpretohet si përpjekje e Kosovës për t’iu shmangur obligimeve të veta dhe ta dobësojë pozitën juridike, politike dhe ndërkombëtare të vendit.

5. Dhomat e specializuara kanë legalitet por jo edhe bazë të gjerë legjitimiteti

Pikënisja politike për themelimin e Dhomave të Specializuara ishte raporti i Dick Martyt dhe Rezoluta 1782 e PACE-s, Asamblesë Parlamentare të Këshillit të Evropës, e miratuar me formulën se nuk paragjykonte statusin e Kosovës.

Hapi vendimtar pasues ishte këmbimi i letrave ndërmjet Kosovës dhe Bashkimit Evropian, i cili gjithashtu nuk kishte dhe ende nuk ka një qëndrim të përbashkët për njohjen e pavarësisë së Kosovës. Procesi, pra, nisi në një organizatë ku Kosova nuk ishte anëtare dhe vazhdoi me një organizatë që nuk e njeh kolektivisht si shtet. Megjithatë, Kosova u trajtua si subjekt i aftë për të marrë dhe zbatuar obligime ndërkombëtare.

Pikërisht ky paradoks ndërmjet detyrimeve që iu kërkuan Kosovës dhe statusit të pabarabartë që iu njoh asaj ka ndikuar, mes të tjerash, që Dhomat e Specializuara të perceptohen gjerësisht nga shtresa të mëdha të popullsisë si institucione me legjitimitet të mangët. Ky perceptim shoqëror, pavarësisht bazës kushtetuese dhe ligjore të Dhomave, është pjesë e realitetit politik që nuk mund të shpërfillet.

6. PACE dhe hija e Dick Martyt

Pretendimet e raportit të vitit 2011 patën pasoja të mëdha politike, kushtetuese dhe institucionale për Kosovën. Deri tani nuk është bërë një ballafaqim formal ndërmjet këtyre pretendimeve dhe asaj që u hetua, u përfshi në aktakuzë dhe u provua ose nuk u provua në gjykim.

Pretendimet që nuk kanë qenë objekt i aktgjykimit nuk mund të cilësohen si të rrëzuara prej tij, por as të vazhdojnë të trajtohen si fakte të provuara. Kështu, vazhdon hija e Dick Martyt përkundër faktit se disa prej pretendimeve thelbësore të tij nuk gjetën mbështetje juridike.

7. Katër qytetarë të Kosovës nuk e gëzojnë mbrojtjen e plotë të sistemit evropian të të drejtave të njeriut.

Katër qytetarë evropianë, qytetarë të Kosovës, gjykohen nga një mekanizëm që zbaton standardet evropiane, por nuk e gëzojnë mbrojtjen e plotë të sistemit evropian të të drejtave të njeriut.

Dhomat janë pjesë e rendit kushtetues të Kosovës dhe janë të obliguara t’i respektojnë standardet e Konventës Evropiane. Megjithatë, katër të dënuarit nuk mund t’i paraqesin Dhomat e specializuara, pra Kosovën, para Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, sepse Kosova nuk është palë në Konventë.

Kështu krijohet një pabarazi objektive ndërmjet standardeve evropiane që zbatohen ndaj tyre dhe mundësisë së tyre për të kërkuar mbrojtje nga sistemi evropian.

Katër qytetarët evropianë, duke qenë qytetarë të Kosovës, janë të diskriminuar.

8. Mandati i Dhomave mbetet pa datë të përcaktuar përfundimi dhe pa mbikëqyrje të përbashkët parlamentare.

Neni 162 i Kushtetutës së Kosovës përmendi një periudhë pesëvjeçare, por përcaktoi se mandati vazhdon deri në njoftimin formal për përfundimin e tij.

Kuvendi miratoi ndryshimet kushtetuese dhe ligjin për Dhomat, por përfaqësuesit e popullit të Kosovës, pushteti dhe opozita, nuk kanë një mekanizëm të përbashkët që përcjell përmbushjen e obligimeve, marrëdhëniet me BE-në dhe kushtet juridike për përfundimin e mandatit.

9. Kosova e ka kaluar provën e Dhomave me pjekuri të veçantë institucionale, por kjo nuk është reflektuar në pozitën e saj evropiane.

Kosova ka pranuar, në një proces kontraktual me BE-në, hetimin dhe gjykimin e ish-presidentit dhe ish-drejtuesve të UÇK-së, ka ndryshuar Kushtetutën, ka krijuar një gjykatë me seli jashtë vendit dhe nuk e ka penguar funksionimin e saj.

Kapaciteti i Kosovës për t’u ballafaquar me tema të rënda dhe për të zbatuar obligime të ndërlikuara ndërkombëtare është marrë si i mirëqenë. Në këtë kuptim, Dhomat e Specializuara përbëjnë një provë sui generis, të cilën Kosova e ka kaluar me më shumë pjekuri institucionale se cilido shtet tjetër i rajonit.

Marrëdhënia me Bashkimin Evropian ka mbetur kryesisht e njëkahshme: Kosovës i janë kërkuar obligime të jashtëzakonshme, pa iu njohur përparim përkatës në statusin e saj evropian. Aplikimi i Kosovës për anëtarësim në BE nuk është trajtuar. Kjo nuk e ndihmon vendin që të ballafaqohet me sfidat e tanishme dhe të ardhshme, nëpërmjet përligjjes së qartë të rrugës së tij evropiane.

Në emër të ligjit, jo në emër të popullit- Nga Isuf B.Bajrami

Shpesh, në gjuhën juridike, formulat kalojnë pa u vënë re. Ato përsëriten nga gjykatat, nga aktgjykimet dhe nga dokumentet zyrtare, derisa shndërrohen në pjesë të zakonshme të ritualit institucional. Por jo çdo formulë është e pafajshme në kuptimin e saj parimor. Disa prej tyre kërkojnë të ndalemi dhe të pyesim se çfarë nënkuptojnë realisht.

Një formulë e tillë është ajo me të cilën Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë shpallin aktgjykimet: “në emër të popullit të Kosovës”.

Formula është e paraparë shprehimisht në Rregullën 159(2) të Rregullores së Procedurës dhe Provave të Dhomave të Specializuara. Aty thuhet se aktgjykimi ose një përmbledhje e tij shpallet publikisht “në emër të popullit të Kosovës”.¹ Prandaj, çështja nuk mund të shtrohet në mënyrë të pasaktë sikur gjyqtarët e kanë shpikur vetë këtë formulim. Ai është pjesë e rregullave të institucionit.

Por fakti se një formulë është paraparë në një rregullore nuk do të thotë se nuk mund të shtrohet pyetja për kuptimin e saj juridik dhe parimor.

Përkundrazi.

Pyetja është shumë më serioze: kur një gjykatë penale shpall një aktgjykim “në emër të popullit”, a është populli burim i vendimit apo vetëm referencë simbolike e autoritetit institucional?

Nëse bëhet fjalë vetëm për një formulë ceremoniale, atëherë çështja mbyllet relativisht lehtë. Por nëse kjo shprehje kuptohet si burim i autoritetit për përmbajtjen e vendimit, atëherë kemi një problem themelor të shtetit të së drejtës.

Sepse gjykata nuk gjykon sipas vullnetit të popullit.

Gjykata gjykon sipas ligjit.

Ky dallim nuk është çështje fjalësh. Është një nga dallimet themelore ndërmjet pushtetit politik dhe pushtetit gjyqësor.

Në një demokraci, populli është burim i sovranitetit politik. Qytetarët zgjedhin përfaqësuesit e tyre, ndërsa institucionet politike marrin legjitimitetin demokratik përmes mekanizmave të përcaktuar kushtetues. Por gjykata nuk është organ përfaqësues politik. Gjyqtari nuk është deputet dhe aktgjykimi nuk është vendim politik.

Një gjykatë nuk pyet se çfarë dëshiron shumica.

Ajo duhet të pyesë se çfarë përcakton ligji.

Në një proces penal, kjo bëhet edhe më e qartë. Faji nuk përcaktohet nga opinioni publik, nga emocionet shoqërore apo nga bindja e shumicës. Faji duhet të provohet me prova dhe sipas standardit juridik të përcaktuar.

Rregullat e vetë Dhomave të Specializuara përcaktojnë se një person mund të shpallet fajtor vetëm nëse trupi gjykues bindet se fajësia është provuar përtej dyshimit të arsyeshëm.² Ky standard nuk është standard i popullaritetit, por standard juridik.

Këtu qëndron thelbi i çështjes.

Populli nuk është provë.

Populli nuk është standard i provës.

Populli nuk vendos mbi fajësinë e të akuzuarit.

Gjykata duhet ta bëjë këtë mbi bazën e ligjit dhe provave të shqyrtuara në proces.

Prandaj, formula “në emër të popullit” nuk duhet të lejohet të krijojë përshtypjen se drejtësia është një shprehje e vullnetit kolektiv. Sepse pikërisht në këtë pikë fillon rreziku për parimin e pavarësisë së gjyqësorit.

Pavarësia e gjyqësorit nuk do të kishte shumë kuptim nëse gjykata do të duhej të merrte parasysh atë që kërkon shumica. Pavarësia ekziston pikërisht për ta mbrojtur vendimmarrjen gjyqësore nga presioni politik, shoqëror dhe emocional.

Një gjykatës mund të japë një vendim që nuk i pëlqen askujt. Mund të japë një vendim që i pëlqen shumicës. Asnjëra nga këto nuk është kriter juridik.

Kriteri është ligji.

Kriteri është prova.

Kriteri është procedura e drejtë.

Kriteri është arsyetimi.

Dhe pikërisht këtë e kërkojnë edhe rregullat e Dhomave të Specializuara. Aktgjykimi duhet të jetë i arsyetuar dhe të përmbajë gjetjet e trupit gjykues.³ Pra, autoriteti i aktgjykimit nuk buron nga fakti se ai është shpallur “në emër të popullit”, por nga fakti se është rezultat i një procedure të përcaktuar dhe se përfundimet e tij janë të mbështetura juridikisht dhe faktikisht.

Këtu duhet bërë një dallim tjetër, veçanërisht për Dhomat e Specializuara.

Këto Dhoma nuk janë krijuar si një gjykatë e zakonshme e sistemit të drejtësisë së Kosovës. Ato kanë një pozitë të veçantë juridike. Neni 162 i Kushtetutës së Republikës së Kosovës parashikon themelimin e Dhomave të Specializuara dhe Zyrës së Prokurorit të Specializuar “në kuadër të sistemit të drejtësisë të Kosovës”, ndërsa organizimin, funksionimin dhe juridiksionin e tyre ia beson një rregullimi të veçantë kushtetues dhe ligjor.⁴

Ligji nr. 05/L-053 për Dhomat e Specializuara dhe Zyrën e Prokurorit të Specializuar, i miratuar nga Kuvendi i Kosovës në vitin 2015, krijoi këtë strukturë të veçantë.⁵

Pra, kemi një institucion me lidhje të drejtpërdrejtë me rendin juridik të Kosovës, por me organizim, seli dhe mënyrë funksionimi të veçantë.

Dhe pikërisht për këtë arsye pyetja mbi gjuhën e përdorur nuk është krejtësisht akademike.

Nëse këto Dhoma funksionojnë në kuadër të sistemit të drejtësisë së Kosovës, atëherë duhet të shpjegohet se në çfarë kuptimi përdoret “populli i Kosovës” në formulën e aktgjykimit.

A është kjo një shprehje e sovranitetit?

A është shprehje e legjitimitetit kushtetues?

A është thjesht formulë ceremoniale?

Apo nënkupton se gjykata flet në emër të një subjekti politik të quajtur “populli i Kosovës”?

Këto nuk janë pyetje të njëjta.

Dhe nuk duhet të shmangen duke thënë vetëm se “kështu shkruan Rregullorja”. Pikërisht sepse shkruan kështu, duhet të sqarohet kuptimi juridik i kësaj formule.

Një rregull juridik mund të përcaktojë një formulë, por interpretimi i saj duhet të jetë në përputhje me parimet themelore të sistemit juridik.

Nëse “në emër të popullit” është vetëm mënyrë ceremoniale për të treguar se aktgjykimi shpallet në kuadër të një institucioni të krijuar përmes rendit juridik të Kosovës, atëherë duhet të kuptohet vetëm në këtë kuptim.

Por nëse kjo shprehje merret si një autorizim që gjykata të flasë në emër të vullnetit politik të popullit, atëherë kjo do të ishte një çështje krejt tjetër.

Sepse gjykata nuk mund të jetë zëdhënëse e shumicës.

Ajo duhet të jetë e pavarur edhe kur shumica mendon ndryshe.

Madje, pikërisht atëherë pavarësia e saj merr kuptim.

Një nga parimet themelore të drejtësisë penale është se individi nuk mund të dënohet për shkak të klimës shoqërore. Ai nuk mund të dënohet sepse opinioni publik e konsideron fajtor. Ai mund të dënohet vetëm nëse fajësia e tij provohet sipas ligjit.

Kjo është arsyeja pse standardi “përtej dyshimit të arsyeshëm” ka rëndësi të jashtëzakonshme. Ai vendos një kufi ndërmjet bindjes personale dhe provës juridike.⁶

Në jetën publike, njerëzit mund të jenë të bindur për shumë gjëra pa pasur prova të mjaftueshme. Në gjykatë, bindja e publikut nuk është e mjaftueshme.

Gjykata duhet të bindet mbi bazën e provave të pranueshme dhe sipas standardit që kërkon ligji.

Prandaj, një aktgjykim nuk bëhet më legjitim juridikisht vetëm sepse thuhet se është shpallur “në emër të popullit”.

Në të vërtetë, pyetja më e rëndësishme është: a është marrë ai vendim në emër të ligjit?

Nëse po, atëherë aty duhet të gjendet autoriteti i tij.

Sepse ligji është ai që i jep gjykatës kompetencën për të vendosur. Ligji përcakton veprën penale. Ligji përcakton procedurën. Ligji përcakton të drejtat e të akuzuarit. Ligji përcakton standardin e provës. Dhe ligji përcakton edhe mjetet juridike kundër vendimit.

Populli nuk i përcakton këto në sallën e gjyqit.

Kjo nuk është në kundërshtim me demokracinë. Përkundrazi, është një nga garancitë e saj.

Demokracia nuk është vetëm sundimi i shumicës. Demokracia kushtetuese është edhe sundim i ligjit dhe mbrojtje e individit nga arbitrariteti, përfshirë arbitraritetin e shumicës.

Prandaj, një gjykatë duhet të jetë e aftë të marrë një vendim edhe atëherë kur vendimi nuk është i popullarizuar.

Kjo është arsyeja pse një gjykatë nuk mund të ketë si kriter “çfarë mendon populli”.

Kriteri i saj duhet të jetë “çfarë është provuar dhe çfarë përcakton ligji”.

Në këtë pikë, formulimi “në emër të popullit të Kosovës” duhet parë me një dozë të shëndoshë kritike.

Jo sepse Rregulla 159(2) nuk ekziston. Ajo ekziston.

Jo sepse gjykata nuk ka kompetencë të shpallë aktgjykime. Ajo ka një kompetencë të përcaktuar në kornizën e saj juridike.

Por sepse gjuha juridike duhet të jetë e saktë, sidomos kur bëhet fjalë për ushtrimin e pushtetit penal ndaj individit.

Në fund të fundit, gjykata nuk e dënon një person “në emër të popullit”. Ajo e dënon vetëm nëse, pas një procesi të rregullt, konstaton se elementet e veprës penale janë provuar sipas standardit të kërkuar nga ligji.

Ky është ndryshimi që duhet të ruhet.

Populli mund të jetë burim i sovranitetit.

Por ligji është baza e gjykimit.

Populli mund të ketë mendim.

Por prova është baza e konstatimit faktik.

Populli mund të ketë emocione.

Por gjykata duhet të ketë arsyetim.

Populli mund të kërkojë drejtësi.

Por gjykata duhet ta japë drejtësinë sipas ligjit.

Prandaj, titulli nuk është vetëm një lojë fjalësh:

Në emër të ligjit, jo në emër të popullit.

Ai është një parim që duhet ta kujtojmë sa herë që pushteti gjyqësor ushtron autoritet mbi lirinë, reputacionin dhe të drejtat e një individi.

Sepse drejtësia nuk matet me atë se sa njerëz pajtohen me një aktgjykim.

Drejtësia matet me atë se sa bindshëm aktgjykimi qëndron përballë ligjit, provave dhe standardeve të një procesi të drejtë.

Dhe pikërisht këtu duhet të kërkohet autoriteti i çdo gjykate: jo te popullariteti i vendimit, jo te vullneti i shumicës, por te ligji.

Fusnota,
1. Kosovo Specialist Chambers, Rules of Procedure and Evidence before the Kosovo Specialist Chambers, KSC-BD-03/Rev1, 25 August 2017, Rule 159(2), “Trial Judgment”: “The Trial Judgment, or a summary thereof, shall be pronounced in public in the name of the people of Kosovo.” Dokumenti zyrtar i Rregullores së Procedurës dhe Provave, i publikuar nga Dhomat e Specializuara të Kosovës.

2. Kosovo Specialist Chambers, Rules of Procedure and Evidence before the Kosovo Specialist Chambers, KSC-BD-03/Rev1, 25 August 2017, Rule 158(3), “Deliberations on the Trial Judgment”. Dispozita përcakton standardin e provës për shpalljen e fajësisë: trupi gjykues duhet të jetë i bindur se fajësia është provuar përtej dyshimit të arsyeshëm.

3. Kosovo Specialist Chambers, Rules of Procedure and Evidence before the Kosovo Specialist Chambers, KSC-BD-03/Rev1, 25 August 2017, Rule 159(3), “Trial Judgment”. Kjo dispozitë përcakton se aktgjykimi duhet të jetë me shkrim dhe të përmbajë një opinion të arsyetuar që paraqet gjetjet e trupit gjykues.

4. Kushtetuta e Republikës së Kosovës, neni 162, “Dhomat e Specializuara dhe Zyra e Prokurorit të Specializuar”. Dispozita kushtetuese parashikon themelimin e Dhomave të Specializuara dhe Zyrës së Prokurorit të Specializuar “në kuadër të sistemit të drejtësisë të Kosovës” dhe përcakton se organizimi, funksionimi dhe juridiksioni i tyre rregullohen me dispozitën kushtetuese përkatëse dhe me ligj të veçantë.

5. Republika e Kosovës, Kuvendi, Ligji nr. 05/L-053 për Dhomat e Specializuara dhe Zyrën e Prokurorit të Specializuar. Ligji u miratua nga Kuvendi i Republikës së Kosovës më 3 gusht 2015 dhe përbën bazën ligjore kryesore për organizimin, funksionimin dhe juridiksionin e Dhomave të Specializuara dhe Zyrës së Prokurorit të Specializuar.

6. Kosovo Specialist Chambers, Rules of Procedure and Evidence before the Kosovo Specialist Chambers, KSC-BD-03/Rev1, 25 August 2017, Rule 158(3). Standardi “përtej dyshimit të arsyeshëm” është standardi që rregullorja kërkon për një konstatim fajësie në përfundim të gjykimit.

Prishtinë,17.09.2026

Në mbështetje të intelektualit të shquar nacionalist Skënder Kapiti- Nga Prof. Dr. ESHREF YMERI

Dy ditë më parë, më 18 shtator 2026, intelektuali i shquar nacionalist, Skënder Kapiti, kishte botuar në internet analizën me titull: “Vlerat dhe Vepra e UÇK-së janë Liria, Pavarësia dhe Shteti i Kosovës”.

E përshëndes përzemërsisht dhe i shtrëngoj dorën fort këtij intelektuali të shquar nacionalist dhe gjithë komunitetit Kapiti, të cilët patën luajtur një rol të jashtëzakonshëm për pritjen në Durrës dhe përcjelljen e trimave të Diasporës për në radhët e UÇK-së, e cila përbën nderin dhe krenarinë e historisë së kombit shqiptar.

UÇK-ja lindi nga radhët e popullit dardan, si një domosdoshmëri urgjente për shporrjen përfundimtare të fëlliqësirave kriminale serbe nga territori i Dardanisë. Si një ushtri heroike, e dalë nga gjiri i popullit dardan, ajo krijoi bindjen e patundur te Shtetet e Bashkuara të Amerikës, me Presidentin Klinton në krye, për fillimin e bombardimeve nga ana e NATO-s kundër Serbisë fashiste, e cila sot rri si një qen i rrahur në gadishullin ilirian.

Për sa i përket Hashim Thaçit, të cilin Gjykata e Hagës e dënoi me 25 vjet burg, duhet thënë me zë të lartë se ky ka qenë një vendim shumë i drejtë, sepse kështu e meritonte një kryetradhtar i popullit dardan, një kryekriminel, i cili, si agjent në shërbim të Serbisë fashiste, ka vrarë edhe vetë luftëtarë trima në radhët e UÇK-së. Dëshminë më të plotë për krimet e Hashim Thaçit, e ka dhënë Naim Miftari, ish-shefi i ZKZ e që ishte prezent në sigurimin e Thaçit atë ditë, kur ky i fundit shkoi në Mitrovicë.

Miftari ka shkruar në profilin e tij në Facebook se gjithçka çfarë ka thënë Thaçi, është gënjeshtër.

Postimi i plotë:

“President, pse jeni kështu kaq gënjeshtar i lig!”.

Ish-drejtuesi politik i UÇK-së ka thënë se kishte shkuar në Mitrovicë me Kadri Veselin dhe Rrahman Ramën që ishin figura të respektuara nga Mitrovica dhe Vushtrria për të ulur gjakrat.

“Synimi ynë ishte të evitohen konfliktet ndëretnike dhe të kthehen njerëzit në pronat e veta dhe t’i jepej hapësirë procesit të paqes”, tha ai në Dukagjin.

Ai, thotë se ndihet mirë që me një fjalim emocionues ka evituar një konflikt të armatosur mes palëve e që do të çonte një luftë civile.

“Të dy palët ishin të armatosura. Definitivisht ka qenë punë sekondash shpërthimi i konfliktit. Unë bashkë me zotin Veseli, Rama e Demelio ishim mes zjarrit. Por falënderoj qytetarët që kanë besuar në angazhimin tonë”.

Ju, president, jeni duke gënjyer. Unë isha prezent në sigurimin tuaj, atë ditë ju ka sjellë në Mitrovicë juve dhe Kadri Veselin shërbimi sekret Francezë DGSE për t’i ndaluar shqiptarët që të kthehen nëpër prona të veta dhe në punë ku kishin punuar para luftës, ju atë ditë keni gënjyer, siç gënjeni tani sa i butë je për shefat e juaj Francez te cilët në koordinim me Serbinë dhe me ju, e ndan Mitrovicën që ju tani po doni me nda me letra me marrëveshje. Nuk shpjeguat rolin tuaj në 2 dhe 3 shkurt 2000 kur e pastruat veriun e Kosovës nga shqiptarët në koordinim me shefin tuaj Francez, Denjear Arnaud dhe me republikën e Serbisë që kishte sjellë me autobusë paramilitarë, mercenarë dhe MUP-ovca (ishin vendos si pacient kinse në spitalin e Mitrovicës) disa ditë më herët kur edhe ishte bërë plani për dëbimin vrasjen, plaçkitjen, rrahjen e mbi 14.500 shqiptarëve që jetonin në Mitrovicën e Veriut. Nuk tregove se si luanit koqe me neve UÇK/TMK dhe si luajshe koqe me Rrahman Ramën bashkë me neve. S’tregove president se kur kishe ti nevojë me ju paraqit Bernard Kushnerit dhe ndërkombëtarëve si i rëndësishëm, njeri që vendos. Pastaj na thonit t’i fillojmë demonstratat masive në Mitrovicë pastaj ju si një PISMAKER ke dhënë urdhër t’i ndanim ato demonstrata se të kanë lutur Amerika e shtetet mike që të ndalojnë demonstratat e drejta. Pse president gënjeni, gënjeni për luftën duke i ikur t’i cekni lidhjet e juaj me UDB përmes vëllaut tuaj Ganisë, nuk tregove si ju sillnin PETRIT e FLAMUR MEMA ortaku i ARKANIT e Ceces nga Dibra, ju merrte në kufi me Shqipërinë pastaj përmes Maqedonisë në Han Elezit – Kaqanik pastaj ju vinit në Drenicë e reklamonit se keni shkelë kufirin Shqipëri-Kosovë, çka nuk ishte fare e vërtet. Nëse s’ke harru në atë kohë shtypi serb i urdhëruar nga shefi i UDB (Buzpremi) ju thurte lavdi juve me artikujt kinse “ZMIJU NEMA GRANICE KOJ MOŹE DA ZAUSTAVI”.

Nuk tregove si e pritët në tradhti Adem Jasharin, Zahir Pajazitin, Ahmet Krasniqin, Behahdin Hallaqin, Komandant Kumanovën, Mujë Krasniqin, apo se kishe cek inskenimin e arrestimit të vëllaut tuaj Ganisë dhe si u hodhën në pritën serbe shokët e Adem Jasharit, Besim Rama me shok u hodh në prit mu në mes Drenicës në Galicë në duart e UDB 1997, nuk fole fare apo me shpjeguar si ranë në dorë të UDB ranë në burg grupi i Nait Hasanit grupi i Drenicës e grupi i Llapit, kujtohu pak mos i kalo gjërat. Sa për sa ushtarë apo polic serb që ju keni vrarë kinse apo plagosur në luftë, sillmi kufomat e tyre unë do t’i ha me pirun ato kufoma nëse ju keni vrarë apo plagosur ndonjë serb, e sa për shqiptarë ua pranoj keni vrarë boll shumë shqiptarë e komandantë të luftës (Citohet sipas: “Demantohet Thaçi, personi që ishte prezent në sigurimin e tij, zbulon gjithçka se çfarë ndodhi në Mitrovicë”. Faqja e internetit “Bota Sot”. 09 qershor 2019).

Partia socialiste, si lavire neokomuniste, kryetradhtare e Shqipërisë dhe e Dardanisë dhe agjenturë e Serbisë fashiste, ashtu si edhe nëna e saj – Partia e Punës së Shqipërisë – nga foltorja e Kuvendit, përmes Elisa Spiropalit, të kësaj deputeteje bythëlëpirëse me damkë të Ramës, protestoi kundër vendimit të Gjykatës së Hagës. Po ku ishte kjo partia socialiste, pse nuk pati reaguar absolutisht, kur kryetradhtari Hashim Thaçi, në bashkëpunim të ngushtë me shefin e SHIK-ut, Fatos Klosin, në mes të Tiranës, pati organizuar vrasjen e ministrit të mbrojtjes të Dardanisë, kolonelit Ahmet Krasniqi, kurse në kufi me Dardaninë vrau trimin luftëtar të UÇK-së, Ilir Konushevcin. Kjo partia tradhtare socialiste, me gojën sa një kamare të elisaspiropalëve, pse nuk e tha, qoftë edhe një fjalë të vetme, se cila ishte arsyeja që Republika e Shqipërisë, si atdheu amë, nuk i dha as ndihmën më të vogël UÇK-së në vitin 1999, ndërkohë që në veriun e vendit kishte të instaluar 400 tanke. Asokohe ishte kryeministër Fatos Nano, pasardhës i Enver Hoxhës, i njohur si agjent serbogrek.

Përfundimisht, duhet theksuar se Hashim Thaçi nuk ka kurrfarë lidhjeje me veprën heoike të UÇK-së. Si tradhtar i asaj ushtrie, si spiun francez dhe serb, dënimin me 25 vjet burg e ka mëse të merituar. Domosdo, sepse atëherë kur UÇK-ja përleshej me bishat fashiste serbe, Hashim Thaçi argalisej në mjediset e Hotel Rognerit në Tiranë dhe të hotelit turistik në Sarandë, kurse Jakup Krasniqi jepte intervista në Radiotelevizionin e Tiranës.

Gjykata e apelit edhe mund ta lirojë Hashim Thaçin, por damkën e tradhtisë ndaj popullit dardan dhe të shërbimit agjenturor, si argat i Serbisë fashiste, nuk ia heq dot kurrën e kurrës.

Kaliforni, 20 shtator 2026

KOMUNIKATA E RREZIKSHME NUMËR 59 Nga Xhafer Shatri

(Më 15 shkurt, 2019 e pata publikuar këtë analizë lidhur më njërin prej skandaleve më të mëdha të Hashim Thaçit. Këto ditë ndodhi ajo që pritej; Komunikata famëkeqe numër 59 u bë kryetemë në Gjykatën Speciale. Po e ripublikoj për shkak të aktualitetit)

Televizioni publik është në rrugë të sigurt për t’i ngjarë si veja vesë televizionit verikorean. Pushtetarët tanë, sa herë kanë problem me atë që Jungu e quan domosdoja e kompensimit, i gjuhen RTK-së. Sepse aty kalirojnë mbarë e mbrapshtë pa dro se dikush ju shtron pyetje të pakëndshme. Në intervista të tilla shihet qartas parapërgatitja skenike dhe pyetjet e porositura. Kur ai që luan rolin e gazetarit tejkalon la mis en scène, atëherë mjafton një rrudhje syri ose një mërrolje vetullash e shefit të shefit të shefave që ai të tërhiqet me grimasën e fajësisë.

Kjo u pa edhe në intervistën e Hashim Thaçit dhënë, nga zyra e tij, RTK-së, më 12 shkurt 2019. Ishte një vjellje publike e shëmtuar e injorancës dhe hipokrizisë. Çuditem se si këshilltarët e tij e lejojnë të bëjë gafa të tillë. Por, fundja edhe ata janë banorë të të njëjtës kënetë morale.

Meqë taksa ndaj Serbisë tashmë është bërë këngë për lahutë, Thaçi e drodhi zërin deri në shterrje, duke folur 30 minuta për diçka që do të mjaftonin tri fraza me vetëm një kryefjalë. Jam krejt i sigurt se Amerikës i dhëmbin veshët nga serenatat e mujsharëve që e dijnë zezëditën që po i pret.

Por, të merremi vesh, qëllimi i intervistës nuk ishin taksat. Ishte një hall tjetër i kahershëm që lidhet me luftën dhe rolin destruktiv të Hashim Thaçit në të. Ishte halli i komunikatës famëkeqe numër 59 që mbante firmën e të ashtuquajturit Shtab i përgjithshëm i UÇK-së. Kjo komunikatë, si duket është objekt i Gjykatës speciale dhe, si shumë të tjera, edhe kjo fletërrufe e shëmtuar i atribuohet Hashim Thaçit, këtij përçarësi të paskrupull të Lëvizjes Kombëtare të Kosovës.

Për çka është fjala?

Në një konflikt mes Gani Gecit dhe Abedin Rexhës, Sandokanit, të nxitur sipas të gjitha gjasave nga Hashim Thaçi, më 7 tetor vritet Abedin Rexha. Si Geci, si Sandokani, nga ato që dihen deri tash, kanë qenë luftëtarë të vendosur për çlirimin e Kosovës. Mirëpo Gani Geci, aktivist i LDK-së, me disa mbështetës të tij, disa vite më parë, kishin bërë një ‘gabim’: e kishin penguar Hashim Thaçin që, përmes një komploti të tejdukshëm, të bëhet kryetar i Forumit rinor të LDK-së për komunën e Skënderajit, kështu që personi i njohur me nofkën Gjarpni, nuk e kishte harruar këtë disfatë, prandaj edhe ishte përpjekur gjatë luftës dhe pas saj ta eliminonte fizikisht Gani Gecin.

Ishte kjo një hakmarrje primitive që u kushtoj me jetë disa personave.

Komunikata numër 59, e botuar më 31 tetor 1998 në gazetën “Bota e Re“, të cilën, asokohe, e redaktonte i biri i njërit prej agjentëve më të rrezikshëm të KOS-it (Shërbimi sekret ushtarak serb) në komunën e Istogut, demonizonte Gani Gecin, duke e shpallur atë dhe familjen e tij si njerëz të Serbisë, ndërsa Ganiun edhe si bashkëpjesëmarrës në ekspeditat ndëshkimore të policisë serbe kundër shqiptarëve. Ishte ky një kafshim i pabesë prej gjarpni që i hapte rrugën një lufte vëllavrasëse në orët më të liga të Kosovës.

Por ajo që nuk e priste Thaçi ishte se kundër kësaj komunikate shpifëse, më 5 nëntor 1998, dolën të gjithë bashkëluftëtarët e Adem Jasharit (11 veta), disa prej të cilëve, njerëz shumë të afërt të Thaçit, duke nënvizuar se Geci, një luftëtar aktiv që prej ditëve të para të kryengritjes së armatosur, e kishte vrarë Sandokanin në rrethana të vetëmbrojtjes së domosdoshme.

Familja Geci, një familje e madhe dhe e njohur gjithandej në Drenicë, e prekur padrejtësisht në nder e në sedër, nuk kërkonte asgjë më shumë veçse të korrigjohej kjo shpifje denigruese me kërkim falje publike.

Iu desht të durojë e të presë mbi 20 vjet për këtë akt të thjeshtë dhe detyrues për çdo njeri me minimumin e skrupujve moral. Sepse atë që Hashim Thaçi ka mundur dhe e ka pasur për detyrë ta bëjë me mijëra herë e bëri vetëm atëherë, kur i trokiti në derë rreziku real i Gjykatës speciale.

Thaçi në RTK, me atë fjalorin dhe sidomos sintaksën e tij fukaré, përtypte dhe përsëriste me vështirësi fjalët e mësuara përmendsh:

“… Gjatë luftës kanë ndodhur abuzime të individëve të caktuar… me luftën e UÇK-s, me emrin e UÇK-së me emra të individëve të caktuar nga Ushtria Çlirimtare… janë lëshuar komunikata apo deklarata edhe nga bahnofa jashtë vendit për të përçarë UÇK-në, për të përçarë ushtarët e UÇK-së, për të krijuar konfuzion në opinionin publik por edhe për të cënuar njerëzit…, ka pasur deklarata e komunika që kanë qenë krejtësisht në kundërshtim me vullnetin e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës…

Por për të përmendur rastin konkret, komunikatën 59 që përmendet në opinion është një komunikatë abuzuese që nuk i takon UÇK-së është nxjerrur nga individë keqbërës dhe pa dijeninë e Shtabit të përgjithshëm… është lënduar luftëtari i orëve të para të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës në kuptimin moral dhe kombëtar Gani Geci dhe familja e tij, prandaj shprehi ndjesë dhe keqardhje pse kjo gjë nuk është sqaruar deri me tani se ajo deklaratë dhe disa të tjera, e ka pasur deklarata apo komunikata që janë nxjerrë me lista të tëra të njerëzve të politikës së Kosovës duke filluar nga Ibrahim Rugova duke i rrrezikuar, duke i kërcënuar që kanë qenë vërtetë deklarata abuzuese të njerëzve keqbërës… “

Disa trabantë të Thaçit këtë mea culpa u përpoqën t’ia shesin opinionit të traumatizuar si burrëri. Por ky pranim i stërvonuar dhe i nxjerrë me një kërcënim serioz penal mund të jetë çdo gjë, por burrëri kurrsesi jo.

Llogaritë e Hashim Thaçit ishin të kalkuluara mirë, ai me këtë gjoja kërkimfalje shpresonte të evitojë disi që Gani Gecin, një njohës të mirë të rrethanave dhe të luftës në Drenicë të mos e ketë si dëshmitar në Gjykatën speciale.

Por t’i kthehemi komunikatës së ‘famshme’:

të gjithë njohësit e rrethanave e dijnë se kjo komunikatë dhe përplot të tjera që turpërojnë çdo Lëvizje Atdhetare ose janë shkruar ose janë diktuar nga Hashim Thaçi, alias Gjarpni. Personalisht.

Shpejt opinioni publik, përmes Gjykatës speciale do të mësojë edhe gjëra të tjera të ngjashme poaq të neveritshme.

Vlen të përmendet gjithashtu se, bashkëluftëtarët e Thaçit, Jakup Krasniqi e Bardhyl Mahmuti, intervistën e tij në RTK e komentuan si një përpjekje për të shfajësuar vetën.

Jakup Krasniqi pohoi se:

“Hashim Thaçi si udhëheqës politik i UÇK-së e di shumë mirë se asnjë komunikatë e UÇK-së nuk është lëshuar “nga banhofat me qëllim që të përçajë UÇK-në”. Sikur të kishte ndodhur një gjë e tillë ne do të kishim reaguar që në atë kohë kundër çfarëdo tendence të tillë…“

Ndërkaq, Bardhyl Mahmutit, pas intervistës në fjalë, kishte pasur një bisedë me Gani Gecin.

Në thelb edhe Mahmuti mohon çdo autorësi të kësaj komunakte dhe për intervistën e Thaçit thotë se :

“Në këtë rast kemi të bëjmë jo vetëm me praktikën e hedhjes së gurit dhe fshehjes së dorës, por edhe drejtimin e gishtit për nxitje konflikti.“

Për këtë çështje të mprehtë, para dy vitesh dha detaje edhe një njohës tjetër i mirë i rrethanave të luftës në Drenicë, gazetari e deputeti Milaim Zeka.

Familja Geci, duke iu referuar Zekës ka pohuar publikisht se tre dëshmitarë: Jakup Krasniqi, Rexhep Selimi dhe Fatmir Limaj konfirmojnë se komunikatën numër 59 e ka shkruar Hashim Thaçi.

Sipas Milaim Zekës, Hashim Thaçi ia ka lexuar Rexhep Selimit në telefon satelitor komunikatën nr. 59 dhe Rexhep Selimi i ka thënë Thaçit se këto shpifje unë nuk i përkrah ndërsa Hashimi ia ka kthyer „e di por po du me ja futë“.

Meqë po flasim për komunikata, nuk duhet harruar edhe një gjë. Përcjellësit e procesit të montuar politik që po mbahet tash disa muaj në Prishtinë kundër Murat Jasharit, Sadri Ramabajës etj., si pjesëtarë të të ashtuquajturit grup “Syri i popullit“ kanë vërejtur të përvijohet një tendencë diabolike e Prontomafisë që autorësia e komunikatave të pakëndshme, përfshi edhe këtë me numër 59, t’i faturohen Sadri Ramabajës.

Para dy vitesh, Hashim Thaçi, u përpoq ta davarisë edhe një dyshim tjetër poaq të rrezikshëm në një procedurë penale. Fillimisht ai u zotua se ishte i gatshëm, sipas kanunit, të bënte be me 124 pleq për të dëshmuar pafajsinë lidhur me vrasjen mizore të Haki Imerit, të cilin, më 2 nëntor 1999, duke u kthyer nga shkolla ku punonte e arrestuan tre ‘ushtarë’ të UÇK-së.

Atë e dërguan në mal e torturuan mizorisht dhe në fund e vranë dhe e dogjën. I vetmi faj i Haki Imerit ishte se ai ishte aderues dhe aktivist i LDK-së.

Familja e tij vite me radhë ka drejtuar gishtin drejt Hashim Thaçit si nxitës të këtij krimi.

Vëllai i Hakiut, Imeri, gjatë luftës është arrestuar nga Sabit Geci në Shqipëri dhe është mbajtur atje disa muaj nëpër burgje të improvizuara ku edhe është torturuar mizorisht nga Sabiti dhe banditët e tij. Imeri, një burrë i zgjuar e i guximshëm ka bërë të pamundurën për të zbardhur vrasjen e të vëllait dhe kur e pa se kjo është e pamundur, sepse drejtësia në Kosovë është kryesisht vullnet i Prontomafisë, përdori zgjuarsisht frikën e Thaçit nga ‘Specialja’, i mori një dekoratë të detyruar “Hero i Kombit“ për vëllain e vrarë dhe, çka është më e rëndësishmja, edhe një skenë të emetuar në televizion, kur Thaçi shkoi vetë, gjoja për nderime, te varri i Haki Imerit.

Ishte një pamje e paharrueshme që të përkujtonte filmat e Hiçkokut, sidomos momentin kur vrasësi kthehet në vendin e krimit.

Xhafer Shatri

ULQINI DHE POLITIKA E MALIT ZI 1881-19912: NJË VEPËR QË RUAN KUJTESËN HISTORIKE SHQIPTARE- Nga Frank Shkreli

Në kujtim të mësuesit tim dhe historianit të Ulqinit Mr Riza Rexha

në 10-vjetorin e kalimit në amshim

“Ulqini dhe politika e Malit të Zi 1881–1912” – një vepër që na rikthen te një nga kapitujt më të rëndësishëm të historisë shqiptare. Në jetën time kam takuar njerëz që i kam njohur në një periudhë të jetës por i kujton gjithmonë për atë që ishin për ty në atë kohë. Por ka edhe njerëz, rëndësinë e të cilëve e kupton më mirë vetëm me kalimin e viteve. Për mua, Profesor Riza Rexha është njëri prej tyre. Kam pasur nderin që Riza Rexha të ishte mësuesi im në shkollën 8-vjeçare “Bedri Elezaga” në Katërkollë. Në ato vite, (1961-65) për ne nxënësit, ai ishte njëri prej mësuesve tanë më të mirë. Nuk mund ta dinim atëherë se njeriu që na fliste në klasë ato vite, do t’i kushtonte më vonë një pjesë të madhe të jetës së tij studimit, dokumentimit dhe shkrimit të historisë së Ulqinit dhe të shqiptarëve të asaj treve. Sot, kur lexojmë veprat e tij, e kuptojmë më mirë madhështinë e asaj pune.

Riza Rexha ka lindur më 7 shkurt 1935 në Këllezën të Ulqinit. Ka studiuar historinë në Fakultetin Filozofik të Universitetit të Prishtinës dhe është diplomuar në vitin 1968. Pas diplomimit, punoi si mësues i historisë në shkollën e mesme të Ulqinit, ndërsa më vonë ka shërbyer në administratën publike të qytetit deri në pensionimin e tij në vitin 1991. Krahas punës si pedagog, ai iu përkushtua kërkimit shkencor dhe ka mbrojtur magjistraturën me temën, “Ulqini 1918–1945”.

Por, historia e Ulqinit për Riza Rexhën nuk ishte thjesht një fushë akademike. Ishte historia e vendlindjes së tij, e njerëzve të saj dhe e një treve shqiptare që kishte kaluar nëpër periudha të vështira politike e historike. Këtë e dëshmojnë edhe veprat e tij. Në vitin 1998 mësues Rizaja ka botuar studimin “Ulqini në vitet e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit 1878–1881”, ndërsa në vitin 2005, nga Art Club në Ulqin, është botuar vepra e tij, “Ulqini dhe politika e Malit të Zi 1881–1912” — një studim prej 209 faqesh që trajton një periudhë vendimtare të historisë së qytetit dhe të shqiptarëve të tij. Ulqini pas vitit 1881. Titulli i librit është i qartë dhe, njëkohësisht, shumë domethënës, “Ulqini dhe politika e Malit të Zi 1881-1912”. Viti 1881 nuk është zgjedhur rastësisht. Ai vit shënon një kthesë dramatike në historinë e Ulqinit. Pas Kongresit të Berlinit dhe përballjes diplomatike të Fuqive të Mëdha me çështjen e territoreve shqiptare, Ulqini iu dorëzua Malit të Zi. Rezistenca shqiptare, veçanërisht ajo e lidhur me Lidhjen e Prizrenit, e bëri Ulqinin një simbol të qëndresës shqiptare ndaj vendimeve të marra në tryezat diplomatike evropiane. Por historia nuk përfundoi me dorëzimin e qytetit. Pikërisht këtë periudhë të mëvonshme merr në shqyrtim hsitoriani dhe mësuesi im Riza Rexha. Ai ndjek politikën e Malit të Zi ndaj Ulqinit dhe shqiptarëve të tij, duke e parë atë në një kontekst më të gjerë politik, shoqëror dhe demografik. Kjo është një nga meritat e veprës së tij ku Ulqini nuk trajtohet vetëm si një episod i vitit 1880–1881, por si një proces historik që vazhdoi deri në prag të krijimit të shtetit shqiptar, me 1912. Përmes kësaj qasjeje, libri na ndihmon të kuptojmë se ndryshimi i një kufiri politik nuk ishte thjesht një akt diplomatik. Pas tij qëndronin njerëz, familje, prona, vendbanime, identitete dhe një komunitet që duhej të përballej me një realitet të ri politik. Profesor Riza Rexha i kushton vëmendje edhe shpërnguljeve të shqiptarëve nga Ulqini dhe rrethina, një proces që la gjurmë të thella në strukturën shoqërore dhe demografike të kësaj treve. Studimet e mëvonshme mbi historinë e Ulqinit i janë referuar shpesh punës së tij për këto zhvillime.

Një punë që kishte nisur shumë më heret, “Ulqini dhe politika e Malit të Zi 1881–1912” nuk ishte një punë e shkëputur nga veprimtaria e Riza Rexhës. Ai kishte vite që merrej me historinë e qytetit. Që në vitin 1988, në revistën Lemba, kishte botuar studimin “Ulqini dhe diplomacia evropiane në vitin 1878”. Kjo tregon se interesimi i tij për fatin politik të Ulqinit dhe për rolin e diplomacisë evropiane ishte pjesë e një kërkimi të gjatë dhe të vazhdueshëm. Në këtë kuptim, veprat e Rexhës mund të lexohen edhe si një përpjekje për të ndërtuar një histori të dokumentuar të Ulqinit, Duke filluar nga Kongresi i Berlinit dhe Lidhja e Prizrenit, deri te vendosja e administrimit malazez dhe zhvillimet që çuan deri në vitin 1912. Ai nuk shkroi vetëm për të kaluarën. Ai u përpoq të ruante kujtesën historike të një vendi, të vendit ku kishte lindur.

Mësuesi im që u bë historian! Për mua, megjithatë, Riza Rexha ka edhe një dimension tjetër. Kur shoh sot veprat e tij, më kthehet kujtimi te shkolla “Bedri Elezaga” në Katërkollë. Aty, ku pothuaj 6-dekada më parë, ai ishte mësuesi im, por jo i vetmi që ka lënë gjurmë. Në atë kohë nuk mund ta dinim se sa e rëndësishme do të bëhej puna e tij, më vonë. Për ne nxënsit ai ishte një mësues që na mësonte. Ka një simbolikë të bukur në këtë rrugëtim sepse njeriu që na mësonte në bankat e shkollës, më vonë u bë një nga njerëzit që ndihmuan për ta shkruar dhe dokumentuar historinë e vendit të tij cdhe tonit. Ndoshta ky është një nga përkufizimet më të bukura për një mësues të mirë. Ai nuk përfundoi punën e tij kur mbaronte ora e mësimit. Ai vazhdon të jetojë në kujtesën e nxënësve të tij si unë e shumë të tjerë dhe në atë që ne kemi marrë me vete nga ajo shkollë dhe nga mësues si I paharrueshmi, Riza Rexha.

Një historian i përkushtuar ndaj së vërtetës, veprimtaria e mësuesit Riza Rexhës nuk mbeti pa u vlerësuar. Në vitin 1998 ai u nderua me çmimin e Art Clubit, ndërsa në vitin 2014 Kuvendi i Komunës së Ulqinit i dha “Mirënjohjen e Ulqinit”, dekoratën më të lartë të komunës, për kontributin e tij. Pas vdekjes së tij në vitin 2016, veprat e tij u rikthyen në vëmendje përmes veprimtarive përkujtimore dhe promovimeve të organizuara në Ulqin. Kjo ishte një dëshmi se puna e tij nuk ishte harruar dhe se ajo vazhdonte të kishte vlerë për komunitetin dhe për studiuesit e historisë së Ulqinit. Sot, kur flasim për librin “Ulqini dhe politika e Malit të Zi 1881–1912”, duhet të kujtojmë edhe njeriun që qëndron pas tij sepse ky nuk është vetëm një libër për një periudhë historike. Është rezultat i punës së një studiuesi që e pa historinë e Ulqinit si një detyrë ndaj së vërtetës dhe ndaj brezave që do të vinin pas tij. Libri i Riza Rexhës. “Ulqini dhe politika e Malit të Zi 1881–1912” nuk është vetëm një libër për Ulqinin. Është një libër për kujtesën shqiptare, për fatin e trojeve shqiptare dhe për nevojën që historia të dokumentohet para se të harrohet. Riza Rexha e bëri këtë me përkushtimin e një pedagogu, me këmbënguljen e një studiuesi dhe me dashurinë e një ulqinaku për vendlindjen e tij.

Ulqini si kujtesë shqiptare, është një nga ato qytete ku historia shqiptare duket në çdo shtresë të së kaluarës. Historia e tij na kujton periudhën kur trojet shqiptare u bënë objekt i rivaliteteve të Fuqive të Mëdha dhe i projekteve territoriale të shteteve grabitse ballkanike. Na kujton Lidhjen e Prizrenit, qëndresën shqiptare, dramën e vitit 1881 dhe më pas përpjekjet e një popullsie për të ruajtur identitetin dhe lidhjen me vendin e vet. Prandaj, të studiosh Ulqinin nuk do të thotë vetëm të shikosh pas. Do të thotë gjithashtu të kuptosh më mirë se si është formuar historia politike e shqiptarëve në Ballkan. Dhe kjo është arsyeja pse libri i Riza Rexhës meriton të rikthehet në duart e lexuesve të rinj. “Ulqini dhe politika e Malit të Zi 1881–1912” është një libër për Ulqinin, por edhe një libër për kujtesën dhe të vërtetën e historisë shqiptare. Për mua, ky libër ka edhe një kuptim personal. Kur e shoh emrin e Riza Rexhës në kopertinë, nuk shoh vetëm historianin. Shoh edhe mësuesin tim në Katërkollë, të 5-6 dekadave më parë. Dhe ndoshta kjo është mënyra më e bukur për ta kujtuar një mësues të dashur, duke lexuar atë që ai la pas dhe duke kuptuar se mësimet e tij nuk përfunduan me vitet e shkollës fillore. Riza Rexha ishte mësuesi që na mësoi. Më vonë, ai u bë një nga historianët që ndihmuan të mos harrohet historia e Ulqinit. Kjo është dhe do mbetet trashëgimia e tij. Dhe kjo është arsyeja pse vepra e tij meriton të kujtohet, të lexohet, të msëohet dhe t’u përcillet sot brezave të ardhëshëm.

Lavdi mësuesve dhe mësueseve të mia të shkollës “Bedri Elezaga” në Katërkollë, 1960-65. Me mirënjohje dhe respekt të thellë kujtoj ata burra dhe ato gra që më dhanë dijen, më mësuan të dua librin, gjuhën shqipe dhe vendlindjen. Vitet kalojnë, brezat ndërrohen, por mësuesi mbetet në kujtesën e nxënësit për gjithë jetën. Fjalët, këshillat dhe mësimet e tyre vazhdojnë të jetojnë edhe shumë vite pasi kemi lënë bankat e shkollës.

Për mua, “Bedri Elezaga” në Katërkollë nuk është vetëm një shkollë e së kaluarës. Për mua dhe për shumë nxënës të gjeneratës time, ishte një pjesë e rëndësishme e formimit tim njerëzor dhe intelektual. Lavdi dhe mirënjohje për të gjithë mësuesit dhe mësueset e mia! Përulësisht, faleminderit për gjithçka që më dhatë.

Frank Shkreli

Profesor Riza Rexha- 1935-2016)

Thirrje shqiptarëve të Amerikës: Bojkotoni takimet me politikanët e Shqipërisë që mbajnë peng demokracinë!- Nga BESIM NDREGJONI

Vëllezër dhe motra shqiptaro-amerikanë!

Një retrospektivë e pluralizmit shqiptar!

Ardhja e pluralizmit politikë në 90, ishte një gëzim i padiskutushëm për ne antikomunistët që kishim një bilanc tragjik përndjekje politike dhe qëndrese ndaj diktaturës komuniste, nga më të mëdhenjtë në Europë për numrin e popullsisë.

Ne antikomunistët besuam se më në fund shqiptarët do të fitonin lirinë që e paguan shum shtrejtë me humbje jete, dhe me burgime politike tragjike, me Kampe përqendrimi të sundimit stalinist –enveriste të tipit Gulakët e Rusisë sovjetike.

Mbi 6000 shqiptarë të vrarë dhe të zhdukur kufomat që nga fëmitë e uritur në kampin famkeq të Tepelenës, që ju shkaktonin vdekjen me uri, dhe kufomat i hidhnin në lumi Vjosa!

Malet e veriut u mbushen me trupat e luftëtarve antikomunistë të tradhtuar nga loja e Kim Filbit i cili kishte shërbyer nëshërbimet sekrete anglo –amerikane dhe informonte diktaturën komuniste të Shqipërisë. Qytetet e Shqipërisë mbusheshin me ekzekutimet e trupave të intelektualëve që kishin kontribua në dhënjen e pamvarsisë dhe në ndërtimin e shtetit të parë shqiptar! Këta shqiptar sot mbas 35 vitesh nuk kan një varr në tokën e tyre. Të burgosurit politikë që kryen mbi 917.000 vite burg politikë kundra diktaturës , gjatë këtij tranzicjoni politikë komunistë, shumica ikën në botën e amshuar të përçmuar, vetëm me fitimin e lirisë së fjalës. Se establishmenti politik komunist i krijuar në 90 nuk i dënoi krimet e komunizmit stalinist të Enver Hoxhës. Ka 35 vite që parlamenti shqiptar nuk mban një minute heshtje për të zhdukurit e komunizmit. Nuk ka një muze për krimet e komunizmit. Asnjë parti politike shqiptare që u krijua në 90 nuk ju kërkoi falje shqiptarve për krimet e komunizmit. Shteti shqiptar hesht ndaj këtyre krimeve duke ndërtuar ca institucjone politike që të kalojnë këto krime në harresë, e kundërta ndodhi me Europën komuniste ajo e dënoi ideologjinë staliniste në vitin 1956, Shqipëria ndoqi stalinizmit, deri në vitin 90 me ligj diktatorial. Partia e parë opozitare nuk e dënoi ideologjinë staliniste dhe nuk kërkoi në pluralizëm të dënohej kjo ideologji kriminale. Përkundrazi partia staliniste e Enver Hoxhës, ndrroi emrin dhe u vetemruarParti socialiste, e cila u bë pjesmarrse në pluralizëm dhe arriti mbrenda 5 vitesh të mertet pushtet me anën e armëve në 97. Kurse partia demokratike, jo vetëm që nuk kërkoi vënjenpërpara ligjit krimet që i kishin kryer komunistat por vazhdonte me parulla bolshevike “Poshtë komunizmi,” dhe komunizmin nuk e dënoi me ligj.

Sot situata në Shqipëri është kaotike, pasardhësit e stalinizmittë djeshëm, nuk kan mundësi të burgosin, apo të pushkatojnë, por sundimin e tyre e kan kthyer me ligj duke aprovuar ligje me mbajt pushtet dhe duke nxjerrë jasht politikbërjesantikomunistët që e paguan me gjak lirinë.

Sot politikanët shqiptar bijtë e stalinistëve të djeshëm e kankthyer shtetin shqiptar në një pronë dy partiake si shtet fitimprurës për veten e tyre. Në vitin 2008 ata e kthyen votën në një monopol partiak dhe aspak të lënë popullit të votojë i lirë. Ashtu siç bëri diktatura në vitin 1976 që e kthej partinë në shtet, kështu u veprua dhe në 2008. Dhe këtu mori goditjen fatale demokracia e brishtë shqiptare. Pronën e kthyen nga pronarët e ligjshëm në shërbim të pushtetit stalinistë dhe pushtetarve më të korruptuar në kontinentin Europian.

Ju vëllezërit shqiptar të Amerikës, ikët nga diktatura komuniste me synimin që të mbroni Shqipërinë. Ju e paguat me gjak ikjen, dhe u vendoset në Amerikën e lirisë e vlerave demokratike botërore. Familjet tuaja dhe gjithë rrethi i juaj familjar që ngeli në Shqipëri provoi gjenocidin komuniste, dhe ju u njohët me krimet e kryera në familjet tuaj mbas vitetve 90 kur Shqipëria u hap, dhe patë me sytë tuaj, se çfarkrimesh çnjerzore ju kishte shkaktuar partia komuniste, familjeve tuaja, dhe mbarë antikomunistave shqiptarë.

Ju shqiptarët e Amerikës ndërtuat jetët tuaj në lirinë amerikane, u batë bisnesmen, intelektual të fushave të ndryshme, gazetar, deri tek Zëri i Amerikës, që për ne në Shqipëri ishte Zëri i lirisë të shum pritur.

Ne të mbijetuarit e komunizmit që kërkojmë varret për mbi 6000 të zhdukurit, pa pasur asnjë ndihmë nga financiare ligjore nga shtetit i ashtuquajtur “demokratik” ne nuk zgjodhëm kanunin “Gjaku lahet me gjak,”për këta të pushkatuar e të ngelur pa varr nga pasuesit e politikës staliniste shqiptare që mori peng lirinë dhe demokracinë.Zgjodhëm drejtsin për ti denuar krimet. Kjo ishte fitorja morale ligjore e jona. Pamvarsishte se drejtsinë e kan në dorë të djeshmit dhe të sotshmit staliniste të politikës shqiptare.. Ne antikomunistët të burgosur dhe të përndjekur politikë pritshim si drita diellin që Shqiptarët e Amerikës të ndërgjegjësuar për krimet e komunizmit që u kishin ndodhur familjeve të tyre, dhe mbar antikomunistave shqiptarë do të ishin mbrojtësit e lirisë tonë që e paguam me gjak në shtetin e lirisë Amerikë.

Ne pritshim që ata bisnesmen, intelektual, gazetar, shqiptar-amerikan, do të lobonin në adminstratën amerikan që diktatura enveriste të dënohej me ligj. Por kjo për tre dekada nuk ndodhi. Ne bashkombasit tuaj në Shqipëri nuk kishim as mundësi ekonomike, as mundësi ligjore, që të i bënim prezencë në Kongresin amerikan dhe në Departamentin e shtetit që Shqipëria të nxirrte para ligjit krimet e komunizmit që kishin vepruar në tre breza në Shqipëri. Vëllezër shqiptar të Amerikës,sot konstatojmë me keqardhje të madhe se Shqiptarët e Amerikës nuk u banë zëdhënës të lirisë së familjeve të tyre, që provuan krimet dhe të antikomunistëve që i përballuan këto krime në Shqipërin nënë. Ju u besuat retorikave politike mashtruese të stalinistëve të rinj, që muarën pushtet pa votë dhe e kthyen me paret e drogës të mbjellur në Shqipëri, duke blerë dhe individë të administratës amerikane europiane vetëm për të sunduar Shqipërinë me një demokraci fallco qesharake, dhe synimi i tyre i vetëm ishte është që klasa antikomuniste mos të drejtoi Shqipërinë. Ju me ndenjën e shqiptarit që po i shërbenin Shtetit shqiptar, lobuatnë Kongres dhe në Departamentin e shtetit, duke përkrahur këta politikan urrejtës të antikomunizmit shqiptar. Nuk ju fajsoi por duhet e pakta të pyetnit “A po funksion demokracia, a nuk ju a kan shkelur të dretat juve që përballuat diktaturën.”

Asnjë lobing të dashur bashkatdhetar nuk keni bërë në Kongresin amerikan, në Departamentin e shtetit për të vënë përball përgjegjësive pushtetin”Demokratik komunist,” që nuk ju bashkua Europës për te denuar krimet e komunizmit. I vetmi vend në Europë është Shqipëria që nuk i ka denuarkrimet e komunizmit. Lobimin tuaj të dashur vëllezër e pritshim ta banit Ju, por ju u kënaqët me lirinë e hapjes, dhe heshtët. Mbas 35 vitesh shohim me trishtim se si Shqiptarët amerikan lobojnë në Kongres për jetgjatsinë e udhëheqësve komuniste, dhe nuk lobojnë për krimet e komunizmit. Hargjonjë miljona dollarë për Edi Ramën që ta paraqesin si udhëheqës të Shqipërisë, dhe nuk dërgoni në Kongresin amerikan “Thirrjen që u bëri e burgosura politike Lavdie Nelabashkëshortja e poetit martir Havzi Nela në protestën 100 ditore të rinisë shqiptare, dhe që e botuan dhe gazetat angleze “A kan ndonjë Kryeministër në botë, bir ekzekutori që të drejtoj një shtet demokratik përveç në Shqipëri!” Asnjë reagim nga bashkombasit tonë në Amerikë për protestën madhështore të rinisë shqiptare për largimin nga politika të establishementit politik stalinist që u instaluar në Shqipëri gjatë 35 viteteve të pluralizmit. Vëllezer shqiptar të Malit Zi ju keni vuajtur nën pushtimin serb, dhe ju jeni organizuar sëbashku me shqiptarët e Shqipnisë të pritnin në Miçigan diktatorin e fundit staliniste, birin e ekzekutorit të Havzi Nelëspoetit të varun në litar në kohen e shembjes së murit të Berlinit Edi Ramën.

Vëllezër shqiptar të Malit të Zi, ju sjellim në vëmendje se partia e këtij Kryeministri ka mbytur në burgun e Burrelit shqiptarin e madh të Malit të Zi, Ministrin e Arsimit të shtetit shqiptar të viteve 30, Atdhetarin e madh rilindasin shqiptar,Mirash Ivanajn. Si mundeni vëllezër, të pritin një diktator që për 15 vite Kryeministër, ka shpopulluar Shqipërinë me 1.200.000 shqiptarë nëpër botë! Si mund të prisni e të loboninjë përfaqësues të forcës diktatoriale komuniste që vrau Mirash Ivanajn që nderon shqiptarinë në çdo kohë dhe ju bankrenar Ju!

Apeli i jonë kombëtare për ju është mos e turpëroni Shqipërinë nënë, duke pritur diktatorë. Mirash Ivanaj nga përjetsia u ban thirrje mos i turpëroni shqiptarët e Malit të Zi se historia do të ju përçmojë për këto veprime antikombëtare. Vëllezër Shqiptar të Amerikës, Loboni që Shqipëria të denojëkëtë klasë politike antikombëtare komuniste që mban peng lirinë e shqiptarve të Shqipërisë!

Bojkotoni takimet me këta politikan që mbajnë peng demokracinë, janë puthadorë të Vuçiçit kundra Kosovës martire.. Lobimi i juaj për të denuar këtë klasë politike dhe për të denuar krimet e komunizmit në Uashington do të ishte një shërbim atdhetar për nënën Shqipëri dhe për shqiptarinë në ballkan.

Ndiqni fjalën e Presidentit Amerikan , Antikomunistit të madh botëror Donald Tramp që ka thënë “komunizmi është e keqja e njerzimit dhe rreziku i Amerikës”.

Loboni në Kongresin amerikan dhe Departamentin e Shtetit, dhe jepni përkrahje Rinisë shqiptare që proteston mbi 100 ditë për një Shqipëri të re –PA KOMUNIZËM.

Këto lobinge ja keni borgj familjeve tuaja që vuajtën nën diktaturën komuniste ja keni Shqipërisë që të jetë një zonjë e rëndë në Europë pa ideologjinë çfaruese të komunizmit.

Le të ushtoi vargu i rilindësve tonë: Shqipëri mos ke frikë, se ke djemtë në Amerikë!

Presidenti

Besim Ndregjoni

Midis Partisë Shtet dhe Rama Shtetit! – Nga dr. JORGJI KOTE

Titulli i këtij shkrimi tregon zgjedhjen e detyruar dhe fatkeqe për ne shqiptarët në 81 vitet e fundit. Ndaj nuk ka pse të habitemi nga pankartat, parrullat dhe thirjet e fuqishme në Protestën qytetare që vijon prej gati 4 muajsh në Tiranë, në qytetet e Shqipërisë dhe nga diaspora kudo në botë. Kjo sepse edhe 36 vitet e fundit janë aq zhgënjyese sa pothuajse i barazojnë dhe bashkojnë me 45 vitet e monizmit. Edhe pse pa mohuar arritjet, veçanërisht ato në fushën e integrimit ndërkombëtar, ky konstatim qëndron, sidomos sa i takon 13 viteve të fundit.

Themi kështu, sepse ndryshe nga periudha 1991 – 2013 kur paraardhësit e Kryeministrit Edi Rama, si ata të PD-së edhe ata të PS-së qeverisën me të mirat dhe të metat e tyre jo më shumë se 8 vite rresht dhe në koalicione partiake me goxha telashe. Ndërsa PS-ja dhe Rama po hyjnë në vitin e 14-t rradhazi të qeverisjes, me ”pothuajse aspak qar dhe shumë zarar” për vendin. Edhe pse si asnjëherë më parë për 10 vite rresht të vetëm në qeveri ,Rama është i vetmi Kryeministër dhe PS-ja e vetmja parti në Europë që i kanë të gjitha pushtetet; ama jo me zgjedhje të lira dhe të ndershme; sepse ato mbeten vetëm dëshirë e mirë!

Në fakt, krahasim i mësipërm do të ishte i pavend nëse gjërat do të kishin ecur ashtu siç u mendua dhe u shpresua shumë në atë Dhjetor 1990. Sepse shoqëria jonë në përgjithësi u distancua nga monizmi dhe të këqiat e tij, ndonëse me gabimin e madh që nuk ruajtëm ato aspekte pozitive që ishin kontribute të gjithë popullit shqiptar. Ndaj, është koha të nxjerrim mësime nga pësimet. Se kështu korrigjojmë gabimet e rrugëtimit tonë të gjatë. Pa përsëritur përvojat negative të kaluara. Sepse, siç thotë edhe Edmund Burke ”ai që nuk njeh të kaluarën është i dënuar ta përsërisë atë”.

Ndonëse periudhën e sotme disa e quajnë tranzicion i stërzgjatur, në fakt, shumica e treguesve kryesorë sintetikë dëshmojnë se kemi rënë, siç i thonë fjalës, ” nga shiu në breshër” dmth nga diktatura në demokraturë, ose demokraci me fjalë dhe diktaturë në praktikë. Autori i këtyre radhëve i ka përjetuar gjatë dhe aktivisht këto dy periudha. Ndaj, më poshtë po ndalemi në disa prej ngjashmërive, dallimeve dhe eskremiteteve kryesore që vërtetojnë pohimin e mësipërm, i trishtë siç është.

Njihet tashmë mirë propaganda e madhe deri në vitet 90 në të gjitha fushat; ajo i bënte jehonë arritjeve madhështore të sistemit tonë socialist nën udhëheqjen e PPSH dhe liderit të saj. Gjithsesi, do pranuar se pavarësisht nga tepërimet, propagandoheshin fakte, dukuri dhe vepra konkrete. Me një fjalë, këngët, filmat, poezitë, shfaqjet e teatrit të politizuara dhe hera herës butaforike u bënin jehonë uzinave, kombinateve, shkollave, spitaleve dhe rrugëve të reja të ndërtuara kudo.

Ndërsa sidomos në këto 13 vitet e fundit kur na u premtuan vërtet qiejt, kemi kryesisht një superpropagandë me mjete të shumëfishuara, me rrjetet sociale, me podcaste, por që në më të shumtën e rasteve ajo ” shet” asgjënë, fjalë boshe dhe premtime që shkelen si pa gjë të keq. Madje edhe ato rrugë që ndërtohen, inaugurohen disa herë, sidomos në prag fushatash zgjedhore me pompë dhe bujë por prapë shembën në rastin më të parë në kontrast të thellë me veprat pse të mos e themi pa hile të asaj kohe që me riparimet e rastit janë aty edhe sot e kësaj dite.

Atëhere gazeta, radioja dhe televizori hapej me traktorë dhe kombajna arave, me planet e grurit e të misrit që tejkaloheshin dhe kongrese partie që na kishin mbirë vërtet në sy. Por prapë ajo ”ishte lule” kur e krahason me propagandën e sotme që vërtet ta shpif. Tani të gjitha lajmet ditë e natë hapen dhe mbyllen me drogë, vjedhje, kronikën e zezë dhe fjalime pambarim të liderëve që flasin pa thënë asgjë.

Në vitin 1986 në Tiranë u hodhën plot fishekzjarre se Meksika na akordoi demek Çmimin Botëror të Ushqimit; në fakt ishte një certifikatë nga një shoqatë e panjohur ushqimore në Meksikën e largët që nisur nga fakti se ne plotësonim vetë nevojat tona për drithra e kishte paraqitur atë në një ekspozitë lokale atje dhe autoritetet tona e frynë dhe e kthyen në tollumbace butaforike. Sepse diheshin mungesat e tmerrshme në ato vite për artikujt bazë ushqimorë dhe kur gdhiheshim te radha e qumështit dhe djathit. M’u kujtua ky episod kur një muaj më parë, një institut në Estoninë e largët na akordoi çmoi si vendi më i mirë për kibernetikën, madje duke lënë pas SHBA-të dhe Gjermaninë. Çfarë ironie kur dihet se te ne nuk ka mbetur e dhënë personale pa dalë në treg dhe skandalin e madh që tronditi AKSH-në pikërisht në këtë fushë, ku gjendja është vërtet shumë më e rëndë se tullonat tona ushqimore atëhere! Se sido të vinte puna, prapë pa gjë nuk mbeteshe.

Në fund të viteve 80 ekonomia jonë po lëngonte me mungesa të llahtarshme. Dhe prapë na thuhej se gjendja nuk është aq e keqe, se demek fajin e ka organizimi i punës, administrata e nivelit të mesëm, propaganda joefikase dhe sqarimi i pamjaftueshëm i popullsisë. Dhe o burra në terren si edhe sot. Pastaj, nga fundi i viteve 80 propaganda shpiku terma të rinj joshës si ” mekanizmi i ri ekonomik, tregtia me kompensim, privatizimi me bono, etj.

Mirëpo, edhe sot po bëhet e njëjta gjë, fajet i hidhen të gjitha administratës, edhe pse ajo është dyfishuar dhe internetizuar, por me shumë patronazhistë. Me terma të reja të kopjuar dhe të përshtatur nga periudha e atëhershme. Rama flet me bollëk për Besë, Besnikëri dhe Prani besnike; tamam si dikur kur e kishin në majë të gjuhës ” besnikërinë ndaj partisë, vijës së saj të drejtë” ndërsa sot besa dhe besnikëria ndaj PS-së dhe Edi Ramës. Ja shihni, a nuk ”ngjajnë si dy pika uji” sloganet “Me Enverin, me Partinë“ me “Me Edin, me PS-në! Edhe Pasqyra sot është kopje, ajo na kujton këshillën e Partisë që ta shihnim vehten çdo ditë në pasqyrën e ndërgjegjes; si atëhere edhe tani kërkohen takime javore ”gju më gju“ me popullin për ta njohur atë me të vërtetën dhe algoritmet sipas saj fajtore edhe për protestat

Më tej, si atëhere kur në komandë ishte Partia kështu ndodh edhe sot, vetëm se sot nuk është e shkruar në Kushtetutë por e ndesh në çdo hap të jetës. Kështu, bie fjala, vetë Rama e thotë me mburrje se ishte PS-ja ajo që bëri reformën në drejtësi, kur dihet se ajo pati dhe ka konsensusin e të gjitha partive politike. Në fakt, PS-ja dhe sidomos Rama vetëm se po vjel(l)in përfitimet prej saj. Sot shumë më tepër se para viteve 90, nëse do të ecësh në karrierë, të fitosh tendera dhe pasuri futu në PS, bëhu patronazhist, ndryshe dil nga rreshti ose mbathja jashtë vendit!!

Edhe demokracia në PPSH atëhere ishte më e zhvilluar se sa në PS e sotme, natyrisht brenda linjave ideologjike. Atëhere, por edhe pas asaj periudhe deri në vitin 2013, si te PS-ja edhe te PD-ja kishte diskutime, propozime dhe kundërshtime me guxim, madje deri në atë pikë sa largoheshe apo edhe dënoheshe nga Partia; ndërsa sot PS-ja, nëse mund të quhet ende kështu i ngjan një garnizoni ushtarak me disiplinë të hekurt, ku askush nuk bën dot ”as gëk as mëk”, por vetëm ngre dorën për miratim, ndryshe hap krahun! E pamë këtë ditët e fundit kur në takimin me socialistët në Berat, Rama u tha ”qepeni gojën dhe dilni përjashta”, diçka që deri tani nuk kishte ndodhur përderisa ishe brenda vijës së Partisë!

Për pasojë, dje kishim atë që njihej si Parti Shtet, ndërsa sot kemi “binjakun“ e tij, Uni ose “Rama Shtetin“. Praktikisht Rama ka po ato pushtete se Enveri dje; madje ai jep edhe dekorata, që i pari atëhere nuk e bënte, se ato janë kudo në botë kompetenca të Kryetarit të Shtetit. Gjithashtu, ndryshe nga atëhere, edhe pse dihej që gjithçka ishte vendosur nga Partia, por të paktën formalisht procedurat respektoheshin dhe priteshin vendimet gjyqësore; ndërsa sot shkatërrohen biznese dhe godina dhe pastaj ti shkon në gjykatë; kjo e fundit, e ndodhur përpara faktit të kryer të thotë se tani është tepër vonë dhe se e ”ka marrë ferra uratën!”

Më tej, shumë e rëndësishme, atëhere ishte vërtet diktaturë, kishte politizim dhe ieologjizim sa të duash; por prapë ndryshe nga sot kishte seriozitet, përgjegjësi dhe qeverisje në të gjitha nivelet. Funksiononin natyrisht me difektet e tyre qeveria, rrethet, institucionet shtetërore në të gjitha drejtimet dhe kishte shumë profesionalizëm. Nuk ishte nevoja të takoje deputetin dhe as për ” Prani besnike” javore për të zgjidhur halle; po, mund të ankoheshe te Partia për vonesa dhe moszgjidhje të tyre, por shtetin/pushtetin e kishe te shtëpia, te lagja dhe te fshati.

Ndërsa sot, sidomos në nivelet vendore nuk ka pothuajse fare qeverisje dhe as ekspertizë të vërtetë profesionale. Ja, shihni bashkitë, nuk riparojnë dot një rrugë 200 metra dhe nuk zgjidhin dot hallin e një familjeje në nevojë, sepse ka përplasje ligjesh, kompetencash dhe mungesë fondesh. Dhe në vend që të riparohen difektet dhe të zgjidhen problemet, ato thjesht ”paketohen me amballazh” dhe me terma të reja moderne. Tani Bashkitë janë bërë si dikur komitetet ekzekutive të rretheve; ato i kontrollon në çdo hap qeveria dhe Kryeministri që i mbledh drejtuesit e tyre sa herë t’i dojë qejfi, sikur ata të ishin punonjës të ministrive dhe Kryeministrisë dhe jo të zgjedhur nga populli!! Për pasojë, autonomia e pushtetit vendor, kusht i rëndësishëm i anëtarësimit në BE ka mbetur në letër dhe as që kujtohet njeri!

Më tej, nëse dje përgjegjësia politike, morale dhe institucionale shtrihej në mënyrë ekstreme dhe fatkeqe deri në rrënjët e familjes biologjike, sot ajo ka kaluar në ekstremin tjetër, duk u reduktuar thjesht në përgjegjësinë personale. Ndërsa përgjegjësia penale pengohet me lloj lloj sofizmash ligjore, loja me prezumimin e pafajësisë dhe ndërhyrjet e shumta te pushteti gjyqësor që vepron me dy standarde, si në rastin e dosjes Balluku, shembulli më i keq por as i vetmi dhe as i fundit!

Atëhere ishte lufta e klasave me pasojat e saj të llahtarshme dhe të papërsëritshme me përndjekje, burgime dhe pushkatime të kundërshtarëve politikë që konsiderohesin ” armiq të popullit”. Për fat të mirë, sistemi demokratik nuk lejon më linçime dhe tragjedi të tilla njerëzore. Megjithatë, pa harruar shembjen e shtetit më 1997 dhe ngjarje të tjera të njohura tragjike, sot vendin e tyre e kanë zenë dy të këqia të tjera me pasoja jo më të vogla tashmë për gjithë shoqërinë – krimi dhe korrupsioni galopant që kanë depërtuar në qelizat e shtetit dhe pushtetit. Mirë, mirë, do të thotë dikush, por tani nuk dënohet kush për propagandë dhe agjitacion si atëhere. Por, por as këtu nuk jemi të imunizuar, sepse së shpejti mund të rivendoset Neni famëkeq 55 për agjitacion dhe propagandë, tani me një emër më të bukur alla ”rilindshe” është çështje kohe.

Atëhere ishim vend autarkik, me ekonomi të mbyllur, kur toka as blihej dhe as shitej; kur nuk pranonim asnjë borxh, hua dhe kredi, gjithçka vetëm me forcat tona. Ndërsa sot jemi kthyer në të kundërtën, jemi mbytur me borxhe, me hua dhe kredi me emra të gjthfarëllojshëm, me ekonomi të shqyer nga të gjitha anët, ku kanë hyrë derri dhe dosa bashkë! Po të vazhdojnë edhe pak kështu marifetet socialiste, vështirë se do të mbetet tokë shqiptare! Përpara viteve 90 ishte bërë shtetëzimi total me pasojat e tij të njohura. Mirëpo, pas dështimit të privatizimit me gjithëfarë emrash dhe koncesioneve famëkeqe, qeveria Rama po kalon drejt supershtetëzimit total; vetëm se ndryshe nga ai i monizmit, këtu vetëm emrin ka të tillë, se shteti jep të gjitha fondet, ndonëse ka pakicën e aksioneve, por ligjin e bëjnë kompanitë e maskuara ose guackat private të cilat marrin edhe fitimet e majme; dhe prapë efektiviteti dhe performanca e tyre është vërtet për tokë dhe as që mund të krahasohet me atë të 50 viteve më parë; për të mos përmendur korrupsionin dhe plaçitjet e pronës shtetërore që po bëjnë kërdinë çdo ditë!

Së fundi, në planin e jashtëm, si fanar ndriçues i socializmit dikur i jepnin mend botës, lëvizjes marksiste-leniste, krenoheshim si vendi i parë ateist në botë, pa taksa dhe tatime! Mirëpo edhe sot po bëjmë të njëjtën gjë. Edhe pse kemi mbi 30 vjet që presim te paradhoma e BE-së, ngutemi dhe nuk lemë forum kudo në botë pa u dhënë mend, pa u rrahur gjoksin dhe pa treguar rekorde gjithandej, kur punët në shtëpinë tonë i kemi lesh e li; kur shumica e njerëzve me shumë vështirësi sigurojnë artikujt bazë të jetës, me pensione qesharake, me çmime që veç rriten dhe mbrojtje sociale mjerane. Deri kur nisi Protesta qytetare paqësore në Tiranë e cila ia çorri maskën ”liderit global”, Rama ishte bërë “një Pasha në Misir por shtëpia s’ka hair“! Duke e kthyer edhe avionin në taksi e duke mos lënë forum provincial pa shkuar dhe pa dëfryer njerëzit me gallatë dhe batuta, si magjistar i vëmendjes publike dhe duke u thënë homologëve të vet “hajt baba të të tregoj arat“! Vetëm se harronte që ndonëse qëndron në një tryezë me të mëdhenjtë e botës, Rama prapë është peshë pupël në gjeopolitikë.

Skulptori Vasil Rakaj, arti që lidh Shqipërinë me Amerikën- Nga FRANK SHKRELI

Në veprat e tij, figurat shqiptare dhe universale nuk shfaqen vetëm si personazhe të historisë. Ato bëhen ura midis së kaluarës dhe së tashmes. Gjergj Kastrioti-Skënderbeu, Nënë Tereza dhe personalitete të tjera që kanë zënë vend në krijimtarinë e tij, përmes skulpturës së Rakajt, ato dalin nga faqet e librave dhe hyjnë në hapësirën publike. Dhe kjo ka një rëndësi të veçantë për shqiptarët e diasporës. Sepse fëmijët dhe nipërit dhe mbesat e shqiptarëve të emigruar mund të mos e njohin gjithmonë historinë e vendit të të parëve të tyre nëpërmjet librave.

Nga rrënjët e Malësisë së Madhe te skulptura në hapësirat amerikane – një udhëtim artistik që dëshmon se identiteti shqiptar mund të ruhet dhe të përcillet përmes artit. Fjalët e mia me këtë rast nuk janë thjesht recension i librit, por janë më shumë një pasqyrim nga perspektiva e një gazetari shqiptaro-amerikan që e ka njohur dhe ndjekur nga afër jetën e komunitetit shqiptar në Amerikë.

Ka njerëz që e mbajnë Shqipërinë në kujtesë. Ka të tjerë që e mbajnë në zemër. Dhe ka edhe nga ata që arrijnë ta shndërrojnë këtë kujtesë në një vepër që mund ta shohë dhe ta njohë e gjithë bota. Skulptori Vasil Rakaj i përket kësaj kategorie. Libri kushtuar jetës dhe krijimtarisë së tij është një rast i mirë për të ndalur dhe për të vlerësuar jo vetëm një artist, por edhe një kapitull të rëndësishëm të pranisë shqiptare në Amerikë. Rakaj është një nga ata artistë shqiptarë që e kanë kaluar oqeanin, por nuk i kanë lënë pas rrënjët. Përkundrazi, rrënjët kanë udhëtuar me të.

I lindur në vitin 1954 në Bogë të Malësisë së Madhe, ai e ka mbartur në rrugëtimin e tij artistik atë trashëgimi të pasur njerëzore e kulturore të Malësisë shqiptare. Më pas, në Shtetet e Bashkuara, kjo trashëgimi u ndërthur me një botë të re artistike, duke krijuar një profil që meriton të njihet më gjerësisht.

Për një gazetar shqiptaro-amerikan që ka jetuar dhe punuar për dekada në Amerikë, rrugëtime të tilla nuk janë thjesht histori individuale. Ato janë pjesë e historisë së vetë komunitetit shqiptar në Shtetet e Bashkuara. Diaspora jonë ka pasur gjithmonë njerëz që kanë punuar për ta ruajtur gjuhën, kulturën, fenë, historinë dhe traditat. Por artisti ka një mënyrë tjetër për ta bërë këtë. Ai nuk shkruan vetëm për historinë – ai i jep asaj fytyrë dhe formë. Kjo është ajo që e bën të veçantë krijimtarinë e Vasil Rakajt. Në veprat e tij, figurat shqiptare dhe universale nuk shfaqen vetëm si personazhe të historisë. Ato bëhen ura midis së kaluarës dhe së tashmes. Gjergj Kastrioti-Skënderbeu, Nënë Tereza dhe personalitete të tjera që kanë zënë vend në krijimtarinë e tij, përmes skulpturës së Rakajt, ato dalin nga faqet e librave dhe hyjnë në hapësirën publike. Dhe kjo ka një rëndësi të veçantë për shqiptarët e diasporës. Sepse fëmijët dhe nipërit dhe mbesat e shqiptarëve të emigruar mund të mos e njohin gjithmonë historinë e vendit të të parëve të tyre nëpërmjet librave. Por ata mund të ndalen përpara një monumenti, të pyesin kush është figura që kanë përpara dhe të fillojnë kështu të zbulojnë historinë e tyre. Kjo është fuqia e artit.

Vepra e Rakajt është gjithashtu një shembull i bukur i asaj që diaspora shqiptare mund t’i japë Amerikës: jo vetëm punë, përkushtim dhe sukses ekonomik, por edhe kulturë, art dhe vlera shpirtërore. Shqiptarët kanë ardhur në Amerikë në periudha të ndryshme dhe për arsye të ndryshme. Por brezat që kanë lindur apo janë formuar këtu në këtë vend të madh planet, kanë pasur gjithmonë një sfidë: si të ruajnë identitetin pa u shkëputur nga shoqëria amerikane? Vasil Rakaj e ka dhënë përgjigjen e tij përmes artit. Ai nuk është mbyllur në një identitet të ngushtë. Përkundrazi, ka sjellë identitetin shqiptar në një hapësirë universale. Kjo është një nga mënyrat më dinjitoze për ta përfaqësuar një komb.

Urime të përzemërta studiueses dhe autores Suzana Varvarica Kuka për këtë botim të rëndësishëm kushtuar jetës dhe krijimtarisë së skulptorit nga Malësia e Madhe, Vasil Rakaj. Ky libër është një kontribut i çmuar për njohjen, dokumentimin dhe vlerësimin e veprës së një artisti shqiptar që, përmes skulpturës, ka përcjellë historinë, kulturën dhe identitetin shqiptar përtej kufijve të atdheut.

Libri për veprën e tij nuk duhet parë vetëm si një monografi artistike. Ai është edhe një dokument i kohës dhe i një brezi shqiptarësh që, pasi u vendosën në Amerikë, nuk harruan nga erdhën. Në këtë kuptim, historia e Vasil Rakajt është edhe historia e një pjese të Amerikës shqiptare. Një histori që nuk është shkruar vetëm në faqet e gazetave dhe revistave shqiptare të diasporës, në organizatat dhe shoqatat tona, në kishat e xhamitë apo në aktivitetet kulturore. Është shkruar edhe në gur, bronz dhe mermer. Dhe kjo histori meriton të ruhet. Prandaj ky libër vjen në kohën e duhur. Ai na kujton se një komunitet nuk matet vetëm nga numri i njerëzve që ka, por edhe nga kontributi që ata njerëz i japin shoqërisë ku jetojnë dhe kulturës nga kanë ardhur.

Vasil Rakaj është një nga ata shqiptarë që kanë zgjedhur të flasin përmes artit. Dhe arti i tij na thotë diçka të thjeshtë, por të fuqishme: Mund të jetosh larg vendlindjes, por vendlindja mund të vazhdojë të jetojë brenda veprës tënde. Nga Boga e Malësisë së Madhe deri në Amerikë, udhëtimi i Vasil Rakajt është një dëshmi se rrënjët dhe horizonti nuk janë në kundërshtim me njëri tjetrin. Rrënjët të japin identitet. Skulptura flet vetë. Dhe kur ajo skulpturë bart në vetvete historinë dhe identitetin e një populli, ajo bëhet edhe një formë e kujtesës kombëtare. Prandaj libri për Vasil Rakajn duhet parë si një nderim për artistin, por njëkohësisht edhe si një vlerësim për kontributin e shqiptarëve të Amerikës në ruajtjen dhe promovimin e kulturës shqiptare. Në një kohë kur bota shqiptare ka nevojë më shumë se kurrë për të njohur dhe dokumentuar njerëzit që kanë lënë gjurmë në kulturë, libra të tillë kanë një rëndësi të veçantë. Sepse historia e një kombi nuk shkruhet vetëm me ngjarje politike e ushtarake. Ajo shkruhet edhe me libra, publicistikë, piktura, muzikë, letërsi dhe skulptura. Dhe Vasil Rakaj, me veprën e tij, ka zgjedhur ta shkruajë një pjesë të kësaj historie në bronz, gur dhe në kujtesën e brezave. Urime!

Urime të përzemërta studiueses dhe autores Suzana Varvarica Kuka për këtë botim të rëndësishëm kushtuar jetës dhe krijimtarisë së skulptorit nga Malësia e Madhe, Vasil Rakaj. Ky libër është një kontribut i çmuar për njohjen, dokumentimin dhe vlerësimin e veprës së një artisti shqiptar që, përmes skulpturës, ka përcjellë historinë, kulturën dhe identitetin shqiptar përtej kufijve të atdheut. Merita e autores qëndron jo vetëm në dokumentimin e veprës artistike të Vasil Rakajt, por edhe në vendosjen e saj në kontekstin më të gjerë të artit shqiptar dhe të kontributit të diasporës shqiptare në Amerikë. Një vepër e tillë i shërben artit, kulturës dhe kujtesës sonë kombëtare. Urime Suzana Varvarica Kuka për këtë punë të vyer dhe Vasil Rakajt për një jetë kushtuar artit dhe përfaqësimit dinjitoz të kulturës shqiptare!

Falemnderit për vëmendjen!

*Fjala e mbajtur me rastin e promovimit të librit, “Vasil Rakaj -me autore Suzana Varvarica Kuka”, 13 Shtator, 2026, Nju Jork

Të ndalet fushata kundër Gjykatës Speciale – Pajtim mbi themelet e drejtësisë – Në interes të Republikës së Kosovës dhe Katërshes Nga Elida Buçpapaj

Më duket e turpshme që tash dilni me listat kush e ka votuar dhe kush nuk e ka votuar Gjykatën Speciale.

Hashim Thaçi ka vepruar si duhet, edhe ata deputetët që e kanë votuar. Edhe pse thonë se Thaçit ia kishin mbushur mendjen se drejtësia do ta anashkalonte. Drejtësia është e barabartë për të gjithë.

E pashë reagimin e Glauk Konjufcës nga Haga, deri tek kryetari de facto i PDK bashkë me Vlora Çitakun, plus koret populiste me maska të zeza deri tek koret e bretkosave të rrjeteve sociale gjoja në mbrojtje të vlerave të UÇK që i bashkangjiten “marres” së Edvin Ramës kundër Gjykatës Speciale, i cili është një nga dy autorët përmes shkëmbimit të territoreve që e përfshiu dhe e çoi Thaçin në Hagë.

Të ndalet menjëherë kjo fushatë kundër Gjykatës Speciale dhe t’ju vihet veshi këshillave nga aleatja ekzistenciale përmes DASH dhe vendeve aleate deri tek Kroacia Mike.

Jam kritike e zonjës Marta Kos, por jo kësaj here. Ajo tha se duhet pajtim.

Duke njohur dhe vlerësuar Gjykatën Speciale. Me pajtim dhe liri.

Kështu do t’i ndihmojmë Katër të gjykuarit nga Gjykata Speciale, që i ka të gjithë kryeprokurorët Amerikane, kryegjykatësin Amerikan, prokurorët dhe gjykatësit e tjerë nga BE, Anglia dhe Zvicra, financim direkt nga këto vende që Kosova të ketë drejtësi me standarte Perëndimore me qëllim që të funksionojë shteti i së drejtës.

Hiqni dorë nga idetë e çmendura për të mbyllur Gjykatën Speciale – kjo shkon në dëm të Katërshes dhe Kosovës!

Hiqni dorë nga një sharllatan amerikan antiamerikan si Richard Grenell – se mbështetja e tij shkon në dëm të Katërshes dhe Kosovës!

Hiqni dorë nga Edi Rama, që e quajti ish Kryeprokurorin e Gjykatës Speciale “sikar” dhe dje “marre” Gjykatën Speciale!

Hiqni dorë nga marrja peng e institucioneve të Kosovës, duke kaluar në tre palë zgjedhje se kjo është në dëm të Kosovës dhe Katërshes.

Hiqni dorë nga mbulimi me heshtje i krimeve dhe mohimi i drejtësisë ndaj viktimave duke nisur nga Ministri Mbrojtjes Ahmet Krasniqi nga FARK i vrarë në mes të Tiranës dhe të gjitha viktimave, emra të shquar, veprimtarë e komandantë, aktivistë, deputetë e gazetarë, kjo në interes të Kosovës e Katërshes;

Hiqni dorë nga manipulimi dhe shpërdorimi i fjalës së lirë me klientë të politikës, që janë mbrojtës të rrejshëm të Katërshes sepse i pasqyrojnë të vërtetat të coptuara, jo të plota.

Hiqni dorë nga lufta kundër Republikës së Kosovës me ngërçin institucional dy vjeçar, turpi i kësaj klase politike se kjo shkon në dëm Kosovës të Katërshes dhe në favor të Serbisë së Vuçiqit.

Ka ardhur Momentumi për pajtim, që përjashton çdo bllokim dhe shantazh nga aktorët politikë kundër Republikës së Kosovës dhe rrjedhojë edhe kundër Katërshes!

Pajtim mbi themelet e drejtësisë.

Ndofta gaboj, më ndje o Zot, kur mendoj se 24 vjet paraburgosje do të mjaftonte për seicilën viktimë, por duhet të mbahet përgjegjshmëri, të pranohet faji, të lypet ndjesë dhe të hapet një kapitull i ri për Kosovën që do t’a çlironte moralisht Katërshen.

Duke kujtuar mesazhin e James Rubin nga Kosova përpara se të dëshmonte në Hagë, se “ka ardhur koha pas kontributit të njohur dhe misionit të përmbushur, që Krahu i Luftës të largohet nga skena politike”. Po koha ka ardhur.

Asgjë nuk mund t’i hiqet apo t’i shtohet historisë së Kosovës. Asnjë meritë e meritorëve apo fajet e çakejve.

Republika e Kosovës dhe Katërshja prej sot mbrohet, duke respektuar drejtësinë me standart Perëndimor të Gjykatës Speciale, sipas shkallëve, duke angazhuar institucionet e shtetit, diplomacinë, në bashkërendim me Aleatët e provuar të shqiptarëve, ata që e shpëtuan Kosovën nga genocidi dhe spastrimi etnik i shtetit kriminal të kryekasapit të Ballkanit!

Kjo nuk mund të arrihet duke ua mbyllur gojën dëshmitarëve,

kjo nuk arrihet duke i mbajtur të pluhurosura Dosjet e viktimave,

kjo nuk arrihet duke kërcënuar Republikën e Kosovës me banda personash që SHBA i ka futur në Blacklist.

Kjo politikë e metodologji e deri tashme kinse pro Katërshes, e konfrontomit, bllokimit, marrjes peng të shtetit e ka dëmtuar skajshmërisht Republikën e Kosovës dhe sidomos Katërshen.

Mos krahasoni Katërshen me Ante Gatovinën, ju lutem, por punoni për Pajtim, duke njohur Gjykatën Speciale, në interes të Republikës së Kosovës, stabilitetit dhe paqes në Ballkan dhe çlirimin e Katërshes.

24 vjet a janë mjaft për seicilën pabesi?

Me ndjesë ka falje, ka pajtim dhe kurrë më vëllavrasje.

Çdo gazetar kur shkruan futet edhe në lëkurën e viktimave, edhe në lëkurën e fajtorëve, edhe të familjarëve të të dyja palëve, edhe në interesës së shtetit të së drejtës, që do të thotë në interes të të gjithë qytetarëve, pa përjashtim që jeta e seicilit të jetohet me dinjitet në paqe.

PS. Një nga gabimet e Hashim Thaçit kur nuk u takua në Shkup më 5 Mars 1999 me Senatorin Bobe Dole, se nuk pati mundësi, por më 7 Mars 1999 në Tiranë me Paskal Milon.

Disa sugjerime për leximin e aktgjykimit ndaj katër ish-drejtuesve të lartë të UÇK-së Nga Veton Surroi

1. Aktgjykimi dënues ndaj katër ish-drejtuesve të UÇK-së — Hashim Thaçit, Jakup Krasniqit, Kadri Veselit dhe Rexhep Selimit — nuk është ende i formës së prerë. Ankimi në shkallën e dytë do të kërkojë punë serioze juridike, të mbështetur në analizën dhe kundërshtimin e aktgjykimit të plotë, jo në emocione. Fajësia apo pafajësia eventuale, sikurse edhe kohëzgjatja përfundimtare e dënimeve, nuk do të varen nga protestat, rrjetet sociale apo deklarimet politike. Ato do të jenë produkt i një procesi juridik të vazhduar dhe racional.

2. Aktgjykimi i 16 shtatorit ka bërë një dallim thelbësor duke mos pranuar akuzën e Prokurorisë për krime kundër njerëzimit. Gjykata konstatoi se veprimet kriminale përbënin një sulm të përhapur dhe sistematik, por se Prokuroria nuk kishte provuar se ky sulm ishte drejtuar kundër një popullsie civile si të tillë. Sipas Gjykatës, viktimat ishin përzgjedhur kryesisht mbi baza individuale.

3. Katër ish-drejtuesit e dënuar të UÇK-së dallojnë kështu edhe juridikisht nga të dënuarit në rastet Šainović et al. dhe Vlastimir Gjorgjeviq para Tribunalit për ish-Jugosllavinë. Në ato raste u vërtetua një fushatë shtetërore e drejtuar kundër popullsisë civile shqiptare dhe të akuzuarit u dënuan edhe për krime kundër njerëzimit.

4. Megjithatë, dënimet e shkallës së parë në rastin Shainoviq et al. shkonin nga 15 deri në 22 vjet burgim, ndërsa dy nga ish-drejtuesit e UÇK-së u dënuan me nga 25 vjet. Edhe duke pasur parasysh dallimet ndërmjet rasteve, përgjegjësinë individuale dhe praktikat e ndryshme të dënimit, kjo ngre një pyetje serioze për proporcionalitetin.

5. Shpallja e tyre të pafajshëm për gjashtë pikat e krimeve kundër njerëzimit e vendos aktgjykimin në një kontekst më të drejtë historik. Përderisa fushata e forcave serbe kundër popullsisë shqiptare të Kosovës është përcaktuar juridikisht si krim kundër njerëzimit, në rastin e katër ish-drejtuesve të UÇK-së nuk u provua ekzistenca e një sulmi kriminal të drejtuar kundër një popullsie civile si të tillë. Ky përfundim e vendos aktgjykimin në kontekstin e përgjegjësisë individuale për krime lufte. As UÇK-ja e as Kosova nuk mund ta marrin mbi vete këtë barrë fajësie. Aktgjykimi nuk e trajton si kriminal synimin për pavarësinë e Kosovës dhe thekson se ky proces nuk gjykon legjitimitetin e UÇK-së apo të luftës për pavarësi.

6. Aktgjykimi është mbështetur në parimin e rëndësishëm, se drejtësia e kauzës çlirimtare nuk e bën automatikisht të drejtë çdo veprim të kryer në emër të saj. Por, po kështu, dënimi i individëve për veprime kriminale nuk mund t’i atribuohet UÇK-së në tërësi, të ndryshojë rolin e saj historik në çlirimin e vendit apo të njollosë pavarësinë e Kosovës.

7. Kosova nuk duhet të bjerë në kurthin e ligjërimit se aktgjykimi i Hagës e dënon UÇK-në apo Kosovën e pavarur. Në aktgjykim nuk ekziston asnjë përfundim me të cilin përgjegjësia individuale për krime i bartet UÇK-së si organizatë ose përpjekjes së Kosovës për pavarësi.

8. Bellum iustum — lufta e drejtë e UÇK-së, e sendërtuar mbi lëvizjen popullore kundër okupimit të Serbisë dhe për pavarësinë e Kosovës — nuk është zhbërë nga ky aktgjykim si e vërtetë historike dhe morale.

9. Aktgjykimi, në fund, i ka individualizuar edhe viktimat. Edhe viktimat janë pjesë e kësaj historie, për to do të mësojmë më shumë nga teksti i plotë i aktgjykimit, në formën e vet të prerë.

Thirrje Presidentit, Atdheu në rrezik!- Nga Prof. Alban Kraja

Zoti President i Republikës!

Ju e dini që jeni trashëgimtar direkt i Gjergj Kastriotit Skënderbeut. Sigurisht, në rrafshin institucional, por dhe në atë praktik. Ju jeni Komandant i Përgjithshëm i Forcave të Armatosura Shqiptare. Ju jeni drejtues dhe përfaqësues i shtetit shqiptar. Ju jeni Nr. 1 që duhet të mbrojë interesat e kombit shqiptar. Pra, Presidenti i Republikës së Sotme të Shqipërisë është asgjë më pak dhe asgjë më shumë se ajo që ishte dhe detyra, roli i Heroit tonë Kombëtar, Gjergj Kastriotit Skënderbeut. Ndaj, Zoti President, roli Juaj është shumë i rëndësishëm, është jashtëzakonisht jetik sot për Shqipërinë. Ju e dini që jeni përfaqësues i një populli jo të vogël, pasi Ju përfaqësoni një popull jashtëzakonisht të madh. Ju përfaqësoni popullin e gjenezës. Populli shqiptar është themeluesi i kontinentit tonë të vjetër. Ne flasim gjuhën bazë të kontinentit europian. Pra, Ju përfaqësoni një komb që ka dhënë me dhjetra perandorë perandorisë romako-ilire. Ju përfaqësoni një komb që ka dhënë papë Vatikanit. Ju përfaqësoni një komb që ka dhënë muzikantë, kompozitorë, skulptorë, filozofë pa fund Europës dhe gjithë botës. Pra, Ju përfaqësoni një komb gjenial, një komb që duhet të jetë në pjedestalin më të lartë të kombeve të nderuara në të gjithë botën. Prandaj duhet një përfaqësim dinjitoz, një përfaqësim i sinqertë, një përfaqësim prej një dashnori të vërtetë të atdheut tonë. Unë Ju krahasova me Heroin tonë Kombëtar, Gjergj Gjon Kastriotin Skënderbeun, në aspektin institucional, por mbetet te Ju dëshira për t’u ngritur në rolin e Tij dhe si përfaqësues i vërtetë i popullit, si mbrojtës i interesave të tij.

Zoti President!

Unë Ju bëj këtë apel Juve sot, që të ngriheni në lartësinë e detyrës Suaj, në lartësinë e asaj që Ju përfaqësoni dhe mishëroni për kombin shqiptar. Unë nuk Ju njoh personalisht, nuk i di dëshirat, pasionet tuaja personale, por di që Ju keni qenë ushtarak dhe, si ushtarak, duhet t’i ngjani edhe më shumë Heroit tonë Kombëtar, Gjergj Kastriotit. Ju keni bërë një betim mbi flamurin e tij, Ju keni bërë një betim mbi shkabën dykrenare, të njëjtin, me të cilin luftonte Heroi ynë Kombëtar dhe mbronte kombin tonë. Ndaj, Zoti President, unë i bëj thirrje pozicionit Tuaj, institucionit Tuaj, asaj që Ju mishëroni për kombin shqiptar. Mos i firmosni ato ligje që po aprovon sot parlamenti shqiptar, ato ligje që dëmtojnë rëndë, rëndë, integritetin kombëtar shqiptar, ligjin për shitjen e pronave bujqësore, e tokave bujqësore. Është një rrezik i madh për kombin tonë. Shitja e këtyre tokave të huajve, do të sillte mbase një kolonizim të Shqipërisë, e cila ka mbetur pa shqiptarë, pasi ka një tendencë prej njëzet e ca viteve, tridhjetë viteve të shtyrjes së shqiptarëve për të ikur, për të gjetur arratinë dhe për t’u strehuar në vende të tjera, për të lënë vend të lirë. Dhe tani që Shqipëria po çlirohet nga shqiptarët, pikërisht tani duan të miratojnë një ligj që të shitet toka, dhe jo bujqësore, te të huajt.

Zoti President!

Nuk duhet asnjë inteligjencë e madhe për ta kuptuar që këtu ka diçka që nuk shkon. Ka diçka që nuk shkon, pasi është një ligj tjetër i tmerrshëm, që është ai i Paketës së Maleve, i cili nuk duhet dekretuar, i cili duhet kthyer mbrapsht, pasi është i rrezikshëm, pasi po shitet përtej bregdetit, përtej tokave bujqësore, pasi po tentohet të shiten edhe malet.

Zoti President!

Keni mbetur mbase figura e fundit që mund të vihet kundër, kundër kësaj masakre që po i bëhet kombit tonë. Përmenda më parë Heroin tonë Kombëtar. Por janë me dhjetra dhe me qindra shqiptarë që kanë dhënë jetën, që e kanë larë me gjak tokën tonë, ndaj Ju lutem pafundësisht, në emër të të gjithë shqiptarëve të ndershëm, të të gjithë atyre shqiptarëve që e duan kombin e tyre, pash bukën që ha, President, pash gjakun e të parëve, mos lejo që të shitet kombi ynë. Do të mbetemi si kurdët, pa atdhe. Në këtë mënyrë, do të shuhemi si komb. Është Thirrja e Gjergj Kastriotit, është Thirrja e martirëve tanë, është Thirrja e të parëve tanë, është Thirrja e gjakut të atyre që e kanë bërë pa u trembur, që ne sot e gëzojmë një atdhe. Ndaj, President, Ju përgjëroj, dilni hapur. Ka njerëz që mendojnë që nuk dihet se ku jemi. Unë e di që Ju po mendoni, po reflektoni, e imagjinoj, sepse Jeni Presidenti i shtetit shqiptar, nuk mund të heshtni. Dilni aty ku duhet, Zoti President, dhe i thoni “jo”, i thoni “jo” shitjes së kombit tonë. Unë e di shumë mirë pozicionin Tuaj të vështirë, unë e di shumë mirë që Ju nuk jeni President i zgjedhur nga populli, që t’i kundërviheni institucionit që Ju ka zgjedhur, që është parlamenti, por Ju garantoj, Ju them me siguri të plotë: do të keni mbështetjen e të gjithë popullit nëse Ju bëni një veprim të tillë, nëse ju do e mbroni me nder, me shpirt, me zemër të drejtën e mbijetesës së kombit tonë.

————————

Koment i autorit në youtube:

Motra e vëllezër shqiptarë! Unë jam i bindur që, jo larg në kohë, vendi ynë do të udhëhiqet nga atdhetarë të sprovuar. Ndaj, kushdo që ka shitur, shet apo do të shesë interesat e Atdheut, do të përgjigjet para ligjit për tradhti kombëtare… Por sot është detyra jonë që të apelojmë cilindo që mban detyra të larta shtetërore, që të bëjë të penduarin dhe të distancohet hapur e pa mëdyshje nga klasa politike antishqiptare, e cila prej, të paktën, 35 viteve pa ndërprerje dhe pa përjashtim asnjëri, ka marrë në qafë popullin tonë… Kushdo që hesht në këtë situatë kaq të rrezikshme për mbijetesën e Shqipërisë, duhet konsideruar bashkëpunëtor në shitjen e territorit dhe të pasurive të vendit tonë… Unë e dua pafundësisht historinë e Kombit tonë dhe ky është misioni im, por, pa Atdhe, asgjë tjetër nuk vlen… Paçim të gjithë bashkë ne, ithtarët e shqiptarisë, sot e mot, bekimin e Atdheut.

———————————

Shënim i Eshref Ymerit: Prof. Alban Kraja, si një intelektual i shquar i formatit nacionalist, ka dhënë dhe vazhdon të japë një kontribut të jashtëzakonshëm në mbrojtje të identitetit tonë kombëtar. Me veprat e botuara për vite me radhë, ai ka krijuar shkollën e edukimit atdhetar, një pasuri e çmuar kjo për brezat e rinj të atdheut tonë.

Mes pritjes për drejtësi, Kosova dhe qytetarët e saj po e ruajnë qetësinë- Nga Isuf B.Bajrami

Kosova po i afrohet 16 shtatorit, ditës kur Dhomat e Specializuara në Hagë pritet të shpallin aktgjykimin ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit. Në një ditë të tillë, vëmendja nuk është vetëm te vendimi i gjykatës, por edhe te mënyra se si shoqëria kosovare do ta përjetojë dhe do t’i përgjigjet atij.

Qytetarët e Kosovës e dinë mirë peshën e kësaj dite. Ata e njohin historinë e luftës, e dinë çfarë përfaqëson Ushtria Çlirimtare e Kosovës dhe e kuptojnë se një proces i tillë gjyqësor prek ndjeshmëri të thella të shoqërisë. Për këtë arsye, pritja e tyre për një vendim të drejtë dhe, për shumë prej tyre, për një vendim lirues, është e kuptueshme.

Por vetëdija qytetare nuk duhet nënvlerësuar. Qytetarët janë të vetëdijshëm për të drejtat e tyre, por edhe për përgjegjësitë që burojnë prej tyre. Nëse më 16 shtator apo në ditët pas tij vendosin të protestojnë, të marshojnë apo të mblidhen në hapësira publike, kjo është pjesë e shprehjes demokratike, për aq kohë sa zhvillohet në mënyrë paqësore dhe në përputhje me Kushtetutën dhe ligjet e Republikës së Kosovës.

E drejta për protestë nuk duhet parë si kërcënim për rendin publik. Përkundrazi, në një demokraci funksionale, qytetari duhet të ketë mundësi ta shprehë pakënaqësinë, kundërshtimin apo mbështetjen e tij publikisht. Detyrë e institucioneve është që këtë të drejtë ta garantojnë, duke siguruar njëkohësisht rendin dhe sigurinë e të gjithë qytetarëve.

Pikërisht këtu qëndron përgjegjësia e përbashkët. Qytetari ka të drejtë të protestojë, të kritikojë, të mos pajtohet me një vendim dhe ta shprehë publikisht qëndrimin e tij. Institucionet kanë detyrimin ta mbrojnë këtë të drejtë, por edhe të parandalojnë çdo akt dhune, provokim apo cenim të sigurisë. Çdo incident duhet të hetohet mbi bazën e fakteve dhe përgjegjësia duhet të jetë individuale, e jo kolektive.

Në këtë kontekst, edhe paralajmërimet e ndryshme politike e diplomatike për mundësinë e tensioneve duhet të trajtohen me maturi. Siguria e të gjithë qytetarëve, pavarësisht përkatësisë etnike apo bindjeve politike, është detyrim institucional. Por paralajmërimet për rrezik nuk duhet të shndërrohen në arsye për frikësim të qytetarëve apo për paragjykimin paraprak të protestuesve.

Çdo përpjekje eventuale për të provokuar incidente, për t’i instrumentalizuar ato ose për t’ua atribuar përgjegjësinë personave pa prova duhet të parandalohet dhe, nëse ndodh, të hetohet me profesionalizëm. Në një shoqëri demokratike nuk mund të ketë përgjegjësi kolektive. Ka vetëm përgjegjësi individuale, të përcaktuar mbi bazën e provave.

Në këtë klimë duhet parë edhe deklarata e Sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, se KFOR-i do të vazhdojë të jetë në Kosovë pavarësisht zhvillimeve të kësaj jave. Mesazhi i NATO-s është i qartë: stabiliteti dhe siguria e Kosovës mbeten në fokus të Aleancës. KFOR-i, sipas deklarimeve të tij, do të vazhdojë ta përshtatë praninë dhe vendosjen e trupave në përputhje me situatën e sigurisë.

Por prania e KFOR-it nuk duhet interpretuar si paralajmërim ndaj qytetarëve. Përkundrazi, ajo duhet të shihet si pjesë e mekanizmave të sigurisë që synojnë të garantojnë një mjedis të qëndrueshëm, në mënyrë që edhe e drejta e qytetarëve për të shprehur qëndrimet e tyre të mund të ushtrohet pa frikë.

Kosova duhet ta presë aktgjykimin me qetësi, por jo me indiferencë. Qytetarët kanë të drejtë të shpresojnë në pafajësi. Kanë të drejtë të zhgënjehen nëse vendimi nuk përputhet me pritjet e tyre. Kanë të drejtë të protestojnë dhe ta shprehin kundërshtimin e tyre. Por çdo reagim duhet të mbetet brenda kornizës kushtetuese dhe ligjore. Kjo nuk e dobëson zërin e qytetarit; përkundrazi, ia forcon legjitimitetin.

Nëse vendimi do të jetë lirues, ai do të pritet me lehtësim nga shumë qytetarë. Nëse do të jetë dënues, reagimi emocional është i kuptueshëm. Por edhe atëherë, vendimi duhet të vlerësohet, kundërshtohet apo ankimohet përmes mekanizmave juridikë dhe demokratikë. Një vendim gjyqësor nuk mund të ndryshohet përmes dhunës, ndërsa një protestë e ligjshme mund të jetë një nga format më të fuqishme të shprehjes së vullnetit qytetar.

Debati për vetë Dhomat e Specializuara mbetet po ashtu i hapur në aspektin politik, juridik dhe akademik. Ato u krijuan në vitin 2015 përmes ndryshimit të Kushtetutës së Kosovës dhe miratimit të Ligjit për Dhomat e Specializuara dhe Zyrën e Prokurorit të Specializuar. Kushtetuta e Republikës së Kosovës, përmes nenit 162, parashikonte mundësinë që Dhomat e Specializuara të kishin seli në Kosovë .¹

Megjithatë, fakti se Kuvendi i Kosovës i ka themeluar ato nuk e ndalon debatin mbi modelin e zgjedhur, karakterin e institucionit, mënyrën e funksionimit, vendosjen e tij në Hagë dhe besimin që ai gëzon në shoqërinë kosovare. Pikërisht këtu qëndron një debat që duhet të zhvillohet me argumente, pa frikë dhe pa tabu.

Në fund, 16 shtatori nuk është vetëm një provë për një gjykatë apo për katër persona që presin aktgjykimin. Është edhe një provë për institucionet e Kosovës, për politikën, për mediat, për shoqërinë civile dhe për kulturën demokratike të vendit.

Qytetarët e Kosovës nuk kanë nevojë për udhëzime se si të ndihen. Ata e dinë çfarë kanë përjetuar, çfarë besojnë dhe çfarë presin. Ajo që duhet të jetë e qartë është se çdo reagim qytetar, çdo tubim dhe çdo protestë duhet të jetë i qetë, dinjitoz dhe në përputhje me Kushtetutën dhe ligjet e Republikës së Kosovës.

Kjo është mënyra më e fuqishme për të mbrojtur një qëndrim, për të kundërshtuar një vendim dhe për të treguar pjekuri demokratike.

Sepse zëri i qytetarit nuk bëhet më i fuqishëm nga dhuna. Bëhet më i fuqishëm kur dëgjohet qartë, publikisht dhe brenda ligjit.

Mes pritjes për drejtësi, Kosova dhe qytetarët e saj po e ruajnë qetësinë.

¹ Kushtetuta e Republikës së Kosovës, neni 162, Amendamenti nr. 24.

Prishtinë,14.09.2026

Amid the Wait for Justice, Kosovo and Its Citizens Are Maintaining Calm

Isuf B.Bajrami

Kosovo is approaching September 16, the day when the Kosovo Specialist Chambers in The Hague are expected to announce the verdict against Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi and Rexhep Selimi. On such a day, attention is focused not only on the court’s decision, but also on how Kosovo’s society will experience it and respond to it.

The citizens of Kosovo are well aware of the significance of this day. They know the history of the war, understand what the Kosovo Liberation Army represents, and recognize that such a judicial process touches deeply held sensitivities within society. For this reason, their expectation of a fair decision and, for many of them, an acquittal is understandable.

But civic awareness should not be underestimated. Citizens are aware of their rights, but also of the responsibilities that come with them. If, on September 16 or in the days that follow, they choose to protest, march or gather in public spaces, this is part of democratic expression, provided that it is conducted peacefully and in accordance with the Constitution and the laws of the Republic of Kosovo.

The right to protest should not be viewed as a threat to public order. On the contrary, in a functioning democracy, citizens should have the opportunity to publicly express their dissatisfaction, opposition or support. It is the responsibility of institutions to guarantee this right while ensuring the order and security of all citizens.

This is precisely where shared responsibility lies. Citizens have the right to protest, to criticize, to disagree with a decision and to publicly express their position. Institutions have an obligation to protect this right, but also to prevent any act of violence, provocation or threat to security. Every incident must be investigated on the basis of facts, and responsibility must be individual, not collective.

In this context, various political and diplomatic warnings about the possibility of tensions should also be treated with caution. The security of all citizens, regardless of their ethnic background or political beliefs, is an institutional obligation. But warnings about potential risks should not become a reason to intimidate citizens or prejudge protesters.

Any possible attempt to provoke incidents, instrumentalize them or attribute responsibility to individuals without evidence should be prevented and, if it occurs, investigated professionally. In a democratic society, there can be no collective responsibility. There can only be individual responsibility, established on the basis of evidence.

It is in this context that the statement by NATO Secretary General Mark Rutte should also be viewed, namely that KFOR will remain in Kosovo regardless of developments this week. NATO’s message is clear: Kosovo’s stability and security remain a focus of the Alliance. According to his statement, KFOR will continue to adjust its presence and troop deployment in accordance with the security situation.

But KFOR’s presence should not be interpreted as a warning to citizens. On the contrary, it should be seen as part of the security mechanisms intended to ensure a stable environment, so that citizens can exercise their right to express their views without fear.

Kosovo should await the verdict calmly, but not with indifference. Citizens have the right to hope for an acquittal. They have the right to be disappointed if the decision does not meet their expectations. They have the right to protest and express their opposition. But every response should remain within the constitutional and legal framework. This does not weaken the citizen’s voice; on the contrary, it strengthens its legitimacy.

If the decision is an acquittal, it will be met with relief by many citizens. If it is a conviction, an emotional reaction is understandable. But even then, the decision should be assessed, challenged or appealed through legal and democratic mechanisms. A judicial decision cannot be changed through violence, while a lawful protest can be one of the strongest forms of expressing the will of citizens.

The debate over the Kosovo Specialist Chambers itself also remains open politically, legally and academically. They were established in 2015 through an amendment to Kosovo’s Constitution and the adoption of the Law on the Specialist Chambers and Specialist Prosecutor’s Office. The Constitution of the Republic of Kosovo, through Article 162, provided for the possibility that the Specialist Chambers could have their seat in Kosovo .¹

Nevertheless, the fact that the Kosovo Assembly established them does not prevent debate over the model that was chosen, the character of the institution, the way it operates, its location in The Hague, and the level of trust it enjoys within Kosovo’s society. This is precisely where a debate should take place—through arguments, without fear and without taboos.

Ultimately, September 16 is not only a test for a court or for the four individuals awaiting the verdict. It is also a test for Kosovo’s institutions, its political class, the media, civil society and the country’s democratic culture.

The citizens of Kosovo do not need instructions on how they should feel. They know what they have experienced, what they believe and what they expect. What should be clear is that every civic response, every gathering and every protest should be peaceful, dignified and in accordance with the Constitution and the laws of the Republic of Kosovo.

This is the most powerful way to defend a position, challenge a decision and demonstrate democratic maturity.

Because the citizen’s voice does not become stronger through violence. It becomes stronger when it is heard clearly, publicly and within the law.

Amid the wait for justice, Kosovo and its citizens are maintaining calm.

¹ Constitution of the Republic of Kosovo, Article 162, Amendment No. 24.

Prishtina,14.09.2026

Priten tensione ballkanike para hyrjes së Shkupit në NATO – Nga Shaban Murati

Komentet

Cancel reply

Lajme të ngjashëm

Disa sugjerime për konstatim të përbashkët të gjendjes pas Aktgjykimit të 16 shtatorit- Nga VETON SURROI

Në emër të ligjit, jo në emër të popullit- Nga Isuf B.Bajrami

Në mbështetje të intelektualit të shquar nacionalist Skënder Kapiti- Nga Prof. Dr. ESHREF YMERI

KOMUNIKATA E RREZIKSHME NUMËR 59 Nga Xhafer Shatri

ULQINI DHE POLITIKA E MALIT ZI 1881-19912: NJË VEPËR QË RUAN KUJTESËN HISTORIKE SHQIPTARE- Nga Frank Shkreli

Thirrje shqiptarëve të Amerikës: Bojkotoni takimet me politikanët e Shqipërisë që mbajnë peng demokracinë!- Nga BESIM NDREGJONI

Midis Partisë Shtet dhe Rama Shtetit! – Nga dr. JORGJI KOTE

Skulptori Vasil Rakaj, arti që lidh Shqipërinë me Amerikën- Nga FRANK SHKRELI

Të ndalet fushata kundër Gjykatës Speciale – Pajtim mbi themelet e drejtësisë – Në interes të Republikës së Kosovës dhe Katërshes Nga Elida Buçpapaj

Disa sugjerime për leximin e aktgjykimit ndaj katër ish-drejtuesve të lartë të UÇK-së Nga Veton Surroi

Thirrje Presidentit, Atdheu në rrezik!- Nga Prof. Alban Kraja

Mes pritjes për drejtësi, Kosova dhe qytetarët e saj po e ruajnë qetësinë- Nga Isuf B.Bajrami

Lajmet me interesante

Lajmet e fundit

ARKIVA E LAJMEVE

RRETH NESH

Komentet

Lajmet me interesante

Lajmet e fundit

ARKIVA E LAJMEVE

RRETH NESH

NEWS LETTER

SOCIAL