Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, ka dënuar valën “e neveritshme” të sulmeve vdekjeprurëse të Izraelit ndaj objekteve civile në Gazë, përfshirë ndaj një shkolle.

Këto deklarata ajo i ka bërë gjatë një bisede telefonike të zhvilluar me Mbretin Abdullah të Jordanisë më 27 maj.

Ekipet e shpëtimit kanë thënë se sulmet ajrore izraelite kanë vrarë të paktën 52 persona në Rripin e Gazës të hënën, 33 në një shkollë të shndërruar në strehimore.

Sulmet izraelite janë pjesë e rinisjes së ofensivës së tyre, që synon shkatërrimin e Hamasit – grupit palestinez të shpallur organizatë terroriste nga Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian – ofensivë që ka nxitur dënim ndërkombëtar.

“Zgjerimi i operacioneve ushtarake të Izraelit në Gazë, duke shënjestruar infrastrukturën civile, në mesin e tyre edhe një shkollë që shërbente për strehimin e familjeve të zhvendosura palestineze, vrasja e civilëve, përfshirë fëmijëve, është e neveritshme”, tha von der Leyen, sipas njoftimit të lëshuar nga Bashkimi Evropian lidhur me bisedën e zhvilluar me udhëheqësin jordanez.

“Komisioni Evropian gjithmonë ka mbështetur – dhe do të vazhdojë ta mbështesë – të drejtën e Izraelit për siguri dhe vetëmbrojtje”, tha ajo.

“Por, përshkallëzimi dhe përdorimi shpërpjesëtimor i forcës kundër civilëve nuk mund të justifikohet nën ligjin humanitar dhe ndërkombëtar”, paralajmëroi von der Leyen.

Shefja e KE-së kërkoi që Izraeli “menjëherë të rinisë dërgimin e ndihmave humanitare, në linjë me parimet humanitare, dhe me pjesëmarrjen e Kombeve të Bashkuara dhe partnerëve të tjerë humanitarë ndërkombëtarë”.

Bashkimi Evropian ka hasur në vështirësi që të ketë ndikim në konfliktin në Gazë për shkak të ndarjeve të kamotshme brenda bllokut mes shteteve që e mbështesin Izraelin dhe atyre që konsiderohen më propalestinez.

Megjithatë, momentumi për të shtuar presionin ndaj Izraelit është rritur që kur Izraeli rinisi ofensivën në Gazë.

Lufta në Gazë nisi kur militantët e udhëhequr nga Hamasi sulmuan jugun e Izraelit, duke vrarë afër 1.200 persona, kryesisht civilë, dhe duke marrë peng 251 të tjerë. Pjesëtarët e Hamasit janë ende duke i mbajtur dhjetëra pengje, ndërsa shumë të tjerë janë liruar në kuadër të marrëveshjeve për armëpushim dhe të tjera.

Ofensiva hakmarrëse e Izraelit, e cila ka shkatërruar pjesë të mëdha të Gazës, ka vrarë mbi 55.000 palestinezë, kryesisht gra dhe fëmijë, sipas Ministrisë së Shëndetësisë në Gazë, e cila nuk bën dallimin ndërmjet civilëve dhe luftëtarëve në llogaritjet e saj.

Kur mendon për Finlandën, mendja të shkon te Dritat Veriore, pyjet e gjera ose legjenda e Babagjyshit të Krishtlindjeve. Megjithatë, pak veta e dinë se nën sipërfaqen e saj të qetë dhe të akullt, vendi fsheh një thesar që mund ta ndryshojë rrënjësisht të ardhmen e tij ekonomike dhe ndoshta edhe atë të Evropës.

Në Lapland, në komunën Sodankylä, u zbulua një nga depozitat më të rëndësishme të arit të dekadave të fundit. Kompania kanadeze Rupert Resources ka konfirmuar ekzistencën e një depozite me vlerë afërsisht 10 miliardë euro, një sasi e vlerësuar prej 110 tonësh ari, bllokuar në 52 milionë ton xehe.

Depozita u zbulua pas vitesh shpimesh që filluan në vitin 2016, pas indikacioneve të para serioze që u shfaqën në vitin 2020. Vetëm në fillim të vitit 2024 erdhi konfirmimi përfundimtar: kjo është një nga depozitat më premtuese evropiane në dekada. Atraktiviteti i tij nuk kufizohet vetëm në sasi, por edhe në qëndrueshmërinë e tij ekonomike, me një rendiment të vlerësuar prej 38% dhe një fitim prej rreth 800 dollarë për ton, projekti është veçanërisht tërheqës për investitorët.

Miniera, e planifikuar të fillojë rreth vitit 2030, do të zgjasë të paktën 20 vjet. 10 vitet e para do të përfshijnë minierat sipërfaqësore, ndërsa faza e dytë do të përqendrohet në shfrytëzimin nëntokësor të shtresave më të thella.

Ringjallja e interesit evropian për arin

Kompani të tjera, të tilla si Nordic Resources dhe Latitude 66, po zhvillojnë projekte të ngjashme në Finlandën qendrore dhe veriore, duke u përqendruar në ar, por edhe në metale strategjike si kobalti, i cili është jetik për tranzicionin energjetik dhe prodhimin e baterive. Depozita e Kuusamos, në fakt, mund të mbulojë deri në 25% të kërkesës për kobalt në Bashkimin Evropian.

Finlanda nuk është e panjohur me minierat e arit. Në fund të shekullit të 19-të, zbulimi i arit në lumin Ivalo shkaktoi një nxitim të vogël për flori, i cili ndikoi thellësisht në ekonominë dhe kulturën e Laplandës. Sot, epshi i kërkimit të arit duket se po zgjohet, jo me aventurierët, por me investitorët, gjeologët dhe inxhinierët.

Në një kohë paqëndrueshmërie globale, me inflacion, tensione gjeopolitike, ari është shfaqur përsëri si një investim i sigurt. Çmimi i tij është rritur mbi 3,500 dollarë për ton, duke shënuar një rritje prej më shumë se 22.5% në një vit. Zbulimi në këtë depozitë të re vjen si një mundësi jo vetëm për të pasuruar Finlandën, por edhe për të zvogëluar varësinë e Evropës nga mineralet që vijnë nga vende me marrëdhënie të vështira, si Rusia apo Kina. Kjo pasqyron një rilindje të mundshme të sektorit minerar në Evropë, e ndoshta… në një pikë kritike historike. sn

Bashkimi Evropian duhet të pezullojë projektet financiare që janë të dobishme për Republikën Sërpska, dhe të shqyrtojë vendosjen e sanksioneve të synuara ndaj individëve në këtë entitet të Bosnje e Hercegovinës, të cilët minojnë sovranitetin dhe rendin kushtetues të shtetit.

Kjo thuhet, ndër të tjera, në një dokument jozyrtar (“non-paper”), të përpiluar nga Franca dhe Gjermania, të cilin e ka siguruar Radio Evropa e Lirë.

Në dokumentin e datës 12 maj 2025, që ka pak më shumë se dy faqe, thuhet se kriza aktuale kushtetuese “përbën sfidën më serioze për sovranitetin, unitetin dhe integritetin territorial dhe funksional të Bosnje e Hercegovinës në 30 vjetët e fundit”.

Ekzistenca e këtij dokumenti u bë e ditur nga shefi i Shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë së Serbisë, Millan Mojsilloviq, më 22 maj, pas një mbledhjeje të Këshillit për Siguri Kombëtare, ku ai tha se dokumenti, që u prezantua nga presidenti serb, Aleksandar Vuçiq, “vështirëson pozitën e Republikës Sërpska”.

Pse është përpiluar ky dokument?

Sipas autorëve, Republika Sërpska ka ndërmarrë disa veprime dhe procese ligjore që minojnë rendin kushtetues të Bosnje e Hercegovinës, sidomos pas dënimit të presidentit të këtij entiteti, Millorad Dodik, më 26 shkurt, nga Gjykata e Bosnje e Hercegovinës për moszbatimin e vendimeve të Përfaqësuesit të Lartë.

Këto veprime përfshijnë miratimin e disa ligjeve, si ai për ndalimin e funksionimit të institucioneve shtetërore të Bosnje e Hercegovinës në territorin e Republikës Sërpska – përfshirë Gjykatën dhe Prokurorinë shtetërore, dhe agjencinë shtetërore për hetime (SIPA) – si dhe Ligjin për Këshillin e Lartë Gjyqësor dhe Prokurorial të Republikës Sërpska, dhe ligjin për regjistrin e posaçëm të organizatave joqeveritare.

Po ashtu, si veprime të kontestuara përmenden drafti i ri i Kushtetutës së Republikës Sërpska, i prezantuar në mars, dhe Ligji për mbrojtjen e rendit kushtetues të Republikës Sërpska.

Qëllimi i menjëhershëm i dokumentit është “shfuqizimi i ligjeve jokushtetuese dhe tërheqja e draftit të ri kushtetues”.

“Zgjidhja afatgjatë e krizës do të kërkojë, në veçanti, rikthimin e plotë dhe të pakthyeshëm të Republikës Sërpska në rendin kushtetues të Bosnje e Hercegovinës, rikthimin e përkushtimit të serbëve të Bosnjës për funksionimin e institucioneve shtetërore, dhe përmbushjen e të gjitha hapave të renditur në rekomandimin e Komisionit Evropian të datës 12 tetor 2022”, thuhet në dokument.

Çfarë masash propozon dokumenti?

Sipas autorëve, masat që duhet të ndërmerren përfshijnë: kufizimin e mbështetjes financiare për Republikën Sërpska, vendosjen e sanksioneve të synuara, ngadalësimin e procesit të anëtarësimit në BE, dhe ndërprerjen e kontakteve me zyrtarët e këtij entiteti.

Dokumenti kërkon që BE-ja të mbajë të pezulluara të gjitha projektet që janë, në mënyrë të drejtpërdrejtë apo të tërthortë, të dobishme për Republikën Sërpska në kuadër të Kornizës së Investimeve për Ballkanin Perëndimor (WBIF).

Komisioni Evropian nuk duhet të propozojë projekte të reja që janë të dobishme për Republikën Sërpska. Kriteret për zhbllokimin e masave do të zhvillohen pasi udhëheqësja e Republikës Sërpska të ndërmarrë hapa konstruktivë, me konsultim paraprak të shteteve anëtare.

Po ashtu, BE-ja duhet të koordinohet me institucione të tjera financiare ndërkombëtare, si Banka Botërore, për të adoptuar qasje të ngjashme. Ndihma financiare bilaterale për projekte që ndihmojnë Republikën Sërpska duhet, gjithashtu, të pezullohet.

Sa i përket sanksioneve, propozohet përdorimi i kornizës ekzistuese për masa kufizuese kundër individëve apo entiteteve që minojnë sovranitetin, integritetin territorial dhe rendin kushtetues të Bosnje e Hercegovinës.

Dokumenti thotë se “pritet që Përfaqësuesi i Lartë dhe/apo nënkryetarja e Komisionit të sjellin propozime në javët në vijim”.

Meqenëse nuk ka konsensus të plotë në BE për këtë çështje, dokumenti sugjeron që shtetet anëtare individualisht të vendosin ndalime udhëtimi për disa zyrtarë të Republikës Sërpska.

“Masat kombëtare janë masa të përkohshme dhe të kthyeshme, me synimin për të ndryshuar sjelljen e individëve dhe entiteteve të targetuara”, thuhet në dokument.

Gjithashtu, rekomandohet që BE-ja të pezullojë kontaktet e nivelit të lartë me liderë të dënuar ose të akuzuar të Republikës Sërpska, përfshirë Dodikun, kryeministrin Radovan Vishkoviq dhe kryetarin e Kuvendit, Nenad Stevandiq.

Komunikimi me zyrtarët e Qeverisë së Republikës Sërpska apo të Aleancës së Socialdemokratëve të Pavarur (SNSD) duhet të fokusohet në theksimin e rrezikut nga vijimi i kursit jokushtetues të presidentit Dodik, dhe gatishmërinë e BE-së për të ulur tensionet kur të ketë shenja të ndryshimeve.

Bosnje e Hercegovina është vend kandidat për anëtarësim në BE dhe autorët e dokumentit vlerësojnë se duhet të theksohet qartë se veprimet e Republikës Sërpska janë të papajtueshme me këtë rrugë.

Çfarë është “non-paper”?

“Non-paper” është një dokument jozyrtar, pa firmë, pa stemë dhe pa kanale zyrtare dërgese.

Ai përmban një propozim apo ide, dhe mund të diskutohet në mënyrë informale nga liderë politikë apo diplomatë.

Përfaqësuesja e Lartë e Bashkimit Evropian për Politikë të Jashtme dhe Siguri, Kaja Kallas, e cila ndodhet në Ballkanin Perëndimor për vizita zyrtare në Serbi, Kosovë dhe Maqedoni të Veriut, ka thënë se do të bisedojë me qeveritë dhe me shoqërinë civile për “rrugën e tyre drejt BE-së”.

Sipas saj, dialogu ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës për normalizimin e marrëdhënieve është “domosdoshmëri për të lëvizur përpara” në atë drejtim.

“Tani është koha për riangazhim”, ka shkruar Kallas në llogarinë e saj, në platformën X, në internet.

Kryediplomatja e BE-së do ta qëndrojë në Kosovë më 22 maj, në kuadër të turneut rajonal që e ka nisur më 21 maj, me vizitë në Serbi.

Në Beograd, ajo është takuar në natën e së mërkurës me presidentin e Serbisë, Aleksandar Vuçiq, i cili ka thënë se vendi i tij “mbetet partner i besueshëm për të gjithë që sinqerisht duan bashkëpunim, përparim dhe një të ardhme të përbashkët evropiane”.

Presidenti i Serbisë ka pohuar, në një postim në llogarinë e tij, në rrjetin social Instagram, se me Kallasin ka biseduar për çështje kyç gjeopolitike, për situatën e sigurisë në rajon, për rrugën evropiane të Serbisë dhe për dialogun me Kosovën.

Ai ka thënë se Kallasit i ka theksuar se “Serbia është e vendosur për dialog konstruktiv me ndërmjetësimin e BE-së, si mënyrë për zgjidhjen e çështjeve të hapura, dhe se mbrojtja e serbëve në Kosovë është prioriteti ynë absolut”.

Vuçiq ka thënë se ia ka kujtuar kryediplomates së BE-së se “Asociacioni i komunave me shumicë serbe nuk është vetëm obligim për të cilin jemi marrë vesh, për edhe një parakusht për përparim të mëtejmë në dialog, dhe për çfarëdo normalizimi marrëdhëniesh”.

BE-ja ka njoftuar se Kallas do ta takojë në Beograd edhe kryeministrin Gjuro Macut, si dhe ministrin e Jashtëm, Marko Gjuriq, atë për Integrime Evropiane, Nemanja Staroviq, dhe kryetaren e Kuvendit, Ana Bërnabiq, dhe grupet parlamentare opozitare, para se atje të mbajë një konferencë për media, të enjten.

Kallas më pas, gjatë ditës, do të udhëtojë drejt Prishtinës.

“Në Kosovë, përfaqësuesja e Lartë Kallas do të takohet me përfaqësues të partive politike dhe të organizatave të shoqërisë civile”, ka bërë të ditur BE-ja.

Para takimit me ta, shefja e diplomacisë evropiane ka planifikuar të mbajë një konferencë për media, në Prishtinë, në pasditen e së enjtes.

Kallas do ta vizitojë Kosovën në kohën kur autoritetet kosovare po përsërisin thirrjet për heqjen e masave ndaj vendit nga ana e BE-së, madje kanë kërkuar që kjo të ndodhë para vazhdimit të dialogut me Serbinë, të cilin BE-ja e ndërmjetëson.

BE-ja, në anën tjetër, ka kërkuar shtensionim situate në Kosovë, teksa Kosova po vazhdon me mbylljen e institucioneve paralele serbe në veri të vendit, gjë që ka nxitur reagimin e Brukselit.

Në Prishtinë, Kallas pritet të vizitojë edhe Misionin e BE-së për Sundim të Ligjit (EULEX), si dhe komandantin e misionit paqeruajtës të Organizatës së Traktatit të Atlantikut Verior (NATO) në Kosovë – KFOR, Enrico Barduani.

BE-ja ka arritur një marrëveshje për të nisur një fond të përbashkët mbrojtjeje prej 150 miliardë eurosh (170 miliardë dollarë) të quajtur SAFE, njoftoi Këshilli i BE-së sot.

“Sa më shumë të investojmë në pajisjen e ushtrive tona, aq më mirë do t’i pengojmë ata që na dëshirojnë dëm”, tha këshilli në X.

“SAFE është programi i parë i madh i BE-së për të rritur investimet në aftësitë mbrojtëse evropiane, gjë që bëhet realitet”.

Ky veprim vjen ndërsa Evropa përballet me një mjedis sigurie gjithnjë e më sfidues, me Rusinë që vazhdon të zhvillojë luftën e saj kundër Ukrainës dhe angazhimet e sigurisë së SHBA-së ndaj partnerëve të saj evropianë po bëhen të pasigurta.

Mekanizmi i ri SAFE, i propozuar nga Komisioni Evropian në mars, do t’u lejojë shteteve anëtare të marrin hua para nga BE-ja për të blerë armë dhe pajisje ushtarake.

Anëtarët e BE-së arritën një marrëveshje paraprake mbi iniciativën më 19 maj, tha një zyrtar i BE-së për Kyiv Independent në atë kohë. Programi do të miratohet zyrtarisht më 27 maj.

“SAFE është një kredi shumëvjeçare e favorshme, me interes të ulët, e garantuar nga buxheti i BE-së. Programi ka të bëjë gjithashtu me procedura më të thjeshta dhe të përshpejtuara për prokurimin e përbashkët të mbrojtjes”, tha Këshilli.

Disa vende jo-anëtare të BE-së thuhet se do të jenë në gjendje të marrin pjesë në program, nëse shpenzimet e tyre nuk kalojnë 35% të kostos.

Pavarësisht marrëveshjes mbi nevojën për të rritur shpenzimet e mbrojtjes, disa shtete të BE-së më parë nuk kanë rënë dakord nëse këto përpjekje duhet të koordinohen me kombet jashtë bllokut, siç është Mbretëria e Bashkuar ose Turqia.

Fondi prej 150 miliardë eurosh u propozua si pjesë e programit ambicioz ReArm Europe të Komisionit Evropian, i cili gjithashtu do t’u lejonte shteteve anëtare të shpenzonin 650 miliardë euro shtesë (730 miliardë dollarë) për mbrojtje duke lehtësuar rregullat fiskale.

“Disa nga fondet e mbledhura në kuadër të programit ReArm Europe do të ndahen për mbështetje ushtarake për Ukrainën”, tha Komisioneri i Mbrojtjes i BE-së, Andrius Kubilius, në një intervistë për mediat në maj. /Telegrafi/

Liderët evropianë janë pajtuar me presidentin e Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, se qëndrimi i Rusisë në bisedimet për armëpushim është i papranueshëm dhe kanë për qëllim ta përgatisin një përgjigje, tha të premten kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar, Keir Starmer.

Starmer foli nga kryeqyteti i Shqipërisë, Tirana, ku udhëheqës nga dhjetëra vende evropiane u mblodhën për samitin e Komunitetit Politik Evropian, në të cilin mori pjesë edhe presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky.

“Sapo patëm një takim me presidentin Zelensky dhe më pas një telefonatë me presidentin Trump, për t’i diskutuar zhvillimet në negociatat e sotme, dhe qëndrimi i Rusisë është qartësisht i papranueshëm”, u tha Starmer gazetarëve.

“Pas takimit me presidentin Zelensky, dhe diskutimeve me presidentin Trump, tani po i përafrojmë dhe bashkërendojmë përgjigjet tona dhe do të vazhdojmë ta bëjmë këtë”, tha ai.

Ai tregoi se për vendimin e përbashkët me Trumpin u pajtuan edhe liderët e Francës, Gjermanisë dhe Polonisë.

Rusia dhe Ukraina zhvilluan të premten bisedime të drejtpërdrejta për paqe për herë të parë që nga viti 2022, në qytetin port të Stambollit në Turqi. Bisedimet përfunduan pas më pak se dy orësh, sipas Ministrisë së Jashtme turke dhe një zyrtari ukrainas.

Kievi akuzoi Kremlinin se ka paraqitur kërkesa të reja “të papranueshme” për tërheqjen e forcave ukrainase nga pjesë të mëdha të vendit, sipas një zyrtari, i cili foli për Associated Press në kushte anonimiteti.

Më herët, Zelensky tha se vendi i tij është i përkushtuar për t’i dhënë fund luftës me Rusinë, por u bëri thirrje liderëve evropianë t’i ashpërsojnë sanksionet ndaj Kremlinit, nëse presidenti Vladimir Putin vazhdon t’i zvarrisë bisedimet për armëpushim.

“Ukraina është e gatshme t’i ndërmarrë të gjitha hapat për t’i dhënë fund kësaj lufte”, tha Zelensky para liderëve të mbledhur në një samit të Komunitetit Politik Evropian në Tiranë.

Por, ai theksoi se “nëse del se delegacioni rus është thjesht një shfaqje teatrale dhe nuk sjell asnjë rezultat sot, bota duhet të reagojë”.

Ai tha se reagimi duhet të përfshijë “sanksione ndaj sektorit të energjisë dhe bankave të Rusisë”.

Kryeministri britanik, Keir Starmer, e mbështeti thirrjen e Zelenskyt, duke thënë në një fjalim në samit se “Rusia po zvarritet dhe po luan lojëra”.

“Ne duhet të jemi të gatshëm të veprojmë, sepse nëse Rusia nuk ulet në tryezën e negociatave, atëherë Putini duhet ta paguajë çmimin”, tha ai në samitin e mbajtur në kryeqytetin shqiptar, Tiranë.

Liderët evropianë e kritikojnë Putinin për refuzimin e takimit me Zelenskyn

Zelensky i bëri këto komente pasi Putini nuk pranoi të takohet me të për bisedime ballë për ballë.

“Mendoj se Putini bëri gabim duke dërguar një delegacion të nivelit të ulët”, tha sekretari i përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ndërsa mbërriti në samit. “Topi është qartazi në fushën e tij tani. Ai duhet të veprojë. Duhet të jetë serioz nëse e dëshiron paqen. Prandaj, mendoj e gjithë trysnia është tani mbi Putinin”, shtoi Rutte.

Zelensky nuk foli derisa po ecte me kryeministrin e Shqipërisë, Edi Rama, përgjatë tapetit të kuq pranë mediave të mbledhura.

Shefja e diplomacisë së Bashkimit Evropian, Kaja Kallas, tha se Putini “po luan lojëra, gjë që tregon se ai nuk është serioz për paqen”.

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, tha se është e qartë se “presidenti Zelensky është i gatshëm për takim, por presidenti Putin nuk u paraqit kurrë, dhe kjo tregon qëndrimin e tij të vërtetë. Prandaj, ne do ta rrisim presionin”.

Von der Leyen tha se BE-ja po përgatit një paketë të re sanksionesh. Ajo deklaroi se masat do të synojnë flotën në hije të anijeve të vjetra të mallrave që Rusia po përdor për të shmangur sanksionet ndërkombëtare, si dhe konsorciumin e gazsjellësit Nord Stream.

Ajo shtoi se edhe sektori financiar rus do të jetë në shënjestër. Të dërguarit e BE-së kanë punuar për javë të tëra mbi paketën e re të sanksioneve, dhe ministrat e Jashtëm të bllokut mund t’i miratojnë ato qysh të martën.

Kryeministrja italiane Giorgia Meloni theksoi se përpjekjet për arritjen e një marrëveshjeje për Ukrainën duhet të vazhdojnë.

“Mendoj se nuk duhet të dorëzohemi. Duhet të këmbëngulim për një armëpushim të pakushtëzuar dhe një marrëveshje serioze për paqe që përfshin garanci sigurie për Ukrainën”, tha ajo.

Kancelari i Gjermanisë, Friedrich Merz, premtoi të mërkurën, gjatë fjalës së tij para Bundestagut, se do të ndërtojë “ushtrinë më të fortë konvencionale në Evropë” përballë kërcënimeve të një Rusie armiqësore dhe luftës në Ukrainë.

Merz u shpreh se ky angazhim është i përshtatshëm për një nga shtetet më të populluara dhe ekonomikisht më të fuqishme të Evropës, duke theksuar se miqtë dhe partnerët e Gjermanisë presin një veprim të tillë nga ky vend.

“Ata e kërkojnë këtë gjithashtu në praktikë”, shtoi ai, shkruan Washington Post.

Në fjalimin e parë në parlament pas formimit të qeverisë së tij javën e kaluar, Merz u angazhua të shfrytëzojë çdo mundësi financiare për të forcuar ushtrinë e vendit.

Ai theksoi se qëllimi është që Gjermania dhe Evropa të jenë aq të forta sa të mos kenë më nevojë të përdorin armët e tyre, dhe për ta arritur këtë, duhet të marrin më shumë përgjegjësi brenda NATO-s dhe Bashkimit Evropian. sn

Liderët e Bashkimit Evropian e kanë uruar të mërkurën kryeministrin e Shqipërisë, Edi Rama, për fitoren e partisë së tij në zgjedhjet parlamentare të fundjavës, ndërsa presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, e lartësoi “përparimin e madh” të Shqipërisë drejt bllokut.

“Le ta vazhdojmë punën së bashku në reformat evropiane. Shqipëria e ka vendin në BE!” shkroi von der Leyen në X.

Presidenti i Francës, Emmanuel Macron, e lartësoi fitoren e Ramës, duke shkruar në X: “Franca gjithmonë do t’i qëndrojë përkrah Shqipërisë në rrugën e saj evropiane”.

Partia Socialiste e Ramës i fitoi 52.1 për qind të votave të dielën, duke e lënë mbrapa aleancën opozitare të udhëhequr nga Sali Berisha, e cila doli e dyta me 34.2 për qind, sipas rezultateve të publikuara nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve.

BE-ja i ndoqi nga zgjedhjet në Shqipëri, të cilat u cilësuan si një provë e pjekurisë demokratike të këtij vendit ballkanik.

Rama, 60 vjeç – i cili e fitoi mandatin e katërt – e përqendroi fushatën e tij tek integrimi evropian.

Premtimi i tij kryesor në fushatë ishte anëtarësimi i Shqipërisë në BE deri në vitin 2030.

Krerët e BE-së, Ursula von der Leyen dhe Antonio Costa, do të takohen me Ramën të enjten në Tiranë, ku të premten do të mbahet një mbledhje e Komunitetit Politik Evropian – një forum strategjik gjashtëmujor që mbledh 47 vende nga brenda dhe jashtë BE-së.

“Urimet e mia më të përzemërta, i dashur Edi Rama, për këto rezultate mbresëlënëse në zgjedhje. Mezi pres të të uroj personalisht në Tiranë nesër”, tha Costa, i cili kryeson këshillin që përfaqëson shtetet anëtare të BE-së.

Udhëheqësi konservator, Friedrich Merz, është zgjedhur kancelar i ri i Gjermanisë nga Parlamenti të martën në një rundin e dytë të votimit, disa orë pasi kishte dështuar të emërohej në votimin e parë.

Merz pritej të emërohej pa telashe në votimin e parë për t’u bërë kancelari i 10-të i Gjermanisë që nga Lufta e Dytë Botërore.

Deri para Merzit, asnjë kandidat për kancelar në Gjermaninë e pasluftës nuk kishte dështuar të zgjidhej në rundin e parë të votimit.

Megjithatë, në rundin e dytë, Merz i mori 325 vota.

Atij i nevojitej një shumicë prej 316 votash nga 630 në një votim të fshehtë, por mori vetëm 310 vota në rundin e parë — shumë më pak se 328 ulëse sa ka koalicioni i tij në Bundestag.

Koalicioni – i përbërë nga kristiandemokratët e Merzit (CDU), unikoni socialkristian i Bavarisë (CSU) dhe Partia Socialdemokrate e qendrës së majtë (SPD) – do ta qeverisë Gjermaninë për katër vjetët e ardhshme.

Të hënën, kristiandemokratët e Merzit nënshkruan një marrëveshje koalicioni me SPD-në, e cila kishte dalë me rezultatin më të dobët në historinë e saj pas Luftës së Dytë Botërore, vetëm 16.4 për qind.

Aleanca CDU/CSU e udhëhequr nga Merzi dhe partneri në koalicion, Partia Socialdemokrate (SPD), janë zotuar se do ta ringjallin ekonominë e dobësuar dhe se do ta rindërtojnë ushtrinë në një kohë kur presidenti i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Donald Trump, e ka vënë në dyshim të ardhmen e sigurisë dhe lidhjeve tregtare transatlantike.

Merz gjithashtu është zotuar se do ta frenojë emigracionin e parregullt dhe se do ta ndalë rritjen e partisë kundër emigracionit, Alternativa për Gjermaninë (AfD), e cila doli në vend të dytë në zgjedhjet e parakohshme të shkurtit.

AfD-ja u shpall të premten “grup ekstremist i krahut të djathtë” nga shërbimi i inteligjencës së brendshme të Gjermanisë – një veprim që ka nxitur një përplasje të re me administratën Trump, dhe kundër të cilit AfD-ja nisi veprime ligjore të hënën.

Merz, i cili ka përvojë të madhe në biznes, por zero përvojë në poste drejtuese qeveritare, në ceremoninë e nënshkrimit të së hënës premtoi “qeverisje të fortë, të besueshme dhe të planifikuar mirë”.

“Ne jetojmë në kohë ndryshimesh të thella, përmbysjesh të thella… dhe pasigurie të madhe, dhe kjo është arsyeja pse ne e dimë se është detyra jonë historike të udhëheqim këtë koalicion drejt suksesit”, tha ai.

Ministri i Jashtëm i Francës tha të martën se Parisi “e dënon shumë ashpër” fushatën e re ushtarake të Izraelit në Rripin e Gazës.

Deklaratat e tij vijnë një ditë pasi ushtria izraelite tha se operacionet e zgjeruara në Gaza do të përfshijnë zhvendosjen e “shumicës” së banorëve të saj, pasi kabineti i sigurisë i vendit miratoi një plan që, sipas një zyrtari izraelit, do të përfshijë “pushtimin e Rripit të Gazës dhe mbajtjen e territoreve”.

“Është e papranueshme”, tha ministri i Jashtëm francez, Jean-Noel Barrot në një intervistë në radio, duke shtuar se qeveria izraelite është “në shkelje të ligjit humanitar”.

Vendimi i Izraelit vjen ndërsa Kombet e Bashkuara dhe organizatat humanitare kanë paralajmëruar vazhdimisht për një katastrofë humanitare në terren, me rrezikun e urisë që rikthehet pas më shumë se dy muajsh bllokadë totale izraelite.

Pothuajse të gjithë 2.4 milionë banorët e Rripit të Gazës janë zhvendosur të paktën një herë gjatë luftës, e cila nisi pas sulmit të militantëve të Hamasit mbi Izraelin në tetor 2023 raporton AFP.

Lideri konservator gjerman Friedrich Merz nuk arriti të sigurojë shumicën parlamentare për t’u zgjedhur kancelar të martën, duke shënuar një pengesë të papritur për koalicionin e tij të ri me Socialdemokratët (SPD).

Merz, 69 vjeç, i cili udhëhoqi CDU/CSU-në drejt fitores në zgjedhjet federale të shkurtit, mori vetëm 310 vota në Bundestag, gjashtë më pak se shumica e nevojshme prej 316 votash, njoftoi presidentja e Bundestagut, Julia Kloeckner.

Pas votimit, Kloeckner ndërpreu seancën parlamentare për t’u dhënë grupeve mundësinë të konsultohen mbi hapat e ardhshëm.

Parlamenti gjerman ka tani 14 ditë kohë për të zgjedhur Merzin ose një kandidat tjetër me shumicë absolute, me një votim të mundshëm që mund të zhvillohet sërish edhe gjatë së martës, raporton Reuters.

Edhe pse konservatorët fituan zgjedhjet me 28.5 për qind të votave, ata kishin nevojë për një partner për të formuar qeveri shumice.

Të hënën, ata nënshkruan një marrëveshje koalicioni me SPD-në, e cila kishte dalë me rezultatin më të dobët në historinë e saj pas Luftës së Dytë Botërore, vetëm 16.4 për qind.

Aleanca CDU/CSU e udhëhequr nga Merzi dhe partneri në koalicion, Partia Socialdemokrate (SPD), janë zotuar se do ta ringjallin ekonominë e dobësuar dhe se do ta rindërtojnë ushtrinë në një kohë kur presidenti i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Donald Trump, e ka vënë në dyshim të ardhmen e sigurisë dhe lidhjeve tregtare transatlantike.

Merz gjithashtu është zotuar se do ta frenojë emigracionin e parregullt dhe se do ta ndalë rritjen e partisë kundër emigracionit, Alternativa për Gjermaninë (AfD), e cila doli në vend të dytë në zgjedhjet e parakohshme të shkurtit.

AfD-ja u shpall të premten “grup ekstremist i krahut të djathtë” nga shërbimi i inteligjencës së brendshme të Gjermanisë – një veprim që ka nxitur një përplasje të re me administratën Trump, dhe kundër të cilit AfD-ja nisi veprime ligjore të hënën.

Merz, i cili ka përvojë të madhe në biznes, por zero përvojë në poste drejtuese qeveritare, në ceremoninë e nënshkrimit të së hënës premtoi “qeverisje të fortë, të besueshme dhe të planifikuar mirë”.

“Ne jetojmë në kohë ndryshimesh të thella, përmbysjesh të thella… dhe pasigurie të madhe, dhe kjo është arsyeja pse ne e dimë se është detyra jonë historike të udhëheqim këtë koalicion drejt suksesit”, tha ai.

Konservatorët e kancelarit të ardhshëm të Gjermanisë, Friedrich Merz, dhe Partia Socialdemokrate e qendrës së majtë, e nënshkruan të hënën formalisht marrëveshjen për koalicion, në prag të fillimit të punës së Qeverisë së re gjermane të udhëhequr nga ta.

Merz, 69 vjeç, do të betohet të martën si udhëheqës i ri i vendit me ekonominë më të madhe në Evropë, duke i dhënë fund një ngërçi politik gjashtëmujor në Berlin.

Aleanca CDU/CSU e udhëhequr nga Merzi dhe partneri në koalicion, Partia Socialdemokrate (SPD), janë zotuar se do ta ringjallin ekonominë e dobësuar dhe se do ta rindërtojnë ushtrinë në një kohë kur presidenti i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Donald Trump, e ka vënë në dyshim të ardhmen e sigurisë dhe lidhjeve tregtare transatlantike.

Merz gjithashtu është zotuar se do ta frenojë emigracionin e parregullt dhe se do ta ndalë rritjen e partisë kundër emigracionit, Alternativa për Gjermaninë (AfD), e cila doli në vend të dytë në zgjedhjet e parakohshme të shkurtit.

AfD-ja u shpall të premten “grup ekstremist i krahut të djathtë” nga shërbimi i inteligjencës së brendshme të Gjermanisë – një veprim që ka nxitur një përplasje të re me administratën Trump, dhe kundër të cilit AfD-ja nisi veprime ligjore të hënën.

Nënpresidenti amerikan, JD Vance, e përshkroi AfD-në – e cila, si Trump, ka bërë fushatë kundër emigracionit – si “partinë më popullore në Gjermani”.

Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, e cilësoi veprimin e agjencisë gjermane të inteligjencës si “tirani të maskuar”.

Që nga zgjedhjet e shkurtit, AfD-ja ka qenë në garë të ngushtë me CDU/CSU-në në sondazhe dhe herë pas here në avantazh.

Merz, i cili ka përvojë të madhe në biznes, por zero përvojë në poste drejtuese qeveritare, në ceremoninë e nënshkrimit të së hënës premtoi “qeverisje të fortë, të besueshme dhe të planifikuar mirë”.

“Ne jetojmë në kohë ndryshimesh të thella, përmbysjesh të thella… dhe pasigurie të madhe, dhe kjo është arsyeja pse ne e dimë se është detyra jonë historike të udhëheqim këtë koalicion drejt suksesit”, tha ai.

Marrëveshja e koalicionit, e cila ka 144 faqe dhe titullohet: “Përgjegjësia për Gjermaninë”, përshkruan një plan politik për katër vjetët e ardhshme të koalicionit ndërmjet dy partive më të mëdha tradicionale në vend.

Merz tha se Qeveria e re “është e vendosur të ecë përpara me reforma dhe investime” dhe gjithashtu premtoi “një Qeveri zëri i së cilës dëgjohet në Evropë dhe në botë”.

Qeveria në largim e kancelarit të SPD-së, Olaf Scholz, u shpërbë më 6 nëntor, në ditën kur Trump u rizgjodh president amerikan.

Vetë Scholz nuk do të jetë pjesë e kabinetit të ri, por do të qëndrojë në parlament si deputet.

Dhoma e ulët e Parlamentit të Gjermanisë do të mblidhet nga ora 09:00 të martën për një seancë në të cilën pritet që deputetët ta zgjedhin Merzin si kancelarin e 10-të të Gjermanisë moderne.

Pasi kreu i shtetit gjerman, presidenti Frank-Walter Steinmeier, ta ketë konfirmuar votimin, Merz pritet ta bëjë betimin në mesditë.

Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, e refuzoi armëpushimin treditor të shpallur nga udhëheqësi rus, Vladimir Putin, duke e quajtur atë një shfaqje teatrale, por theksoi se Kievi është i gatshëm për një armëpushim të plotë.

Rusia deri tani ka refuzuar një armëpushim të pakushtëzuar 30-ditor, të propozuar nga Kievi dhe Uashingtoni, i cili po përpiqet të ndërmjetësojë dhënien fund të pushtimit trevjeçar rus të Ukrainës.

“Kjo është më shumë një shfaqje teatrale nga ana e tij. Sepse në dy apo tre ditë është e pamundur të hartohet një plan për hapat e ardhshëm për t’i dhënë fund luftës”, tha Zelensky.

Zelensy i bëri këto deklarata të premten për një grup të vogël gazetarësh, deklarata që ishin nën embargo deri të shtunën.

Zelensky tha se Ukraina nuk do të “luajë lojëra për të krijuar një atmosferë të këndshme që t’i mundësojë Putinit të dalë nga izolimi më 9 maj”, kur disa udhëheqës të huaj pritet të shkojnë në Moskë për të marrë pjesë në ngjarjet kushtuar fitores së Bashkimit Sovjetik ndaj Gjermanisë Naziste më 1945.

Propozimi i Rusisë shihet në Ukrainë si një përpjekje për të penguar Kievin të godasë Moskën gjatë festës, e cila përfshin një paradë madhështore ushtarake në Sheshin e Kuq të Moskës dhe një fjalim të udhëheqësit rus drejtuar kombit.

Ukraina ka goditur Moskën disa herë gjatë pushtimit, si dhe ka shënjestruar objektiva të tjera në mbarë territorin rus.

Sipas Kremlinit, udhëheqës të rreth 20 vendeve, përfshirë presidentin kinez, Xi Jinping, dhe atë të Serbisë, Aleksandar Vuçiq, kanë pranuar ftesën për të marrë pjesë në kremtimin e këtij viti.

Zelensky tha se disa vende i janë drejtuar Kievit duke paralajmëruar se do të udhëtojnë drejt Rusisë dhe kanë kërkuar garanci për sigurinë e tyre.

“Qëndrimi ynë është shumë i thjeshtë ndaj të gjitha vendeve që kanë udhëtuar apo do të udhëtojnë në Rusi më 9 maj, ne nuk mund të marrim përgjegjësi për atë që ndodh në territorin e Federatës Ruse”, u përgjigj ai.

“Ata po kujdesen për sigurinë tuaj”, shtoi Zelensky, duke paralajmëruar se Rusia “mund të ndërmarrë hapa të ndryshëm nga ana e saj, si zjarrvënie, shpërthime e të tjera, dhe më pas të na fajësojë neve”.

Zyrtarët rusë kanë premtuar festime madhështore për 9 maj, gjatë të cilave pritet që Putin të kërkojë mbështetje për trupat e tij që luftojnë në Ukrainë që nga viti 2022, kur nisi pushtimi në shkallë të gjerë të Ukrainës.

Trupat ruse kanë bërë përparime në disa pjesë të vijës së frontit, ndërkohë që Moska dhe Kievi kanë intensifikuar sulmet ajrore.

Shtetet e Bashkuara kanë paralajmëruar se mund të heqin dorë nga përpjekjet për të ndërmjetësuar një armëpushim nëse nuk shohin përparim konkret.

Uashingtoni po synon “një armëpushim të plotë dhe të qëndrueshëm, si dhe përfundimin e konfliktit”, dhe jo thjesht “një moment treditor” deklaroi këtë javë zëdhënësja e Departamentit amerikan të Shtetit, Tammy Bruce.

Mbështja për liderin demokrat Sali Berisha nga ndërkombëtarët sa vjen e rritet. Pas shumë emrave të eurodeputetëve të PE dhe jo vetëm që e kanë mbështetur fuqimisht kryedemokratin Sali Berisha në këto zgjedhje parlamentare të 11 majit, në krah të tij ka dalë edhe Rihards Kols, anëtar i Parlamentit Europian, i cili përmes një video-mesazhi shpreh mbështetjen për Partinë Demokratike dhe Aleancën për Shqipërinë Madhështore.

Sipas Kols, Shqipërisë i nevojiten vlerat e demokracisë dhe intergimi evropian, dhe jo një gjyqësor që përdoret për interesa politike dhe jo për vetë drejtësinë.

‘Nuk ka të bëjë vetëm me procesin politik, kjo ka të bëjë me drejtimin që merr një komb që ka punuar shumë për të lënë pas të kaluarën autoritare dhe për të përqafuar vlerat e demokracisë dhe të integrimit evropian. Por shqetësimet mbeten. Korrupsioni, përqendrimi i pushtetit, erozioni i pavarëisë institucionale, një gjyqësor nqë duhet t’i shërbejë drejtësisë dhe jo politikës dhe zgjedhjet që duhet të jenë vërtet të lira dhe të ndershme. Sepse pa besim te vota, demokracia nuk mund të funksionojë’, thuhet në video-mesazhin e Kols.

‘Sundimi i ligjit, përgjegjshmëria, liria ekonomike, dhe respekti për normat demokratike. Potenciali ekziston’, janë disa prej mesazheve që anëtari i PE-së jep në prag të zgjedhjeve në Shqipëri, duke shtuar se populli shqiptar, meriton një udhëheqje që e pasqyron këtë potencial.

‘Europa po ju vështron me shumë vëmendje dhe me shpresë. E ardhmja e Shqipërisë në BE, varet jo vetëm nga reformat e shkruara në ligje, por nga reformat e zbatuara në praktikë: sundimi I ligjit, përgjegjshmëria, liria ekonomike, dhe respekti për normat demokratike. Potenciali ekziston. Populli i Shqipërisë meriton një udhëheqje që e pasqyron këtë potencial. Një qeverisje që I shërben interesit publik, forcon ekonominë dhe ndërton besim tek institucionet. 11 maji nuk eshtë fundi i procesit, por një provë përkushtimi. Shpresoj për një Shqipëri të fortë, demokratike, që i përket plotësisht familjes europiane”, përmbyll mesazhin e tij, anëtari i PE-së, Richard Kols. sn

Kryetari demokrat, Sali Berisha, publikoi një video të Daniel Hannan, lord britanik, i cili deklaron mbështetjen e tij për PD-në dhe opozitën në këto zgjedhje.

“Daniel Hannan, anëtar i Dhomës së Lordëve në Parlamentin Britanik, mbështet Partinë Demokratike dhe Aleancën opozitare për një “Shqipëri Madhështore”.

Mesazhi i tij është i qartë: “Duhet të ketë zero tolerancë ndaj lidhjeve midis politikanëve dhe grupeve të krimit të organizuar.”

Bota na sheh. Koha për t’u ngritur dhe për ta pastruar politikën nga krimi. VOTO 1 – PD dhe ASHM!” shkruan Berisha.

MESAZHI

Unë quhem Daniel Hannan dhe jam anëtar i Dhomës së Lordëve në Parlamentin Britanik.

Kam pasur kënaqësinë të vizitoj Shqipërinë në disa raste dhe gjithmonë ky vend më ka lënë mbresa për historinë mrekullibërëse të rimëkëmbjes nga tirania komuniste.

Pak vende kanë vuajtur nga ndonjë diktaturë më e egër se kjo dhe pak vende janë rimëkëmbur në mënyrë kaq mbresëlënëse.

Por që kjo mrekulli të vazhdojë, tani është e nevojshme që të ndodhë një ndryshim.

Duhet të ketë zero tolerancë ndaj lidhjeve midis politikanëve dhe grupeve të krimit të organizuar.

Duhet të theksohen të drejtat e pronësisë dhe kontratat e lira, tregjet e lira dhe të drejtat e njeriut.

Dhe kjo do të ndodhë vetëm nëse ka një ndryshim të vërtetë politik.

Prandaj për këtë arsye unë e mbështes Partinë Demokratike dhe koalicionin.

Është koha për ndryshim në Shqipëri.

sn

Një zbulim i madh në Francë mund të ndryshojë të ardhmen e energjisë. Shkencëtarët kanë zbuluar një depozitë masive natyrore hidrogjeni nën tokën e Folschviller, një qytet në rajonin e Moselle. Kjo rezervë e fshehur, e vlerësuar në 46 milionë tonë hidrogjen, ka potencialin të transformojë tregun global të energjisë.

Zbulimi, i cili mund të riformësojë tranzicionin energjetik, u bë nga studiues të laboratorit GeoRessources dhe CNRS . Fillimisht ata po kërkonin metan, një nënprodukt të zakonshëm të qymyrit, kur hasën në një burim edhe më të vlefshëm: hidrogjenin e bardhë .

Ky hidrogjen, që gjendet natyrshëm nën tokë, është krejtësisht i ndryshëm nga hidrogjeni i gjelbër dhe gri i njohur zakonisht . Studiuesit zbuluan se ky hidrogjen natyror është varrosur në një thellësi prej 1,250 metrash, shumë poshtë sipërfaqes. Për ta vënë këtë në perspektivë, madhësia e depozitës përfaqëson më shumë se gjysmën e prodhimit vjetor botëror të hidrogjenit gri.

Megjithatë, ndryshe nga hidrogjeni gri, ky burim natyror nuk çliron emetime të dëmshme karboni. Kjo e bën atë një mundësi më të pastër dhe më efikase krahasuar me metodat tradicionale të prodhimit të hidrogjenit.

Hidrogjeni është konsideruar prej kohësh një pjesë thelbësore e zgjidhjeve për energjinë e pastër. Ndryshe nga lëndët djegëse fosile, kur hidrogjeni digjet, ai nuk prodhon dioksid karboni (CO₂), gazin kryesor serrë përgjegjës për ndryshimet klimatike.

Megjithatë, prodhimi i hidrogjenit të gjelbër nëpërmjet elektrolizës është i kushtueshëm dhe kërkon shumë energji, duke u mbështetur shumë në energjinë elektrike të rinovueshme. Nga ana tjetër, hidrogjeni gri , i prodhuar nga lëndët djegëse fosile, krijon emetime të konsiderueshme të CO₂.

Hidrogjeni i bardhë , forma e hidrogjenit e zbuluar në Lorena, nuk i ka këto të meta. Ai formohet natyrshëm thellë nën tokë dhe është i disponueshëm pa kërkuar ndonjë prodhim industrial.

Kjo mund të eliminojë nevojën për infrastrukturë të kushtueshme dhe procese që kërkojnë shumë energji, duke ofruar një alternativë me kosto të ulët dhe miqësore me mjedisin ndaj hidrogjenit tradicional.

Zbulimi në Lorena mund të jetë çelësi për të hapur një valë të re të prodhimit të hidrogjenit në mbarë botën, duke anashkaluar potencialisht kostot dhe ndikimin mjedisor të hidrogjenit të gjelbër dhe gri. Nëse depozita të ngjashme ekzistojnë në pjesë të tjera të botës, ky zbulim mund të ndikojë ndjeshëm në peizazhin global të energjisë.

Ky zbulim mund ta vendosë Francën në ballë të revolucionit global të hidrogjenit . Dikur një fuqi industriale e njohur për industritë e saj të qymyrit dhe çelikut, rajoni i Lorenës tani e gjen veten me një mundësi unike.

Rezervat natyrore të hidrogjenit mund ta bëjnë atë një lider në prodhimin e hidrogjenit, duke nxitur ekonominë lokale dhe duke krijuar vende të shumta pune të reja. Kjo është veçanërisht e rëndësishme pasi Franca synon të zvogëlojë varësinë e saj nga lëndët djegëse fosile të importuara dhe të udhëheqë tranzicionin e Evropës drejt energjisë së rinovueshme.

Nëse vendi përfiton nga ky zbulim, ai mund të sigurojë vendin e tij si një lojtar dominues në sektorin e energjisë së pastër, duke u pozicionuar përpara kombeve të tjera që ende varen nga metodat e shtrenjta të prodhimit të hidrogjenit.

Zbulimi i kësaj depozite të madhe hidrogjeni ngre gjithashtu një pyetje të rëndësishme: sa rezerva të tjera të pashfrytëzuara të hidrogjenit ndodhen nën sipërfaqen e Tokës? Studiuesit tani po eksplorojnë mundësinë që rajone të tjera, si në Evropë ashtu edhe më gjerë, të përmbajnë depozita të ngjashme.

Ndërsa kombet anembanë botës investojnë në studime gjeologjike, ato mund të zbulojnë rezervat e tyre natyrore të hidrogjenit. Kjo mund të çojë në një ndryshim në ekuilibrin e fuqisë energjetike, duke përshpejtuar largimin global nga lëndët djegëse fosile drejt burimeve më të pastra dhe më të qëndrueshme të energjisë.

Hulumtimet janë duke vazhduar për të përcaktuar mënyrat më efikase për të nxjerrë dhe ruajtur hidrogjenin e gjetur në Lorena. Shkencëtarët po punojnë gjithashtu në zhvillimin e teknologjive për të matur dhe eksploruar rezerva të ngjashme në thellësi më të mëdha, të cilat mund të ofrojnë depozita edhe më të mëdha të hidrogjenit natyror.

Ndërsa Shqipëria i afrohet zgjedhjeve parlamentare të 11 majit, Partia Popullore Evropiane (EPP) ngre shqetësimin për situatën politike në vend.

Rezoluta e miratuar sot, 30 prill 2025, nga Partia Popullore Europiane shpreh shqetësimin se zgjedhjet po minohen nga manipulimi dhe abuzimi me pushtetin; se pluralizmi politik po shtypet përmes presionit institucional dhe se shteti ligjor nuk garantohet për shkak të kapjes së drejtësisë dhe pandëshkueshmërisë.

“Duke marrë parasysh vullnetin e fortë dhe aspiratat evropiane të popullit shqiptar, si dhe të partisë sonë anëtare shqiptare brenda EPP-së;

Duke iu referuar Raportit Përfundimtar të OSBE/ODIHR për Zgjedhjet Vendore në Shqipëri (2023) dhe për Zgjedhjet Parlamentare të vitit 2021;

Duke u mbështetur në Indeksin e Perceptimit të Korrupsionit të Transparency International për vitin 2023; Indeksin e Projektit Botëror për Drejtësinë për vitin 2024; dhe Raportin e Departamentit Amerikan të Shtetit për të Drejtat e Njeriut në Shqipëri për vitin 2023;

Duke përshëndetur vendimin e Këshillit Evropian për të hapur negociatat për Kapitujt me Shqipërinë, të kushtëzuara me zbatimin e reformave demokratike të nevojshme;

Shkarko dokumentin: Rezoluta e PPE-së për Shqipërinë, 30 prill 2025

Vladyslav Rudenko ishte 16-vjeçar kur u kap nga forcat ruse dhe u mbajt për nëntë muaj në kampet për fëmijë në Krimenë dhe Hersonin e pushtuar nga Rusia.

Për dallim nga 20.000 të rinj të tjerë ukrainas, Rudenko u shpëtua nga organizata joqeveritare “Save Ukraine” dhe u kthye në territorin e kontrolluar nga Ukraina pas nëntë muajsh në robëri.

Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, dhe zyrtarë të tjerë ukrainas, thonë në qendër të vëmendjes së tyre tani është fati i atyre mijëra fëmijëve, shumë prej të cilëve mbesin në zonat e pushtuara nga Rusia, në ato që Moska i quan “qendra rehabilitimi”.

“Ky krim duhet të hetohet plotësisht dhe përgjegjësit duhet të japin llogari”, tha ministri i Jashtëm i Ukrainës, Andriy Sybiha gjatë fundjavës, si pjesë e nisjes së fushatës #ChildrenAreNonNegotiable.

“Paqja e drejtë dhe e qëndrueshme kërkon kthimin në shtëpi të të gjithë këtyre fëmijëve ukrainas”, shtoi ai.

Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, e ka bërë përfundimin e konfliktit më të gjatë në Evropë që nga Lufta e Dytë Botërore ndër synimet kryesore të politikës së tij të jashtme prej se e mori detyrën tre muaj më parë.

Derisa bisedimet zhvilluar në lidhje me çështje të ndryshme dhe ndjeshme, çështja e riatdhesimit të të gjithë atyre që janë marrë nga Ukraina ka qenë ndër temat kryesore të negocimit nga zyrtarë ukrainas.

Zyrtarët ukrainas e kanë akuzuar Moskën për orkestrimin e atij që disa grupe e kanë quajtur “dëbim sistematik” të fëmijëve nga Ukraina drejt pjesëve të vendit të kontrolluara nga Rusia, apo edhe përtej, në Rusi dhe aleaten e saj, Bjellorusi.

Prova të mbledhura vitin e kaluar nga Shërbimi bjellorus dhe ai ukrainas i Radios Evropa e Lirë sugjeruan se kampet po përdoren për t’i mësuar të rinjtë ukrainas ta identifikojnë veten me koncepte që promovohen nga Moska dhe Minsku.

Kjo erdhi pas një studimi të nëntorit 2023 nga Laboratori i Kërkimeve Humanitare i Shkollës së Shëndetit Publik të Yale, i cili gjeti se udhëtimet e shoqëruara të nxënësve ukrainas në Bjellorusi po koordinoheshin nga Bjellorusia dhe Rusia si pjesë e të ashtuquajturit Shtet i Bashkuar mes dy vendeve.

Studimi gjeti se ky proces përfshin “riarsimim”, apo “promovim i mesazheve ose ideve kulturore, historike, shoqërore dhe patriotike që i shërbejnë interesave politike” të dyja regjimeve.

Sipas raportit, stërvitje ushtarake, përfshirë nga trupa të Ministrisë së Brendshme, janë zhvilluar me “të paktën gjashtë grupe fëmijësh”.

Rudenko i tha Shërbimit ukrainas të REL-it në fillim të këtij muaji se gjatë kohës sa ishte mbajtur nga autoritetet ruse, rutina e tij e përditshme kishte orientim të qartë.

“Zgjoheshim me himnin rus, ngrinim flamurin, dhe bënim ushtrime. Pas mëngjesit, na tregonin çfarë kishte ndodhur gjatë natës në Rusi. Fjalë për fjalë. Pastaj shikonim filma rusë”, tha ai, duke përshkruar regjimin gjatë qëndrimit në kampe.

Sipas Laboratorit Humanitar të Yale, më shumë se 8.400 fëmijë nga Ukraina janë zhvendosur sistematikisht në të paktën 57 qendra: 13 qendra në Bjellorusi dhe 43 qendra në Rusi apo në territore të pushtuara nga Rusia.

Sipas portalit zyrtar të Qeverisë ukrainase childrenofëar.gov.ua, numri është shumë më i madh – rreth 20.000 – ndërsa vetëm 1.300 fëmijë janë kthyer me sukses.

Kosova është përfshirë në listën e Bashkimit Evropian prej shtatë vendesh që konsiderohen “të sigurta”, në përpjekje për të përshpejtuar kthimin e emigrantëve, dhe duke e bërë më të vështirë për qytetarët e atyre vendeve të kërkojnë azil në bllok, raporton AFP.

Komisioni Evropian tha se po propozon që Kosova, Bangladeshi, Kolumbia, Egjipti, India, Maroku dhe Tunizia të shpallen si “vende të sigurta të origjinës”.

“Shumë shtete anëtare po përballen me një numër të madh aplikimesh të papërpunuara për azil, ndaj gjithçka që mund të bëjmë tani për të mbështetur marrjen më të shpejtë të vendimeve për azil është thelbësore”, tha Magnus Brunner, komisioneri i BE-së për migracionin, teksa e paraqiti listën e shteteve.

Tani i takon Parlamentit Evropian dhe Këshillit të bien dakord për këtë propozim.

Azilkërkuesit që shkojnë në BE nga këto shtatë vende mund të përballen me refuzimin e kërkesave të tyre dhe potencialisht me një urdhër kthimi, sipas rregullave të reja të BE-së.

Numri i azilkërkuesve nga Kosova në BE është rritur pas liberalizimit të vizave më 1 janar 2024.

Më shumë kërkesa për azil ka pasur vetëm në vitet 2015/2016 kur dhjetëra mijëra kosovarë kanë emigruar drejt BE-së përmes rrugëve ilegale të Hungarisë.

Franca ka qenë destinacion kryesor i kosovarëve që kërkojnë azil në BE qysh nga viti 2018, kur për herë të parë zuri vendin e Gjermanisë si destinacion kryesor.

Brukseli ka qenë nën presion që të frenojë migrimin e paligjshëm dhe të lehtësojë procesin e dëbimit, teksa përkeqësimi i opinionit publik sa i përket migracionit ka nxitur rritjen e të djathtës ekstreme në disa shtete.

Të udhëhequr nga shtete me qëndrim të ashpër si Suedia, Italia, Danimarka dhe Holanda, udhëheqësit e BE-së në tetor kërkuan hartimin e një legjislacioni të ri me qëllim që të rriten dhe përshpejtohen dëbimet e migrantëve, por edhe kërkuan nga Komisioni që të vlerësojë mënyra “inovative” për të luftuar migracionin e paligjshëm.

Si përgjigje ndaj këtyre kërkesave, muajin e kaluar Komisioni prezantoi një reformë të në sistemin e dëbimeve, reformë që i hapi rrugën që shtetet anëtare të krijojnë qendra për kthimin e migrantëve jashtë BE-së.

Aktualisht, më pak se 20 për qind e personave që janë urdhëruar që të largohen nga blloku janë kthyer në vendet e tyre të origjinën, thuhet në të dhënat e BE-së.

Edhe presidenti i Këshillit Europian, Antonio Costa rrëzon fushatën propagandistike të Edi Ramës për integrimin.

Kryeministri flet me data konkrete, por Costa tha në Bruksel gjatë një prononcimi për mediat se këto janë thjesht ambicie.

Më herët, kryediplomatja e BE, Kaja Kallas tha të njëjtën gjë, që reformat janë të vështira dhe duhet të jenë gjithëpërfshirës. Sipas saj, pretendimet e Ramës janë ambicie.

“Sot po çelim një grup-kapitull tjetër dhe ambicia është që të çelim edhe më tej grup-kapituj për të negociuar gjatë këtij viti, sepse kemi një kalendar shumë konkret dhe duam që ta realizojmë.

Kjo është shumë e rëndësishme për BE, për Shqipërinë, shenjë mjaft e rëndësishme edhe për të gjithë rajonin sepse mënyra më e mirë për të garantuar mirëqenien paqen dhe stabilitetin në Ballkanin Perëndimor është anëtarësimi në Bashkimin Europian,” tha Costa. sn

Shefja e diplomacisë së Bashkimit Evropian, Kaja Kallas, tha se tensionet në Ballkanin Perëndimor po rriten, andaj kërkoi që të vazhdojë procesi i zgjerimit të bllokut.

“Ne shohim se po rriten tensionet dhe definitivisht duhet të lëvizim me procesin e zgjerimit dhe kjo është diçka e prekshme dhe vërtetë na duhen histori suksesi”, tha Kallas para takimit të Këshillit për Punë të Jashtme që mbahet në Luksemburg.

Kallas nuk përmendi shtetet, që sipas saj po rriten tensionet. Por, së voni në Bosnje e Hercegovinë, autoritetet në entitetin e Republikës Sërpska kanë ndërmarrë disa veprime, që kanë rritur shqetësimet e bashkësisë ndërkombëtare për shkëputjen e mundshme të këtij entiteti serb nga Bosnja.

NATO ka thënë se nuk do të lejohet që të rrezikohet paqja në Bosnje, ndërkaq Shtetet e Bashkuara kanë thënë se po shqyrtojnë disa opsione veprimi, duke theksuar se nuk duhet të ndodhë “shpërbërja e vendit dhe një konflikt i ri”.

Po ashtu, tensionet mes Kosovës dhe Serbisë – që dialogojnë për normalizim të raporteve që nga viti 2011 në Bruksel – janë të larta qysh në vitin 2023, kur kryetarët shqiptarë morën drejtimin e katër komunave në veri, të banuara me shumicë serbe.

Tensionet kulmuan në shtator të po atij viti, kur një grup i serbëve të armatosur sulmuan Policinë e Kosovës, duke vrarë një rreshter. Gjatë këmbimit të zjarrit u vranë edhe tre sulmues serbë. Kosova fajëson Serbinë për sulmin, por Beogradi mohon se ka gisht në të.

Ndërkaq, kryediplomatja evropiane tha po ashtu se një natë më parë ka pasur “darkë shumë të mirë me miqtë tanë” nga Ballkani Perëndimor.

Në këtë darkë, Kosova është përfaqësuar nga ministrja në detyrë e Punëve të Jashtme dhe Diasporës, Donika Gërvalla. Përveç pjesëmarrjes në darkë, Gërvalla dhe Kallas kanë zhvilluar edhe një takim të ndarë.

Kryediplomatja Gërvalla tha se i ka kërkuar Kallasit që të trajtohet si “partnere e barabartë dhe e respektuar në të gjitha proceset integruese”.

Nga shtetet e rajonit të Ballkanit Perëndimor – Shqipëria, Serbia, Maqedonia e Veriut, Bosnje e Hercegovina dhe Mali i Zi – Kosova është e fundit sa i përket rrugëtimit të saj drejt BE-së.

“E ardhmja evropiane e Ballkanit Perëndimor nuk mund të jetë e plotë pa Kosovën, dhe mbështetja për vendin tonë është mbështetje për një Evropë më demokratike, më të barabartë dhe më të bashkuar. Prania dhe angazhimi ynë i fuqishëm në rajon janë burim stabiliteti dhe sigurie për gjithë kontinentin”, tha Gërvalla përmes një postimi në Facebook.

Kosova ka aplikuar për anëtarësim në BE në dhjetor të vitit 2022. Por, ky aplikim ende nuk është shqyrtuar nga autoritetet në Bruksel. Kosova po ashtu është e vetmja në rajon që nuk e ka statusin e shtetit kandidat.

Zbulimet mbi identitetin e emigrantëve të paligjshëm të dërguar në Shqipëri nga anija Libra e Marinës Ushtarake, raportojnë mediat italiane.

Njëri prej tyre është i parregullt që prej vitit 2016 dhe nuk ka dashur kurrë të marrë leje qëndrimi.

Kush janë 40 emigrantët e paligjshëm që janë subjekt i një urdhri dëbimi për shkak se përbëjnë rrezik për shoqërinë dhe për këtë arsye janë transferuar në qendrën e pritjes në Gjader të Shqipërisë me anijen Libra të Marinës Ushtarake?

Sipas informacioneve të para të dala në dritë, të paktën 60% e këtyre migrantëve kanë precedentë penalë për vepra të shumta penale: ka nga ata që janë dënuar për tentativë vrasjeje, pesë prej tyre janë shpallur fajtorë për dhunë seksuale, shumë të tjerë kanë vendime gjyqësore të formës së prerë për joshje të të miturve, trafik droge dhe krime kundër personit ose pasurisë, sipas të dhënave nga baza kombëtare e të dhënave të policisë.

Një gjë kanë të përbashkët: të gjithë, të paktën një herë, kanë dhënë identitet të rremë. Sipas ministrit të Brendshëm, Matteo Piantedosi, këta emigrantë janë përzgjedhur për t’u mbajtur në qendrat e pritjes (CPR) duke u dhënë përparësi atyre që, përveçse janë të paligjshëm sepse nuk kanë leje qëndrimi, janë të rrezikshëm për shoqërinë për shkak të precedentëve të tyre penalë.

Ligji e përcakton qartë: midis atyre që duhet të mbahen në qendrat e pritjes para dëbimit, duhet të ketë përparësi ata që konsiderohen kërcënim për rendin dhe sigurinë publike, ose që janë dënuar, edhe me vendim jo përfundimtar, për vepra penale për të cilat parashikohet arrestimi i detyrueshëm në flagrancë ose që shkaktojnë shqetësim të madh shoqëror – sqaroi ministri në një konferencë shtypi në Napoli pas një takimi me vendet partnere të Mesdheut (Spanja, Greqia, Malta dhe Qipro).

Prej këtu vjen edhe nevoja për transferimin e tyre me pranga plastike, pasi bëhet fjalë për “persona të transferuar në një gjendje të kufizimit të lirisë personale, edhe si rezultat i një vendimi të marrë nga autoriteti gjyqësor”.

Ndër migrantët e dërguar në qendrën e pritjes në Shqipëri, ka të paktën katër që janë të konsideruar veçanërisht të rrezikshëm për shoqërinë. Njëri prej tyre, me origjinë nga Afrika Veriore, ishte liruar nga burgu më 30 mars për një bashkim dënimesh që përfshinte 1 vit, 5 muaj e 27 ditë burg për armëmbajtje pa leje, vjedhje dhe rezistencë ndaj punonjësit të policisë.

Ai ka disa dënime për vjedhje, grabitje, armëmbajtje pa leje dhe dhunë fizike. Mësohet se ka përdorur disa identitete të ndryshme dhe nuk ka tentuar asnjëherë të legalizojë qëndrimin e tij përmes kërkesës për leje qëndrimi – në thelb, ai ka qëndruar krejtësisht në ilegalitet që nga hyrja e tij në territorin italian.

Ndërsa Edi Rama është futur në fushatën elektorale të radhës pa program qeverisës për të disatën herë, dhe po përdor një super mashtrim për shqiptarët duke u premtuar se do u japë pasaportën europaine, koalicioni i ri i formuar në Gjermani, vendit kryesor të BE-së, rrëzon përrallat e Edi Ramës në Shqipëri, raporton media gjermane BILD, përcjell Syri.net.

Në marrëveshjen e lidhur mes CDU dhe SPD në Gjermani për qeverinë e re, një ndër pikat kryesore të marrëveshjes është bllokimi i zgjerimit të BE-së deri në një reformë të thellë brenda unionit.

Siç dihet, premtimi i Ramës është një tallje me shqiptarët të cilët i përze nga vendi prej 12 vjetësh nga keqqeverisja e tij dhe korrupsioni galopant, ndërsa për vete dhe taborin e tij ka krijuar narkoshtetin e vetëm në Europë. Propaganda e tij me pasaportën europiane ka rënë ende pa filluar zyrtarisht fushata, dhe premtimi i tij kryesor e nxjerr atë si një supermashtrues, duke premtuar gjëra që nuk i ka aspak në dorë. Sipas marrëveshjes së koalicionit të ri në Gjermani duket se zgjerimi i BE-së do të zgjasë për një periudhë të pacaktuar, të paktën deri në një reformi të thellë të BE-së. Edi Rama kishte në dorë të ndërtonte një Shqipëri të jetueshme në 12 vjet, por zgjodhi shpopullimin e vendit, vjedhjen e plaçkitjen e shqiptarëve duke menduar se mashtrimet e tij do të ecin edhe në këtë fushatë.

Kjo do të shkaktojë pakënaqësi, veçanërisht në Ballkan: qeveria e re në thelb po ndalon zgjerimin e BE-së. SEPSE: E bën një reformë thelbësore të BE-së dhe mekanizmave të saj vendimmarrëse kusht për pranimin e shteteve të reja anëtare si Kosova, Serbia apo Shqipëria, të cilat janë në listën e pritjes.

Në marrëveshjen e koalicionit thuhet: “Zgjerimi i BE-së dhe kapaciteti i saj për të thithur anëtarë të rinj duhet të ecin paralelisht. Prandaj, më së voni me zgjerimin e radhës, duhet një konsolidim i brendshëm dhe reformë e BE-së që e forcon atë institucionalisht”./BILD – Syri.net sn