Të dielën, hungarezët do të duhet të zgjedhin midis dy narrativave, midis Rusisë dhe Evropës, midis një tërheqjeje drejt identitetit kombëtar dhe besimit në të ardhmen, midis hidhërimit dhe shpresës.
Një poster zgjedhor për kryeministrin hungarez Viktor Orban, me sloganin “Bashkohuni kundër luftës” (poshtë), me mbishkrimin “Ndalo propagandën” (sipër) të ngjitur në të, në Budapest, 9 prill 2026. /AFP
Pas gati gjashtëmbëdhjetë vitesh në pushtet në Hungari, Viktor Orban po përgatitet të përballet me zgjedhje parlamentare jashtëzakonisht të ndërlikuara të dielën, më 12 prill. Në moshën 62 vjeç, kryeministri nacionalist është në sondazhe pas kundërshtarit të tij konservator dhe pro-evropian, Péter Magyar, 45 vjeç. Duke punuar kaq shumë në Evropë për të lënë mënjanë partitë tradicionale dhe për të favorizuar aleatët e tij të ekstremit të djathtë, zoti Orban tani po e ndjen vetë presionin e opinionit publik midis hungarezëve.
Në Hungarinë e Viktor Orbanit, në prag të zgjedhjeve parlamentare, mbizotëron atmosfera e fundit të një epoke.
Kjo pakënaqësi buron kryesisht nga inflacioni që tejkalon 40% që nga viti 2022 dhe një ekonomi e ngadaltë, e penguar si nga pezullimi i 18 miliardë eurove në fondet evropiane ashtu edhe nga korrupsioni endemik që dekurajon investitorët e huaj dhe dekurajon sipërmarrjen hungareze. Duke humbur tashmë mbështetjen e votuesve liberalë në Budapest, zoti Orban ka armiqësuar edhe pronarët e bizneseve të vogla dhe menaxherët e mesëm, të cilët prej kohësh kanë formuar thelbin e elektoratit të partisë së tij, Fidesz.
I përballur me pakënaqësinë e një elektorati që i kishte vlerësuar prej kohësh politikat e tij fiskale, kryeministri në largim ndërmori një rrezik të dëshpëruar, duke bërë fushatë me mesazhe pro-ruse dhe duke e portretizuar Ukrainën dhe presidentin e saj, Volodymyr Zelensky, si armikun kryesor të Hungarisë. Me qëllim nxitjen e frikës së luftës dhe shfrytëzimin e ndjenjave anti-ukrainase të vjetra brenda shoqërisë hungareze, kjo strategji megjithatë ka rezultuar joefektive.
Shenjat e lodhjes
Ndërsa hungarezët janë shumë skeptikë në lidhje me mbështetjen e Kievit, ata megjithatë nuk besojnë se Ukraina përbën një kërcënim serioz për vendin e tyre, ndryshe nga ajo që sugjeroi makina e propagandës së qeverisë gjatë gjithë fushatës. Për më tepër, ata nuk e pëlqejnë Rusinë, siç duhet ta dijë çdo politikan që e filloi karrierën e tij duke bërë thirrje për tërheqjen e tankeve sovjetike nga Hungaria në vitin 1989.
Duke treguar shenja të shumta lodhjeje kundër një kundërshtari shumë më të ri dhe më dinamik, zoti Orban më në fund ka filluar të shqetësojë një popullsi që dëshiron me dëshpërim të shmangë largimin nga Bashkimi Evropian, edhe pse mund të ndikohet nga mesazhet që fajësojnë Brukselin për të gjitha problemet e Hungarisë. Të dielën do të dimë nëse ndërhyrja e hapur e Presidentit të SHBA-së Donald Trump, i cili shkoi aq larg sa dërgoi Zëvendëspresidentin e tij, J.D. Vance, për të marrë pjesë në një tubim fushate më 7 prill , ka qenë në gjendje ta kundërshtojë këtë trend.
Në historinë evropiane, hungarezët janë sigurisht ndër popujt e bindur për një fat të veçantë dhe që u pëlqen t’u dëgjohet zëri. Nuk është rastësi që vala e madhe e së djathtës ekstreme që ka lulëzuar në Evropë dhe më gjerë që nga kriza e emigrantëve e vitit 2015 lindi në këtë vend, i kapluar nga frika e rënies së vet. Por Hungaria është gjithashtu trashëgimtare e një tradite tjetër, asaj të “kasolles më të gëzuar në kampin socialist “, e cila i bëri magjarët pionierë në rënien e komunizmit në vitin 1989.
Të dielën, hungarezët do të duhet të zgjedhin midis këtyre dy narrativave, midis Rusisë dhe Evropës, midis një tërheqjeje drejt identitetit kombëtar dhe besimit në të ardhmen, midis hidhërimit dhe shpresës. Në një kohë kur demokracia është nën sulm të rëndë, madje edhe në Shtetet e Bashkuara, ata duhet të jenë krenarë që vëmendja është përsëri në Budapest për të nxjerrë mësime nga një zgjedhje, rreziqet e të cilave shtrihen shumë përtej Hungarisë./ Përshtatur nga Le Monde / Pamflti