VOAL

VOAL

Intervista – Rrahman Parllaku: Ja kush janë 4 kriminelët e Shqipërisë. Pse nuk e vramë Enverin. Si e njoh Berishën, Metën, Ramën dhe Bashën

May 3, 2019
blank
2 Comments
  • author avatar
    lilian nikky 5 years ago Reply

    Emri im është Lilian N.Kjo është një ditë shumë e lumtur e jetës sime për ndihmën që Drsaguru më ka dhënë duke më ndihmuar të kthej ish burrit tim me magjinë e tij dhe magjinë e tij. Unë kam qenë i martuar për 6 vjet dhe ishte kaq e tmerrshme, sepse burri im ishte me të vërtetë mashtrim mbi mua dhe ishte duke kërkuar për një divorc, por kur kam ardhur nëpër email Dr.saguru në internet se si ai ka ndihmuar kaq shumë njerëz për të marrë ish e tyre prapa dhe të ndihmojnë për të rregulluar marrëdhëniet. dhe t’i bëjnë njerëzit të jenë të lumtur në marrëdhëniet e tyre. I shpjegova situatën time atij dhe pastaj kërkova ndihmën e tij, por për habinë time më të madhe, ai më tha se ai do të më ndihmojë me rastin tim dhe këtu unë tani po festoj sepse Burri im ka ndryshuar krejtësisht për mirë. Ai gjithmonë dëshiron të jetë me mua dhe nuk mund të bëjë asgjë pa pasur të tashmen. Unë me të vërtetë po e shijoj martesën time, çfarë është një festë e madhe. Unë do të vazhdoj të dëshmoj në internet, sepse Dr.Saguru është me të vërtetë një magjistar i vërtetë spell. A KENI NEVOJË TË NDIHMOJNË PASTAJ ME DOKTORIN E KONTAKTIT SAGURU TANI VIA EMAIL: [email protected] ose WhatsApp +2349037545183 Ai është i vetmi përgjigje ndaj problemit tuaj dhe ju bën të ndiheni të lumtur në marrëdhënien tuaj.
    1 LOVE SPELL
    2 WIN EX BACK
    3 FRUIT TË WOMB
    4 PROMOVIMI SPELL
    5 MBROJTJA SPELL
    6 SPELL BIZNESI
    7 PUNA E MIRË PUN
    8 SPLIT LOTTERI DHE RASTI I GJYKATAVE.

  • author avatar
    Aleksander Dodaj 4 years ago Reply

    Voal te lutem fshije komentin ma lart se mashtron njerz kot.

Komentet

blank

Intervista- Townsend: Ballkani të mos mbetet larg vëmendjes së SHBA dhe BE

VOA/Garentina Kraja

Ish Zëvendës-ndihmës Sekretari amerikan i Mbrojtjes për Evropën dhe Politikën ndaj NATO-s, Jim Townsend vlerëson se një nga zhgënjimet më të mëdha të zhvillimeve të pas Luftës së Ftohtë në Evropë janë dështimi i shteteve të Ballkanit për të arritur paqen me njëra-tjetrën. Zoti Townsend, i cili ka luajtur një rol kritik për zgjerimin e NATO-s dhe forcimin e marrëdhënieve dypalëshe me demokracitë e reja që dolën pas shpërbërjes së ish Bashkimit Sovjetik, thotë në një intervistë për Zërin e Amerikës se tridhjetë vjet pas “paralajmërimit të Krishtlindjes” që Presidenti Bush i bëri Serbisë për Kosovën, gjasat për shpërthimin e luftës janë të vogla, por Shtetet e Bashkuara, BE-ja dhe NATO-ja, duhet të vazhdojnë të përqendrohen në problemet në Ballkan dhe të sigurohen që ato nuk do të lihen jashtë vëmendjes.

Zëri i Amerikës: Zoti Townsend karriera tuaj shtrihet në më se tre dekada, gjatë së cilave ju jeni marrë me formulimin e politikave amerikane për Evropën dhe NATO-n, përfshirë kundërpërgjigjen ndaj Rusisë dhe zgjerimin e aleancës. Cili është vlerësimi juaj për situatën e sigurisë në Evropë aktualisht dhe në veçanti në raport me Ballkanin Perëndimor?

Jim Townsend: Mendoj se situata aktuale e sigurisë në Evropë është pak befasuese për të gjithë ne që punuam për rindërtimin e Evropës pas Luftës së Ftohtë në vitet ‘90-ta, pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik dhe zgjerimit të NATO me shtetet e Ballkanit. Ne u përpoqëm të parashikojmë një Evropë ku integrimi do të ndodhte përmes anëtarësimit në NATO dhe Bashkimin Evropian. Në atë kohë madje flitej që edhe Rusia mund t’i bashkohej NATO-s. Kjo, tingëllon tani si ide e çmendur, por në fillim të viteve ’90, ishte një ide që diskutohej seriozisht. Nuk e mendonim që zhvillimet do të merrnin këtë drejtim, sidomos ato që po ndodhin me Rusinë. Siç e dini, gjatë viteve ‘90 ndodhën edhe luftërat në Ballkan. Diplomacia në atë kohë, disa udhëheqës të guximshëm… bënë punë mjaft të mirë për të vendosur paqen në Ballkan, për të menaxhuar shpërbërjen e Jugosllavisë. Në fundin e asaj dekade, ne patëm një vizion për Evropën, përfshirë Ballkanin, e paramendonim një të ardhme krejtësisht ndryshe. Shumë prej atyre parashikimeve kanë ndodhur. Zgjerimi i NATO-s, zgjerimi i BE-së, shumë prej vendeve të Ballkanit janë inkuadruar në NATO. Por Rusia është befasia më e madhe, sepse shkoi në një drejtim krejtësisht tjetër nga ai që mendonim atëherë. Dhe ky është njëri prej zhgënjimeve. Zhgënjimi tjetër ishte, se sinqerisht shpresonim se vendet e Ballkanit do të arrinin paqe shpejt me njëri tjetrin dhe do të integroheshin në institucione evropiane si NATO dhe BE-ja. Kjo do të ndodhë, kam besim se do të ndodhë, por më ngadalë se sa shumë prej nesh duam.

Zëri i Amerikës: Janë bërë 30 vjet që kur Presidenti Bush bëri “paralajmërimin e Krishtlindjes” – atëherë ju ishit në qeveri dhe kontribuuat në formulimin e asaj politike, që u dha fund luftërave në Ballkan. A jeni të shqetësuar se historia mund të përsëritet?

Jim Townsend: Nuk konsideroj se do të përsëritet në formën si ndodhi gjatë viteve ’90 kur luftimet ishin me të vërtetë të tmerrshme. Ishim dëshmitarë të shumë tragjedive, shumë vdekjeve të civilëve. Nuk mendoj se do të ketë një shpërthim lufte siç ndodhi atëherë. Por, të gjithë jemi të shqetësuar që ende ka mundësi konflikti atje. Gjatë muajve të fundit kemi parë rritje të tensioneve mes Kosovës dhe Serbisë në veçanti, dhe gjithashtu në Bosnjë ka trazira politike. Por ajo që ndryshon tani nga vitet 90-ta është prania e Bashkimit Evropian dhe NATO-s me KFOR-in, në terren. Sot kemi mjete në dispozicion për ta menaxhuar konfliktin dhe për ta parandaluar shpërthimin e tij, që atëhere nuk i kishim. Vitet ‘90 ishin një periudhë gjatë të cilës bashkësia ndërkombëtare mësoi se çfarë lloj mjetesh na duheshin atje… Mendoj se mësuam nga ajo periudhë njësoj sikurse edhe vendet e Ballkanit. Konflikti gjithmonë ka mundësi të ndodhë, por tani kemi mjetet që të parandalojmë përsëritjen e asaj që ndodhi në vitet ‘90.

Zëri i Amerikës: Ju përmendet mjetet dhe zhgënjimin për shpejtësinë me të cilën kanë lëvizur vendet e Ballkanit. Çfarë mendoni se e ka mbajtur prapa rajonin?

Jim Townsend: Pyetje shumë e mirë, por jo e lehtë për t’iu përgjigjur. Mendoj se disa personalitetet politike që i njohim, nuk kanë pasur gatishmërinë të kenë aspiratë, apo ambicie për integrimin, janë shumë më nacionalistë, më të prirë për konflikt se diplomaci e komunikim dhe nuk janë të gatshëm të bëjnë kompromise mes aspiratave të popujve që jetojnë në Ballkan… Dhe së dyti, i tërë konflikti politik dhe ndjenjat ndaj njëri tjetrit i kanë rrënjët e thella në shumë dimensione. Do të duhet me shumë kohë se disa dekada për t’i tejkaluar ato. Do të duhet një ndërrim gjeneratash, breza të rinj që do të vinë në skenën politike në Ballkan, që të kenë pikëpamje tjetër për jetën që duan për vete dhe për fëmijët e tyre, ndryshe nga ajo e prindërve apo gjyshërve të tyre. Ndoshta një gjeneratë që do të jetë më e gatshme të bëjë kompromise dhe që e përqafon më pak nacionalizmin, që dëshiron të jetë evropiane, anëtare e komunitetit evropian e jo vetëm një komunitet lokal që vazhdimisht shikon nga brenda. Kjo do të sjellë ndryshimin më shumë se çdo gjë tjetër. Evropa dhe Shtetet e Bashkuara, BE-ja dhe NATO-ja, duhet të vazhdojnë të përqendrohen në problemet e Ballkanit dhe të sigurohen që ato nuk do të injorohen ose lihen jashtë vëmendjes për shkak të luftës në Ukrainë apo Gazës. Duhet të vazhdojmë të kemi durim dhe të përballemi me problemet atje. Njëkohësisht duhet të reagojmë me forcë për personalitetet që refuzojnë të bëjnë kompromis, apo refuzojnë të dëgjojnë shqetësimet e të tjerëve dhe që bëhen pengesa për paqen. Andaj mendoj se Perëndimi, institucionet e tij dhe vendet si Shtetet e Bashkuara, duhet të jenë të prera në qëndrime dhe të thonë qartazi se do të mbështesin përparimin e vazhdueshëm në Ballkan dhe nuk do të lejojmë askënd të bëhet pengesë, të nxisë probleme… Dhe viteve të fundit, disa shtete kanë arritur ta bëjnë një gjë të tillë. Por disa të tjera kanë kaluar nëpër cikle ku përmes votimit apo mënyrave të tjera, udhëheqës autokratë kanë ardhur në pushtet dhe kanë ndërprerë rrugën e zhvillimit dhe integrimit. NATO, BE-ja, shtetet evropiane dhe Shtetet e Bashkuara duhet të jenë me të vërtetë të prera dhe t’i mbajnë politikanët e rajonit të përqendruar në integrimin dhe zhvillimin dhe jo t’i kthehen nacionalizmit dhe konfliktit.

Zëri i Amerikës: NATO po shqyrton mundësinë e rritjes së pranisë në Kosovë dhe Bosnjë shumë vite pas përfundimit të luftës në këto vende. Bashkimi Evropian ka marrë një nismë për të kushtëzuar anëtarësimin e Serbisë në BE me marrëveshjet që Serbia i ka nënshkruar me Kosovën, që çojnë në njohjen de facto të saj. A mendoni se një qasje e tillë do të jetë e dobishme për t’i dhënë fund këtij konflikti?

Jim Townsend: Mendoj se ja vlen të provohet. Unë i mbështes përpjekjet e Bashkimit Evropian. E di se me vite të tëra kanë qenë të angazhuar me NATO-n dhe me SHBA-të në përpjekje për të dalë me qasje politike që mund të funksionojnë, dhe jo të gjitha kanë funksionuar, por disa po…

Por konsideroj se nëse BE-ja tregohet këmbëngulëse, ndoshta ndërkohë do të ketë ndryshim politik në Serbi. Nuk duhet hequr dorë, duhet të provojmë mjete të ndryshme dhe mënyra të ndryshme që mund të ndikojnë për të sjellë ndryshime politike apo të ndryshojnë qëndrimet politike, të dalim me kompromis. Duhet të ulemi në tryezë dhe të diskutojmë ide të ndryshme për të arritur kompromis. I mbështes përpjekjet e BE-së. E di që do të jetë vështirë, por duhet të provojmë, njësoj siç duhet të shtojmë forcat e KFOR-it dhe misionet e tjera kur konflikti përshkallëzohet. Duhet ta tregojmë seriozitetin tonë duke shtuar forcat për të ruajtur stabilitetin.

Zëri i Amerikës: Si e shihni zhvillimin e mëtejshëm të situatës dhe cila do të ishte këshilla juaj për hartuesit e politikave në Uashington dhe në kryeqytetet evropiane?

Jim Townsend: Këshilla ime e parë është të vazhdojnë trysninë, të vazhdojnë të punojnë atje dhe të mos e largojmë vëmendjen nga Ballkani për shkak të zhvillimeve në vende të tjera. Rreziqet janë të mëdha në Ballkan dhe shumë gjëra të mira mund të ndodhin aty nëse punojmë bashkërisht. Sekretari i përgjithshëm i NATO-s ishte atje së fundmi, gjithashtu edhe Sekretari Blinken ishte në rajon për takimin e OSBE-së, të gjitha zhvillime të mira, por duhet të kemi durim. Do të duhet një gjeneratë, apo dy për të ndryshuar dhe është detyra jonë të ndihmojmë ata politikanë që duan të mirën. Duhet të jemi aty për të ndihmuar t’i japim formë atij zhvillimi. Dhe për ta bërë një gjë të tillë, duhet të jemi aty sepse nuk është diçka që mund të bëhet nga Uashingtoni apo Brukseli…

Duhet të jemi gjithmonë në kërkim të qasjeve të reja dhe duhet të jemi të ashpër kur na duhet të jemi të ashpër me ata udhëheqës ballkanik që i kryqëzojnë duart dhe thonë ‘nuk do të lëvizim, kemi një të ardhme ndryshe në mendje.’ Duhet të jemi të ashpër me ta edhe në rast se na duhet të dërgojmë më shumë forca në KFOR apo EUFOR, edhe nëse nënkupton sanksione, apo shtyrje të anëtarësimit në BE dhe në NATO. Duhet të kemi durim, por duhet të jemi të vendosur. Dhe duhet gjithmonë t’i përkrahim ata njerëz në rajon që aspirojnë për më mirë se kemi parë në të kaluarën.

blank

Intervista- Shehaj: Po punoj për një alternativë re politike, kam nisur takimet

Deputeti i Kuvendit të Shqipërisë, Agron Shehaj.

 

VOA/Menada Zaimi

Deputeti Agron Shehaj, i cili është larguar së fundmi edhe nga grupimi i demokratëve që udhëhiqen nga ish-kryeministri Berisha, tha se ka nisur punën për një forcë të re politike. Në një intervistë për Zërin e Amerikës, ai tha se ka nisur komunikimin me qytetarët, për ndërtimin e asaj që e cilësoi një “alternativë e vërtetë, e ndershme dhe e pakorruptuar”, për vendin.

Zoti Shehaj tha se vendimin për t’u larguar nga PD-ja ia kishte bërë të ditur zotit Berisha në muajin qershor dhe se ishte nxitur nga mungesa e vullnetit për hapjen e partisë.

Kritikët e kanë akuzuar zotin Shehaj për qëndrime jo të qarta lidhur me disa zhvillime që kanë prekur të djathtën shqiptare, që nga bashkëpunimi me zotin Berisha edhe pse ai ishte shpallur non grata nga Shtetet e Bashkuara, si dhe heshtja e tij mbi rezultatin e dobët zgjedhor të opozitës në dy gara lokale zgjedhore.

Zoti Shehaj tha se kishte shpresuar për ndryshim në PD, ndryshim që sipas tij nuk erdhi. “Shoh që të gjithë kritikojnë, por unë mendoj që gjëja më e rëndësishme është veprimi. Unë i ftoj të më gjykojnë mbi faktet dhe jo mbi çfarë thonë të tjerët”.

Zëri i Amerikës: Zoti Shehaj, Kuvendi i Shqipërisë prej disa kohësh është jo funksional për shkak të protestave të deputetëve demokratë dhe kryesisht atyre deputetëve që mbështesin ish kryeministrin Sali Berisha, si kryetar të PD-së, të cilët kanë paralajmëruar së fundmi edhe një fushatë të mosbindjes civile. Cili është mendimi juaj lidhur me këtë aksion politik të opozitës?

Agron Shehaj: Unë nuk kam qenë pjesë e vendimmarrjes për këtë aksion politik, por mund të them që gjëja më e rëndësishme, pavarësisht formës që zgjidhet, për të gjykuar çdo aksion politik, ajo që është më e rëndësishme është që të gjykojmë arsyet pse është ndërmarrë ky aksion politik. Opozitës po i mohohet për të ngritur komisionet hetimore, kjo është një e drejtë e parashikuar nga Kushtetuta e Shqipërisë dhe është absolutisht një shkelje për të cilën opozita ka të drejtë të luftojë, pastaj format mbeten për t’u diskutuar. Siç thashë unë nuk kam qenë pjesë e kësaj vendimmarrje dhe nuk dua të gjykoj formën, por ajo që mua më intereson më shumë, është arsyeja që bëhet kjo protestë, apo përse është zgjedhur të protestohet.

Zëri i Amerikës: Megjithatë forma është ajo që është. A është kjo forma e duhur, pra me tymuese në Parlament, duke i vënë zjarrin karrigeve, apo çfarë paralajmërohet më tej që është mosbindja civile?

Agron Shehaj: Nuk kam qenë pjesë e vendimmarrjes dhe nuk di nëse janë diskutuar forma të tjera proteste për të arritur në ngritjen e komisioneve hetimore. Do kisha preferuar ndonjë formë tjetër, por unë siç e thashë nuk kam qenë pjesë e mbledhjes dhe nuk kam patur mundësi ta diskutoj. Do kisha preferuar një formë tjetër.

Zëri i Amerikës: Megjithatë, ju mund ta bëni një vlerësim, ju përfaqësoni opozitën në parlament…

Agron Shehaj: Të gjykosh opozitën në një situatë kaq komplekse siç ndodhet opozita dhe Shqipëria në këtë moment vetëm nga mënyra si protestohet, flas gjithmonë për komisionet hetimore, do të ishte reduktive, besoj. Opozita e Shqipërisë është sigurisht në gjendje shumë të rendë, është në gjendje shumë të rëndë dhe kjo është arsyeja pse unë kam marrë vendimin për t’u larguar nga grupi i PD-së, i shumicës brenda PD-së. Disa thonë që arsyeja është sepse mazhoranca ka mbyllur çdo hapësirë, si në rastin konkret, për opozitën, nga ana tjetër, ka disa që thonë, se arsyeja përse opozita është në gjendje shumë të rëndë, është se opozita nuk ka ditur të rinovohet, të hapet dhe të afrojë njerëz nga shoqëria civile dhe qytetarë të tjerë. Të dyja janë të vërteta këto arsye që sapo përmenda. Është e vërtetë absolutisht që opozita ka një mungesë besueshmërie si pasojë e faktit që nuk arriti të rinovohej, nuk arriti të hapej, nuk arriti të bëhej e besueshme, jo për të mundur Edi Ramën por për t’iu ofruar shqiptarëve një alternativë, një alternativë të vërtetë, një qeveri që shqiptarët të mund të mendojnë se do jetë e korruptuar, një qeveri që shqiptarët të kenë besim se do të punojë për ta dhe jo për t’u pasuruar vetë.

Zëri i Amerikës: Ju e keni bërë të qartë edhe më përpara që jeni larguar edhe nga ajo pjesë e Partisë Demokratike që drejtohet nga zoti Berisha edhe për këto arsye që parathatë. Keni thënë se do të vazhdoni të bëni opozitë në parlament dhe se i takoni qendrës së djathtë. Pse u shkëputët nga zoti Berisha dhe pikërisht tani? Dhe keni paralajmëruar edhe më parë që do bëni një force të re politike. Jeni gati për të sot?

Agron Shehaj: Unë jam shkëputur nga PD, i kam komunikuar kryetarit të Partisë Demokratike, zotit Berisha, në qershor nëse nuk gaboj, menjëherë pas zgjedhjeve vendore, largimin tim nga PD-ja. Nuk kam qenë aktiv gjatë këtyre muajve dhe para një muaji pak a shumë e kam bërë publik si vendim. Arsyeja është ajo që sapo përmenda, që nuk mund të vazhdohej në atë mënyrë, shikoja mungesën e një drejtimi, mungesën e vullnetit dhe një plani për të rinovuar Partinë Demokratike, për të hapur Partinë Demokratike, që është e vetmja mënyrë që mund të kemi që të bëhemi të besueshëm me elektoratin, dhe t’i japim një alternativë të vërtetë shqiptarëve.

Zëri i Amerikës: Kjo alternativë do të jetë një forcë e re politike?

Agron Shehaj: Ajo që nuk pata mundësi të bëja apo të jepja kontributin tim për ta bërë brenda Partisë Demokratike është ajo mbi të cilën unë po punoj për ta bërë jashtë Partisë Demokratike. Jam duke punuar mbi një projekt politik, jam duke folur me njerëz. Sigurisht nuk është një gjë e lehtë, politika kërkon këmbëngulje, kërkon sakrifica, sidomos kur nuk je i gatshëm të bësh kompromise dhe sidomos kur vjen nga sektorë ku kanë arritur… duhen njerëz, duhen profesionistë të aftë, që kanë arritur të kenë sukses në fushat e tyre dhe bashkë me ta të ndërtohet një alternativë e vërtetë dhe pse jo e ndershme, e pakorruptuar, për Shqipërinë. Mendoj se ëndrra e çdo shqiptari është që një ditë të qeveriset nga një qeveri e pakorruptuar, të ketë një kryeministër të pakorruptuar.

Zëri i Amerikës: Megjithatë, zoti Shehaj, kritikët tuaj ju kanë përmendur disa momente kyçe që lidhen me opozitën. Kanë përmendur faktin që ju nuk keni patur një reagim të fortë kur Departamenti i Shtetit shpalli non grata zotin Berisha, por përkundrazi u bashkuat me zotin Berisha. Keni thënë se ai kishte shumicën. Tani ju shkëputeni nga zoti Berisha. Nuk keni bërë deklarata të forta për sa i takon rezultateve në zgjedhjet e opozitës. Fillimisht ato të marsit, që ishin të pjesshme. Më pas ato të muajit maj, që ishin një rezultat zhgënjyes duhet thënë për opozitën. Pse duhet shqiptarët t’ju besojnë juve sot, formacionit të ri që ju sapo paralajmëruat që do të ndodhë?

Agron Shehaj: Le t’i marrim me radhë. Për sa i takon shpalljes së zotit Berisha non grata. Unë kam thënë që ka shumicën. Kam thënë të vërtetën. Nuk kam gënjyer. Nuk kam gjetur një pretekst. Kam thënë thjesht një të vërtetë, që Sali Berisha, pavarësisht se ishte shpallur non grata, kishte shumicën brenda Partisë Demokratike. Dhe unë besoj që elektorati dhe aq më tepër mbështetësit e Partisë Demokratike duhen dëgjuar. Nuk mund të bëjmë sikur nuk i dëgjojmë. Kjo është një arsye për të më besuar dhe jo për të mos më besuar. Fakti që pavarësisht se për mua ishte shumë e lehtë të thosha që Berisha ishte shpallur non grata dhe nuk i takon lidershipi i Partisë Demokratike, unë thashë atë që realisht njerëzit e donin. Shumica donte Berishën kryetar të Partisë Demokratike. Vendosa të qëndroj brenda Partisë Demokratike pavarësisht gjithçkaje, sepse shpresoja se do të vinte një ndryshim. Shpresoja, si shumë demokratë të tjerë besoj, që me kalimin e kohës do vinte një ndryshim që në fakt i cili nuk erdhi, sidomos pas rezultatit të zgjedhjeve të fundit, ku praktikisht rezultati ishte jashtëzakonisht shumë i dobët. Sigurisht aty ka shumë arsye pse ka qenë ai rezultat, sepse është e pamundur që në një palë zgjedhje demokratike, pushteti të fitojë mbi 90% të bashkive, se realisht kjo ka ndodhur. Mjafton ky rezultat për të kuptuar se për çfarë zgjedhjesh po flasim. Po ne nuk duhet të fshihemi pas këtij rezultati, për mos të parë se çfarë problemesh kishim dhe çfarë duhet të bënim dhe pse ne nuk kishim sidoqoftë besimin e shumicës.

Kam folur me akte. Kështu mendoj se duhet bërë. Gjithmonë, edhe kur kandidova kundër zotit Basha, nuk e përgatita daljen time, nuk e përgatita vendimin tim duke dalë kundër dhe duke kritikuar. Aq më tepër, jo sepse nuk mund të kritikoja. Sepse shoh që të gjithë kritikojnë, por unë mendoj që gjëja më e rëndësishme është veprimi. Sidomos kur nuk dëgjon njeri. Dhe është fakt që ka një mungesë dëgjimi, le të themi. Unë i ftoj të më gjykojnë mbi faktet, mbi çfarë kam bërë. Dhe jo mbi çfarë thonë të tjerët.

blank

Intervista- Hasani: Rezoluta 1244 dhe Arbitrazhi, ndër pikat e kuqe në draft-statutin për Asociacionin

Krenare Cubolli

Ish-kryetari i Gjykatës Kushtetuese të Kosovës, Enver Hasani, ka thënë se draft-statuti i hartuar prej Perëndimit për formimin e Asociacionit të komunave me shumicë serbe në Kosovë, krijon autonomi politiko-territoriale me kompetenca të theksuara shtetërore.

Në një intervistë për Radion Evropa e Lirë, ai ka thënë se nuk do të thotë që dokumenti bëhet kushtetues vetëm pse mund të dërgohet në Gjykatën Kushtetuese.

Ai e përmend se draftet për Asociacionin do të duhej të ishin në përputhje me aktgjykimin e vitit 2015 të Gjykatës Kushtetuese, mirëpo drafti aktual nuk e ka marrë atë fare për bazë, duke e përjashtuar nga preambula.

Hasani e ka përmendur si mundësi edhe ndryshimin e aktgjykimit të vitit 2015, ndonëse ka sqaruar se diçka e tillë mund të bëhet vetëm duke u bazuar në kriteret jashtë Kushtetutës: politike, sociologjike, morale.

Radio Evropa e Lirë ka pasur qasje në draft-statut, përmbajtja e të cilit është konfirmuar nga disa burime të REL-it në Bruksel. Qeveria e Kosovës nuk ka komentuar për vërtetësinë e tij.

Radio Evropa e Lirë: Së fundi në publik është duke qarkulluar një draft-statut i hartuar prej zyrtarëve evropianë, për themelimin e Asociacionit të komunave me shumicë serbe në Kosovë? Si e vlerësoni ju këtë dokument?

Enver Hasani: Kjo përmbajtje e këtij statuti është derivat i drejtpërdrejtë i Marrëveshjes së Brukselit, përkatësisht aneksit të Ohrit. Do të thotë, është i dedikuar për zbatimin e një autonomie politiko-territoriale, e cila ka autorizime të theksuara kushtetuese, përmbajtje shtetërore. Pjesa e kompetencave, që ka të bëjë me zhvillimin ekonomik, kulturor, përfaqësimin politik, të gjitha ato janë përgjegjësi të Republikës së Kosovës dhe përgjegjësi me Kushtetutë, sikurse në të gjitha vendet tjera të rajonit, dhe tani ato kompetenca i uzurpon Asociacioni. Mbi këtë bazë, kjo është tërësisht Kushtetutë e re, bëhet fjalë për shkrimin e një Kushtetute të dytë të Kosovës, që vlen vetëm për serbët.

Radio Evropa e Lirë: Nëse ky dokument shkon në Gjykatën Kushtetuese, cili do të jetë rezultati?

Enver Hasani: Fakti që shkon në Gjykatën Kushtetuese nuk do të thotë që është kushtetues, për shkak se, për të qenë kushtetues, në statut do të duhej ta kishte si bazë aktgjykimin e vitit 2015, jo Rezolutën 1244, dhe përveç rezolutës, të citohet në preambulë, dhe më vonë në tekst, Karta Evropiane, në mënyrë fiktive, komplet fiktive.

Ato nene kanë të bëjmë me autonomi me komunat, me pushtetin lokal dhe jo me politikat ekonomiko-territoriale që i rregullon statuti aty. Për të qenë sipas Kushtetutës, do të duhej ta kishte parametër aktgjykimin e vitit 2015. Ai aktgjykim është eliminuar, nuk ekziston në preambulën e statutit. Prandaj, gjykata nuk ka kompetencë të bëjë vlerësimin e përmbajtjes, kushtetutshmërisë së statutit të një entiteti tjetër, jashtë atij që ekziston në Kushtetutë.

Çështja e institucioneve shëndetësore dhe arsimore

Radio Evropa e Lirë: Çfarë saktësisht është kundërkushteutese në atë draft, sipas jush?

Enver Hasani: Fund e krye. Prej preambulës, e cila përmend Rezolutën 1244, e cila garanton integritetin territorial të Serbisë, Kushtetuta e Kosovës përmendet në mënyrë fiktive. Në bazë të cilave dispozita caktohet statuti? Nuk përmenden. Merreni dhe shikojeni Kartën Evropiane. Flet për arsim privat. Nuk bëhet fjalë për arsim privat, por për arsimin e Serbisë në Kosovë, dhe pse është futur aty dispozita se bëhet prej agjencive private, është për shkak se Serbia nuk pranon që arsimi dhe shëndetësia – që ajo e financon dhe krijon në territorin e Kosovës, të jetë në autoritetin e Republikës së Kosovës, të cilën ajo nuk e njeh. Për pasojë, janë komisionuar këto dy agjenci, por diplomat, dokumentet e fundit, e kanë vulën apostile të shtetit të Serbisë. Kjo është kundër sovranitetit dhe pavarësisë së Kosovës.

Radio Evropa e Lirë: Në draft përmendet që diplomat do të lëshohen në dy gjuhë.

Enver Hasani: Nga Serbia. Nuk ka lidhje, gjuha garantohet me Kushtetutë. Edhe kjo është kundërkushtetuese. Statuti nuk mund të caktojë cilat gjuhë janë, ato i ka caktuar Kushtetuta.

Radio Evropa e Lirë: Drafti parasheh që këto institucione shëndetësore dhe arsimore do të njihen si private, mirëpo do të licencohen prej autoriteteve të Kosovës.

Enver Hasani: Kjo është krejt irrelevante. Ato janë private, dhe në fund, kur ato diploma të përdoren në Gjermani, apo në vendet tjera, janë diploma të shtetit të Serbisë.

Radio Evropa e Lirë: Sipas draftit, cilat janë rreziqet kryesore prej këtij dokumenti?

…të gjitha pronat shndërron në prona të Asociacionit në momentin që themelohet”.

Enver Hasani: Rreziku kryesor është se ky dokument nuk krijon nivel as të tretë, as të katërt të pushtetit, është pushtet paralel, si në aspektin horizontal, ashtu në atë vertikal. Në aspektin horizontal, ky pushtet që i krijon organet, Kuvendin, organin ekzekutiv dhe çështje të sigurisë, caktimin e policëve ku janë komunat serbe, e bën ndarjen e punës – dokumenti, jo Kushtetuta e Kosovës.

Në aspektin vertikal, Asociacioni paraqitet si përfaqësues i komunave, i autonomisë serbe në raport me pushtetin qendror dhe me operatorët ekonomikë, institucionet shtetërore të vendeve fqinje, vendeve të jashtme, paraqitet ky. Në prona, shembull, të gjitha pronat shndërron në prona të Asociacionit në momentin që themelohet. Ujmani, pjesë të Trepçës, dikur që kanë qenë, gjithçka që nuk është private në territorin e këtyre komunave, bartet në këtë Asociacion.

E dyta. Ky është ‘self-contained’, regjim i mbyllur, jo i hapur. Dhe, për këtë është dëshmi mënyra e zgjedhjes së mosmarrëveshjeve – për interpretim të statutit, caktohet Arbitrazhi. Për interpretim të statutit dhe zbatim të tij nuk është Gjykata Kushtetuese më, gjithçka që ka për interpretim merret vetëm kur të formohet, më pas ajo mund t’i vlerësojë amendamentet, por jo përmbajtjen. Ky Asociacion është etnik dhe çka është edhe më e keqe, krijon një super kategori të komunitetit etnik, që është komuniteti serb, i cili i ruan privilegjet në nivel qendror, sipas Kushtetutës së Kosovës, por edhe në raport me krejt komunitetet, përfshirë edhe shqiptarët, ka të drejta shtesë, që i realizon sipas mënyrës që ai e përcakton, me këtë statut.

Radio Evropa e Lirë: Pse thoni se krijohet sistem paralel?

Përmbajtja është tërësisht në kundërshtim me aktgjykimin e vitit 2015 dhe formon autonomi politiko-territoriale me kompetenca të theksuara shtetërore”.

Enver Hasani: Niveli i tretë i pushtetit nënkupton që në vijë vertikale, pushteti qendror e kontrollon. Quhet kontrolli administrativ i ligjshmërisë, më pas vjen kontrolli gjyqësor dhe kontrolli kushtetues. Ai është pushteti i tretë. Në Tirolin e Jugut është kështu, në Finlandë, në Katalonjë, është kontrolli që bëhet nga pushteti qendror. Është administrativ, ligjor dhe kushtetues. Asnjë prej këtyre hallkave të kontrollit nuk ekzistojnë. Prandaj është pushtet paralel, është pushtet konfrontues, dhe në fund kur të ketë probleme, atëherë shkohet në Arbitrazh. Në Arbitrazh, Kosova si shtet sovran e ka një përfaqësues – pra pushteti qendror – një është serb, dhe i treti është i Evropës.

Krahasimet mes marrëveshjeve paraprake dhe draftit të Perëndimit

Radio Evropa e Lirë: A mund të na e bëni një krahasim si dallon struktura e Asociacionit mes marrëveshjeve të kaluara dhe këtij drafti?

Enver Hasani: Struktura i përngjan 2013-shit, por më 2013 dhe më 2015 nuk është paraparë Arbitrazhi. E dyta, gjykata ka vendosur që struktura të bëhet sipas një asociacioni ekzistues. Kjo strukturë nuk është bërë sipas një asociacioni ekzistues dhe përmbajtja është problematike. Përmbajtja është tërësisht në kundërshtim me aktgjykimin e vitit 2015 dhe formon, përsëris, autonomi politiko-territoriale me kompetenca të theksuara shtetërore.

Radio Evropa e Lirë: Kush duhet ta dërgojë këtë dokument në Gjykatën Kushtetuese?

Enver Hasani: Pa diskutim, atë e dërgon Qeveria. Por, tjetër është që të procedohet në Gjykatën Kushtetuese, tjetër është të vendoset për përmbajtjen e tij. Gjykata Kushtetuese, në qoftë se dëshiron të vlerësojë a është në frymë të Kushtetutës apo jo, duhet së pari ta ndërrojë aktgjykimin e vitit 2015. Me atë aktgjykim, nuk ka jurist të Kosovës dhe as përtej, që mund ta pajtojë atë aktgjykim me këtë statut. Pra, gjykata, nëse dëshiron t’i japë leje formimit, atëherë duhet ta ndërrojë aktgjykimin, ta ndërrojë precedentin e vitit 2015 dhe të vendosë ndryshe. Por, atë aktgjykim mund ta ndërrojë vetëm duke u bazuar në kritere jashtë Kushtetutës: politike, sociologjike, morale.

Radio Evropa e Lirë: Si mund t’i ndryshojë Gjykata Kushtetuese ato dispozita të vitit 2015?

Enver Hasani: Shumë thjesht. Gjykata e ndryshon precedentin e vet, por jo mbi bazën e argumenteve të Kushtetutës së Republikës së Kosovës, dhe argumenteve kushtetuese. Një rast e di, një precedent, në vitin 2015 është ndryshuar një precedent, me arsyetimin se nuk jemi më në vitin 2009, kur është themeluar Gjykata dhe vazhdojmë me vendimin e ri, sepse ajo gjenerata e parë e gjyqtarëve ka pasur detyra tjera. Këto janë argumente morale, që nuk kanë lidhje me Kushtetutë.

“Kushtetuta do të ndryshohet në të ardhmen”

Radio Evropa e Lirë: Si duhet të veprojë, sipas jush, Kosova?

Enver Hasani: Unë mund të them se si është dashur të veprohet, se çfarë duhet të bëjë Kosova u takon atyre që e kanë sjellë në këtë gjendje. Kosova është dashur që nga fillimi të mos rezistojë, është dashur ta bëjë draftin vetë, një draft është bërë nga ndërkombëtarët, dhe kjo është bërë për ta hequr përgjegjësinë nga vetja, që është gabim.

Nuk mund të hiqet përgjegjësia. Qeveria e Kosovës ka detyrim kushtetues dhe detyrim ndërkombëtar që ta formojë Asociacionin. Është dashur ta bëjë vetë Asociacionin, ta marrë aktgjykimin e Gjykatës Kushtetuese, të hapë debat publik, nëse duhet ndryshuar Kushtetutën, të ndryshohet.

A duhet të ndryshohet? Unë mendoj që nuk kemi zgjidhje, Kushtetuta do të ndryshohet në të ardhmen, për t’i ndryshuar ligjet sektoriale, për të nxjerrë një ligj të posaçëm për formim të këtij Asociacioni dhe të tjerëve, dhe të formohet baza solide, kushtetuese dhe juridike. E pastaj të dilet përballë në dialog.

Radio Evropa e Lirë: E përmendët Arbitrazhin. A mund ta merrni një shembull se kur do të mund të përfundojë diçka aty?

Enver Hasani: Çdo mosmarrëveshje, shembull çështja e pronave. Ata menjëherë duhet ta formojnë një agjenci menaxhuese, sikurse ka qenë ajo për privatizimin, për pronën e autonomisë serbe, Asociacionit. Agjencia e Kosovës e ka listën dhe bën rezistencë që të mos e bartë pronën, dhe rasti menjëherë shkon në Arbitrazh. Regjistrat qendrorë, ose civilë, çfarëdo qofshin, pushteti qendror mund të mos ia japë. Ka edhe gjëra tjera aty. Statuti i cakton kompetencat e Gjykatës Kushtetuese në disa vende, e cakton palë të autorizuar Ministrinë e Pushtetit Lokal. Nuk mundet, atë e bën ligji, ose Kushtetuta.

Radio Evropa e Lirë: Atëherë kush duhet të jetë?

Enver Hasani: Avokati i Popullit, Kuvendi, Presidenca, Qeveria e Kosovës.

Tri ditat e kuqe të dokumentit

Radio Evropa e Lirë: Është përmendur që do të mund të bëhen ndryshime të vogla në këtë dokument, pas marrjes së komenteve. Nëse, në mënyrë hipotetike, do të largoheshin çfarë u përmend, çështja e ministrisë, Arbitrazhit, a do të mund të ishte atëherë ai më i pranueshëm?

Enver Hasani: Ajo që është drita mega e kuqe në atë statut janë tri dimensione. E para, Rezoluta 1244 duhet të largohet urgjentisht. E dyta, Arbitrazhi dhe e treta, duhet kapitull i veçantë për të specifikuar kontrollin administrativ të ligjshmërisë, kontrollin gjyqësor dhe Gjykata Kushtetuese. Nëse hiqet Arbitrazhi, atëherë organet ekzistuese i ushtrojnë kompetencat e veta, administrative, ligjore dhe kushtetuese. Vetëm kjo e qetëson, e rregullon dhe e bën një Asociacion. Nuk prish punë, le të jetë autonomi, kështu janë zhvilluar edhe në Tirol, edhe në Finlandë. Kushtetuta nuk e ka paraparë fillimisht, më vonë e kanë përshtatur me Kushtetutë. Gjykata, më pas, kanë luajtur rol, kanë bërë ligje për to dhe në mënyrë graduale i kanë stabilizuar.

Radio Evropa e Lirë: Kjo do të thotë që secili draft në ardhje për Asociacionin, duhet ta ketë referencë aktgjykimin e vitit 2015?

Enver Hasani: Deri sa ai të jetë në fuqi, edhe tani është, aktgjykimet e Gjykatës Kushtetuese e detyrojnë secilin dhe janë pjesë e normës që interpretohet. Kur të ndërrohet – Gjykata Kushtetuese ka të drejtë, por duhet të japë arsyetim pse po e ndryshon standardin e vitit 2015. Pse sot është i lejueshëm Asociacioni me gjithë ato kompetenca, që janë tërësisht shtetërore, e atëherë paskan qenë të palejueshme. Duhet të arsyetohet për publikun.

blank

Intervista- Petritsch: Druhem se përparimi në dialogun Kosovë-Serbi nuk do të jetë i shpejtë

Wolfgang Petritsch, ish i dërguar i Bashkimit Evropian për Kosovën

VOA/Garentina Kraja

Ish i dërguari i Bashkimit Evropian për Kosovën dhe diplomati austriak Wolfgang Petritsch thotë se në një situatë gjeopolitike të ndryshuar nga lufta në Ukrainë dhe Lindje të Mesme, Kosova dhe Serbia dhe bashkësia ndërkombëtare që është angazhuar në Ballkanin Perëndimor për më shumë se dy dekada, duhet të rivlerësojnë realitetin për të lëvizur përpara. Në një intervistë për Zërin e Amerikës, zoti Petritsch thotë se nuk pret përparim të shpejtë në të ardhmen e afërt në procesin e negociatave, por thotë se asociacioni i komunave serbe në Kosovë do t’i jepte Prishtinës më shumë kontroll mbi tërë territorin e saj dhe pret që pas zgjedhjeve në Serbi, zoti Vuçiç do të duhet të bëjë të qartë orientimin e vendit të tij.

Zëri i Amerikës: Zoti Petritsch, për shumë vite dhe në role të ndryshme, keni ndërmjetësuar përpjekjet për t’i dhënë fund konfliktit ndërmjet Kosovës dhe Serbisë. Cili është vlerësimi juaj për gjendjen sot?

Wolfgang Petritsch: Më duhet të them se pas kaq shumë vitesh, është një moment kur duhet të reflektojmë. Në këtë pikë ku gjendemi, në fundin e vitit 2023, pas shumë vitesh negociata me angazhim aktiv të bashkësisë ndëkombëtare, ende nuk po mund të shohim se cili do të jetë fundi i vërtetë të këtij angazhimi ndërkombëtar. Dhe kjo, mendoj unë, është çështja më e rëndësishme. Na duhet që tani, përfundimisht të gjejmë një mënyrë të suksesshme për të finalizuar dhe për të zgjidhur çështjet e fundit të rëndësishme që mbesin të hapura në Ballkan – çështjen e Serbisë dhe Kosovës dhe çështjen e Bosnje e Hercegovinës, e cila në aspekte të ndryshme vazhdon të jetë një shtet shumë jofunksional.

Duhet ta kuptojmë që tërë këto zhvillime po ndodhin në një ambient të ndryshuar në mënyrë drastike për Evropën në aspektin gjeopolitik. Tek fqinjët e Evropës, në Ukrainë dhe në Lindje të Mesme, tani po ndodhin dy luftra ndërkohë që ende nuk i kemi zgjidhur suksesshëm çështjet në rajonin pranë nesh, në shtetet që tashmë duhej të ishin pjesë e Bashkimit Evropian por që ende janë mjaft larg. Dhe prandaj duhet të refektojmë dhe të dalim me një strategji të re dhe të rigjallëruar për të zgjidhur ato çështje që janë shumë më të lehta për t’u zgjidhur sesa çështjet e mëdha të Rusisë e Ukrainës, apo të Lindjes së Mesme.

Zëri i Amerikës: Gjatë këtij viti ka pasur rritje tensionesh, përfshirë sulmin nga një grup i armatosur serb në pjesën veriore të Kosovës dhe grumbullim të ushtrisë serbe përgjatë kufirit me Kosovën që ka nxitur NATO-n të shtojë numrin e forcave paqeruajtëse. Çfarë mendoni për këto zhvillime?

Wolfgang Petritsch: Këto dy shembuj që dhatë janë shumë të rëndësishëm dhe duhet të na shqetësojnë shumë. Sa i përket anës së sigurisë, në rastin e NATO-s me KFOR-in (në Kosovë), edhe në Bosnjë në rastin e EURFOR-in, që gjithashtu është përforcuar, po reagohet shumë më shpejt dhe nuk po presim shumë gjatë (për të reaguar) si para 20-25 vitesh. Në anën e sigurisë me të vërtetë kemi një reagim të shpejtë. Megjithatë, në aspektin politik, sa u përket negociatave, druhem se nuk do të shohim ndonjë përparim gjatë vitit të ardhshëm, sepse kemi zgjedhje në Serbi më 17 dhjetor, pastaj vitin e ardhshëm zgjedhjet e Bashkimit Evropian dhe Parlamentit Evropian dhe në nëntor zgjedhjet presidenciale në SHBA. Dhe është e qartë që dy luftrat e mëdha tani kanë tërë vëmendjen e hartuesve të politikave në Bruksel dhe në Uashington. Me shqetësim e them se nuk do të shohim ndonjë përparim përsa i përket zgjidhjes diplomatike për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës. Prandaj mendoj se u mendua mirë që NATO-ja, KFOR-i, duhet përforcuar pasi nuk duhet lejuar të përsëriten ngjarjet si ato të para disa javëve.

Së fundi jam takuar me Kryeministrin Kurti në Vjenë, po ashtu me (të dërguarin amerikan për Ballkanin, Gabriel) Escobar kemi biseduar për një orë dhe së shpejti do të takoj Ambasadorin (amerikan në Beograd, Chris) Hill. Po flasim për këtë situatë dhe përshtypja ime është që dyja palët, në Beograd si dhe në Prishtinë, ndjenja është që ndoshta që ky përshkallëzim ishte i tepruar dhe duhet të ulim tensionet, që është e domosdoshme. Nuk mundet vetëm bashkësia ndërkombëtare të kujdeset për sigurinë në rajon. Duhet gjetur partnerë për bashkëpunim të përgjegjshëm në planin e sigurisë ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës, në veçanti. Na duhet t’ua bëjmë të qartë aktorëve kryesorë – Presidentit Vuçiç dhe Kryeministrit Kurti – se ata duhet të kontribuojnë në sigurinë e përgjithshme të Evropës dhe Bashkimit Evropian që tani është shumë e rrezikuar nga dy luftrat.

Zëri i Amerikës: Cila është përshtypja juaj për sulmin që ndodhi me 24 shtator në pjesën veriore të Kosovës?

Wolfgang Petritsch: Përshtypja ime është se doli nga kontrolli. Më lejoni ta sqaroj. Mendoj se nuk ishte planifikuar domosdoshmërish dhe me vetëdije në Beograd. Megjithatë, njerëzit e përfshirë në këtë grup mercenarësh, po shfrytëzonin një situatë të pazgjidhur dhe po vepronin mbi idetë e tyre për kaos dhe ndërprerje të procesit negociator të ndërmjetësuar nga BE-ja. Ka njerëz nga dyja anët që nuk janë të interesuar në një zgjidhje. Qartazi, është më e vështirë për palën serbe t’i afrohet një zgjidhjeje sepse atyre u duhet të heqin dorë nga ajo që tashmë e kanë humbur, nga Kosova. Por në të njëjtën kohë, po qëndrojnë prapa idesë fiktive se Kosova është Serbi. E kanë Rezolutën e OKB-së dhe gjithë këto formalitete, por është edhe deklarata e pavarësisë së Kosovës. Prandaj mendoj se dy palët duhet ta shohin të vërtetën në sy dhe mendoj se incidentet e shtatorit ishin një rivlerësim negativ i situatës. Kjo nuk është absolutisht rruga përpara. Nuk është në të mirë të Serbisë, nuk është në të mirë të Kosovës, e në veçanti për qytetarët e Kosovës, për pakicën serbe. Një çështje së cilës shpesh nuk i kushtohet vëmendje është fakti që të rinjtë po ikin nga Kosova, në veçanti nga pjesa me shumicë serbe, sepse nuk po shohin të ardhme aty. Faktori demografik është ndoshta më i dëmshmi për një të ardhme më të mirë të Kosovës dhe tërë rajonit.

Zëri i Amerikës: E përmendet çështjen e mosbesimit. Ekziston shqetësim në Kosovë se asociacioni mund të jetë autonomi territoriale për serbët në Kosovë dhe se duke marrë parasysh qëndrimin e Serbisë që mohon pavarësinë e Kosovës, asociacioni do të minojë integritetin territorial të Kosovës. A janë, sipas jush, të bazuara këto shqetësime?

Wolfgang Petritsch: Shqetësimet gjithmonë, në një formë, janë të bazuara, por në të njëjtën kohë, si duhet të tejkalohen ato shqetësime? Kjo është çështja kryesore dhe mendoj se shqetësimet tejkalohen në formën ligjore dhe në aspektin praktik, duke u siguruar njëzëri me bashkësinë ndërkombëtare se asociacioni nuk do të jetë një Republikë Serbe. Bashkësia ndërkombëtare ka mësuar se një zgjidhje e tillë nuk i shkon për shtat një shteti, sikur në rastin e Bosnjës. Prandaj, të jeni të sigurtë se nuk do të ketë një Republikë Serbe në Kosovë. Por besoj se pakicat serbe në Kosovë duhet dhënë të drejta kulturore, disa aspekte ekonomike dhe të drejta të tjera në arsimim, shëndetësi. Duhet ta keni parasysh që aktualisht në Kosovë hynë shumë para, pa transparencë, nga Beogradi. Përmes një asociacioni të këtillë, këto para duhet të regjistrohen dhe të kalojnë nëpër (institucionet) e Prishtinës. Me krijimin e asociacionit, Prishtina do të fitojë më shumë të drejta të kontrollojë këtë pjesë të Kosovës, që natyrisht i takon shtetit. Por ekziston një pakicë dhe kjo pakicë duhet të ketë të drejta të caktuara.

Zëri i Amerikës: Si duhet kundërpërgjigjur në rajon udhëheqësve si zoti Dodik në Bosnjë dhe udhëheqësve të tjerë serbë që ndihen të fuqizuar, në këto rrethana? Si mund të sigurohet paqja dhe stabiliteti në Ballkan?

Wolfgang Petritsch: Nuk do të jetë lehtë aktualisht. Siç e thashë, kjo periudhë aktualisht është më komplekse dhe jo shumë e favorshme për një zgjidhje të vërtetë. Por besoj se në fund, dhe ky është një fakt, se nëse Serbia, që vazhdon të jetë shteti më i madh në rajon dhe ekonomia më e fuqishme, nuk orientohet plotësisht drejt Bashkimit Evropian dhe bëhet shtet evropian, nuk do të mund t’i bashkohet BE-së. Është në interes të madh të zotit Vuçiç që Bosnja të mos shpartallohet sepse zoti Dodik dëshiron një gjë të tillë. Nëse e keni parasysh tërë rajonin dhe e shihni dinamikën mes Bosnjës dhe Serbisë dhe e shihni dinamikën mes Serbisë dhe Kosovës – mënyra se si duket i tërë rajoni duhet pasur parasysh. Nuk mund ta gjykosh në veçanti situatën në Bosnjë pa i llogaritur synimet politike në Beograd dhe synimet politike në Beograd janë të tilla që ata dëshirojnë të ulen në dy ose tre karrige dhe eventualisht kjo situatë nuk do të përfundojë mirë.

Besoj që pas këtyre zgjedhjeve, zotit Vuçiç do t’i duhet ta ndërmarrë një vendim të vështirë për veten, për Republikën Serbe dhe për rastin e Kosovës. Shpresoj që fundi i 2024 dhe fillimi i 2025 do të shohim një fazë të re në marrëdhënie dhe një lëvizje që çon drejt një normalizimi në Ballkanin Perëndimor.

blank

Intervista- Donika Emini: Gjasat për përparim mes Kosovës dhe Serbisë të pakta, nëse nuk ka qartësi për hapat e mëtejshëm

VOA/Keida Kostreci

Një analiste e zhvillimeve politike në Kosovë thotë se megjithë shtytjen e Perëndimit për zbatimin e detyrimeve që dalin nga marrëveshja e këtij viti mes Kosovës dhe Serbisë, shanset për përparim “janë zero” nëse nuk ndryshon formati i dialogut. Donika Emini, drejtore e platformës CiviKos i tha në një intervistë Zërit të Amerikës se angazhimi i BE-së dhe SHBA-së nuk ka qenë koherent dhe nuk ka pasur një mesazh të qartë për Ballkanin, por edhe për Kosovën dhe Serbinë. Zonja Emini, që ndodhet në Uashington për takime, si pjesëtare e Grupit Këshillimor Ballkani në Evropë, BiEPAG i tha koleges Keida Kostreci se kërkesa e zbatimit të Asociacionit është problematike, nëse Kosova nuk merr garanci për njohjen de-facto nga Serbia.

Zëri i Amerikës: Të flasim për pritshmëritë që ka Perëndimi lidhur me bisedimet Kosovë – Serbi. Sa realiste janë këto pritshmëri duke pasur parasysh që deri tani nuk kemi pasur ndonjë arritje apo përparim në bisedimet, pikërisht për këtë çështje?

Donika Emini: Mund të themi që pritshmëritë janë gati zero nëse dialogu vazhdon me formatin e tillë. Dihet shumë mirë që lufta në Ukrainë ka qenë shtytësi kryesor i ndoshta rikthimit të SHBA-së në rajon duke e parë gjithë rajonin nga këndvështrimi i sigurisë, jo nga nevoja për t’u reformuar dhe për të vazhduar reformat demokratike në rajon.

Në raportin Kosovë – Serbi ka pasur një angazhim shumë të madh nga Bashkimi Evropian dhe Shtetet e Bashkuara, mirëpo ka qenë një angazhim që nuk ka qenë koherent, nuk ka pasur një mesazh i cili ka qenë i qartë për Ballkanin, por edhe për Kosovën dhe Serbinë.

Palët janë shtyrë që të bien dakord për një dokument më 2023 i cili ka qenë shumë i ngjashëm me atë të vitit 2013 dhe i cili ka dështuar të zbatohet dhe nuk ka pasur një plan të qartë implementimi se si të vazhdojmë nga pika A deri në pikën B dhe çfarë do ketë në pas, implikimet e kësaj marrëveshjeje.

Duke parë emergjencën në rajon për ta mbyllur një zbrazëtirë sigurie për shkak të luftës në Ukrainë dhe ndikimit rus në rajon, është arritur një marrëveshje me të cilën insistohet që Kosova ta themelojë Asociacionin e Komunave me Shumicë Serbe, mirëpo hapi i radhës nuk është qartësuar.

Kishim edhe në takimet tona me Departamentin e Shtetit ku kërkohet nga Kosova që të themelohet Asociacioni që të lëvizim në hapin tjetër, mirëpo hapi tjetër është i padefinuar.

E dyta është se çfarë merr Kosova në raport me Serbinë e cila mund të jetë një njohje de-facto, e cila është shumë problematike të merret. Mirëpo, ndoshta do të kishte qenë ofrimi i një garancie që Kosova do e marrë këtë pas themelimit të Asociacionit.

Komuniteti ndërkombëtar shihet se është në urgjencë për ta kthyer Serbinë nga Perëndimi dhe për ta larguar nga Rusia duke insistuar që Kosova të bëjë hapin e radhës në dialog, mirëpo pa plan të qartë se si do të vazhdohet më tutje. Kjo edhe më shumë komplikohet me faktin që në Serbi ka zgjedhje me pas një muaji kohë, pastaj janë zgjedhjet në BE dhe zgjedhjet në SHBA.

Kjo do të thotë Kosova po futet në një proces ku ka nevojë për shumë ndihmë për ta themeluar si të tillë pasi megjithatë Asociacioni është një proces kompleks, mirëpo pa ndihmën dhe ndoshta pa rikthimin e aktorëve të njëjtë në dialog nga BE-ja dhe SHBA-ja. Në Serbi është gjithmonë i njëjti dhe nuk dihet se si do të vazhdojë më tej pas gjithë këtyre proceseve.

Zëri i Amerikës: Duke e pasur parasysh këto shqetësime që ju identifikoni sa janë gjasat që të ketë sukses kjo lloj trysnie? Ju flisni për paqartësi në planin e ndërkombëtarëve, por nga ana e vetë palëve për ta parë këtë marrëveshje, me syrin që normalizimi është i rëndësishëm dhe po kërkohet pikërisht për ato faktorë që thoni juve?

Donika Emini: Absolutisht. Është shumë komplekse sepse ne kërkojmë ndihmë nga SHBA dhe BE-ja sepse e kanë fuqinë politike që t’i shtyjnë proceset politike përpara dhe unë konsideroj që ende e kanë një fuqi të tillë në rajonin e Ballkanit Perëndimor. Problemi ka qenë që trysnia është bërë vetëm në raport me Kosovën dhe jo në raport me Serbinë. Deri më tash ka pasur një presion të hatashëm kundrejt Kosovës për t’i akomoduar kërkesat e Presidentit Vuçiç pa e qartësuar se cili është plani më pas

Zëri i Amerikës: Në fakt, po kërkohet njohja de-facto e Kosovës?

Donika Emini: Dhe e cila është shumë problematike me u marrë dhe shumë problematike edhe të implementohet andaj nëse themelohet Asociacioni duhet patjetër që BE-ja së bashku me Kosovën të instalojnë mekanizmat të cilat do të siguronin që ky nuk do të jetë thjesht edhe një dorë e zgjatur e sistemit autokratik të Serbisë në Kosovë, por do të jetë diçka që vërtetë iu shërben qytetarëve serbë në Kosovë.

Në anën tjetër është mjaft zhgënjyese qasja e kryeministrit Kurti në proces sepse Kurti është votuar si një udhëheqës mjaft progresiv dhe ka pasur pritshmëri që qasja e tij do të ndërrojë, nuk do të vazhdojë ta luajë lojën e stabilitetit me Vuçiçin duke shkaktuar tensione që pastaj t’i ndalojë ato për të përfituar në terren.

Mirëpo, ka pasur disa llogaritje të gabuara në disa hapa sidomos me zgjedhjet në katër komunat në veri që solli tensione të njëpasnjëshme. Kurti ka pasur mundësi që të vendos një shembull të mirë të udhëheqësve në rajon, jo vetëm në implementimin e reformave, por edhe marrjen e rolit udhëheqës në raport me Asociacionin, të draftohet statuti nga Kosova.

Ka qenë vendimi i Gjykatës Kushtetuese i vitit 2015 që ka dhënë një bazë solide për një draft-statut i cili do të vijë duke i njohur të gjitha kompleksitetet e brendshme dhe jo të presim që ky dokument të vijë nga jashtë dhe pastaj të jetë ajo pika nisëse e negociatave.

Këtu ka qenë problemi dhe e dyta është që kemi një administratë të SHBA-së, sidomos Departamenti i Shtetit në Serbi e cila tash e ka në politikë të jashtme qëllimin që ta përdor ndoshta momentin kur Rusia është e zënë me luftën në Ukrainë, sidomos nëse e shohim se çfarë ndodhi me Nagorno-Karabak, që ka pak kapacitet dhe kapital politik që t’i mbajë këto sferat e interesit, që ta shfrytëzojë këtë momentum që Serbinë ta bëjë më perëndimore bashkë me Vuçiçin dhe në këtë rast duke e mbyllur këtë problematikën mes Kosovës dhe Serbisë…

blank

Marrëveshja Itali-Shqipëri për emigrantët, Forin: Jo e papritur, ka pikëpyetje për zbatimin

Roberto FORIN, Zëvendës Drejtor dhe Përgjegjës për Europën në Qendrën Ndërkombëtare të Emigracionit Miks (MMC) me seli në Amsterdam.

VOA/Klementina Cenkollari

Marrëveshja e firmosur javën e shkuar në Romë mes kryeministres italiane Giorgia Meloni dhe kryeministrit shqiptar Edi Rama për ndërtimin në territorin shqiptar të dy qendrave pritëse për emigrantët nga Afrika e Jugut drejt Italisë, vijon të shkaktojë debate të gjera.

Qeveria shqiptare, miratoi një ditë më parë tekstin e saj, I cili pritet që tani t’i nënshtrohet debatit në parlament, ku kjo marrëveshja duhet të ratifikohet. Opozita shqiptare e ka kundërshtuar atë, por Partia Socialiste e zotit Rama, ka numrat e nevojshëm për të marrë miratimin, duke qenë se kërkohet vetëm një shumicë e thjeshtë votash.

Zëvendës Drejtori dhe Përgjegjësi për Europën në Qendrën Ndërkombëtare të Migracionit Miks me seli në Amsterdam, Roberto Forin thotë se marrëveshja mes Italisë dhe Shqipërisë , nuk ishte e papritur, pasi Europa, po dështon të zgjidhë problemin e emigrantëve.

 

Sipas tij, emigrantët që do dërgohen në Shqipëri mund të qëndrojnë aty deri në 18 muaj, derisa Roma të shqyrtojë kërkesat e tyre për azil. Zoti Forin thotë se teorikisht marrëveshja, e cila parashikon që qendrat do të veprojnë sipas juridiksionit të Italisë, nuk sjell ndërlikime për Shqipërinë. Megjithatë, sipas tij, vështirësitë mund të krijohen nëse emigrantët do lejohen të dalin nga qendrat e pritjes, pasi, në këtë rast, është e paqartë, nëse përgjegjësi për ta do kishte Italia apo Shqipëria.

Zëri i Amerikës: Zoti Forin, javën e kaluar, Italia dhe Shqipëria nënshkruan një marrëveshje, sipas të cilës në Shqipëri do të strehohen përkohësisht emigrantë, ndërkohë që Roma do të shqyrtojë kërkesat e tyre për azil në Itali. Cili është vlerësimi juaj mbi këtë marrëveshje?

Roberto Forin: Në përgjithësi do të thosha se kjo nuk është diçka e papritur. Është fakt se zgjidhja europiane për problemin e emigrantëve që mbërrijnë në vendet bregdetare në Europë, përfshirë Italinë, Greqinë dhe Spanjën, është një çështje që vazhdon prej shumë vitesh dhe pavarësisht përpjekjeve të shumta, deri tani nuk ka patur shumë përparim në drejtimin e duhur, ndaj, vendimi i Italisë për këtë propozim nuk erdhi papritur. Ajo çka propozohet është trajtimi i të paktën një pjese të procedurave për azil në një vend tjetër, i cili nuk është pjesë e Bashkimit Europian dhe kjo nuk është diçka e re. Kemi parë të njëjtën qasje së fundmi nga Britania me Ruandën, si dhe nga vende të tjera, si Danimarka, e cila ka njoftuar se po shqyrton të njëjtën mundësi.

Zëri i Amerikës: Ky është rasti i parë që një vend jo anëtar i Bashkimit Europian pranon emigrantë në emër të një shteti anëtar të tij. Siç përmendët ju, edhe vende të tjera mund të ndjekin të njejtin shembull. Çfarë shqetësimesh mund të shkaktonte një mundësi e tillë?

Roberto Forin: Mbetet për t’u parë se si do të shkojë kjo marrëveshje, duke u nisur nga faktin nëse do të zbatohet dhe nëse po, çfarë ndikimi do të ketë. Në këtë moment, ajo që mendoj se është thelbësore nga pikëpamja e qeverisë së tanishme italiane është që t’u dërgojë një mesazh të fortë emigrantëve, që duan të shkojnë në Itali, se ata nuk janë të mirëpritur; madje dhe më parë është bërë shumë e qartë se ata mund të mos përfundojnë në Itali, por diku tjetër, në këtë rast në Shqipëri dhe se ndoshta do t’u duhet të presin deri në 18 muaj në qendrat e pritjes, përpara se të mësojnë nëse kërkesa e tyre për azil në Itali do të pranohet apo jo.

Kësisoj, në këtë qasje ka një element shumë të fortë shkurajimi, duke u dërguar një mesazh shumë të qartë emigrantëve, që “mos u përpiqni të vini këtu sepse nuk do ia dilni”. Kjo mund të ndikojë në synimin e emigrantëve që duan të shkojnë në Itali; gjithsesi, gjasat që kjo të çojë në një ulje deri në pikën zero të emigrantëve, që përpiqen të hyjnë atje janë të pakta.

Në këndvështrimin e përpjekjeve për shkurajimin e emigrantëve, ka shumë të ngjarë, që dhe vende të tjera në Evropë të tundohen të ndjekin të njëjtën qasje. Në fakt, kemi parë disa vende, për shembull Gjermania, e cila ka deklaruar se mund të shqyrtojë një mundësi të tillë. Me afrimin e zgjedhjeve europiane, vendet anëtare të BE-së janë nën trysni dhe duan të krijojnë perceptimin se po propozojnë zgjidhje për çështjen e migracionit të paligjshëm, përballë faktit, që siç e përmenda, Bashkimi Europian si institucion nuk ka qenë në gjendje ta bëjë një gjë të tillë.

Zëri i Amerikës: A mendoni se periudha kohore në pritje të shqyrtimit të kërkesave të emigrantëve për azil në Itali përbën shqetësimin kryesor lidhur me këtë marrëveshje?

Roberto Forin: Nëse ata do të strehohen në një qendër pritjeje, dhe këtu fjala është për azilkërkues që mund të mbahen deri në 18 muaj aty, në pritje të shqyrtimit të kërkesave të tyre, kërkesa që në disa raste mund të pranohen. Imagjinoni dikë që ka arsye të forta për të kërkuar azil në Itali, të cilit i duhet të qëndrojë deri në 18 muaj në një qendër pritjeje përpara se të zhvendoset në Itali dhe të njihet si refugjat. Kjo sigurisht është shumë problematike.

Zëri i Amerikës: Çfarë nënkupton kjo marrëveshje për Shqipërinë? Kryeministri i saj ka deklaruar se po ndihmon Italinë, meqenëse në të kaluarën dhe Italia ka ndihmuar emigrantët shqiptarë.

Roberto Forin: Nëse do të zbatohet, do të doja të nënvizoja se termat e kësaj marrëveshjeje janë shumë të ndërlikuara, mbasi procesi i marrjes së të dhënave të emigrantëve supozohet të kryhet në varkë; pra, kur emigrantët të shpëtohen, atyre do t’u merren të dhënat dhe veç personave më në nevojë, si gratë dhe fëmijët që do të pranohen në Itali, azilkërkuesit e tjerë do të dërgohen në Shqipëri. Pra mendoj se në Shqipëri do të dërgohet një numër i konsiderueshëm emigrantësh. Është thënë se qendrat pritëse do të veprojnë nën juridiksionin italian, pra përgjegjësinë e menaxhimit të këtyre qendrave do ta ketë Italia. Nëse do jetë kështu, teorikisht për Shqipërinë nuk do ketë asnjë përgjegjësi shtesë. Mirëpo, e kam të vështirë të besoj se kjo do të jetë qendër pritëse prej nga ku azilkërkuesit nuk do të lejohen të shkojnë askund. Mendoni për një çast, që azilkërkuesit të lejohen të lëvizin jashtë qendrave pritëse; kjo do të krijonte probleme për Shqipërinë, ose midis Shqipërisë dhe Italisë lidhur me faktin se kush do mbajë përgjegjësi për këta azilkërkues, nëse ata do të lejohen të dalin jashtë qendrave pritëse.

Por nëse jo, atëherë do të flitej për një lloj Guantanamoje, me qendra pritëse jashtë territorit të Italisë, por nën juridiksionin Italian; kjo do të ishte diçka e re, ndaj është e vështirë të thuhet që tani se çfarë ndërlikimesh do të sillte për Shqipërinë.

blank

Intervista- Hasani: Draft-Statuti aktual i Asociacionit krijon një regjim special si ai i Hagës, e zhbën pavarësinë e 2008-ës

Ish-kryetari i Gjykatës Kushtetuese, Enver Hasani në një intervistë për Gazeta Blic ka folur rreth çështjes së draft-statutit të Asociacionit të komunave me shumicë serbe të propozuar nga Bashkimi Evropian, e të publikuar së fundmi nga ish-inspektori i Përgjithshëm i Agjencisë së Kosovës për Inteligjencë (AKI), Burim Ramadani.

Ai ka thënë se nëse bëhet ky lloj Asociacioni është jashtë rendit kushtetuese të Kosovës dhe për këtë i ka cekur një nga një edhe arsyet pse Kosova rrezikohet kaq shumë nga një Asociacion i tillë, teksa flet edhe për futjen e Rezolutës 1244 në atë draft.

“Statuti krijon një regjim special, i ngjashëm me atë që kemi në Hagë, për të gjitha çështjet që kanë të bëjnë me komunitetin serb, me fillim nga përfaqësimi i vullnetit të tyre politik, politikave ekzekutive, policisë, gjyqësisë, raportit me shtetet tjera, trashëgiminë kishtare, kulturore dhe historike serbe në territor të Kosovës. Ky është një regjim juridik që vetëmbahet (“self-contained legal regime”).”, thotë Hasani.

Intervista e plotë:

Cilat janë defektet kryesore të draft- Statutit që tanimë është bërë publik?

Hasani: Janë disa syresh. I pari dhe më i rëndësishmi është se ky draft përmban fund e krye dispozita që janë materie e pastër kushtetuese dhe, si i tillë, paraqet një kushtetutë e re e Kosovës, një kushtetutë materiale të Kosovës, që është po krijohet tërësisht jashtë sistemit kushtetues të krijuar me Kushtetutën e Kosovës që është në fuqi nga 15 qershori 2008. I dyti defekt është përdorimi abuziv i dispozitave kushtetuese dhe instrumenteve të tjera juridike dhe ligjore me qëllim të krijimit të një autonomie politiko-territoriale që prish karakterin unitar të shtetit të Kosovës. Ajo që quhet asociacion, në fakt është mekanizëm zbatues i Autonomisë serbe dhe në brendi ka përmbajtjen e Bashkësisë së komunave serbe, që nga mënyra e fillimit (në fillim nuk lejohet komunat tjera të hyjnë në te deri te themelohet), kompetencat (tërësisht shtetërore dhe nga e drejta publike) dhe deri te mënyra e zgjedhjes së mosmarrëveshjeve rreth interpretimit dhe zbatimit të Statutit (arbitrazhi si një instancë e re e gjyqësisë kushtetuese; më disa vende gjykatat kushtetuese edhe quhen tribunal). Së fundi, Statuti krijon një regjim special, i ngjashëm me atë që kemi në Hagë, për të gjitha çështjet që kanë të bëjnë me komunitetin serb, me fillim nga përfaqësimi i vullnetit të tyre politik, politikave ekzekutive, policisë, gjyqësisë, raportit me shtetet tjera, trashëgiminë kishtare, kulturore dhe historike serbe në territor të Kosovës. Ky është një regjim juridik që vetëmbahet (“self-contained legal regime”).

Aty përmenden ligjet për administratën shtetërore, konventa kuadër për minoritete dhe vetëqeverisje lokale në Evropë, ligji për bashkëpunim ndërkomunal dhe tjetër, krejt me qëllim të krijimit të Bashkisë së komunave serbe, jo për zbatim të tyre në të ardhmen. Asnjëri prej këtyre instrumenteve juridike e ligjore nuk kanë asnjë rëndësi për zbatim në bashkësi, sepse kësi entiteti juridik nuk ekziston dhe nuk haset as autorizimi për themelim të tij në to. Ato flasin për autonomitë dhe njësitë e vetëqeverisjes lokale, për pakicat kombëtare, të cilat asnjëra si kategori nuk njihen në Kushtetutën e Kosovës. Mbi të gjitha, asnjëra prej tyre nuk janë dokumente që mund të zbatohen drejtpërdrejtë, sepse nuk kanë norma të vetëzbatueshme, siç kërkohet me Kushtetutën e Kosovës dhe me krejt kushtetutat e Evropës. Për të qenë të tilla ato duhet të shoqërohen nga legjislacioni zbatues, i cili nuk mund të këtë rangun e një statuti, por të kushtetutës dhe të ligjit. As Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut nuk është e vetëzbatueshme: ajo zbatohet sepse Kushtetuta e Kosovës ka thënë se praktikat e Gjykatës së Strasburgut duhet të zbatohen; këtë e bëjnë krejt autoritetet publike në Kosovë, kurse vetë dispozitat e Konventës për të Drejtat e Njeriut janë mishëruar nëpër tekstet ligjore dhe në vetë Kushtetutën e Kosovës. E thënë më fjalë të tjera, citimi në Preambulën e Statutit dhe më pas brenda në tekstin e tij përdorimi i teksteve juridike vendore e ndërkombëtar bëhet vetëm deri në themelim të Autonomisë serbe, jo për t’u zbatuar në të ardhmen sepse ato nuk mund të vlejnë për një entitet juridik që nuk ekziston brenda tyre. Citimi i nenit konkret të Kushtetutës së Kosovës nga kapitulli i III, gjithashtu është abuziv sepse nuk ka asnjë logjikë që me statut të konfirmohet një dispozitë kushtetuese; njëjtë vlenë për dispozitat për përdorim të gjuhëve zyrtare, sepse ajo është vendosur me Kushtetutën e vitit 2008; poashtu, njëjtë velen edhe për caktimin e kompetencës së Gjykatës Kushtetuese, e cila bëhet me ligj, asnjëherë me statut. Nëse duan një kompetencë të tillë, atëhrë le të nxjerrin ligj për këtë punë, jo me statut të imponojnë një kompetencë fiktive. Asnjë dallim nuk ka puna me arbitrazhin: ai formohet sepse dihet që pas themelimit, Gjykata Kushtetuese më nuk ka punë, sepse amendamenti në Statutin e Autonomisë vlerësohet, jo sipas Aktgjykimit të viti 2015, por sipas atij aktgjykimi të Gjykatës Kushtetuese që lejon themelimin e Autonomisë serbe. Prandaj kontestet në mes të pushtetit qendror dhe Autonomisë serbe i zgjedh arbitrazhi, jo Gjykata Kushtetuese.

Çfarë domethënie ka fakti që në Preambulë figuron Rezoluta 1244 e KS të OKB , krahas dokumenteve të tjera juridike?

Hasani: Futja e saj aty është pasojë e drejtpërdrejte e implementimit të zotimit nga Aneksi i Ohrit, sipas të cilit Kosova ka pranuar pa paragjykim për statusin e saj nga Serbia të merr përsipër detyrimet ndërkombëtare. Kjo ka pasoja të drejtpërdrejta për shtetësinë e Kosovës dhe shënon fazën të re në procesin e zhbërjes së Mendimit Këshillëdhënës të GJND për Kosovën dhe, për rrjedhojë, të pavarësisë së shpallur më 17 shkurt 2008. Kur të miratohet Statuti, ai dërgohet në OKB dhe futet në procedura të Këshillit të Sigurimit si pjesë përbërëse e dokumentacionit të tij për sa i takon sovranitetit dhe integritetit territorial serb, që ajo e trashëgon me këtë rezolutë dhe ngelet aty përherë. Kjo është ngjashëm si me Aneksin e Ohrit, që është pjesë përbërëse e dokumenteve të Kosovës për procesin e futjes në BE dhe në çdo strukturë tjetër evropiane, përfshirë Këshillin e Evropës.

Kjo ka pasoja akoma ma të rënda se kaq. Së pari, pesë vendet e BE që nuk njohin Kosovës, kurrë nuk do ta bëjnë një gjë të tillë sa të jetë në fuqi Statuti me bazë juridike Rezolutën 1244. Kjo rezolutë dihet që ka figuruar një kohë në Planin Ahtisari dhe në Kushtetutën e Kosovës. Kjo ka bërë sepse me Deklaratën e Pavarësisë kemi marrë zotim të njëanshëm, por jo për zbatim të përgjithshëm të Rezolutës por për detyrimet që janë prodhuar nga zbatimi i saj deri atëherë kur u shpall pavarësia e vendit. Pas pavarësisë ajo nuk ka pasur asnjë fuqi ndaj nesh dhe vendeve që na kanë njohur. Së dyti, çdo investim i huaj në të ardhmen në pjesët e Autonomisë serbe vendoset sipas saj dhe kompetencën për këtë e ka Kuvendi i Autonomisë. Ju e dini që Marrëveshja Uashingtonin akoma është në fuqi, nëse nuk e keni ditur. Aty ka zotime të Kosovës për Ujmanin, ato do të realizohen në këtë mënyrë siç po them, përmes marrëveshjeve të drejtpërdrejta me institucionet e Autonomisë serbe. Së fundi, kjo hap mundësinë në të ardhmen e afërt për rikthim të numrit të caktuar të ushtarëve serb për ruajtjen e kishave dhe objekteve të tjera kulturore – historike serbe. Kjo sot duket një utopi, por shumëçka e tillë është dukur dhe sot po e shohim me sytë tanë. Kisha Serbe ka status të njëjtë si në Serbi, këtë ia ka njohur zoti Kurti me Aneksin e Ohrit. Futja e Rezolutës 1244, po e përsëris, nuk është asgjë tjetër pos zbërthim i këtij zotimi më në praktikë.

Cili është roli Gjykatës Kushtetuese në këtë mes: a mund ta ndaloj ajo formimin e Asociacionit?

Hasani: Gjykata Kushtetuese sigurisht që nuk e ndalon formimin e Autonomisë serbe, sepse nuk është punë e saj. Ajo ka kompetencë procedurale për marrjen në konsideratë, kurse sa i takon meritave të rastit, ajo i ka të hequra termat kryesore të referimit. Deri më sot nuk ka pasur draft-Statut. Gjykata ka pasur një aktgjykim në vitin 2015 lidhur me atë se si duhet të duket Statuti i Asociacionit të Komunave me shumicë serbe. Ky aktgjykim është hequr nga Statuti dhe Gjykata nuk ka pse merret më me te. Nëse merret, atëherë e rrëzon këtë draft sepse në tërësi në kundërshtim me urdhëratë e saj nga Aktgjykimi i vitit 2015 dhe Marrëveshjen e vitit 2013, e cila si pikë referimi ka pasur asociacionin ekzistues të komunave në Kosovë. Nuk është e vërtetë që Plani Ahtisari flet për këtë lloj asociacioni që po formohet tani. Në tekstin e Planit Ahtisari bëhet fjalë për asociacion normal siç është ky i Kosovës. Serbët në Vjenë janë mundur sepse edhe atëherë kanë provuar të bëjnë këtë që po realizojnë sot, siç e pranon në librin e vet Mark Ueller, që sot këshillon zotin Kurti. Njëjtë thotë edhe zonja Katherine Ashton në librin e saj të fundit – se ideja serbe ka qenë krijimi i Bashkësisë së komunave serbe, kurse shqiptarët kanë insistuar në asociacion sipas Planit Ahtisari e që nuk është entitet nga e drejta publike.

Si është dashur të veprohet sipas jush?

Hasani: Është dashur të merret Aktgjykimi i vitit 2015 dhe të përpunohet, të kthehet në Statut dhe të dilet me draft para miqve dhe serbeve lokal; ai draft pastaj të shërbej si bazë për dialog, në mënyrë të hapur dhe transparente. Kjo siç është bërë ka qenë krejtësisht në mënyrë të fshehur : askush nuk ka as mandat e as të drejtë të krijoj një kushtetutë të re të Kosovës, pa ndjekur asnjë procedure kushtetuese dhe jashtë syve të publikut. Kjo ka çmim të lartë për vendin, por edhe për ata që sot mendojnë se kanë legjitimiteti politik për një gjë të tillë.

Një tekst të tillë si draft-Statuti aktual, që është tërësisht arkaik sepse ka dispozita revolucionare që operojnë jashtë sistemit ekzistues kushtetues, ka mund ta bëjnë studentët e fundit të secilit fakultet juridik në vendin tonë, pa shpenzuar asnjë lekë për atë punë.

A ka kohë të ndreqet diçka?

Hasani: Jo. Gjërat kanë shkuar larg, Aneksi Ohrit nuk mund të zhbëhet, ai është aty dhe çdo ditë e më shumë do tërheq prapa nga një copë të pavarësisë së Kosovës që u shpall më 17 shkurt 2008. Mos harroni se Tajvani që sot nuk është shet sovran dhe i pavarur, dikur ka pas mbi 90 njohje, sot ka vetëm disa dhe atë të vendeve perëndimore. Unë pres që procesi i çnjohjeje të merr përmasa edhe më drastike, pasi vendet që kanë pasur ndërmend të na njohin do të dekurajohen shumë kur të shohin atë që ka bërë Kosova në Ohër dhe me Statutin për Autonominë serbe me bazë në Rezolutën 1244 të KS të OKB.

Si shpjegohet që arsimi e shëndetësia serbe si rrjet në Kosovë funksionojnë si institucione private?

Hasani: Shumë thjeshtë. Serbia është shtet sovran dhe i pavarur, në kushtetutën e vet e ka Kosovës si autonomi. Një shtet sovran dhe i pavarur, nuk lejon që një autoritet tjetër publik të vihet nën subordinim të një autoriteti tjetër publik, që ai e konsideron si inferior me kushtetutë e ligjet e veta. Kjo është arsyeja që krejt ai rrjet në territorin e Kosovës vepron asisoj, dhe kjo është edhe sipas Rezolutës 1244 , e cila vetëm suspendon sovranitetin serb në Kosovë, por nuk e shuan atë në tërësi. Ai sovranitet serb është i shuar vetëm në raport me vendet që na kanë njohur, për të tjerët ai ekziston dhe respektohet. Në fakt, ka plot shtete që na kanë njohur në një moment të dhënë historik dhe që mendojnë njëjtë sikur ato pesë vende të BE që nuk na kanë njohur, por akoma nuk e shfaqin një gjë të tillë. Pra, shkurt, Rezoluta 1244 është arsyeja pse Serbia përdor institucionet private në Kosovë për rrjetin e vet të arsimit e shëndetësisë publike.

Pse po thuhet që do ketë njohje de facto?

Hasani: Ato janë përralla që asnjë lidhje nuk kanë me njohjen. Çdo njohje e shteti në të drejtën ndërkombëtare ka për objekt qenien shtet (“statehood”), jo format e manifestimit të përditshëm të aktiviteteve të autoriteteve publike, siç janë mbledhja e tatimit, tagrat, energjia, doganat dhe kështu me radhë. Njohja e Kosovës nga Serbia , de facto ose de jure, bie ndesh me Rezolutën 1244: asnjë logjikë nuk ka të thuhet se Serbia do e njeh Kosovën kurse në Ohër ti ke pranuar që raporti jonë me te është pa paragjykim për statusin, plus në Draft-Statut ke betonuar këtë fakt si dispozitë me rëndësi kushtetuese. Serbia mohon në vazhdimësi qenien shtet të Kosovës, titullin juridik të Kosovës për të qenë shtet e konteston fuqishëm. Ky kundërshtim respektohet nga shumë vende të BE dhe jashtë saj dhe çdoherë përjashton çfarëdo njohje të Kosovës nga ana saj. Këto gjëra i dinë studentët e juridikut që kanë dhënë provimin nga e drejta ndërkombëtare, pa asnjë vështirësi.

blank

Rasti i Kosovës si model për Gazën?

VOA/Garentina Kraja

Ndërkohë që forcat izraelite po vazhdojnë fushatën ushtarake kundër Hamasit në Rripin e Gazës dhe thirrjet për armëpushim po rriten, analistë thonë se tashmë po bëhet trysni mbi Izraelin për të propozuar një zgjidhje për Gazën e pasluftës. Në një intervistë për Zërin e Amerikës, Alon Pinkas, diplomat izraelit dhe këshilltar i politikës së jashtme i disa ministrave dhe kryeministrave izraelitë, i tha koleges Garentina Kraja se një prani ndërkombëtare në Gazë, e ngjashme me administrimin ndërkombëtar të pasluftës në Kosovë mund të vendosë themelet e një procesi të ri politik si rrugëdalje nga konflikti në Lindje të Mesme.

Zëri i Amerikës: Zoti Pinkas, në një shkrim të fundit ju vini në dukje se ndërmjet Izraelit dhe Shteteve të Bashkuara ka ndryshime lidhur me periudhën pas përfundimit të luftës në Gazë. Cilat janë këto dallime, sipas jush?

Alon Pinkas: Po, ka dallime në qasje ndërmjet Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit. Në javën e parë (të konfliktit), SHBA-të dërguan aeroplanmbajtëse, Presidenti Biden dhe Sekretari i shtetit, tri herë, vizituan Izraelin para se të shiheshin dallimet. Për Shtetet e Bashkuara shqetësimi kryesor në atë kohë ishte parandalimi i përshkallëzimit. Por u bë një muaj dhe theksi tani nuk është tek përshkallëzimi, por si e shohin amerikanët, për dallim nga Izraeli, planin e pasluftës. Amerikanët realisht po i thonë Izraelit se si në çdo luftë, siç na mëson (strategu ushtarak) Carl von Clausewitz, lufta është vazhdim i politikës, por me mjete të tjera, që do të thotë se duhet një qëllim politik, të cilit i shërbejnë burimet ushtarake. Ajo që tani po shohim është mungesa e të menduarit strategjik. Po shohim atë për çfarë ka pajtim – të qëllojmë Hamasin, ta shkatërrojmë Hamasin dhe ta rrëzojmë Hamasin. Por, çfarë ndodh të nesërmen? Dhe janë dy-tre pika kryesore ku ekziston dallimi ndërmjet Izraelit dhe Shteteve të Bashkuara aktualisht. SHBA-të po pyeten se kush do ta qeverisë Gazën pas përfundimit të luftës. Me siguri që nuk do të jetë Izraeli. Me siguri nuk do të jetë Autoriteti Palestinez. Me siguri nuk do të jetë Egjipti. Dhe është shumë e sigurt se nuk do të jenë Shtetet e Bashkuara. SHBA-të po e pyesin Izraelin nëse kanë menduar për këtë gjë? Përgjigja është jo. Pyetja e dytë është, sa gjatë planifikoni të qëndroni në Gazë? Nëse Izraeli synon ta pushtojë Rripin e Gazës sërish, atëherë kjo ndryshon tërë dinamikën e bisedës për periudhën e pasluftës. Dhe e treta, sa do të zgjasë operacioni ushtarak? Numri i viktimave është i tillë, që do të ketë ndikim në zgjidhjen përfundimtare, apo në skenarin e periudhës së pasluftës.

Zëri i Amerikës: Megjithatë, Kryeministri Netanyahu tha se Izraeli do ta mbikëqyrë Gazën për një periudhë të pakufizuar kohore pas luftës. Ju personalisht keni paralajmëruar kundër një zgjidhje të tillë dhe keni propozuar zgjidhje alternative, përfshirë një model të pranisë ndërkombëtare si në Kosovë, që do të rindërtonte dhe do të qeveriste para se t’ua transferonte kompetencat institucioneve vendase. A mund ta shpjegoni se si do të funksiononte një model i tillë?

Alon Pinkas: Në intervista me televizionet amerikane, zoti Netaynahu bëri një koment shumë të paqartë se Izraeli do të mbajë përgjegjësi të përgjithshme për sigurinë për një afat të pacaktuar kohor. Do të doja të dija se çfarë nënkupton kjo dhe nuk besoj që Presidenti Biden e ka të qartë se çfarë do të thotë kjo. Nuk besoj që në OKB, ose në NATO e dinë se çfarë nënkupton përgjegjësia e përgjithshme për sigurinë. Nëse Netanyahu planifikon të qëndrojë në Gazë, duhet ta thotë këtë qartë. Ajo që unë propozoj është diçka që e kam parë se amerikanët po i josh si ide. Po e quajnë forcë ndërkombëtare, ndërhyrje ndërkombëtare. Modeli është Kosova, vetëm për faktin që Kosova është shembulli i fundit. Timori Lindor është gjithashtu një shembull tjetër. Por Kosova është rast që njerëzit ende e mbajnë mend. Ideja e një protektorati, një modeli të ri, që dallon nga ai i vjetri pas Luftës së Dytë Botërore kur po de-kolonizohej Afrika, Azia dhe Azia juglindore. Ajo që është e qartë është se Izraeli nuk mund të sundojë dhe palestinezët nuk mund të qeverisin dhe për këtë arsye, duhet një periudhë e ndërmjetme gjatë të cilës një forcë ndërkombëtare të formojë një protektorat të modelit që do të ndërtonte, vepronte dhe transferonte (kompetencat). Mund të fillojë në Gazë, por mund të zgjerohet për të përfshirë Bregun Perëndimor dhe të krijonte themelet e një procesi, të cilin nuk dua ta quaj proces paqësor, por të paktën themelet e një procesi politik. Për një gjë të tillë duhet të pajtohen Izraeli dhe palestinezët, ndërkohë që SHBA-të kanë dhënë shenja që pajtohen krahas britanikëve. Për t’u bërë e pranueshme për palestinezët duhet ta ketë një komponent arab, në mënyrë që Rusia dhe Kina të mos përdorin të drejtën e vetos, nëse një plan i tillë arrin te Këshilli i Sigurimit.

Zëri i Amerikës: Në cilën organizatë, ose institucion, do të kërkohej një ndërhyrje e tillë ndërkombëtare? Në vitin 1999, në rastin e Kosovës, realiteti gjeopolitik ishte më ndryshe. Strukturat rajonale si Bashkimi Evropian dhe NATO ishin të gatshme të ndërhynin. Ku do të ndodhte sot ndërtimi i konsensusit?

Alon Pinkas: Është e vërtetë dhe unë nuk po bëj krahasim të plotë dhe të nxjerr përfundimin nga krahasimi ndërmjet Gazës e Bregut Perëndimor dhe Kosovës. Aty bëhej fjalë për Jugosllavinë, për konflikte etnike në atë rajon, kishte fuqi rajonale dhe fuqi të tjera. Në atë kohë Bashkimi Evropian po konsolidohej, Rusia ishte e dobët, Kina ishte larg të qenurit fuqi botërore dhe Shtetet e Bashkuara gjatë fundit të viteve ‘90 po dominonin në sistemin njëpolar. Andaj unë nuk po bëj krahasim mes të dyjave. Ajo që po them është se kjo mund të ndodhë nëse ka pajtim, që do të thotë nëse Autoriteti Palestinez bie dakord dhe Arabia Saudite ndihmon në financimin e një misioni ndërkombëtar, nëse Emiratet e Bashkuara Arabe ndihmojnë në krijimin e tij, nëse NATO është e gatshme të dëgojë ekspertë civilë, sepse askush nuk pret forcë ushtarake tash për tash. Mund të jetë edhe forcë e Kombeve të Bashkuara që vepron nën mbikqyrjen e Kombeve të Bashkuara. Nëse më toni se ekzistojnë 27 arsye të forta se përse se një gjë e tillë nuk do të funksionojë, do të pajtohem me ju. Por, unë i kam edhe 28 arsye se përse asgjë tjetër nuk ka funksionuar. Duhet të jemi me mendje të hapur. Po u them palestinezëve të jenë të hapur për një proces paqeje, fundi i të cilit do të rezultonte me lindjen e shtetit të tyre. Duhet të përfshihen në proces dhe të mos bëhen refuzues. Mos të thonë jo, mos të thonë se nuk do të funksionojë, vetëm nëse duan një valë të re dhune pas dy, tre ose katër vitesh.

Zëri i Amerikës: Si qëndron situata politike sot në Izrael dhe në territoret palestineze dhe si do ta përshkruanit atë?

Alon Pinkas: Ekziston një hendek i plotë, një vakum i tërë. Përkundër të gjitha dallimeve ndërmjet Izraelit, që është një shtet funksional, Autoritetit Palestinez që është një entitet pothuajse jofunksional dhe Gazës nën Hamasin, që është tërësisht jofunksionale, ekziston një emërues i përbashkët, udhëheqjet politike të tyre kanë rënë në një rutinë, me mungesë imagjinate, pa një qasje të re, duke menduar vetëm për të sotmen, jo për të nesërmen. Prandaj ndodhi 7 tetori. Pra, ka dobësi shumë të qarta në udhëheqjet politike të të dyja vendeve. Në rastin e palestinezëve, i njohim dobësitë dhe atributet e tyre politike. Por, në Izrael për momentin kemi një qeveri të ekstremit të djathtë, që nuk mendoj se do t’i mbijetojë luftës, këtij dështimi dhe kësaj krize. Qeveria do të shpërbëhet brenda disa muajve, nëse jo më parë. Pa hyrë në diskutime spekulative, në Izrael në këtë moment në pushtet është një qeveri që nuk pranon të diskutojë seriozisht një ide të tillë. Pala palestineze ka nevojë për qartësi. Duan të dinë se si do të përfundojnë gjërat në Gazë para se të futen në një proces politik.

Zëri i Amerikës: A mendoni se ende ekziston rreziku i përshkallëzimit rajonal dhe zgjerimit të këtij konflikti në një luftë gjithpërfshirëse rajonale?

Alon Pinkas: Absolutisht. Janë dy lloje të përshkallëzimit. I pari, përshkallëzimi i planifikuar, i qëllimshëm i Hezbollahut, grupit militant shiit në Liban, që është tejet i armatosur, i mbështetur, i financuar dhe armatosur nga Irani, që do të merrte një vendim të qëllimshëm ta përshkallëzonte konfliktin për të shpëtuar Hamasin dhe për të krijuar vështirësi për Izraelin. Por një formë tjetër po aq e rrezikshme e përshkallëzimit është përshkallëzimi aksidental. Ky lloj përshkallëzimi që do të ishte rezultat i një keqllogaritje të qëllimeve të palëve, me sulme e hakmarrje që padashje shkaktojnë luftë gjithpërfshirëse. Në rastin e Libanit, konflikti është edhe më i gjerë, kjo është edhe arsyeja përse Shtetet e Bashkuara sollën përforcime këtu.

Zëri i Amerikës: Çfarë mendoni se do të ndodhë në të ardhmen me rajonin, Izraelin, palestinezët? Cili është epilogu?

Alon Pinkas: Është e vështirë të shohësh përtej shkatërrimit, tronditjes, mosbesimit për atë që ngjau me 7 tetor. Por nëse ka fat në fatkeqësi, atëherë kjo ngjarje e këtyre përmasave do t’i detyrojë palët ta bëjnë një gjë të tillë. Palëve do t’iu duhen disa muaj të kuptojnë që një situatë e këtillë është e paqëndrueshme, se mund të ndodhë sërish një 7 tetor tjetër… Arabia Saudite e kupton se atyre mund t’iu ndodhë diçka e ngjajshme dhe SHBA-të nuk do të duan të tërhiqen në këtë situatë. Andaj shoh një mundësi, për të cilën nuk do të vija bast, por megjithatë shoh mundësi që të dyja palët të fillojnë të mendojnë ndryshe.

blank

“La Stampa”- Ismail Kadare: Ku qëndron problemi? Një marrëveshje? Shqipëria dhe Italia janë të bashkuar

 

“Politika? Paktet për emigrantët? Marrëveshje të vogla me pak rëndësi. Shqipëria tashmë është ribashkuar, me Italinë dhe me Evropën. Politika nuk e ka vënë re ende”, thotë shkrimtari më i madh shqiptar Ismail Kadare për La Stampa.

Ismail Kadare është ulur në diell në tavolinën e bar-restorantit e tij të preferuar, Juvenilja Castle në Tiranë. Xhaketë dhe kapele e zezë  të tërhequr poshtë mbi ballë. Pi kafe me botuesin e tij Bujar Hudhri dhe një student. “Është ftohtë, por sot po festojmë,” thotë ai shkurt, me një ton zëri të hollë e solemn të mprehtë si thikë. Poshtë kodrës hapet sheshi më modern dhe më i gjallë i kryeqytetit, Arena Kombëtare, zona kuqezi e stadiumit që të kujton ngjyrat e flamurit, xhevahirin dhe krenarinë e Shqipërisë, ndërtuar nga arkitektë italianë.
Një vajzë e vogël i afrohet me turp shkrimtarit dhe poetit më të famshëm të gjallë në Tokën e Shqiponjave për një foto. Kadare lindi dhe u rrit këtu, u arratis në vitin 1990 në konflikt me udhëheqjen komuniste, i internuar në Francë, fitues i shumëfishtë çmimesh dhe kandidat për çmimin Nobel për dyzet vjet. Ai, si një sfinks, tregon një buzëqeshje shumë të ëmbël. Ai pi duhan, mendon, bën pauza të gjata, shqyrton me kujdes. Dhe sa herë që flet, trondit. E ndan ajrin në dysh. Ai kurrë nuk dëshiron të merret me politikë, “vetëm me letërsi, që është vetë politikë”. Në vend të kësaj ai e bën gjithsesi, duke parë nga lart botën, si shkrimtar, fatin e vendit të tij dhe të kontinentit, mes luftërave dhe rendit të ri botëror.

Çfarë duhet të festojmë?

Më 9 nëntor, rënia e Murit të Berlinit. Sot, si tridhjetë e katër vjet më parë, kur u mund komunizmi dhe u kthye ëndrra e lirisë. Edhe nëse politika në përditshmërinë e saj ka qenë dhe është shumë herë anti-evropiane, ne jetojmë në një kontinent evropian të frymës. Marksizëm-leninizmi është mundur, diktatorët dhe autokratët nuk do të fitojnë mbi këtë frymë evropiane.

Ku futet Shqipëria juaj?

Jam shumë optimist. Unë gjithmonë pres një ndryshim, një Shqipëri ndryshe dhe besoj se kombi im shumë shpejt do të bëhet më i mirë nga sa mund ta imagjinoj. Ky është momenti ynë, shansi ynë. Ka shqiptarë në udhëheqje dhe qeverisje në disa vende të Ballkanit, nga Kosova në Maqedoninë e Veriut. Mbajtëm me nder mbi supe, në këtë det, traditën letrare më të vjetër në botë, atë latine, dhe atë greke, djepin e parë të letërsisë. Ëndrra evropiane e kulturës filloi mes brigjeve tona dhe tuaja. Popujt mund të ndahen ose të bashkohen, por ne tashmë jemi ribashkuar, edhe nëse politika është më e ngadaltë.

Dikush mes Brukselit, godinave qeveritare të shteteve evropiane egocentrike dhe fqinjëve tuaj ballkanikë, duhet ta lexojë dhe ta dëgjojë më shumë. Ju jeni sponsori më i mirë i hyrjes së Ballkanit Perëndimor në BE. Pse keni pritur kot 20 vjet?

Jeta e përditshme e politikës ka shumë faza. Në Shqipëri ëndrra liberale nuk u shua asnjëherë, as në kohën e diktaturës, kur Enver Hoxha vrau e burgosi armiqtë, pa të keqen që duhej luftuar në europianizëm dhe mendohej vetëm për sovjetikët. Por marksizëm-leninizmi, armiku më i madh i njerëzimit, është mundur.

Rusia e Putinit është larg nga “ëndrra evropiane”. Çfarë menduat kur shpërtheu lufta në Ukrainë?

Ishte një turp. Një luftë e re në Evropë për të thyer gjithçka përsëri. Rusia mbeti e ngrirë shpirtërisht në privimin e lirisë”.

Ka nga ata që e krahasojnë Putinin me Stalinin. Dakord?

Unë nuk e di. Por diktatorët janë njerëz të vegjël. Siç e them në librin tim të fundit për Pasternakun, i cili do të dalë në italisht në muajt e ardhshëm, në origjinalin shqip titullohet “Kur tiranët grinden”, autokratët nuk dominojnë asgjë, dhe herët a vonë bien. Shkrimtarët dominojnë shpirtin e një populli. Pushteti bën vetëm marrëveshje të vogla.

Duke folur për marrëveshjet, çfarë mendoni për atë të parashikuar mes Ramës dhe Melonit për të sjellë emigrantë në Shqipëri?

Këto janë gjëra të vogla që ndodhin mes qeverive, nuk më interesojnë ato, protesta dhe lojëra pushteti. Siç thashë, Shqipëria dhe Italia janë tashmë të bashkuar: janë 500 mijë shqiptarë që jetojnë dhe punojnë në Itali, shumë italianë janë shpërngulur në Shqipëri, ka martesa të përziera, kompani të mëdha janë krijuar këtu, fëmijët tanë kanë baballarë italianë. Ku qëndron problemi? Një marrëveshje?.

A është e drejtë të ndalosh emigrantët jashtë Evropës? A është njerëzore, a është çnjerëzore kjo politikë?

Evropa është një lagje e bukur dhe të gjithë duan të vijnë këtu, kjo është normale. Njerëzit kanë lëvizur gjithmonë, që nga kohërat e lashta. Nuk e kuptoj askënd që nuk është dakord.

Për vite e vite keni qenë kandidat për çmimin Nobel, i cili nuk arrin kurrë. A jeni ende duke pritur për të?

Jo, jam i mërzitur. Nuk e kam menduar prej vitesh. Nuk është e rëndësishme për mua si shkrimtar, por për kulturën shqiptare. Më vjen keq për njerëzit e mi që e meritojnë.

Top Channel

blank

Intervista- Gazetarja palestineze: SHBA dhe BE të na ndihmojnë të jemi të sigurt

VOA/Klementina Cenkollari

Gazetarja palestineze Taseem Amro thotë në një intervistë për Zërin e Amerikës se Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Europian duhet të maksimalizojnë përpjekjet që populli palestinez të ndihet i sigurtë, pasi sipas saj deri më tani, nuk kanë ndërmarrë hapa seriozë për t’i dhënë fund vdekjeve masive në Gazë.

Duke folur nga Ramallahu, ajo thotë se jo vetëm ky qytet, por i gjithë Bregu Perëndimor është tërësisht i bllokuar, ndërsa po shtohet pasiguria për shkak të sulmeve nga kolonë ekstremistë.

Ajo tha se Autoriteti Palestinez, i cili kontrollon Bregun Perëndimor ka patur një rol të kufizuar në konfliktin e fundit, pasi u gjend i papërgatitur për një situatë të tillë,

Zëri i Amerikës: Ju ndodheni në Ramallah. A mund të na thoni si është akutalisht situata në Bregun Perëndimor?

Taseem Amro: Ramallahu dhe Bregu Perëndimor në përgjithësi është tërësisht i mbyllur. Qytetarët palestinezë janë të bllokuar. Ne nuk mund të shkojmë të vizitojmë familjarët tanë, të cilët, janë vetëm 30 minuta larg shtëpisë sonë. Është shumë e ndërlikuar dhe e vështirë që të lëvizësh në rrugë. Akset tona kryesore rrugore janë të lidhura me rrugët që të çojnë në vendbanimet e kolonëve dhe mund të na kërcënohej jeta nëse kalonim nëpër ato rrugë.

Zëri i Amerikës: Si po e shohin palestinezët aty, situatën në Gazë?

Taseem Amro: Situata në Gazë është shumë e rëndë. Është shumë dramatike. Miq dhe familjarë tanë në Gazë po përjetojnë një situatë të vështirë. Numri i viktimave po rritet ditë pas dite, orë pas ore. Ata po përballen me rrezik për jetën e tyre.

Zëri i Amerikës: Në mendimin tuaja cila është zgjidhja për konflikin mes Izraelit dhe Hamasit se çfarë roli mund të luajnë Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Europian në këtë drejtim?

Taseem Amro: Kjo është pyetja më e vështirë. Cila është zgjidhja? Nuk është e lehtë të japësh një përgjigje. Ky është një konflikt që ka nisur që në vitin 1948. Kemi tentuar të gjitha zgjidhjet që mund të çonin në vendosjen e paqes, marrëveshjet, bisedimet, por siç po e shihni ndikimi i situatës tek palestinezët është shumë i rëndë. Çfarë mund të bëjnë Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Europian që ky vend të jetë më i sigurtë? Duhet të pyesni ata. Ata duhet të maksimalizojnë përpjekjet për të ndihmuar popullin palestinez, që ata të gëzojnë lirinë, dinjitetin e tyre. Në këtë kuptim, ata duhet të bëjnë shumë përpjekje që një gjë e tillë të bëhet e mundur për palestinezët.

Zëri i Amerikës: A kanë autoritetet palestineze një plan për situatën pas mbarimit të konfliktit dhe a mendoni ju se Autoriteti Palestinez mund të ishte aktor në këtë drejtim?

Taseem Amro: Duke parë atë që po ndodh tani mendoj se do të përballemi me një situatë dramatike në shumë drejtime, në ekonomi, edukim, infrastrukturë. Besoj se duhet të dëgjojmë çfarë do të ndodhë tani dhe çfarë do të ndodhë më tej, sepse Bregu Perëndimor po ecën tani në rrugën e një të ardhmeje të panjohur, por po kuptojmë se kolonët ekstremistë dhe përpjekjet e kolonëve për të ardhur në fshtarat palestinezë, apo për të sulmuar zonat palestineze po bëhen pothuajse të përditshme. Pra ne nuk po kërkojmë të dimë se çfarë do të ndodhë pas konfliktit, ne jemi realisht të shqetësuar mbi jetesën tonë të përditshme, se çfarë mund të ndodhë, çfarë mund të behet me jetët tona. Pra është shumë herët që të flasim për të ardhmen në këtë situatë.

Zëri i Amerikës: A mund të na shpjegoni cili është aktualisht roli i Autoritetit Palestinez, ju jetoni në Bregun Perëndimor…

Taseem Amro: Nuk ka rol të madh, nuk kemi dëgjuar shumë për Autoritetin Palestinez deri më tani. Nuk është marrë ndonjë masë specifike, në drejtim të ekonomisë apo jetesës së përditshme.

Kemi dëgjuar njoftime për rritje të numrit të viktimave në Gazë apo mungesën e ndihmave humanitare në Gazë, këtë kemi dëgjuar këtu në Ramallah. Nuk ka patur ndonjë veprim tjetër serioz, ndoshta sepse nuk kishin menduar për të ndërmarrë një hap serioz në këtë situatë.

Zëri i Amerikës: Si ka ndikuar situata në Gazë në nivel personal.

Taseem Amro: Në nivel personal… Situata në Gazë ka nxitur shumë shqetësim tek unë si palestineze, vdekja e fëmijëve më ka prekur si nënë. Humba një nga miqtë e mi në Gazë, mikun tim Tarek dhe familjen e tij. 17 anëtarë të familjes, fëmijët e tij, prindërit, motra, vllezërit ishin në kamp dhe humbën jetën nga sulmet ajrore. Mësuam për vdekjen e tyre dy ditë pasi kishin humbur jetën, pasi siç e dini mjetet e komunikimit janë ndërprerë. Ishte një lajm shumë dëshpërues.

blank

Intervista- Kanin: Njohja de facto nuk i zgjidh problemet mes Kosovës dhe Serbisë

Valona Tela

David Kanin, profesor për Studime Evropiane në Universitetin Johns Hopkins në SHBA, nuk është optimist se kërkesat e ndërkombëtarëve që Serbia ta njohë de facto Kosovën dhe Kosova ta formojë Asociacionin e komunave me shumicë serbe, do t’i zgjidhnin problemet mes dy vendeve.

Për të pasur një zgjidhje të qëndrueshme, sipas tij, ajo duhet të vijë nga vetë protagonistët e jo të imponohet prej jashtë.

“Një të tillë e kemi pasur në vitin 2018, me planin e ndarjes [shkëmbimit të territoreve]. Askujt nuk i ka pëlqyer, të gjithë i kanë nxjerrë në dukje problemet dhe ato kanë qenë reale. Por, fakti që ka ardhur nga të dyja palët, që [presidenti i Serbisë, Aleksandar] Vuçiq dhe [presidenti i atëhershëm i Kosovës, Hashim] Thaçi, kanë qenë të gatshëm për të bashkëpunuar, është dashur të ishte pika më e rëndësishme”, thotë Tanin për Radion Evropa e Lirë.

Me formimin e Asociacionit, thotë ai, serbët në Kosovë do të kishin një organizatë që do të njihej botërisht, ndërkohë që vetë Kosova nuk njihet.

Për sulmin në Banjskë thotë se ka shumë pyetje që “mbeten në ajër”, por “me shumë gjasa, duket se dikush në zinxhirin komandues ushtarak ose të inteligjencës në Beograd, ka pasur lidhje me të”.

“Unë mendoj se ideja e vendosjes së sanksioneve ndaj Vuçiqit është tani shumë poshtë në listën e prioriteteve, marrë parasysh gjithçka që po ndodh në Lindjen e Mesme”, thotë Tanin në pyetjen se a po u shmanget Serbia sanksioneve të mundshme nga Perëndimi.

Radio Evropa e Lirë: I dërguari i posaçëm i Bashkimit Evropian në dialogun Kosovë-Serbi, Mirosllav Lajçak, kaloi dy ditë në Kosovë duke takuar përfaqësues të Qeverisë dhe të opozitës. Këtë herë, ai nuk e vazhdoi vizitën në Serbi. A mund të shihet ky si një lloj presioni mbi Kosovën për ta pranuar draft-statutin për Asociacionin e komunave me shumicë serbe?

David Kanin: Po, është. Askush nuk e do [kryeministrin e Kosovës] Albin Kurti. Nuk u pëlqen të merren me të. Lajçaku dhe Kosova nuk kanë marrëdhënie të mira. Perëndimi, sigurisht, beson se Kurti është më shumë fajtor se [presidenti i Serbisë, Aleksandar] Vuçiq, pavarësisht incidentit në Banjskë, të cilin mund ta diskutojmë. Ai i ka ndryshuar gjërat, është bërë pengesë për Vuçiqin, të cilit po i shkonte shumë mirë në aspektin diplomatik.

Por, po, ka presion mbi Kurtin për ta ndryshuar pozicionin e tij. Unë, sinqerisht, mendoj se Perëndimi do të donte ta hiqte qafe Kurtin, do të donte që dikush tjetër të ishte kryeministër. Perëndimi e ka kuptuar se ai nuk do të dorëzohet para Asociacionit të komunave me shumicë serbe, sepse e di se do të ishte një krijim që do të funksiononte kundër sovranitetit të Kosovës – pa marrë parasysh se çfarë thotë Perëndimi. Dhe, sipas mendimit tim, ka të drejtë.

Kurti është nën këtë presion tash e një vit, apo më shumë. Por, mendoj se është e rëndësishme të kihet parasysh se e gjithë kjo, sa i përket propozimit franko-gjerman [Marrëveshjes së Ohrit për normalizimin e marrëdhënieve Kosovë-Serbi] dhe zbatimit të marrëveshjes së 2013-ës [për Asociacionin], është pjesë e një modeli që daton nga viti 2006. Që atëherë, Perëndimi – fillimisht SHBA-ja, por pastaj SHBA-ja dhe evropianët – nuk ka arritur të dakordohet për statusin e Kosovës. Që atëherë, politika perëndimore nuk ka pasur sukses, ka pasur një sërë dështimesh. Dhe, me çdo dështim, aftësia perëndimore për ta imponuar atë që do, zvogëlohet.

Radio Evropa e Lirë: Por, a është ky presion i justifikuar?

David Kanin: Sipas mendimit tim, nuk është. Unë mendoj se qasja perëndimore është e menduar dobët. E justifikuar është një fjalë qesharake. Nuk mendoj se ka të bëjë me justifikim ose jo, ka të bëjë me atë nëse është një strategji e mirë ose jo, nëse ka kuptim ose jo. Për mua nuk ka. Megjithatë, Perëndimi ka fuqi dhe ndikim. Mund të vazhdojë të përpiqet që t’i shtyjë gjërat ashtu siç dëshiron.

Por, siç e kemi parë që nga viti 2006, Perëndimi nuk ka qenë në gjendje të krijojë një status për Kosovën që është i pranuar botërisht, dhe veçanërisht i pranuar nga Serbia.

Dy protagonistet nuk janë dakord me qasjen perëndimore dhe të dyja, në mënyrën e tyre, kanë mundur ta bllokojnë [procesin e normalizimit të marrëdhënieve] tash e sa dekada.

Radio Evropa e Lirë: BE-ja i kërkon Serbisë që ta njohë de facto Kosovën, ndërsa nga Kosova pret që ta formojë Asociacionin. A mund t’i zgjidhë kjo njohje de facto problemet mes Kosovës dhe Serbisë?

David Kanin: Unë mendoj se nuk i zgjidh. Para së gjithash, nuk është njohje de facto. Ka njohje ose nuk ka njohje. Ajo që vërtet i kërkohet Serbisë, është të mos e pengojë Kosovën nga anëtarësimi në organizatat ndërkombëtare. Ajo, po ashtu, mund të tërhiqet nga përpjekjet për t’i bindur vendet që e kanë njohur Kosovën, ta çnjohin atë. Kjo nuk është njohje.

Është e rëndësishme të kujtohet se Tajvani, për 30 vjet, ka pasur ulëse të përhershme në Këshillin e Sigurimit të OKB-së, ashtu sikurse edhe Kina. Kur gjeopolitika ka ndryshuar, ajo ulëse nuk i ka ndihmuar Tajvanit fare. Serbia e di dhe Kosova e di që kjo marrëveshje është shumë e keqe për Kosovën.

E ashtuquajtura njohje de facto nuk është njohje. Do të ishte një fitore modeste për Kosovën në aspektin diplomatik, pa pasur nevojë që Serbia të bëjë vërtet ndonjë gjë.

Serbia do ta ruante mbështetjen e Rusisë dhe Kinës në Këshillin e Sigurimit të OKB-së dhe do të mund të bllokonte çdo rezolutë. Pra, kjo është marrëveshje e njëanshme. Kurti e di këtë dhe ka të drejtë.

Radio Evropa e Lirë: Sipas jush, cili do të duhej të ishte modeli për Asociacionin që nuk do ta rrezikonte funksionalitetin e shtetit të Kosovës?

David Kanin: Ky është problemi, ky model e rrezikon. Unë e kuptoj se do të kishte përgjegjësi të zakonshme, në shëndetësi, në arsim… Edhe aktivistët e shoqërisë civile që e mbështesin, thonë se do të ketë me të vërtetë përgjegjësi shumë të kufizuara. Por, kjo nuk ka rëndësi. Ajo që ka rëndësi, është se serbët në Kosovë do të kenë një organizatë që do të njihet botërisht, ndërsa vetë Kosova nuk njihet. Dhe do të jetë një lloj mjeti, pa marrë parasysh se cilat do të jenë funksionet e tij zyrtare.

Të dyja qeveritë [në Kosovë dhe Serbi] e dinë se ai do të jetë një mjet për Listën Serbe për ta zgjeruar shtrirjen e saj në Kosovë dhe, në veçanti, në jug të Lumit Ibër. [v.j. Lista Serbe është partia më e madhe e serbëve në Kosovë, e cila mbështetet nga Beogradi zyrtar].

Radio Evropa e Lirë: Atëherë, cila është rrugëdalja?

David Kanin: Para së gjithash, dua ta rikujtoj këtu fjalimin e sekretarit amerikan të Shtetit, Antony Blinken, për Gazën, të mbajtur të premten e kaluar. Ai ka thënë dy gjëra – e para, se zgjidhja me dy shtete mes Izraelit dhe palestinezëve është rruga përpara; dhe e dyta, ai po ashtu ka thënë se kjo është rruga e vetme përpara. Kjo është ajo që dëgjojmë gjithmonë nga diplomatët perëndimorë edhe për Ballkanin.

Por, për të pasur një zgjidhje të qëndrueshme për këtë [Kosovën dhe Serbinë], ajo duhet të vijë prej brenda rajonit, prej vetë protagonistëve. Unë besoj se çdo marrëveshje, çfarëdolloj, që del nga të dyja palët, duhet të trajtohet seriozisht nga ndërkombëtarët. Një të tillë e kemi pasur në vitin 2018, me planin e ndarjes [shkëmbimit të territoreve]. Askujt nuk i ka pëlqyer, të gjithë i kanë nxjerrë në dukje problemet dhe ato kanë qenë reale. Por, fakti që ka ardhur nga të dyja palët, që Vuçiq dhe [presidenti i atëhershëm i Kosovës, Hashim] Thaçi, kanë qenë të gatshëm për të bashkëpunuar, është dashur të ishte pika më e rëndësishme. Ne është dashur të jemi të gatshëm për t’i konsideruar problemet dhe për të punuar me ta.

Nëse zgjidhja nuk del nga rajoni, ajo nuk ka gjasa të funksionojë, sipas mendimit tim. Kjo nuk do të thotë se do të funksionojë [nëse del prej rajonit], por ndërkombëtarët duhet t’i ndihmojnë.

Radio Evropa e Lirë: Kanë kaluar gati shtatë javë nga sulmi në Banjskë. Sipas jush, cili ka qenë roli i Beogradit në këtë incident?

David Tanin: Dikush në Serbi i ka pasur gjurmët e gishtërinjve në armët dhe municionet [që janë gjetur në Banjskë]. Mendoj se kosovarët e kanë treguar këtë në mënyrë mjaft bindëse.

Nuk e di nëse Vuçiq e ka ditur për këtë. Dyshoj, sepse nuk ka qenë në favor të tij. Vuçiq është më i zgjuar. Gjërat po i shkonin mirë. Çdokush e urrente Kurtin dhe ai kishte marrëdhënie të mira me evropianët.

Tani, Aleksandar Vulin sapo ka dhënë dorëheqje nga pozita e kreut të inteligjencës. Askush nuk e lidh faktin e dorëheqjes së tij me incidentin. Por, duket e mundur, duket të paktën e mundur. Unë nuk e di, thjesht pyetem nëse mund të jetë kështu. Me shumë gjasa, duket se dikush në zinxhirin komandues ushtarak ose të inteligjencës në Beograd, ka pasur lidhje me këtë.

Pyetje e madhe për mua mbetet: çfarë ka planifikuar Millan Radoiçiq [i cili e ka pranuar përgjegjësinë për sulmin në Banjskë]. Le të themi se qëllimi është arritur, ata [të armatosurit] kanë arritur të futen dhe ta bëjnë atë që kanë planifikuar… Çfarë do të ndodhte të nesërmen? A kanë bërë përpjekje ta marrin kontrollin fizik të veriut të Kosovës? A janë përpjekur të bëjnë kryengritje? A kanë kontrabanduar diçka aq të rëndësishme, saqë Radoiçiqit i është dashur një numër i pazakonshëm njerëzish? Të gjitha këto pyetje janë ende në ajër.

Radio Evropa e Lirë: Perëndimi nuk ka reaguar ndaj Serbisë, edhe pse përgjegjësinë për sulmin në Banjskë e ka marrë Radoiçiq, ish-nënkryetar i Listës Serbe, që kontrollohet nga Beogradi. A po shpëton Serbia nga sanksionet e mundshme të Perëndimit?

David Kanin: Po. Nuk mendoj se do të ketë sanksione ndaj Serbisë. Nuk mendoj se Perëndimi e fajëson Vuçiqin për këtë. Mund të jem gabim, nuk kam qasje në materiale të klasifikuara, dhe nuk e di se çfarë mendon Qeveria jonë [amerikane].

Po ashtu, është e rëndësishme të theksohet se lufta në Gazë i ka bërë favor Vuçiqit, ashtu si edhe [presidentit rus, Vladimir] Putin. Lufta në Gazë i ka shpërqendruar të gjithë. Unë mendoj se ideja e vendosjes së sanksioneve ndaj Vuçiqit është tani shumë poshtë në listën e prioriteteve, marrë parasysh gjithçka që po ndodh në Lindjen e Mesme.

Dhe, sigurisht, Lindja e Mesme është tani në mendjet e njerëzve. Kjo i mundëson Putinit ta godasë Ukrainën, i mundëson Vuçiqit të dalë nga gabimi në Banjskë, dhe e dëmton Kurtin, sepse presioni mbi të është kthyer dhe askush nuk do të vendosë sanksione mbi Vuçiqin.

Radio Evropa e Lirë: A mendoni se Vuçiq do ta ndryshojë qasjen ndaj dialogut me Kosovën pas zgjedhjeve të dhjetorit në Serbi?

David Kanin: Të shohim se çfarë do të ndodhë në zgjedhje. Gjëja e rëndësishme në këto zgjedhje, sipas meje, nuk ka të bëjë me Kosovën. Ka të bëjë me vrasjet masive që kanë ndodhur në Serbi majin e kaluar. Mendoj se ato kanë qenë kërcënimi më i madh për Vuçiqin prej se ka marrë pushtetin.

Nëse opozita pro-perëndimore mund të përfitojë nga zemërimi i njerëzve me Vuçiqin – që është ndjerë pas vrasjeve – atëherë ajo mund të ketë shanse që të dalë më mirë në zgjedhje. Nëse Vuçiq ia del ta ruajë kontrollin, ai nuk do të ndryshojë asgjë në lidhje me Kosovën.

Radio Evropa e Lirë: A mendoni se SHBA-ja duhet të bëjë më shumë në këtë proces?

David Kanin: Mendoj se SHBA-ja duhet ta rishqyrtojë të gjithë qasjen e saj. Ne po përpiqemi t’i bindim kosovarët që të bëjnë lëshime serioze për serbët, në këmbim për shumë pak. Ky ka qenë modeli ynë. Ne vërtet duhet ta rimendojmë këtë.

Radio Evropa e Lirë: Dhe, një pyetje të fundit, çfarë të pritet për Ballkanin Perëndimor pas zgjedhjeve presidenciale të vitit të ardhshëm në SHBA?

David Kanin: Nëse rikthehet Donald Trump, sikurse edhe në mandatin e parë, ai do të jetë pro-serb. Vuçiq po pret që amerikanët të jenë më pro-serbë. Qartazi, edhe Milloard Dodik [udhëheqësi i serbëve në Bosnje e Hercegovinë]. Edhe nëse këta dy nuk do të jenë në pushtet, qëndrimi i Amerikës ndaj rajonit do të bëhet më dashamirës ndaj interesave serbe, nëse Trump rikthehet. Këtë gjykim e bazoj në sjelljen e administratës së parë të Trumpit.

blank

Zëvendësministri italian: 36 mijë afrikanë është vetëm fillimi, Rama na dha ‘ekstra-territorialitet’

ITALI – Nënsekretari i Presidencës së Këshillit, Giovanbattista Fazzolari, në një intervistë për gazetën italiane ‘Corriere Della” shprehet: “Marrëveshja me Shqipërinë për emigrantët është një sukses historik. Ne vepruam vetëm, por BE nuk kundërshtoi . Kritikat nga e majta?! Është thjesht ideologji”. Intervista më poshtë, me shkurtime.

Nga Virginia Piccolillo.

Pyetje: Nënsekretar Giovanbattista Fazzolari, qendrat e mbajtjes së refugjatëve në Shqipëri, opozita flet për “dëbim”. Çfarë marrëveshje është ajo mes kryeministrit Giorgia Meloni dhe homologut të saj Edi Rama?

Fazolari: Një sukses historik. Për herë të parë, një vend jashtë BE-së do të ndihmojë një shtet evropian në menaxhimin e imigracionit të paligjshëm, duke mirëpritur emigrantët që vijnë nga deti. Rezultati i marrë vetëm falë besueshmërisë ndërkombëtare të Melonit.”

Pyetje: A nuk është refuzim, transferimi i tyre në Shqipëri?

Fazzolari: Jo, emigrantët e shpëtuar nuk do të mbërrijnë në Itali, do të dërgohen direkt në ato objekte.

Por çfarë garancish ka që të drejtat e emigrantëve do të respektohen dhe qendrat nuk do të kthehen në kampe përqendrimi?

Fazzolari: Strukturat do të jenë nën juridiksionin italian. Ata do të kenë status ekstra-territorial. Rregullat dhe garancitë tona do të zbatohen atje.

Jashtë vendit?

Fazzolari: Ligjet shqiptare!

Opozita ka frikë nga një “Guantanamo”. nuk është kështu?

Fazzolari: E majta kundërshton çdo masë për të luftuar emigracionin masiv të paligjshëm. Është një vizion ideologjik, por deri më sot ligji ndërkombëtar nuk parashikon heqjen e kufijve kombëtarë. Është gjithashtu e habitshme që e majta ka dyshime serioze për një vend që është anëtar i Këshillit të Evropës dhe NATO-s, zyrtarisht kandidat për t’u anëtarësuar në BE, i cili ka edhe një kryeministër socialist, që dyshoj se mund të thuhet se shkel garancitë për të drejtat e njeriut.

Për sa kohë do të mbahen?

Fazzolari: Njëzet e tetë ditë për të kryer procedurat e përshpejtuara dhe për të vlerësuar se kush ka të drejtën e pritjes. Të tjerët do të riatdhesohen drejtpërdrejt.

Tre mijë vende fillimisht. Në sa do të arrijë?

Fazzolari: Tridhjetë e gjashtë mijë vende në vit, si një eksperiment fillestar, është një numër shumë i kënaqshëm. Por është një model që ne synojmë ta përsërisim me çdo vend të tretë që jep garancitë e nevojshme. Do të çmontojmë biznesin e kontrabandistëve që nuk do të mund të garantojnë më zbarkimin në Itali”.

A është dakord BE-ja?

Fazzolari: Ka pasur një diskutim.

Por Italia vazhdon e vetme.

Fazzolari: Po, por pa kundërshtime nga Komisioni.

Pse njoftimi u bë surprizë?

Fazzolari: Nuk na panë që po vinim. Ndoshta, nëse këtë verë, kushdo që fliste për pushimet e Melonit si mysafire  Ramës, do t’i kishte bërë vetes disa pyetje të tjera, do ta kishte kuptuar se kishte të bënte me emigracionin”.

Çfarë kërkon Shqipëria?

Fazzolari: Asgjë. Është një shtet mik me të cilin kemi bashkëpunim të ngushtë dhe të cilin e kemi mbështetur gjithmonë në kërkesën e tij për t’u anëtarësuar në BE”.SYRI.NET


Send this to a friend