Bilbordet e fotos ilustruese të Shasime Osmanit i takojnë fushatës zgjedhore të zgjedhjeve të 29 marsit 2026 për Këshillin e Madh, ku tashmë ajo është deputete

HYRJE

Në nëntor të vitit 2024, Shasime Osmani, studentja e drejtësisë në Universitetin e Bernës, do të ishte asambleistja e parë shqiptare në parlamentin e kryeqytetit të Zvicrës, që njihet si Këshilli i Qytetit, ndërsa në fund të këtij marsi, në zgjedhjet për parlamentin kantonal të Bernës, që njihet si Këshilli i Madh, Shasimja do të jetë deputetja e parë shqiptare e këtij parlamenti. Suksesi i Shasime Osmanit bëhet edhe më konkret kur kemi parasysh se emigracioni shqiptar  i ngulitur si në rang Zvicre, ashtu edhe në Bernë, është në çerek shekullin e tretë. Mediat zvicerane shprehen me shumë simpati për Shasimen. E shohin si një “meteor në ngjitje”, si një “një zë për ata që nuk kanë zë”. Kauzat e Shasime Osmanit janë barazia dhe shanset e barabarta në arsimim. Shasime Osmani vjen nga një familje shqiptare tipike emigrantësh, me prejardhje nga Kërçova në Maqedoninë e Veriut. Gjyshi i Shasimes u vendos në Zvicër në fund të viteve ’70 si “gastarbeiter”. Në vitin 1993 do të shpërngulej në Zvicër babai dhe më 1999 nëna bashkë me Shasimen bebe. Familja, që do të shtohej edhe me dy fëmijë të tjerë, jeton në Bümplitz-Bethlehem, një nga lagjet e populluara me shumicë nga emigrantët e që përballen edhe me vështirësitë e jetës, megjithëse Zvicra është një nga shtetet më sociale të Europës. Shasimja, prej kur ishte 17 vjeçare, është angazhuar në Partinë Socialdemokrate të Zvicrës, me një aktivizëm të pandalshëm, shumë energjik dhe impresionues. Si deputete e Parlamentit Kantonal të Bernës, Shasime Osmani do të startojë në qershor. I uroj shumë suksese. Më poshtë po ju përcjell intervistën me Shasime Osmanin.

Shasime Osmani, një vajzë e re si gjithë vajzat e reja të moshës së saj, drejt realizimit të ëndrrave

INTERVISTA

E.B.: Në qershor mbaron studimet për bachelor në drejtësi, pak histori për rrugën e studimeve?

Shasime Osmani:Pas përfundimit të praktikës sime si Kauffrau EFZ në Zyrën Federale të Policisë, kam vazhduar me maturën. Që nga viti 2022 studioj drejtësi me synimin për t’u bërë avokate.

E.B.: Ëndrra jote e fëmijërisë ishte të bëheshe gjyqtare, kur gjyshi, që sot krenohet aq shumë me ty, e nisi jetën në Zvicër si “gastarbeiter”, po ashtu edhe prindërit iu përveshën punës plot sakrifica që t’ju rrisnin ju tre fëmijëve, ku i mbështete ëndrrat e tua?

Shasime Osmani: Që herët kam kuptuar se kisha më pak shanse se fëmijët e tjerë. Dhe këtë nuk mund ta pranoja. Unë thjesht kam qenë që fëmijë me natyrë shumë luftarake. Kam bërë shumë përpjekje në shkollë dhe kam punuar pesë herë më shumë se të tjerët. Shumë fëmijë me prejardhje emigrante e përjetojnë këtë.

E.B.: Mediat zvicerane ju vlerësuan si një meteor në ngjitje dhe si “një zë për ata që s’kanë zë” dhe ju vetë thoni dhe e argumentoni me një logjikë që nuk mund të kundërshtohet, që e garanton ligji dhe shteti social në Zvicër “se do të mbroni fuqinë punëtore, ata që punojnë 100%, që paguajnë taksat, por prapë nuk fitojnë mjaftueshëm”, a mund ta shtjelloni pak?

Shasime Osmani: Zvicra është një vend i pasur dhe i disiplinuar. Por jo të gjitha sektorët kanë paga të mira dhe jo të gjithë njerëzit kanë në praktikë të njëjtat mundësi. Ka njerëz, veçanërisht shumë persona me prejardhje emigrante, që punojnë vetëm për të mbijetuar.

E.B.: Qëllimi yt para zgjedhjes në Këshillin e Madh apo Parlamentin e Bernës ishte të përfundoje një stazh në Gjykatën Rajonale, po sot?

Shasime Osmani: Praktikën duhet ta kryej pas përfundimit të studimeve të mia Master. Kjo do të ndodhë përafërsisht pas 2.5 vitesh. Si anëtare e Këshillit të Madh lindin disa probleme për shkak të ndarjes së pushteteve. Aktualisht po kërkoj një zgjidhje.

E.B.: Jeni anëtarja e parë femër me origjinë shqiptare në Këshillin e Madh, ka anëtarë meshkuj me origjinë shqiptare Parlamenti i Bernës?

Shasime Osmani: Aktualisht jam e vetmja në Këshillin e Madh me prejardhje shqiptare. Edhe në Këshillin e Qytetit të Bernës kam qenë personi i parë dhe i vetëm me prejardhje shqiptare.

E.B.: Në nëntor 2024, vetëm 26 vjeçe, u zgjodhët këshilltarja e parë e Këshillit Bashkiak e qytetit të Bernës, si arritët deri aty?

Shasime Osmani: Kjo ishte një surprizë. Në atë kohë partia ime fitoi pesë mandate dhe një prej atyre mandateve e mora unë. Dhe kështu u bëra personi i parë me prejardhje shqiptare në Këshillin e Qytetit të Bernës.

E.B.: Jeni Anëtare e PS prej moshës 17 vjeçare, kush ju motivoi të futeshit kaq shpejt në politikë?

Shasime Osmani: Gjithmonë kam qenë e interesuar për politikën. Matthias Aebischer*, atëherë këshilltar kombëtar dhe president i “Kidswest”, më tha se shihte potencial tek unë dhe kështu u bëra anëtare.

E.B.: Keni fituar 9641 vota që ju dhanë shansin të startoni mandatin në Parlamentin e Bernës në qershorin që vjen, në cilën zonë ke kandiduar, cilët ju kanë votuar kryesisht?

Shasime Osmani: Kam kandiduar në njësinë zgjedhore të qytetit të Bernës dhe kam pasur një mbështetje të gjerë nga e majta, por edhe nga partitë e qendrës. Komuniteti shqiptar më ka mbështetur shumë.

E.B.: Si do da përshkruaje Bümpliz-Bethlehem, Zonën e VI apo distriktin e VI të Bernës perëndimore?

Shasime Osmani: Në Bümpliz-Bethlehem jetojnë shumë persona me prejardhje emigrante. Pabarazia sociale është një temë e rëndësishme: njerëz me paga të ulëta dhe fëmijët e tyre që kanë më pak mundësi për arsimim të lartë. Në të njëjtën kohë, aty mund të përjetosh shumë gjëra: projekte të shumta kulturore, qendra tregtare dhe takime me njerëz të ndryshëm.

E.B.: Në një kat përdhes të shumkatësheve prej betoni në Bümpliz-Bethlehem gjendet “Kidswest” një Atelie arti rekreativ falas që frekuentohet me shumicë nga fëmijët e të rinj nga mosha 6 deri në 16 vjeç me prejardhje emigrantësh, të cilën e vizitonit edhe ju fëmijë apo jo?

Shasime Osmani: Po, dhe “Kidswest” e ka formësuar shumë fëmijërinë time.

E.B.: Krijuese e Ateliesë së Artit ishte artistja Meris Schüpbach, e cila iu kushtua shumë fëmijëve dhe të rinjve nga prindër emigrantë që e vizitonin këtë shoqatë. Sot ajo nuk jeton më dhe e meriton një eulogji për krijesën e saj “Kidwest” – Fëmijët e Lagjes në Perëndim të Bernës. – Më bëri përshtypje një kredo e saj ku thosh “Më lejohet të jem ai/ajo që jam këtu dhe tani, me gjithçka që kam përjetuar, gjithçka që mendoj dhe gjithçka që dua, me gjithçka që më bën ajo që jam” – definicion i një mentoreje për të frymëzuar të qënit njeri i lirë në një botë pa paragjykime. Por edhe shoqëritë në sistemin demokratik nuk i shpëtojnë paragjykimeve, sidomos, kur flitet për qytetarët me prejardhje emigrantësh, a e keni njohur znj Meris, sot ju jeni kaq e re presidente e “Kidwest”e trashëgoni një thesar të krijuar prej saj, a mund të na e tregoni këtë rrugëtim?

Shasime Osmani: Meris Schüpbach ka qenë një nga figurat më përcaktuese në jetën time. Kur Kidswest u themelua në vitin 2006, unë kam qenë një nga fëmijët e parë që u bë pjesë e këtij projekti. Në vitin 2019 u bëra presidente e shoqatës dhe në vitin 2022 Meris Schüpbach, për fat të keq, ndërroi jetë. Gjurmët dhe vepra e saj janë edhe sot pjesë e Kidswest-it.

E.B.: Vazhdoni ta keni si maskotë-simbol të shoqatës «korbin»**. Përse? A ju kujtohet ndonjë ngjarje që lidhet me të?

Shasime Osmani: Në vitin 2009, SVP zhvilloi një fushatë të ashpër me korba. Kur e pashë këtë në rrugën time për në Kidswest, nga njëra anë u ndjeva e çuditur, sepse ata po përdornin maskotën tonë, dhe nga ana tjetër shpendi paraqitej sikur, si i huaj, po e “hante” Zvicrën. Kjo më tronditi dhe ishte një pikë kthese për interesimin tim në politikë. Zemërimi im frymëzoi çiftin artistik “Haus am Gern” për një fotografi të Këshillit Federal me fëmijë me prejardhje emigrante. Projekti më pas u bë i njohur në të gjithë Zvicrën dhe disa Këshilltarë Federalë na ftuan në Këshillin Federal ***.

E.B.: Ju përfaqësoni brezin e dytë apo të tretë të emigrantëve, që njihen si Sekondos, si e keni përjetuar të qënit me prejardhje të huaj dhe si mendoni t’i bashkangjisni kauzën tuaj “të drejta të barabarta në arsim”, një realiteti “se arritjet në arsim dhe statusi socialekonomik janë të drejta të trashëguara”?

Shasime Osmani: Në Bümpliz-Bethlehem, vetëm 1 në 11 fëmijë shkon në gjimnaz. Në lagje të tjera janë 5 në 10 fëmijë që shkojnë. Fëmijët e punëtorëve kanë më pak shanse, edhe kur kanë saktësisht të njëjtin sukses dhe performancë. Nga familjet akademike, rreth 75% vazhdojnë studimet. Nga familjet punëtore, vetëm rreth 25%.

E.B.: Duke marrë info për intervistën konstatova që keni një aktivizëm shembullor, pra, nëse shtypi bernez me simpati e përshkruan ngjitjen tuaj në Parlamentin e Bernës meteorike, a mendoni se kjo ngjitje i dedikohet vrapit tuaj të palodhur duke u përfshirë që adoleshente në politikë, në sindikatën studentore etj., a mund të na tregoni pak më tepër?

Shasime Osmani: Politika është përfaqësim. Unë punoj pa u lodhur për një Zvicër për të gjithë. Angazhimi im është vlerësuar nga populli. Kjo ka të bëjë padyshim me përkushtimin tim, por edhe me profilin tim politik dhe përfaqësimin e fortë që ofroj.

E.B.: Duke iu kthyer arsimimit, kauzës suaj të preferuar, me këtë rast po kujtoj Naim Frashërin, Rilindasi jonë që thosh se “vetëm dritë e diturisë përpara do të na shpjerë” dhe ndërkohë po sjell si fakt se gjuhën amtare në shkollat shqip e ndjekin në rang Konfederate vetëm 3% e fëmijëve. Ju vetë a keni patur mundësi ta ndiqni? A mendon se është shqetësim, se përmes gjuhës, brezat e së ardhmes mësojnë jo vetëm gjuhën, por edhe historinë e rrënjëve të tyre?

Shasime Osmani: Unë vetë nuk kam ndjekur kurrë shkollën shqipe. Në Zvicër njeriu është i angazhuar me gjermanishten dhe frëngjishten. Por nuk e shoh vërtet si problem. Të gjithë që unë njoh flasin shumë mirë shqip dhe janë gjithashtu shumë mirë të informuar për kulturën shqiptare.

E.B.: Cili do të jetë mesazhi që do t’i drejtoni rinisë me prejardhje shqiptare në Zvicër?

Shasime Osmani: Unë e di që nuk është e lehtë. Por dorëzimi nuk është opsion. Ndiqni atë që ju pëlqen dhe qëndroni besnikë vetes suaj. Diku gjithmonë hapet një derë.

E.B.: Rezultatet e 29 marsit, në Këshillin e Madh të Bernës që ka 160 anëtarë, kanë forcuar si maxhorancë krahun konservator SPD që nga 44 ka sot 51 vende, ashtu edhe Partia juaj Socialdemokrate ka rritje, a mendoni se do t’i arrini kauzat tuaja sipas premtimeve?

Shasime Osmani: Kjo do të jetë shumë e vështirë. Por jam e sigurt që do të gjejmë kompromise dhe jam e gatshme të flas me të gjithë, për t’i çuar përpara këto çështje.

E.B.: Meqë po flasim për premtime, unë jam dakord me vlerësimet që ju bën shtypi bernez si një meteor në ngjitje, por jeni me këmbët në tokë, sepse tek suksesi nuk u katapultuat, por e arritët me aktivizmin tuaj, a më premtoni se, kur një ditë do të zgjidheni deputete në Parlamentin e Konfederatës Helvetike, intervistën e parë do të ma jepni mua, që e kam parashikuar e para?

Shasime Osmani: Këtë parashikim e dëgjoj nga shumë njerëz në rrethin tim. Të shohim si do të vazhdojë karriera ime politike. Dhe po, ta premtoj që do të të jap intervistën e parë, nëse më kontakton shumë shpejt.

—-

*Matthias Aebischer është një politikan zviceran i SP, ish-gazetar televiziv, ish president “Kidswest”. Ka qenë deputet në Parlamentin e Zvicrës prej 2011-2025. Në fund të vitit 2024, ai u zgjodh në Këshillin e Qytetit të Bernës dhe mori detyrën në janar 2025. Ai dha dorëheqjen si deputet i Paramentit në mars 2025 për të marrë këtë pozicion, në krye të Drejtorisë për Inxhinierinë Civile, Transportin dhe Hapësirat e Gjelbra Urbane (TVS).

**Në vitin 2008 «korbi» u përdor nga SVP si një figurë simbolike për iniciativën mbi lëvizjen e lirë të personave. Ndërkohë «korbi» ishte simbol heraldik i ateljesë artistike Kidwest që frekuentohej shumë edhe nga fëmijë e të rinj me prejardhje emigrantësh. Më 2009 lindi një projekt bashkëpunimi midis fëmijëve e të rinjve të Kidwest me dyshen artistike të Haus am Gern (Rudolf Steiner dhe Barbara Meyer Cesta). Në këtë projekt që mori shumë hapësirë mediatike fëmijët e Kidswest rikrijuan foton zyrtare të Këshillit Federal (“Këshilli Federal i Kidswest”) për të nxjerrë në pah tema të tilla si pjesëmarrja dhe përfaqësimi. Haus am Gern dhe tetë fëmijë të Kidswest – përkatësisht Alberta, 8 vjeç (Kosovë), Shasime, 10 vjeç (Maqedoni), Bimi, 11 vjeç (Kosovë), Sheila, 12 vjeç (Shqipëri-Itali), Selina, 12 vjeç (Kili), Marigona, 13 vjeç (Kosovë), Ihab, 13 vjeç (Eritre), Sumudu, 9 vjeç (Zvicër-Sri Lanka) dhe Fjolla, 11 vjeç (Kosovë), e cila mori pjesë si zëvendësuese – u ftuan në Këshillin Federal të Konfederatës Helvetike.

***Këshilli Federal është Parlamenti i Konfederatës së Zvicrës

Fëmijët e Kidwest, e dyta majtas Shasime Osmani viti 2009

Parlamenti i Zvicrës me shtatë Këshilltarët Federalë dhe me kancelieren më 2009

Nga maji deri në nëntor, lidhjet direkte do të jenë të disponueshme për në Itali, Francë, Gjermani dhe Austri

– Udhëtimet e natës janë gjithashtu të disponueshme. 

VOAL- Përpara verës, SBB po ofron destinacione të reja për në disa qytete evropiane. Nga Zvicra, lidhjet direkte treni do të jenë të disponueshme për në Itali, Francë, Gjermani dhe Austri. Nga 30 maji deri më 4 tetor 2026, një lidhje e re direkte do të jetë e disponueshme nga Zyrihu në Rimini. Nga 16 prilli deri më 2 nëntor, trenat TGV nga Lozana dhe Gjeneva do të jenë të disponueshëm për të arritur në Avignon, Aix-en-Provence dhe Marsejë. Udhëtimet e natës për në Austri janë gjithashtu të disponueshme, duke arritur në rajonin përreth Liqenit Wörthersee, si dhe destinacione të tilla si Graz dhe Vjenë. Nga Zyrihu dhe Bazeli, trenat direkt shkojnë edhe për në Bremen, ku mund të arrihet edhe gjatë natës me trenin Nightjet që vazhdon për në Hamburg. Pavarësisht itinerareve të reja të ofruara, vera është gjithashtu një kohë me aktivitet të lartë ndërtimi. Prandaj, SBB rekomandon që gjithmonë të kontrolloni orarin përpara se të niseni për në udhëtim. RSI

Frikën ua fale liliputëve,
dëshpërimin pesimistëve,
urrejtjen fashistëve.

Ishe vashë e guximshme,
që s’njihte dorëzim.
Edhe pse ende fëmijë,
luftove me shpirt e zemër,
Kosovës për t’i dhënë emër.

Në ilegalitet të njohën
me nofkën e ëmbël “LIRIA”.
Me fjalën tënde të matur,e me peshë,
zemrat e rinisë llapjane i mbushje me shpresë —
për liri e ardhmëri.

Emri yt u bë betim,
që flamuri të valojë,
e kënga të jehojë,
derisa Kosova
të bëhet me Zot shtëpie.

Halime Murati — emblemë e guximit dhe krenarisë shqiptare!

Arif Ejupi
Gjenevë, 10 prill 2026

Në vitin 2024, emetimet, sipas Zyrës Federale për Mjedisin, ishin 40.1 milion tonë CO2 

Ndikimi i trafikut mbetet i lartë 

VOAL- Progres në frontin e klimës në Zvicër. Në vitin 2024, emetimet e gazrave serrë u ulën me 27.3% krahasuar me vitin 1990, duke arritur në 40.1 milion tonë ekuivalent CO2 (një masë e standardizuar për krahasimin e gazrave të ndryshëm serrë), një rënie e lehtë (rreth 0.5 milion ton më pak) krahasuar me vitin 2023. Kjo është sipas inventarit vjetor të publikuar të hënën nga Zyra Federale për Mjedisin. Rënia krahasuar me vitin 1990 është veçanërisht e theksuar në sektorin e ndërtesave (-47%), ndërsa është më e moderuar në industri (-33%) dhe transport (-10%), me këtë të fundit që aktualisht është ende përgjegjëse për rreth një të tretën e emetimeve totale në Zvicër. Një krahasim me vitin 2023 zbulon se ndërtesat dhe industria kanë ulur ndikimin e tyre secila me 0.2 milion ton. Në vitin 2024, ndotja nga bujqësia, gazrat sintetikë serrë (p.sh., ftohësit) dhe menaxhimi i mbetjeve ishte 13% më e ulët se 36 vjet më parë, por praktikisht e pandryshuar krahasuar me vitin 2023. Në inventarin e saj të gazrave serrë – në përputhje me kërkesat e OKB-së – Zyra Federale për Mjedisin raporton veçmas ndikimin klimatik të trafikut ajror ndërkombëtar dhe transportit detar, i cili arriti në 5.5 milion ton ekuivalentë CO2 në vitin 2024. ATS

Gjatë artikullit, gazeta zvicerane shkruan se teksa Rama priste që Diella të ndihmojë në luftën kundër korrupsionit, një nga kërkesat kryesore të Brukselit, ajo është zhytur vetë në korrupsion.

TIRANË- Gazeta zvicerane, Neue Zuercher Zeitung, i ka kushtuar një artikull vendit tonë, duke e vënë theksin tek Ministrja ‘Diella’. Në artikull theksohet se, Ministrja e gjeneruar nga inteligjenca artificiale është përfshirë në vorbullën e një skandali korrupsioni.

Zuercher Zeitun e ka cilësuar Diellën si një sukses i mirë PR, ndërkohë që Rama synon ta çojë Shqipërinë në Bashkimin Evropian deri në vitin 2030. Gjatë artikullit, gazeta zvicerane shkruan se teksa Rama priste që Diella të ndihmojë në luftën kundër korrupsionit, një nga kërkesat kryesore të Brukselit, ajo është zhytur vetë në korrupsion.

Zuercher Zeitun është ndalur më tej tek skandali i AKSHI-t, ku në dhejtor drejtoresha e agjencisë dhe zëvendësja e saj, pra krijueset e Diellës u vendosën në arrest shtëpie, pasi dyshohet se ishin pjesë e një organizate kriminale që manipulonte sistematikisht tenderët publikë.

Zuercher Zeitung thekson se skandali i AKSHI-t e ka dëmtuar rëndë besueshmërinë e Diellës, ndërkohë që së fundmi ka pasur kundërshtine edhe nga gruaja që i dha ‘zë dhe fytyrë Diellës’, ku aktorja shqiptare Anila Bisha e ka paditur qeverinë për përdorim të paautorizuar të imazhit të saj.

ARTIKULLI I NEUE ZUERCHER ZEITUNG: 

Diella nuk fle kurrë, nuk merr rrogë, nuk ka interesa personale dhe për këtë arsye është e pakorruptueshme. Kështu e prezantoi kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, në vjeshtë anëtaren e parë virtuale të kabinetit të tij.

Ministres së krijuar me inteligjencë artificiale, Rama i ngarkoi zyrtarisht përgjegjësinë për prokurimet publike. Detyra e saj është të krahasojë ofertat në tenderë publikë në mënyrë të pavarur përmes algoritmeve. Sipas tij, ajo do të ndihmojë që këto procese të jenë 100% pa korrupsion, një fushë ku abuzimi konsiderohet shumë i përhapur.

“Ajo është vajza ime dhe është shumë besnike ndaj babait të saj”, deklaroi Rama.

Ai theksoi se chatbot-i nuk ka kushërinj, ndaj nuk rrezikon të bjerë në nepotizëm, një fenomen i zakonshëm. Me këtë emërim, Rama që është në pushtet prej 13 vitesh tërhoqi vëmendje ndërkombëtare: Diella (që në shqip do të thotë ‘diell’) është ministrja e parë virtuale në botë.

Megjithatë, ajo që duket si një sukses i mirë PR është pjesë e një plani më të madh. Rama synon ta çojë Shqipërinë në Bashkimin Evropian deri në vitin 2030, dhe Diella pritet të ndihmojë në luftën kundër korrupsionit – një nga kërkesat kryesore të Brukselit.

Por pas vetëm gjashtë muajsh në detyrë, duket se projekti ka hasur probleme: chatbot-i po përballet me krizë besueshmërie dhe madje edhe me një padi.

A fshihen mashtrues pas chatbot-it?

Sipas qeverisë në Tiranë, Diella “lindi” më 19 janar 2025 dhe u prezantua menjëherë si asistente virtuale e platformës shtetërore E-Albania. Në versionin e parë, ajo u përgjigjej pyetjeve të qytetarëve dhe i udhëzonte hap pas hapi në shërbimet online.

Disa muaj më vonë, Diella mori një avatar vizual që mund të fliste: një figurë femërore pa moshë, e veshur me kostum tradicional nga veriu i Shqipërisë, me një fytyrë “të qelqtë”, që ndihmonte qytetarët të orientoheshin në burokraci.

Pas Diellës qëndron Agjencia Kombëtare e Informacionit e Shqipërisë, AKSHI, e cila është përgjegjëse për transformimin digjital të vendit dhe i nënshtrohet drejtpërdrejt kryeministrit Edi Rama. Kjo agjenci e zhvilloi chatbot-in në bashkëpunim me Microsoft.

Megjithatë, në dhjetor, pikërisht drejtoresha e agjencisë dhe zëvendësja e saj – pra krijueset e Diellës – ranë në fokus të drejtësisë. Prokuroria e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar i vendosi ato në arrest shtëpie, duke ngritur akuza të rënda penale: dyshohet se ishin pjesë e një organizate kriminale që manipulonte sistematikisht tenderët publikë.

Sipas akuzës, ato u jepnin kontrata kompanive të afërta dhe, për të larguar konkurrencën, përdornin presion dhe kërcënime. Madje raportohet edhe për raste rrëmbimi. Mediat flasin për një dëm financiar prej 5 deri në 10 milionë eurosh të devijuar përmes këtyre skemave.

Kritika për mungesë transparence

Skandali i mashtrimit ka dëmtuar rëndë besueshmërinë e Diellës. Kritikët janë të një mendimi: ministrja virtuale është pjesë e sistemit problematik, jo zgjidhja e tij.

Që në fillim, kur Rama prezantoi këtë risi, opozita protestoi duke e quajtur iniciativën antikushtetuese dhe propagandistike. Edhe juristë dhe ekspertë ngritën shqetësime për mungesën e transparencës.

Nuk është e qartë:

-me çfarë të dhënash ushqehet inteligjenca artificiale,

-kush e programon dhe e mbikëqyr, dhe mbi çfarë kriteresh merr vendime.

Kodi i saj nuk është publik. Gjithashtu ka kritika për mungesën e statusit ligjor: askush nuk e di se kush mban përgjegjësi juridike dhe politike në rast vendimesh të gabuara apo të paligjshme. Kjo krijon rrezikun që politikanët apo zyrtarët të ia kalojnë fajin inteligjencës artificiale për rastet e korrupsionit.

Megjithatë, kryeministri nuk tërhiqet nga kritikat. Ai vazhdon ta mbështesë ministren virtuale. Në faqen zyrtare të qeverisë, Diella paraqitet si pjesë e kabinetit, njësoj si ministrat realë.

Madje, në fund të tetorit, Rama deklaroi: “Diella është shtatzënë me 83 fëmijë”. Këta “fëmijë” janë chatbot-e të reja që do të shërbejnë si asistentë për deputetët – do të marrin pjesë në mbledhje, do të mbajnë shënime dhe do t’u japin këshilla.

Aktorja padit qeverinë

Kundërshtim ndaj projektit ka ardhur edhe nga gruaja që i dha zë dhe fytyrë Diellës. Aktorja shqiptare Anila Bisha ka paditur qeverinë për përdorim të paautorizuar të imazhit të saj.

Sipas Bishës, materiali audio dhe video që ajo kishte regjistruar ishte menduar vetëm për chatbot-in e E-Albania dhe për një pagesë të ulët. Kontrata skadoi në fund të vitit 2025 dhe ajo pretendon se nuk ka dhënë kurrë pëlqimin që të bëhej fytyra e ministres virtuale.

Ajo iu drejtua gjykatës pasi qeveria nuk pranoi kërkesat e saj për një kontratë të re. Bisha kërkon ndalimin e përdorimit të imazhit të saj deri në përfundimin e çështjes. Deri tani, nuk është ndërmarrë asnjë veprim.

Nga ana tjetër, zëdhënësja e qeverisë e ka cilësuar padinë, në një deklaratë për Politico, si absurde./Dosja.al

Këtë temë e sjell kohët e fundit, në një rrafsh të plotë e të gjerë Zeno Zoccatelli, gazetar italishtfolës i swissinfo.ch. Një ndër tematikat për të cilat Zoccatelli interesohet është edhe politika shëndetësore në federatë dhe në kantonet e ndryshme, veçanërisht aspekti i tyre financiar.

Kolegu zviceran është mbështetur gjerësisht në burime të tilla si Wikipedia, arkivi i Institutit të Historisë së Mjekësisë pranë Universitetit të Bernës, gazetat Tages Anzeiger, Le Temps, arkiva të agjencive të lajmeve, tekste të historianëve, gjeografëve e tjerë.

SËMUNDJA E ALPEVE

Sëmundja e Alpeve, e quajtur ndryshe kretinizmi alpin (crétinisme des Alpes ) u bë qendër e vëmendjes në mesin e Shekulit XIX, siç thekson autori, pikërisht kur Zvicra zgjoi më shumë sa kurrë më parë interesin e vizitorëve, historianë, gjeografë, turistë të kamur e tjerë. Ndonëse  ishte e përhapur  në vende të tjera alpine si dhe në vend të tjera malore e jomalore, kjo sëmundje u identifikua pikërisht me Zvicrën dhe zviceranët, saqë në fjalorin enciklopedik të Diderot dhe D’Alembert (1756), ku shkruhej se “ky emër (kretin, shënimi ynë) i është dhënë një lloji burrash të lindur në numër të madh në Valais, veçanërisht në Sion, kryeqytetin e tyre.” Aty thuhet se “është e vështirë të shpjegohet shkaku dhe pasoja e kretinizmit”, por iu vihet faji higjienës së dobët, klimës malore, ujërave e tjerë. Në zërin përkatës enciklopedik ata sjellin një kujtim të Kontit de Maguiron, nga Lioni i Francës, sipas të cilit e vetmja gjë e pazakontë e vërejtshme nga jashtë ishte lëkura e tyre e verdhë shumë e zbehtë.

Ne zërin enciklopedik të “Fjalorit Historik Zviceran”, përgatitur nga mjekja nukleare Claudine Als më 2000 dhe përmirësuar më 2008 e 2026, kjo sëmundje përshkruhet si një mangësi e pakthyeshme në zhvillimin e trurit të njeriut, e shoqëruar me shurdhëri, xhuxhizëm dhe keqformime të kockave dhe nyjeve. Sëmundja zakonisht zhvillohet në fetus ose në periudhën menjëherë pas lindjes për shkak të një mungese të rëndë të jodit në dietë, e cila nga ana tjetër çon në dështim të tiroides (kretinizëm endemik); vetëm në raste të rralla ka një origjinë gjenetike (kretinizëm familjar). Sipas autores, kretinizmi ka të ngjarë të ketë qenë endemik që nga Epoka e Gurit në të gjitha kontinentet, ku  gusha (struma) për shkak të mungesës së jodit ishte e përhapur.

Përshkrimi më i vjetër i Sëmundjes së Alpeve, shënohet në zërin më lart, daton që nga viti 1220 (Jacques de Vitry). Më pas, fenomeni dhe përsëritja e tij në rajonet alpine u dokumentuan në mënyrë të përsëritur nga udhëtarët që kalonin Alpet në rrugën e tyre për në Itali, si dhe nga studiues të tillë si Felix Platter (1536–1614), Albrecht von Haller (1708–1777), Horace Bénédict de Saussure (1740–1799) dhe Heinrich Zschokke (1771–1848). Diagnoza mjekësore përkatëse u formulua vetëm në shekullin e 18-të në Valais. Meqenëse një gushë (strumë) e theksuar konsiderohej një shenjë e inteligjencës së ulët, “kretini i Alpeve” u bë një klishe e vërtetë në artet pamore. Në përfaqësime të shumta të Udhëtimeve të Kryqit, për shembull, një gushë (strumë ) e theksuar dhe tiparet tipike të ashpra të kretinoidit dallojnë torturuesit me prejardhje të ulët shoqërore dhe kurrë pasuesit fisnikë të Krishtit.

Më 1810, Napolon Bonaparti, urdhëroi të bëhet regjistrimi i të sëmurëve të tillë në gjithë kantonin Valais (Valé). Nga 70 000 banorë të kantonit, 4 000 vuanin nga kretinizmi, term me prejardhje nga fjala latine “christianus”, pra “cristian”, i mirëdashur prej Zotit. Ndërsa në një regjistrim tjetër, po në Valais, më 1843, nga Shoqëria Zvicerane e Shkencave Natyrore numëroheshin 3 000 të sëmurë.

SFIDË ZVICERANE

Shkencëtarët zviceranë kryen eksperimente pioniere në trajtimin dhe parandalimin e kretinizmit. Në shekullin e 19-të, klinika e kretinizmit Abendberg mbi Interlaken, e themeluar në 1841 nga mjeku Johann Jakob Guggenbühl dhe që sot konsiderohet si pararendëse e institucioneve të mëvonshme neuropsikiatrike (institucioneve sociale), prezantoi një metodë terapeutike idealiste me frymëzim romantik. Kirurgjia e strumës dhe kërkimet shkencore të lidhura me të mbi kretinizmin, të zhvilluara nga çereku i fundit i shekullit të 19-të, i dhanë Theodor Kocher Çmimin Nobel në Mjekësi në 1909, hera e parë që një kirurg e merrte atë.

Mjeku Johann Jakob Guggenbühl me pacientët e tij dhe, në të djathtë, dhjakonja Ernestine Jaquet, asistentja e tij në klinikën Abendberg; litografi sipas një fotografie të Carl Durheim, nga vepra Die Heilung und Verhütung des Cretinismus und ihre neuesten Fortschritte, botuar në Bernë më 1853 (Biblioteka Kombëtare Zvicerane).

Të prekurit nga sëmundja alpine vuanin nga nanizmi (shtatshkurtësia), shurdhmemecëria, zhvilimi mendor i mbetur në fazën e hershme fëminore. Këta u bënë objekt kureshtjeje nga turistët e ardhur nga mbarë bota, por edhe objet i studimeve mjekësore. Por fajin për këtë sëmundje nuk e kishin asnjëri prej faktorëve të fajësuar për praninë e tyre. Fajin e kishte një faktor që mungonte. Dhe ky faktor ishte jodi.

Jodi, siç theksohet në shkrimin e kolegut zviceran, është një element i pazëvendësueshëm për tiroide të shëndetshme- ato ndodhen në qafë dhe janë përgjegjëse për metabolizmin, rritjen dhe zhvillimin e njeriut. Mungesa e jodit sjell zmadhimin e gjendres tiroide, duke shkaktuar hipertiroidizmin dhe gushën. Kjo mungesë gjatë shtatzanive mund të shkaktojë kretinizmin e lindur.

Mjeku Heinrich Hünziker, mjek nga Adliswil, në kantonin e Zyrihut, në një studim 24 faqesh të vitit 1914, vinte gishtin pikërisht te mungesa e jodit. Pothuaj një shekull më parë, mjekë të tjerë, ndër të cilët gjenevasi Jean-François Coindet e kishte nuhatur këtë aspekt. Por Hünziker, për herë të parë, arrinte në mendimin se jodi nuk ishte një medikament për t’ua dhënë në doza të mëdha të sëmurëve, por një përbërës themelor i ushqyerjes së përditshme, i cili duhej dhënë në doza fare të vogla.

Tages-Anzeiger në atë kohë e përkufizonte “vizionar” mjekun Hunziker, por “shkencëtar” mjekun valezan Otto Bayard. I frymëzuar nga kolegu, më 1918, kryemëvete, arriti në fshatin Grächen (Grehen) me një mushkë të ngarkuar me thasë kripe, të cilën ai vetëm e kishte përzier me sasi të vogla joduri të sodës. E futi në ushqimin e pesë familjeve të goditura rëndë nga “Sëmundja e Alpeve”, pesë muaj rresht. Në pranverë të gjitha shenjat e gushës ishin zhdukur dhe jodi nuk kishte shkaktuar asnjë helmim. Rezultati trimërues i garantoi Bayardit financime federale për ta shtrirë eksperimentin në fshatin Törbel (Tërbël). Suksesi ishte i jashtëzakonshëm. Brenda pak kohësh u shëruan plotësisht 1 000 të sëmurë të prekur rëndë.

Në janar 1922 komisioni Zviceran i Gushës, i përbërë nga akademikë, kuadro ushtarakë dhe autoritete shëndetësore, u mblodh në Bernë, për të debatuar rreth rezultateve të arritura nga Hunziker e Bayard. Në qershor, pas debateve të ndezura midis atyre që mbronin tezën e futjes së jodit në kripën e gjellës dhe atyre që druanin se kjo do të shkaktonte helmimin masiv, Komisioni iu dha rekomandim zyrtar të gjitha kantoneve të promovonin përdorimin e kripës së jodizuar në gjellë e tyre të përditshme.

Akti pionier i Hünzikerit dhe Bayardit nuk do të gjente sukses të plotë dhe përfundimtar pa rolin vendimtar të kolegut të tyre Hans Eggenberger, i mbiquajtur gjeniu i promovimit.  Kirugu nga Herisau i Apencelit të Jashtëm, anëtar i Komisionit të lartpërmendur, i bindur plotësisht në dobinë shpërtimtare të eksperimente të dy kolegëve, ndërmori një fushatë të gjerë bindëse në terren. Ai nguliti tek të gjithë bindjen se kripa e jodizuar do të ishte “Volsaltz”, thjesht kripë e mirëfilltë. Nëpërmjet rrjetit kantonal të Kryqit të Kuq, të cilin e kishte bashkëthemeluar, deri më 12 shkurt arriti të mbledhë 3480 firma dhe prodhimi e shitja e kripës së jodizuar filloi gjerësisht në kanton, disa muaj para se të kjo të përhapej në të gjitha kantonet.

Në fund të viteve Njëzet, parandalimi i sëmundjes alpine ishte shtrirë në të gjithë vendin. Rastet e të lindurve shurdhë dhe shfaqja e gushës u zvogëluan pa masë. Duke filluar nga vitet Tridhjetë, nuk lindën më të sëmurë alpinë në Zvicër.

Komisioni Zviceran i Gushës, sot i njohur si Komisioni Zviceran i Fluorit dhe Jodit, vazhdon të mbikqyrë dhe të prandalojë kthimin e sëmundjeve nga mungesa e jodit.

NJË FITORE GLOBALE E SHËNDETËSISË

Profilaksia me kripë të jodizuar, e futur në 1922 në kantonin e Appenzell Ausserrhoden (Apencel i Jashtëm )  dhe më vonë në të gjithë Zvicrën, falë mjekëve përfshirë Hans Eggenberger, Otto Bayard, Heinrich Hunziker dhe Fritz de Quervain, u bë një praktikë shembullore globalisht. Që atëherë, në Zvicër nuk lindën më foshnje me kretinizëm. Personi i fundit që vuante nga sëmundja vdiq në vitet 1970 dhe 1980. Duke ndjekur shembullin zviceran, edhe vendet e tjera të industrializuara arritën ta zhdukin sëmundjen, e cila, megjithatë, mbetet e përhapur në Botën e Tretë.

Rasti zviceran krijoi shkollë. Shtetet e Bashkuara të Amerikës e ndoqën shembullin e Zvicrës më 1924, ndjekur më vonë përgjatë dekadave shumë vende të Botës; në disa prej tyre është bërë ligj, ndërsa në Zvicër përdorimi i kripës së jodizuar mbetet vullnetar.

Në një shkrim të saj gjithashtu të kohëve të fundit, Patrizia Rennis, e interesuar për temat gastronomike dhe të mënyrës së ushqyerjes, shkruan se jodizimi i kripës bën pjesë në programin shëndetësor të Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH). Në shkrimin e saj “Pse në kripën tonë ka jod dhe fluor?” ajo shkruan se nga viti 1950, përveç jodit, kripës iu shtua edhe fluori. Kjo është një masë parandaluese për dhëmbët, sepse fluori e forcon zmaltin dhe e shmang kariesin, gërryerjen e dhëmbëve.

Ndonëse përdorimi i kripës së jodizuar dhe të fluorizuar nga popullsia është vullnetare, pra, nuk është e detyrueshme ligjërisht, instancat publike e mbajnë në vëmendjen e tyre këtë aspekt kaq të rëndësishëm për shëndetin. Në çdo pesë vjet Zyra Federale e Ushqimeve dhe e Veterinarisë e kontrollon përmbajtjen e jodit tek fëmijët e moshës shkollore dhe të grave shtatzëna. Kjo instancë gjithashtu mban qëndrime këshilluese ndaj popullsisë se cilat ushqime të menysë së përditshme përmbajnë jod të mjaftueshëm, në mënyrë të veçantë duke u kujdesur për kategoritë e vegjetarianëve e të veganëve, të cilët i shmangin nga menyja e tyre ushqimet me jod, por nganjëherë përdorin edhe ushqime të mbijodizuara.

Vetëm më 1965 kirurgu bazelas Franz Merke (4 shkurt 1893- 6 qershor 1975) konstatoi se hapësirat gjeografike të akullnajave të lashta përkonin pikë për pikë me zonat e goditura në mënyrë endemike nga “gusha”, pra nga sëmundja alpine. Ky element, i pranishëm në sasi të mëdha në oqeane, u depozitua në tokë pas tërheqjes së deteve të para, por shtresa e madhe e akullit që mbulonte rajonin alpin gjatë akullnajës së fundit e shkatërroi qindra metra thellë nëntokën dhe gradualisht “lau” jodin. Sipas tij, në periudhën e tyre të fundit, akullnajat e kanë “përzënë” përfundimisht jodin nga këto hapësira. Prandaj, natyrshëm, produktet ushqimore të tokave përkatëse nuk mund të kishin përmbajtje jodi. Në shtator të vitit 1964, Merke mbajti një leksion mbi historinë dhe ikonografinë e gushës endemike dhe kretinizmit në Kongresin e 19-të Ndërkombëtar për Historinë e Mjekësisë në Bazel. Zbulimi i Franz Merkes iu dha përfundimisht një bazë shkencore teorive të mjekëve të tjerë gjenialë të cilët shumë më herët kishin nuhatur se gjendra tiroide zmadhohej ngaqë ishte e uritur për një element të munguar në ushqime, pikërisht jodi.

(Poezi kushtuar heroit Agim Ramadani – emri i të cilit, qëndron i pavdekshëm dhe simbolizon poetin, piktorin dhe strategun ushtarak që u shndërrua  në legjendë…)

Lindi në një ditë me rreze dielli
që ranë me gëzim mbi dritaret e shtëpisë.

E pagëzuan me emrin Agim –
agim i mëngjeseve
të dëlira e të bardha.

Poet me shpirt të lirë,
ushtarak me disiplinë,
luftëtar legjendar në fushëbeteja.

Kur plagët e Atdheut u hapën sërish,
ti u ktheve si shqiponjë në folenë e lashtë,
si dikur Gjergj Kastrioti Skënderbeu,
për të mbrojtur nderin dhe lavdinë
e Dardanisë dhe Arbërisë.

Flakëve – me flakë iu përgjigje,
si rrufe mbi malet e Kosovës.

U bëre shkëmb në Koshare,
aty ku vetëm pushka foli
për lirinë e kombit.

Me gjakun gurrë të djemve shqiptarë
u rrënuan muret e hekurta
që ndanë vëllain me vëlla
pothuaj një shekull.

U këputën prangat e robërisë
që djali e vajza shqiptare
të ecin lirshëm
drejt Shqipërisë.

Përherë krenare:
Prishtina, Shkupi, Presheva,
Ulqini dhe Tirana.

Agim Ramadani – Katana,
lum që të lindën
babai dhe nëna.

Emri yt – kurrë nuk shuhet
e as kurrë nuk perëndon,
dritë që historinë e kombit ndriçon.

Arif Ejupi
Gjenevë, 5 prill 2026

Një valë intensive rëre shkretëtire po shkon drejt Zvicrës: kulmi pritet midis të premtes dhe fundjavës

 “Ndoshta do të jetë më e kuqe se zakonisht” 

Qielli po merr një nuancë të verdhë, dhe lindjet dhe perëndimet e diellit janë më spektakolare. 

VOAL- Pluhura  me nuanca portokalli në të kuqe dhe atmosfera surreale po mbërrijnë në qiellin zviceran. Një valë intensive pluhuri Saharian po shkon drejt Zvicrës: kulmi pritet këtë fundjavë, duke sjellë qiell me re, dukshmëri të reduktuar dhe “shije rëre” të mundshme që do të ndotin makinat dhe sipërfaqet. “Sipas MeteoSwiss, nuk shohim asgjë jashtëzakonisht të ndryshme nga kohët e tjera kur pluhuri Saharian është në ajër”, shpjegon Giada Rossi e ekipit editorial të motit të RSI. “Mund të jetë më e kuqe se zakonisht, por depozita përcaktohet edhe nga sasia e shiut që do të bjerë. Sa më shumë shi, aq më pak depozitë do të shihni”, vazhdon Giada Rossi. Ngjarjet e pluhurit Saharian kontribuojnë ndjeshëm në rritjen e përqendrimeve të aerosoleve. Falë matjeve të vazhdueshme të bëra në Jungfraujoch, këto ngjarje tani mund të zbulohen me saktësi. 

(Kushtuar nënave gjakovare)

Nënë gjakovare, shqiponjë mbi Çabrat,
gurrë burimi e Erenikut.
Djemtë dhe vajzat e tua,
tmerr për armikun.

Mbaje kokën lart,
ndjehu krenare,
të vetmin djalë Atdheut ia fale,
të njeh e gjithë bota,
nënë gjakovare.

Gjaku i fëmijëve të tu,
dritë për Gjakovën
dhe Kosovën.

Nënë gjakovare,
nënë e një dhembjeje të madhe,
që rëndon si plumb në zemër,
gjakun e bijve e bijave të saj
kurrë nuk e harron, gjithnjë krenare,
simbol i nënës së vërtetë shqiptare.

Arif Ejupi
Gjenevë, 23 mars 2026

 Fëmijët e familjes Jashari , të vrarë nga forcat serbe në këto ditë marsi të vitit 1998; e vetmja e mbijetuar Besarta.
Në tokën e vet, në shtëpinë e vet, pragun e së cilës e mbrojtën burrat dhe gratë e familjes.
Lufta e Kosovës e shpjeguar pa nevojë për më shumë fjalë.

Derë e mikpritjes dhe e bujarisë,
derë burrash të besës e të qëndresës,
derë që s’ia njeh frikën flakës as barotit,
derë stërnipësh të Gjergj Kastriotit.

Derë e Jasharajve,
nderi i kombit.

Me shpirt e zemër,
ushtarë të lirisë,
yje të Dardanisë.

Djem petritë,
fëmijë engjëllorë,
vasha trimëresha,
nëna zemërguri.

Madhërishëm mbi varre u valon
flamuri.

Prehuni të qetë,
jeni burim
i krenarisë dhe i nderit,
jeni rreze dielli.

Me gjakun tuaj shkruat historinë
dhe rrënuat murin ndarës
Kosovë–Shqipëri.

—
Arif Ejupi
Gjenevë, mars 2026

 Berna synon të shpjegojë qëndrimin e saj mbi dënimin me vdekje pas vendimit të parlamentit izraelit për të zgjeruar përdorimin e tij

VOAL- Ambasadori izraelit në Zvicër është thirrur nga Departamenti Federal i Punëve të Jashtme (EDA) këtë javë. Berna synon të shpjegojë qëndrimin e saj mbi dënimin me vdekje, pas miratimit nga parlamenti izraelit të një ligji që zgjeron përdorimin e tij. Ambasadori e mbron këtë ligj. SonntagsBlick raportoi për herë të parë thirrjen.

Konfirmimi ka ardhur nga EDA. Tim Enderlin, kreu i Divizionit të Paqes dhe të Drejtave të Njeriut, ka folur tashmë me ambasadorin izraelit në Bern, Tibor Schlosser. Në takimin e planifikuar për këtë javë, ai do të përshkruajë personalisht qëndrimin e Zvicrës, i cili “hedh poshtë – siç thuhet nga EDA – dënimin me vdekje kudo dhe në të gjitha rrethanat, pasi është i papajtueshëm me të drejtën për jetë dhe dinjitet njerëzor”. Prandaj, Zvicra i bën thirrje Izraelit të përmbushë plotësisht detyrimet e tij ndërkombëtare, duke përfshirë ndalimin e diskriminimit (kritikët thonë se zgjatja e ligjit prek në mënyrë efektive vetëm palestinezët), sundimin e ligjit dhe garancitë procedurale.

Thirrja e ambasadorit izraelit konsiderohet një masë e ndrojtur nga Këshilli Socialist i Shteteve Carlo Sommaruga. “Është një gjest simbolik, por plotësisht joproporcional me seriozitetin e situatës në Izrael”, tha ai për RTS. “Ka prova të mjaftueshme”, shtoi ai, “për të justifikuar tërheqjen e ambasadorit zviceran në Izrael”. “Tërheqja do të ishte një masë shumë radikale”, sipas parlamentarit të krahut të djathtë Mauro Poggia, i cili beson se Zvicra nuk duhet të jetë e para që vendos sanksione, por as nuk duhet të hezitojë dhe duhet të tregojë qartë shkeljen e vazhdueshme të së drejtës ndërkombëtare.

Tibor Schlosser, në një intervistë të botuar të martën nga gazetat e grupit Tamedia, e mbrojti ligjin si vendim sovran të Izraelit. “E kuptoj pikëpamjen e Zvicrës”, tha ai, “por në Izrael, i kushtohet vëmendje edhe dinjitetit të viktimave të terrorizmit dhe familjeve të tyre, si dhe parandalimit të sulmeve të mëtejshme terroriste”. Një dënim me burgim të përjetshëm, sipas Schlosser, nuk do të ishte një pengesë e mjaftueshme; përkundrazi, të burgosurit e dinë se do të lirohen në shkëmbimin e ardhshëm të pengjeve. RSI

Me rastin e ndërrimit të jetës dhe kalimit në Përjetësi të famulltarit të Kishës Katolike “Shna Ndout” në Gllogjan të Pejës, DON KELMEND SPAQI, Meshtar i përkushtuar për bamirësi ndaj Kombit e Atdheut në veçanti dhe Besimit në përgjithësi, Shoqata Humanitare”FAMILJA NDIHMON FAMILJEN” dhe Bashkimi i Intelektualëve Shqiptarë në Zvicër, shprehin ngushëllimet më të sinqerta për familjen Spaqi, për besimtarët dhe bashkëpunëtorët e tij.

Të gjithë të pikëlluarit paqin pranë qëndresen e arsyeshme në këto qaste dhimbjeje dhe pikëllimi tue i përballua ato me dinjitet e krenari e tue kujtuar e nderuar veprimtarinë e tij, njerëzore, profesionale e mbi të gjitha atdhetare.

Kosova Dardane dhe mbarë populli shqiptarë do ta kujton përherë e s’do ta harron asnjë herë brez pas brezi, DON KELMEND SPAQIN i cili e shëndrroi Kishën e Gllogjanit të Pejës në një strehimore sigurie për qindra banorë shqiptarë që ndiqeshin për t’u vrarë e masakruar nga forcat ushtarake e paramilitare serbe gjatë viteve 1998-1999 siç ndodhnin vrasje e masakrime anë e këndë Kosovës në atë kohë. Ai, vet doli në mbrojtjen e të strehuarëve në Kishë gjatë bisedimeve me serbët dhe u shpreh: ” Nuk ka këtu as katolik as musliman, ka njerëz të pa fajshëm. Bëni çka të doni, kjo është nga unë.Pushkatomni më së pari mu, e krejt stafin këtu, atëherë mundeni me i prek ata.” Dhe ishte vendimi i tij për t’u rënë kambanave të kishës për të njoftuar kohën e iftarit dhe syfyrit për bashkëkombësit myslimanë gjatë muajit të Ramazanit.

Në vitin 1990 ka përkrah e ndihmuar aksionin gjithëpopullor “Familja ndihmon familjen”FNF”

Familjarët paqin qëndresën e arsyeshme dhe rujatshin përherë kujtimet më të mira për jetën dhe veprimtarinë e tij, për bamirësi dhe atdhetarizem.

I nderuari DON KELMEND SPAQI, pusho i qetë në përjetësi. Dheu i Atdheut u shërbeft si mbulojë dhe roje në ruajtjen e veprimtarisë tuaj atdhetare dhe shërbeft si shembull për bamirësi e atdhetarizem brez pas brezi.

Për Shoqatatë: Abas Fejzullahi

2026-04-03

Solothurn Zvicër