VOAL

VOAL

Rekuiem për Kristaq Dhamon – Një ditë do vinte, por brenga është e madhe…Nga Përparim Kabo

August 15, 2022
blank

Komentet

blank

“Doktori i mrekullive”/ Dr.Besnik Mustafaj është ortopedi i spitalit rajonal Shkodër…. Nga Ramazan Çeka

 

DOKTORI I MREKULLIVE

Një ditë e zakonshme me një mjek të jashtëzakonshëm.

Le të përmendim dhe të ndriçojmë shembujt më të mirë nga jeta jonë, heronjtë e vërtetë dhe të devotshëm, në vend të kriminelëve që mbushin çdo ditë kronikat e zeaza.

Kur ndjehesh mirë me shëndet është normale që të mos kujtohesh për shërbimin e mjekut, ama është krejtësisht e kundërta që, kur nuk ndihesh mirë, të kujtohesh për të.

Të tilla raste i hasim shpesh. Kështu më ndodhi edhe mua pak ditë më parë dhe ky rast për të cilin do të shkruaj më poshtë, më nxiti që ta sjell në vëmëndje të lexuesit me anë të këtij shkrimi. Në fakt nuk është hera e parë që shkruaj për mjekët e mrekullueshëm të qytetit të Shkodrës, ashtu siç nuk është hera e parë që shkruhet për Dr.Besnik Mustafaj.

Më herët kam shkruar për mjeken e paharruar Zyliha Kraja, por edhe për ata që sot janë në detyrën e tyre humanitare: Dr.Ardian Dajti, Dr. Luan Bajri, Dr.Lindita Dibra, si dhe për një mjek të mrekullueshëm që jeton dhe punon në Amerikë, për Dr. Bari Ceka, i cili është mik i të gjithë shqiptarëve që jetojnë e punojnë atje.

Kësaj here mora përsipër të shkruaj për Dr.Besnik Mustafaj, ortoped në Spitalin Rajonal në Shkodër, me të cilin kam patur njohje shoqërore, por edhe eksperienca personale, vlerësimet e të cilave i kam gjetur edhe në opinionin e bashkëqytetarëve të mi, si një mirënjohje të jashtëzakonshme për punën dhe përkushtimin e tij ndaj pacientit.

Të gjithëve iu uroj suksese në misionin e tyre humanitar, duke përfshirë në këtë shkrim edhe të mrekullueshmin Dr.Besnik Mustafaj, që nuk ndreq e drejton vetëm kocka, por edhe shpirtra, fjalët e të cilit janë pasqyrë e betimit që ka bërë si mjek.

Dr.Besnik Mustafaj është ortoped në spitalin rajonal të Shkodrës, me të cilin kam pasur rastin të njihem personalisht, ku vlerësimet e mia personale kanë qenë në unison me opinionin e bashkëqytetarëve të mi dhe po të ishte momenti për t’i dhuruar këtij mjeku një çertefikatë vlerësimi, motivacioni do të ishte: Mirënjohje të jashtëzakonshme për punën dhe përkushtimin e tij ndaj pacientit.

Ishte një ditë e dielë e këtij gushti dhe një ditë e zakonshme pushimi për mjekun tonë të nderuar Besnik Mustafaraj dhe duke qenë një ditë vere, ashtu si gjithë qytetarët edhe ai kishte planifikuar ta kalonte një ditë pushimi diku në bregdet me familjen e tij. Unë pikërisht këtë të diel kisha lënë takim me një mik të afërt, i cili kishte ardhur nga Amerika për të kaluar pushimet në vendlindjen e tij, në Krajë.

Ishe dita e fundit e pushimeve që kishte planifikuar miku im nga Kraja Mirsad Kovaçi, i cili të nesërmen do të udhëtonte për Amerikë dhe pikërisht këtë të diel në mëngjes më telefonoi, duke më treguar se kishte një problem urgjent shëndetësor, të cilin, sipas miqve të tij mund t’ia zgjidhte një mjek shumë i njohur e shëmë i mirë në Shkodër.

Bëhej fjalë për mjekun e mrekullueshëm ortoped Dr. Besnik Mustafaj. Me një lloj krenarie të lindur nga respekti ndaj këtij mjeku i them që e njoh shumë mirë dhe i flas për të me një vlerësim të jashtëzakonshëm.

Unë kontaktova me doktorin dhe pasi ai u njoh me këtë problem shëndetësor të mikut tim Mirsad Kovaçi, më befasoi me fjalët e tij: “Ju pres në spital në orën 12:00”. Unë e dija shumë mirë se ai e kishte ditë pushimi.

“Rruga vade s’ka” thotë një shprehje popullore shkodrane. Ne nuk arritëm të shkonim në orar në spital, për shkak të trafikut të madh në doganën e Muriqanit, por Dr. Besniku, ashtu siç e ka emrin i kishte qëndruar besnik fjalës së dhënë. Ai na priti me durim, por edhe me mirëkuptim, sepse ishte në dijeni të situatës në kufi.

Dy fjalë përshëndetje i lanë vendin vizitës mjeksore që Dr. Besniku i bëri mikut tim nga Kraja me aq përkushtim e profesionalizëm, ku pas këshillave që mjeku e ndjen detyrë t’i japë, i dha edhe receten e nevojshme të mjekimit.

Ky takim mjek-pacient pësoi një “thyerje” të vogël. Miku im Mirsad Kovaçi tentoi disa herë ta paguante këtë vizitë, duke e lidhur me shumë gjëra që kanë të bëjnë me profesionin e mjekut, duke e lidhur atë me pritjen e gjatë, me privimin e një dite pushimi, por duke harruar se Dr. Besniku ishte aty sepse e ndjente për detyrë, jo si përfaqësues i emrit të tij, por si përfaqësues i profesionit të tij. “Sot ju patët nevojë për mua, na u drejtua ai, nesër mund të kem unë nevojë për ju”.

Unë e kisha provuar këtë situatë dhe gjithmonë isha ndjerë mirë në marrëdhëniet me këtë mik doktor, por u ndjeva shumë më mirë kur pash buzëqeshjen mirënjohëse të Mirsadit, që ishte shprehja më e bukur e falenderimit.

“Ky doktor mor Zan, të shëron dhe pa ilaçe”, – më tha Mirsadi tek po largoheshim nga spitali dhe vazhdonte të përsëriste fjalët e Dr. Besnikut që sot nuk erdha në spital me krye vizitë mjeksore, por erdha vetëm për ju, pasi mora vesh, se nesër do të udhëtosh për Amerikë.

Ne u larguam nga spitali me një respekt të veçantë për këtë mjek relativisht të pjekur në moshë, por edhe në profesion, por njëkohësisht të bindur se këta djem e vajza janë bijtë tanë, të cilët si në çdo sferë të jetës do të zevendësojnë brezat e mrekullueshëm që kanë lënë gjurmë dhe emër në këtë mision kaq njerëzor.

Faleminderit Dr. Besniku, Doktori i mrekullive.

Ramazan Çeka (Shtator 2022)

blank

Angela Merkel boton librin për jetën e saj personale dhe politike!

Ish-kancelarja gjermane Angela Merkel, e cila ishte në pushtet për 16 vjet, ka planifikuar të publikojë kujtimet e saj politike në vjeshtën e vitit 2024, njoftoi sot botuesi i saj.

 

“Kujtimet, të shkruara së bashku me këshilltaren e saj politike, Beate Baumann, do të ofrojnë një pasqyrë ekskluzive të jetës personale dhe veprës politike të Merkelit”, thanë botuesit e “Kiepenheuer & Witsch”.

Në një deklaratë Merkel shkroi: “Mezi pres të pasqyroj vendimet qendrore dhe pikat kryesore të karrierës sime politike në librin tim, të shkruar së bashku me Beate Baumann, dhe gjithashtu, t’i bëj ato të kuptueshme për një publik të gjerë, duke iu referuar historisë sime personale”.

Merkel, 68 vjeç, nuk kandidoi për rizgjedhje në Bundestag shtatorin e kaluar. Partia e saj konservatore humbi ndaj Social Demokratëve dhe ajo u pasua si kancelare nga Olaf Scholz.

Kerstin Gleba e shtëpisë botuese “Kiepenheuer & Witsch” tha se Merkel e kishte udhëhequr vendin përmes krizave dramatike duke i dhënë formë politikës dhe shoqërisë gjermane dhe ndërkombëtare në një mënyrë unike përmes veprimeve dhe qëndrimeve të saj.

Gleba tha se kujtimet e Merkelit ishin një dokument i rëndësishëm i historisë bashkëkohore ndërkombëtare.gsh

blank

Të gjitha të fshehtat e marrëdhënies së ndërlikuar mes Mbretëreshës Elizabeth dhe Princeshës Diana

Shumica prej nesh mendojnë se e dimë marrëdhënien e Princeshës Diana me Mbretëreshën Elizabeth, e cila vdiq të enjten në moshën 96-vjeçare, nga ajo që shohim në serialin televiziv “The Crown”. Por, si me shumë gjëra, historia e vërtetë është më e ndërlikuar.

Mbretëresha Elizabeth – Princesha Diana: Një marrëdhënie “e ftohtë – e nxehtë”

Në radhë të parë, Diana nuk ishte aspak ndërhyrëse. Mbretëresha Elizabeth ishte kumbarja i vëllait më të vogël të Dianës, Charles Spencer, dhe babai i Dianës – Viscount Althorp ishte oficeri i Mbretëreshës.

Princesha Diana dinte të sillej me familjen mbretërore, sipas New York Post, megjithëse Andrew Morton, autor i librit zbulues të vitit 1992 Diana: Her True Story, pranon se ajo kishte frikë nga vjehrra e saj në ditët e para.

“Ajo mbajti ceremoni formale, duke u përkulur thellë sa herë që takoheshin, por në të kundërtën mbante distancë”, ka shkruar ai.

Libri i Morton, i njohur tashmë gjerësisht si ‘kujtimet e hakmarrjes’ të Princeshës Diana, zbuloi detaje tronditëse nga brenda martesës së trazuar dhe tregoi se si Diana dhe Charles ishin një mospërputhje që në fillim.

Princesha Diana gjeti pak gjëra të përbashkëta me të fejuarin e saj. Duke dyshuar se Princi Charles kurrë nuk e kishte përfunduar vërtet marrëdhënien e tij me Camilla, princesha iu nënshtrua depresionit dhe bulimisë. Askush nuk i erdhi në ndihmë, siç vëren biografia mbretërore Ingrid Seward në librin e saj Mbretëresha dhe Di.

Pas dasmës, raportoi Seward, mbretëresha tregoi më shumë “kuptim ndaj vështirësive të Dianës” dhe ata zhvilluan një lidhje të fortë. Diana madje një herë i tha Seuardit se “Unë kam vjehrrën më të mirë në botë”.

Por ndërsa marrëdhënia e Dianës dhe Charles u bë gjithnjë e më e tensionuar, po ashtu edhe marrëdhënia e saj me Mbretëreshën. Seward shkroi se si monarkja i frikësohej vizitave të paplanifikuara të princeshës emocionale. “Një shërbëtor tha: “Princesha qau tre herë në gjysmë ore, ndërsa priste të flisnin.” Mbretëresha u përgjigj: “E kisha për një orë dhe ajo qante pa pushim”.

Mbretëresha Elizabeth padyshim donte të ndihmonte nusen e saj, por ajo nuk e dinte se si. “Për Princeshën Diana, kishte një shpresë që në njëfarë mënyre Mbretëresha do të ndërhynte për t’i rregulluar gjërat përsëri në martesën e tyre,” tha sekretari personal i Princeshës Diana, Patrick Jephson për dokumentarin e Channel 5 Two Golden Queens.

Vdekja tronditëse e Princeshës Diana, në një aksident automobilistik në vitin 1997, tronditi plotësisht familjen mbretërore. Brown përshkroi se si humbja e një ikone të dashur kombëtare dhe nënës së dy nipërve të saj, duke përfshirë mbretin e ardhshëm ishte një “përzierje traumatike e publikut dhe privates” për Mbretëreshën.

Roli i saj si një figurë simbolike dhe e heshtur u përmbys . Ndërsa reagimi i saj fillestar ishte mbyllja e gojës në Balmoral dhe ngushëllimi i nipërve të saj, publiku kërkoi të kundërtën. Titujt e tabloideve bërtisnin “Na trego se kujdesesh!” dhe ata po i kërkonin Mbretëreshës të kthehej në Londër dhe të urdhëronte që Flamuri i Unionit të valonte në gjysmështizë mbi Pallatin Buckingham.

Pranohet gjerësisht se kjo ishte e vetmja herë në të gjithë mbretërimin e Mbretëreshës që ajo diagnostikoi gabimisht gjendjen shpirtërore të kombit. /abcnews.al

blank

Mbreti Charles- Ngjarjet dhe historitë e errëta që formësuan jetën e monarkut të ri

Me ndarjen e nga jeta të Mbretëreshës Elizabeth II, kurora mbretërore pritet t’i kalojë të birit të saj Princit Charles.

Kush është Charles?

Sky News në një artikull të gjatë ndan historinë e monarkut të ri të Britanisë, ku paraqet ngjarjet në jetën e tij që do të formësojnë edhe mbretërimin e Charles.

Charles kaloi shtatë dekada si i pari në radhën e fronit, trashëgimtari më jetëgjatë në historinë britanike.

Tani, ai më në fund bëhet mbret pas vdekjes së nënës së tij, Mbretëreshës Elizabeth II. “E gjithë jeta e tij e ka përgatitur atë për këtë rol”, thotë komentatori mbretëror Christopher Warwick për Sky News.

“Ajo që ai duhet të shmangë, pasi Mbretëresha ka bërë mrekullisht mirë, është polemika. Ai nuk mund të shihet si një kryetar shteti politikisht ndërhyrës, kjo është rruga drejt katastrofës”, shton ai.

Një ambientalist i pasionuar, Charles ka premtuar të mos përzihet në çështjet për të cilat ndihet fort si mbret, pasi ka qenë i hapur për një sërë temash në të kaluarën – nga ndryshimet klimatike dhe mjekësia alternative, e deri te media.

Fëmijëria dhe thyerja e traditës mbretërore
Charles lindi në Buckingham Palace më 14 nëntor 1948, gjatë mbretërimit të gjyshit të tij George VI.

Një deklaratë u postua në parmakët e pallatit pak para mesnatës, duke njoftuar se Princesha Elizabeth kishte lindur një djalë të quajtur Charles Philip Arthur George.

Babai i tij, Duka i Edinburgut, nuk ishte i pranishëm për lindjen. Në moshën tre vjeçare, Charles u bë trashëgimtar pas vdekjes së George VI.

Ai mori pjesë në kurorëzimin e nënës së tij në Westminster Abbey, i ulur mes gjyshes së tij të ve, Nënës Mbretëreshë, dhe tezes së tij, Princeshës Margaret.

Ndryshe nga trashëgimtarët e mëparshëm të fronit që mësoheshin nga mësues privatë, Mbretëresha dhe Princi Philip vendosën që djali i tyre i madh të shkonte në shkollë, por kishte kohë të vështira përpara për të riun mbretëror.

‘Është ferr absolut’
Thuhet se Charles e përshkroi shkollën me konvikt Gordonstoun në Moray, Skoci, si “Colditz me fustanellë”, duke e krahasuar me kampin e të burgosurve të luftës Colditz Castle, pasi ai u bullizua pa mëshirë atje.

Thuhet se princi i ri i ka shkruar në shtëpi mbretëreshës, duke i thënë: “Unë mezi fle në shtëpi sepse gërhij dhe më godasin në kokë gjatë gjithë kohës. Është ferr absolut.”

Charles tregoi aftësitë e tij në dramë në shkollë ndërsa luajti rolin kryesor në një produksion të Makbethit të Shekspirit në vitin e tij të fundit.

Ai kaloi gjashtë nivele O përpara se të merrte nivelet A, duke arritur një B në histori dhe një C në frëngjisht.

Charles theu traditën mbretërore kur shkoi menjëherë në universitet pas kalimit të provimeve të nivelit A në vend që të bashkohej me forcat e armatosura.

Ai studioi arkeologji dhe antropologji në vitin e tij të parë në Kembrixh, përpara se të kalonte në histori për pjesën e mbetur të studimeve.

Duke luajtur disa instrumente në shkollë, ku përfshihet edhe pianoja, Charles performoi violonçelin në një koncert simfonik ndërsa ishte në universitet.

Në vitin 1969, Charles mori zyrtarisht titullin e lidhur më ngushtë me të, Princi i Uellsit, pasi kishte kaluar një mandat në universitet në Aberystëyth ku mësoi të fliste uellsisht.

Ai u bë trashëgimtari i parë i fronit që fitoi një diplomë universitare kur iu dha 2:2 nga Kembrixhi në 1970.

Karriera ushtarake dhe ndjekja e gjurmëve të Princit Philip
Pas stërvitjes me RAF, Charles ndoqi hapat e babait të tij duke nisur një karrierë detare. Princi iu nënshtrua një kursi gjashtë-javor në Dartmouth përpara se të shërbente në shkatërruesin e raketave “HMS Norfolk” dhe dy fregata.

Ai u kualifikua si pilot helikopteri dhe ishte anëtari i parë i familjes mbretërore që përfundoi kursin e trajnimit të Regjimentit të Parashutës.

Për nëntë muajt e tij të fundit në marinë, princi mori komandën e gjuetarit të minave bregdetare “HMS Bronington”.

Romanca me Dianën dhe dasma mbretërore
Në rininë e tij, Charles ishte i lidhur në mënyrë romantike me një numër grash dhe dikur u quajt “beqari më i përshtatshëm në botë”.

Thuhej se xhaxhai i tij, Lordi Mountbatten, e kishte këshilluar: “Në një rast si i yti, njeriu duhet të mbjellë tërshërën e tij të egër dhe të ketë sa më shumë punë që të mundet përpara se të stabilizohet”.

Princi ishte 21 vjeç kur takoi për herë të parë Camilla Parker Boëles (atëherë e njohur si Camilla Shand) në një ndeshje polo në Ëindsor.

Megjithatë, vendimi i tij për të hyrë në Marinën Mbretërore vitin e ardhshëm prishi marrëdhëniet e tyre në zhvillim dhe ajo u martua me Majorin Andreë Parker Boëles, një mik i Charles, në 1973.

Charles u takua për herë të parë me Lady Diana Spencer, 16-vjeçare në vitin 1977. Në atë kohë, princi 29-vjeçar thuhet se po dilte me motrën e saj më të madhe, Sarah.

“Më kujtohet se mendoja se si 16-vjeçare ishte shumë e gëzuar, argëtuese dhe tërheqëse”, tha më vonë Charles për Dianën.

“Dua të them, ishte e gjallë dhe plot jetë dhe gjithçka”, thoshte ai

Pas tre vitesh romanca e tyre filloi dhe u zhvillua shpejt, ndërsa Charles e zbuloi në shkurt 1981.

I pyetur nëse ata ishin “të dashuruar” gjatë një interviste televizive pas lajmeve për fejesën e tyre, Diana u përgjigj: “Sigurisht”, përpara se Charles të përgjigjej me fjalët: “Çfarëdo që do të thotë dashuri”.

Princesha më vonë tha se ishte “absolutisht e traumatizuar” nga përgjigja e tij.

Çifti lidhi martesën në një ceremoni luksoze në Ëestminster Abbey më 29 korrik 1981 – një ngjarje e ndjekur nga rreth 750 milionë njerëz në mbarë botën.

“Ne ishim tre në këtë martesë”: Lidhja me Camilla dhe ndarja nga Diana
Charles dhe Diana mirëpritën fëmijën e tyre të parë, William, në qershor 1982, i ndjekur nga fëmija i tyre i dytë, Harry, i cili lindi në shtator 1984.

Ai krijoi një precedent duke qenë babai i parë mbretëror që ishte i pranishëm në lindjet e fëmijëve të tij.

Por problemet në martesën e çiftit u bënë shumë shpejt të dukshme. Diana e dinte që Charles dhe Camilla kishin një lidhje, të cilën e rrëfyeu në intervistën për Panorama në vitin 1995: “Ishin tre në këtë martesë, kështu që ishte pak e mbushur me njerëz”.

Princesha tha se në vitin 1986, ajo ishte “thellësisht e dashuruar” me dikë tjetër – që mendohej se ishte oficeri i mbrojtjes mbretërore Barry Mannakee – dhe më vonë ajo filloi një lidhje pesëvjeçare me Major James Heëitt, i cili kishte qenë instruktori i saj i kalërimit.

Kishte thashetheme të gjata se Hewitt ishte babai i Harrit – diçka që vetë Hewitt e ka mohuar.

Në nëntor 1992, Princi dhe Princesha e Uellsit vizituan Korenë e Jugut në një udhëtim zyrtar së bashku, por ata u quajtën “Glums” nga shtypi tabloid për shkak të paraqitjeve të tyre të pakënaqura.

Një muaj më vonë, kryeministri i atëhershëm John Major njoftoi në parlament se Charles dhe Diana po ndaheshin.

Princesha e Uellsit më vonë tha se ndjeu “trishtim të thellë” për vendimin e tyre dhe ata “kishin luftuar për ta mbajtur martesën, por padyshim që të dyve po na mbaronte durimi”.

Menjëherë pas ndarjes së tyre, u publikua një transkriptim i një bisede telefonike pasionante mes Charles dhe Camilla-s, e regjistruar në vitin 1989, duke zbuluar detaje intime të marrëdhënies së tyre – me skandalin e quajtur “Camillagate”.

Charles më vonë tha se ai kishte qenë besnik ndaj Dianës derisa martesa “u prish në mënyrë të pakthyeshme”.

Dyshja u divorcuan në gusht 1996.

Vdekja e Princeshës Diana
Një vit pas divorcit me Charles, Diana vdiq në një aksident automobilistik në Paris së bashku me partnerin e saj Dodi Fayed dhe shoferin Henri Paul.

Charles ia njoftoi lajmin William dhe Harry-t, atëherë përkatësisht 15 dhe 12 vjeç, dhe fluturoi në Paris me motrat e Dianës për të shoqëruar trupin e saj në Britani.

Princi i Uellsit dhe Familja Mbretërore u përballën me kritika për qëndrimin në pronën e tyre Balmoral në Skoci për një javë pas vdekjes së Dianës.

Por Harry më vonë tha se babai i tij “u përpoq të bënte më të mirën dhe të sigurohej që ne të mbroheshim dhe të kujdeseshim”, duke shtuar: “Ai po kalonte gjithashtu të njëjtin proces pikëllimi”.

Në funeralin e Dianës, Charles, William dhe Harry ecën pas arkivolit – së bashku me Princin Philip dhe vëllain e Dianës Earl Spencer – ndërsa makinat e funeralit po kalonin rrugën nëpër Londër.

William më vonë e përshkroi përvojën si “një nga gjërat më të vështira që kam bërë ndonjëherë”, dhe Harry tha se asnjë fëmijë “nuk duhet kërkuar të bëjë” atë që ata bënë.

Marrëdhënia me Camilla dhe martesa e dytë
Charles dhe Camilla – e cila u divorcua nga Andreë Parker Boëles në 1995 – u fotografuan si çift për herë të parë në hotelin Ritz të Londrës në janar 1999.

Rasti, një festë për ditëlindjen e 50-të për motrën e saj Annabel Elliot, sinjalizoi se lidhja e tyre e gjatë e dashurisë tashmë ishte “zyrtare”.

Ata u fejuan në shkurt 2005 kur Charles i dhuroi Camilla-s një unazë fejese që i përkiste nënës së tij.

Mbretëresha dhe Duka i Edinburgut nuk morën pjesë në ceremoninë e martesës civile në Ëindsor’s Guildhall, por ishin në bekimin fetar në katedralen e Shën Gjergjit.

Camilla mori titullin Dukeshë e Cornëall pas martesës.

Shënimet e ‘merimangës së zezë’ dhe polemika të tjera
Marrëdhënia shpesh e tensionuar e Charles me median u kap në një moment të pambrojtur në vitin 2005 gjatë një telefonate me djemtë e tij në një vendpushim skish në Zvicër.

Pasi reporteri i BBC-së, Nicholas Witchell e pyeti për martesën e tij të ardhshme me Camilla-n, Charles u dëgjua duke mërmëritur nën zë: “Këta njerëz gjakatarë. Unë nuk mund ta duroj atë njeri. Dua të them, ai është kaq i tmerrshëm, ai është me të vërtetë i tillë”.

Ndërkohë, gazeta TheGuardian u përfshi në një betejë ligjore 10-vjeçare për të marrë letrat që Charles u kishte dërguar ministrave të qeverisë.

Shënimet – të njohura si shënimet e “merimangës së zezë” për shkak të dorëshkrimit të veçantë të princit – zbuluan se Charles kërkonte gjithçka, nga veprimet urgjente për të përmirësuar pajisjet për trupat që luftojnë në Irak deri te disponueshmëria e ilaçeve bimore alternative në Mbretërinë e Bashkuar.

Në vitin 2014, Charles shkaktoi një grindje diplomatike pasi ai e krahasoi presidentin rus Vladimir Putin me diktatorin nazist Adolf Hitler.

Gjatë një udhëtimi në Kanada, princi i tha një gruaje hebreje që iku nga Polonia gjatë Luftës së Dytë Botërore se në Ukrainë “Putini po bën pothuajse të njëjtën gjë si Hitleri”.

Kishte më shumë polemika në vitin 2021 pasi Clarence House këmbënguli që Charles “nuk kishte njohuri” për një ofertë të supozuar nga ish-ndihmësi i tij për të ndihmuar një biznesmen saudit të siguronte një nder.

Michael Faëcett dha dorëheqjen si shef ekzekutiv i Fondacionit të Princit pas pretendimeve se ai ofroi të ndihmonte Mahfouz Marei Mubarak bin Mahfouz të siguronte një CBE nderi dhe nënshtetësi britanike.

Zoti Mahfouz pretendohej se kishte dhuruar shuma të mëdha për projektet e restaurimit me interes të veçantë për Charles dhe ai kishte marrë CBE në fund të 2016.

Titulli gjysh dhe marrja përsipër e detyrave të Mbretëreshës
Para lindjes së Princit George në vitin 2013, Charles tha se perspektiva për t’u bërë gjysh kishte nxitur bindjet e tij mjedisore, sepse ai nuk donte të “përdorte një botë gjithnjë e më jofunksionale”.

Ai tani ka pesë nipër e mbesa, George, Charlotte, Louis, Archie dhe Lilibet. Në jetën e mëvonshme të mbretëreshës, dashuria e dukshme e Charles për monarken e pa atë t’i referohej asaj si “nëna” gjatë festimit të ditëlindjes së saj të 92-të në Royal Albert Hall.

Ai gjithashtu mori përsipër më shumë nga detyrat e saj, të tilla si vendosja e një kurore në Cenotaph në Londër në ceremoninë vjetore të së Dielës së Përkujtimit.

Pas vdekjes së Princit Philip në 2021, Charles nderoi “Babain e tij të dashur” dhe vlerësoi “shërbimin e tij të jashtëzakonshëm dhe të përkushtuar ndaj Mbretëreshës”.

Ai drejtoi procesionin në funeralin e babait të tij dhe u shfaq i përlotur gjatë shërbimit, ku ai dhe Camilla u ulën përballë Mbretëreshës, e cila vajtoi vetëm për të respektuar rregullat e COVID.

Përplasja me Harry-n
Marrëdhënia e përkeqësuar e Charles me Princin Harry ka qenë në qendër të vëmendjes vitet e fundit.

Ai e përcolli Meghan-in në korridor në ditën e dasmës së saj dhe Harry-t në vitin 2018, por marrëdhëniet mes Charles dhe djalit të tij më të vogël që atëherë janë acaruar.

Harry e veçoi babanë e tij për kritikat gjatë intervistës bombë të Dukës dhe Dukeshës së Sussex-it me Oprah Ëinfrey pasi ata lanë detyrat e tyre mbretërore dhe u transferuan në Kaliforni.

Harry tha se ai ndihej “me të vërtetë i zhgënjyer” nga babai i tij dhe pretendoi se Charles nuk i kishte pranuar më telefonatat.

“Unë gjithmonë do ta dua atë, por ka shumë lëndime që ka ndodhur dhe unë do të vazhdoj ta bëj një nga prioritetet e mia të përpiqem ta shëroj atë marrëdhënie”, i tha Harry, Oprahs.

Meghan pretendoi se një anëtar i paidentifikuar i familjes mbretërore ngriti “shqetësime” për ngjyrën e lëkurës së Archie para lindjes së tij – me një autor që më vonë pretendoi se ishte Charles ai që kishte spekuluar për ngjyrën e nipit të tij.

Kjo u mohua me forcë nga një burim i pallatit, i cili tha: “Ky është trillim dhe nuk ia vlen të komentohet më tej”.

Charles nuk i është përgjigjur drejtpërdrejt komenteve të Harry-t dhe Meghan-it, por një mik i tha Mail të dielën se ishte “thellësisht i lënduar”.

Kampioni i mjedisit që flet me bimët
Charles foli fillimisht publikisht për shqetësimet e tij mbi ndotjen dhe plastikën dhe ndikimin e tyre në botën natyrore në vitin 1970.

Ai u tall pasi pranoi në vitin 1986 se ai fliste me bimët dhe pemët e tij, duke thënë: “Unë sapo vij dhe flas me bimët, me të vërtetë – shumë e rëndësishme të flas me to. Ato më përgjigjen.”

Por ai u qëndroi komenteve të tij në 2013, duke thënë se tani preferonte të “udhëzonte” bimët e tij.

Përpara samitit COP26 në Glasgoë në 2021, Charles zbuloi se ai drejton Aston Martinin e tij me “verë të bardhë angleze dhe hirrë nga procesi i djathit”.

Charles nuk ha drekë dhe çaji i tij i preferuar është Darjeeling me mjaltë dhe qumësht.

Ai bëri një paraqitje të shkurtër në Coronation Street në vitin 2000 dhe ka paraqitur një parashikim të motit në BBC.

Duka dhe Dukesha e Cornëall u shfaqën gjithashtu në një libër komik “The Beano” në 2013.

Në vitin 1975, Charles u bë anëtar i Rrethit Magjik – shoqëria e magjistarëve të skenës e themeluar në Londër – pasi kaloi audicionin e tij me një truk “kupa dhe topa”.

Ai është president ose mbrojtës i më shumë se 420 organizatave dhe çdo vit bamirësitë e tij mbledhin më shumë se 100 milion £ për kauza të mira.

Ai filloi The Prince’s Trust në vitin 1976 me pagesën e tij prej 7,000 £. Ajo ka shkuar për të ndihmuar më shumë se 875,000 të rinj të pafavorizuar në punësim ose biznes.

A do të jetë Charles një mbret popullor?
Komentatori dhe biografi mbretëror Christopher Warwick beson se Charles do të jetë një mbret popullor që mund të mbretërojë për dekada.

Warwick tha për Sky News: “Unë mendoj se ai është një djalë i shkëlqyer, por ajo që ai nuk ka është e njëjta ngrohtësi dhe karizëm që ka nëna e tij. Ky do të jetë një akt i vështirë për t’u ndjekur”.

Ne kemi parë tashmë se çfarë lloj njeriu është ai, ne e dimë se ku qëndrojnë interesat e tij, çfarë organizatash dhe organesh ai mbështet dhe ne e dimë se çfarë ai përkrah. Ndërsa nuk ka asnjë arsye për të dyshuar se ndonjë prej tyre do të ndryshojë, me përgjegjësitë e monarkisë, kjo do të vendosë një çehre krejtësisht të ndryshme në pjesën tjetër të jetës së tij. Ai tashmë ka pasur kritika në të kaluarën për dërgimin e letrave të tij të shkruara me dorë politikanëve të ndryshëm. Mendoj se do ta dinte si monark, nuk do të ishte në gjendje të kishte një korrespondencë të tillë me ministra. Në përgjithësi, unë mendoj se Charles është një njeri popullor dhe do të jetë një mbret popullor. Duke pasur parasysh jetëgjatësinë e prindërve dhe gjyshes së tij… ai do të kishte ende një mbretërim prej rreth 20 vitesh përpara se Ëilliam të pasonte në fron”, u shpreh Warwick./ Sky News

blank

“E lidhur prej gjaku me mbretëreshën Geraldinë”, Princ Leka publikon foton e rrallë të Nënë Terezës me Mbretëreshën e ndjerë Elizabeth II

Princi Leka Zogu ka reaguar pas lajmit të ndarjes nga jeta të mbretëreshës Elisabeth II.

Me anë të një postimi në Twitter, Princi Leka ndau foton e mbretëreshës në momentin kur dekoroi nënë Terezën me Order of Merit, në vitin 1983.

Preinci leka ka zbuluar gjithashtu se mbretëresha britanike kishte lidhje fisnore me mbretëreshën Geralndinë.

Postimi i plotë:

Madhëria e Saj, Mbretëresha Elizabeth II, prehet sot në paqe pas më shumë se 70 vitesh në shërbim ekskluziv të shtetit, të popullit britanik dhe të 14 kombeve të Commonëealth anembanë rruzullit që e njihnin për sovranen e tyre. Dëshmi e gjallë e mishërimit të sovranitetit kombëtar në aspektin e vet më përbashkues, Elizabeth II përfaqëson mesazhin e pakohshëm të vazhdimësisë së shtetit, të Kurorës, që qëndron i palëkundur me përkushtim dhe vetëdije përballë sfidës dhe pasigurive. E lidhur prej gjakut, ndonëse prej së largu, me Mbretëreshën Geraldinë, ajo do te mbetet një mentor për këdo aspiron t’i shërbejë interesit kombëtar, kudo ku ndodhet, dhe madheshtisë së shtetit që është streha dhe mburoja e shoqërisë.

Më pëlqen që këtë homazh ta shoqëroj me fotografinë e çastit intim kur Mbretëresha dekoroi shqiptaren e madhe Nënë Terezën me Order of Merit, në vitin 1983.

Zoti e pranoftë në mëshirën e tij dhe i priftë mbarë Madhërisë së Tij Britanike, Mbretit Charles III.bw

blank

Ja cila është “pema” e trashëgimisë së familjes monarkike të Britanisë

Pas vdekjes së Mbretëreshës Elizabeth është bërë i ditur edhe pasardhësi i saj i cili do të jetë i biri, Princi Charles i Uellsit. Megjithatë në pemën e familjes mbretërore gjenden edhe pasardhësit e Princit dhe ‘zotërit’ e fronit mbretëror britanik të së ardhmes.

Mbreti Çarls
Lindur: 14 nëntor 1948
I pari në linjën e pasardhësve, Charles ishte monarku britanik në pritje më të gjatë; ai ka qenë trashëgimtari i dukshëm. Princi i Uellsit është trashëgimtari i parë mbretëror që fiton një diplomë universitare.

Diana, Princesha e Uellsit, me të cilën ai ishte i martuar nga viti 1981 deri në 1996. Ata kishin dy fëmijë së bashku: princat William dhe Harry.

blank

Diana vdiq në vitin 1997 pas një aksidenti automobilistik në Paris, së bashku me të dashurin Dodi Fayed dhe shoferin Henri Paul.

blank

Në vitin 2005, Princi i Uellsit u martua me Camilla, dukeshën e Cornwall.

blank

 

Princi William, Duka i Kembrixhit
Lindur: 21.06.1982
Princi Uilliam, rreshti i ardhshëm i fronit pas babait të tij Charles, ka arritur gradën më të lartë arsimore nga çdo anëtar i familjes mbretërore. Ai shërbeu në ushtri nga viti 2006 deri në vitin 2013, duke marrë pjesë në më shumë se 150 operacione kërkim-shpëtimi me helikopterë.

Catherine, Dukesha e Kembrixhit, me të cilën u martua në vitin 2011. Çifti kanë tre fëmijë së bashku: Princi George, 9 vjeç; Princesha Charlotte, 7 vjeç; dhe Princi Louis, 4.

Familja jeton në Adelaide Cottage, një pronë me katër dhoma gjumi në terrenin e Kështjellës Windsor, Berkshire, rreth 25 milje nga Londra. Rezidenca e Kembrixhit në Londër, Kensington Palace, do të mbetet rezidenca kryesore e familjes, megjithatë, një burim mbretëror i tha CNN në gusht.

blank

 

Princi George i Kembrixhit
Lindur: 22 korrik 2013
Kur Princi George mbërriti, ai u bë i treti në radhë për të trashëguar fronin. Nëse ai bëhet mbret pas mbretërimit të gjyshit të tij Princit Charles dhe babait të tij Princit William, George do të jetë monarku i 43-të që nga Uilliam Pushtuesi.

blank

 

Megjithatë, ai po ndjek shkollën Lambrook pranë Windsor së bashku me motrën e tij më të vogël, Charlotte dhe vëllain e tij më të vogël, Louis.

blank

Jeta dhe veprimtaria e Mbretëreshës Elizabeta II

Mbretëresha e Mbretërisë së Bashkuar dhe mbretërive tjera të Komonuelthit

Mbretërimi 6 shkurt 1952 – 8 shtator 2022
Kurorëzimi 2 qershor 1953
Paraardhës George VI
Pasardhës Çarls, Princi i Uellsit
Bashkëshort Princi Filip Duka i Edinburgut (m.1947; vdiq më 2021)

Fëmijë

Çarls, Princi i Uellsit
Anne, Princesha Mbretërore
Princi Andrew, Duka e Jorkut
Princi Edward, Earl i Wessex

Shtëpia Windsor
Baba George VU
Nëna Elizabeth Bowes-Lyon
Lindi Princesha Elizabetë e Jorkut
21 prill 1926
Mayfair, Londër, Mbretëria e Bashkuar

blank

Elizabeta II (Elizabeth Alexandra Mary; lindi më 21 prill 1926 – 8 shtator 2022) ishte Mbretëresha e Mbretërisë së Bashkuar dhe mbretërive të Komonuelthit.

Elizabeta lindi si fëmija i parë i Dukës dhe Dukeshës së Jorkut (më vonë Mbreti George VI dhe Mbretëresha Elizabeth). Babai i saj u ngjit në fron në vitin 1936 pas abdikimit të vëllait të tij, Mbretit Edward VIII, duke e bërë Elizabetën trashëgimtare të supozuar. Ajo u shkollua privatisht në shtëpi dhe filloi të merrte detyra publike gjatë Luftës së Dytë Botërore, duke shërbyer në Shërbimin Territorial Ndihmës. Në nëntor 1947, ajo u martua me Philip Mountbatten, një ish-princ i Greqisë dhe Danimarkës dhe martesa e tyre zgjati 73 vjet deri në vdekjen e Filipit në vitin 2021. Ata patën katër fëmijë: Çarls, Princi i Uellsit, Anne, Princesha Mbretërore, Princi Andrew, Duka e Jorkut, Princi Edward, Earl i Wessex

Kur babai i saj vdiq në shkurt 1952, Elizabeta, atëherë 25 vjeçe, u bë mbretëreshë e shtatë vendeve të pavarura të Komonuelthit: Mbretërisë së Bashkuar, Kanadasë, Australisë, Zelandës së Re, Afrikës së Jugut, Pakistanit dhe Ceilonit, si dhe Kryesusese e Komonuelthit. Elizabeta ka mbretëruar si një monarke kushtetuese përmes ndryshimeve të mëdha politike si Konflikti në Irlandën e Veriut, devolucioni në Mbretërinë e Bashkuar, aderimi i Mbretërisë së Bashkuar në Komunitetet Evropiane, tërheqja e Mbretërisë së Bashkuar nga Bashkimi Evropian, pavarësimi kanadez dhe dekolonizimi i Afrikës. Numri i mbretërive të saj ka ndryshuar me kalimin e kohës ndërsa territoret kanë fituar pavarësinë dhe kanë braktisur mbretërinë, duke përfshirë Afrikën e Jugut, Pakistanin dhe Ceilonin (i riemërtuar Sri Lanka), janë bërë republika. Vizitat dhe takimet e saj të shumta historike përfshijnë një vizitë shtetërore në Republikën e Irlandës në vitin 2011 dhe vizita te ose nga pesë papat.

Elizabeta është monarkja britanike me mbretërimin më të gjatë, kreu femër më jetëgjatë i shtetit në histori, monarkja aktuale më e moshuar dhe më jetëgjatë, dhe kreu më i moshuar në detyrë të shtetit dhe më jetëgjatë. Elizabeta herë pas here është përballur me ndjenjat republikane dhe kritikat e shtypit ndaj familjes mbretërore, veçanërisht pas prishjes së martesave të fëmijëve të saj, annus horribilis në vitin 1992 dhe vdekjes më 1997 të ish-nuses së saj Diana, Princeshës së Uellsit. Megjithatë, mbështetja për monarkinë në Mbretërinë e Bashkuar ka qenë dhe mbetet vazhdimisht e lartë, ashtu si edhe popullariteti i saj personal. Elizabeta vdiq më 8 shtator 2022.

Vdekja

Më 8 shtator 2022, Buckingham Palace njoftoi se Mbretëresha ishte nën mbikëqyrjen mjekësore në Balmoral Castle pasi mjekët shprehën shqetësimin. Deklarata thoshte, “Pas vlerësimit të mëtejshëm këtë mëngjes, mjekët e Mbretëreshës janë të shqetësuar për shëndetin e Madhërisë së Saj dhe i kanë rekomanduar asaj të qëndrojë nën mbikëqyrjen mjekësore. Mbretëresha mbetet e rehatshme dhe në Balmoral.” Katër fëmijët e Mbretëreshës së bashku me nuset e saj, dhe Princi William dhe Princi Harry, udhëtuan për të qenë me të. Vdekja e saj u konfirmua më pas atë mbrëmje, duke vënë në fuqi Operation London Bridge.

Titujt

26 prill 1926-11 dhjetor 1936:Lartёsia e Saj Mbretёrore Princesha Elizabetё e Jorkut
11 dhjetor 1936-20 nentor 1947:Lartёsia e Saj Mbretёrore Princesha Elizabetё
20 nentor 1947 – 6 shkurt 1952: Lartёsia e Saj Mbretёrore Princesha Elizabetё,Dukesha e Edinburgut
Prej 6 shkurt 1952:Lart Madhёria e Saj Mbreteresha E Mbreterisё sё Bashkuar

Mirënjohjet

Medalja e Artë e Lirisë – Kosovë

Shënimet

Si monarke kushtetuese, Mbretëresha është kreu i shtetit, por kompetencat e saj ekzekutive janë të kufizuara nga konventat kushtetuese.

blank

(Video) Mikja jonë e shtrenjtë Eglantina Mandia, Disa mbresa në kujtim të Eglantinës….

Përgatitur nga Eleni Millona, Drita Lazri, Nina Andoni, Sotir Millona me materialet arkivore familjare nga Ardjan Mandia. Mars 2022

blank blank blank blank blank blank blank

blank

 

blank

Më 3 shtator 1947 lindi Mario Draghi, ekonomist, akademik, bankier, politikan dhe shtetar italian

 

 

VOAL- Mario Draghi lindi në Romë më 3 shtator 1947. Ai u diplomua për Ekonomi me 110 lavdi nga Universiteti La Sapienza i Romës në vitin 1970. Ai përfundoi studimet në MIT (Instituti i Teknologjisë në Masachusetts) duke marrë një doktoraturë më 1976.

Nga viti 1975 deri në vitin 1978 ka dhënë mësim si pedagog në universitetet e Trentos, Padovës, Ca ‘Foscari në Venecia dhe në Fakultetin e Shkencave Politike “Cesare Alfieri” të Universitetit të Firences; në këtë të fundit, nga viti 1981 deri në vitin 1991, ka qenë profesor ordinar i ekonomisë dhe politikës monetare.

Në nivel ndërkombëtar, nga viti 1985 deri në vitin 1990, ai ishte drejtor ekzekutiv i Bankës Botërore.

Mario Draghi në vitet ’90

Në vitin 1991 u emërua Drejtor i Përgjithshëm i Thesarit, detyrë të cilën e mbajti deri në vitin 2001.

Gjatë viteve 1990 ka mbajtur poste të ndryshme në Ministrinë e Thesarit Italian, ku është kujdesur për privatizimet më të rëndësishme të kompanive shtetërore italiane (nga viti 1993 deri në vitin 2001 ka qenë Kryetar i Komitetit të Privatizimit).

Gjatë karrierës së tij ai ka qenë në bordet e drejtorëve të bankave dhe kompanive të ndryshme duke përfshirë ENI, IRI, Banca Nazionale del Lavoro dhe IMI.

 

Në vitin 1998 ai nënshkroi aktin e konsoliduar për financat – i njohur edhe si “Ligji i Draghit” (Dekreti ligjor nr. 58, datë 24 shkurt 1998, i cili ka hyrë në fuqi në korrik 1998) – i cili prezanton rregulloren për ofertën e blerjes (oferta e tenderit publik). ) dhe rritja e kompanive të listuara. Telecom Italia do të jetë kompania e parë që do t’i nënshtrohet një oferte tenderi publik nga Olivetti i Roberto Colaninno që do të fillojë epokën e privatizimeve të mëdha. Kjo do të pasohet nga likuidimi i IRI-së dhe privatizimi i ENI, ENEL, Credito Italiano dhe Banca Commerciale Italiana.

Vitet 2000

Nga viti 2002 deri në 2005 Mario Draghi ishte Zëvendës President për Evropën e Goldman Sachs, banka e katërt më e madhe e investimeve në botë. Në fund të vitit 2005 u emërua Guvernator i Bankës së Italisë, i pari me një mandat gjashtëvjeçar, i rinovueshëm vetëm një herë.

 

Më 16 maj 2011, Eurogrupi zyrtarizoi kandidaturën e tij për presidencën e BQE-së (Banka Qendrore Evropiane). Marrëveshja është bërë mes ministrave të eurozonës: emërimi përfundimtar arrin më 24 qershor në vijim. Pasardhësi i tij në krye të Bankës së Italisë është Ignazio Visco, i emëruar në tetor 2011.

Vitet 2010

Në vitin 2012 ai po përballej me spektrin e një krize ekonomike evropiane për të cilën ai zhvilloi një plan afatmesëm të jashtëzakonshëm të injektimit të likuiditetit për bankat, të ashtuquajturin lehtësim sasior (i cili filloi në 2015). I famshëm është fjalimi i tij i 26 korrikut 2012 i cili mbahet mend me fjalët “çfarëdo që të duhet”:

Brenda mandatit tonë, BQE është e gatshme të bëjë gjithçka që duhet për të ruajtur euron. Dhe më besoni do të jetë e mjaftueshme.

[Brenda mandatit tonë, BQE është e gatshme të bëjë gjithçka që duhet për të ruajtur euron. Dhe më besoni do të jetë e mjaftueshme]

Veprimet e tij të vendosura dhe efektive e çuan atë të shpallet njeriu i vitit nga gazetat britanike Financial Times dhe The Times.

Mandati i Mario Draghit si president i BQE përfundon në tetor 2019: ai pasohet nga francezja Christine Lagarde.

Jeta private e Mario Draghit

Ekonomisti italian është i martuar që nga viti 1973 me Maria Serena Cappello – e njohur si Serenella, eksperte në letërsinë angleze. Çifti ka dy fëmijë: Federica Draghi, menaxhere e një kompanie shumëkombëshe në sektorin e bioteknologjisë dhe Giacomo Draghi, një profesionist financiar. Mario Draghi është katolik dhe i përkushtuar ndaj Shën Ignatit të Loyolës.

Vitet 2020

Në shkurt 2021, në një pandemi të plotë globale nga Covid-19 dhe në mes të një krize qeveritare, ai thirret nga Presidenti i Republikës Sergio Mattarella, me synimin për t’i besuar atij formimin e një qeverie të re./Elida Buçpapaj

blank

Më 1 shtator 1715 u nda nga jeta Luigji XIV, Mbreti Diell i Francës

VOAL- Luigji Hyjnor i Borbonëve (Louis Dieudonné), i njohur më mirë si Mbreti Louis XIV, lindi në Saint-Germain-en-Laye, Francë, më 5 shtator 1638. Mbreti i tretë i Francës dhe Navarrës, që i përket familjes Bourbon, konsiderohet themeluesi i vërtetë i atij që quhet absolutizëm monarkik, që konsiston në marrjen e çdo vendimi në lidhje me popullin, çka varet vetëm dhe ekskluzivisht nga sovrani i tij. Për këtë arsye dhe për imazhin luksoz dhe imponues që arriti të jepte për veten e tij, ai hyri në histori edhe me emrat e Mbretit Diell dhe Mbretit Luigji i Madh.

Djali i Louis XIII të Francës dhe Annas së Austrisë, lindja e tij tashmë ia vlen të tregohet, pas njëzet e tre vjet martese pa fëmijë. Emri i dytë, Hyjnor, rrjedh pikërisht nga kjo natyrë e jashtëzakonshme, sipas mendimit atëror me origjinë hyjnore.

Formalisht, Luigji Hyjnor u bë mbret i Francës në moshën pesë vjeçare, më 1643, domethënë me vdekjen e babait të tij. Por për gati njëzet vjet pas ngjarjes, kardinali italian Mazarin, i famshëm për bibliotekën e tij, sundoi vendin, falë ndikimit të tij të madh në nënën e mbretit të ardhshëm Diell. Me vdekjen e prelatit të lartë, më 1661, oborrtarët gjenden të hutuar dhe, duke mos ditur se kush tjetër, i drejtohen djalit të parë dhe të vetëm të mbretërve francezë, Luigjit, duke e pyetur se nga kush duhet t’i kishin marrë urdhrat që nga ai moment. Sundimtari i ardhshëm ishte vetëm njëzet e dy vjeç atëherë, por ai përgjigjet me vendosmëri se ai do të ishte, pikërisht nga ai moment, depoja e vetme e pushtetit sovran.

Pasi kishte jetuar gjatë Fronde, në një epokë e turbullt për Francën, plot kërcënime dhe komplote të vazhdueshme, e karakterizuar nga sulme nga fisnikëria e lartë në pushtet e mbretërve francezë, Louis XIV dëshiron të shmangë me çdo kusht rijetimin e atyre momenteve të trazuara dhe kupton se duhet të vendosë veten në krye të një populli të madh, që përfaqëson samitin absolut. Ai mirëpret dhe transformon, duke konkretizuar, idetë e Hobsit, që datojnë rreth tridhjetë vjet më parë, duke e vendosur veten në krye të Leviathanit, siç shkruan vetë filozofi anglez, që është në krye të krahëve të panumërt të përfaqësuar nga njerëzit, të gjithë do të kishin formuar forcën e shtetit.

Kujdesi për imazhin, pushteti qendror, financat dhe lufta, qoftë edhe për qëllime propagandistike, janë burimet e saj. Përveç një gjykate që duhet ushqyer për të marrë konsensusin e shkrimtarëve dhe poetëve, shpesh duke abuzuar me fuqinë e hekurt të censurës, me qëllimin përfundimtar për t’u shfaqur si diçka shumë përtej tokësorit. Kjo, në thelb, është formula që e shndërron Luigjin në Mbretin e Diellit.

Menjëherë pas inaugurimit të tij, mbreti i Francës emëron Jean-Baptiste Colbert si “Kontrollues të Përgjithshëm”, pra ministër i financave. Ai zgjedh djalin e një tregtari, duke shmangur zgjedhjen nga shtresat e forta, për të shmangur që një anëtar i fuqishëm i aristokracisë së lartë të mund të errësojë figurën e tij. Të njëjtën gjë bën edhe për ministrin e luftës, duke preferuar markezin de Luvois, djalin e një kancelari mbretëror. Ai e rrethon veten me zyrtarë dhe kujdestarë, duke përfituar gjithashtu nga mësimet e kardinalit Richelieu, i cili i kishte paraprirë atij dhe Mazarinit. Çdo distrikt ose departament, siç quhet ndryshe, duhet të drejtohet nga një i dërguar shtetëror i emëruar nga Mbreti, sipas një sistemi administrativ modern dhe efektiv, në të cilin pushteti i sovranit dhe kontrolli i tij mbi çdo aspekt të shtetit është i dukshëm.

Ai bën nga një shtëpizë e vjetër gjuetie atëherë, Versaja, të vetmin oborr të madh mbretëror në Evropë, seli të pallatit famëkeq. Në fakt, që nga viti 1682, qyteti, larg trazirave të Parisit, bëhet e vetmja rezidencë e vërtetë mbretërore. Këtu, edhe më herët, në vitet 1668 dhe 1672, Luigji XIV organizoi dy festa të mëdha, të cilat hynë në historinë e “regjimit të lashtë” të Francës. Teatri, vallëzimi, fishekzjarrët dhe lojërat e dritës dhe ujit në kanal, tërheqin fisnikët në oborr dhe ndërtojnë mitin e Mbretit Diell dhe pallatit të Versajës. Së shpejti, artistë të mëdhenj të skenës si Racine dhe Molieri, fillojnë ta frekuentojnë atë. Me ta, piktorë, skulptorë, këngëtarë të të gjitha llojeve. Për të mos folur për muzikën e një kompozitori të madh si italiani Giovanni Battista Lulli.

Prandaj, në vitet tetëdhjetë të shekullit të shtatëmbëdhjetë, Luigji XIV arrin kulmin e famës së tij, tashmë i njohur në mbarë botën. E famshme, shprehja “L’état, c’est moi”, që do të thotë “shteti jam unë”, që i atribuohet atij nga biografët e tij dhe simptomë e mënyrës së tij të qeverisjes, e cila centralizon të gjithë pushtetin e shtetit në një person të vetëm.

Për të treguar forcën e tij dhe më pas për të fituar besnikërinë, Mbreti i Francës përdor edhe luftën, nëse jo përndjekjen fetare, siç është ajo kundër Huguenotëve, të cilët ai i konsideron një sekt të aftë për t’i dhënë dhimbje koke pushtetit të tij. Prandaj, më 17 tetor 1685, ai nxjerr dekretin e Fontainebleau, i cili zyrtarisht dekreton se Franca është katolike, pa përçarje dhe dallime fetare. Kundër pushtetit papal, nga ana tjetër, për ta zbritur atë në kufijtë romakë, kisha galike propozon katër pikat kryesore të së cilës janë pasojë e drejtpërdrejtë e urdhrit të parë dhe të vetëm, i cili pohon se fuqia e Papës duhet kuptuar në një çelës thjesht shpirtëror.

Me ardhjen e shekullit të tetëmbëdhjetë, mbërrijnë edhe luftërat, ndoshta shumë të shumta dhe shumë të shtrenjta gjatë mbretërimit të Luigjit Hyjnor. Në të vërtetë, edhe para shekullit të tetëmbëdhjetë kishte pasur disa luftëra, në të cilat kishte hyrë edhe kurora franceze, si ajo e Devolucionit të vitit 1667 ose ato të zhvilluara midis Holandës dhe Anglisë. Megjithatë, Lufta e Trashëgimisë Spanjolle, siç quhet nga historianët, sepse shpërtheu për shkak të ngjarjeve dinastike në lidhje me fronin e Spanjës, është sigurisht lufta më e përgjakshme me të cilën u përball Luigji XIV.

Mbreti i Francës në fakt, që nga viti 1660 është martuar me Maria Terezën e Habsburgut, e njohur gjithashtu si Maria Tereza e Austrisë, e bija e mbretit të Spanjës Filipi IV dhe e caktuar si trashëgimtare e fronit spanjoll. Trashëgimia Iberike është e madhe, duke përfshirë Mbretërinë e Napolit, Mbretërinë e Siçilisë, Dukatin e Milanos, Holandën spanjolle dhe perandorinë e madhe koloniale të Amerikës së Jugut. Kur mbreti spanjoll i ndalimit, Charles II, vdes pa trashëgimtarë, Franca dhe Austria e gjejnë veten përsëri kundër njëra-tjetrës për trashëgiminë e fronit, sepse të dy kanë lidhje me kurorën spanjolle. Luigji propozon Dukën e Anzhuit, stërnip i vajzës së madhe të Filipit III të Spanjës, Anës së Austrisë dhe mbesës së vajzës së Filipit IV të Spanjës, Maria Terezës, gruas së Luigjit XIV. Austria ndërkaq ka tek Charles, kryedukën e Austrisë dhe djalin e perandorit Leopold I të Perandorisë së Shenjtë Romake, teksa gjyshja e tij Maria Anna, është një nga vajzat e Mbretit të Spanjës.

Megjithatë, dëshira e lënë nga Charles në testamentin e tij për ata që do të mbretëronin pas tij është mjaft e rëndë: pretenduesit do t’i duhej të hiqte dorë nga titulli i tij fisnik me premtimin për të mbajtur të paprekur kufijtë spanjollë.

Lufta shpërtheu pas emërimit të Filipit të Anzhuit, të quajtur Filipi V, i cili shumë herët më 1701 shpalli “Asiento”, ky është ligji që i jep Spanjës të drejtën ekskluzive ndaj Francës për shitjen e skllevërve në kolonitë e Botës së Re. Krijohet një Aleancë e re e Madhe, duke përfshirë Anglinë, dhe lufta bëhet e pashmangshme dhe synon të parandalojë Francën e Luigjit që të marrë një dominim shumë të madh mbi shtetet e tjera evropiane.

Lufta e Trashëgimisë Spanjolle praktikisht zë gjithë pjesën e fundit të jetës së Luigjit, duke shënuar edhe fundin e mbretërimit të tij dhe duke komprometuar madhështinë e tij, për shkak të shpenzimeve të mëdha ekonomike dhe ushtarake. Pas fitoreve fillestare, makina luftarake e Mbretit Diell dobësohet. Duka i Marlborough dhe Princi i Savojës arrijnë disa fitore mbi Francën, Portugalia është në anën e Aleancës dhe betejat e Ramillies dhe Oudenaarde bëjnë që forcat franko-spanjolle të humbin Holandën spanjolle, ashtu si beteja e Torinos detyron Mbretin Diell të braktisin frontin italian.

Më 1709, Louis XIV, i dobësuar, iu desh të dorëzonte të gjitha territoret e pushtuara, duke i mbajtur Francës territoret e Traktatit të Vestfalisë, të nënshkruar më shumë se gjashtëdhjetë vjet më parë. Është, në praktikë, fundi i mbretërimit dhe madhështisë së tij. Padyshim i komprometuar nga një përdorim i pamatshëm i forcës, në dëm të një popullsie gjithnjë e më të shtypur nga uria dhe vështirësitë e luftës, si dhe nga taksat.

Luigji XIV vdiq nga gangrena në njërën këmbë, më 1 shtator 1715, disa ditë para ditëlindjes së tij shtatëdhjetë e shtatë dhe pas 72 vjetësh, 3 muajsh e 18 ditësh mbretërimi. Ai pasohet nga stërnipi i tij Luigji, Duka i Anzhuit, me emrin Luigji XV./Elida Buçpapaj

 

blank

Tetë vite më parë u shua akademik Shaban Demiraj – Nga Bledi Filipi

Specialiteti i ngushtë i akademikut është historia e shqipes. Si i tillë, ndër të tjera. ai ka kontribuar me artikuj studimorë, si: “ Rreth studimit të historisë së gjuhës shqipe”, “ Shqipja-gjuhë indoevropiane”, “ Rreth emrit të lashtë të popullit dhe gjuhës sonë” , etj. (“Studime Albanologjike I”,1996)

Fryt i penës së tij janë veprat: “Gramatikë historike e gjuhës shqipe”, që mbahet si një ndër veprat më madhore të shkencës së gjuhësisë shqiptare; “Gjuha shqipe dhe historia e saj” ky libër i përgjigjet një sërë kërkesash të studiuesve që kërkojnë mbi gjuhën shqipe.

Por prof. dr. Shaban Demiraj do të japë edhe një vepër tjetër të rëndësishme: “Gjuhësi ballkanike”, e cila mbahet si një libër bazë jo vetëm nga studiuesit shqiptarë, por edhe ata të huaj.

Kontribute të çmuara ka dhënë edhe për historinë e studimeve albanologjike me një varg punimesh për Mayer, Bopp, Kopitar, Schleicher, Hahn, Solta etj.

Ai me studimet e tij solli një sërë faktesh të tjera të vet gjuhës shqipe, që dëshmojnë qartë për autoktoninë e hershme të stërgjyshërve tanë në trojet që banoheshin nga ilirët.

Me shkrimet e tij prof. Shaban Demiraj do t’u përgjigjet kërkesave të studiuesve dhe kërkuesve në fushë të shqipes. Në shkrimet e tij përfshihen thuajse të gjitha çështjet që kanë të bëjnë me sistemin e gjuhës shqipe dhe me zhvillimin e saj.

Me studimet e tij për shqipen si gjuhë indoevropiane dhe shqipja-gjuhë ballkanike, ai solli risi për shtresimin kohësor të fjalorit të shqipes; përpjesëtimi i elementit të huaj ndaj elementit vendës; prejardhjen e shqipes; periodizimin e shqipes; ndarjen dialektore etj.
Këto prurje të prof. dr. Shaban Demirajt do të mbeten mjet kryesor burimi për kërkuesit në fushë të shqipes, sidomos ata të huaj.
Rëndësi kanë edhe studimet mbi etnogjenezën e popullit tonë.
Vepra e prof. Demirajt mbete një pikë referimi për brezat.

blank

Më 30 gusht 1821 lindi Anita Garibaldi, gruaja e Giuseppe Garibaldit

 

VOAL- Anita Garibaldi (emri i vërtetë i së cilës është Ana Maria de Jesus Ribeiro da Silva) lindi më 30 gusht 1821 në Morrinhos, në shtetin brazilian të Santa Catarina. Babai është bariu Bento Ribeiro da Silva, nëna është Maria Antonia de Jesus Antunes. Prindërit kanë dhjetë fëmijë dhe Ana Maria është fëmija i tretë. Ajo merr një arsim fillor, është shumë e mprehtë dhe inteligjente. Babai Bento vdes shpejt dhe tre vëllezërit e tij, ndaj nëna Maria Antonia duhet të kujdeset e vetme për familjen shumë të madhe, e cila ka rënë në një situatë varfërie ekstreme. Vajzat e mëdha martohen në moshë të re.

Ana martohet me Manuel Giuseppe Duarte në moshën katërmbëdhjetë vjeçare në qytetin brazilian të Laguna. Burri luan disa profesione, këpucar, peshkatar, me ideale konservatore. Në 1839 Giuseppe Garibaldi mbërriti në qytetin e Laguna me qëllim për ta pushtuar atë për të themeluar Republikën Juliane. Ai u strehua në Amerikën e Jugut, pasi u dënua me vdekje në Itali për pjesëmarrje në kryengritjet Risorgimento dhe për bashkim me organizatën e Giuseppe Mazzini, Giovine Italia.

Kur mbërin në Brazil, shteti Santa Catarina dëshiron të bëhet i pavarur nga qeveria qendrore braziliane e udhëhequr nga perandori Pedro I. Prandaj, në Brazil, situata politike nuk ka ndryshuar në krahasim me epokën koloniale. Pas mbërritjes në qytet, në muajin korrik, po atë mbrëmje Garibaldi takohet me Anën, i mahnitur nga bukuria dhe karakteri i saj. Së shpejti ajo duhet të largohet nga qyteti i Lagunës dhe Ana, pasi braktis të shoqin, vendos të largohet me të, duke e ndjekur atë në aventurat e tij.

Ajo lufton së bashku me shokun e tij Giuseppe dhe njerëzit e tij, duke mbrojtur armët në betejat në tokë dhe det. Më 1840 mori pjesë me njerëzit e Garibaldit në betejën e Curitibanos, në Brazil, kundër ushtrisë perandorake. Me këtë rast ajo bëhet robe e forcave armike. Megjithatë, ajo beson se shoku i tij vdiq në betejë, kështu që ajo iu kërkon armiqve të tij që të jenë në gjendje të kërkojnë në fushën e betejës për eshtrat e të shoqit.

Duke mos e gjetur trupin, ajo arrin me shumë dinakëri të arratiset me kalë dhe më pas të gjejë Xhuzepe Garibaldin në zonën e San Simonit, pranë Rio Grande do Sul. Në momentin në të cilin ajo ikën me kalë, ndër të tjera është shtatzënë në muajin e shtatë. Në Mostardas, afër San Simonit, më 16 shtator të të njëjtit vit lindi fëmija i tyre i parë i cili quhet Menotti për të kujtuar heroin italian Ciro Menotti. Dymbëdhjetë ditë pas lindjes së djalit të saj, Ana e njohur si Anita, arrin të shpëtojë sërish veten nga tentativa e kapjes nga trupat perandorake që kanë rrethuar shtëpinë e saj. Për fat të mirë ai arrin të arratiset sërish me kalë me Menottin e vogël në krahë.

Pas katër ditësh të kaluara në pyll, ajo gjendet së bashku me djalin e saj nga Garibaldi dhe njerëzit e tij. Familja Garibaldi jeton kohë të vështira edhe nga pikëpamja ekonomike, pasi Giuseppe refuzon paratë që i ofrohen nga njerëzit që po ndihmon. Një vit më pas çifti u largua nga Brazili, ende i prekur nga lufta, për t’u transferuar në Montevideo, Uruguai.

Në qytet, familja mori një shtëpi me qira. Në ato vite ata kanë tre fëmijë të tjerë: Rosita, e cila vdes në moshën dyvjeçare, Teresita dhe Ricciotti. Në 1842, gruaja dhe Garibaldi u martuan në Montevideo.

Pesë vite më vonë Anita së bashku me fëmijët ndjek partnerin e saj në Itali. Në Nice, të dy priten nga nëna e Giuseppe, Rosa. Në Itali ajo bëhet gruaja e gjeneralit Giuseppe Garibaldi, i cili duhet ta udhëheqë vendin drejt një ëndrre, bashkimit kombëtar. Pavarësisht vështirësive në përshtatjen me kontekstin e ri shoqëror, për dashurinë e të shoqit ajo vuan në heshtje, duke treguar gjithmonë një qëndrim të sjellshëm dhe të përzemërt. Katër muaj pas mbërritjes së tij në Itali, Giuseppe Garibaldi duhet të niset për në Milano me rastin e shpërthimit të trazirave të Risorgimento (“Pesë ditët e Milanos”). Në 1849 ai u emërua deputet i Republikës Romake, e cila drejtohet nga Giuseppe Mazzini, Aurelio Saffi dhe Carlo Armellini.

Me këtë rast, Anita largohet nga Nice për t’u nisur drejt Romës, duke synuar të shohë bashkëshortin e saj me të cilin ndan të njëjtat ideale revolucionare. Më pas ai kthehet shumë shpejt në fushën e betejës, sepse Papa Piu IX, duke pasur mbështetjen e ushtrive spanjolle, burbone dhe franceze, synon ripushtimin e Romës.

Garibaldianët përpiqen të mbrojnë Romën heroikisht me të gjitha forcat e tyre, por epërsia e ushtrive që ndihmojnë Papën është shkatërruese. Republika Romane bie në duart e armikut katër javë pas lindjes së saj.

Anita në atë moment është në krah të burrit të saj dhe pasi ka prerë flokët dhe është veshur si burrë, vendos të zihet me të. Qëllimi i Garibaldit është të largohen nga Roma dhe të arrijnë në Republikën e Venecias të themeluar nga Mazzini. Gjenerali italian dhe gruaja e tij kalojnë zonën e Apeninës me njerëzit e tyre, duke gjetur gjithmonë ndihmën e popullatës vendase.

Gruaja gjatë udhëtimit sëmuret nga malaria dhe megjithëse mund të ndihmohej edhe nga popullatat që i ofrojnë mikpritjen e tyre, ajo është e vendosur të vazhdojë udhëtimin. Çifti dhe vullnetarët e tjerë mbërrijnë në Cesenatico, hipin në anije, por me të mbërritur në Grado gjejnë një situatë të vështirë, pasi nisin topat.

Pasi mbërrijnë në Magnavacca, ata vazhdojnë udhëtimin në këmbë gjithmonë të ndihmuar nga vendasit. Pas kaq shumë përpjekjesh, ata mbërrijnë në Mandriole, ku priten nga Stefano Ravaglia, një fermer. Pasi u shtri në një shtrat, Anita Garibaldi vdiq nga malaria më 4 gusht 1849.

Trupi i gruas është varrosur nga Ravaglia në fushën e quajtur Pastorara. I gjetur pak ditë më vonë nga tre barinj të vegjël, ai varroset pa emër në varrezat Mandriole. Pas dhjetë vjetësh, Garibaldi shkon në Mandriole për të marrë eshtrat e gruas së tij të dashur dhe për t’i çuar në varrezat e Nicës.

Në vitin 1931 trupi i Anitës u transferua me vullnetin e qeverisë italiane në Gianicolo, në Romë. Krahas kësaj, në emër të saj është ngritur edhe një monument që e përfaqëson atë mbi kalë me fëmijën e saj në krahë./Elida Buçpapaj


Send this to a friend