Pas Brexit, zgjedhjeve në Gjermani dhe Austri, krizës në Katalonjë dhe një referendumi në veri të Italisë, mes analistëve janë shtruar pyetje të reja, nëse Evropa mund të jenë në rrezik shpërbërjeje. Siç njofton korrespondenti i shërbimit maqedonas në Zërin e Amerikës, Jane Bojaxhevski, analistët thonë se përballja mes Madridit dhe Barcelonës mbi aspiratat e katalanëve për pavarësi shikohet si veçanërisht e dëmshme për të ardhmen e bllokut.

Kërkesa e Katalonjës për pavarësi dhe reagimi i qeverisë qendrore në Spanjë është kriza e fundit që kërcënon të minojë unitetin brenda Bashkimit Evropian. Ndarja e mundshme nxitet nga një numër faktorësh, thotë eksperti Christopher Hall me Qendrën për Politikat e Sigurisë.

“Kriza e refugjatëve ka ndikuar shumë tek polarizimi brenda vendeve. Së dyti, ajo që do ta quaja marksizëm kulturor, është një përputhshmëri me elitat evropiane, që ekziston edhe këtu në Amerikë – siç janë të qënit politikisht korrekt, për të mos thënë gjëra që njerëzit e dinë që janë të vërteta. Dhe së treti është Rusia e cila po përpiqet në mënyrë aktive të ndajë Evropën dhe fatkeqësisht ka patur sukses në këtë drejtim.”

Por të tjerët, si ish diplomati amerikan Don Jensen, thonë se këto dallime nxiten pjesërisht nga mosdija dhe apatia – diçka që rusët po e përdorin në favor të tyre. Donald Jensen është me Qendrën për Mardhëniet Transatlantike.

“Klasa e mesme evropiane është e pakënaqur me projektin evropian për shkakt të imigracionit, problemeve ekonomike dhe sepse nuk shohin përgjegjshmëri nga burokracia në Bruksel ndaj shqetësimeve të tyre. Kjo krijon dobësi që mund të shfrytëzohen nga rusët dhe po e bëjnë këtë.”

Anketat e fundit tregojnë që evropianët janë të ndarë, Irlanda mbështet fuqishëm projektin evropian ndërsa shumica e popullsisë në Itali dhe Greqi nuk kanë përfituar nga anëtarësia në Bashkimin Evropian.

Ndërkohë, zbulimi rus është i përqendruar në Katalonjë për të zgjeruar influencën, sipas gazetarit spanjoll , Pablo Pardo për El Mundo në Madrid.

“Media ruse dhe individë nga WikiLeaks të lidhur me Rusinë në një mënyrë ose tjetër papritmas po bëhen ekspertë për krizën katalane. Ndikimi rus po rritet në mënyra shumë të ndryshme. Në njërin krah kemi ndikim të qartë të forcave nacionaliste; në krahun tejtër kemi ndikimin e forcave të majta, ekstremit të djathtë. Rusia po mundohet të përforcojë ose japë nxitje të gjitha llojeve të forcave që kundërshtojnë strukturën aktuale të pushtetit në Evropë.”

Komisioni Evropian nuk ka ndryshuar qëndrim ndaj Katalonjës duke thënë se do të merret vetëm me qeverinë qendrore të Madridit. Kryeministri i Spanjës Mariano Rajoy shpërndau parlamentin katalan dhe bëri thirrje për zgjedhje të parakohëshme me 21 dhjetor.

Mbështetës të Spanjës së bashkuar zhvilluan një demonstratë sot në Barcelonë ndërsa vendi përballet me një nga krizat më të rënda politike në dekada. Udhëheqësi i shkarkuar i Katalonjës, Carles Puigdemont ka bërë thirrje për një opozitë paqësore demokratike ndaj ndaj vendimit të qeverisë spanjolle për shkarkimin e strukturave rajonale qeverisëse.

Dhjetëra mijëra mbështetës të Spanjës së bashkuar zhvilluan sot një demostratë masive në Barcelonë në shenjë përkrahjeje për vendimin e qeverisë spanjolle kundër lëvizjes për pavarësi të rajonit Katalonia. Demonstruesit janë të irrituar me ish-presidentin e Katalonias.

“Çfarë kërkojmë ne? Që të mos na copëtojnë. Ky është një turp. Ai njeri kërkon të na shkatërrojë dhe ne nuk do e japim pëlqimin tonë. Zoti Puidgemont duhet dërguar në burg. Është e nevojshme”, thotë Maria Jose Cana Lopez, banore e Badalonas.

“Kërkoj që Spanja dhe Katalonia të jenë bashkë siç kanë qenë për 40 vjet. Nuk do të prishet tani”, thotë pensionistja Teresa Torrejo Castellanos.

Ish-presidenti i rajonit Katalonia, Carles Puigdemont pati bërë thirrje për një opozitë paqësore demokratike ndaj vendimit të qeverisë spanjolle për shkarkimin e strukturave rajonale qeverisëse.

Ndërkohë, Ministri belg i Emigracionit dhe Azilit, Theo Francken, njoftoi se Belgjika mund të shqyrtojë mundësinë e ofrimit të azilit për zotin Puidgemont.

“Vendimi do të merret nga një gjykatës, ndërkohë që paralelisht do të fillojë edhe një procedurë azili. Nëse ai klasifikohet si azilant politik, nuk do të ishte i lehtë ekstradimi i tij në Spanjë, pasi ekzistojnë ligje evropiane që do ta mbrojnë”, njoftoi zoti Francken.

Sidoqoftë, Sekretari belg i Shtetit pranon se ky hap do të krijonte një situatë të vështirë për marrëdhënien e Belgjikës me qeverinë spanjolle.

Presidenti i qeverisë rajonale të Katalonias, Carles Puigdemont, i cili u shkarkua nga detyra pas shpalljes së pavarësisë, tha se nuk i njeh vendimet e marra të qeverisë qendrore në Spanjë dhe se do të vazhdojnë të punojnë për një shtet të lirë.

Puigdemont foli për herë të parë pas miratimit të vendimit që qeveria qendrore të marrë kontrollin e drejtpërdrejt të Katalonias.

Në deklaratën e tij të publikuar në televizionin katalonas TV3, Puigdemont tha se vendosja e kontrollit të drejtpërdrejt të qeverisë qendrore në rajon, në bazë të nenit të 155 të kushtetutës është një sulm ndaj vullnetit të katalonasve dhe në kundërshtim me demokracinë.

Ai tha se nuk i njohin vendimet e marra nga qeveria qendrore. Puigdemont kërkoi nga katalonasit që ta mbrojnë me përgjegjësi “republikën e tyre të re”.

Puigdemont u bërë thirrje katalonasve që të tregojnë reagimet e tyre nëpërmjet rrugëve demokratike, duke mos përdorur dhunë. “Do të vazhdojmë të punojmë për të ndërtuar një shtet të lirë”, theksoi ai.

Në anën tjetër, gjatë fjalimit të Puigdemont-it prapa tij ishin vendosur flamuj katalonas dhe të Bashkimit Evropian (BE), kurse mungonte flamuri i Spanjës.

Të shtunën në mëngjes Spanja mori kontrollin e drejtpërdrejt të Katalonias dhe shpërndau qeverinë separatiste rajonale, pasi që deputetët separatistë katalonas të premten pasdite miratuan propozimin për pavarësinë nga Spanja. aa

Qeveria spanjolle njoftoi se synon të shkarkojë zyrtarët e qeverisjes lokale të rajonit Katalonia dhe të organizojë zgjedhje të parakohshme brenda gjashtë muajve, në kuadrin e përpjekjeve për të bllokuar shkëputjen e rajonit. Megjithatë, separatistët katalonas thonë se nuk do të nënshtrohen dhe se do të kalojnë në mosbindje masive civile.

Aktivistët pro pavarësisë në rrugët e Barcelonës dolën dje në rrugë për të kërkuar lirimin e dy udhëheqësve të tyre që u burgosën disa ditë më parë nga Gjykata Kombëtare e Spanjës, të akuzuar për kryengritje.

Separatistët katalonas menduan se referendumi i zhvilluar do t’u jepte atyre më shumë liri nga Spanja, dhe jo më pak. Por, qeveria spanjolle filloi dje procesin ligjor për të kufizuar pushtetin vetëqeverisës të Katalonjës, si dhe njoftoi se synon të shkarkojë udhëheqësit lokalë dhe të marrë rajonin nën kontroll.

((JOSEPH COSTA, STUDIUES I SHKENCAVE POLITIKE))

“Mendoj se do të ketë mosbindje civile. Pala katalonase pro pavarësisë po përqëndrohet tek shmangia e dhunës”, thotë studiuesi i shkencave politike, Joseph Costa.

Qeveria rajonale e Katalonias thotë se referendumi i 1 tetorit, i shpallur i paligjshëm nga Madridi, i ka dhënë mandatin për shkëputjen nga Spanja, por pezulloi shkëputjen e menjëhershme që të zhvilloheshin bisedime me Madridin.

Gjatë një mbledhjeje urgjente, qeveria në Madrid vendosi fillimin e procesit për zvogëlimin e pushtetit vetëqeverisës të Katalonjas. Ata synojnë të shkarkojnë zyrtarët rajonalë dhe të zhvillojnë zgjedhje të parakohshme brenda gjashtë muajve. Por, aktivistët e dalë në rrugë mbeten të vendosur.

Vetë katalonasit mbeten megjithatë të përçarë, siç demonstrohet nga flamujt e ndryshëm që valëviten në ballkonet e shtëpive.

“E di që jemi më të fortë së bashku dhe mendoj që prej problemeve ekonomike dhe krizës së një viti më parë, duhet të qëndrojmë së toku”, thotë Gitta, banore vendase.

“Tashmë është një çështje shumë e vështirë. Nuk e di”, thotë Lydia.

“Është çështje tepër e vështirë dhe nuk kam një qëndrim të qartë”, thotë Maria.

Senati në Madrid pritet të votojë këtë javë për planin e qeverisë spanjolle, duke shënuar kështu të parën herë që kufizohet vetëqeverisja e rajonit. Më pak se gjysma e popullsisë prej 7.5 milionë banorësh të Katalonias morën pjesë në referendum, megjithëse 90% e pjesëmarrësve votuan në favor të pavarësisë.

“Nëse partitë pro pavarësisë qëndrojnë të bashkuara, siç kanë premtuar, ka pak gjasa që qeveria spanjolle të zbatojë diçka”, thotë udhëheqësja separatiste, Tanya Verge.

Përplasja ndërmjet Katalonias dhe Madridit ka hyrë qartazi në një fazë tjetër kritike, me rreziqe më të mëdha për të dyja palët. Në përgjigje të Madridit, udhëheqësi separatist Carles Puigdemont akuzoi qeverinë spanjolle se kërkon të bëjë puç shteti në Barcelonë.

“Mashtrues e kriminele kudo ku hidhni syte, situata eshte e deshperuar”. Ky ishte shenimi i fundit qe gazetarja malteze Daphne Caruana Galicia, beri ne blogun e saj vetem gjysme ore para se te gjente vdekjen nga shperthimi i nje bombe qe i kishin vene ne makine.

Mediat vendase duke raportuar detajet e fundit nga ngjarja shkruajne se shenimi i saj ne blogun, qe ishte plot denoncime ndaj zyrtareve te larte, perfshire familjen kryeministrore eshte bere saktesisht gjysme ore, para se te ndodhte shperthimi qe i mori jeten.

 

 

Ekzekutohet me bombë në makinë gazetarja, zbuloi skandalet e “Panama Papers”

Një gazetare e shquar në Maltë, e cila zbuloi skandalet e “Panama Papers”, është vrarë në një sulm me bombë.

Bëhet fjalë për 53-vjeçaren Daphne Caruana Galicia, e cila u vra në makinë pranë shtëpisë së saj. Mediat lokale thonë se një nga fëmijët e saj dëgjoi shpërthimin dhe nxitoi jashtë.

Ndërsa lidhur me shkrimet që ajo publikonte kishte sulmuar disa herë dhe kryeministrin e Maltës Joseph Muscat dhe dy prej bashkëpunëtorëve të tij më të ngushtë, duke lidhur kompani jashtë vendit, të afërta me ta, me shitjen e pasaportave malteze dhe me pagesa nga qeveria e Azerbajxhanit.

Ndërsa në një reagim për media vetë kryeministri është shprehur: “Dënoj pa rezerva këtë sulm barbar ndaj një personi e cila përdori lirinë e shprehjes në vendin tonë. Të gjithë e dinë se znj. Caruana Galicia ishte një kritike e ashpër e imja, politikisht dhe personalisht, ashtu siç ishte edhe për të tjerët”.

Daphne Caruana Galicia thuhet se u vra sapo doli nga shtëpia e saj pasditen e së hënës.

Televizioni i Maltës raportoi se Caruana Galicia kishte paraqitur një ankesë në polici dy javë më parë për të thënë se ajo kishte marrë kërcënime, por nuk u dhanë informacione të mëtejshme.

Policia ka hapur hetimet për vrasje. Policia dhe ekspertët e Mjekësisë Ligjore theksojnë se ajo mund të jetë vrarë nga një bombë e fuqishme e vendosur në makinën e saj, shkruan BBC. 

Sebastian Kurz, udhëheqësi karizmatik 31 vjeçar i partisë konservatore dhe aktualisht ministër i jashtëm, shpalli fitoren në zgjedhjet e përgjithshme në Austri, që nëse konfirmohet do të bëhet udhëheqësi më i ri të Evropës.

Analistët thonë se ai ka arritur me sukses t’i ndryshojë fizionominë partisë konservatore dhe rigjallërojë të djathtën, përfshirë të djathtët e skajshëm, pas shpërbërjes së koalicionit mes konservatorëve dhe socialistëve.

Rezultatet e reja të anketave nga organizata e sondazheve SORA, tregojnë se social-demokratët që bënë fushatë me temën e nevojës për barazi sociale, dolën në vend të dytë, me një diferencë fare të vogël votash nga Partia e Lirisë e së djathtës së skajshme.

Fushata e zgjedhjeve u mbizotërua nga çështja e imigracionit. Austria, me një popullsi prej më pak se 9 milionësh, priti 90 mijë strehim-kërkues, shumica myslimanë gjatë krizës së migrimit të vitit 2015, duke nxitur mbështetje për politikanët e së djathtës së skajshme që janë në favor të ligjeve më të ashpra mbi emigracionin.

Konservatorët pësuan një goditje në dhjetor 2016 kur Norbert Hofer humbi me një diferencë të ngushtë votash në zgjedhjet e dominuara nga çështja e imigracionit, por në të cilën votuesit zgjodhën një kandidat të Partisë së Gjelbër, Alexander van der Bellen.

Tani, analistët thonë se Partia Popullore Konservatore, e udhëhequr nga zoti Kurz, është e para ne anketa duke lënë pas Partinë e Lirisë së ekstremit të djathtë dhe socialistët.

Ai kishte një mandat ndërkombëtar arresti dhe u ndalua në portin e Durrësit tri ditë më parë, teksa përpiqej të largohej drejt Italisë më familjen. Është fjala për Muhammed Yasir Aydoğmuş, për të cilin mediat turke raportuan se ishte një ithar i Fetullah Gylenit, të cilin Shqipëria po bëhej gati t’ja dorëzonte Erdoganit.

Por gjykata e Durrësit, e ka lënë të lirë në sallën e gjyqit akademikun turk dhe duket se arsyeja e vërtetë e këtij vendimi, është qëndrimi i zyrtartes së lartë të parlamentit europian Monica Macoevi ne nje leter te derguar sot.

Në letrën e saj drejtuar autoriteteve shqiptare, që nga sa kuptohet i kanë kërkuar mendim, zyrtarja e lartë shprehet qartë kundër ekstradimit.

Opinion.al sjell eksluzivisht letrën që Macoevi ka dërguar sot.

Letra e plotë

Parlamenti Europian, Bruksel, 13 Tetor 2017

I dashur Zotëri

Faleminderit që e ndatë këtë situatë me ne. Kjo çështje është thuajse gjerësisht e njohur  dhe e trajtuar me seriozitet nga parlamenti europian.

Disa OJQ dhe gazetarë na kanë shkruar mbi rastin e akademikut turk, zotit Yasir Aydogmus, rezident në Shqipëri, i cili u ndalua në Shqipëri tri ditë më parë, teksa përpiqej të kalonte kufirin për në Itali së bashku me familjen.

E kuptoj që zoti Aydogmus është tashmë i arrestuar në qytetin e Durrësit në pritje të gjykimit, ndërsa gruaja dhe dy vajzat e tij janë dërguar në Tiranë dhe sipas avokatëve të tij ai do të përballet me ekstradimin e pashmangshëm.

Në autoritetin tim si Kryesuese e Delegacionit të Parlamentit Europian në Komitetin Parlamentar të Stabilizimit dhe Asocimit BE- Shqipëri, do të doja të kujtoja si më poshtë:

1. Ka një konventë europiane mbi çështjet e ekstradimit nga Këshilli i Europës e firmosur nga Shqipëria gjithashtu, në të cilën qartësisht në artikullin 3 thuhet se është e ndaluar të ekstradohen njerëz për arsye politike.

Artikulli 3

2. Shqipëria është një vend Europian, që ndan të njëjtat vlera si Bashkimi Europian dhe për këtë arsye nuk duhet të lejojë ekstradimin apo dërgimin e një personi në një vend, ku ai mund të bëhet subjekt i torturave dhe trajtimeve çnjerëzore. Është pjesë e rregullave kryesore në kartën europiane e të drejtave të njeriut.

Artikulli 19, pika 1 dhe 2

Nëse argumenti që vjen nga autoritetet shqiptare për këtë vendim, lidhet me faktin që pasaporta e zotit Yasir Aydogmus është pezulluar nga autoritetet turke, kjo nuk përbën një bazë ligjore për ekstradim.

Është thelbësore për Shqipërinë të qëndrojë në pozicionin e saj europian dhe është një moment i rëndësishëm provojë se do të veprojë sipas Kartës Europiane të të drejtave tehemelore, një praktikë e vendeve anëtare të BE dhe dispozitë e traktateve dhe konventave ndërkombëtare humanitare.

Sinqerisht e juaja

Monica Macoevi

Mijëra njerëz u bashkuan në një tubim në Barcelonë të dielën për të protestuar kundër shtytjes së qeverisë katalanase për shkëputje nga Spanja. Anketat kanë sugjeruar se më shumë katalanas favorizojnë të rrinë të bashkuar me Spanjën sesa të shpallin pavarësinë.

Tubimi vjen një javë pas një referendumi në të cilin katalonasit votuan me shumicë dërrmuese për pavarësinë. Në atë sondazh, që konsiderohej i jashtëligjshëm nga Madridi, 90 për qind votuan për t’u shkëputur nga Spanja, por pjesëmarrja ishte shumë më pak se gjysma e elektoratit.

Protestuesit u mblodhën në sheshin Urquinaona të Barcelonës duke kënduar “Viva Espana”.

Presidenti katalanas Carles Puigdemont është zotuar të punojë për arritjen e pavarësisë.

Në një intervistë me gazetën El Pais, kryeministri Mariano Rajoy tha se nuk do të përjashtojë përdorimin e kompetencave kushtetuese për të hequr statusin autonom të Kataloniës në qoftë se rajoni deklaron pavarësinë.

“Të jeni të sigurt se qeveria do të parandalojë që çdo deklaratë e pavarësisë të kthehet në diçka konkrete. Spanja do të vazhdojë të jetë Spanja dhe do të vazhdojë të jetë e njëjta për një kohë të gjatë”.

Kryeministri Rajoy i tha gazetës El Pais se politika katalanase ishte rrëmbyer nga radikalët dhe duhej të kthehej në një pozitë të moderuar.

“Tani ata i janë futur një rruge që nuk të çon askund, ata kanë zgjedhur radikalizmin që pengon çdokënd për të patur ndikim dhe pengon ndërtimin e diçkaje që ndihmon bindjet e tuaja. Radikalizmi ka çuar në këtë proces ndarës që po ndodh tani, ka shkaktuar shqetësim të madh tek të gjithë, madje edhe largimin e kompanive. Është vërtet e pabesueshme sa shumë kompani të rëndësishme po braktisin Katalonian, që largohen sepse duhet të largohen,të mbrojnë bilancin e tyre, punëtorët e tyre dhe pagat e tyre. Duhet të kthehet katalanizmi i moderuar” shtoi Rajoy.

Më parë të shtunën, mijëra protestues u mblodhën në mitingje në Barcelonë, Madrid dhe në qytete të tjera spanjolle.

Organizatorët e mitingut pro-ndarjes në Katalonia i kishin kërkuar demonstruesve të visheshin me të bardha dhe të mos shfaqnin ndonjë flamur, qoftë spanjoll ose të Katalonias. Organizatorët e demonstratave kanë promovuar sloganin, “Le të flasim”.

Po ashtu në Madrid, kryeqytetin spanjoll, u mbajt një demonstratë për unitetin spanjoll, ku morën pjesë mijëra njerëz që valëvitnin flamuj kuq dhe verdhë të Spanjës.

Disa shtete të BE-së janë të shqetësuar se biseda për pavarësinë katalanase mund të ushqejë ndjenjat ndarëse në pjesë të tjera të Evropës.