VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

OPOZITA TURKE E KËRKON MBËSHTETJEN E BESIMTARËVE

 

Partia kryesore opozitare në Turqi, Partia Republikane Popullore, po kërkon të ndryshojë imazhin para zgjedhjeve të 7 qershorit. Përpjekja vjen pas një sërë humbjeve përballë partisë AK në pushtet me bazë islame, e cila e kishte protretizuar opozitën si armike të fesë. Siç na njeh materiali në vazhdim, opozita po përpiqet të fitojë mbështetjen e besimtarëve ndërsa pëpiqet të mbrojë bazën tadicionale laike.

Kandidatja për deputete Selin Sayek-Boke është një prej anëtarëve të Partisë Republikane Popullore, shkurtimisht CHP, me bazë laike, e cila ndryshe nga fushatat e tjera po përqëndrohet tek ekonomia.

“Mesazhi për ekonominë, premtimi dhe angazhimi për një administratë më të mirë publike prek jetën e të gjithëve.”  

Kandidatja po e përçon mesazhin tek pronarët e bizneseve të vogla, votues tradicionalë të partisë në pushtet AK. Opozita CHP po premton ulje taksash për naftën dhe politika të tjera që synojnë rigjallërimin e ekonomisë.

Kjo strategji duket se po funksionon tek disa tregtarë, që po ankohen rreth problemeve në biznes.

“Do të ndihmonte njerëzit të siguronin nevojat bazë me çmimet në rënie. Do të rigjallëronte tregjet,” thotë një tregtar.

((mandatory cg:  CHP campaign ad))

Reklamat tërheqëse, prodhim i një kompanie të njohur, janë pjesë e strategjisë së Partisë CHP, për t’i çliruar nga imazhi si parti laike.

Por trashgimia e CHP si parti e themeluesit të shtetit laik, Mustafa Kemal Ataturk dhe deri së fundmi mbështetëse e kufizimeve mbi praktikat fetare, si vënia e shamisë, mbeten një pengesë elektorale. Beul Durmaz është profesor sociologjie.

“CHP ka ndaluar disa praktika fetare dhe disa herë është shprehur kundër përdorimit të shamive të kokës. Për këtë arsye ende disa njerëz nuk i besojnë kësaj partie.” 

Shumë publikime partiake synojnë t’u kundërvihen thënive nga partia në pushtet me bazë fetare, se opozita është anti-myslimane.

Izmiri, me një popullsi të madhe dhe laike, është bazë e fortë e partisë CHP dhe politikat e vijës së ashpër gëzonin mbështetje mes votuesve në atë qytet. Por kandidatja Sayek-Boke këmbëngul se mesazhi i ri pluralist nuk do të thotë se partia po hedh poshtë themelet laike.

“Është një përpjekje e madhe për të treguar se jemi parti social demokrate. Parti që qëndronte për barazi, respekt për të gjitha besimet dhe etnitë. Turqia është ndarë në shumë pjesë përmes etnisë dhe fesë. Aktulishte ne duam pajtim.” 

Në Izmir, Sayek-Boke dhe kandidatët e tjerë të partisë së saj po mundohen të zgjerojnë mbështetjen mes popullsisë së devotshme turke, por njëkohësisht ata nuk duan të zemërojnë bazën e partisë. Suksesi partisë CHP për t’ia arritur qëllimit do të jetë kyç në përcaktimin nëse  ata arrijnë rezultatin elektoral që dëshirojnë. za

ULRICH KÜHN – NATO KA DEFICITE NË MBROJTJE

Manovër nga ajri e NATO-s në Lituani

Në Europën veriore kanë filluar manovrat e përbashkëta të gjashtë vendeve të NATO-s me shtete neutrale. Eksperti i sigurisë, Ulrich Kühn flet mbi efektin dhe rëndësinë e kësaj manovre ushtarake.

DW: Zoti Kühn manovrat perëndimore konsiderohen “si nga më të zgjeruarat e llojit”. Sa rëndësi kanë ato?

Ulrich Kühn: Për këtë manovër ekzistojnë tre argumenta: Së pari: NATO kërkon t’i dërgojë një sinjal Putinit se aleanca si në aspkeitn ushtarak edhe politik e ka vullnetin që të respektojë detyrimet e saj për anëtarët e aleancës, pra edhe për tre vendet balltike. Së dyti: Me të dërgohet një sinjal tek partnerët lindorë, që aleanca është e gatshme t’i mbrojë ata në çdo kohë, edhe kundër një agresioni të mundshëm rus. Së treti: Trupat duhen stërvitur për sfida të reja ushtarake, si për shembull për stilin “hibrid” të luftës që po përdor Rusia në Krime dhe Ukrainën lindore. Në këtë drejtim duhet vepruar. Në këtë kuptim manovra mund të konsiderohet si shumë e rëndësishme.

Çfarë nënvizimi të ri merr kjo manovër, kur në të marrin pjesë edhe vende neutrale, si Finlanda, Suedia, apo Zvicra?

Duhet thënë se Finlanda dhe Suedia ndjehen të rrezikuara nga manovrat e fundit ruse. Kështu herë pas here gati shkelet hapësira ajrore nga aviacioni rus. Kështu ka zëra tani në Finlandë dhe Suedi që kërkojnë futjen në NATO. Kjo i sinjalizon Rusisë që ajo nuk perceptohet më si një partner i besueshëm, por si kërcënim serioz. Në tërësi mund të thuhet se vihet re një militarizim i ri i sigurisë europiane.

A nuk është disi qesharake deklarata zyrtare se bëhet fjalë për një stërvitje për një mision të OKB-së, kur çdokush e di se arsyeja e vërtetë është kërcënimi rus?

Këto manovra i drejtohen qartë Rusisë. Sinjali është: “Rusia po mpreh shpatën, por ne jemi gati”. Arsyetimi me një ushtrim relevant për OKB-në është thjeshtë fasada. Me sa duket nuk do t’i japë më njeri Putinit raste të tjera për propagandë mediatike. Sinjali ushtarak është shumë i qartë.

Deutschland Ulrich Kühn Institut für Friedensforschung und Sicherheitspolitik Uni Hamburg Eksperti Ulrich Kühn

Rusia nga ana e saj ka reaguar me demonstrim ushtarak. Janë këto manovra rruga e duhur për të vepruar me rrezikun që vjen nga Rusia, nuk tensionohen kështu edhe më shumë marrëdhëniet me Rusinë?

Këto manovra janë të justifikuara për gjendjen aktuale. Madje vetë koha, gjendja e brishtë mes emergjencës ushtarake dhe përgjegjësisë policore, kur “uniformat e gjelbra”, pra njësi speciale të paidentifikuara kalojnë në kufi, kërkon masa të reja dhe të përshtatshme. Njëra nga manovrat e NATO-s në Letoni lidhet pikërisht me një skenar të tillë. Mendoj se është gjëja e duhur t’i tregosh Rusisë se nuk ka asnjë shans të veprojë në vendet baltike ashtu si në Ukrainë. Por në plan afatgjatë dhe të mesëm NATO duhet të ndërtojë ura komunikimi me Rusinë. Pra, si në kohën e Luftës së Ftohtë: Nga njëra anë oferta serio´ze bashëkpunimi, nga ana tjetër gatishmëri realiste për mbrojtje. Për fat të keq është Rusia që prej më shumë se një viti po e rrotullon spiralen drejt shkallëzimit.

Sa të rrezikuara janë vërtet vende si ato baltike, Estonia, Letonia, Lituania apo vendet jo anëtare, si Suedia apo Finlanda?

E parë në mënyrë realiste, Rusia nuk mund t’i rrezikojë seriozisht tre vendet baltike, Estoni, Letoni, Lituani. Në rastin më ekstrem- një shkëmbim nuklear – SHBA duhet të jetë gati të “këmbejë” Bostonin, Nju Jorkun dhe Uashingtonin me Talinin, Rigën dhe Vilnën. Edhe pse ky qëndrim të duket shumë i ekzagjeruar, ai i përgjigjet logjikës së kërcënimit. Edhe Rusia e di këtë. Por në të njëjtën kohë ajo ia ka dalë me sukses të veprojë në një zonë gri, pa e kaluar pragun e një lufte të hapur. Në këtë pikë NATO ka deficite në mbrojtje, dhe tre vendet baltike e kanë vënë re me kujdes këtë mangësi në aleancën e përbashët. Këtu NATO duhet të përmirësohet.

A mendoni se Suedia dhe Finlanda do të bëhen pjesë e NATO-s?

Për Suedinë dhe Finlandën nuk shoh ndonjë kërcënim direkt rus. Por si në kohën e Luftës së Ftohtë të dyja vendet gjenden në hapësirën e influencës së Rusisë, gjë që i bën ato potencialisht objektiva të lojërave ushtarake. Por t’i bësh këto vende tani pjesë të NATO-s do të thotë të dërgosh një sinjal shumë të gabuar tek Moska. Edhe në këto vende nuk ka ndonjë shumicë që e kërkon këtë anëtarësim. Por opinionet politike mund të ndryshojnë shumë shpejt.

Ulrich Kühn është ekspert për marrëdhëniet mes NATO-s dhe Rusisë në Institutin për Studimet e Paqes dhe Politikën e Sigurisë në Universitetin e Hamburgut.

BRITANI-BE, MBRETËRESHA ELISABETË SHPALL PLANET PËR REFERENDUM

Mbretëresha Elizabeth ka thënë të mërkurën se Qeveria britanike do të kalojë ligjin që i hap rrugën referendumit për anëtarësinë e vendit në Bashkimin Evropian.

“Legjislacioni i ri do të sigurojë referendumin për anëtarësinë në BE deri në fund të vitit 2017”, ka thënë Mbretëresha në një fjalim para Parlamentit britanik.

“Qeveria ime do të rinegociojë marrëdhënien e Mbretërisë së Bashkuar me BE-në dhe do të ndjekë reformën e BE-së për të mirën e të gjitha vendeve anëtare”, ka shtuar ajo.

Kryeministri i Britanisë, David Cameron, i cili është rizgjedhur më 7 maj, është zotuar se do të negociojë një “marrëveshje më të mirë” për Mbretërinë e Bashkuar dhe se do të mbajë referendum për anëtarësinë në BE më 2017. rel

FORBES – MERKEL, GRUAJA MË E FUQISHME E BOTËS

Kancelarja gjermane, Angela Merkel, për të pestin vit me radhë, kryeson listën e grave më të fuqishme në botë të revistës Forbes.

Pas saj vjen ish-sekretarja amerikane e Shtetit, Hillary Clinton, ndërsa në vendin e tretë Melinda Gates, bashkëkryesuese e Fondit Bill dhe Melinda Gates.

Në top-dhjetëshen e parë bën pjesë edhe shefja e Fondit Monetar Ndërkombëtar, Christine Lagarde, në vendin e gjashtë, dhe presidentja e Brazilit, Dilma Rousseff, në vendin e shtatë.

Lista vjetore e 100 grave më të fuqishme të botës përfshin lideret në tetë kategori: politikë, teknologji, biznes, financa, media, sipërmarrje, filantropi dhe miliardere.

TIMOFTI – MOLDAVIA SYNON EVROPËN, JO RUSINË

VOAL – Presidenti i Moldavisë, Nicolae Timofti, ka thënë se vendi i tij preferon t’i bashkohet Bashkimit Evropian dhe jo të qëndrojë në orbitën ruse.

Ai i ka bërë këto komente për agjencinë The Associated Press në Tiranë, ku ka ndjekur një takim të vendeve të Evropës Juglindore.

“Ne nuk mund t’i mohojmë realitetet që ekzistojnë në Moldavi. Kemi qenë pjesë e një unioni, ku Rusia ka qenë dominuese. Por, ne jemi vend evropian dhe populli ynë ka aspirata evropiane”, ka thënë Timofti.

Ish-republika sovjetike ka fituar pavarësinë në vitin 1991, kur Bashkimi Sovjetik është shpërbërë.

Rreth 1,500 trupa ruse janë aktualisht të stacionuara në rajonin separatist të Moldavisë, Transdniester. rel