Këshilli Federal miraton një urdhër për të mbështetur zgjerimin e internetit me brez të gjerë

VOAL- Investimet prej 730 milionë do të sigurojnë mundësi të barabarta dixhitale në zonat rurale dhe me popullsi të pakët.  Ofrimi i të njëjtave mundësi dixhitale për ata që jetojnë në zonat më pak të populluara të vendit. “Internet i Shpejtë Në të Gjithë Zvicrën” është titulli i deklaratës në të cilën Këshilli Federal paraqiti urdhërin e tij të miratuar së fundmi të mërkurën në lidhje me zgjerimin e rrjetit të internetit me brez të gjerë. Qëllimi është të arrihet një shpejtësi transmetimi prej të paktën 1 Gbps në këto zona. Përhapja e lidhjeve të internetit nëpërmjet fibrave optike dhe teknologjive të tjera moderne do të bëhet edhe më e rëndësishme, pasi kabllot e bakrit, që janë ende në përdorim sot, do të hiqen gradualisht gjatë dekadës duke filluar nga viti 2030. Pa mbështetjen e qeverisë, mund të lindin boshllëqe në mbulim: vlerësohet se afërsisht 10% e familjeve dhe bizneseve nuk do të jenë të lidhura me rrjetet moderne të internetit me brez të gjerë. Programi, i cili ofron mbështetje prej 730 milionë frangash, gjysma e të cilave financohet nga Konfederata dhe pjesa tjetër nga kantonet, synon të promovojë investime të tilla aty ku zgjerimi nuk është fitimprurës për ofruesit. RSI

VOAL- Zvicra është në shënjestrën e Rusisë dhe popullsia zvicerane është ende e pavetëdijshme për rrezikun. Ky është mendimi i Shefit të Ushtrisë Benedikt Roos, i cili e sheh vendin të ekspozuar ndaj kërcënimeve hibride dhe ushtarake, ndërsa popullsia përpiqet të kuptojë seriozitetin e një krize që ai beson se është e afërt.

“Jam i shqetësuar,” deklaroi komandanti i korpusit në një intervistë të botuar në faqen e internetit të SRF. “Duhet të supozojmë se ka objektiva në Konfederatë që një lojtar i madh në këtë lojë globale të pushtetit mund të synojë.”

Gazetarja pyet: A është Zvicra një objektiv për Moskën? “Po,” përgjigjet 61-vjeçari. “Është një luftë midis sistemeve: bota liberale dhe demokratike kundër asaj autokratike. Më shumë se kurrë, ne jemi pjesë e botës perëndimore dhe për këtë arsye jemi një objektiv i mundshëm.”

Por pse – këmbëngul gazetari i SRF – do ta sulmonte Rusia Konfederatën? “Zvicra ka infrastrukturë kritike që është e rëndësishme për të gjithë Evropën: shpërndarjen e energjisë elektrike dhe gazit, lidhjet kryesore veri-jug dhe qendrat e mëdha të të dhënave. Kushdo që dëshiron të destabilizojë Evropën mund të synojë pikërisht këto zona”, përfundon oficeri që ka qenë në krye të ushtrisë që nga janari i kaluar.

Dronët dhe Infrastruktura Kritike

Dronët që përmbajnë eksplozivë janë gjetur në Leipzig të Gjermanisë. “Po shohim më shumë aktivitet në këtë zonë. Po shohim më shumë fluturime dronësh mbi infrastrukturën kritike. Për fat të mirë, nuk ka bomba, por kjo mund të ndodhë edhe këtu.” Lidhur me fluturimet e paautorizuara me dronë mbi instalimet ushtarake, ai sqaron: “Në rreth 80% të rasteve, këto janë avionë të pilotuar nga turistë ose individë privatë. Por për 20%, nuk jemi të sigurt dhe nuk mund t’i atribuojmë qartë ato. Po ndjekim disa raste penale në bashkëpunim me policinë dhe ende nuk e dimë se kush qëndron pas tyre.”

Mungesa e Forcave të Armatosura Zvicerane në mbrojtjen kundër dronëve është gjithashtu një shqetësim për Roos. “Po forcojmë aftësitë tona. Numri i dronëve të vegjël zbulues në shërbim me trupat është dhjetëfishuar brenda një viti. Tani duhet të bëjmë përparim në mbrojtjen nga dronët. Ky është një nga boshllëqet që duhet urgjentisht ta mbushim.”

I pyetur në lidhje me një pretendim të mëparshëm se Zvicra nuk kishte aftësi mbrojtëse nga raketat, oficeri i lartë konfirmoi: “Po, kjo është e vërtetë kur bëhet fjalë për mbrojtjen kundër raketave kruiz ose balistike. Kemi boshllëqe të mëdha këtu. Sistemi i ri Patriot po përjeton vonesa dhe po bëhet më i shtrenjtë, kështu që po vlerësojmë alternativa për ta mbushur këtë boshllëk më shpejt.”

Megjithatë, shqetësimi më i madh, sipas tij, mbetet mungesa e ndërgjegjësimit të popullsisë për situatën. “Kjo është pika thelbësore. Ndërgjegjësimi nuk është ende aty. Ne nuk jemi më një ishull lumturie. Për fat të mirë për ne, nuk kujtojmë më se çfarë do të thoshte lufta. Ndërgjegjësimi se Zvicra mund të hynte në një krizë nuk është ende i rrënjosur thellë”, përfundon ish-komandanti i njësisë së blinduar. ATS

VOAL- Franca dhe Zvicra festuan mbishkrimin e “Pace Perpetua” (“Paqes së Përjetshme”) të vitit 1516 në regjistrin ndërkombëtar të UNESCO-s “Kujtesa e Botës” në Fribourg të enjten. Ceremonia zyrtare u zhvillua në Hôtel Cantonal, në prani të Presidentit të Konfederatës, Guy Parmelin. Parmelin përshëndeti një traktat që tani përfiton nga një “horizont i zgjeruar”. “Dokumenti simbolizon faktin se negociatat mund të parandalojnë që një fitore të bëhet një poshtërim”, deklaroi ai në prani të Presidentit të Këshillit të Shtetit të Fribourg, Philippe Demierre, dhe Ambasadores Franceze në Zvicër, Marion Paradas. Për herë të parë në 510 vjet, dy kopjet e Paqes së Friburgut ribashkohen në vendin ku u hartuan dhe u vulosën. Arkivi Kombëtar i Francës ka rënë dakord të japë hua kopjen që iu dorëzua Françeskut I në Paris në vitin 1516 nga një delegacion i kantoneve zvicerane. Kështu, autoritetet dhe publiku kanë privilegjin të sodisin dy origjinalet që kanë lënë një ndikim të qëndrueshëm në historinë e marrëdhënieve franko-zvicerane. ATS

VOAL- Thatësira e kësaj vere e ka vënë sektorin bujqësor nën presion. Të korrat po bien dhe mungesa e ushqimit kërcënon të krijojë probleme në muajt e ardhshëm. Në këtë sfond, qeveria federale ka njoftuar 54 milionë franga kredi pa interes. Kjo masë nuk po i bind të gjithë: disa fermerë po kërkojnë ndihmë të drejtpërdrejtë dhe të pakthyeshme. Guy Parmelin, i intervistuar në programin e lajmeve të RTS të së dielës në orën 19:30, mbrojti vendimin e Këshillit Federal. Kreu i Departamentit Federal të Çështjeve Ekonomike theksoi se qëllimi ishte të ndërhyhej shpejt për të siguruar likuiditetin për fermat. “Ne vlerësuam se çfarë mund të bëhej në afat të shkurtër për të lehtësuar fermat nga likuiditeti brenda kuadrit ligjor që kemi”, deklaroi ai. Presidenti i Konfederatës gjithashtu kujton se pagesat e drejtpërdrejta mund të bëhen paraprakisht për të ofruar mbështetje të menjëhershme.

Pse jo ndihmë e pakthyeshme?

Kur u pyet pse Berna nuk po prezanton ndihmë të pakthyeshme, siç bëri gjatë pandemisë Covid-19, Parmelin tregon kufizimet e kuadrit aktual ligjor. “Duhet të shqyrtojmë bazën ligjore ekzistuese. Nuk kemi asnjë për ndihmë të pakthyeshme”, shpjegoi ai, duke vënë në dukje se gjatë krizës shëndetësore, ishte zbatuar ligji i emergjencës. Këshilli Federal iu përgjigj gjithashtu kritikave të atyre që besojnë se, duke pasur parasysh rezultatet pozitive të buxhetit federal, mund të ishte bërë më shumë. “Nëse Këshilli Federal nuk do të kishte miratuar masat që ka miratuar sot, do të kishim një deficit prej 1.3 miliardë në buxhetin federal dhe asnjë hapësirë ​​për manovrim. Ishte falë një teprice që ne ishim në gjendje të lironim 54 milionë franga për të ndihmuar financiarisht fermerët”, deklaroi ai.

Shqetësime për furnizimin ushqimor

Përtej ndihmës financiare, shqetësimi kryesor tani është furnizimi me ushqim ushqimor për dimrin e ardhshëm. Parmelin e identifikon këtë si sfidën më të menjëhershme për sektorin. “Ndryshimi i klimës është këtu, është e qartë. Njëzet vjet më parë, nuk ishte e mundur të mbillej Merlot në rajonin tim, ndërsa sot është. Në të ardhmen, çështja urgjente do të jetë furnizimi me ushqim për dimrin dhe fundin e dimrit”, tha ai për RTS. Situata bëhet më komplekse nga thatësira që prek pjesën më të madhe të Evropës. “Aktualisht, ne po importojmë nga Kanadaja, sepse duhet të marrim parasysh se thatësira është një problem evropian”, shtoi presidenti i Konfederatës.

Vështirësitë logjistike përkeqësohen gjithashtu nga nivelet e ulëta të ujit të lumenjve të rëndësishëm evropianë

 “Vështirësitë në përkeqësim janë gjithashtu për shkak të niveleve të ulëta të ujit të Rajnit, të cilat po kufizojnë furnizimet. Ne me shumë gjasa do të lëshojmë rezerva të ushqimit për proteina javën e ardhshme, pasi ato po përpiqen të arrijnë me nivelet e ulëta të ujit të Rinit dhe Danubit”, shpjegoi Parmelin.

Buxheti bujqësor nën presion

Vështirësitë e sektorit përkojnë me qëllimin e Konfederatës për të ulur buxhetin bujqësor me 2.7%. Kjo perspektivë ngre shqetësime serioze midis fermerëve, të cilët përballen me pasojat gjithnjë e më të dukshme të ndryshimeve klimatike. Kur u pyet për këtë çështje, Parmelin e hedh poshtë idenë se ky është një penalizim për sektorin dhe mbron zgjedhjet buxhetore të Këshillit Federal. Sipas tij, pajtueshmëria me prirjen e borxhit mbetet thelbësore për të ruajtur hapësirën për ndërhyrje në situata emergjente. Masat mbështetëse u miratuan pasi Këshilli Federal vendosi të shkurtojë disa programe, duke përfshirë fondet që synojnë t’i bëjnë pyjet më rezistente ndaj ndryshimeve klimatike, pikërisht me qëllim përmbushjen e objektivave financiare të Konfederatës. RSI

VOAL- Pyetja është e thjeshtë: si do t’i kultivojnë dhe riciklojnë fermerët hënorë ose marsianë burimet për të mbijetuar në habitatin e tyre të ri? SHARF, Qendra e Kërkimit Analog të Habitatit Hapësinor në Dübendorf, po punon për përgjigjen. Profesori Marcel Egli po udhëheq kërkimin. “Me SHARF,” i tha ai RSI-së, “ne simulojmë ato që besojmë se do të jenë kushtet në serrat në Hënë dhe Mars për të studiuar se si zhvillohen bimët, testojmë mikroorganizmat dhe analizojmë strukturat biologjike. Ne kemi një cilindër të madh nën presion për të rikrijuar, për shembull, kushtet atmosferike, të cilat mungojnë në Hënë dhe janë reduktuar ndjeshëm në Mars. Në mënyrë të ngjashme, ne kemi riprodhuar sipërfaqen, të përbërë nga regolit – një pluhur i imët që buron nga ndikimet e asteroideve dhe i cili – ndryshe nga Toka – nuk përmban material organik.”

Ai deklaron se SHARF është i vetëdijshëm se nuk është e mundur të rikrijohet 100% situata në Hënë ose Mars. “Për ne, ka të bëjë me të kuptuarit e asaj që mund të shfrytëzojmë dhe në cilat kushte mbin një patate, për shembull. Çfarë nevojitet që një domate të piqet. Në Mars, për shembull, drita është shumë më e zbehtë se në Tokë. Por a do të jetë ende e mjaftueshme, apo do të na duhen llamba shtesë? Dhe nëse po, sa? Dhe pastaj është çështja e gravitetit. Këto janë të gjitha elemente që duam të studiojmë në mënyrë që të kuptojmë se si duhet të jenë të korrat në Mars për të qenë në gjendje të prodhojnë ushqim të mjaftueshëm për të mbështetur një grup astronautësh.” Dihet mirë që bujqësia është e mundur në hapësirë; testet janë kryer tashmë në Stacionin Ndërkombëtar Hapësinor. Me përjashtim të gravitetit, i cili nuk ndikoi ndjeshëm në rritjen e bimëve, kushtet e aplikuara ishin të njëjta si në Tokë.

SHARF është në thelb hapi tjetër, prandaj u certifikua zyrtarisht nga ESA, Agjencia Evropiane e Hapësirës. Megjithatë, është ende herët; bizelet janë mbirë me sukses në kushte mikrograviteti në sipërfaqen hënore, dhe testet me fara edelweiss deri më tani kanë dhënë vetëm një filament të vogël të gjelbër. Nuk ka mungesë pune për t’u bërë. “Ka misione të NASA-s që synojnë të kthejnë njerëzit në Hënë, le të themi brenda 3-5 viteve”, thotë Profesor Egli për SEIDISERA. “Pastaj fokusi është në ndërtimin e një baze, le të themi edhe 10 vjet për ta përfunduar atë dhe për të vendosur një prani të përhershme në satelitin tonë. Çështja e financimit mbetet e hapur, por është e mundur që gjithçka të jetë gati – realisht – brenda rreth njëzet viteve. Në atë pikë – disa çështje teknike mbeten të hapura, por janë të zgjidhshme – serra të plota, përfshirë tokën, mund të sillen në Hënë.

Natyrisht, qëllimi ynë është të zbulojmë se çfarë mund të shfrytëzohet nga ajo që është tashmë atje, sepse po flasim për kostot e konsiderueshme të transportimit të materialit në hapësirë.” Lidhja më e dobët në të gjithë këtë është ndoshta njerëzimi, thotë Marcel Egli. “Ka aspekte që lidhen me trupin që ende duhen sqaruar. Efektet e gravitetit të reduktuar, për shembull. Ne e dimë që kjo mund të shkaktojë probleme serioze shëndetësore. Përpara se të kemi një bazë të pavarur, për shembull, në Hënë, ka ende disa probleme që duhen zgjidhur.” Kjo është arsyeja pse, përfundon Marcel Egli, do të duhen ende disa dekada para se brezi i parë i njerëzve të lindë jashtë planetit Tokë. RSI

VOAL- Ditët e fundit në Zvicër u nis një peticion duke i bërë thirrje Këshillit Federal të ndalojë shitjen e syzeve inteligjente, syze të pajisura me një kamerë dhe mikrofon të integruar. Iniciativa, e promovuar nga platforma Campax dhe drejtuar Këshilltarit Federal Beat Jans, tashmë ka mbledhur gati 20 000 nënshkrime. Në zemër të shqetësimeve është mundësia e filmimit dhe fotografimit të njerëzve pa dijeninë e tyre: në shikim të parë, këto pajisje duken si syze dielli të zakonshme, të tradhtuara vetëm nga një lente e vogël në cep të kornizës. Shitjet po rriten gjithashtu në Zvicër, dhe bashkë me to, shqetësimet për privatësinë. Tek syzet inteligjente (smart) pranë lenteve, në anët e kornizës, mund të shihni dy kamerat.

Për Rahel Estermann, bashkëdrejtoreshë e shoqatës Digitale Gesellschaft, filmimi i njerëzve pa pëlqimin e tyre është një shkelje e qartë e të drejtave të tyre personale. Prodhuesit, si Meta (kompania mëmë e Facebook-ut), theksojnë praninë e një drite paralajmëruese që aktivizohet gjatë xhirimeve, por kritikët theksojnë se jo të gjithë e njohin atë dhe se mund të çaktivizohet lehtësisht. Peticioni përqendrohet posaçërisht në mbrojtjen e grave dhe fëmijëve, për shembull në zona të ndjeshme si pishinat.

Michael Kunz, president i Shoqatës së Rojeve të Plazheve Zvicerane, shprehu gjithashtu mbështetje për një ndalim në këto kontekste: ndërsa nuk do të garantonte kontroll të plotë, do të kishte një efekt parandalues ​​dhe do të lejonte sanksione kundër shkelësve. Çështja ka mbërritur edhe në Parlament, me një pyetje të paraqitur në Këshillin Federal nga një anëtar i Partisë së Qendrës. Në sfond, ka shqetësime për zhvillimet e ardhshme teknologjike: Meta thuhet se tashmë po punon për integrimin e njohjes së fytyrës në syzet e saj inteligjente. RSI

VOAL- Pak ujë rrjedh në Rin. Nga lart, pamja ofron imazhe të pazakonta dhe gjurmë të së kaluarës po rishfaqen në shtratin e lumit. Periudha aktuale e thatësirës së rëndë e ka shtyrë arkeologen kantonale të Schaffhausen të eksplorojë shtratin e ekspozuar të lumit, duke shkaktuar një gjueti të vërtetë për objekte historike.

Gurë me gdhendje

Inspektimi u shkaktua nga një informacion specifik: “Më thanë se një gur me gdhendje ka dalë nga Rajni; dua të hedh një vështrim,” shpjegon Katharina Schäppi, arkeologe kantonale e Schaffhausen (Shafhauzen). Atje ku zakonisht rrjedhin metra ujë, sot një shkëmb i madh qëndron në mes të shtratit të lumit, plotësisht i thatë. Ndërsa afrohemi, detajet historike bëhen të qarta: “Ka mbishkrime, një kryq zviceran dhe disa shkronja,” vëren Schäppi, “ato mund të jenë inicialet e atyre që gdhendën shkrimet e para.” Prania e një guri të tillë dëshmon se niveli i ujit të Rajnit ka arritur tashmë nivelet më të ulëta historike në të kaluarën. Në historinë e Evropës Qendrore, ekziston një term specifik për këta tregues hidrologjikë: “gurët e urisë” (gjermanisht: Hungersteine).

Çfarë janë “gurët e urisë”?

Gurët e urisë janë tregues të vërtetë hidrologjikë: “Në të kaluarën, shfaqja e tyre nënkuptonte se dimrin e ardhshëm do të kishte pak ushqim dhe se popullsia do të vuante nga uria,” shpjegoi arkeologu.

“Nëse më shihni, atëherë qani.”

Këto blloqe guri, veçanërisht të përhapura në Evropën Qendrore dhe Lindore, u përdorën si mesazhe paralajmëruese të lëna brezave të ardhshëm. Një nga shembujt më të famshëm gjendet në Děčín, Republika Çeke, ku një shkëmb në lumin Elba lexon një paralajmërim: “Nëse më shihni, atëherë qani.”

Monedha dhe objekte të lashta

Shtrati i lumit po rezulton të jetë një thesar i objekteve të vogla historike, në sasi dukshëm më të mëdha se vitet e kaluara. “Ne marrim shumë raportime nga publiku,” përfundon Katharina Schäppi. “Shumë njerëz shëtisin përgjatë Rinit, lahen dhe gjejnë të gjitha llojet e gjërave. Kërkimi aktiv dhe gërmimi nuk lejohen, por nëse dikush rastësisht has në një objekt, si një patkoi kali ose një monedhë, nuk është i dënueshëm. Në fakt, ne jemi shumë të lumtur nëse na njoftojnë.”

Monedha të lashta, shishe të vjetra ose gurë historikë të urisë: çdo pjesë e vetme e historisë që thatësira e heq përkohësisht nga lumi është kataloguar, studiuar dhe arkivuar. RSI

VOAL- Valët e të nxehtit e kanë goditur rëndë Zvicrën këtë verë. Fermerët po përballen me thatësirë ​​dhe mungesë foragjeresh, ndërsa qytetet kanë vuajtur nga temperatura rekord. Megjithatë, Presidenti i Konfederatës Zvicerane dhe Ministri i Çështjeve Ekonomike dhe Bujqësisë, Guy Parmelin, duke folur për SRF, hedh poshtë akuzat se Këshilli Federal ka nënvlerësuar ndryshimet klimatike. Këshilltari Federal Albert Rösti deklaroi së fundmi në një intervistë se nuk kishte pritur një valë të nxehti me këtë intensitet, pavarësisht paralajmërimeve nga klimatologët për skenarë të ngjashëm.

Guy Parmelin: Ne e dimë që ndryshimet klimatike ekzistojnë. Kjo valë e të nxehtit është e jashtëzakonshme. Dhe sigurisht, ne duhet të përgatitemi për periudhat e ardhshme të thatësirës, ​​të cilat do të bëhen gjithnjë e më të shpeshta.

Pra, edhe ju u habitët?

Nga kohëzgjatja, po. Nga intensiteti, po. Unë jetoj në një rajon që vuan nga thatësira. Tridhjetë vjet më parë, ne investuam në pompimin e ujit nga Liqeni i Gjenevës për të ujitur fushat tona. Ne kishim marrë mbështetje nga Konfederata. Unë besoj se tronditja e shkaktuar nga thatësira aktuale – sepse ky vit është vërtet një tronditje – do të çojë në projekte të mëtejshme ujitjeje dhe ruajtjeje të ujit. Dhe ne duhet të bëjmë gjithçka që është e mundur për të siguruar që këto projekte të mund të ecin përpara.

A po ecim shumë ngadalë?

Shikoni, në jetë, ne përpiqemi të përshtatemi me situatat. Aktualisht shohim thatësira të këtij lloji që ndodhin çdo katër ose pesë vjet. Kjo është shumë më e shpeshtë se në të kaluarën. Dhe me fenomenin klimatik El Niño, është e mundur që ngjarje të tilla të bëhen edhe më të shpeshta. Klimatologu Reto Knutti thotë: “Nëse vazhdojmë kështu, temperaturat mund të rriten me disa gradë më shumë.”

A nuk duhet vetëm t’i adresojmë simptomat, por edhe të luftojmë ndryshimet klimatike më me vendosmëri?

Ne duhet t’i bëjmë të dyja. Në planin afatshkurtër dhe afatgjatë. Këtë vit, unë jam President i Konfederatës, dhe ne po përballemi me valë ekstreme të nxehtësisë dhe thatësira. Në vitin tim të mëparshëm presidencial, 2021, problemi ishin përmbytjet. Më kujtohet Lucerna, ku lumi Reuss ishte në prag të daljes nga shtrati. Edhe këto janë efekte të ndryshimeve klimatike. Një vit përballemi me nxehtësi ekstreme, vitin tjetër me reshje të tepërta shiu. Këto janë çështje që duhet të përfshijnë të gjithë: politikanët, publikun, por edhe industrinë e sigurimeve dhe kërkimin. Dhe pikërisht këtë po përpiqet të koordinojë Këshilli Federal, për të përmirësuar menaxhimin e këtyre sfidave në të ardhmen.

Këshilli Federal e hodhi poshtë iniciativën e qendrës financiare. Projekti synonte të zvogëlonte investimet e institucioneve financiare zvicerane në aktivitete që dëmtojnë klimën. A ishte kjo një mundësi e humbur?

Jo, nuk mendoj kështu. Ky shembull tregon se nuk mund të veprojmë në mënyrë efektive vetëm duke futur standarde që nuk njihen ndërkombëtarisht. Do të lindte një problem.

Çfarë do të ndodhte?

Investimet nuk do të bëheshin më në Zvicër, por diku tjetër. Ato do të zhvendoseshin në Singapor, Londër ose qendra të tjera financiare. Vetëm kur të ekzistojnë standardet ndërkombëtare, lufta kundër ndryshimeve klimatike do të jetë vërtet efektive dhe konkurrenca midis qendrave të ndryshme financiare do të jetë në kushte të barabarta.

Çfarë bëni ju personalisht për klimën?

Unë përpiqem të bëj sa më shumë që të jetë e mundur. Për shembull, në mëngjes shkoj në zyrë në këmbë në vend që të ngas makinën, dhe në mbrëmje kthehem në shtëpi në të njëjtën mënyrë: gjithsej 1.8 kilometra. Nëse më pas kaloj Bundesplatz dhe shkoj në Bernerhof dy ose tri herë, eci deri në katër kilometra në ditë. Kjo kursen emetimet e CO₂ dhe gjithashtu ndihmon shëndetin tim. RSI

VOAL- Nisma e neutralitetit do të kufizonte hapësirën e Zvicrës për manovrim në politikën e jashtme dhe do të rrezikonte sigurinë e vendit. Ky është mendimi i një komiteti ndërpartiak të përbërë nga FDP, Qendra, të Gjelbrit Liberalë, Partia Social Demokrate dhe të Gjelbrit, i cili u bën thirrje popullit dhe kantoneve të refuzojnë projektligjin e promovuar nga Pro Schweiz dhe disa anëtarë të Partisë Popullore Zvicerane më 27 shtator.

Amendamenti kushtetues kërkon që një përkufizim i neutralitetit të shkruhet në Kartën Bazë: Zvicra nuk mund të bashkohet me asnjë aleancë ushtarake ose mbrojtëse përveç në rast të një sulmi të drejtpërdrejtë kundër vendit. Konfederata gjithashtu do të duhet të heqë dorë nga sanksionet kundër shteteve ndërluftuese, përveç nëse vendoset nga OKB-ja, ndryshe nga ajo që ndodhi me Rusinë pas pushtimit të Ukrainës. Në frontin e sigurisë, komiteti argumenton se kjo do të zvogëlonte bashkëpunimin me partnerët ndërkombëtarë: ushtrimet e përbashkëta, shkëmbimi i ekspertizës dhe përgatitja për kërcënime të reja (si sulmet kibernetike) do të ishin të mundura vetëm nëse Zvicra do të përballej me një sulm të afërt. “Kur ndodh një emergjencë, është tepër vonë për të ndërtuar kapacitete mbrojtëse”, thotë Këshilltari Kombëtar Cyril Aellen (FDP), i cili beson se, duke pasur parasysh paqëndrueshmërinë në rritje në Evropë, Zvicra nuk mund të përballojë dobësimin e kapaciteteve të saj mbrojtëse.

Palët

Komiteti i iniciativës, i përbërë nga Pro Zvicra dhe anëtarë të Partisë Popullore Zvicerane (SVP), si dhe vetë Partia Popullore Zvicerane, po e mbështesin iniciativën. Partia e Punës e Zvicrës (PAS) gjithashtu ka shprehur mbështetjen e saj për tekstin.

Këshilli Federal, Parlamenti dhe komiteti ndërpartiak, i cili bashkon një gamë të gjerë forcash parlamentare: nga Partia Socialdemokrate (SP), te të Gjelbrit dhe Liberalët e Gjelbër, nëpërmjet Partisë së Qendrës, te FDP, po e kundërshtojnë iniciativën. ATS

Në pubin e vogël lokal “Le Derby” në Gjenevë, katër burra po shijojnë një birrë pas pune. Beni, njëri prej tyre, ngre një çështje të nxehtë:”Është shumë e rëndësishme të kemi këtë neutralitet. Jo si tani, kur Zvicra ka mbajtur anë për shkak të Rusisë.”

Detyrimi i neutralitetit është i shkruar në Kushtetutën zvicerane. Pavarësisht kësaj, Zvicra, pas njëfarë hezitimi, iu bashkua sanksioneve ekonomike të Perëndimit kundër Rusisë, e cila pushtoi Ukrainën. Nuk ishte një vendim i mirë, beson ai.

Heidi, një kalimtare që rastësisht ndodhej aty pranë, shpreh gjithashtu skepticizëm: “Parimi i neutralitetit është një gjë e mirë për ne. Në të ardhmen, ne duhet t’i përmbahemi në mënyrë strikte neutralitetit tonë.”

Iniciativa e popullit për një kuptim më të rreptë të neutralitetit

Një burrë që tashmë njihet në Zvicër si “pensionist politik” bën një kërkesë të ngjashme. Christoph Blocher (85) ishte desa dekada më parë një ikonë e Partisë Popullore Zvicerane (SVP), parti konservatore e krahut të djathtë, një ish-anëtar i parlamentit dhe madje anëtar i qeverisë federale në Zvicër.

Kohët e fundit, ai është një mbështetës i zjarrtë i të ashtuquajturës “Iniciativa e Neutralitetit”, e cila u nis nga disa qarqe në partinë e tij.

Sipas Blocher, kthimi në neutralitetin tradicional në vitin 1938 e shpëtoi Zvicrën nga përfshirja në Luftën e Dytë Botërore. Një neutralitet që shkoi shumë përtej parimit të mosndërhyrjes ushtarake: “Ekspertët e quajnë neutralitet integral. Kjo do të thotë: absolut. Kjo do të thotë: ne jemi gjithashtu neutralë kur bëhet fjalë për masat ndëshkuese jo-ushtarake.”

Sanksionet po braktisen

Masat ndëshkuese jo-ushtarake: Blocher shpjegon në një video se çfarë nënkupton me këtë. Ky 85-vjeçar luftarak përfshin neutralitetin jo vetëm si parimi i mosndërhyrjes ushtarake, por edhe i  “sanksioneve ekonomike ose diplomatike”. Sepse, sipas tij, “kushdo që e bën këtë është tashmë palë në konflikt”.

Kjo do të thotë që Zvicra nuk duhet të marrë pjesë në sanksione ekonomike ose diplomatike në të ardhmen, përveç nëse ka një vendim përkatës nga Kombet e Bashkuara.

Kjo thuhet në draftin e iniciativës popullore “Për ruajtjen e neutralitetit zviceran”. Dhe kjo është pikërisht pika më e ndjeshme, Në fillim të luftës ruse kundër Ukrainës, Zvicra – pas një debati të shkurtër por intensiv – iu bashkua sanksioneve perëndimore kundër Federatës Ruse. Ky ishte një gabim, thotë Blocher.

Ministri paralajmëron kundër izolimit të Zvicrës
Ky nuk ishte një gabim, thotë Ignazio Cassis, Ministri i Jashtëm Zviceran nga Partia Liberale Demokratike (FDP). As nuk mund të imagjinohet se çfarë do të ndodhte nëse idetë e Blocher për “neutralitetin integral” do të bëheshin ligj, thotë ai.

“Asnjë sanksion nuk mund të vendosej më kundër vendeve që janë në luftë”, thotë Cassis. “Sanksionet e sotme kundër Rusisë, për shembull, nuk do të ishin më të mundshme sepse nuk u votuan nga OKB-ja. Kjo mund të ketë pasoja serioze në politikën e jashtme.”

Cassis ka frikë se në një rast të tillë, Zvicrado të “ndahej” nga bashkësia perëndimore e shteteve. Shumica e politikanëve nga të gjitha partitë e tjera të përfaqësuara në parlamentin e Bernës mendojnë ngjashëm – me përjashtim të SVP-së së Blocher.

Kjo parti ka deri tani numrin më të madh të anëtarëve (62) në Këshillin Kombëtar, dhomën e ulët të parlamentit zviceran me një total prej 200 vendesh.

Koncepti i neutralitetit është fleksibël

Fakti është se koncepti i “neutralitetit” është në Kushtetutën zvicerane. Megjithatë, nuk thotë se si duhet të zbatohet konkretisht.

Ministri i Jashtëm Cassis beson se parimi aktual i “zbatimit fleksibël” ka kuptim. “Projektimi fleksibël i neutralitetit e ka mbajtur Zvicrën të padëmtuar nga trazirat dhe luftërat gjeopolitike. Duhet të mbetet kështu në të ardhmen.”

Kjo duhet të ndryshojë në të ardhmen, kundërshton Christoph Blocher. Nëse ai dhe SVP-ja e tij do të kenë sukses me këtë iniciativë neutraliteti, do të vendoset në një referendummë 27 shtator./DW