VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Në Shqipëri vazhdon të rritet interesi për gjuhën turke

By | October 5, 2016

Komentet

Në kthetrat e Prontomafisë (1) – Nga XHAFER SHATRI

“Së pari erdhën t’i kërkojnë socialistët (opozitën), dhe unë nuk thashë asgjë, sepse nuk isha socialist;

Pastaj erdhën t’i kërkojnë sindikalistët, dhe unë nuk thashë asgjë, sepse nuk isha sindikalist;

Pastaj erdhën t’i kërkojnë Jevrejët, dhe unë nuk bëra zë, sepse nuk isha jevrej;

Dikur  erdhën të më kërkojnë edhe mua, por nuk kishte mbetur më askush për të ngritur zërin.”

Martin Niemöller 1

Procesi gjyqësor i shekullit

Ka dy vjet që nëpër zyra hetuesie, në Prokurori speciale e në gjykatore të posaçme po zvarriten me pranga në duar disa qytetarë të akuzuar për veprat më të rënda penale. Për më keq, ata në një indiferencë të plotë, gati zoologjike, që mund të krijohet vetëm në rrethana të një nënshtrimi e poshtrimi kolektiv, në shkelje të Ligjit e të Kushtetutës, po trajtohen e demonizohen nga kreu i shtetit, nga jeniçerët dhe mediet e tij si terroristë e tipa amoral. Ata dhe familjet e tyre janë krejtësisht të vetmuar dhe të dërrmuar nga pesha e rëndë e një aparati të pistë shtetëror. Atyre ua ka kthyer shpinën edhe Zoti!

Është fjala, në radhë të parë, për Sadri Ramabajën, Behxhet Luzhën por edhe Murat Jasharin.

Pse është fjala për proces politikogjyqësor të shekullit? Sepse ka filluar para një viti dhe sigurisht nuk do të përfundojë edhe disa muaj të tjerë, dhe se në të kanë dëshmuar, gjë që nuk ka ndodhur kurrë në histori, kryetari i shtetit, kryetari i Kuvendit me zëvendësin e tij, zëvendëskryeministri, deputeti shikist e mafiozi Elmi Reçica, shefi i shefave Adem Grabovci e tutti quanti. Thënë më troç krejt udhëheqja e Shikut. Mungonte vetëm Koçi Xoxja i Kishnarekës.

Kosova, me sipërfaqen dhe numrin e banorëve që kishte e që ka, do të qëndrojë përjetësisht në librin e Ginisit, si vendi me më së shumti të burgosur politikë në histori, si vendi me më se shumti procese e gjykime politike të mbajtura kundër banorëve të saj.

Në vitet tetëdhjetë, sipas Rrahman Morinës, atëherë funksionar i lartë i policisë dhe i partisë, dy të tretat e popullsisë së përgjithshme në Kosovës kishin kaluar nëpër duart e policisë dhe gjykatave vetëm për motive politike. Në këto statistika nuk janë përfshirë personat që kanë kaluar nëpër ferrin e KOS-it (shërbimi sekret i ushtrisë) dhe gjykatave ushtarake.

Në përgjithësi, prej pushtimit të Kosovës e deri në vitin 1999, kundër shqiptarëve janë mbajtur dhjetëra mijëra procese politike para gjykatave serbe. Për turpin tonë, nuk ka një statistikë të saktë për numrin e proceseve dhe emrat e viktimave, që dëshmon se askush sa elitat tona nuk është tallur me vuajtjet e popullit shqiptar.

Sidoqoftë janë tri procese politike që dihen botërisht dhe që personifikojnë saktësisht terrorin gjyqësor të Serbisë kundër shqiptarëve: Procesi i Prizrenit, korrik 1956; Procesi kundër Adem Demaçit, shkurt 1976, Procesi i Paraçinit, i mbajtur para Gjykatës Ushtarake, në janar të vitit 1988.

Këto procese janë të njohura në historinë dhe në vetëdijen e Kosovës sepse ishin, fund e krye, procese të kurdisura me synime strategjike e afatgjata kundër shqiptarëve.

I ngjashëm me ta është edhe procesi gjyqësor që, në regjinë e Hashim Thaçit me shokë, e për turpin e krejt Kosovës, po mbahet aktualisht në Prishtinë, kundër Sadri Ramabajes etj.

  1. Procesi i Prizrenit

Ky proces gjyqësor është mbajtur në korrik të vitit 1956 në Prizren dhe kishte për synim shpartallimin e elitës së re politike e intelektuale në Kosovë dhe përgatitjen e terrenit për shpërnguljet e përdhunshme të shqiptarëve në Turqi. Në funksion të kësaj strategjie, në dimrin e egër 1955/1956, në kohën kur arrestoheshin e torturoheshin viktimat e Procesit të Prizrenit, u ndërmor edhe Aksioni Ndëshkimor për gjoja çarmatimin e shqiptarëve, në të cilin kanë pësuar mbi 200 mijë veta.

Për këtë Proces deri vonë nuk ka pasur informata të bazuara. Por nga ajo që dihet del se arrestimet e para kanë filluar më 4 dhjetor 1955, me burgosjen e Njazi Malokut, sekretar i Komitetit të Rrethit dhe drejtor i Shkollës së Partisë… dhe kanë vazhduar deri në fund të prillit të vitit 1956. Hetimet i kanë udhëhequr udbashët serbomalazez; Budo Gajiq, Gojko Medenica, Dushan Krajinoviq, Andrija Vujoviq, Jovo Rosandiq etj.

Të pandehurit akuzoheshin për spiunazh në favor të Shqipërisë (neni 105 i Kodit Penal).

Detajet për hetimet dhe procesin gjyqësor i ka përmbledhur në mënyrë brilante njëri prej viktimave të këtij procesi, intelektuali i spikatur Sedad Dida. Ai, më 12 qërshor 1968, i drejtohet me një Parashtresë Komisionit shtetëror pranë Qeverisë së Kosovës për Hetimin e Deformimeve. Parashtresa e tij është një testament i përjetshëm i demaskimit të veprimtarisë kriminale të pushtuesve serbë:

Sedat Dida për hetimet jep detaje trishtuese:

“Më kanë rrahur shuplaka, grushte, ndukje mizore flokësh, më kanë lënë pa ngrënë dhe një javë rresht në një birucë pa pikë drite, gjatë kohës kur më torturonin përmendin emra funksionarësh shqiptarë duke besuar se në ato çaste dhune, zhgënjimi, mundimi e dëshprimi do t’i përmend emrat e tyre… por nuk kam lejuar të bëhem dëshmitar i rrejshëm…

Pavarësisht se çka krejt përjetoja për asnjë moment nuk më ka braktisur shpresa se gjykata do të mund të konstatojë fare lehtë të vërtetën kur është fjala për një njeri të pafajshëm… Nuk kam besuar se Gjykata në saje të deklaratës së nxjerrë me dhunë dhe të një dëshmitari të vetëm të rrejshëm mund ta çojë njeriun në burg.“

Ndërsa për vetë procesin, Dida jep detaje të një gjykimi tamam mesjetar :

“Në gjykimin e fshehtë, ku në publik kishte vetëm njerëz të UDB-së, derisa unë përpiqesha të mbrohem nga publiku lëshoheshin fjalë: ‘Mos filozofo!’ ndërsa njëri prej gjykatësve më thoshte: “Ti je shizofren dhe idiot !“… Veprime në shpërputhje të plotë me praktikën gjyqësore.

Kur dëshmitari i rrejshëm më akuzonte se kemi biseduar në Prishtinë, unë i thashë gjykatës se në atë kohë kam qenë në Knin, në Kroaci ushtar… ndërsa gjykatësi më tha : “Ulu aty e hesht! Ne e dimë ku ke qenë ti… !“

“Edhe qëndrimi i avokatit tim të emëruar nga gjykata ishte krejtësisht i paligjshëm, i padrejtë e madje edhe qesharak… Në vend që të më mbronte, kur kishte mundësi që vetëm me një pyetje ta zhveshë dëshmitarin e rrejshëm, avokati kërkonte mëshirë për mua…

Në këtë ambient, duke mos pasur asnjë përvojë me gjyqësinë jam hutuar e jam ndier si i kositur dhe të gjitha shpresat e mia për një gjykatë korrekte u varrosën…“

Në një gjykim të tillë policor, ku merreshin për bazë deklaratat vetakuzuese të nxjerra me tortura, Gjykata e përbërë krejtësisht prej serbësh, më 19 korrik 1956 dënoi me burg të rëndë: Njazi Malokun, funksionar i Partisë Komuniste, më 12 vjet, Sedat Didën, redaktor përgjegjës i gazetës “Rilindja“, më 5 vjet, Demush Cahanin, më 5 vjet, Shani Hoxhën, më 4 vjet, ndërkaq Rexhep Muhadrin,  Hasan Bajramin dhe Muhamet Eminin më nga 2 vjet burg dhe Salih Mehmetin më 9 muaj.

Të gjithë u dënuan gjithashtu edhe me heqje disa vjeçare të të drejtave qytetare pas daljes nga burgu.

“Pas dënimit mendova se u krye procedura dhe do të mund ta vuaj dënimin, por u mashtrova, sepse më karakterizuan si kokëfortë dhe i papërmirsueshëm prandaj nga 32 muaj në burg, 27 muaj i kam mbajtur vetëm, në qeli, për çka m’u kanë dëmtuar përgjihmonë sytë…“

“… pas 32 muajsh, më 29 nëntor 1958, më kanë liruar nga burgu. Deri sot askush nuk më ka treguar pse më kanë liruar pas 32 muajsh. Ndoshta shkaktarët e tragjedisë sime kanë menduar se në këtë mënyrë mund ta mbulojnë me hi veprimin e tyre të pistë, ndoshta duke besuar se më në fund unë do t’i harroj të gjitha… Por damka që i është mveshur personalitetit dhe dinjitetit tim është aq e rëndë, është aq e ndyrë sa që as nuk mund të shlyhet e as nuk mund të matet me asgjë…“2

Procesi i Prizrenit do të mbetej në heshtje për një kohë të gjatë, sikur të mos ndodhte rënia në pamëshirë e Aleksandar Rankoviqit, 1 korrik 1966. Ishte fjala për luftën për pushtet në mes klaneve kroate e serbe në udhëheqjen e Jugosllavisë, më ç’rast Tito, që ndihej edhe vetë i rrezikuar, e rrrëxoi serbomadhin Rankoviq dhe filloi një sërë reformash federaliste që shqiptarëve u ndihmuan ta shlirojnë sadopak zgjedhën e robërisë.

Në këto rrethana dolën në pah shumë krime që ishin kryer kundër shqiptarëve si dhe terrori gjyqesor kundër tyre.

“Në fakt Procesit të Prizrenit i parapriu një proces tjetër politik (korrik 1955) i ashtuquajtur “Grupi i shehëlerëve” prej 14 vetësh, të cilët qenë akuzuar për lidhje me Komitetin Shqiptar në Romë dhe për bashkëpunim me Sigurimin shqiptar. Në këtë proces qenë përfshirë: Sheh Myhedini, sheh Rama, sheh Hasani (i cili në rrethana enigmatike vdes), Qazim Gojani, Hysen Prushi, Din Zhubi, Bekë Haxhija, Hajredin Vuçiterna, Muhedin Miftari, Dërgut Ekremi, Sinan Dërguti, Qazim Miftari etj.“3

  1. Procesi i kurdisur kundër Adem Demaçit

Për shkak të veprimtarisë së theksuar ilegale të Lëvizjes Kombëtare të Kosovës, në vitin 1975 autoritetet e Kosovës ndërmorën një aksion të jashtëzakonshëm ndëshkimor kundër “irredentizmit shqiptar“, siç i quanin ato kundërshtarët e tyre politikë.

Arrestimet filluan në muajin mars dhe përfunduan me arrestimin e Adem Demaçit, më 6 tetor 1975. Ky ishte arrestimi i tretë i Adem Demaçit, dhe u krye vetëm 17 muaj pas daljes nga burgimi paraprak 10 vjeçar. Si pretekst ishte marrë një trakt i pjesëtarëve të Grupit Revolucionar, i shpërndarë më 23 dhjetor të vitit 1974. Arrestimet ishin masive. Sypozohet se nëpër duart e eskadroneve të Mehmet Shoshit kishin kaluar mbi 500 shqiptarë, kryesisht studentë dhe punonjës arsimi. Nga të gjithë këta djem nënash, që kaluan nëpër tortura të tmershme, vetëm 4 veta u takonin radhëve të organizuara dhe kishin ndonjë dijeni ose ishin drejtpërdrejtë të implikuar në shpërndarjen e trakteve. Por vendimi ishte politik, dhe udhëheqja e Kosovës e dinte saktësisht se po shkatërronte familje të tëra dhe po çonte në burg, kryesisht, njerëz të pafajshëm. UDB, i  përzgjodhi viktimat për shkak të emrit dhe sidomos bindjeve të tyre atdhetare, sepse, gjatë përgatitjes së proceseve, kishte llogaritur saktësisht përmasat e frikësimit që do të kishte dënimi gjegjësisht ndëshkimi i tyre në popull.

Duhet nënvizuar se gjatë hetimeve shumëmujore ndaj të pandehurve janë ushtruar intensivisht torturat më çnjerëzore, me qëllim që viktimat të pranonin “fajet“ e sajuara paraprakisht nga UDB. Disa persona u thyen keq dhe jo vetëm nënshkruan deklaratat e sajuara nga UDB, por filluan të përdoren për t’i thyer ose fajësuar edhe të pandehurit e tjerë.

Arrestimet dhe gjojahetimet rezultuan me 4 procese të kurdisura politike. Kryefjala e këtyre proceseve ishte ideologu i Lëvizjes Kombëtare të Kosovës, Adem Demaçi.

Procesi i parë u mbajt më 29 janar dhe më 1, 2, 5 e 7 shkurt të vitit 1976.

Në këtë proces u dënuan me burg 19 shqiptarë: Adem Demaçi 15 vjet, Skënder Kastrati 12 vjet, Hetem Bajrami 7 vjet, Hasan Dërmaku 10 vjet, Osman Dumoshi 7 vjet, Rexhep Mala 9 vjet, Selatin Novosella 7 vjet, Ilaz Pireva 7 vjet, Fatmir Salihu 7 vjet, Xhavit Dërmaku 9 vjet, Sherif Masurica  7 vjet, Sami Dërmaku 6 vjet, Zijadin Spahiu 5 vjet, Isa Kastrati 6 vjet, Ahmet Hoti 6 vjet, Njazi Korça 6 vjet, Irfan Shaqiri  7 vjet, Hilmi Ramadani 5 vjet dhe Nazim Shurdhani 4 vjet burg.4

Procesi i dytë u mbajt më 18 – 23 shkurt 1976, në Prishinë, dhe  u dënuan 12 shqiptarë: Adem Rukiqi, më 9 vjetë burg, Bektesh Rrudhani, më 6 vjet, Tafë Rukiqi, më 6 vjet, Ymer Rukiqi më 2.5 vjet, Arif Rukiqi, më 1.5 vjet, Zyhdi Bilalli me 3 vjet, Bislim Bajraktari më 4 vjet, Xhevdet Nasufi më 2.5 vjet, Idriz Mehmeti më 1.5 vjet, Sadullah Zeqiri me 2.5 vjet, Ajet Rukiqi, më 4 vjet dhe Adem Pavataj më 2.5 vjet.5

Në këtë vazhdë, një muaj më vonë, u mbajtën edhe në Vranjë dy procese politike kundër katër shqiptarëve:

Më 17 mars 1976:

Jetullah Arifi, më 12 vjet dhe Fazli Avdullahu më 6 vjet burg; dhe

Më 19 mars 1976 :

Qamil Nuhiu me 4 vjet dhe Selajdin Nuhiu me 1.5 me vjet burg;6

Këto procese politike u mbajtën në një kohë kur nuk kishte përplasje të mëdha politike. Ato u organizuan nga elita politike e Kosovës për të bindur Titon se ajo kishte nën kontroll gjendjen politike në ‘Krahinë’ siç i thoshin asokohe. Prandaj edhe përgjegjësia historike e saj është tepër e madhe. Eskponentët politik nuk u mjaftuan as me torturimin dhe gjymtimin e viktimave, por në mediet e kontrolluara shpërfaqen një propagandë të shëmtuar fashiste:

Fadil HOXHA : ”…Sa pretendentë e të pafytyrë! Hiç më pak se mbrojtës të interesave të popullit shqiptar, e këndej as katundi i vet, as lagjja e vet nuk i njeh, veç për të keq e hajni”.7

Mahmut BAKALLI: ”…Irredentizmi shqiptar në versionin e tij të ri përpiqet të paraqitet në petkun e ideologjisë dogmatike staliniste, por karakteri reaksionar dhe qëllimet e tij mbeten të njëjta. Sikurse nuk ka mundur të depërtojë në masat shqiptare atëherë kur u paraqit në formë balliste – fashiste shqiptaromadhe, irredentizmit shqiptar nuk do t´i shkojë për dore të depërtojë as tash kur përpiqet të mbështillet në petkun dogmatiko-stalinist. (…) Në këtë bazë irredentistët shqiptarë do të paraqiten para gjyqeve dhe do të marrin denime shëmbullore”.8

Fahredin Gunga në komentin televiziv me titull “Dënime të merituara”:

”Siç u pa nga aktgjykimi i Gjyqit të Qarkut të Prishinës, grupit irredentist, i vërtetuar si armik i popullit dhe i rendit tonë kushtetutar, iu shqiptuan denime të merituara. Opinioni ynë, klasa punëtore dhe të gjitha kombet dhe kombësitë e Kosovës, e posaçërisht kombësia shqiptare, i dha këtij aktgjykimi përkrahje të plotë, i dënoi dhe do t´i dënojë vazhdimisht, duke shprehur indinjatën dhe urrejtjen, ashtu siç i ka gjykuar, denuar dhe mposhtur të gjitha llojet e tjera të veprimtarisë armiqësore dhe bartësit e tyre… Ai duke e shpërdoruar pikërisht lirinë e plotë dhe barazinë në Jugosllavinë socialiste vetëqeverisëse, u përpoq t´i paraqitet popullit shqiptar gjoja dishepull shpirtëror kombëtar.

Esenca, pretendimi dhe qëllimi i parë i irredentizmit tek ne është shkatërrimi i Jugosllavisë si shtet, si sistem marrëdhëniesh socialiste vetëqeverisëse, si bashkësi e kombeve dhe kombësive… “9

Gjatë hetimeve po edhe në gjykatore, ashtu si edhe shumë vjet më vonë, Adem Demaçi këmbënguli:

“… për dënimin e tretë kam qenë krejtësisht i pafajshëm. Këtë dënim UDB ma përgatiti derisa isha në vuajtje të dënimit paraprak, në Pozharevc. Më akuzuan se, derisa isha në burg, kam bërë plane për formimin e një organizate të re. Para gjyqit më kanë sjellur njerëz që nuk i kam parë dhe nuk i kam njohur kurrë …“

“Nuk ka mbrojtje që mund t’i ndihmojë të akuzuarit për delikte politike. Gjykimi ishte i turpshëm. Komedi e vërtetë.“10

Këto procese dhe mijëra të tjerë, përpara dhe sidomos më vonë, janë orkestruar kryesisht nga udbashë shqiptarë, shumë prej të cilëve, duke shkelur me të dy këmbët edhe ligjet, janë treguar shumë më të egër, shumë më të paskrupull se edhe vetë udbashët serbë… Dhe pikërisht këta tipa Kadri Veseli, njëri prej kryesundimtarëve të Kosovës, kishte paturpësinë t’i quante publikisht me zërin e tij as burrë as grua: PASURI E JONA KOMBETARE.

  1. Masakra në kazermën e Paraqinit

Më 3 shtator 1987, të gjitha mediet në Jugosllavi shpërndanë gjithandej lajmin bombastik se,  në kazermën e Paraçinit, ushtari Aziz Kelmendi kishte vrarë, derisa po flinin, 4 ushtarë: Goran Begiq nga Zagrebi, Safet Dudakoviq e Hazim Xhananoviq të dy boshnjakë nga Bosnje e Hercegovina dhe Goran Simiq nga Beogradi…, me atë rast kishte plagosur edhe 6 ushtarë të tjerë: dy kroatë, dy boshnjakë, një slloven dhe një shqiptar nga Tuzi.

Sipas medieve, ‘vrasësi’, Aziz Kelmendi, pas “krimit“ kishte dalur nga oborri i kazermës kishte bërë vetëvrasje buzë rrugës.

Ky lajm ishte dominues në medie për disa muaj rresht dhe shërbeu për mobilizimin absolut të turmave serbe të udhëhequra nga Millosheviqi. Titujt i medieve ishin zjarrvënës dhe përmbajtjet plot helm antishqiptar:

“Aziz Kelmendi ka shtënë mbi Jugosllavinë!“

“Opinioni jugosllav është tmerruar. Vrasësi Kelmendi, sipas të gjitha gjasave, nuk ishte i vetëm kur tërhoqi këmbëzën. Ai ka shtënë në shtyllën më të rëndësishme të unitetit dhe stabilitetit të Jugosllavisë, në APJ.“11

 “Vrasësi Azis Kelmendi nuk e donte ekëtë vend… ishte edukuar, ashtu si edhe më të afërmit e tij, që mesazhet armiqësore kundër këtij vendi dhe kundër këtij populli t’i shënojë nëpër mure… Nuk ka dashur ta mësojë gjuhën e fqinjve të vet. Nuk i ka dashur as ata e as vendin ku ka lindur.“12

Varrimi i ushtarëve të vrarë, sidomos ai i Goran Simiq, në Beograd, u kthye në një manifestim të rrezikshëm antishqiptar. Aty mbi 10 mijë veta bërtisnin, “Jashtë shqiptarët!“,Nuk duam shqiptarë në Jugosllavi!“, “Kosova është Serbi!“13

Ishte kohë e përthyemjeve të mëdha dhe ky krim i rëndë u shfrytëzua maksimalisht për fuqizimin e Lëvizjes serbomadhe dhe intensifikimin e përpjekjeve të saj për suprimimin e autonomisë së Kosovës.

Fushata ishte e pamëshirshme dhe ajo e futi Familjen e Aziz Kelmendit në një furrë të tmershme prushi. U arrestuan prindërit dhe vëllezërit e Azizit. Shpirti i tyre e di se çka kanë hequr të braktisur e në ferrin që ua kishte përgatitur shteti i serbëve.

Të gjithë ata që ishin me këmbë në tokë dhe që kishin sadopak aftësi deduktive, kishin dyshime të themelshme se fjala është për një inskenim shumë të rrezikshëm me pasoja tektonike. Në këtë vijë, pas disa muajsh, krimi mori kahjen e pritur me epilog gjyqësor, duke i dhënë masakrës dimensionin e një akti të organizuar politiko-terrorist.

Viktima ishin ushtarët shqiptarë në kazermën e Paraçinit dhe një boshnjak e një rom: Riza Xhakli, Abdylxhemil Alimani, Afrim Mehmeti, Pajazit Aliu, Shefqet Paçarrizi, Enver Behluli, Riza Alibashiq dhe Islam Mahmuti. Ata u arrestuan pas disa ditësh dhe ndaj tyre filluan hetimet. Nëpër çka kanë kaluar këta djem nënash më së miri e përshkruan Riza Xhakli, 4 vjet pas ngjarjes së tmershme:

“Rrahje deri në alivanosje…, elektroshok…, na torturonin nga 2 veta, pas torturave të tyre, vazhdimisht na torturonin edhe ushtarët që ishin roje të burgut. Na merrnin në pyetje dhe na torturonin gjithë natën. Një ekip shkonte dhe vinte ekipi tjetër për t’i vazhduar torturat…, nuk na linin të flinim…, Ata kërkonin me çdo kusht t’i pranonim akuzat që na i bënin… Na merrnin në pyetje prej orës 8 të mengjësit deri në mëngjesin tjetër…“

“…Me një rast, gjykatësi hetues ma lëshoi një video ku ishin xhiruar kufomat e ushtarëve të vrarë. Më thoshte si s’po të vjen mëkat prej këtyre kufomave…, për hir të tyre duhet ta thuash të vërtetën. Kur i thoja se nuk kam të bëjë fare me këtë vrasje, ai më thoshte: Ti nuk je njeri, ti je bishë, je idiot…“

Me një rast më tha : “Do ti sjell këtu nënat e ushtarëve të vrarë që të shohin se sa i vrazhdë e sa i pafytyrë je…, do të nxjerri me pranga në duar para tyre…, ma lëshonte kasetën nga disa herë në dite kur ulja kokën më bërtiste: shiko çka ke bërë!“

“Atë natë nuk kam mundur të fle fare…, nuk mund ta merrja me mend që ata të më paraqitnin para atyre nënave si vrasës të bijve të tyre…, i thashë vetes do ti pranoj të gjitha që kishte nevojë vetëm të mos më ballafaqonin me nënat e ushtarëve të vrarë… Ky është shkaku kryesor që unë kam pranuar, prapë po them kam pranuar, edhe pse s’kam bërë asgjë për të pranuar…“14

Shefqet Paçarrizi : “Unë e kam parë njeriun e maskuar, i cili me automatik shtinte me armë. Njerëzit e sigurimit e dijnë se çka ka ndodhur, kush e ka bërë, si dhe pse. Vetë e kanë bërë vrasjen dhe na e lënë neve, vetëm pse jemi shqiptarë…“15

Të arrestuarit, gati të gjithë, ishin 20 vjeçarë, pa kurrëfarë përvoje jetësore, ndërsa përballë kishin shtetin dhe oficerët serbë me përvojë njëshekullore në shtypjen dhe asgjësimin e shqiptarëve. Si rezultat, në gjykim gjysma i mohonin akuzat monstruoze, ndersa gjysma tjetër i ‘pranonte’… Gjykimi u mbajt në janar të vitit 1988 dhe zgjati 11 ditë. Kjo ishte një mise en scène e shtetit e orkestruar deri në detajet më të imëta për të argumentuar me çdo gjë se këtu nuk gjykoheshin disa ushtarë të pafajshëm shqiptarë, por populli i tyre.

Dënimet e plotfuqishme i shqiptoi Gjykata Supreme Ushtarake:

Riza Xhakli u dënua më 20 vjet,

Abdylxhemil Alimani, 20 vjet,

Riza Alibashiq, 14 vjet,

Afrim Mehmeti, 13 vjet,

Pajazit Aliu, 13 vjet,

Shefqet Paçarrizi, 7 vjet,

Enver Behluli, 5 vjet.

Në gjykim mori pjesë edhe avokati i njohur, Bajram Kelmendi, të cilin shteti serb e vrau me të dy djemtë, 11 vjet më vonë. Bajram Kelmendi, në cilësin e mbrojtësit të Afrim Mehmetit në atë proces të kurdisur ligjëroi një pledoari par excellence, e cila do të duhej të ishte literaturë e domosdoshme për çdo student që mëson të drejtën penale. Ai i rrëxoi një për një akuzat e rrejshme të oficerëve të KOS-it (Shërbimi sekret ushtarak). Të njëjtat argumente ai i kishte shtruar edhe gjatë gjykimit:

“… Unë pata thënë në seancë se nëse Aziz Kelmendi është kryes i veprës, atëherë kjo duhet të jetë e vërtetë edhe për ndihmësit e tij. Pasi gjatë procesit del se të gjitha janë të konstruktuara, pra të pavërteta, atëherë del se është e konstruktuar edhe vepra e Aziz Kelmendit. Kjo del nga të gjitha ato që janë thënë në aktakuzë.“16

Dhjetë vjet më vonë këtë e konfirmon edhe gjykatësi i Gjykatës Supreme Ushtarake, Dr. Jovan Buturoviq, i cili ishte pjesë e Trupit gjykues, kur ushtarëve të lartpërmendur shqiptarë iu shqiptua dënimi i plotfuqishëm. Ai citon prokurorin ushtarak, kolonelin Budimir Gjorgjiq që i ka thënë se : “Procesi ‘Dosja e Paraqinit‘ ka qenë i kurdisur. Organet e sigurimit ushtarak në Nish, duke përdorur dhunën, kanë marrë deklarata të rrejshme nga të akuzuarit. Dëshmi të rrejshme për fajësinë e të akuzuarve janë marrë edhe nga dëshmitarët.“

Buturoviq, shton se më 6 janar 1997 iu kishte drejtuar me një letër Prokurorit të Përgjithshëm të Ushtrisë dhe kishte kërkuar prej tij që kjo dosje të kthehet në rigjykim.17

(Kjo analizë e gjatë do të publikohet në disa vazhdime)

  1. Martin Niemöller (1892 – 1984), klerik protestan, për shkak se ishte antifashist i thekur, më 1937, fashistët e arrestuan dhe e dërguan në kampin e Sachsenhausenit, ndërsa në vitin 1945 në ferrin e Dachaut
  2. Dosja origjinale e Procesit
  3. Sheradin Berisha, “Golgota shqiptare në kohën e Tito-Rankoviqit!“, 2 maj 2008, www.pashtriku.org
  4. Xhafer Shatri “Pse dergjet ne burg Adem Demaçi?“, Bernë, 1990 Aktgjykimi: P.nr.239/75
  5. Aktgjykimi i Gjykatës së Qarkut në Prishtinë, P – nr.183/75, datë 23.II.1976
  6. Sheradin Berisha, Rexhep Mala – Truri i Lëvizjes Kombëtare, www.pashtriku.org
  7. “Rilindja“, 23.12.1975
  8. “Rilindja“, 14 janar 1976
  9. Sheradin Berisha, Rexhep Mala – Truri i Lëvizjes Kombëtare, www.pashtriku.org
  10. “Mlladina“, nr. 19, datë 26 maj 19890
  11. Politika, 4 shtator 1987
  12. Tanjug, 4 shtator 1987
  13. Metë e Xhafer Shatri “Një gurë për varrin e ushtarit që e vranë“, faqe 247
  14. Riza Xhakli, Deklaratë e shkruar në burg, më 24 qershor 1991, “Zëri“, 21 shtator 1991
  15. Dosja e “Zërit“, Procesi i Paraqinit, Zëri, 19. 10. 1991
  16. Dosja e “Zërit“, Procesi i Paraqinit, Zëri, 5. 10. 1991
  17. “Nasa borba“, 17 maj 1997

Beteja për kreun e Bashkësisë Fetare Islame në Maqedoninë e Veriut

Zërijeta Hajro Jajaga

Pas zhvillimeve të tensionuara të martën në mbrëmje në Bashkësinë Fetare Islame (BFI) të Maqedonisë së Veriut, një ditë pas, gjendja në këtë institucion duket e qetë. Sipas autoriteteve në këtë institucion fetar, aty po vazhdojnë të zhvillohen aktivitet e zakonshme.

“Ardhja ime është krejtësisht e zakonshme dhe si gjithmonë vazhdojmë me punë. Së shpejti do të vazhdojmë të kryejmë detyrat tona të përditshme”, ka theksuar para gazetarëve me të hyrë në Bashkësinë Fetare Islame, kreu i BFI-së, Sulejman Rexhepi.

Ndërkohë, i menjëhershëm ka qenë dhe reagimi i autoriteteve të Qeverisë.

“Maqedonia e Veriut është shtet sekular dhe Qeveria nuk përzihet në punën e bashkësive fetare etnike në vend”, ka theksuar zëdhënësi i Qeverisë, Mile Boshnjakoski.

Ai është distancuar nga çfarëdo lloj ndikimi të Qeverisë në zhvillimet e fundit në Bashkësinë Fetare Islame të Maqedonisë së Veriut pas akuzave që adresoi mbrëmë ndaj strukturave udhëheqëse të shtetit, kreu i BFI-së, Sulejman Rexhepi.

Edhe zëvendëskryeministri i Maqedonisë së Veriut, Bujar Osmani i cili vjen nga radhët e Bashkimit Demokratik për Integrim ka theksuar se “shteti duhet t’i ndërmarrë të gjitha masat që ta garantojë pavarësi si dhe të sigurojë autonomi të bashkësive etnike fetare duke përfshirë këtu dhe Bashkësinë Fetare Islame të Maqedonisë së Veriut”.

Këto reagime vijnë pasi kryetari i Bashkësisë Fetare Islame kishte akuzuar drejtorin e Komisionit për Marrëdhënie me Bashkësitë Fetare dhe Qeverinë se janë të përfshira në ngjarjet e fundit në Bashkësinë Fetare Islame.

Eskalimi i situatës në Bashkësinë Fetare Islame të Maqedonisë së Veriut erdhi si rrjedhojë e një vendimi të Gjykatës së Shkupit në bazë të cilit ishte emëruar Skender Buzaku në postin e kryetarit të ri të BFI-së. I njëjti, ka disa vjet që tenton të marrë drejtimin e këtij institucioni.

Ndërkaq gjatë ditës, Skender Buzaku, apo personi i cili, sipas vendimit të Gjykatës duhet të ulet në karrigen e Reisit, në vend të Sulejman Rexhepit, ka kërkuar që në institucionin më të lartë të Bashkësisë Islame të futet policia financiare për shkak, siç ka thënë ai, të kriminalitetit me mjetet e besimtarëve në këtë institucion.

“Kërkuam nga Policia Financiare të bëjë inspektimin e punës së BFI-së në sektorin financiar. Pra kërkojmë të verifikohet si është punuar dhe si janë harxhuar paratë e mbledhura nga besimtarët. Nuk ka puç në BFI, siç ka thënë Rexhepi, sepse të gjitha aktet e brendshme janë respektuar. BFI-në e pret një erë e re dhe do të shkojë përpara shumë më tepër. Nuk kam thirrur policinë në rrugë”, tha Buzaku.

Por, Rijaseti, si organi më i lartë i Bashkësisë Fetare Islame në Maqedoninë e Veriut, pas një seance të jashtëzakonshme ka konstatuar se kryetar i BFI-së mbetet Sulejman Rexhepi, ndërsa vendimin e gjykatës e ka quajtur “të manipuluar dhe falsifikuar”, pasi sipas Rijasetit, emërimet dhe shkarkimet në kreun e BFI-së i bëjnë organet e institucionit dhe jo gjykatat.

Nga BFI dhe Rijaseti, kanë theksuar për mediat se vula që ka përdor Buzaku është e vjedhur gjatë puçit ndaj këtij institucioni në maj të vitit 2015 dhe njëjta është denoncuar si e pa vlefshme. Njëherësh është thënë se nënshkrimi i Sulejman Rexhepit si kryetar i BFI-së është falsifikuar se gjoja ai jep dorëheqje ndërkohë që theksojnë se memorandumi që është përdorur, si vendim është i vjetër dhe ai nuk përdoret më shumë se 5 vjet.

Ekspertët, në anën tjetër, thonë se organet e drejtësisë dhe policia duhet të veprojë shpejt duke mos lënë hapësire për manipulime për një çështje kaq të ndjeshme ku preken dhe raportet ndëretnikë dhe ata fetare.

Qebir Avziu, ish zyrtar i lartë i organeve policore, aktualisht ligjërues në Fakultetin e Drejtësisë në Tetovë thotë se shumë lehtë mund të verifikohet nëse ka falsifikim të nënshkrimit dhe vulës së BFI-së dhe kjo duhet të bëhet sa më parë për të mos u lënë vend spekulimeve dhe ngritjes së tensioneve.

“Ka ekspertë të cilët janë përgjegjës në Ministrinë e Punëve të Brendshme, pra grafologeve u duhen vetëm 20 minuta të vërtetojnë nëse vula është ose jo origjinale, nëse ajo është vjedhur, kur është prodhuar vula dhe nëse ka firmë aty të kryetarit që përfaqëson Rijasetin është ose jo e falsifikuar”,sqaron për Radion Evropa e Lirë, Qebir Avziu.

Ndërkaq njohësit e çështjeve politike thonë se pas tensioneve në Bashkësinë Fetare Islame fshihen skenarë të errët për krijimin e trazirave gjatë fushatës për zgjedhjen e presidentit të shtetit dhe deinkurajimin e besimtarëve myslimanë për të dalë të votojnë me ç’rast drejtpërsëdrejti rrezikohet arritja e cenzusit që është kusht për të qenë zgjedhjet e suksesshme presidenciale.

Pavle Trajanov, ish ministër i Punëve të Brendshme tha për Radion Evropa e Lirë se tensionimi i situatës në Bashkësinë Fetare Islame mund të sjell pasoja të pariparueshme në një situatë zgjedhore siç ndodhet vendi.

“Është më se e qartë se këtu ka interes politik që të shkaktohet një çarje mes myslimaneve të cilët kryesisht janë shqiptarë, me qëllim që të prishet procesi zgjedhor, ngase dihet mirëfilli se BFI ka ndikim të theksuar mes besimtarëve dhe mund t’i drejtojë besimtarët të votojnë për njërin apo opsionin tjetër ose të mos votojnë fare”, thotë Trajanov.

Ndryshe, gjatë ditës, të gjitha partitë politike shqiptare, Bashkimi Demokratik për Integrim, Aleanca për Shqiptarët dhe Alternativa kanë theksuar se Bashkësia Fetare Islame është institucion i pavarur dhe autonom dhe si i tillë, politika duhet t’i mbajë larg duart dhe në asnjë mënyrë nuk duhet të përzihet.

Novosti: Në Berlin do të diskutohet për korrigjim të kufijve, por vetëm për pjesë të pabanuara

Takimi i Berlinit me 29 prill të këtij viti, do të jetë një nga zhvillimet me të rëndësishme sa i përket dialogut Kosovë-Serbi.

Derisa mediat e mëdha botërore shkruajnë se aty do të varroset ideja e korrigjimit të kufijve, mediat serbe thonë që në kryeqytetin gjerman do të arrihet një pajtim që dialogu ndërmjet Prishtinës dhe Beogradit të vazhdojë në tetor, pasi të jetë rehatuar administrata e re e Bashkimit Evropian.

Sa u përket raportimeve për mospajtime ndërmjet BE-së dhe në anën tjetër Francës dhe Gjermanisë, gazeta pretendon se një gjë e tillë nuk qëndron, dhe se sa i përket finales ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, tashmë të tri palët kanë synime të njëjta.

Sa i përket idesë së korrigjimit të kufijve, ‘Novosti’ thotë se ajo tashmë nuk është aktuale, por vetëm diskutohet në mënyrë të pjesshme.

“Kancelarja gjermane Angela Merkel e kundërshton ridizajnimin e kufijve në linja etnike. Por mund të ketë korrigjim të kufijve kur vije fjala për pjesë të pabanuara, një gjë e tillë mund të konsiderohet”, ka thënë ky burim për ‘Novosti’, transmeton Gazeta Express.

Megjithatë presidenti i Serbisë, Aleksander Vucic ka kujtuar vazhdimisht se nuk do të kthehen në dialog, derisa Kosova nuk e heq vendimin për taksë ndaj produkteve me orgjinë nga Serbia.

Ndërkohë në drejtim të Federica Mogherinit dhe mbështetjes që ajo i ka dhënë idesë për korrigjim të kufijve, janë dërguar kritika të shumta nga deputetët e Bundestagut gjerman.

Bashkë partiaku i Merkelit, Johan Wahdeful, akt hënë se një ide e tillë është e rrezikshme dhe se nuk ka asnjë garanci që ajo nuk do të prodhojë efekt zingjir edhe në vendet tjera të rajonit.

Takimin e Berlinit po mundohet që ta zhvleftësojë tej mase, presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, duke thënë se atje nuk do të ndodh asgjë e jashtëzakonshme.

Kjo pasi që në Berlin ‘Der Standard’ thotë që do të varroset ideja e tij dhe Vuçiqit për korrigjim të kufijve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë.

Thaçi thotë që pa përfshirjen e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, nuk do të mund të arrihet sa i përket dialogut ndërmjet Kosovës dhe Serbisë.

Në anën tjetër homologu i tij serb, Aleksander Vuçiq, do të shkojë të këshillohet në Kinë, me Vladimir Putinin, para se të udhëtojë me 29 prill për në Berlin./GazetaExpress/

Europa rilind në Çamëri! – Nga Azgan HAKLAJ

Çamëria është një plagë e hapur në kërthizë të arealit të qytetrimit të lashtë të Mesdheut (Mesi i dheut) siç i thoshin në gjuhën e zotave, atë Pellazgo-Ilire të Parët tanë.
Ajo shtrihet madhështore.
Me bukuritë e saj mahnitëse, malet e Zeusit, Dikta ku lindi e Ida ku e fshehu e ema Rea.
Me Olimpin e rrufeve të tij, sunduesit të Tokës dhe Qiellit, i cili shpalli vehten baba i zotave pasi mundi cikllopët dhe titanët.
Me detin kaltërosh, ullishtet dhe vreshtat që dijetarët e lashtë Polibi dhe Ptolemeu i quanin më të begatshmet mbi dhe.
Me Orakullin e stërlashtë të Dodonës, të parin mes 8 orakujve, burrat trima e të fuqishëm si Anteu, vajzat e bukura si zana, si vetë nimfa Amaleteja që kishte ushqyer Zeusin me qumshtin e saj, kuajt e shpejtë si era.
Çamëria kjo Hirushe Epiriote e Kombit Shqiptar ka përjetuar në shekuj shkëlqimin e qytetrimit të saj madhështor.
Por për shkak të lakmitarëve barbarë, Ajo ka kaluar një kalvar të gjatë betejash homerike, një varg kasandrash deri tek golgota e fundit e cila me qëndresë prej Anteu ia doli për të mos humbur në humnerat e errta të historisë si Troja dhe Kartagjena.
Çamëria e Olimbisë i dha Botës një Luan si Aleksandri i Madh, Pirron, strategun që e vaditi Tokën e Italisë me gjakun e legjioneve romake, Gjin Bua Shpatën, Despotatin e Arbërit e Republikën Suliote.
Çamëria eshtë Toka që i dha Greqisë lirinë, me udhëheqësit e shquar Marko Boçari, Kolokotroni, Laskarina Bubulinën, Foto Zhavellën.
Ajo udhëtoj nëpër shekuj kryelartë duke mbrojtur me krenari historinë, vlerat e lashta autentike të Kombit Shqiptar.
E bekuar nga Zoti, natyra e njerëzit e saj fisnikë e të talentuar, Çamëria kjo Zanë hireplotë e lindur para hënës ndaj shpesh e quajn parahënëse, ka luftuar trimërisht me bajlozat e tokës e detit për të mbrojtur lirinë, doket, zakonet, identitetin, etnogjenezën, mënyrën e jetesës, tokën e shenjtë të trojeve të vjetra shekullore, Tempullin e Dodonës dhe lisin e saj të kuvendimit me Zotin.
Në udhëtimin e gjatë përmes betejash të përgjakshme duke derdhur lumenj gjaku me qëndresen e saj arriti në shekullin e 20-të për të përjetuar, barbaritë e Luftës së Parë Botërore dhe kanibalizmin e Luftës së Dytë Botërore, dhunën, genocidin plaçkitjen, shkrumbimin e vatrave të veta nga zjarri, e në fund spastrimin barbar e të dhunshëm etnik duke i masakruar rrugës në mënyrë kafshërore, pikërisht nga qeveria fashiste e ultranacionaliste e atij populli, të cilit Çamëria me Kapedanët e vet trima i priu në luftën për çlirim kombëtar e pavarësi, pas pesë shekujsh robërie otomane.
Të infektuar dhe të ushqyer nga projekti famëkeq i Megali-Idesë dhe ëndrra e ripërtëritjes së Perandorisë-Greko-Bizantine fqinjët tanë të Jugut ashtu si serbët në Veri u vërsulën si bisha drejt trojeve shqiptare, me zjarr dhe hekur, me Kryqin e Zi të shovinizmit për të zhdukur nga harta politike e Ballkanit dhe Botës Atdheun e Pirros, Aleksandrit të Madh, Teutës, Gjergj Kastriotit, Dioklecianit, Konstandinit të Madh, Justinianit, Papa Klementit, Pjetër Bogdanit, Hasan Tahsinit, Osman Takës, Ismail Qemalit, Isa Boletinit, Hasan Prishtinës, Ded Gjon Lulit, Mustafa Qemal Ataturkut, Nanë Terezës.
Megalidhea dhe ëndrra mashtruese e ultranacionalistëve grekë për “Epirin e Veriut” frymëzuan 75 vjet më parë fushatën e egër, me mizori mesjetare në qërshorin e vitit 1944, me dt 27 vranë duke i therur me thika e bajoneta mijra vëllezër të Çamërisë dhe kthyen Tokën e saj në një kasaphanë të vërtetë.
Ky genocid e shpërngulje e dhunshme nga trojet amtare është thembra e Akilit e ndërgjegjes së Europës së lirë e të civilizuar, një barometër i kujtesës së saj historike, e më në fund i vetë prespektivës e të ardhmes së Shtëpisë së përbashkët me emrin e plotë BE.
Plaga Çame vazhdon të kullojë gjak.
Kauza e saj nuk njeh moshë.
Ajo s’plaket e s’thinjet.
Eshtë degë e thyer por jo e tharë e lisit kombëtar shqiptar.
Masakra ndaj popullsisë së pambrojtur çame, strategjia e vrasjeve, shfarosjes e dëbimit të saj ishte e mirëkordinuar me simotrën e Greqisë- Monarko- fashiste, Jugosllavinë- Komuniste të Titos.
Jo rastësisht pas një viti të dëbimit të çamëve, në pranverën e vitit 1945 u organizue Masakra e Tivarit.
Makineria vrastare e Tito- Rankoviçit ekzekutoj mijra shqiptare në të njëjtën mënyrë çnjerëzore rrugës nga Kosova në Tivar dhe e ktheu ketë qytet në një krematorium, që do ia kishte zili Gestapoja e Hitlerit, duke vrarë një numër aq të madh shqiptarësh, mijra vetë, aq sa shifra reale nuk dihet.
Masakra ndaj Çamërisë e dëbimi i tyre nga trojet amtare duhet të shihet e gjykohet qartë e ndershmërisht në dritën e historisë.
Çamëria edhe sot është plagë e pambyllur që kullon gjak në zemër të Europës.
Ka ardhur koha që protagonistët e kësaj tragjedie të përballen me gjygjin e historisë.
Pasojat e tragjedisë së mijra shqiptarëve të pafajshëm të Çamërisë, shpirtërat e martirëve shqiptarë, të fëmijëve, grave e pleqëve, të masakruar në mënyrë mizore kërkojnë drejtësi si kusht themelor për tu prehur në paqen e amshuar.
Genocidi ndaj njerëzimit është akti më i shëmtuar dhe një krim që sipas të Drejtës Penale Ndërkombëtare nuk parashkruhet.
Nuk është kurrë vonë për të venë drejtësi, për të ndëshkuar krimin e për të projektuar të ardhmen e përbashkët, me paqe e mirëkuptim mes kombeve.
Çamëria është aty, me bukuritë natyrore, malet dhe detin, historinë e saj, tempujt e lashtë e varret shekullore të bijëve e bijave të saj.
Ajo është shqiptare qysh në agim të historisë dhe e tillë do të mbetet përjetësisht.

Rritja e antagonizmave amerikano-gjermane – Nga JANUSZ BUGAJSKI*

Megjithë trashëgiminë e tyre të përbashkët gjermane, Presidenti Donald Trump dhe Kancelarja Angela Merkel e përçmojnë njëri-tjetrin. Antagonizmi i tyre është i rrënjosur në pozicione politike diametralisht të kundërta për çështje të shumta dhe madje, edhe pasi Merkel të largohet nga zyra në vitin 2021, mosmarrëveshjet me Berlinin do të vazhdojnë nëse Trump do të rizgjidhet në vitin 2020.

Megjithëse Trump dhe Merkel përfaqësojnë partitë konservatore, Trump është kryesisht një populist i djathtë, ndërsa Merkel është një demokristiane më tradicionale. Pikëpamjet e tyre për botën janë krejtësisht kontradiktore. Merkel i sheh unitetin dhe bashkëpunimin si parime bazë, ndërsa Trump nxit përçarjen dhe konfliktin. Ndërsa Merkel është një mbështetëse e fuqishme e demokracisë në të gjithë globin, Trump preferon udhëheqësit autoritarë.

Konflikti midis Trump dhe Merkel rrotullohet rreth tre çështjeve kryesore: institucionet shumëkombëshe, pavarësia kombëtare dhe zhvillimi ekonomik. Për Merkelin, BE është një projekt i suksesshëm shumëkombësh që ka ankoruar Gjermaninë në një Evropë paqësore dhe të begatë. Për Trump-in, BE është një projekt i dështuar globalist që dhunon sovranitetin e shteteve anëtare.

Trump-i gjithashtu ankohet për faktin se Gjermania vazhdimisht bie ndesh me përmbushjen e objektivave të NATO-s për shpenzimet e mbrojtjes. Ai ankohet se SHBA mbron Gjermaninë pa kompensim të mjaftueshëm. Në një takim të fundit në Uashington me Sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s Jens Stoltenberg, për përvjetorin e 70-të të NATO-s, Trump-i qortoi Gjermaninë për mos pagimin e pjesës së saj të mjaftueshme për mbrojtjen e Aleancës. Trump-i po e shtyn Berlinin të përmbushë objektivin e shpenzimeve të mbrojtjes të NATO-s prej 2% të GDP-së deri në vitin 2024, një objektiv që ka gjasa të humbasë pavarësisht angazhimeve të Merkelit.

Trump-i injoron faktin se Gjermania kontribuon në mënyra të tjera për NATO-n, ajo strehon baza amerikane, ndërton infrastrukturën që mund të përdoret nga trupat e NATO-s dhe kontribuon në operacione të ndryshme të NATO-s. Gjermania ka qenë një shtet udhëheqës në Afganistan për shumë vite, komandon një nga grupet e reja luftarake në Lituani për të mbrojtur më mirë krahun lindor të NATO-s dhe është përgjegjëse për forcën e gatishmërisë së lartë të NATO-s.

Për Trump-in një tregues i rëndësishëm i sovranitetit kombëtar është kontrolli i kufijve. Trump-i u katapultua në detyrë me premtimin e ndalimit të emigracionit të paligjshëm në SHBA nga Amerika Latine. Prandaj ai nuk e duron faktin që administrata e Merkelit hapi kufijtë gjermanë dhe ato të BE-së për miliona refugjatë dhe emigrantë nga Lindja e Mesme.

Në frontin ekonomik, Trump është fiksuar në padrejtësinë e pretenduar të marrëveshjeve të tregtisë së lirë për SHBA. Cilado qofshin meritat ekonomike të pozicionit të tij, Trump-i kërkon marrëveshje tregtare bilaterale me shtete të veçanta ndërsa tregu i përbashkët i BE-së qëndron në mes. Zgjidhja e tij është të shkatërrojë Bashkimin dhe të rivendosë pavarësinë ekonomike për secilin shtet. Prandaj, ai është i zemëruar me qeverinë e Britanisë së Madhe në dështimin për të arritur një Brexit me forcë. Nëse Londra mbetet në Bashkimin Doganor të BE-së, kjo do të pengojë Uashingtonin në bërjen e një marrëveshje tregtare dypalëshe me Londrën që Trump-i ka premtuar.

Trump gjithashtu ka shprehur zemërim me Berlinin për marrëveshjet e biznesit me Moskën, veçanërisht në tregun e energjisë. Gjermania po ndjek projektin e gazsjellësit “Nord Stream 2” në Detin Balltik me Rusinë. Vendet e BE nën presion nga Kremlini, e kundërshtojnë fuqishëm tubacionin, pasi ai do të thyejë sanksionet kundër Moskës për pushtimin nga ana e saj të Ukrainës dhe do të dëmtojë më tej ekonominë e Ukrainës. Dërgesat ruse të gazit në Evropë kalojnë aktualisht nëpër Ukrainë, të cilat do të humbasin miliarda nëse tubacioni do të vihet në punë.

Uashingtoni është gjithashtu kundër “Nord Stream 2” dhe dëshiron që Evropa të blejë më shumë nga gazi i tij natyral të lëngshëm. Zyrtarët pretendojnë se “Nord Stream” do ta bënte BE-në tepër të varur nga Rusia për furnizimin e saj me energji. Zëvendëspresidenti Mike Pence ka pohuar se SHBA nuk mund të sigurojnë mbrojtjen e Perëndimit nëse aleatët e saj bëhen më të varur nga burimet ruse. Kohët e fundit, ai deklaroi se, nëse Berlini këmbëngul në ndërtimin e “Nord Stream 2”, kjo mund ta kthejë Gjermaninë, ekonominë më të madhe të Evropës, në një “rob të Rusisë”, që pranon heshturazi agresionin ushtarak të Rusisë.

Përçarja Trump-Merkel do të gërryejë marrëdhëniet transatlantike në sferat politike, diplomatike dhe ekonomike, edhe nëse NATO është forcuar përgjatë bregut të saj lindor për të penguar dhe për t’u mbrojtur nga sulmet e Moskës. Me Mbretërinë e Bashkuar që me sa duket po largohet nga BE, marrëdhëniet mes Shteteve të Bashkuara dhe Gjermanisë do të përbëjnë thelbin e trans-Atlanticizmit. Çdo përkeqësim i mëtejshëm do të jetë në dobi të Moskës dhe do të kontribuojë në përçarjen perëndimore. Vetëm kur Trump-i të lërë Shtëpinë e Bardhë do të fillojë procesi i riparimit të marrëdhënieve me Berlinin.

****

Dita 14, Albania

GROWING US-GERMAN ANTAGONISMS

Janusz Bugajski, 19 April 2019

Despite their common Germanic heritage, President Donald Trump and Chancellor Angela Merkel despise each other. Their antagonism is rooted in diametrically opposed policy positions on numerous issues, and even after Merkel leaves office in 2021 the disputes with Berlin are likely to continue if Trump is re-elected in 2020.

Although both Trump and Merkel represent conservative parties, Trump is primarily a rightist populist while Merkel is a more traditional Christian democrat. Their views of the world are fundamentally contradictory. Merkel sees unity and cooperation as core principles while Trump thrives on disunity and conflict. While Merkel is a strong supporter of democracy around the globe, Trump prefers authoritarian leaders.

The conflict between Trump and Merkel revolves around three main issues: multi-national institutions, national independence, and economic development. For Merkel, the EU is a successful multi-national project that has anchored Germany in a peaceful and prosperous Europe. For Trump, the EU is a failed globalist project that violates the sovereignty of member states.

Trump also resents the fact that Germany consistently falls short of meeting NATO targets for defense spending. He complains that the US defends Germany without sufficient compensation. In a recent meeting in Washington with NATO Secretary-General Jens Stoltenberg, on NATO’s 70th anniversary, Trump berated Germany for not paying its fair share for Alliance defense. Trump is pushing Berlin to meet NATO’s defense spending target of 2% of GDP by 2024, a goal it is likely to miss despite Merkel’s commitments.

Trump ignores the fact that Germany contributes in other ways to NATO – it hosts US bases, builds infrastructure that can be used by NATO troops, and contributes to various NATO operations. Germany has been a leading nation in Afghanistan for many years, commands one of the new battle groups in Lithuania to better protect NATO’s eastern flank, and is responsible for NATO’s high readiness force.

For Trump an important indicator of national sovereignty is the control of borders. Trump was catapulted to office on the promise of halting illegal immigration to the US from Latin America. He therefore resents the fact that Merkel’s administration opened up German and EU borders to millions of refugees and migrants from the Middle East.

On the economic front, Trump is fixated on the alleged unfairness of free trade deals for the US. Whatever the economic merits of his position, Trump seeks bilateral trade deals with individual states and the EU’s common market stands in the way. His solution is to break up the Union and restore economic independence for each state. He is therefore angry with the UK government for failing to achieve a hard Brexit. If London remains in the EU Customs Union, this will disable Washington from making a bilateral trade deal with London that Trump has been promising.

Trump has also voiced anger with Berlin for its business deals with Moscow especially in the energy market. Germany is pursuing the Nord Stream 2 gas pipeline project in the Baltic Sea with Russia. EU countries under pressure from the Kremlin vigorously oppose the pipeline, as it would break sanctions against Moscow for its invasion of Ukraine and further damage the Ukrainian economy. Russian gas deliveries to Europe currently pass through Ukraine, which would lose billions in transit fees if the pipeline goes into operation.

Washington is also opposed to Nord Stream 2 and wants Europe to buy more of its liquefied natural gas (LNG). Officials contend that Nord Stream would make the EU overly reliant on Russia for its energy supply. Vice President Mike Pence has even asserted that the US cannot ensure the defense of the West if its allies grow more dependent on Russian resources. He recently claimed that if Berlin insists on building Nord Stream 2 it could turn Germany, Europe’s largest economy, into a “captive of Russia“ that acquiesces to Russia’s military aggression.

The Trump-Merkel rift will erode trans-Atlantic relations in the political, diplomatic, and economic spheres even if NATO is strengthened along its eastern flank to deter and defend against Moscow’s attacks. With the UK evidently leaving the EU, the US-German relationship will form the core of trans-Atlanticism. Any further deterioration will benefit Moscow and contribute to Western disunity. Only once Trump leaves the White House will the process of repairing relations with Berlin likely to begin.

Përflakja e Jezu Krishtit në Notre Dame përcëlloi shpirtin e njerëzimit – Nga Azgan HAKLAJ

Kur flakët e Notre Dame skuqën qiellin e Parisit, Bota shtangu dhe mbajti frymën për një çast.
Një nga Kryetempujt dhe ndertesat më të bukura e madhështore që ka krijuar mendja njerëzore u duk se do të zhdukej përgjithmonë në atë lëmsh të zjarrtë që të kujton Ferrin Bibliko-Dantesk.
Fatmirësisht ajo u mbajt në këmbë si një kollos i plagosur.
Notre Dame, një Kryevepër e arkitekturës dhe inxhinjerisë ka sunduar në shekuj me plotfuqinë e saj Qiellin e Parisit.
Eshtë dashur një kohë e gjatë, plot 2 shekuj që arkitektët, konstruktorët e ndërtuesit e saj gjenial ti jepnin formën përfundimtare shtëpisë së Zotit.
Kombet e mëdha e të civilizuara siç është Franca e Karlit të Madh, e monarkëve të ndritur, e Perandorit Gjenial Napoleon Bonaparti, e iluminizmit dhe revolucioneve, letërsisë , artit e kulturës së madhe reagoi fort teksa shihte një nga simbolet e mëdha të shpirtit të saj të besimit, kulturës, historisë e gjenisë së vet krijuese të shkërmoqej para syve.
Bashkë me Francën reagoi e gjithë Bota.
Ndërgjegja e saj e përgjumur u zgjua sepse njerëzimi e ka në ADN-në e tij reagimin kur rrezikohen kryeveprat e deshmisë së tij historike e kulturore.
Ndoshta shpirti i përflakur i Jezu Krishtit po “digjej” në atë zjarr për tu ringritur përsëri në lartësinë e qiejve për të na dhanë Mesazhin Hyjnorë se kjo Shtepi Madhështore e ngritur si një Kult nderimi e adhurimi ndaj Zotit është e përjetshme dhe e pamposhtur.
Shqiptarët jenë krenar sepse kanë me Notre Dame të Parisit një lidhje të veçantë.
Në shtator 1457 kur Europa dridhej përpara egërsisë e barbarisë së horrdhive otomane, kambanat e Katedrales së Parisit gjëmuan fort për ti dhanë Francës dhe Europës lajmin e fitores madhështore të Gjergj Kastriotit dhe Ushtrisë së Tij në Betejën e Albulenës.
Franca beson tek Zoti, tek vlerat e lirisë dhe civilizimit.
Parulla e Revolucionit Francez Liri-Barazi-Vellazëri është sot dhe në të ardhmen Trinia e Shenjtë dhe busulla e pagabueshme që i udhëhoqi kombet drejt rendit të ri botëror e vlerave të përbashkëta të njerëzimit.
Francezët kanë luftuar në shekuj për lirinë e tyre e lirinë e të tjerëve.
Ne jemi një komb ndërtuesish tha Presidenti Makron.
Do ta ringremë së bashku Katedralen u shpreh Ai.
Notre Dame e përflakur na kujton se sa e fuqishme është ndjenja e solidaritetit dhe memories sonë të përbashkët, si mekanizmi i vetëm që bën të mundur që tik- taku i orës së historisë të mos ndalojë kurrë.

Analistët: Raporti Mueller tregon se përpjekjet e Moskës nuk ndalen

Kopje e Raportit Mueller e redaktuar

Raporti i Prokurorit të Posaçëm Robert Mueller mbi ndërhyrjen ruse po u jep zyrtarëve amerikanë të zbulimit një farë prove se ata kishin të drejtë në shumë prej konkluzioneve që nxorën pas zgjedhjeve të vitit 2016.

Ndërkaq, disa analistë të inteligjencës thonë se raporti duhet të shërbejë edhe si një paralajmërim se përpjekjet e Moskës për të degraduar dhe dëmtuar demokracinë amerikane, kanë qenë jashtëzakonisht të suksesshme, por edhe vazhdojnë pa u ndalur.

Në mënyrë të veçantë, disa ish zyrtarë të inteligjencës dhe të sigurisë kombëtare paralajmërojnë se, siç del edhe nga dëshmitë e përfshira në raport, Rusia arriti të gjente dhe të shfrytëzonte shtetas të SHBA që u treguan të gatshëm të ndiqnin Moskën në qëllimet e saj, për të arritur rezultatet që ajo dëshironte.

“Hetimi zbuloi se qeveria ruse besonte se do të përfitonte nëse zoti Trump fitonte presidencën dhe punoi për të siguruar këtë rezultat,” thuhet në raportin e prokurorit Mueller, ku përmendet gjithashtu se fushata e presidentit Donald Trump “shpresonte që të përfitonte në zgjedhje nga informacioni i vjedhur dhe i publikuar përmes përpjekjeve ruse.”

Megjithatë, edhe pse të dyja palët ndoqën këtë qëllim të përbashkët, hetuesit “nuk arritën në përfundimin se pjestarët e ekipit të fushatës Trump komplotuan apo u koordinuan me qeverinë ruse”, thuhej në raport. “Provat nuk ishin të mjaftueshme për të mbështetur ngritjen e akuzave penale”.

Megjithatë, disa ish-zyrtarë të zbulimit në komentet e tyre nuk lanë pa e përmendur faktin që raporti konfirmoi gjetjet fillestare të komunitetit amerikan të zbulimit.

Këto gjetje janë sulmuar vazhdimisht nga Presidenti Trump.

Shtetet e Bashkuara kanë ndërmarrë tashmë veprime, duke ngritur akuza kundër disa punonjësve të Agjencisë ruse për Kërkime në Internet (IRA), një firmë e lidhur me Kremlinin, si dhe kundër 12 agjentëve të zbulimit ushtarak rus për sulme ndaj kompjuterve të Partisë Demokrate.

Disa ish-zyrtarë amerikanë shqetësohen megjithatë se pa një kundërpërgjigje më të fuqishme të SHBA, Rusia apo kundërshtarë të tjerë do të përpiqen përsëri të bëjnë të njëjtën gjë dhe të dalin pa u ndëshkuar.

“Një nga mësimet duhet të jetë se ne u treguan shumë të paaftë me kundërzbulimin tonë dhe me aftësinë tonë për t’iu kundërvënë asaj që po ndodhte në internet”, thotë Steve Bucci, ndihmës i ish-sekretarit amerikan të Mbrojtjes Donald Rumsfeld dhe studiues në Fondacionin konservator Heritage në Uashington.

Zyrtarë amerikanë të inteligjencës dhe të sigurisë kanë paralajmëruar se Rusia u përpoq të ndërhyjë sërish në zgjedhjet e mesmandatit në vitin 2018, ku u ngritën akuza ndaj të paktën një shtetas rus të lidhur me IRA-n.

Ndërkaq disa analistë thonë se Moska ka ruajtur truke të tjera, edhe më të sofistikuara për zgjedhjet e ardhshme presidenciale amerikane të vitit 2020.

“Pse Trump nuk e honeps Evropën?”, filozofi i huaj jep alarmin: Ja kur mund të shpërthejë Lufta e Tretë Botërore

Jacopo Zanchini – Sllavoj Zhizhek, është gjithmonë befasues. Mund të mos biem dakord shpesh me filozofin marksist slloven, që konsiderohet nga shumë njerëz një mendimtar heterodoks radikal. Por duke lexuar librin e tij të fundit, “Si një hajdut në mes të ditës”, dhe intervistuar në Festivalin e Librit në Romën, del nga mendimi i tij një element shumë interesant që ka kaluar pa u vënë re më parë, veçanërisht në funksion të zgjedhjeve europiane më 26 maj: europeizmi i tij i fortë.

 

“Në një botë ku vendimet merren në mbledhjet konfidenciale të ‘liderëve të fortë’, s’ka vend për Evropën siç e njohim. Natyrisht, Trumpi ndihet më i qetë në shoqërinë e udhëheqësve autoritarë, me të cilët ai mund ‘të bëjë biznes’, veçanërisht nëse ata veprojnë vetëm në emër të shtetit të tyre”.

”Amerika e Para”,  mund të bëjë biznes me “Kina e Para” ose “Rusia e Para”, apo pas Brexit “Britania e Para”, por jo me një Evropë të bashkuar. Qëllimi i Trump, është të bëjë biznes me partnerë individualë, që mund t’i shantazhojë deri në nënshtrim, prandaj është jashtëzakonisht e rëndësishme që Evropa të veprojë si një forcë e vetme ekonomike dhe politike”- thuhet në libër.

“Por pse Evropa nuk i pëlqen kaq shumë njerëzve në botë? Trump nuk e honeps dot, dhe as Steve Bannon, i dërguari i tij në Evropë, që vjen rregullisht në kontinentin e vjetër me qëllimin e deklaruar për ta shkatërruar atë.

Dhe Vladimir Putin, që në teori e kundërshton Trumpin, por që praktikisht po bën sistematikisht të njëjtën gjë: nuk i intereson nëse është e majtë apo e djathtë, mbështet pavarësinë e Katalonjës, Mateo Salvinin në Itali, Lë Penin në Francë, dhe kështu me radhë. Vetëm për të shkatërruar Evropën”- shtoi Zhizhek me pasion, para audiencës së mbledhur në Romë.

“Dhe nuk mundeni as të imagjinoni sa serioze është kjo urrejtie për Evropën, brenda të ashtuquajturës të djathtës alternative amerikane. Në uebsajtet e saj (e djathta nacionaliste dhe supremaciste), filozofi thotë se ,”antikrishti është një Evropë e bashkuar, dhe Brukseli është Babilonia e re”.

Mbi këtë pikëpamje të botës, në libër thuhet ndër të tjera se: ”Armiqtë e vërtetë të Shteteve të Bashkuara, nuk janë terroristët islamikë, por kukullat e manipuluara në fshehtësi të madhe nga shekularistët evropianë, domethënë nga forcat e vërteta të antikrishtit që duan të dobësojnë Shtetet e Bashkuara, për të krijuar një Rend të Ri Botëror të udhëhequr nga Kombet e Bashkuara. Në njëfarë kuptimi, këto konsiderata janë të sakta: Evropa nuk është thjesht blloku gjeopolitik i rradhës i pushtetit, por një vizion global, që përfundimisht është i papajtueshëm me shtetet-kombe. Pra, çfarë e pengon Evropën të mbledhë forcat e saj dhe të reagojë?”

Në dallim nga shumë vëzhgues, Zhizhek nuk e konsideron kohën që jetojmë të krahasueshme me vitet 30 të shekullit XX-të, por më tepër me vitet e para të atij shekulli. Dekadenca e Perandorisë Britanike, provokoi tensione dhe përplasje shumë të forta ndërkombëtare, për të mbushur boshllëkun e fuqisë që u krijua.

Po shkohej pandalshëm drejt Luftës së Parë Botërore, me asnjë që ishte në gjendje ta ndalte atë garë të çmendur. Sipas tij, edhe sot jemi duke dëshmuar rënien e një fuqie, Shtetet e Bashkuara, që gjeneron një boshllëk pushteti që duan ta mbushin fuqitë në zhvillim.

Për Zhizhek, edhe tani po shkojmë drejt një lufte, e cila do të shpërthejë pas 10 apo maksimumi 20 vjetësh, dhe që duhet të parandalohet me çdo kusht. “Situata e re, është kaq e mbushur me rreziqe, sa që ajo krijon një mundësi unike për Evropën: Të angazhohet në formimin e një sistemi të ri ekonomik botëror, që nuk do të dominohet më nga dollari amerikan, si një monedhë globale”- shkruan ai.

“Në ekonominë globale ka plasur luftra, prandaj është koha të merren masa ekstreme. Evropa duhet të jetë e vetëdijshme, që ne s’mund të kthehemi në kushtet që ekzistonin përpara Trumpit. Për t’i dhënë ndëshkimin e merituar Trumpit, nevojitet një rend vërtetë i ri botëror. As Rusia  dhe as Kina nuk mund ta krijojnë atë. Ata po luajnë të njëjtën lojë si Trumpi, flasin të njëjtën gjuhë të ”Amerika (Rusia, Kina) e Para”.

Këtë mund ta bëjë vetëm Evropa, edhe pse shpesh për fat të keq ajo ka humbur rastin për të luajtur këtë rol themelor. ”Ajo që i ndërlikon më shumë problemin, është se Evropa duhet të përballet me revoltën e saj populiste, të shkaktuar nga mosbesimi gjithnjë në rritje i njerëzve, ndaj teknokracisë së Brukselit, që shihet si një qendër pushteti pa legjitimitet demokratik. Rezultati i zgjedhjeve të fundit në Itali, ishte i tillë që për herë të parë në një vend të zhvilluar perëndimor, populistët euroskeptikë u ngjitën në pushtet”- shkruan filozofi në librin e tij të fundit.

Dhe ende një pjesë e së majtës në Evropë “e hyjnizon” shumë këtë vizion të Brukselit, i parë nga Zhizhek si një “burokraci e korruptuar dhe ekspertë financiarë që janë jashtë realitetit”. “Natyrisht që unë jam shumë kritik ndaj establishmentit evropian. Por jam më i bindur se kurrë më parë, se Evropa është ende një ide tepër e fortë: liria, solidariteti, të drejtat e njeriut, dhe madje edhe një siguri e caktuar sociale që vjen nga mirëqenia publike, dhe kështu me radhë”. “Emigrantët besojnë me shumë tek Evropa se sa vetë ne”- thotë i hidhëruar filozofi slloven, i cili na fton të konsiderojmë me dashamirësi të gjitha arritjet, të etiketuara prej tij si “të pabesueshme” të demokracive sociale skandinave, dhe ato të Evropës Perëndimore.

“Dua të jem brutal, dhe të them diçka që mund të duket e çuditshme, për dikë që pretendon të jetë komunist: në historinë e njerëzimit, nuk ka pasur asnjëherë një numër kaq të madh njerëzish që jetonin kaq të lirë, të sigurtë dhe të mbrojtur nga sistemi i mirëqenies si në Evropën Perëndimore, të 70 viteve të fundit”.

Disa nga vendet tona, janë sjellë sigurisht në të kaluarën si fuqi të dhunshme koloniale, dhe tema e përgjegjësive të tyre historike, është shumë e artikuluar dhe e ndërlikuar, “por ajo që më pëlqen”, shpjegon Zhizhek, “është ajo që unë e quaj mazokizmi i të majtës evropian” .

“Shumë të majtë, ndihen kaq shumë në faj, sa që çdo gjë e keqe që ndodh në vendet në zhvillim, duhet të jetë domosdoshmërisht faji i kolonializmit evropian”.

“Prandaj duhet të këmbëngulim në forcimin e Evropës, natyrisht në një bazë më të majtë. Ju mund të thoni që kjo është utopike. Dhe ndoshta është e tillë. Por le të reflektojmë më mirë mbi pasojat: nëse partitë si ato të Salvini dhe Lë Pen, ngjiten në pushtet në shumicën e vendeve, ky do të jetë fundi i Evropës”- thotë Zizek.

Kërcënimi i vërtetë për kontinentin e vjetër, vjen pikërisht nga ata që e shpallin veten mbrojtës të kufijve dhe qytetërimit të saj. “Populistët e sotëm anti-emigrantë, janë sot kërcënimi real për zemrën emancipuese të Iluminizmit Europian. Një Evropë që do të kishte në pushtet njerëz si Marin Lë Pen apo Gert Vilders, nuk do të jetë me e tillë”- shkruan Zhizhek në libër.

Filozofi slloven, që në librin e tij sulmon ashpër presidentin francez Emanuel Makron, e cilëson “një zgjedhje të mjerueshme” propozimin ndaj votuesve francezë midis Makron dhe Lë Pen, teksa vlerëson liderët më të majtë të partive progresiste evropiane.

Ai kritikoi edhe Partinë Laburiste Britanike, duke u përqendruar pikërisht në “ftohtësinë e saj” në lidhje me anëtarësimin në Bashkimin Evropian. “Prandaj, është absolutisht e rëndësishme që e majta evropiane, të mbetet pan-evropiane. Edhe Xheremi Korbin ende nuk e ka kuptuar, se kapitali ndërkombëtar nuk mund të luftohet jashtë Evropës. Dhe ky është konflikti i madh, që ka sot e majta”.

“Internazionale” – Bota.al

Shanahan: Jemi partnerë të fortë me Shqipërinë, Rusia rrezik

Menada Zaimi

Vizita në Uashington e ministres së Mbrotjes së Shqipërisë Olta Xhaçka dhe takimi me sekretarin e Mbrojtjes në detyrë Patrick Shanahan, nxori në pah shqetësimin rreth ndikimit rus në rajon. Si përgjigje ndaj pyetjes së Zërit të Amerikës, sekretari Shanahan tha se rreziku që paraqet Rusia në Ballkan është një nga arsyet kryesore të zhvillimit të këtij takimi.

Kjo është një nga arsyet kryesore pse po takohemi sot. Është rrezik dhe ndaj jemi partnerë të fortë”, tha zoti Shanahan për Zërin e Amerikës.

Në komentet e tij në fillim të takimit, zoti Shanahan vlerësoi bashkëpunimin e fortë mes dy vendeve duke përmenduar ndër të tjera agazhimin e Shqipërisë me trupa në Afganistan apo objektivin e shpallur nga pala shqiptare në kuadër të NATO-s për të paguar 2 për qind të Produktit të saj të Brendshëm Bruto, për mbrotjen.

Marrëdhënia mes dy vendeve është e fortë. Dua t’ju falenderoj për kontributin dhe faktin që keni qenë një aleat model”, shtoi zoti Shanahan.

Kjo është vizita e dytë brenda një viti e ministres shqiptare të Mbrotjes Olta Xhaçka. Gjatë kësaj vizite u njoftua marrëveshja e arritur me Departamentin amerikan të Mbrotjes në funksion të modernizimit të forcave ajrore shqiptare, e cila parashikon marrjen e disa helikopterëve Black Hawk. Fillimisht Shqipëria do të marrë 3 helikopterë. Një tjetër projekt lidhet me rritjen e aftësive kibernetike të Shqipërisë.

Zonja Xhaçka tha se Shtetet e Bashkuara kanë qenë gjithmonë një mik i madh dhe aleat i popullit shqiptar dhe se pa mbështetjen dhe angazhimin bujar të tyre, siç tha ajo, fati i rajonit do të kishte qenë shumë ndryshe.

Më lejoni të shpreh mirënjohjen e qeverisë shqiptare për administratën e amerikane për të qëndruar në mënyrë të vendosur me ne, në reformat kryesore që po ndërmarrim për të ndërtuar institucione më të forta demokratike dhe për të forcuar sundimin e ligjit. Veçanërisht për reformën në sistemin tonë të drejtësisë, i cili është vendimtar për procesin e pranimit në BE.

“Së fundi, por sigurisht jo për nga rëndësia, shpresojmë që brenda këtij viti të nisim punimet në bazën e parë ajrore të Aleancës në rajonin tonë, në Kuçovë, një zhvillim që besoj se e njeh rolin e Shqipërisë si një spirancë e stabilitetit në rajon dhe rrit rëndësinë tonë strategjike për Aleancën në tërësi”, tha zonja Xhaçka.

Duke iu referuar bazës në Kuçovë Ministrja Xhaçka tha se ky është një zhvillim shumë i rëndësishëm për një rajon që në vitet e fundit është bërë një pikë e nxehtë e rivaliteteve gjeopolitike dhe dëshmitar i një përpjekjeje shumë të bashkërenduar për të minuar sigurinë dhe stabilitetin.

Reporterët pa Kufij: Kosova në vendin e 75 për lirinë e shtypit

Organizata “Reporterët pa Kufij” në raportin më të ri e ka renditur Kosovën në vendin e 75 në botë sa i përket lirisë së shtypit.

Sipas kësaj organizate, situata politike në Kosovë është bërë gjithnjë më e tensionuar dhe e paqëndrueshme, si pasojë përafrimit të Serbisë fqinje me Bashkimin Evropian, gjë që e la Qeverinë e Kosovës në izolim diplomatik.

Mungesa e transparencës së qeverisë për çështjet e raporteve me Evropën ka ngjallur reagime të fuqishme nga opinioni dhe gazetarët, thuhet në raport.

Më tutje aty theksohet se media të caktuara kanë kritikuar politikat nacionaliste të presidentit Hashim Thaçi dhe Partisë Demokratike të Kosovës. Qeveria në anën tjetër, thekson raporti, ka akuzuar gazetarët se janë “tradhëtarë” ose “simpatizantë të serbëve”.

Sa i përket gazetarëve të komuniteteve tjera, raporti thekson se ndarjet etnike në Kosovë janë burim shumë shqetësues për gazetarët e komunitetit serb. Mediat ne gjuhën serbe, sipas raportit, janë shpesh objektiva të sulmeve verbale, ngacmimeve kibernetike dhe fushatave nga mediat pro-qeveritare.

Sidoqoftë, raporti konkludon se peisazhi mediatik në Kosovë të paktën në shikim të parë është relativisht pluralist dhe shumë media kanë pronarë pa lidhje të drejtpërdrejta politike, gjë që rezulton në politika dhe mendime më të ndryshme editoriale.

Prej vendeve të rajonit Mali i Zi ka renditjen më të ulët për Lirinë e Shtypit, pasi organizata e ka renditur në vendin e 104. Vendet tjera të rajonit kanë këtë renditje: Bosnjë dhe Hercegovina në vendin e 63, Kroacia 64, Serbia 90 dhe Shqipëria në vendin e 82.

Listës së 180 vendeve i prinë Norvegjia ndërkaq i fundit në listë është Turkmenistani.

Indeksi botëror i Lirisë së Shtypit 2019 i përpiluar nga Reporterët pa Kufij (RSF) tregon se si në nivel botëror urrejtja ndaj gazetarëve ka degjeneruar në dhunë, duke kontribuar në rritjen e frikës. Sipas raportit numri i vendeve që konsiderohen të sigurta, ku gazetarët mund të punojnë në siguri të plotë, vazhdon të bjerë, ndërsa regjimet autoritare vazhdojnë të forcojnë kontrollin e tyre në media.

Në prag të takimit të Berlinit – debate në Kosovë e Serbi

Me ftesë të kancelares gjermane, Angela Merkel dhe presidentit të Francës, Emmanuel Macron, më 29 prill në Berlin do të mbahet një takim i vendeve të Ballkanit, që do të shënojë edhe rastin e parë të takimit të udhëheqësve të Kosovës dhe Serbisë që nga nëntori i vitit të kaluar.

Organizatorët nuk kanë dhënë ndonjë hollësi rreth synimeve të takimit, ndërsa tashmë janë shtuar debatet se çfarë në fakt synon Berlini dhe çfarë peshe do të ketë ai takim për marrëdhëniet ndërmjet Kosovës dhe Serbisë.

E përditshmja austriake, Der Standard, shkroi të mërkurën se sipas diplomatëve “qëllimi i takimit është që të varroset ideja për shkëmbim territoresh” ndërmjet Kosovës dhe Serbisë.

Idetë e tilla u hodhën që në verën e vitit të kaluar duke nxitur ndarje jo vetëm në Kosovë dhe Serbi, por edhe skenën ndërkombëtare, ndërmjet atyre që do ta mbështesnin ndryshimin e kufijve nëse palët pajtohen dhe atyre që kundërshtojnë një gjë të tillë për shkak të pasojave që mund të ketë në rajonin e Ballkanit.

Më e zëshmja kundër ideve të tilla ishte Gjermania e cila i ka parë për të madhe dhe shefes së politikës së Jashtme të Bashkimit Evropian, Federica Mogherini, faktin që lejoi të diskutohen ide të tilla në bisedimet e ndërmjetësuara prej saj.

Sipas Der Standard, Berlini do të propozojë një “status të posaçëm” për veriun e Kosovës, mbështetur në marrëveshjen e pazbatuar për krijimin e Asociacionit të komunave me shumicë serbe.

Në Prishtinë, Gazeta Express shkroi duke ju referuar nje burimi të saj se “po flitet për sovranitet të dyfishtë. Kosova ta ruaj integritetin territorial, por që Serbia të gëzojë njëfarë sovraniteti mbi serbët në Kosovë dhe mbi kishat serbe”.

Në Beograd, presidenti i Serbisë, Aleksandër Vuçiç, tha se pret që në Berlin të ndodhet nën trysni për të njohur pavarësinë e Kosovës dhe që “Serbia të mos fitojë asgjë”. Ai tha se pret bisedime të vështira me përfaqësuesit shqiptarë dhe aspak të lehta me presidentin Macron dhe kancelarin Merkel, por “nuk ka të bëjë asgjë me ndonjë zgjidhje për Kosovën. Aty do të flutet për tarufat dhe vazhdimin e bisedimeve, Asnjë zgjidhje nuk është në horizont. Kjo është një gënjeshtër së cilës nuk do t’i kushtoja vëmendje”, tha presidenti serb, i cili para se të udhëtojë për në Berlin, pret “të këshillohet” me presidentin rus, Vladimir Putin gjatë një takimi në Kinë.

Ministri i jahstëm serb, Ivica Daçiç, i cili u takua të mërkurën me shefin e diploamcisë ruse, Sergey Lavrov, tha se një gjë e tillë “është vetëm supozim” dhe nuk e di “nëse ekziston në botë ndonjë zgjidhje e tillë”. Ai tha se Serbia nuk do të jetë në gjendje të mbrojë interesat e saj pa ndihmën e Rusisë.

Ministri i jashtëm rus, tha ndërkaq se Moska do të mbështesë cfarëdo zgjidhjeje që është e pranueshme për Serbinë.

Në Prishtinë, presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, tha të mërkurën se “takimi i Berlinit do të jetë vazhdimësi e interesimit të Gjermanisë dhe Francës për Kosovën dhe rajonin”.

Por, ai theksoi se “bazuar në konsultat që kam zhvilluar, nuk do të ketë asnjë plan që do të propozohet për marrëveshjen Kosovë-Serbi. Për më tepër, nuk ka asnjë agjendë të fshehtë prapa këtij takimi. Presim që, në fund, ky takim të rezultojë me një deklaratë retorike të përgjithshme, paraprakisht të dakorduar mes pjesëmarrësve, e cila ndër të tjera do të rikonfirmojë së paku perspektiven evropiane të rajonit tonë, thellimin e reformave sidomos në sundimin e ligjit, si dhe do të theksojë domosdoshmërinë e normalizimit të marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë”, shkroi presidenti Thaçi.

Kryeministri i Kosovës, Ramush Haradinaj, tha të mërkurën se nuk ka informata për një propozim që mund të shfaqet në takimin e Berlinit, të cilin e vlerësoi të rëndësishëm, ndërsa nënvizoi se nuk është “i mandatuar me negociue marrëveshje me Serbinë sepse Parlamenti ka mandatu delegacionin shtetëror, platformën. Pra nuk e shoh rolin tim si negociues në tavolinë” tha ai.

Të dyja palët shkojnë në Berlin nën hijen e tensioneve të larta mes tyre që çuan në pezullimin e bisedimeve që nga nëntori i vitit të kaluar.

Beogradi kushtëzon vazhdimin e bisedimeve me heqjen e tarifave ndaj mallrave serbe që qeveria e Kosovës i vendosi pesë muaj më parë për t’ju kundërvënë fushatës së Serbisë kundër pavarësisë së saj.

Hungaria, bazë e kundërzbulimit rus në Evropë?

Sheshi Adam Clark i Budapestit dhe ura më e vjetër e kryeqytetit hungarez


“A punon shefi juaj për Moskën?”

Kjo është një pyetje që nuk dëshiron ta dëgjojë asnjë oficer perëndimor i kundërzbulimit nga homologët e tij në vendet e tjera të NATO-s, por për oficerin Ferenc Katrein kjo nuk ishte një pyetje aq e rrallë gjatë shërbimit të tij rreth 15 vjeçar në Zyrën për Mbrojtjen e Kushtetutës së Hungarisë.

Më i rëndë është fakti që ai vetë mendonte se kishte arsye për dyshime rreth shërbimit hungarez të inteligjencës.

Pesë vjet e gjysmë më parë, zoti Katrein u largua nga agjencia hungareze e kundërzbulimit, ku ai u ngrit deri në postin e kreut ekzekutiv të operacioneve dhe më pas në atë të këshilltarit kryesor të drejtorit të agjencisë. “Ekziston një pikë kur duhet të thuash ‘mjaft’,” tha ai për Zërin e Amerikës, ndërkohë që pinte kafe pranë një stacioni hekurudhor.

“Kjo kishte të bënte me disa gjëra që më kërkoheshin të bëja, që për mendimin tim nuk ishin të drejta, dhe njëkohësisht bllokonin punën për gjërat që unë mendoja se duhej t’i bënim”, shton ai.

Kupa u mbush për oficerin Ferenc, kur ai u pengua në operacionet kundër aktivitetit të inteligjencës ruse në Hungari, mes tyre edhe një operacion që kishte si objektiv përpjekjet për të rekrutuar zyrtarë rusë si agjentë të dyfishtë.

Katrein, i cili tani jeton jashtë Hungarisë, pranoi të intervistohej nga Zëri i Amerikës në klimën e një stuhie politike në Budapest, lidhur me një vendim të debatueshëm të qeverisë së Kryeministrit Viktor Orban për të pranuar zhvendosjen në kryeqytetin hungarez të një banke zhvillimi të kontrolluar nga Rusia, e cila ka një histori ndërhyrjesh në Hungari gjatë Luftës së Ftohtë.

Komekon, që tani njihet si Banka Ndërkombëtare e Investimeve, drejtohet nga Nikolai Kosov, prindërit e të cilit kishin poste të larta në agjencinë sovjetike të spiunazhit, KGB.

Politikanët e opozitës në Hungari, si dhe zyrtarët perëndimorë të sigurisë, kanë shprehur shqetësim se banka do të përdoret si mbulesë për aktivitetet ruse të spiunazhit në Evropë.

Katrein ndan këtë shqetësim, prandaj pranoi të intervistohej nga Zëri i Amerikës dhe të disktuonte mbi politizimin e shërbimeve sekrete hungareze si dhe për kërcënimin rus ndaj Evropës.

“Rusët do ta shfrytëzojnë bankën, ashtu siç po i shfrytëzojnë kompanitë dhe organizatat e tjera shtetërore që hapin zyra jashtë vendit, për qëllime zbulimi”, thotë ai. “Është shqetësuese për mua, si ish oficer kundërzbulimi, që kjo bankë lejohet të rivendoset në Budapest,” shton ai.

Banka i ka mohuar akuzat se drejtori i saj është i lidhur me shërbimet ruse të kundërzbulimit.

Por Katrein thotë se agjencia, në të cilën ai ka punuar, nuk do të ketë burime dhe personel të mjaftueshëm për të monitoruar aktivitetet e bankës dhe punonjësve të saj. Qeveria e Kryeministrit Orban i ka dhënë imunitet diplomatik bankës, duke e mbrojtur edhe më tej atë. Ai beson se zoti Orban dëshiron të hedhë në konflikt Rusinë dhe Perëndimin.

“Të gjitha shërbimet ruse (të inteligjencës) – GRU, FSB dhe SVR – janë shumë aktive në Hungari dhe atyre u është dhënë liri në veprimet e tyre, për mua kjo është problematike. Nuk ka patur asnjë përpjekje për t’i kufizuar ose kontrolluar ato. Ne jemi vend anëtar i NATO-s dhe kemi përgjegjësi ndaj aleatëve tanë. Disa prej nesh filluan të pyesnin: ‘Kush është partneri ynë, NATO-ja apo rusët? Pyetja shtrohej brenda ndërtesës. Nuk e kuptonim se çfarë po ndodhte”, thotë ai.

Gabimi i parë që bëri Hungaria pas rënies së komunizmit ishte mos pastrimi rrënjësor i agjencive inteligjente të vendit. “Ne nuk bëmë atë që bënë çekët apo atë që ndodhi me shërbimet e inteligjencës në vendet baltike. Ata i rindërtuan të gjitha agjencitë e tyre të zbulimit nga e para, me ndihmën e britanikëve”, thotë Katrein.

Politizimi dhe demoralizimi i agjencisë së kundërzbulimit filloi në vitin 2007, një dekadë pas anëtarësimit të Hungarisë në NATO. Gjatë administratës socialiste të Ferenc Gyurcsany-it, shefi i kundërzbulimit kërkoi ndihmën e operativëve rusë për të zbuluar rrjedhjen e informacioneve nga partia e tij tek Viktor Orbani. Kjo ngriti dyshime tek agjentët e kundërzbulimit hungarez.

Sipas oficerit Katrein, politizimi i agjencisë hungareze të kundërzbulimit vazhdoi edhe gjatë administratës së Orbanit, i cili në vitin 2010 fitoi zgjedhjet, duke zëvendësuar Kryeministrin Gyurcsany. Rreth 100 specialistë me përvojë të zbulimit u larguan nga agjencia e kundërzbulimit në tetë vitet e fundit, të irrituar nga pengesat e krijuara në lidhje me luftimin e aktivitetit rus të spiunazhit.

“Hungaria po përdoret si bazë logjistike për të nisur operacione në vendet e tjera të Bashkimit Evropian,” shpjegon Katrein. “Ata mund të organizojnë operacione dhe misione në Hungari pa shumë shqetësime,” shton ai.

I pyetur se si ai do ta karakterizonte kërcënimin nga spiunazhi rus dhe masat e tij aktive ndaj Evropës, ai nuk hezitoi të thoshte: “Është i rëndë”. Ai thotë: “nuk kam probleme me rusët. Më pëlqen kultura e tyre. Por qeveria ruse është shumë agresive kundër Bashkimit Evropian. Nuk duhet t’i nënvlerësoni këta njerëz”./Jamie Dettmer