VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Në Shqipëri vazhdon të rritet interesi për gjuhën turke

By | October 5, 2016

Komentet

Zëri i Amerikës: Dita e tetë e protestës studentore në dy sheshe

Sot është dita e tetë e protestave studentore në Tiranë për 8 kërkesat e tyre.

Ata kërkojnë uljen e tarifave dhe plotësimin e të drejtave dhe jetesës si studentë.

Kryeministri Edi Rama po këmbëngul në një dialog me ta, por studentët thonë se kërkesat janë minimale dhe se nuk do të dialogojnë me të.

Protesta po zhvillohet para ministrisë së arsimit dhe përpara kryeministrisë, por studentët thonë se fakti që gjenden në dy sheshe nuk do të thotë asgjë, ata janë po aq të vendosur, nuk janë të përçarë, nuk kanë kryesi, nuk kanë përfaqësi dhe se nuk ka bisedime me qeverinë.

Studentja e Inxhinierisë së ndërtimit, Rosela Marku, iu bashkua protestës qysh ditën e parë, sepse beson te kauza dhe uniteti studentor.

Ajo thotë se “mungesat në universitet janë të shumta sapo hyn në derë, por këmbëngulin që qeveria të plotësojë fillimisht kërkesat e tyre bazike, sepse nuk kanë besim te kryeministri Rama”.

Studentët janë të shqetësuar edhe për ndërprerjen e studimeve, sepse kanë 8 ditë që janë larguar nga auditoret.

Studentja Rajmonda Peposhi tha se “ata kërkojnë që sa më parë t’u plotësohen ato kërkesa minimale dhe të kthehen në mësim, por kanë frikë, që autoritetet do t’i lënë në baltë”.

Protesta e studentëve është krejt paqësore, nuk është regjistruar asnjë akt dhune dhe asnjë dëmtim në mjedis, ndaj ka gjetur mbështetje edhe nga qytetarët edhe nga pedagogët.

Qeveria miratoi sot një projekt për rikonstruksion konviktesh në vlerë 3 milionë euro, i mbështetur nga qeveria gjermane, dhe ngriti grupe pune për të shqyrtuar kërkesat e studentëve.

Gjatë gjithë ditës së sotme, kryeministri Edi Rama ka publikuar mesazhe të ndryshme në rrjetet sociale, ku i fton studentët në dialog për ndryshime të mëdha në universitetet shqiptare, por edhe ka shprehur dyshimet e tij se prapa refuzimit të tyre për dialog mund të qëndrojnë partitë e opozitës.

Por studentët janë distancuar nga të gjitha partitë, sepse thonë janë zhgënjyer prej tyre, dhe komentet nëse ata i nxit ndonjë parti politike i quajnë spekullime, që synojnë të ulin rëndësinë e protestës së tyre.

Mogherini: Marrëveshja Kosovë – Serbi, nuk guxon të çojë në ndarje në vija etnike

Shefja e politikës së jashtme të Bashkimit Evropian, Federica Mogherini, tha të hënën se çfarëdo marrëveshje për normalizimin e marrëdhënieve që mund të arrijnë Kosovë dhe Serbia, përfshirë edhe korrigjimin e mundshëm të kufijve, nuk guxon të mbështetet në linja etnike.

Ajo i bëri këto komente pas takimit të shefave të diplomacive të vendeve të Bashkimit Evropian, të cilët pos tjerash diskutuan edhe për zhvillimet në Ballkanin Perëndimorë përfshirë edhe bisedimet ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, të cilat aktualisht kanë ngecur.

Zonja Mogherini tha se bisedimet janë në “vështirësi”, duke vënë theksin tek tarifat prej 100 për qind që qeveria e Kosovës u ka vënë mallrave nga Serbia dhe Bosnja, një veprim që nxiti reagimin e Beogradit i cili kushtëzoi vazhdimin e bisedimeve me heqjen e tarifave.

Ajo sërish i bëri thirrje Prishtinës që të heqë tarifat, ndërsa shfaqi besimin se ende është e mundur të arrihet një marrëveshje “ligjore gjithëpërfshirëse” për normalizimin e marrëdhënieve. Ajo marrëveshja tha ajo, do të duhej të përfshinte të gjitha çështjet e hapura.

Zonja Mogherini tha se për Bashkimin Evropian është me rëndësi që ajo marrëveshje të respektojë të parimet e së drejtës ndërkombëtare.

“Më lejoni të them qartazi. Jo ndarje në vija etnike. Që të jem edhe më e qartë, çfarëdo ‘korrigjimesh’ që të dyja palët mund të diskutojnë në të ardhmen, marrëveshja nuk duhet të përfundojë me krijimin e shteteve etnikisht të pastra. Në çdo rast, të dyja vendet duhet të jenë shumetnike”, tha ajo, duke nënvizuar se u takon palëve që të përcaktojnë se çfarë do të jetë zgjidhja përfundimtare.

Gjatë verës presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi dhe ai i Serbisë, Aleksandër Vuçiç, kërkuan mbështetje ndërkombëtare për një marrëveshje që do të mund të prekte edhe kufijtë ndërmjet të dyja vendeve.

Presidenti Thaçi, hodhi idenë “korrigjimit të kufirit” që sipas tij, nënkuptonte bashkimin e Luginës së Preshevës, një rajon me shumicë shqiptare në jug të Serbisë me Kosovën.

Presidenti Vuçiç, hodhi idenë e ‘vënies së kufirit ndërmjet serbëve dhe shqiptarëve”, që nënkupton ndarjen e Kosovës asisoj që veriu i saj më shumicë serbe t’i takojë Serbisë.

Idetë e tyre nxiten reagime në Kosovë dhe Serbi por edhe skenën ndërkombëtare, ndërmjet atyre që do të mbështesnin mundësinë e prekjes së kufijve nëse palët pajtohen dhe atyre që pohojnë se kjo do të shkaktonte reagime zinxhirore në Ballkan.

Presidenti serb tha kohëve të fundit se ideja e tij ka rënë poshtë meqë “opinioni serb nuk e mbështeti atë”.

Presidenti Thaçi në një intervistë pëe Zërin e Amerikës në fund të nëntorit tha se arritja e një marrëveshjeje përfundimtare me Serbinë, që do të çonte në një njohje të ndërsjellë të të dy shteteve si vende sovrane, nuk mund të arrihet pa definimin e kufirit me Serbinë.

Serbia vazhdon të kundërshtojë pavarësinë e Kosovës por është përfshirë në një proces bisedimesh për normalizimin e marrëdhënieve që është kusht për integrimin e të dyja palëve në Bashkimin Evropian.

Por, Kosova vazhdon të jetë e fundit në proceset integruese dhe vendi i vetëm në rajon që nuk është përfshitë në regjimin e udhëtimit pa viza.

Serbia ndërkaq hapi të hënën edhe dy nga 35 kapitujt e negociatave për anëtarësim në Bashkimin Evropian, të cilat ju hapën asaj si kundërshpërblim për angazhimin në bisedimet me Kosovën, e cila ndërkaq ka një marrëveshje për stabilizim asociim me Bashkimin Evropian.

Kush fshihet pas Dunwell Haberman – Edi Rama ?! Thellohet skandali, OST i dha tender 12 mln euro Dunwell Haberman

Skandali i kompanisë fantazmë Dunwell Haberman, e cila u shpall fituese në tenderin për Unazën e re, merr përmasa edhe më të rënda, që implikojnë më thellë qeverinë shqiptare.

SYRI.net publikon dokumente zyrtare që tregojnë se vetëm një muaj më parë, Operatori i Sistemit te Transmetimit i ka dhënë kompanisë offshore nga Delaware, përmes degës së saj në Tiranë ‘DH Albania’, një tender me vlerë 12 milionë euro.

Bëhet fjalë për ndërtimin e linjës 220 kilovolt Burrel-Peshkopi dhe traktin dalës të nënstacionit të Burrelit, një nga tenderat më të mëdhenj të zhvilluar nga OST gjatë këtij viti.

Sipas dokumenteve të siguruar nga Agjencia e Prokurimeve Publike, tenderi është zhvilluar në nëntor dhe Dunwell Haberman Albania e ka fituar atë me 100 për qind të vlerës limit.

Më konkretisht, sipas dokumenteve të APP, fondi limit për ndërtimin e linjës Burrel-Peshkopi ishte përcaktuar 1 miliardë e 447 milionë lekë dhe po me këtë çmim është fituar nga DH Albania.

Ky është një sinjal shumë i fortë që ngre dyshime për tender të paracaktuar njësoj si në rastin e Unazës së Re.

Image

Por ky nuk është dyshimi i vetëm.

Dunwell Haberman Albania është krijuar në fund të qershorit të këtij viti si degë e kompanisë Dunwell Haberman të regjistruar në Delaware të Shteteve të Bashkuara. Vetëm katër muaj më vonë, kjo kompani me administrator Avdjol Dobi, një 26 vjeçar ish recepsionist në një spital privat,  merr dy tendera të mëdhenj për një vlerë totale 30 milionë euro, ndërtimin e unazës së Tiranës dhe atë të linjës elektrike Burrel-Peshkopi.

Skandali i Dunwell Haberman u shpërtheu kur emisioni “Të Paekspozuarit” publikoi dokumentet që faktonin se kompania guackë kishte falsifikuar dokumentet, përfshirë bilancet dhe firmën e Sekretarit të Shtetit në Delaware për të fituar tenderin e Unazës së Tiranës me vlerë 18 milionë euro.

Kompania e cila pretendon se ka një eksperiencë 20 vjeçare në fushën e ndërtimit dhe energjisë, ishte krijuar vetëm në 25 qershor të këtij viti, kohë që përkon me vizitën e ministrit të energjisë Damian Gjiknuri në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Pas publikimit të skandalit qeveria u detyrua të anulonte tenderin e Unazës së Re deri në ardhjen e përgjigjeve zyrtare nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës për aktivitetin e kompanisë.

Por ndërsa tenderi i unazës është anuluar, pa zhurmë DH Albania ka marrë 12 milionë euro nga OST po me dokumente të falsifikuara, çka e thellon edhe më shumë skandalin korruptiv të kësaj kompanie.

Dyshimet janë se pas kompanisë qëndrojnë zyrtarë të lartë të qeverisë shqiptare, të cilët krijuan një shoqëri guackë në Delaware për të marrë 30 milionë euro para publike vetëm në dy tendera, tek Unaza e Tiranës dhe Operatori i Shpërndarjes së Energjisë. / Burimi SYRI.net

Thirrja e Sali Berishës më 12 dhjetor 1990 në “Zëri i Amerikës”: Kosova të bashkohet me Shqipërinë…

Ajo ditë e ftohtë e 12 dhjetorit 1990 ishte nga ma të veçantat. Aty kah pramja, nga valët e “Zërit të Amerikës” në Uashington, një za i paharrueshëm po fliste nga kryeqyteti i Shqipërisë Londineze– nga Tirana komuniste, për idealin e madh të kohnave, ëndrren e pambyllun të brezave: “Kosova të Bashkohet me Shqipërinë”!

Askush në Shqipërinë komuniste deri në atë çast të rrallë nuk kishte marrë guxim shqiptar kaq madhor e sfidë të fortë për me fort fol zyrtarisht e botnisht për Bashkim Kombëtar.

Atë ditë ishte themeltue Partia Demokratike e Shqipërisë nga Studentët e Dhjetorit ’90 e Intelektualët e Kombit. E para parti opozitare demokratike postkomuniste, që do të sillte Pluralizmin dhe Demokracinë, një Kohë Tjetër, një Jetë Ndryshe, një të Ardhme përtej Ëndrres…

Dr. Berisha po fliste në “Zëri i Amerikës” për Bashkim Kombëtar- kauzën genetike të jetës së tij, ideali kryerend i Programit të Partisë Demokratikë të porsalindur për vepra të mëdha.

Atë ditë i lumturoheshim mrekullisë diellore të kësaj fjale kombëtare hyjnore: Kosova të Bashkohet me Shqipërinë”. Njëherash, gjithandej, tek shumëkush, ngriconte frika se mos rregjimi komunist i Tiranës do ta arrestonte Fjalësin e Lajmësin e kësaj ëndrre të pashueme, të burgosur, të përgjakur, të pamposhtun. Atë natë mijëra familje e sy i mbajtën dritat e shpirtit të ndezuna: Kosova ishte kryefjala e atij mëngjezi që po rilindte për me thye klonin e kufinit, me rrëzue piramidat, me bashkue gjakun shqiptar e tokat etnike.

Njeriu që po i diellnonte kohës shqiptare dhe botës së re euro-atlantike me thanien historike, hyjnore, aksiometrike: “Kosova të Bashkohet me Shqipërinë” ishte ky i sotmi dhe i nesërmi, kombëtari i përjetshëm, Lideri historik i Shqiptarëve, ish Presidenti e ish-kryeminsitri i Shqipërisë, Sali Berisha.

Edhe pse kanë kalue 28 vite prej atëherit ende më duket sikur po e dëgjoj në valët e “Zërit të Amerikës” atë thirrjen aksiometrike të Sali Berishës, devizën e jetës së tij: “Kosova të bashkohet me Shqipërinë…!”.

Ramiz LUSHAJ

 

 

Tiranë, 10.12.2018

“Pa kthim mbrapa”, Rudina Hajdari flet për lënien e mandatit: PD kështu nuk shkon dot në fitore

Deputetja e PD-së, Rudina Hajdari, vajza e Azem Hajdarit ka deklaruar se nuk tërhiqet nga vendimi e saj për të lënë mandatin.

Në një status në Facebook, Hajdari ka kritikuar ashpër Partinë Demokratike, teksa ka thënë se kjo forcë politike nuk kuptohet nga populli dhe se nuk sheh të ardhme brenda saj. Sipas deputetes së PD, një parti politike s’mund të shkojë kurrë në fitore me fotografi apo me thirrje nacionaliste.

Ajo ka thënë se këto ditë do konsultohet me personat që e kanë votuar dhe më pas do të japë dorëheqjen nga mandati i saj.

“E kam vështirë të shikoj një të ardhme brenda një partie që po duket sikur po nuk po kuptohet nga populli gjithsesi. Një parti nuk shkon dot kurrë në fitore, as me foto me figura të larta politike, dhe as me thirrje nacionaliste. Flas këtu për dështimin e të gjitha partive, sepse këto janë rrugët që po ndjekin për të shpëtuar veten. Partia e Lëvizjes Socialiste për Integrim e bëri punën e saj dhe i shërbeu Ilir Metës dëri në ngritjen dhe ringritjen e tij. Tani kjo organizatë është pa udhëheqje, por me përfaqësim. Ndërkohë, Partia Socialiste është në prag të vetëvrasjes politike. BE-ja është e lodhur me të dhe Ambasada e Shteteve të Bashkuara nuk i beson më askujt. Pra, jemi në një udhëkryq të madh.

Megjithatë, para se të heq dorë nga mandati im, kam detyrim ndaj atyre që më qëndruan pranë gjatë kësaj kohe, ndaj atyre që më votuan. Do të takohem me ta, dhe do ta diskutoj me ta vendimin tim, sepse ndjej detyrim madhor ndaj tyre. Pra, ky është vendimi im, dhe janë studentët e sotëm që më frymëzuan të ndërmarr këtë hap. Prandaj them që nuk ka kthim mbrapa”, shkruan Hajdari.

Fjala e plote Rudina Hajdarit

Pa Kthim Mbrapa

Për t’i bërë jehonë fjalëve të Ishkryeministres britanike, Margaret Thatcher, mbi politikanët që heqin dorë nga deklaratat e tyre “A lady is not for turning” dua të t’ju them se, ata që presin që unë të heq dorë nga deklarata ime do të zhgënjehen. Ndërsa ata që më kanë votuar e kanë në dorë të përcaktojnë të ardhmen time politike.

Por para se kjo të ndodhë më lejoni të ndaj me Ju disa gjëra. Ndërsa shihja ish-komunistët e “disidentë” të epokës së Hoxhës, që mblidheshin pranë sheshit të studentëve, në vendin e shenjtë ku u mposht sistemi komunist totalitar në Dhjetor 1990, më erdhën në mendje fjalët e historianit britanik John E. E. Dalberg-Acton të Shekullit të 19-të. “Pushteti ka prirje të korruptojë”, si dhe “Pushteti absolut korrupton në mënyrë absolute”.

Partia Demokratike, e cila themelua në atë kohë u krijua për të sjellë ndryshime shoqërore të sinqerta. Njëzet e tetë vjet më vonë, çdo parti e sotme është shumë pak më e mirë se ai regjim që u rrëzua.

Më datë 8 dhjetor nuk ishte e planifikuar që unë të merrja fjalën për të folur gjatë aktivitetit në Qyteti Studenti. Kërkova që të më lejohet të thoja dhe unë diçka. Fjala “Azem” u përdor mbi dhjetra herë, ndërsa unë, nuk isha aty për dekor, bashkë me vëllezërit e mi. E vërteta është që nuk kisha përgatitur ndonjë fjalim, sepse nuk e dija saktësisht as çfarë do ndodhte atë ditë, por e zhgjënjyer nga rrjedha që po merrte aktiviteti mora situatën në dorë duke kërkuar me këmbëngulje që të flisja dhe ashtu u bë.

Ndërkohë më pas, lexoj mediat që shkruanin se më paska dirigjuar Sali Berisha të flisja për tërhequr vëmendjen e studentëve. Ndokush mund ta merrte dhe si kompliment, por këtu ndahen njerëzit, nuk është ne karakteritin tim të më udhëzohen fjalët nga ndokush, qoftë ai Sali Berisha apo Lulzim Basha, dhe brënda partisë e dinë fare mirë këtë gjë.

Me përgjegjësi të plotë, mendova se dikush duhet të thotë diçka, me shpresën se gjesti ishte i duhuri dhe ashtu ndodhi.

Ndërsa flisja nga podiumi, në vetvete ndihesha e zemëruar se pse isha aty, dhe jo me studentët. Mendoja me vete, që personat që po i japin një nxitje për ta rrokullisur më në fund përbindëshin e korrupsionit në vendit tonë, janë larg këtij podium, dhe formoja fjalët që më dilnin nga brëndësia ime ashtu sikurse e mendoj edhe sot. Me shpirt isha me Ju, por fizikisht diku tjetër. Im atë do të kishte qenë po ashtu me Ju.

Por ama sot Shqipëria më shumë se çdo gjë tjetër, ka nevojë për një lëvizje jo partiake, dhe unë e respektoj qëndrimin tuaj apolitik, dhe e mbështes plotësisht këtë frymë. Duke shmangur përkatësinë politike them me bindje se, Ju do jeni në gjendje të ndërtoni një shoqëri civile të vërtetë pas kësaj lëvizje. Prandaj sa jeni në kohë merreni këtë kauzë seriozisht. Ata që ishin “fituesit” e viteve 1990 nuk mund të jenë më fituesit e viteve të ardhshme, pasi Koha është në krahun tuaj dhe epokat ndahen këtu.

Më duket me vend të përmend frazën e jashtëzakonshme të John Milton, mbi dëbimin e Satanait nga parajsa “Më mire do të preferoja të shërbeja në parajsë sesa të mbretëroj në ferr”, sepse drejtimi i një vendi që i ngjan ferrit nuk i duhet askujt.

Dua gjithashtu t’ju sqaroj se, heshtja ime këtë fundjavë erdhi si pasojë e takimeve të ndryshme, angazhimeve dhe deklaratave të shumta mbështetëse nga anëtarët e partive të ndryshme dhe njërëzve jashtë politikës, të cilët më kanë kontaktuar, në mënyrë të drejtëpërdrejtë ose jo, më kanë pyetur nëse kam ndërmend të ndahem nga Partia Demokratike për të formuar bllokun tim parlamentar. Por unë i qëndroj edhe një herë fjalëve të mia se, po e konsideroj me seriozitet dorëzimin e mandatit tim.

E kam vështirë të shikoj një të ardhme brënda një partie që po duket sikur po nuk po kuptohet nga populli gjithsesi. Një parti nuk shkon dot kurrë në fitore, as me foto me figura të larta politike, dhe as me thirrje nacionaliste. Flas këtu për dështimin e të gjitha partive, sepse këto janë rrugët që po ndjekin për të shpëtuar veten. Partia e Lëvijes Socialiste për Integrim e bëri punën e saj dhe i shërbeu Ilir Metës dëri në ngritjen dhe ringritjen e tij. Tani kjo organizatë është pa udhëheqje, por me përfaqësim. Ndërkohë, Partia Socialiste është në prag të vetëvrasjes politike. BE-ja është e lodhur me të dhe Ambasada e Shteteve të Bashkuara nuk i beson më askujt. Pra, jemi në një udhëkryq të madh.

Megjithatë, para se të heq dorë nga mandati im, kam detyrim ndaj atyre që më qëndruan pranë gjatë kësaj kohe, ndaj atyre që më votuan. Do të takohem me ta, dhe do ta diskutoj me ta vendimin tim, sepse ndjej detyrim madhor ndaj tyre. Pra, ky është vendimi im, dhe janë studentët e sotëm që më frymëzuan të ndërmarr këtë hap. Prandaj them që nuk ka kthim mbrapa.

Kthimi i çështjes së Alzasës

Për një shekull Alzasa ka qenë kapitull i mbyllur midis Gjermanisë dhe Francës. 100 vjet më parë rajoni u bë përfundimisht pjesë e Francës. Por pakënaqësia kundër njerëzve të pushtetshëm në Paris është rritur sërish.

Për jubileun e 100 vjetorit në Strasburg erdhi vetë presidenti i shtetit. Së bashku me Presidentin gjerman, Frank –Walter Steinmeier, Emanuel Macron kujtoi në një koncert paqeje përfundimin e Luftës së Parë Botërore, më 11 nëntor 1918 dhe shekullin e ri të pajtimit gjermano- francez pas luftës.

Por ajo që ra në sy ishte se në fillim të nëntorit pak njerëz nga Alzasa ishin mbledhur për të përshëndetur presidentin francez. Mbase ishte rastësi, por mbase edhe dëshmi e asaj, se marrëdhënia midis popullit të vetëdijshëm të Alzasës dhe qeverisë në Paris është thyer. Identiteti rajonal nuk respektohet, thonë shumë njerëz në Alzasë, kur flasin për qendrën shtetërore në Paris, sidomos që nga viti 2016 kur Alzasa është shkëputur si njësi politike.

Frankreich 100 Jahre Kriegsende Macron und Steinmeier in Straßburg (picture-alliance/dpa/L. Marin)

100 vjetori i fundit të Luftës së Parë Botërore – Takimi Macron – Steinmeier në Strazburg

E zhdukur nga harta politike

Në kuadër të një ndarjeje të re administrative, Presidenti i atëhershëm francez, François Hollande e lejoi Alzasën që të krijonte së bashku me rajonet fqinje, Lorenën dhe Champagne- Ardene, një rajon të madh që quhet Grand Est. Një formacion artificial, dyfishi i madhësisë së Belgjikës, që sipas sondazheve nuk pranohet nga më shumë se 80 përqind e popullsisë. Edhe kësaj here banorët e Alzasës e ndjejnë veten si top në lojën e politikës së madhe, që nuk kujdeset për veçantitë territoriale. Kryesorja për ta është që kjo copë tokë i takon Francës. Kështu mund të kuptohet pllaka masive prej bronxi, që feston në Arc de Triomphe të Parisit, kthimin e Alzasës Francës 100 vjet më parë. Megjithëse Kajzeri gjerman e pati humbur kontrollin mbi rajon që para vendosjes së armëpushimit, gjatë një periudhe të shkurtër të fazës revolucionare me trazira që zgjati deri në fund të nëntorit, ushtria franceze pushtoi krejtësisht territorin. Më në fund më 8 dhjetor 1918, presidenti francez Poincaré, kryeministri Clemenceau dhe disa gjeneralë festuan në Metz rimarrjen e Alzasës dhe Lorenës nga Franca.

Nga pikëpamja kulturore e lidhur shumë me hapësirën gjermanofone për shekuj me radhë, ky rajon u vendos për herë të parë nën kontrollin politik francez nga Luigji XIV. Nga viti 1850 deri më 1950 Alzas e ndërroi katër herë administrimin politik. Nën këto pretendime të vazhdueshme midis Berlinit dhe Parisit, rajoni pati mundësinë që të vendoste disa rregulla të veçanta për veten.

E drejta alzasiane

Që në vitin 1871 me krijimin e Rajhut gjerman, e ashtuquajtura Alzasa Lorena e Rajhut, morri ligjet e atëhershme franceze. “Nga viti 1871 deri më 1918 ligjet gjermane u vendosën këtu si një „shtresë e mbivendosur ligjesh”, thotë profesori i së drejtës në Universitetin e Strazburgut, Robert Hertzog. Mbas ndryshimit tjetër të pushtetit.

Në Alzasë dhe në pjesë të Lorenës vlen edhe sot marrëveshja e 1801, sipas të cilës shteti paguan priftërinjtë dhe rabinët. Përveç kësaj, shteti kujdeset për mësimin e fesë dhe lejon fakultetet teologjike në universitete. Kurse në pjesët e tjera të Francës sundon ndarja strikte e shtetit dhe kishës.

Edhe ligjet për shkollat dhe çështjet sociale në Alzasë kanë veçanti që vlejnë edhe sot. Në mënyrë që ligjet lokale të mos shkelen, punon prej 30 vjetësh në Strazburg një institut publik i njohur, “Institut du Droit Local”. Këtu juristët kujdesen për ligjet lokale dhe i mbrojnë ato.

Tradita bilinguale

Rëndësi të madhe për politikën në Alzasës ka edhe tema e dygjuhësisë. Në vitet 1960 dhe 1970 kishte banorë të Alzasës që nuk flisnin frëngjisht, por funksiononin në jetën e përditshme me dialektin aleman. Një gjendje që shteti qendror nuk donte ta toleronte më. Fëmijët që në Francën e pasluftës flisnin në oborrin e shkollës gjuhën e Alzasës, dënoheshin edhe fizikisht.

Sot gjithnjë e më pak njerëz nga dy milionë banorët flasin dialektin e folur të Alzasës. Por një “Elsässisches Sprochamt”, zyrë që merret me çështjet e gjuhës, kërkon tani të ndryshojë situatën me kurse gjuhe dhe fushata informuese. Në 500 grupet teatrale të vendit, flitet gjuha e Alzasës.

Humbje e dukshme e pushtetit

Këtë traditë dhe këtë pavarësi shumë banorë të Alzasës e shohin tani të rrezikuar nga qeveria e re. Shumë vetë kanë frikë se projektet ndihmëse për të forcuar dygjuhësinë mund të mbyllen tani. Veçantitë e shumta historike të Alzasës kanë qenë halë në sy për idhtarët e fortë të „republikës së bashkuar dhe të pandarë”.

Shenjat e para që tregojnë se zërat e Alzasës nuk kanë shumë peshë, janë dhënë. Lidhja e shpejtë me trena Strazburg- Marsejë është zëvendësuar tashmë me një lidhje hekurudhore që lidh metropolin e Lorenës, Nancy-n me metropolin e Mesdheut, Marsejën. Dhe meqenëse administrata rajonale është përgjegjëse për zhvillimin ekonomik dhe turizmin, shumë alzasienë tremben se paratë në të ardhmen do shkojnë diku gjetkë dhe jo tek ata.

Edhe metropoli i Alzasës, Strazburgu ndodhet nën presion si qendër rajonale. Ndërkohë që për arsye gjeografike të vendodhjes qendrore të Lorenës, vendimmarrësit politikë mblidhen gjithnjë e më shpesh në Metz ose Nancy, vendimmarrësit nga ekonomia dhe shoqëria civile preferojnë zonën e Stacionit lindor të trenit në Paris, sepse lidhjet hekurudhore me Parisin janë më të mira se të kryeqyteteve të provincave.

Rajon europian si zgjidhje?

Shqetësimi i shumë alzasienëve pasqyrohet ndërkohë edhe në kutitë e votimit. Në zgjedhjet parlamentare të vitit të kaluar, për herë të parë në histori një kandidat i partisë rajonale alzasiane „Vendi ynë”, arriti të dilte në balotazh.

Ndërkohë në Paris, tema e Alzasës është kthyer në çështje me të cilën merren instancat e larta. Mbas bisedimeve të gjata, kryeministri i ri Edouard Philippe dhe përfaqësues nga dy departamentet e Alzasës së Sipërme dhe asaj të Poshtme, arritën një marrëveshje dhjetëfaqëshe, që skicon krijimin e një „Alzase rajon europian”. Ky nuk do të ishte kthim në autoritetin e fuqishëm politik të rajonit të Alzasës, por alzasienët do të merrnin në dorë më shumë të drejta për të vendosur për disa çështje të tyre.

Përgjegjësia për autostradën e rëndësishme A35 do të ishte e rajonit europian. Rajoni europian po ashtu do të vendoste vetë nëse do të marrë mësues të rinj nga Gjermania, dhe nëse do të ndikojë më shumë në sektorët e ekonomisë dhe turizmit. Brenda tre vitesh, ky rajon europian që do të ketë kompetenca edhe në çështjet ndërkufitare, pritet të kthehet në realitet. Por që përkatësia e rajonit Grand Est nuk u ndryshua ka mbetur peng për kritikët. Në fakt Francës do t’i shtohej me këtë zgjidhje edhe një variant tjetër për kritikat që i bëhen shpesh për shumëllojshmërinë e përkatësisë së rajoneve.

GJEGJE PREJ RRUGAÇI E KRYEMINISTRIT SHQIPTAR – Nga KOLEC TRABOINI

 “Bëji një radiografi sferës poshtë kapelës” , – më shkruan Edi Rama- kur radiografitë na i bën mikesha e tij familjare Vilma Nushi, të cilës i jep koncesion miliona euro nga paratë e popullit më të varfër në Europës.

Dhe pikërisht në kohën që në Shqipëri kanë dalë katër probleme që po e fusin tërë shoqërinë në panik e amulli qeverisje, Kryeministri i Shqipërisë në mënyrë të fshehtë e jashtë vëmendjes së opinionit publik e Medias i hipën avionit e shkon në Turqi. Ca të tjerë thonë se edhe më tej e ka marrë revanin. Po ku? E megjithëse nuk dihet nga shkon e nga vjen, ai gjen kohë të përcjellë në faqen e tij në Facebook ca xhirime me vizita në ca familje të varfra që kinse u jep libra falas kur ato libra duhet të kthehen sërish në dispozicion të shtetit, dhe këto propaganda personale i vë nën okielon ERTv. Pra televizioni personal i kryeministrit sikur ai të jetë angazhuar në një biznes privat e jo të paguhet nga populli më i varfër me taksat më të larta. Po ky nuk do t’ia dijë fare edhe pse ka ardhur në pushtet si forcë e majtë politike që duhej të kishte në fokus problemet sociale dhe programin për të luftuar varfërinë e jo rritur atë nëpërmjet papunësisë e taksave të larta. Dhe cilat janë problemet që po e fusin në amulli qeverisjen; protestat e vazhdueshme kundër prishjes së shtëpive të qytetarëve të rajonit të Astirit, tek Unaza e Madhe në hyrje të Tiranës, duke mos u paguar të paktën aq sa kushtojnë shtëpitë që qytetarët kanë bërë për të futur kokën. Gjithashtu protesta që i ka kaluar të 100 ditët për mbrojtjen e Teatrit Kombëtar nga prishja që kërkon ti bëjë qeveria duke i dhënë tokën publike oligarkëve partnerë të saj për të ndërtuar kulla aty në qendër të Tiranës, shto edhe protestën e madhe të studenteve kundër tarifave të larta për arsimin në vendin më të varfër në Europë, kur ikjet e shqiptarëve për shkak të varfërisë janë në rritje të frikshme duke rrezikuar të ardhmen e këtij vendi. Pikërisht në këtë kohë varfërie, plas një skandali vjedhjes së jashtëzakonshme të parave të popullit, Qeveria jep koncesionin për 2 km rrugë 40 milion Euro, një segment të saj një kompanie fantazmë, Of Shore, e regjistruar nga një shqiptar 26-vjeçar pa të ardhura, që, na ruaj zot poturet e kryeministrit,  punon në një punë të rëndomtë portier hoteli dhe regjistrimi i kësaj kompanie në dhënien e koncesionit është bërë me dokumente kinse nga SHBA, por të falsifikuara që shqetësojnë edhe organet kompetente amerikane të cilat menjëherë nisën ta hetonin këtë skandal korruptiv, ku vihen në lojë jo pak por 18 milion euro.

Pikërisht në këtë gjendje të pështjelluar, Kryeministri gjen para e kohë për tu nis në shëtitjet me avion, thonë për Turqi, por nuk ka asnjë informacion si e pse ky udhëtim kur veprime të kësaj natyre duhej të ishin transparente.

Në videon qe kishte vënë, kinse ishte në Shqipëri e jo diku ne qiellin e Stambollit ne udhëtim, krahas shumë qytetarëve që të shqetësuar pyesin e kërkojnë shpjegime edhe unë bëra një shënim të shkurtër. Më poshtë po vendos shënimin tim dhe përgjigjen e Kryeministrit shqiptar Edi Rama, tek i cili kemi varur shpresën se do të zhvillohet edhe kjo Shqipëria jonë,” Shqipëria që duam”, e  “në drejtimin e duhur”, sepse punët kanë vajtur keq e më keq e tundimi për ta braktisur atdheun është një epidemi dhe një katastrofë e vërtetë kombëtare.

Pas replikës së tij që tingëllon rrugaçërore, i dhashë përgjigjen time disi të përmbajtur, ani pse populli di të stigmatizoje e mallkojë nga pikëpamja stilistikë, shumë më mirë dhe më hidhur se kastat që ka në zverk.
Siç do të vini re më poshtë,  kryeministri i Shqipërisë jep shembullin e vet mospërfillës dhe injorues, pos të tjerash, edhe se si  nuk duhet marrë në konsideratë Gjuha Shqipe, duke mos respektuar as rregullat me të thjeshta të drejtshkrimit.


KOLEC P. TRABOINI: Nga bredh, o njeri. Shko tek studentët se ata po ti tundin themelet e qeverisjes…dhe fol pak për 18 milion Euro të kaparosura nëpër kompani fantazma.

KRYEMINISTRI EDI RAMA: Kolec P. Traboini mos u qaj hallin themeleve te qeverisjes zotrote, po shko beji nje radiografi sferes poshte kapeles, se i paska rrjedhur brendia me duket. Cilat 18 milione Euro te kaparosura neper kompani fantazma? Nga dolen 18 dhe pse 18 e jo 28 per shembull? Hajde kokeboshllek hajde, muhabet klubi per nje kompani qe jo vetem s’ka marre asnje kokerr leku nga shteti, po qe nese rezulton te kete fallsifikuar dokumentat, do te ballafaqohet me ligjin deri ne fund. Flet Shqupi, mbledh kapelja dhe nxjerr goja e Kolecit, pune e madhe sa e madhe budallakia kur i thonë.

KOLEC P. TRABOINI: Zoti Edi Rama, Bilbil je, o nipi i Nikos. Jo për gjë por e kam pas koleg zyre. Si nuk i ke ngjarë pak dajës, do të ishe më  mirë se kështu kunj në kunj me të gjithë. Ti më përmend kapelën, por unë nuk të përmenda poturet, as pantallonat e shkurta me tiranda kur shkoje në stërvitje se kishe një dalldisje për basketbollist që i vogël pa le kohën e Parisit. Të mbaj mend, o nipi i Nikos. Kishim shumë shpresa tek ty, të kam përkrahur me dhjetëra shkrime në 2013, por dole ky që je e aspak më i mirë se Sali Katraura. Mjerisht ky popull punon e robtohet dhe është i detyruar të hajë shqelmat e atyre që duhej ta konsideronin vetën shërbëtorë e jo padronë të popullit. Dhe sa për të kujtuar, ironinë e satirën i zotëroj mirë e mos kujto se më turbullojnë ato krahasimet pa logjikë që adreson ti. E ato 18 milionët ishin projektuar të shkonin diku, pyet at ministrin që ka magjistarin, indianin Guru si mik në shtëpi,  se e di ai se si ja kaparosi një 26- vjeçari pa asnjë eksperience, një portier hoteli, një koncesion 18 milion euro. Sot je kryeministër, por mendo për atëherë kur nuk do të jesh, do ta kesh të vështirë të shpjegosh gjithë këtë katrahurë në qeverisje. Dhe prano ato kërkesat e drejta të studentëve sepse jemi vendi më i varfër në Europë, me të ardhurat më të pakta, ndaj dhe shkollimin e shtresave në nevojë duhet ta përballojë shteti. Dhe atë SHQUP-in mos ma përmend mua, nuk jam i Shqup-it e as i Surrelit, sepse kur ti e kishe mik Sali Katrahurën, dilje edhe në foto me të zotërote, unë e stigmatizoja si një kalorës mesjetar delirant.
Partia ime është populli im e jo ato rrangallat parti që manovroni si ti, si Saliu apo Medi-ziu. Lëri pak nder vetes e mos u bëj i payndyrë, sepse vlera më e madhe që lemë pas është kujtimi i mirë tek të tjerët.

Kolec P. Traboini/9 dhjetor 2018

Mos ma prek barbar lahuten! – Nga Azgan HAKLAJ* (fotot)

Unioni Artistik i Kombit Shqiptar (“Kalorës i Urdhrit të Skënderbeut”) denoncon reagimin e zbehtë (në fakt të shitur) të Ministrisë së Kulturës Shqiptare, heshtjen e Akademisë së Shkencave të Shqipërisë, Institutit të Kulturës Popullore të Shqipërisë, pas refuzimit të UNESKO-s për Eposin e Kreshnikëve dhe pranimit të Guslës Serbe- si pjesë të trashëgimisë botërore, duke përjashtuar Lahutën Shqiptare.

Në këtë refleksion do t’i paraqes argumentet tanë shkencorë.

Greket e Antikitetit i quanin barbarë të gjithë popujt e tjerë, të cilët nuk e flisnin gjuhën e tyre dhe nuk ishin pjesë e arealit të tyre kulturor.

Greqia e Homerit, Aristotelit, Platonit, Sofokliut, Perikliut, Likurgut, Euripidit, Demostenit, Atdheu i Demokracisë, ia lejoi vehtes ta quante qytetërimin e vet superior në Mesjetën e Hershme, por barbarët e vërtetë u vetëindentifikuan si vëllezërit e tyre Sllavët e Jugut, ku serbët luajtën rol të dorës së parë.

Kjo popullsi e egër nomade, që dikur endej nëpër Stepat e Uraleve, vërshoi në trevat e Ballkanit të sotëm në shekujt 6-7-t të Erës Sonë.

Barbaria, egërsia e tyre, mizoritë, vrasjet, plaçkitjet, shkatërrimi i tempujve të lashtë, kishave e manastireve të Ilirisë, deshmon se ata iu sulën njerit prej tre popujve, që së bashku me romakët dhe grekët, janë themelues të Krishtërimit.

Serbët, edhe sot pas 1500 vjetësh, nuk kanë arritur të hyjnë në Kodin e Civilizimit Europian.

Mashtrimi e gënjeshtra, tjetërsimi i historisë, megallomania mitologjike e përpjekja donkishoteste për ta imponuar lashtësinë e kulturës së tyre duke vjedhur atë të shqiptarëve është ADN-ja e Shtetit Serb, që nga Perandoria e Car Dushanit e deri në Mbretërinë Serbo-Kroato-Sllovene, Jugosllavinë Titiste e Serbinë gjakatare të Sllobodan Millosheviçit.
Serbia e sotme e Aleksandër Vuçiçit akoma ka mbetur në barbarinë e saj, çka e demonstroi para gjithë Botës në stadiumin e Beogradit duke iu sulur si dema të tërbuar lojtarëve tanë të Ekipit Kombëtar të Futbollit, në shtëpinë e tyre, pse mbrojtën simbolet tona kombëtare si matadorë të vërtetë.

Por ajo shkoi më tej sa përmes mashtrimit e shantazhit kërkon të marrë përseri troje të tjera shqiptare nga Veriu i Kosovës, gjoja me korrigjim të kufijëve.

Tani, së fundmi, në pikë të ditës, u grabiti shqiptarëve me blerje të UNESKO-s dhe pranim në heshtje të Ministrisë të Kulturës së Shqipërisë simbolin mijëravjeçarë të trashëgimisë kulturore, lahutën iliro-dardano-arbërore.

Shtrohet pyetja?

Përse barbarët duan ta paraqesin si trashëgimi të tyre kulturore Lahutën Shqiptare.

Përpara se t’i përgjigjemi kësaj pyetjeje me logjikë të ftohtë e me deduksion të logjikës së paanshme historike duhet të themi dy fjalë për këtë instrument, magjik, bashkëudhëtar të iliro-dardano-arbërorëve dhe prej mijëra vjetësh të këngëve epike të Popullit Shqiptar.
Lahuta Shqiptare është po aq e lashtë sa plisi i bardhë, xhamadani e xhubleta, simbole këto të Alpeve tona. Areali i vjetër i Lahutës e aedeve të saj në lashtësi shtrihej në të gjitha vargmalet tona të banuara nga fiset ilire duke u shtrirë deri në Dalmacinë e Epërme e në Lindje deri në Bosnjen e sotme.

Lahuta është instrumenti muzikor autentik shqiptar.

Elementët, me të cilët është e ndërtuar e tregojnë vjetërsinë e saj. Mjafton një dru lisi për të gdhendur kokën e bishtin dhe një hark druri i tendosur me një copëz tel të hollë të përbërë me qime të bishtit të kalit, lëkura e dhisë e tendosur dhe e mbërthyer mbi suprinën zgavër të kokës së lahutës, e fiksuar mbi kunja druri, që lahutari mjeshtër të prodhojë tingujt magjik.

Nuk ka pasur nevojë aspak të presë epokën industriale për të dalë në dritë si veglat e tjera muzikore, siç janë violina, pianoja apo edhe çiftelia e sharkia, të cilat janë të reja në kohë.

Elementët me të cilët përbëhet lahuta janë prezente në trojet tona të banuara prej mijëra vitesh.

Dihet se ilirët e pasardhësit e tyre e kanë patur të njohur mitin e lisit e gdhendësit e tyre ishin me famë që nga anijet liburne, zbukurimet e pallateve mbretërore, ikonastët e kishave e manastireve deri tek odat e burrave të Malësisë dhe djepat e fëmijëve. Mjeshtrat e gdhendjes së drurit lanë pas një trashëgimi mahnitëse kulturore e simbolesh, nga Epoka e Paganizmit e deri tek ditët tona.

Lahuta Shqiptare është po aq, në mos më e vjetër se lira e Orfeut të Greqisë, e na vjen nëpër mugëtirën e shekujve.

Tingujt e saj, që shoqëruan këngët epike, janë monument i pavdekshëm që shqiptarët u kanë ngritur prijësave të tyre. Veprat heroike janë përcjellë në breza me anë të aedeve tanë të cilët i kanë mësuar përmendësh e transmetuar besnikërisht në breza.

Është koha t’iu kujtojmë serbëve se nuk është faji i shqiptarëve që ardhacakët e Stepave nuk kanë një Epos Kombëtar, siç e kanë shqiptarët Eposin e Kreshnikëve, Gjergj Elez Alinë, Lahutën e Malësisë dhe Fishtën, apo një “Iliadë”, siç e kanë grekët me Homerin.

Epilogu Lambertz me origjinë (gjermano-austriake) pajtohet se Këngët e Eposit të Kreshnikëve rrodhën në kohën e dyndjeve të Sllavëve nëpër Danubin e Poshtëm dhe ruajnë ende kujtimin e luftërave të vjetra të Shqiptarëve kundër Sllavëve në vitet 700-800.

Këto këngë janë eposet e fundit aktive në Europë në fillim të Mijëvjecarit të ri, që zunë vend në arealin e Epikës Botërore.

Folkloristi Qemal Haxhihasani na sjell studimin dhe promovimin në Suedi nga studiuesi Ullmar Ovick të nën Ciklit të Eposit të Kreshnikëve, Baladën e Gjergj Elez Alisë.

Aleks Buda ka një kontribut të shquar në hulumtimin e Eposit të Kreshnikëve. Ai na rrëfen se këto këngë sjellin konfliktin e përgjakshëm të Shqiptarëve me Serbët rreth shekujve 6-7-të, pikërisht kur u shfaqën ata dhe kulmoi në shekujt 13-14, në kohën e forcimit të pushtetit feudal qendror të Nemanjicëve.

Studiuesi, babai i folklorit, Ramadan Sokoli, shprehet se:
“Vegla muzikore si Lahuta, e cila përfaqëson tipin e hershëm të veglave kordofone me hark përdoren nga popuj të largët dhe të afërm. Të tilla janë “revanstroni” i Indisë, “kobizi” i Kazakistanit,” “hixhaku” i Uzbekistanit dhe Armenisë, “komisi” i Kirkizisë, “uhr-sieni” i Kinës, “rebabi” i Arabisë, “cerevali” i Etiopisë, “gusla” e Serbisë Jugore, “lira” e disa krahinave të Greqisë, apo ” lirica” e Maqedonisë e Bullgarisë. Por kjo nuk të thotë se ato kanë të njëjtat shprehje muzikore dhe të njëjtën moshë.

Historikisht dihet se kultura e vjetër egjiptiano-asiro-babilonase-greko-romake nuk ka pasur vegla muzikore me hark. Studimet muzikologjike më të përparuara e kanë flakur tezën antihistorike të prejardhjes së veglave kordofone me hark nga Skandinavia apo India dhe kanë provuar me argumente se prejardhja e tyre është nga Lindja e Mesme dhe kryesisht nga Persia”.

Deri në fillim të shekullit të 19-t kur studiuesi audodidakt Vuk Karaxhiqi, njëri prej themeluesve të Shtetit Serb, me një penël pule dhe barut pregatiti një penë dhe bëri një përmbledhje të këngëve popullore serbe, kultura serbe nuk njihej fare. Ai punoi me moton:
“Kudo ku gjendet një serb i vetëm, aty duhet të gjej vend Shteti Serb”.
Por ky shtet nuk përfaqësonte asgjë më shumë se një tribu afrikane dhe nuk kishte arritur të tërhiqte vëmendjen e asnjë studiuesi serioz europian.

Sipas Ramadan Sokolit, Eposi i Kreshnikëve është dokumentuar qysh në vitet 1300, pra rreth 500 vjet parë se të kujtohej Karaxhiqi.

Eposi Shqiptar i Kreshnikëve, ky monoment madhështor i kulturës së Kombit tonë, do të ishte pa Lahutën si predha pa detonatorin, apo avioni pa karburant.

Ky Epos lindi për të përjetësuar qëndresën e kreshnikëve shqiptarë në betejat me hordhitë serbo-sllave, krajlët, kapedanët e vojvodët e tyre gjakatarë.

Lahuta jonë ësht jo vetëm pjesë e ADN-së dhe e lashtësisë, por tashmë përfaqëson një emblemë të kulturës, folklorit dhe etnosit me të cilën identifikohemi para botës së civilizuar dhe kontributin e pamohueshëm në kulturën e popujve.

Ajo është institucioni i kuvendimit të Shqiptarëve me Zotin.

Me Lahutë është kënduar Teuta e Genti, Milloshi-Princi i Drenicës që i preu kokën Sulltan Muratit, Gjergj Kastrioti (Skënderbeu) e Lekë Dukagjini, Nora e Kelmendit, Oso Kuka, Zhuj Selmani, Ali Pashë Gucia, Jakup Ferri, Mic Sokoli, Sef Kosharja, Ded Gjo’ Luli, Bajram Curri, Isa Boletini, Hasan Prishtina, Azem Galica, Çun Mula, Prek Cali dhe luanët e maleve që ranë gjatë shekujve në betejat për liri.

Me këtë lahutë luftoi për çlirimin e trojeve shqiptare nga pushtuesit deri në Gur t’Shpuem (në Nish) Hyjnori, “Nderi i Kombit”, Dervish Luzha. I vetmi luftëtar i Luftës së Dytë Botërore pa pushkë, me shkop e lahutë. Populli i këndon sot duke e apostrofuar: “Luftoi Baca deri n’Gur t’Shpuem”.

Sot dhe gjithë ditën në Kurorën e Alpeve Shqiptare, nga Vermoshi në Bjeshkët e Nemuna, në Majat e Shalës, në Nikaj-Mertur, Rugovë, në Shkelzen dhe në Bjeshkët e Rrafshit të Dukagjinit Lahuta rrinë e varur krenare në Odën e Miqve e tingujt e saj ushtojnë brez pas brezi.

Nuk është rastësi që Poeti ynë Kombëtar Gjergj Fishta, i cilësuar “Homeri Shqiptar”, kryeveprën e tij epike e ka pagëzuar “Lahuta e Malsisë”.

Kjo ka ndodhur jo vetëm për faktin se betejat më të përgjakshme me turqit dhe sllavët janë zhvilluar në arealin ku lahuta zenë kryet e vendit, por edhe për faktin kokëfortë se përmes lahutës shqiptare është ruajtur e përcjellë mrekullisht brez pas brezi jeta e zakonet shqiptare, mitologjia, e drejta zakonore dhe betejat e pergjakshme për liri.

Në vitet 1920-1924 studiuesit françeskan At Bernardin Palaj e Donat Kurti i ranë pash me pash Veriut të Alpeve Shqiptare dhe mblodhën nga goja e rapsodëve ciklin e mrekullueshëm të Eposit të Kreshnikëve, i cilësuar me të drejtë krahas trashëgimisë ilire, Kanunit të Lekë Dukagjinit dhe Epokës së Gjergj Kastriotit, si kuarteti i shenjtë i trashëgimisë historike-kulturore-juridike të Kombit Shqiptar. Të ndriturit Palaj dhe Kurti u ekzekutuan me urdhër të Beogradit në vitin 1946 nga diktatura komuniste e instaluar me dhunë, por ata lanë një vepër të pavdekshme në dobi të Atdheut tonë. Albanologia ruse Agni Desnikcaja e ka vlerësuar Palajn si “njohësi më mirë i Alpeve”. Në vitin 2016 ai shpallet “Shenjtor”.

Pa lahutë nuk ka Epos, e kjo është një aksiomë që nuk ka nevojë për vërtetim.

Do ta veçoj rapsodin Sokol Martini, i cili dinte 10.000 vargje përmendësh nga Eposi i Kreshnikëve. Kjo konformon të vërtetën historike se ky rapsod shqiptar, i lindur në zemër të Alpeve, e ka trashëguar nga të parët e tij rapsodë të tjerë këtë margaritar të rrallë të kulturës shqiptare, por dhe të mbarë njerëzimit.

Këngët e lahutës nuk ishin vetëm përjetësim i bëmave historike dhe heronjëve të tyre, por edhe një adrenalinë e fuqishme për trimat shqiptarë në prag të betejave homerike.

Kur Oso Kuka sheh në endërr hijen e vdekjes që endet në Vraninë, një natë para betejes shfarosëse të hordhive malazeze, ngrihet në këmbë e ju drejtohet trimave të tij:

 

“Merr Kaçel njëherë lahutën

E na thuaj një këngë shqiptare,

Se shqiptarët nga lufta nuk tuten,

Se nuk mbajmë zi pa dal fare”.

 

Asnjë poet në botë nuk ka arritur të skalisë në vargje bukurinë femërore, siç e kanë gdhendur të parët tanë portretin e Tanushës së Krajlit Serb.

Po të ngrihej nga varri anonimi gjenial i vargjeve do të bërtiste në kupë të qiellit: “Mos ma prek barbar lahutën”.

Ku është Shteti Shqiptar?

Ku është Akademia e Shkencave?!

Ku është Instituti i Kulturës Popullore?!

Ku është Ministria e Kulturës?!

Ku janë studiuesit e intelektualët, që janë mburrur me studimet e tyre?

Pse janë strukur?

Pse po heshtin përpara këtij fallsifikimi skandaloz të historisë.

Rilindja, Qeveria e saj, Ministria e Kulturës së tallavasë me heshtjen e tyre ia banë bonus Serbisë së Vuçiçit, mikut të Ramës, Lahutën Iliriane.

Znj. Kumbaro, po ju sjell ju dhe shqiptarëve në vemendje Festivalin Folklorik të Gjirokastrës të vitit 2015. Ansambli i Qarkut të Kukësit me grupin e valltarëve të Tropojës interpretoi me mjeshtri të lartë artistike: “Kercimi i Kreshnikëve në Logun e Zanave”, pra solli pikërisht Eposin e Kreshnikëve, shoqëruar me vajtimin e thekshëm të Ajkunës për të birin Omerin:

“T’u shoftë drita ty moj hanë,

Që s’ma çove një fjalë mbramë.

N’Lugje t’Verdha për me dalë E me hy nj’i vorr me djalë.

Çou Omer e luaj me zana

Se ty vorrin ta ruan nana”

 

Duke qenë se edhe numrat e tjerë ishin të spikatur juria e Festivalit mendonte për çmimin e parë, por ju në mënyre brutale, me hakmarrje politike, na përjashtuat nga çdo çmim. Kjo është lehtësisht e verifikueshme nëse i referohemi arkivit të Festivalit Folklorik të Gjirokastrës, maj – 2015.

UNESCO ka pranuar si pjesë të saj Luginën e Lumit të Gashit, por nuk pranon Eposin e Kreshnikëve që kanë jetuar në këtë luginë. Vajtimi i Ajkunës ka ndodhur vetëm pak kilometra larg Luginës së Gashit, në hyrje të Grykës së Dragobisë, në fshatin Kelcyrë, ku ended he sot nuk këndojnë zogjtë, as qyqja, për shkak të mallkimit të Ajkunës për vdekjen e të birit, Omerit. Dylyftimi i Gjergj Elez Alisë me Bajlozin e Detit ka ndodhu në fshatin Mejdan, rrëzë malit Shkëlzen, që ngrihet madhështor përballë Luginës së Gashit, i cili është qendra e Shqipërisë Etnike. Në shpatet e tij janë të arkivuara dylyftimet e Mujt dhe Halilit me krajlitë serbe.

A janë të njëjta qendrimet e juaja, znj. Ministre?

Tani nuk ka mëdyshje. Ju e keni sabotuar edhe Eposin e Kreshnikëve, edhe Lahutën si shpirt të tij….

Barbarët e Jugut, Grekët, na e grabitën historinë, udhëheqësit shqiptarë të Pavarsisë së tyre, i përzunë vëllezërit çamë nga trojet e tyre duke i masakruar rrugës. Kërkojnë të na marrin Detin dhe të asgjesojnë Kauzën Çame në bisedime të fshehta me Qeverinë e Rilindjes. Na grabitën fustanellën.

Nëpërmjet agjentëve të tyre kulturorë asgjësuan rrugëtimin e Polifonisë për në UNESCO duke e zëvendësuar me Iso-Polifoninë.

Barbarët e Veriut, Serbët, penguan pranimin në UNESCO të Eposit të Kreshnikëve, tani na grabitën Lahutën.

Ata që fallsifikuan historinë në Betejën e Fushë-Kosovës të vitit 1389 po shtrembërojnë dhe historinë e kulturës shqiptare dhe Eposin e Kreshnikëve, që duhet të jetë në UNESCO përkrah me Eposet e Gilgameshit, Vedave Indiane, Dioskurëve të Greqisë, Nibelungëve të Gjermanisë, Këngëve të Rolandit të Francës, Këngëve të Sidit të Spanjës.

Po e mbyll këtë refleksion duke perifrazuar vargjet e poetit Hamit Aliaj – Mjeshtër i Madh, interpretuar nga këngëtarja brilante, Fatmira Breçani – Mjeshtër e Madhe:

 

“Mos ma shaj barbar lahutën

Se unë kurrë s’e kam dasht luftën

Se kam dasht kangën me gjak

Deri mu çel vorri në prag.

 

S’kam dasht’ kangë me plumba e shpata

Por ka shkoi une nuk pata

Ditë për ditë ma kan djeg shpin’

N’bark të nanës m’kan pre femin.

 

Veç përballë, jo s’u ndala,

Për liri djalin e fala.

I të gjithve është ky qiell.

Gjithkush ka nji hise diell.

 

E kam dhanë bukën e krypen.

Permas shpine m’kan’ fut thikën.

Edhe shkronjat n’Abetare

Gjak pikojnë e janë plot varre.

 

N’male t’mia plot me dritë

Thonë banojnë, o Perënditë!

Jam rrit’ bashk me Perëndi,

Nuk due luftë, po due liri”.

 

_______

*Azgan Haklaj – Mjeshtër i Madh, President i Unionit Artistik të Kombit Shqiptar -“Kalorës i Urdhrit të Skenderbeut”.

 

___

Referenca:
Studiuesi Ramadan Sokoli.

Epilogu Lambertz (gjermano-austriak).

Aleks Buda-  anëtar i Akdemisë së Shkencave.

At Bernardin Palaj- studiues, Shenjtor.

Donat Kurti- studiues.

Gjergj Fishta- poet, shkrimtar, studiues.

Ullmar Ovick- studiues suedez.

Qemal Haxhihasani- studiues.

Agni Desnikcaja- albanologe ruse

Hamit Aliaj – poet, shkrimtar Mjeshtër i Madh

Zbulohen fjalët e fundit të gazetarit Jamal Khashoggi

NEW YORK – Zbulohet se fjalët e fundit të gazetarit saudit, Jamal Khashoggi, kanë qenë “nuk mund të marr frymë”.

Sipas lajmit në televizionin amerikan CNN bëhet e ditur se fjalët e fundit të gazetarit Jamal Khashoggi, përpara se ai të vritej, kanë qenë “nuk mund të marr frymë”.

CNN e bazoi lajmin e tij në një burim informacioni mbi hetimet rreth vrasjes së Khashoggit dhe përkthimin e një regjistrimi të zërit të momenteve të fundit të gazetarit Khashoggi.

Burimi i lajmit thekson se vdekja e Khashoggit nuk është një vrasje e kryer nga fillestarë, por e planifikuar paraprakisht, ku dhe Khashoggi ka bërë përpjekje kundër vrasësve.

Në lajm jepen edhe informacionet që sipas regjistrimeve të zërit, trupi i Khashoggit është ndarë në pjesë me sharrë dhe se autorët kanë rekomanduar dëgjimin e muzikës gjatë copëtimit të trupit të gazetarit.

Po ashtu në lajm theksohet se nga regjistrimet e zërit konstatohet se pas krimit janë kryer disa biseda telefonike ku i janë dhënë informacione palës përballë.

Princi saudit, Mohammad bin Salman, ka qenë objekt i kritikave pas vrasjes së gazetarit, Jamal Khashoggi, më 2 tetor në Konsullatën e Përgjithshme të Arabisë Saudite. Është njoftuar se edhe Agjencia Qendrore Amerikan e Inteligjencës (CIA) ka arritur në rezultatin se Mohammad bin Salman ka dhënë urdhrin për vrasjen e Khashoggit. aa

Presidenti Erdogan takim me kryeministrin Rama

STAMBOLL (AA) – Presidenti i Turqisë, Recep Tayyip Erdoğan, është takuar me kryeministrin e Shqipërisë, Edi Rama, raporton Anadolu Agency (AA).

Takimi Erdoğan-Rama është realizuar në rezidencën Beylerbeyi në Stamboll pa praninë e mediave.

Mësohet se takimi mes dy liderëve ka zgjatur 1 orë e 45 minuta.

Forca juaj rini eshte shpresa e fundit qe te ndryshoje ky sistem qe ka shkaterruar te ardhmen e te gjitheve! Nga Alfred Mirashi Milot

Vetem Sinqeriteti dhe endrrat e juaja mund ta nderrojne kete Shqiperi.

Te Mrekullueshem studentet e vendit tim.

Sinqerisht e kam menduar shum vite:

Po ku eshte Rinia Shqipetare, ku e kanë guximin, mos valle jane DROGUAR e çfare po na ndodh, si ky popull nuk kundershton per asgje .

Lind pyetja si ka mundesi, po pse si ka mundesi qe çdo force politike qe fiton si è majte dhe e djathte e çdo forme tjeter politike  preszatohet me horra me diploma fallco,kriminele te paftyre .

Ne qe kemi studjuar jashte Shqiperise e qe jetojme me djerse duke rritur famijet tane, nuk eshte qe jemi INDIFERENT per popullin tone .

Por keta politikanet tane te habisin , mire qe nuk afrojne bashkeatdhetare te ndershem per t’ju dhene ndonje shans per te ndihmuar atdheun ,

vijne e marrin vetem ata me leke e s’pyesin se me çfare forme i kanë bere.

Me ne fund di kush u zgjua dhe po shikojme se endrrat tone nuk fiken, nuk shuhe.

Te dashur student , MOS U TERHIQNI, vetem guximi juaj mud ta rrezoje ne rralle te pare ministren dhe arrogancen e kesaj qeverie te ndyre qe nuk ben per te drejtat qe ju kerkoni,

mos kini frike, jepni nje leksion ketij Kryeministrit FURBO, do t’ju takoje, e shikoni se po i vjen fundi kesaj Qeverie, qe s’pyet per asgje,me nje arrogance brutale që ofendojnë!

Vazhdoni me kurajo e mos u terhiqeni pa plotesuar kushtet qe kerkoni dhe ju takojne!

 Shume te rinj dhe moshatarët tuaj largohen dita-dites sepse nuk shohin te ardhme .

Forza JUAJ E SINQERTE eshte shpresa e fundit qe te ndryshoje ky sistem qe ka shkaterruar te ardhmen e te gjitheve .

Mos u NDALNI .

Kurajo bashkohuni kunder Politikes ARROGANTE .

Guximi juaj qe jeni mbledhur e po kerkoni te drejtat e juaja, edhe neve qe jetojme jashte atdheut na ben te jemi KRENAR ,

kjo Qeveri duhet te jape doreheqjen.

Mbështes Studentët…Boll më me tallje, mashtrime, perçudnime Nga Dritan Demiraj/ SHBA/

Te dashur studente, prinder, motra dhe vellezer!

Te gjithe perpara Kryeministrise sot ne oren 10.00. jo per partite politike, por vetem per veten, familjen dhe te ardhmen e femijeve tuaj.

Boll me me tallje, mashtrime, percudnime, nga Taulantet, Damianet, Arbenet, Fatmiret, Sajmiret, Mrikat, Zamiret, Vilmat, Kuçat e Maçat me ne krye kryemashtruesin Edvin poturen.

Mos ikni nga sheshi pa marre ate qe ju takon, mos u shisni, mos u mashtroni nga mashtruesit me te medhenj ne historine e qeverisjes shqiptare, ata qe mendojne se mund te blejne cdo gje, por jo sot me shume se kurre ata duhen te pergjigjen per gjemen qe i kane bere vendit dhe popullit te tyre.

Ka ardhur momenti ti japin pergjigjen perfundimtare, ne menyre qe te gjithe ata qe do te vijne pas tyre te mendohen mire kur te qeverisin.

Te nderuar vellezer dhe motra!

Ky eshte momenti me historik ku duhet te qendroni te bashkuar. Nese ndaheni sot, neser te gjithe do humbni dicka, dikush shtepine, dikush pronen, punen, do ju rrahin, burgosin mbajde dhe vrasin.

Kjo klike kriminale ne pushtet nuk ndalet perpara asnje shkeljeje, as nga uria e popullit, as nga papunesia, as nga korrupsioni, vjedhja, droga, vrasjet, as nga shpopullimi qe po i ben vendit as nga kriminelet qe drejtojne cdo gje.

Te gjithe se bashku do ta ndertojme Shqiperine dhe qeverine e hajduteve le ta hedhim ne koshin e plehrave.

Rrofte rinia shqiptare dhe zoti ju bekofte ne kete mision historik.

DD, Ph. D.