Tetëmbëdhjetë minatorët, që ishin ngujuar për disa orë në minierën e Stantërgut kanë dalë nga miniera, konfirmoi për Radion Evropa e Lirë, Gani Osmani, përfaqësues i Sindikatës së Punëtorëve të Trepçës.

Minatorët ishin bllokuar qindra metra nën tokë që nga ora 01:30 e mëngjesit të 14 majit, njoftoi më herët gjiganti metalurgjik Trepça, pasi kishte pasur ndërprerje të energjisë elektrike.

Ndërmarrja tha se në momentin e ndërprerjes së rrymës në minierë ishin 47 punëtorë, teksa 29 prej tyre arritën të largoheshin dhe të dilnin mbi sipërfaqen e tokës.

“Sipas informatave nga terreni, në hyrje të trafostacionit në flotacion është shkëputur një përcjellës i linjës, ndërsa si pasojë janë dëmtuar izolatorët përcjellës, duke shkaktuar djegie në trafon që furnizon flotacionin me energji elektrike. Po ashtu janë evidentuar dëmtime edhe në stabilimentet tjera përcjellëse në trafostacion”, u tha në njoftim.

Ndërmarrja tha se punëtorët e bllokuar në Stantërg – që gjendet afër Mitrovicës – janë të sigurt, teksa ekipet po punojnë për rikthimin e furnizimit të energjisë elektrike.

Më herët Osmani nga Sindikata e Punëtorëve të Trepçës tha se ekipi i shpëtimit është në gjendje gatishmërie, ekip që funksionon në kuadër të kombinatit.

“Jemi duke komunikuar me minatorët, gjendja e tyre është stabile. Ekipi është gati për reagim apo për t’iu dërguar ushqim, por pritet që shpejtë të rregullohet problemi me energji elektrike”, deklaroi më herët ai.

Sipas Osmanit, ekipet e Trepçës dhe Kompanisë për Distribuim të Energjisë Elektrike në Kosovë (KEDS), po punonin për të ndrequr problemin në mënyrë që të minatorët të dalin më ashensorë.

“..sepse për të dal në këmbë terreni është i papërshtatshëm. Janë mbi 800 metra përpjetë, shkallë, ka shumë pluhur, nuk është lehtë të dilet në këmbë”, u shpreh ai.

Edhe në të kaluarën, në minierat e Trepçës ishin ngujuar minatorë, për shkak të problemeve me energji elektrike, por edhe telasheve të tjera. Shembull, më 2023 për shkak të një defekti të energjisë elektrike në një ashensor, disa minatorë kishin mbetur qindra metra nën tokë për disa orë.

Kompleksi metalurgjik Trepça është shoqëri aksionare: 80 për qind e aksioneve janë të Qeverisë së Kosovës, 20 për qind janë të punonjësve të kësaj ndërmarrjeje.

Sindikatat e minatorëve shpesh janë ankuar se minatorët punojnë pa mjete adekuate pune dhe në kushte të rrezikshme.

Komiteti për Punë të Jashtme i Dhomës së Përfaqësuesve të Shteteve të Bashkuara ka miratuar një projektligj që parasheh që një ndërtesë e Ambasadës amerikane në Prishtinë të emërtohet “Eliot L. Engel Building”, në nderim të ish-kongresistit amerikan, që njihej si një nga mbështetësit më të fuqishëm të Kosovës në Uashington.

Projektligji H.R. 8562, i sponsorizuar nga kongresisti demokrat, Ritchie Torres, u miratua më 13 maj në këtë komitet me 39 vota për dhe shtatë kundër.

Tani, projektligji duhet të kalojë në procedura të tjera në Dhomën e Përfaqësuesve dhe në Senatin amerikan përpara se të shndërrohet në ligj.

Engel vdiq më 10 prill në moshën 79-vjeçare. Në Kosovë, figura e tij u vlerësua lart, teksa Kuvendi u mblodh në një seancë të posaçme për të nderuar kontributin e tij për vendin.

Sipas tekstit të projektligjit, ndërtesa e Kancelarisë së Shteteve të Bashkuara në Prishtinë do të njihej zyrtarisht si “Eliot L. Engel Building”, ndërsa çdo referencë e mëvonshme në ligje, harta, rregullore apo dokumente të SHBA-së do ta përdorte këtë emërtim.

Projektligji u paraqit më 28 prill nga Torres, së bashku me republikanët Michael McCaul dhe Brian Mast, si dhe demokratin Gregory Meeks. Të katër ligjvënësit kanë pasuar Engelin në krye të Komitetit për Punë të Jashtme të Dhomës së Përfaqësuesve.

Kryesuesi aktual i komitetit është Brian Mast, republikan nga Florida.

Mast tha se duke pasur parasysh mbështetjen që Engel kishte dhënë për Kosovën, duket e përshtatshme që emërtimi i ndërtesës të Ambasadës të bëhet pikërisht në Kosovë.

“Si anëtar i Kongresit, ai luftoi fort në vitet ’90 për të mbështetur ndërhyrjen e SHBA-së dhe për të ndaluar mizoritë që po kryheshin ndaj shqiptarëve etnikë në Ballkan dhe më vonë punoi drejt njohjes së Kosovës nga SHBA-ja”, tha ai.

Gjatë debatit për projektligjin, kongresisti demokrat Gregory W. Meeks, foli për trashëgiminë politike të Engel, i cili ishte larguar nga Kongresi amerikan në janar të vitit 2021, pas më shumë se tre dekadash në detyrë.

Meeks tha se trashëgimia më e madhe politike e Engel është në shtetin e ri të Kosovës.

“Ellioti ishte ndër mbështetësit më të hershëm dhe më të zëshëm që SHBA-ja dhe NATO-ja të mbronin kosovarët që po vuanin nga krimet e tmerrshme të luftës dhe gjencodit nga forcat serbe”, tha Meeks, duke kujtuar se ishte pikërisht Engel që kërkoi nga Uashingtoni që të njihte pavarësinë e Kosovës, teksa tha se vazhdoi punën për drejtësi dhe llogaridhënie për viktimat e krimeve të luftës në Kosovë dhe mbarë Ballkanin Perëndimor.

“Ishte dhe është trashëgimia e Engel dhe kontributet e tij në Kosovë njihen prej kohësh, ku janë emëruar rrugë në emër të tij, madje imazhi i tij është në pulla postare. Dhe, më kujtohet bisedat me të lidhur me emërtimin e rrugëve në nder të tij, sa ishte krenar për këtë”, theksoi ai.

Ndërkaq, kongresisti republikan Kieth Self, ndonëse mbështeti projektligjin, tha se Engel do të donte që Kongresi amerikan të bënte më shumë për Kosovën.

Këtë deklaratë ai e bëri pasi në pikën paraprake të rendit të ditës, Self kishte propozuar një amendament përmes së cilit do të kushtëzohej ndihma ushtarake amerikane për Greqinë, në këmbim të njohjes së pavarësisë së Kosovës.

Greqia është në mesin e katër vendeve të NATO-s dhe pesë vendeve të Bashkimit Evropian që nuk e njohin Kosovën – gjë që paraqet pengesë të madhe për integrimin e Prishtinës në këto dy institucione.

“Po, ja vlen që të emërohet një ndërtesë në nder të Eliot Engel. Por, mendoj se nëse Engel do të ishte sot këtu, ai do të donte që ne të shkonim përtej kësaj sepse ai e kuptonte rëndësinë e Kosovës në Ballkanin Perëndimor. Dhe, përderisa mendoj se ai do ta vlerësonte emërtimin e një ndërtese në nder të tij, mendoj se ai do të preferonte më shumë që ta avancojmë Kosovën në Ballkanin Perëndimor si shtyllë kyç e stabilitetit në vend të kësaj”, u shpreh Self.

Eliot Engel dhe Kosova

Demokrati Eliot Engel kishte përfaqësuar një pjesë të Bronksit – lagje në qytetin e Nju Jorkut, me një popullsi të madhe shqiptare – që nga viti 1989.

Ai kishte qenë ndër mbështetësit kryesor në Kongresit amerikan për pavarësinë që Kosova e shpalli më 2008. Kjo mbështetje e bëri atë të famshëm në Kosovë, ndërkaq në Serbi ai ishte një figurë e diskutueshme.

Më 2020, gjatë një seance dëgjimore në Dhomën e Përfaqësuesve, Engel kishte folur për Ballkanin Perëndimor, e veçmas për Kosovën, ku kishte qëndruar disa herë.

“Kam udhëtuar në çdo vend të Ballkanit Perëndimor disa herë, jam takuar me aq shumë udhëheqës nga aq shumë parti dhe kam dashuruar larminë e pasur të kulturave, etnive dhe feve. Por, asnjë vend nuk më ka prekur zemrën më shumë se Kosova”.

Engel kishte hyrë në Kongres derisa Jugosllavia po ndahej dhunshëm në vija etnike. Ai ishte përfshirë në shumë mosmarrëveshje rajonale përmes pozitës së tij në Komitetin e Punëve të Jashtme, duke fituar përfundimisht reputacionin si ekspert i Ballkanit.

Engel kishte qenë ndër ligjvënësit e parë amerikan që i ka bërë thirrje administratës së Bill Clintonit të ndërhyjë, në vitin 1998, për të ndaluar veprimet e forcave jugosllave dhe serbe në Kosovë.

Një dekadë më vonë, ai ishte edhe më i zëshmi në Kongres për njohjen e pavarësisë së Kosovës nga SHBA-ja.

Ndërsa skena politike në Kosovë po riorganizohet sërish para zgjedhjeve të parakohshme parlamentare, një pjesë e opozitës serbe është bashkuar, për të treguar se ekziston një “zë tjetër politik”, i pavarur nga politika zyrtare e Prishtinës dhe e Beogradit.

Gjashtë subjekte politike serbe do të përpiqen më 7 qershor që, me një listë të përbashkët të quajtur “Bashkë fitojmë”, të hyjnë në Kuvendin e Kosovës, ku komuniteti serb i ka dhjetë ulëse të rezervuara.

Në zgjedhjet e fundit, më 28 dhjetor, Lista Serbe fitoi nëntë mandate, ndërsa një mandat e mori Partia për Liri, Drejtësi dhe Mbijetesë e Nenad Rashiqit.

Lista Serbe, që nga themelimi i saj, vepron me mbështetjen e Beogradit zyrtar, ndërsa Rashiq shihet si partner i Qeverisë së Kosovës, me në krye Albin Kurtin, në të cilën për dy mandate ka qenë ministër për Komunitete dhe Kthim.

Tani, partitë e tjera serbe: Lëvizja Popullore Serbe, Aleanca e Kosovës, Fytyra e Re dhe Demokracia Serbe, si dhe iniciativat qytetare Veriu për të Gjithë dhe Rrënjët, thonë se duan t’u ofrojnë pjesëtarëve të komunitetit serb një “perceptim tjetër të rrethanave politike” dhe të jenë “zëri i tyre autentik”.

Zoran Saviq, nga organizata joqeveritare “Aktiv” në Mitrovicë të Veriut, vlerëson se opozita serbe në Kosovë e ka kuptuar se vetëm e bashkuar mund të arrijë një rezultat më serioz politik dhe të bëhet faktor më i rëndësishëm në skenën politike.

“Në radhë të parë, bashkimi i opozitës serbe krijon hapësirë për ndryshime politike, sepse, pas më shumë se një dekade politikash që nuk kanë dhënë rezultate, mes qytetarëve me të cilët takohem çdo ditë, ka pakënaqësi”, thotë Saviq për Radion Evropa e Lirë.

Për ish-deputeten e Kuvendit të Kosovës, Rada Trajkoviq, bashkimi i një pjese të opozitës serbe në Kosovë është “fillimi i një ekzistence të qëndrueshme të komunitetit serb”.

Ajo beson se ata do të arrijnë t’i mbrojnë “nevojat reale të serbëve, duke respektuar realitetin – bashkëjetesën mes serbëve dhe shqiptarëve”.

“Ata, në këtë moment, e kanë në masë të madhe mbështetjen e popullsisë së vetëdijshme serbe – me çfarë kam parasysh ata që e kanë kuptuar se Beogradi po manipulon me ta dhe nuk ofron asnjë projekt për krijimin e kushteve më të mira për mbijetesën e tyre”, thotë Trajkoviq për Radion Evropa e Lirë.

Vuçkoviq: Ka nevojë për ndryshime

Ivan Vuçkoviq, asamblist në Kuvendin e Komunës së Leposaviqit nga nisma qytetare Rrënjët, thotë për Radion Evropa e Lirë se nevojat e përditshme dhe problemet me të cilat përballen bashkëkombësit e tij, kanë qenë kyç për bashkimin e një pjese të opozitës serbe.

“Do të kujdesemi për njeriun. Për ne është e rëndësishme që qytetari i thjeshtë të ndiejë se ka një lloj mbrojtjeje. Si një forcë e re, mendoj se mund të jemi edhe peshore vendimtare, kur bëhet fjalë për disa vendime të ardhshme të rëndësishme”, thotë ai.

Ai shpjegon se lista “Bashkë fitojmë” përbëhet nga aktorë politikë nga veriu dhe jugu i Kosovës.

Sipas tij, kjo marrëveshje për dalje të përbashkët në zgjedhje ka kërkuar kompromis nga të gjitha palët.

“Ka nevojë për ndryshime. Bashkimi sjell shpresë për ndryshime, mënyra tjera veprimi dhe mundësi për realizimin e ideve të reja. Prandaj, kemi vendosur t’i bashkojmë të gjithë aktorët relevantë opozitarë”, thotë Vuçkoviq.

Ai shton se shumica e subjekteve politike tashmë kanë asamblistë në komunat me shumicë serbe dhe se qytetarët janë të njohur me punën e tyre në nivel lokal.

“Njerëzit kanë pasur mundësi të shohin se si punojmë dhe për çfarë angazhohemi. Me këto ide të reja duam të marrim pjesë edhe në zgjidhjen e problemeve në nivel qendror. Mendoj se si ide e re politike, kemi shanse të mëdha që të jemi – nëse jo faktor vendimtar – një forcë që do të tërheqë një numër të madh njerëzish dhe do të dërgojë mesazhin se asgjë më nuk do të jetë njësoj në skenën politike të Kosovës”, thotë Vuçkoviq.

Ai shpreh edhe bindjen e tij personale se opozita e bashkuar serbe nuk i përshtatet as Prishtinës e as Beogradit, “sepse ajo që na bën ndryshe, është se nuk jemi të parashikueshëm”.

“Opozita serbe po piqet politikisht”

Saviq, nga organizata joqeveritare “Aktiv”, thotë se me bashkimin e opozitës serbe, mund të shihet një nivel i caktuar i pjekurisë politike, si dhe një përpjekje për t’u ofruar qytetarëve një “alternativë shumë të nevojshme”.

“Ndoshta edhe më e rëndësishme është se një hap i tillë mund të krijojë përshtypjen e një serioziteti më të madh politik te qytetarët, sepse tregon gatishmërinë e aktorëve të ndryshëm që, pavarësisht dallimeve të caktuara, të bashkohen rreth një ideje të përbashkët dhe të përpiqen të ofrojnë një alternativë ndaj politikave ekzistuese”, thotë Saviq.

Ai thekson se suksesi i opozitës në zgjedhjet e ardhshme do të varet edhe nga “aftësia e saj për të ofruar program serioz dhe për t’u aktivizuar në terren”.

Megjithatë, ai nuk është i sigurt se lista “Bashkë fitojmë” mund të rrezikojë seriozisht dominimin e Listës Serbe apo të Rashiqit, pasi “të dyja opsionet politike kanë mbështetje të rëndësishme, institucionale dhe financiare – njëra nga Beogradi, tjetra nga Prishtina”.

Nga shkurti i vitit të kaluar, në Kosovë janë mbajtur dy cikle zgjedhore për Kuvendin e Kosovës, si dhe dy runde të zgjedhjeve lokale, ndërsa gjatë fushatave ka pasur akuza për përdorim të burimeve shtetërore të Kosovës dhe Serbisë për “blerje votash”.

Ndaj Listës Serbe janë ngritur kryesisht akuza për “blerje” votash përmes konkurseve për vende pune në shëndetësi dhe ndihmës financiare për të papunët nga buxheti i Serbisë, ndërsa Rashiq është akuzuar se votat “e sigurta” i merr përmes shpërndarjes së pajisjeve shtëpiake, materialeve ndërtimore dhe subvencioneve bujqësore nga Qeveria e Kosovës.

Trajkoviq: Opozita serbe ka “një shans historik”

Trajkoviq, politikane nga Kosova që aktualisht jeton në Beograd, vlerëson për Radion Evropa e Lirë se opozita serbe në Kosovë ka një “shans historik” për të ndërtuar një projekt që nënkupton adresimin e problemeve reale të pjesëtarëve të komunitetit serb, si dhe ndërtimin e një komunikimi të mirë me shumicën shqiptare.

“Pa të drejtat e serbëve nuk ka stabilitet në Kosovë, por as pa mbështetjen aktive të bashkësisë ndërkombëtare. Është e rëndësishme që të kenë edhe një organ këshillues, por ata kanë ide të mira dhe të shëndosha. Koha për veprimin e opozitës është e duhur, sepse populli është i vetëdijshëm se është lënë pas nga Beogradi. Po ashtu, është i vetëdijshëm se Kurti nuk është adresë që u ofron perspektivë për mbijetesë”, thotë ajo.

Pikërisht politika e Listës Serbe dhe e Rashiqit, sipas Trajkoviqit, i jep listës “Bashkë fitojmë” perspektiva të mira për sukses.

Në këtë kontekst, ajo thekson se Lista Serbe me ish-nënkryetarin e saj, Millan Radoiçiq, ka “ngarkuar hipoteka” mbi komunitetin serb, në kuptimin e “kriminalizimit, komprometimit të mbijetesës dhe qëndrueshmërisë”.

Sipas saj, një numër i madh banorësh është larguar nga Kosova pas sulmit në Banjskë në vitin 2023.

Për këtë sulm, ku është vrarë një polic i Kosovës, përgjegjësinë e ka marrë nënkryetari i atëhershëm i Listës Serbe, Millan Radoiçiq.

Kjo parti nuk është distancuar prej tij as pas sulmit.

Trajkoviq thekson, gjithashtu, se politika e Rashiqit nuk ofron një mbijetesë të qëndrueshme për komunitetin serb në Kosovë, pasi ai nuk ka arritur t’i rezistojë politikës “jo të mirëseardhur” të Kurtit, por ka mbështetur shumë nga veprimet e tij.

Qeveria e drejtuar nga Kurti, në dy-tre vjetët e fundit, ka mbyllur pothuajse të gjitha institucionet serbe në Kosovë, duke i konsideruar ato paralele dhe ilegale, ka hequr nga përdorimi targat serbe të makinave dhe dinarin serb, si dhe ka vepruar për të forcuar pushtetin në komunat me shumicë serbe në veri të Kosovës.

Pjesëtarët e komunitetit serb i kanë cilësuar këto masa si “diskriminuese”.

Saviq mendon se për gjendjen aktuale më të vështirë të komunitetit serb në Kosovë, përgjegjës janë aktorët politikë të Listës Serbe, pasi, siç thotë, ata kanë pasur kontroll pothuajse të plotë mbi përfaqësimin politik të serbëve dhe institucionet brenda sistemit kosovar.

“Megjithatë, kjo politikë ka pasur legjitimitet demokratik dhe mbështetje nga shumica e votuesve, prandaj zgjedhjet e ardhshme do të tregojnë nëse qytetarët vërtet duan ndryshime apo do të vazhdojnë të mbështesin politikën e deritanishme”, thotë ai.

Prej se është themeluar në vitin 2013, Lista Serbe i ka fituar bindshëm zgjedhjet lokale dhe parlamentare në Kosovë – me mbi 90 për qind të votave të pjesëmarrësve.

Për herë të parë, ajo ka humbur një mandat deputeti në zgjedhjet e shkurtit 2025 dhe nuk është pjesë e Qeverisë që nga largimi nga institucionet e Kosovës në nëntor të vitit 2022.

Përgatiti: Valona Tela

Në njoftimin nga Zyra e Kryeministrit, thuhet se Kurti e njoftoi kongresistin Jones për përpjekjet dhe angazhimin për të tërhequr investime, veçanërisht nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës, dhe për të krijuar vende pune të qëndrueshme dhe të mirëpaguara në Kosovë.

U diskutua për sigurinë në kontinentin e Evropës pas agresionit ushtarak rus në Ukrainë dhe rrezikun që ndikimi rus në Ballkanin Perëndimor paraqet për paqen dhe stabilitetin në rajon.

Kryeministri vuri theksin te kërcënimi për sigurinë e Kosovës dhe rajonit që mund t’i vijë nga aleanca ushtarake e Serbisë me Rusinë dhe përsëriti kërkesën që kampi ushtarak “Bondsteel” që ndodhet në Kosovë, të kthehet në bazë të përhershme ushtarake të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

—–

Ja edhe kronika nga Top Channel

Kryesia e Partisë Demokratike të Kosovës ka refuzuar kërkesën e kryetarit të Nismës Socialdemokrate, Fatmir Limaj, për të garuar në listën e PDK-së për zgjedhjet e 7 qershorit.

Kështu ka bërë të ditur kryetari i PDK-së, Bedri Hamza, në një deklarim për media pas mbledhjes së Kryesisë së partisë së tij të mbajtur më 11.05.2026.

“Është diskutuar në PDK letra e Limajt drejtuar PDK-së. Është qëndrim i përgjithshëm i pjesës dërrmuese të Kryesisë së PDK-së që e presim dhe mirëpresim kontributin e z. Limaj, të Nismës Socialdemokrate, që në këto zgjedhje do t’ia japin PDK-së dhe jam i bindur  që kjo përkrahje do të reflektojë në rritjen e votës për  PDK edhe si rezultat i këtij angazhimi. Sigurisht se z. Limaj, në të ardhmen, në procese të brendshme zgjedhore, është i mirëpritur që të jetë pjesë e PDK. Sa i përket garimit në këtë listë është qëndrim i përgjithshëm që fillimisht duhet të ndodhë një përkrahje për PDK-në, një vullnet i mirë nga Nisma Socialdemokrate dhe pastaj në zgjedhjet e ardhshme do t’i trajtojmë në mënyrën më të duhur të nevojshme. Por, kësaj radhe z. Limaj nuk do të jetë pjesë e listës së PDK-së” – tha Hamza.

Kryetari i Nismës i ka dërguar një letër kryetarit të PDK-së, duke shprehur interesim për të garuar në listën e tyre për zgjedhjet e 7 qershorit 2026.

Përndryshe, Nisma si e vetme është deklaruar në Komisionin Qendror të Zgjedhjeve (KQZ) për mospjesëmarrëje në zgjedhje.

Kryetari i Nismës, Fatmir Limaj ,ditë më parë ka thënë se partia e tij ka interesim që të shkrihet në PDK.

“Jemi të interesuar të bëjmë një listë të përbashkët që të maksimalizojmë vullnetin e atyre që besojnë si ne. Ne jemi të interesuar që të shkrihemi në një formacion të vetëm. Ta bashkojmë votën me shpresën që nesër të ofrohet mundësia të qeveriset me vendin. Hamza është kandidati më i mirë për kryeministër”- ka thënë Limaj në DebatPlus në RTV Dukagjini.

Në zgjedhjet e 28 dhjetorit 2025, Nisma si garuese e vetme nuk arriti të hyjë në Kuvend.

Mirëpo, në zgjedhjet e shkurtit 2025 përmes koalicionit me AAK-në hyri në Kuvend me tre deputetë: Fatmir Limajn, Xhevahire Izmakun dhe Arbëreshë Krasniqi.

Më pas, partnerët ndanë rrugët.

Pas zgjedhjeve të 09.02.2025, raportet mes Limajt dhe partnerit të tij të koalicionit, kreytarit të AAK-së, Ramush Haradinaj, u tensionuan.

Kjo pasi Limaj shprehu gatishmërinë për të bashkëpunuar me çdo forcë politike, përfshirë Lëvizjen Vetëvendosje (LVV), duke theksuar se për të janë të rëndësishme temat nacionale dhe jo pozitat./Kallxo.com