VOAL

VOAL

Kukësi, kandidat për çmimin Nobel për Paqen – Nga Prof. KESNOFON KRISAFI

April 6, 2019

Komentet

Çfarë pritet nga vizita e habitshme e Scholzit në Beograd?- Nga Nenad Kreizer, DW

Kancelari gjerman, për habinë e shumë njerëzve, po udhëton drejt Beogradit. Pritet nënshkrimi i një kontrate me rëndësi. Sa do të përfitojë Serbia?

Publiku gjerman u befasua disi kur të mërkurën në mëngjes, zëdhënësi i qeverisë federale, Steffen Hebestreit, njoftoi se kancelari gjerman Olaf Scholzdo të takohet me presidentin serb Aleksandar Vuçiq në fund të kësaj jave në Beograd. Njoftimet e tilla afatshkurtra të udhëtimeve ndërkombëtare të kancelarit janë shumë të pazakonta, udhëtimet dhe aktivitetet koordinohen me javë përpara udhëtimit.

Arsyeja e vërtetë e vizitës së Scholzit

Në njoftim thuhet se Scholz do të diskutojë për “marrëdhëniet dypalëshe” me Aleksandar Vuçiqin, si dhe për çështje që lidhen me “politikën evropiane dhe ndërkombëtare”. Pra, informacionet janë shumë të përgjithshme. Asnjë fjalë për ftohjen e fundit të marrëdhënieve mes Berlinit dhe Beogradit për shkak të rezolutës së OKB-së për Srebrenicën, e cila u iniciua kryesisht nga Gjermania dhe që i shërbeu Vuçiqit për sulmet e shumta ndaj Berlinit, të cilat shkuan aq larg sa u fol për një “paradoks”. Vuçiqi dhe Serbia thoshin madje se është tepër paradoksale që Gjermania flet për gjenocid, “pas Luftës së Parë dhe të Dytë Botërore”.

Në raportet mes tyre ka probleme të mëdha edhe për shkak të procesit të ngrirë në normalizimin emarrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, i cili nuk po shkon mirë, pavarësisht angazhimit të Gjermanisë. E ka dhe tema të tjera shumë të diskutueshme, siç është raporti i Serbisë me Rusinë.

Megjithatë kjo vizitë e papritur tregon se Beogradi dhe Berlini nuk duan të gërmojnë në plagët e hapura, por duan të flasin për raportet dypalëshe.

“Të dy shtetarët, pas bisedimeve dypalëshe, do të marrin pjesë në ‘Samitin kritik të lëndëve të para’. Në mesin e pjesëmarrësve do të jetë edhe nënkryetari i Komisionit Evropian, Marosh Shefçoviq, si dhe përfaqësues të ekonomisë. Si pjesë e samitit, Serbia do të nënshkruajë një memorandum mirëkuptimi me Bashkimin Evropian për një partneritet strategjik në lidhje me lëndët e para të qëndrueshme, zinxhirët e furnizimit me bateri për makinat elektrike,” u bë e ditur. Konferenca në Beograd u emërua zyrtarisht me emrin “Serbia, roli i saj në të ardhmen e gjelbër të botës.”

Kuban: “Serbia zgjidh problemet“

Të pyetur nga DW, përfaqësuesit e partive të përfaqësuara në Bundestag kanë reagime të ndryshme ndaj lajmit për udhëtimin e paralajmëruar afatshkurtër të Scholzit në Beograd, me qëllim sigurimin e lëndëve të para të rëndësishme. Përfaqësuesi i grupit parlamentar të Demokristianëve (CDU/CSU) për Serbinë, Tilman Kuban, i cili së fundmi vizitoi Beogradin, është i kënaqur me këtë iniciativë. Si përfaqësues i opozitës parlamentare, ai padyshim që kritikoi kancelarin gjerman, sepse, thotë ai, “i ka injoruar për një kohë të gjatë vendet e Ballkanit Perëndimor”. Por ai shton se është mirë që tani po merr sërish iniciativën “në interes të ekonomisë gjermane”.

“Me këtë projekt Serbia tregon se dëshiron t’i zgjidhë problemet në Evropë, jo t’i krijojë ato. Kushdo që dëshiron të zgjerojë përdorimin e resurseve të rinovueshme të energjisë dhe më shumë elektromobilitet, nuk duhet të pengojë shfrytëzimin e litiumit. Sepse ne evropianët mund të afirmojmë veten në konkurrencën gjeopolitike vetëm me lëndët tona të para”, theksoi Kuban për DW.

Juratoviq: Vuçiq do ta shesë marrëveshjen si fitore ndaj Gjermanisë

Anëtari i komisionit parlamentar për çështjet evropiane të Partisë liberale (FDP) Thomas Hacker është më pak euforik se kolegu i tij kristiandemokrat. “Ne do të monitorojmë me kujdes udhëtimin e planifikuar të kancelarit Scholz në Serbi. Në të kaluarën, presidenti Vuçiq vazhdimisht u paraqit si partner i zotit Orban dhe zotit Putin, duke rrezikuar kështu afrimin e qëndrueshëm me Bashkimin Evropian”, tha Hacker për DW.

Ai vuri në dukje përkeqësimin e situatës me gjendjen e demokracisë në Serbi, si dhe procesin e ngrirë të afrimit ndërmjet Serbisë dhe Kosovës. “Kancelari duhet t’i trajtojë qartë këto çështje gjatë udhëtimit të tij. Bashkëpunimi i rëndësishëm ekonomik nuk guxon ta lërë në hije bashkëpunimin politik”, ka përfunduar përfaqësuesi i FDP-së, partia në pushtet e cila normalisht shihet si mbrojtëse e interesave të ekonomisë.

Më kritikuesi i udhëtimit të Scholz në Beograd është Josip Juratoviq, një deputet i vjetër i Partisë Socialdemokrate të Gjermanisë (SPD) në pushtet dhe një njohës i situatës në Evropën Juglindore. “Vuçiq me gjasë do ta shesë këtë marrëveshje në Serbi, sipas modës së vjetër, si fitoren e tij të madhe politike ndaj Gjermanisë. Në realitet, megjithatë, është turp për politikën e tij në Serbi që për të shmangur presionin nga rruga, ai duhet të sigurojë standarde nga jashtë”, tha Juratoviq në një deklaratë që u raportua edhe nga media të tjera.

Juratoviq beson se për këtë shpejtësi në marrjen e iniciativës duhet falënderuar fakti që Vuçiq tashmë “i ka futur kinezët në lojë”. “Është e qartë se BE-ja nuk mund ta lërë shfrytëzimin e litiumit në Serbi në standardet kineze. Për të garantuar vende pune në Gjermani dhe BE, dhe në të njëjtën kohë për të arritur qëllimet klimatike që i kemi vendosur vetes, ne duhet të sigurojmë burime jashtë BE-së, por në të njëjtat kushte ekologjike dhe sociale”, përfundoi Juratoviq.

Traktati i Litiumit – një hap i rëndësishëm në afrimin me BE-në

Mediat gjermane shkruajnë se kancelari gjerman po udhëton drejt “mikut të Putinit dhe Orbanit”, i cili kohët e fundit është “pak a shumë i izoluar ndërkombëtarisht” pikërisht për shkak të miqësisë së hapur me kundërshtarët e deklaruar të BE-së. Por për përfaqësuesit e ekonomisë, me rëndësi është se me çfarë do të kthehet Scholz në shtëpi: kontrata për furnizimin e lëndës së parë më të rëndësishme për industrinë e automjeteve që për momentin është në vështirësi.

Matthias Wechter, drejtor i departamentit të bashkëpunimit ndërkombëtar të Shoqatës Gjermane të Industrialistëve (BDI), beson se nënshkrimi i një marrëveshjeje për lëndët e para ndërmjet BE-së dhe Serbisë do të ishte një hap shumë i rëndësishëm drejt qëllimit të diversifikimit të industrisë gjermane dhe evropiane. Ai citon të dhënat (të mbështetura nga kompania Rio Tinto) që çdo vit mund të shfrytëzohen 58.000 tonë litium në luginën e Jadrës, që do të mbulonte 17 për qind të nevojave evropiane.

Vechter konkretisht thekson pse marrëveshja me Serbinë do të ishte një plus i madh për industrinë evropiane, mbi të gjitha, automobilistike. “Deri tani, industria gjermane ka blerë litium, i cili është i rëndësishëm për bateritë, kryesisht nga Amerika e Jugut dhe Australia. Problemi qendror është varësia nga Kina për përpunimin e mëtejshëm të litiumit. Në këtë kontekst, është shumë e mirëseardhur që një pjesë e madhe e përpunimit të mëtejshëm të bëhet drejtpërdrejt në Serbi, dhe për rrjedhojë në Evropë”.

Një nga drejtuesit e BDI beson se Serbia mund të përfitojë edhe politikisht nga kjo marrëveshje ekonomike. “Do të ishte gjithashtu një hap i rëndësishëm për afrimin e Serbisë me Bashkimin Evropian. Bashkëpunimi në fushën e lëndëve të para do të ishte një sinjal i fortë”, përfundon Vechter.

Aleksandar Vuçiq dhe Javier Milei

Anja Quiring, drejtoreshë e Departamentit për Evropën Juglindore në Komitetin Ekonomik Gjerman për Evropën Lindore (Ost Ausschuss), në një intervistë për DW, shpreh shpresën se kancelari do ta shfrytëzojë këtë vizitë për thellimin e marrëdhënieve politike dhe përshpejtimin e procesit të afrimit me Bashkimin Evropian, pra se do të jetë një lloj përgatitjeje për samitin e Procesit të Berlinit.

“Ne supozojmë se kancelari do të përgatisë gjithashtu një samit në bisedimet e tij në Beograd dhe mbi të gjitha do të theksojë rëndësinë e bashkëpunimit rajonal për zhvillimin e mëtejshëm ekonomik,” thotë Quiring. Ajo shtoi se përveç marrëdhënieve dypalëshe, është i rëndësishëm edhe bashkëpunimi i ndërsjellë ndërmjet vendeve të rajonit dhe kjo është diçka për të cilën Procesi i Berlinit po punon për dhjetë vjet.

Në një intervistë për të përditshmen gjermane “Handelsblat”, Vuçiq tha se Kina nuk do të ketë qasje në litiumin serb. “Ne i jemi besnikë Evropës”, ​​tha presidenti i Serbisë.

Kancelari Scholz ka treguar tashmë një herë, disa javë më parë, se është gati të kapërcejë hijen e tij dhe të pranojë bisedimet me politikanë të diskutueshëm kur bëhet fjalë për sigurimin e litiumit për industrinë e automjeteve. Së fundi ai priti në Berlin edhe presidentin e ri të Argjentinës, Javier Milea. Si Argjentina ashtu edhe Serbia kanë depozita të mëdha të këtij metali të çmuar.

Trumpi pranon nominimin e republikanëve me zotimet për t’iu dhënë fund luftërave

Ish-presidenti amerikan, Donald Trump, e ka pranuar të enjten vonë – sipas orës lokale – nominimin e republikanëve për president në garën e nëntorit, teksa ka mbajtur një fjalim në Konventën Kombëtare të Republikanëve.

Në fjalim, ai e ka përshkruar si e ka përjetuar atentatin ndaj tij ditë më parë.

“Nuk ishte supozuar të isha sonte këtu”, ka thënë Trump para mijëra pjesëmarrësve, të cilët e kanë dëgjuar në qetësi.

“Pati gjak duke rrjedhur gjithandej, por në një mënyrë kam pasur besim, sepse e kam pasur Zotin në anën time”.

Trumpi ka pësuar një lëndim në veshin e djathtë, kur sulmuesi i identifikuar nga autoritetet amerikane si Thomas Matthew Crooks, 20-vjeçar, e ka goditur atë dhe turmën e mbledhur në kuadër të fushatës, para se të vritej prej Shërbimit Sekret, më 13 korrik.

Një anëtar i audiencës ka vdekur nga plagët e marra.

Trumpi është zotuar për t’iu dhënë fund konflikteve në botë, përfshirë atë në Ukrainë.

Në adresimin e tij 92-minutësh – më gjatin ndonjëherë në historinë e Konventës – Trumpi i ka kritikuar ashpër politikat e jashtme të presidentit aktual, Joe Biden, përfshirë largimin kaotik të ushtarëve amerikanë nga Afganistani, në gusht të vitit 2021.

Në ceremoni është parë e familja e Trumpit.

Në ceremoni është parë e familja e Trumpit.

Teksa ka përsëritur shumë pretendime të rreme, të cilat i ka bërë edhe në të kaluarën, për “vjedhjen” e zgjedhjeve më 2020, krimin në Shtetet e Bashkuara, ekonominë dhe politikat e imigrimit, Trump ka thënë se mund t’i ndalë luftërat “me një thirrje telefonike”.

Këtë deklaratë, disa e kanë parë si referencë për luftën në Ukrainë, të nisur nga Rusia më 2022.

Ai është zotuar edhe për kthim të “pengjeve amerikane” në shtëpi, të cilat po mbahen në shumë vende të botës, referencë që besohet se përfshin disa shtetas amerikanë që mbahen aktualisht në Rusi.

Në disa raste përgjatë fjalimit, ai ka folur me tone më të buta dhe me mesazhe shumë personale, të lidhura nga përvoja e tij e atentatit dhe mundësitë për vdekje.

“Ndasitë në shoqërinë tonë duhet të shërohen. Duhet t’i shërojmë shpejt. Si amerikanë, ne jemi të lidhur me fatin e njëjtë. Ne rritemi bashkë. Ose rrëzohemi bashkë”, ka thënë Trump, duke mbajtur një fashë në veshin e djathtë, pas goditjes që ka përjetuar gjatë atentatit të shtunën.

 

 

“Po garoj të jem president i gjithë Amerikës, jo gjysmës së Amerikës, sepse nuk ka fitore duke siguruar fitoren e gjysmës së Amerikës”.

Adresimi i Trumpit shënon përmbylljen e Konventës katërditore të Republikanëve, në të cilën kanë marrë pjesë mijëra aktivistë teksa rritet presioni për zgjedhjet presidenciale të nëntorit, në të cilat Trump pritet të përballet me presidentin aktual, Joe Biden, i cili synon edhe një mandat të dytë.

Ndonëse kanë mbetur më pak se katër muaj deri te gara, ende ekziston mundësia e ndryshimeve të mëdha.

Biden, 81-vjeçar, është përballur së fundmi me presion nga aleatët në Kongres, donatorë dhe madje nga vetë ish-presidenti amerikan, Barack Obama – mik i mirë i Bidenit – për të hequr dorë nga gara, pasi ka shqetësime se ai nuk do të mund t’i fitojë zgjedhjet, sidomos pas një debati të përballjes me Trumpin javë më parë, që nuk ka kaluar mirë.

Aktualisht Biden është në izolim në shtëpinë e tij në Dellauer, pas infektimit me koronavirus, i cili shkakton sëmundjen COVID-19.

Biden, i cili është raportuar se po përjeton simptoma të lehta, është i vaksinuar kundër këtij virusi dhe ka dozë përforcuese.

Ai është infektuar dy herë tjera me këtë virus në të kaluarën. Radio Evropa e Lirë

Përgatiti: Krenare Cubolli

Ligji i luftës, sa do të ndikojë rezoluta e Kuvendit të Shqipërisë te Greqia? Ja ç’thotë Dritan Hoti

Dritan Hoti, profesor i marrëdhënieve ndërkombëtare, në rubrikën “Çështja e Ditës” të gazetarit Klevin Muka në News24, ka folur lidhur me deklaratën e Parlamentit shqiptar që i kërkon Parlamentit grek heqjen e ligjit të luftës me Shqipërinë.

Hoti tha se ky ligj ekziston prej 84 vitesh, ndërkohë që me Italinë ky ligj nga pala greke nuk ekziston më.

Vazhdimësia e këtij ligji, tha Hoti, bie ndesh me të drejtën ndërkombëtare. Ai tha se heqja e këtij ligji është shumë e thjeshtë, mjafton një dekret, për të zhbërë atë dekretin mbretëror, mbi të cilën bazohet ky ligj i luftës.

“Rezoluta e Kuvendit të Shqipërisë do të tërheqë vëmendjen, por nuk ndikon aspak në vendimmarrjen për të hequr ligjin e luftës, për këtë ka një mënyrë shumë të thjeshtë, pavarësisht se nxirren artifica të ndryshme”, tha Hoti.

 

Ai tha se ligji i luftës është një artificë, ka të bëjë bëjë me helenizmin. “Sot si Shqipëria dhe Greqia janë anëtarë të NATO-s, ndaj nuk mund të ketë pretendime territoriale të asnjë shteti në dëm të shtetit tjetër”, tha Hoti.

Sipas tij, historia e Çamërisë është dëshmi e njerëzve të gjallë, por kjo çështjes përtej ligjit të luftës, që duhej të ishte rrëzuar, mund të ketë një lloj interference me ligjin e luftës, por është shumë herë më ekzistenciale se ligji i luftës.

Ai tha se ky ligj lufte që mbahet në fuqi nga pala greke bie ndesh edhe me traktatin e miqësisë midis dy vendeve të vitit 1996.

“Ekzistenca e ligjit të luftës tregon se ka një mekanizëm që e mendon shtetin fqinj në situatë lufte në një moment të caktuar”, tha Hoti. Ai shtoi se ky ligj është edhe një parakush se si Greqia do t’i konsiderojë marrëdhëniet me Shqipërinë, por edhe si një parakusht përsa i takon raporteve që duhet të ketë Shqipëria me fqinjin e saj.

“Presion të drejtpërdrejtë ndaj Greqisë nuk ushtrojmë dot, pasi kanë kaluar 32 vite nga vendosja e demokracisë në Shqipëri. Ligji i luftës është një pengesë e marrdhënieve të Greqisë jo vetëm më Shqipërinë, por me Botën shqiptare”, tha ai. bw

Bedri Çoku: Konsolidimi i diktaturës nga sovjetikët te modeli kinez, si u shfrytëzuan dhe ekzekutuan të burgosurit –

Konsolidimi i diktaturës Staliniste :

 Shtator 1948 – Dhjetor 1954

Kjo fazë përfaqëson konsolidimin politik të diktaturës komuniste, që u shënua nga një rritje e mëtejshme e terrorit dhe përndjekjes. Në të dhënat e Institutit të Integrimit janë regjistruar 836 ekzekutime të kryera gjatë kësaj faze. Më 1950 u dhanë 7168 dënime me burgim, 2000 dënime me internim, në një total prej 9168 dënimesh. “Lufta e klasave” gjatë kësaj faze njohu shtrirje dhe ashpërsim të mëtejshëm. Pati disa përmirësime në kushtet e të burgosurve, megjithëse në një shkallë fare të vogël. Në fillimet e kësaj faze, niveli i lartë i krimeve të mëparshme iu atribua veprimtarisë armiqësore të Koçi Xoxes, që ishte nën ndikimin e Jugosllavëve. Në këtë linjë një numër i madh komunistësh u konsideruan si të përndjekur padrejtësisht dhe u rehabilituan.

Popullsia e Shqipërisë në atë kohë ishte 1.218.900 banorë. Kështu që 1 në 132 persona ishte në burg. Pas vitit 1950 u ngritën burgje të mbyllura në Elbasan, Durrës, Berat dhe Gjirokastër, dhe 4 kampe pune në Tiranë dhe Lushnje. Harta e burgjeve ndryshoi tërësisht pas Luftës së Dytë Botërore. Dhe arsyet ishin:

1)Për shkak të politikës penale numri i dënimeve me burgim u rrit. Kapaciteti fillestar i burgjeve ishte 3000 persona, por numri i të burgosurve në to ishte 7000.

2)      Shfrytëzimi i të burgosurve për punë (në gjithë vendin u ngritën 10 kampe pune).

Kushtet në burgje ishin tejet të vështira. Raporti vjetor i Drejtorisë së Burgjeve dhe Kampeve i vitit 1954 tregon se kushtet në burgje ishin përmirësuar, ose nuk kishte më raste arratisjesh, se trajtimi i të burgosurve ishte përmirësuar dhe se respektoheshin të drejtat e njeriut. Por, nga evidencat e së njëjtës drejtori, bëhet e ditur se gjatë këtij viti kishte 77 raste të vdekjes në burg dhe 53 të vdekjes në kampet e internimit.  Më 1954 kishte 5 burgje dhe 4 kampe. Burgjet ishin të vendosur në Tiranë, Vlorë, Korçë, Burrel, dhe Shkodër.

Faza e liberalizimit në kampin socialist: 1955 – (Dhjetor) 1959

Nën ndikimin e ndryshimeve liberalizuese pas vdekjes së Stalinit, në të ashtuquajturin “Kamp Socialist”, ku përfshihej edhe Shqipëria, pati një rënie të ndjeshme të dhënies së dënimeve për arsye politike, të internimeve si dhe një zbutje të “Luftës së Klasave” në përgjithësi. Masa u morën edhe në kampet e punës, të cilët nuk konsideroheshin më si “kampe shfarosje”, por trajtimi i të dënuarve ishte gjithësesi jashtë standarteve dhe normave ndërkombëtare: të dënuarit flinin në çimento, rriheshin sistematikisht për masa disiplinore, ushqimi i ishte i pamjaftueshëm, etj. Me qëllim që t’i mbanin të burgosurit nën një klimë terrori, për shkak të tentativave të shpeshta për arratisje, gjatë kësaj faze u ekzekutuan katër të burgosur.

Modeli “kinez” i totalitarizmit në Shqipëri: 1960 – 1990

Kjo fazë mund të ndahet në disa nënfaza:

1) 1960 – (Qershor) 1973

Gjatë kësaj faze, lufta e klasave u rikthye në metodat staliniste. Rifilluan gjykimet dhe dhëniet e dënimeve me vdekje. Gjatë kësaj faze u kryen 139 ekzekutime. Kjo fazë përfaqëson një izolim të plotë të Shqipërisë nga blloku i Evropës Lindore dhe përqafimin e modelit kinez të totalitarizmit. Nën shembullin e këtij modeli, muzika dhe letërsia e njohur botërore, elementet e pronës private dhe sidomos besimi dhe ritet fetare u ndaluan. Nën pretekstin e krijimit të të ashtuquajturit “Njeriu i Ri”, u ndërmorën një sërë ndërhyrjesh në sistemin e edukimit në shkolla, në stilin e jetës e në marrëdhëniet shoqërore. Shkeljet e të drejtave të njeriut arritën kulmin e tyre gjatë kësaj faze. Më 1961 në Shqipëri ishin 4345 të burgosur të ndarë në gjashtë kampe pune dhe katër burgje.

Numri i amnistive për të burgosurit në këtë fazë ra ndjeshëm. Në nëntor 1962, për festën e 50-Vjetorit të Pavarësisë u dha amnisti për 1211 të burgosur ordinerë dhe 144 të burgosur politikë. Me urdhër të Këshillit të Ministrave më 1966, të burgosurit e dënuar me punë të detyruar nisën ndërtimin e 150 apartamenteve. Më 1962, riedukimi politik nisi të praktikohet ndër të burgosurit ordinerë, por gjithashtu edhe ndër të burgosurit politikë. Në amnistinë e përgjithshme të këtij viti u falën 179 të burgosur politikë. Më 1966, në Kuçovë u ngrit kampi i parë i punës së detyruar vetëm për gra, të cilat më parë mbaheshin në kampin e Tiranës. Kushtet e jetesës në këtë kamp ishin tejet të vështira, në një dhomë të vetme jetonin 60 gra të burgosur.

2) (Korrik) 1973 – (Dhjetor) 1981  

Kjo mund të përkufizohet si faza “kundër liberalizmit”. Lufta e klasave u bë më e ashpër në të ashtuquajturin “front ideologjik”. Kjo periudhë dallohet gjithashtu për sulme të rënda ndaj drejtuesve të lartë të partisë në ekonomi dhe ushtri, shumë prej të cilëve u dënuan me vdekje ose me burgime të gjata. Po ashtu në këtë periudhe u goditën edhe artistë, shkrimtarë dhe kompozitorë. Një shembull tipik i përndjekjes në sferat e artit ishte denoncimi i Festivalit të 11-të në Radio e Televizion. Më 1973 numri i të dënuarve u rrit në masën 28%.

Gjatë kësaj faze, u shënua një rritje e dhënies së dënimeve administrative, që në thelbin e vet ishte një ndikim i modelit kinez. Numri i ekzekutimeve gjatë kësaj periudhe është 74. Më 1978, 129 të burgosur dhe 48 të internuar vdiqën në vendet e vuajtjes së dënimit. Si rezultat i politikës së jashtme të Enver Hoxhës, pas afrimit të Kinës me politikën amerikane, Shqipëria mbeti e vetme në një izolim të plotë. Ajo u vetëdeklarua “i vetmi vend socialist në botë”. Për të ruajtur pushtetin, Hoxha vazhdoi të ushtronte një terror të skajshëm.

3) 1982 – (Prill) 1985

Periudha që pasoi prishjen me Kinën u shënua nga eleminimi i personave që prisnin të ishin pasuesit e Enver Hoxhës, dhe nga përcaktimi i zëvendësuesit të tij përfundimtar, Ramiz Alisë.

4) 1985 – (Dhjetor) 1991

Pas vdekjes së Hoxhës, Alia ndoqi rrugën e paraardhësit të tij, ndërkohë që vendi përballej me probleme të mëdha ekonomike. Numri i ekzekutimeve gjatë kësaj periudhe ishte 88. Por, si rezultat i rritjes së presionit nga ngjarjet që po ndodhnin në Evropën Lindore dhe situatës ekonomike katastrofike të krijuar në vend, regjimi u detyrua të lejonte zhvillimin e disa proceseve demokratike. Kjo solli pluralizmin politik dhe lejimin e besimit fetar në vitin 1990. Shqipëria ishte vendi që kishte realizuar më pak reforma në krahasim me vendet e tjera komuniste si dhe i fundit që lejoi pluralizmin.

1.2 Krimet e kryera dhe aktorët kryesorë

Në interpretim të zgjeruar të legjislacionit mbi përndjekjen politike, Qendra Shqiptare për rehabilitimin e Traumës dhe Torturës dokumenton këtë realitet ligjor:

Dënime penale

–    Dënimi me vdekje

–        Burgim deri në 25 vjet

–        Internim (si një plotësim i dënimit)

Dënim adimistrativ

–     Dëbim/Internim

–    Punë e detyruar

–        Heqje e të drejtës për të ushtruar profesionin (për fshirë këtu artin dhe sportin)

–  Shkarkim nga postet

–  Transferim

–    Presion për t’u divorcuar

–        Përjashtim nga shkolla e lartë

–        Heqje e të drejtës së pensionit

Dënimet nuk jepeshin vetëm për “veprimtari” kundër shtetit apo partisë, por edhe për “shfaqje të ndikimeve ideo-politike të ndryshme” apo për stil jete “borgjezo-revizionist”. Kodi Penal parashikonte dhënien e dënimit me vdekje edhe në ato raste kur nuk ishte ndërmarrë ndonjë veprimtari armiqësore apo kur kjo e fundit nuk kishte sjellë asnjë pasojë. Dënimi me vdekje parashikohej edhe në nenet e kushtetutës për agjitacion e propogandë, arratisje, sabotazh në art, kulturë, etj. Gjatë viteve të para të vendosjes së diktaturës, ishte mjaft i përhapur diskriminimi i qytetarëve që i përkisnin shtresës së pasur të shoqërisë shqipëtare apo familjeve me një të kaluar intelektuale e politike

Krimi i agjitacionit dhe propogandës ka

qenë në vend të parë ndër krimet e tjera politike edhe në vitet e tjera të mëvonshme. Ngritjet dhe uljet e krimeve politike, sidomos për agjitacion e propogandë, duket që varen më shumë nga mënyra e hetimit, procedura dhe gjykimet se sa të kenë ndodhurme të vërtetë. Në disa raporte të Prokurorisë së Përgjithshme mbi ligjshmërinë në zbatimin e masave të arrestimit apo ndalimit për krime politike, konstatohet të ngrihen probleme për shkelje të procedurave dhe mos mbështetjen mbi prova për vërtetimin e shkeljeve. Në një raport të posaqëm të Prokurorisë së Përgjithshme 12.9.1959, të titulluar “konstatime mbi gabimet gjatë pyetjes së të pandehurit”[1], thuhet se në shumë raste pyetjet e të pandehurve kryhen me metoda të shtrembura dhe në një ambient nervozizmi. Dënimet e personave që mbanin poste partiake ose shtetërore, gjatë regjimit komunist, kishin shtrirje zinxhir duke përfshirë shumë pauses të tjerë, për shkak të ndërtimit të strukturave partiake dhe shtetërore, të cilat në shumë raste përbëheshin nga familje, burrë grua, plus farefis dhe lidhje miqësore.

Kampet e punës ishin një “shpikje” shqiptare: një përgjigje çnjerëzore e pamundësisë dhe garantimit të strehimit dhe kushteve minimale të burgjeve shqiptare.

[1]Arkivi Qendror i Shtetit, Fondi Prokuroria e Përgjithshme (492),d.26,v.1959, fl.1

Alarmon Bugajski: Agjencia e Sigurisë në Mal të Zi e mbushur plot me agjentë rusë dhe serbë

Agjencia e Sigurisë Kombëtare në Mal të Zi është e mbushur plot me agjentë rusë dhe serbë. Janusz Bugajski, bashkëpunëtor i lartë i Fondacionit Jamestown nga Uashingtoni ka paralajmëruar prej vitesh për ndikimin malinj rus në rajon.

Duket evidente se agjentët dhe bashkëpunëtorët serbë dhe rusë po depërtojnë gjithnjë e më shumë në shërbimet e sigurisë malazeze.

E gjithë kjo kontribuon në largimin në rritje të Malit të Zi nga NATO.

Kjo do ta bëjë vendin edhe më shumë i ndjeshëm ndaj aspiratave qeverisëse të Serbisë – thotë ai në një intervistë për Pobjeda, analistin amerikan dhe ekspertin ballkanik Bugajski.

Me vendim të Gjykatës së Lartë në Podgoricë janë shpallur të pafajshëm të akuzuarit në rastin “Grusht shteti”.

Kështu vendosi Gjykata e Lartë në procedurat e përsëritura, duke deklaruar se nuk kishte prova për tentativë terrorizmi në ditën e zgjedhjeve parlamentare në Mal të Zi në 2016.

Si e komentoni këtë vendim skandaloz të gjykatës, edhe pse kishte prova nga vendet partnere se në Mal të Zi po përgatitej një grusht shteti?

BUGAJSKI: Kjo duket gjithnjë e më shumë si një mbulim nga qeveria aktuale me urdhër të Beogradit dhe Moskës. Të gjitha provat tregojnë për një komplot rus në vitin 2016 për të përmbysur rezultatet e një zgjedhjeje legjitime dhe për të instaluar një qeveri kukull. Është e qartë se Kremlini dhe Gjykata e Re ushtronin presion të madh mbi administratën aktuale malazeze për të minimizuar përfshirjen ruse në përpjekjen për të përmbysur qeverinë e zgjedhur në mënyrë demokratike, si dhe për të mbuluar forma të tjera përmbysjeje për të ndryshuar drejtimin properëndimor të Malit të Zi.

Menjëherë pas këtij aktgjykimi, mësuam se vrasja e ish-presidentit Milo Gjukanoviq ishte planifikuar, se shërbimet e sigurisë e dinin dhe nuk e kishin njoftuar policinë. A po krijohet një mjedis pasigurie totale në një vend që është anëtar i Aleancës?

BUGAJSKI: Presidenti Milo Gjukanoviq ka qenë në pikëpyetje të Moskës që kur u nda me Millosheviçin, dhe veçanërisht kur ai shkoi drejt pavarësisë së Malit të Zi dhe anëtarësimit në NATO. Duket evidente se agjentët dhe bashkëpunëtorët serbë dhe rusë po depërtojnë gjithnjë e më shumë në shërbimet e sigurisë malazeze. E gjithë kjo kontribuon në tjetërsimin në rritje të Malit të Zi nga NATO Kjo do ta bëjë vendin edhe më të ndjeshëm ndaj aspiratave sunduese të Serbisë. sn

Raporti: Si agjenturat e huaja sabotuan turizmin – Nga Lutfi Dervishi

Operacioni: PP

Tashmë nuk ka dyshim se Shqipëria ndodhet para një lufte hibride shumë të sofistikuar që synon shkretimin e turizmit. Agjencite inteligjente kanë zberthyer një plan që vepron prej vitesh, por që u bë publik vetëm gjatë 48 orë e të fundit.

Agjentura ruse në bashkepunim me atë serbe dhe të një vendi tjetër që për momentin nuk është bërë publik, gjatë viteve të fundit, ka vënë në zbatim operacionin e koduar PPT (plazhet pa turiste). Raportohet se këtij plani i është bashkë ngjitur se fundmi edhe Greqia, që siç dihet, mban ende në fuqi ligjin e luftës!

1. Agjente të maskuar si turiste

Sipas raporteve të besuesheme të SHISH agjentet të huaj të infiltruar si turiste gjatë dy tre viteve të fundit kanë folur me pronare hotelesh, veçanërisht në Jug të Shqipërisë, Vlorë, Sarande, Ksamil duke u qarë hallin për çmimet e ulëta. Shumë lirë! Gjynah! Ketu është me mire se në Maldive. Parajsa mbi tokë! Mos u bëni budallenj rrisni çmimet! Dhe..ne që fjalën e të huajt e dëgjojmë me shumë se fjalën e prindit rritem çmimet pa e ditur se po beheshim bashkepunetore të armiqve traditional të Kombit shqiptar, që historikisht na kanë hapur varrin.. me duart tona.

2. Biznesi i Shezlongëve

Të pakënaqur me sabotimin e hoteleve, agjentura ruse në bashkepunim me atë serbe kanë penetruar deri në qeveri dhe veçanërisht në ministrine e Turizmit për të nxitur me ligj një biznes krejt të veçantë të pa dëgjuar në pellgun e Mesdheut dhe në historinë boterore të turizmit. Ata kanë nxitur, mbeshtetur dhe sponsorizuar biznesin e shezlogjeve- janë mbi 1400 biznese të shezlogjneve nga Velipojenë Ksamil. Operacioni “Pikaso” (Le të ketë shezlongë,” po le të jenë më të shtrenjtë se një veper e Picasso!) ka vite që është në zbatim. Hapesirat e plazheve krahas hoteleve u janë dhënë individeve që nuk kanë asnjë aftësi tjetër veç aftësise per te thithur si magnet idete e armiqve tanë.
Pa e kuptuar zyrtarët tane duke menduar se bëjnë mrekulli kanë bërë marrëzi! Tani, çdo pushues duhet të paguajë nga 10 deri në 100 euro për të qëndruar në hije! Nga informacionet e një sherbimi partner perendimor mesohet se agjenti që ka dhënë këtë ide i është lidhur pension i përjetshëm.

3. Supermarketet

Agjenturat e huaja me një plan të mirëmenduar kanë shtrirë tentakulat e tyre edhe te Autoriteti i Konkurrencës dhe Agjencia Kombëtar e Ushqimit duke bërë te mundur që djathi në supermarket tona të jetë më i shtrenjtë se në Paris, sallami më i shtrenjtë se në Romë dhe buka më e shtrenjtë se në Gjermani. Kështu, tregtaret shqiptare janë bërë bashkëpunëtor të pavetëdijshëm në këtë komplot të madh, duke ofruar mallra me çmime aq të larta sa turistët të mendojnë 12 herë para se të futen sërish në supermarketet tona.

4. Uji i zi/bardhe!

Agjentët e huaj me metoda të sofistikuara, vijon raporti i SHISH, kanë bindur autoritetet të mos bëjnë asnjë progres në trajtimin e ujërave të zeza dhe furnizimin me ujë të pijshem. Impiantet e trajtimit të ujerave të zeza te ndertuara dhe vënë në funksionin para 10 vitesh nuk punojnë ndërsa ka një plan të detajuar që premtimi i lashtë për ujë të pijshem 24 orë të mbetet gjithë jetën premtim. Operacioni “rubinetat e thata” është në veprim prej 33 vitesh dhe parashikohet të mbyllet në vitin 2124!

5. Rrugë të florinjta

Megjithëse ka zera se agjenturat e huaja në bashkepunim me agjentet lokal kanë rritur kostot e ndërtimit të rrugëve, në dorë të SHISH ka rënë një email me subjekt: “te mesojme kosovaret”
Në tekst thuhet se Kosova ka ndërtuar dy prej autostrada e me të mira në rajon, por kosovaret nuk janë mësuar të paguajne në rrugë, sepse qeveria në Prishtinë nuk pranon të vendose tarifa. Është detyrë e Shqipërisë, që përmes tarifave në rrugë në monedhen që ata përdorin (euro) të mesoje shqiptarët e Kosovës se si paguhet ndërkohë që vozit në rrugë. Objektivi është që udhëtimi me makinë të bëhet me i shtrenjtë se udhëtimi me avion.

6. Goditja e madhe

Së fundi, në një goditje spektakolare, agjentët e huaj në bashkëpunim me krimin e organizuar shqiptar dhe atë ndërkombëtar kanë zhvleresuar euron. Euro e dobësuar është garanci shtesë që të ketë sa më pak të huaj dhe shqiptare të Kosovës. Bashkepunimi per këtë pikë shtrihet sa nga drejtoria e pastrimit të parave aq edhe te sistemi i drejtësisë dhe ai bankar.

7. Greqia

Raporti veren se veçanërisht pas çështje Beleri, Greqia, që vjet kapi 36 milionë turistë, është hedhur në sulm për të demtuar sezonin turistik në Shqipëri. Është dora greke (pavarësisht se nuk ka prova) që Shqipëria po telendiset këto ditë nga UNESCO per Butrintin, Beratin, Gjirokastren.
***

Kështu të dashur lexues nëse shikoni ndonjë të huaj që pi koktejl në Jug, buzeqesh me pamje të lumtur dhe thotë sa lirë është këtu me siguri është agent rus, serb ose grek. Nëse këto fjalë i thotë ndërkohë që plazhi është bosh, me siguri është poliagjent që po shijon rezultatet e operacionit PPT (plazhet pa turiste)

Gjykata rrëzon padinë- Vërtetohen akuzat e biznesmenit Andon Dhima ndaj Ben Blushit

Në vitin 2020 biznesmenit Andon Dhima iu bë një atentat pranë stadiumit “Selman Stërmasi” në Tiranë.

Menjëherë pas atentatit biznesmeni i njohur reagoi publikisht duke drejtuar gishtin ndaj Ben Blushit, asokohe drejtor i Top Channel, si porositës të atentatit.

Dhima publikoi edhe videot e ngjarjes në atë kohë, ku shihej se si i kishte shpëtuar për rreth pesë deri në 7 sekonda dy atentatorëve.

Ekspertët kishin konstatuar se Dhima ishte me fat që i shpëtoi një atentati që do t’i merrte jetën, në video dukeshin qartë atentatorët.

Pask kësaj ngjarje, Andon Dhima deklaroi publikisht se nuk ka pasur asnjë konflikt apo përplasje me askënd përveç Ben Blushit, për të cilin ngriti dyshime se është porositësi i atentatit.

Të nderuar të afërm, miq dhe shokë. Ju falenderoj nga zemra për kurajon dhe mbështetjen në këto momente të vështira për mua dhe familjen time.

Një atentat i dështuar dhe dora e Zotit bënë që të jemi bashkë pas një ngjarjeje ende të pabesueshme.

Po e shkruaj publikisht atë që ju kam thënë oficerëve të policisë gjyqësore mbi dyshimet e mia.

Unë nuk kam asnjë përplasje dhe konflikt me askënd në këtë botë dhe ata që më njohin e dinë mirë këtë gjë.

Dyshimet e mia janë vetëm tek një emër dhe një person të cilin e kam denoncuar publikisht.

Ai quhet Ben Blushi një nga ish miqtë e mi, që prej kohësh po bën gjithçka për të më grabitur pronat.

Çdo denoncim ndaj tij e kam bërë në organet e drejtësisë dhe ambasadën e SHBA-ve.

Në rast se preket një qime floku e fëmijëve të mi apo sulmohem unë pas këtyre sulmeve unë dyshoj vetëm tek një emër BEN BLUSHI.

Këtë e kam thënë në polici po e them edhe publikisht.”- shkruan Dhima në rrjetin social.

Menjëherë pas kësaj ngjarje, Ben Blushi ka kallëzuar pranë organeve të drejtësisë biznesmenin Dhima duke aluduar se akuzat e tij ishin sajesë.

Objekti i padisë së Blushit ndaj Dhimës ishte:

Konstatimi i shkaktimit të dëmit jo pasuror, si rrjedhojë e përhapjes së thënieve me natyrë shpifëse dhe fyese.

Më tej Blushi kërkonte shpërblim për dëmin jopasuror si cënimi i nderit, personalitetit dhe reputacionit…në vlerë 200-mijë euro dhe detyrimin e të paditurit (Dhima) të përgënjeshtrojë çdo gjë të thënë në adresë të Ben Blushit.

Më datë 16.07.2024 gjykata ka rrëzua padinë e Ben Blushit ndaj biznesmenit Andon Dhima për shpifje.

Sipas këtij vendimi të gjykatës së Tiranës e cila ka rrëzuar padinë e Blushit, akuzat që Andon Dhima ka bërë ndaj Ben Blushit nuk janë shpifje.

Cilat ishin akuzat që Andon Dhima kishte bërë në drejtim të Ben Blushit dhe që ky i fundit nuk mundi dot të provojë në gjykatë të kundërtën, hedhjen poshtë të tyre, pasi barrën e provës e ka paditësi, thotë gjykata, që në këtë rast është Blushi.

Zbulohet pse iu hoq viza amerikane Ben Blushit

Ekskluzive-Zbulohen të tjera dokumente/Si gënjen Ben Blushi për pronën 500 milionëshe, vjehrri e ncxjerr “zbuluar”

Vaja i bëhet pronare me firmë të falsifikuar/ Dokumentet që zbulojnë manipulimet e Ban Blushit

Prona 500 milionëshe/ Kush është noterja që falsifikoi firmën e vajzës së Ben Blushit?!

Etilda Gjonaj në skandal/ Hesht për falsifikimin e noteres me pronë 500 milionëshe të Blushit

Ekskluzive-Letra për Ambasadën amerikane/ Ben Blushi bëri vjehrrin pronar në pasuri miliona dollar

Letra e biznesmenit në ambasadën e SHBA-ve/ Ben Blushi kërkoi 2 aparatamente për deklaratën e pasurisë, tani po më grabit me gjykatë pronat

Faktet që kryqëzojnë Ben Blushin/ Letra-akuzë e biznesmenit drejtuar Ambasadës të SHBA-ve

Denoncimi në Ambasadën e SHBA-ve/ Ben Blushi ka 63 mije dollar karburant të papaguar

Denoncimi-Beni Blushi nuk ktheu 100 mijë euro që kërkoi me urgjencë/ U derdhën në emër të vëllait

I shpëtoi atentatit/ Biznesmeni drejton gishin nga Ben Blushi

Ekskluzive/ Ministria e Drejtësisë fillon hetimin ndaj noteres së Ben Blushit

Ekskluzive-Skandali me falsifikimin/ Kallëzohet penalisht vajza e Ben Blushit dhe noterja Violeta Sulkaj

Letër në Ambasadën e SHBA-së për Vjollca Hoxhën dhe Ben Blushin/ Shantazh, kërcenime, fyerje dhe tentativë për të grabitur prona

Denoncimet në ambasadën e SHBA/ Bisnesmenët kundër Ben Blushit dhe Top Channel

Këto janë akuzat ndaj Blushit, që sipas tij ishin shpifje dhe paditi biznesmenin, ish mik të afërt të tijin për shpifje dhe kërkoi 200-mijë euro shpërblim për cënim imazhi, padi e cila është rrëzuar nga gjykata.

REL- Kosova përpunon aktakuzën kundër Radoiçiçit, Serbia i kërkon dokumente EULEX-it

Para vjeshtës nuk pritet të ngrihet ndonjë aktakuzë për rastin e sulmit në Banjskë, thonë burime të Radios Evropa e Lirë në Prokurorinë Speciale të Kosovës.

Në atë kohë do të bëhet një vit që kur grupe të armatosura serbësh sulmuan policinë e Kosovës në këtë fshat në veri, duke vrarë rreshterin Afrim Bunjaku.

Në përleshjet e armatosura që pasuan, u vranë edhe tre sulmues serbë.

Përgjegjësinë për sulmin e mori Millan Radoiçiq, ish-politikan dhe biznesmen nga veriu i Kosovës, i cili besohet se gjendet në Serbi.

Hetime, paralelisht, është duke kryer edhe Prokuroria e Lartë Publike në Beograd.

Deri ku mbërritën hetimet në Kosovë?

Burimet e Radios Evropa e Lirë në Prokurorinë Speciale të Kosovës thonë se “punët rreth rastit janë në fazën finale” dhe se “hetimet në rastin e Radoiçiqit kanë marrë epilogun përfundimtar”.

“Pas përfundimit dhe ekzaminimit të disa raporteve periferike, do të procedohet tutje”, thonë ato.

Hollësi të tjera nuk japin, pos që aktakuza nuk pritet të ngrihet para vjeshtës.

Ndërsa Radoiçiq besohet të jetë i lirë në Serbi, në Kosovë janë të ndaluar tre persona në lidhje me rastin.

Në Institutin e Kosovës për Drejtësi (IKD), i cili monitoron sistemin e drejtësisë në vend, thonë se Prokuroria Speciale është brenda afatit ligjor për kompletimin e aktakuzës, pasi me ndryshimet e fundit ligjore, periudha e paraparë për përfundimin e hetimeve dhe ngritjen e aktakuzës mund të shkojë deri në tre vjet, nga dy vjet e gjysmë sa ishte më herët.

Sipas IKD-së, Prokuroria ka para vetes një numër të konsiderueshëm të provave materiale dhe të të dyshuarve për sulmin.

“Fakti që [sulmi] ka ndodhur para rreth nëntë muajsh, nuk nënkupton që, me doemos, Prokuroria të ngutet në veprimet e saj dhe të dorëzojë një aktakuzë më pak cilësore. Periudha kohore prej tre vjetësh, që ka në dispozicion, duhet të shërbejë për të pasur një aktakuzë sa më cilësore dhe mirë të provuar – nëpërmjet provave materiale dhe atyre personale”, thonë në IKD.

Nga ky institut, megjithatë, theksojnë se Prokuroria duhet ta njoftojë më shumë opinionin për rrjedhën e hetimeve – “pa i dëmtuar ato, të tregohet se deri ku kanë mbërritur”.

Radio Evropa e Lirë kërkoi komente për këtë temë edhe nga ministrja e Drejtësisë e Kosovës, Albulena Haxhiu, por ajo nuk u përgjigj.

Në fund të vitit të kaluar, në bazë të një kërkese të Ministrisë së Brendshme të Kosovës, organizata ndërkombëtare e policisë, INTERPOL, lëshoi fletarrestim për Radoiçiqin.

Deri ku mbërritën hetimet në Serbi?

Se ku saktësisht ndodhet Radoiçiq, nuk është e qartë, por presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, tha pas sulmit se ai gjendet në “territorin e Serbisë qendrore”.

Autoritetet shtetërore në këtë vend i hodhën poshtë akuzat e bëra nga udhëheqësit e Kosovës se ato qëndrojnë prapa “sulmit terrorist” të 24 shtatorit në Banjskë.

Radoiçiq e mori përgjegjësinë për atë sulm më 29 shtator, përmes avokatit të tij.

Prokuroria e Lartë Publike në Beograd e ngarkon atë me disa vepra penale që kanë të bëjnë me blerje të paligjshme të armëve dhe “shkaktim të rrezikut të përgjithshëm”.

Në fillim të tetorit, Gjykata e Lartë në Beograd e refuzoi kërkesën e Prokurorisë për ndalimin e tij dhe e la të lirë, por ia konfiskoi pasaportën dhe ia ndaloi shkuarjen në Kosovë.

E kontaktuar më 15 korrik nga Radio Evropa e Lirë, Prokuroria e Lartë Publike në Beograd tha se “hetimet janë duke vazhduar”.

“Në këto hetime, Prokuroria e Lartë Publike në Beograd bashkëpunon me Ministrinë e Punëve të Brendshme, Drejtorinë Doganore dhe organet tjera shtetërore të Republikës së Serbisë, ndërsa për të konstatuar gjendjen e plotë faktike – përmes Ministrisë së Drejtësisë – ka kontaktuar edhe EULEX-in [Misionin e BE-së për sundim të ligjit në Kosovë”.

“Nga EULEX-i është kërkuar dokumentacion lidhur me ngjarjen kritike të 24 shtatorit 2023, në Banjskë. Dokumentacioni, deri më sot, nuk është dorëzuar”, thuhet në deklaratë.

Çfarë thonë zyrtarë të BE-së?

REL-i pyeti EULEX-in në lidhje me këtë kërkesë të prokurorisë serbe, por nga ky mision kërkuan që pyetjet t’i përcillen Zyrës së Bashkimit Evropian në Prishtinë.

Në një përgjigje me shkrim për REL-in, kjo zyrë konfirmoi se e ka pranuar këtë kërkesë dy javë më parë dhe se ajo u është përcjellë autoriteteve përkatëse të Kosovës.

“Ende nuk kemi marrë asnjë përgjigje [nga autoritetet e Kosovës]”, thuhet në përgjigje, ku po ashtu theksohet se, në tetor të vitit të kaluar, autoriteteve serbe u është përcjellë edhe një kërkesë nga Kosova për bashkëpunim të ndërsjellë juridik në rastin e sulmit në Banjskë.

“Ende nuk kemi marrë asnjë përgjigje [nga autoritetet e Serbisë]”, bëjnë me dije nga Zyra e BE-së në Kosovë dhe shtojnë se autoritetet kosovare, ndërkohë, kanë kërkuar bashkëpunim të ndërsjellë juridik edhe me autoritetet në Bosnje dhe Hercegovinë dhe se një kërkesë e tillë i është dërguar Sarajevës zyrtare.

“Kemi marrë një përgjigje [nga Sarajeva], e cila u është përcjellë autoriteteve kompetente në Kosovë në kohën e duhur”, thanë nga BE-ja në Prishtinë, por nuk specifikuan se cila ishte përgjigjja.

Prokuroria e Lartë Publike në Beograd në tetor 2023 ka thënë tha se Radoiçiq akuzohet për sigurimin e armëve, municioneve dhe mjeteve shpërthyese me fuqi të madhe shkatërruese nga Tuzlla, në verilindje të Bosnje dhe Hercegovinës, nga janari deri më 24 shtator.

Çka thotë SHBA-ja?

Ndihmëssekretari amerikan i Shtetit, James O’Brien, tha së voni se Serbia ka premtuar se Radoiçiq do të përballet me ligjin lidhur me ngjarjet e shtatorit në Banjskë të Zveçanit.

Departamenti amerikan i Shtetit e cilësoi atë si kriminel që duhet të mbahet përgjegjës.

Përndryshe, Radoiçiq është nën sanksionet e SHBA-së dhe të Britanisë së Madhe, për shkak të dyshimeve për krim të organizuar dhe korrupsion.

Kushtëzimi i dialogut

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, e ka kushtëzuar vazhdimin e dialogut për normalizimin e marrëdhënieve me Serbinë me dorëzimin e Radoiçiqit dhe të “grupit të tij paramilitar terrorist” tek autoritetet gjyqësore të Kosovës.

“Për aq kohë sa Radoiçiq dhe grupi i tij janë të lirë dhe të mbrojtur në Serbi, nuk ka mirëbesim në dialogun për normalizim”, tha Kurti më 28 qershor.

Në një intervistë për Euronews Albania më 16 korrik, ministri i Brendshëm i Kosovës, Xhelal Sveçla, tha se autoritetet në Prishtinë kanë prova se presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, ka qenë drejtpërdrejt “i përfshirë në trajnimin e grupit terrorist që kreu sulmin në Banjskë”.

Në mesin e këtyre provave, ai përmendi informacione nga inteligjenca dhe dëshmi gojore.

Shefi i Zyrës për Kosovën në Qeverinë e Serbisë, Petar Petkoviq, reagoi në platformën X, duke thënë se “e vetmja dëshmi që ekziston, është persekutimi i serbëve nga Kurti dhe Sveçla”.

Pa përmendur ndonjë provë që do ta mbështeste këtë pretendim, Petkoviq tha se “për Banjskën thuhen shumë gënjeshtra dhe gënjeshtra më e madhe është se Vuçiq ka dhënë urdhrin”.

Në një tjetër zhvillim, kryetari i Kuvendit të Kosovës, Glauk Konjufca, tha se nëse Serbia nuk ndëshkohet, ajo do ta përsërisë sulmin në Banjskë./ REL/

Operimi i hidrocentraleve të Deçanit dërgohet në Kushtetuese

Lumëbardhi i Deçanit pothuajse i shtjerrë.

 

Çështja e operimit të hidrocentraleve në rrjedhën e Lumëbardhit në komunën e Deçanit, ka shkuar në Gjykatën Kushtetuese të Kosovës.

Organizatat Grupi për Studime Juridike dhe Politike, Pishtarët dhe disa qytetarë të Deçanit kanë dërguar në Kushtetuese kërkesë për vlerësimin e kushtetutshmërisë së një aktgjykimi të Gjykatës Supreme të datës 5 mars 2024.

Nëpërmjet këtij aktgjykimi ishin vlerësuar si të ligjshme procedurat dhe vendimet për dhënien e lejeve ujore dhe mjedisore për Hidrocentralet “Belaja”, “Deçani” dhe “Lumëbardhi 2”.

Këto organizata dhe një grup i qytetarëve nga Deçani vlerësojnë se Aktgjykimi i Supremes, është në kundërshtim me disa nene të Kushtetutës së Kosovës.

Përfaqësuesit e këtyre organizatave vlerësojnë se në vendimet e mëparshme, Gjykata e Apelit dhe Gjykata Supreme e Kosovës, kanë bërë interpretime të gabuara të Ligjit për ujërat, si dhe pretendojnë se janë shpërfillur dëmet mjedisore.

Dëmet mjedisore të shkaktuara nga ndërtimi i këtyre hidrocentraleve në rrjedhën e Lumëbardhit ishin konstatuar edhe nga Ministria e Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor e Kosovës (MMPH).

Operimi i këtyre hidrocentraleve ishte pezulluar në disa raste – herë më vendim të Ministrisë së Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor e herëve tjera me vendim të gjykatave.

Në vendimin e fundit të Gjykatës Supreme, u tha se kjo gjykatë nuk ka kompetencë të veprojë kundrejt mosveprimit të MMPH-së për t’i ndaluar dëmet mjedisore.

Në vitin 2021, Ministria e Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor, kishte publikuar një koncept për rehabilitim e dëmeve mjedisore të shkaktuara në grykën e Deçanit.

Por, mënyra se si ishte paraparë të bëhej rehabilitimi ishte kundërshtuar nga aktivistë mjedisorë dhe nga një prej organizatave më të mëdha në Evropë që lufton për mbrojtjen e lumenjve nga shkatërrimi, “Riverwatch”.

Shtrati i Lumëbardhit të Deçanit.

Shtrati i Lumëbardhit të Deçanit.

Në rrjedhën Lumëbardhit në këtë qytet janë katër hidrocentrale në pronësi të kompanisë austriake, Kelkos.

Që nga fillimi i ndërtimit të hidrocentraleve, në vitin 2014, aktivistët dhe banorët lokalë kanë ngritur zërin për dëmet që i janë shkaktuar lumit dhe zonës përreth.

Ata thonë se Kelkos-i, gjatë punimeve, ka dëmtuar shtratin e lumit dhe pjesët atraktive për turizëm.

Kelkos, po ashtu, u akuzua se shfrytëzon sasi më të madhe të ujit për prodhim të energjisë elektrike, sesa sasia që e ka të lejuar, duke e lënë lumin pa ujë në pjesën më të madhe të vitit.

Radio Evropa e Lirë

Shqiptarët shtohen, e Plazhi i Madh i Ulqinit mbetet sa ç’ka qenë! – Nga Kim Mehmeti

Nuk ka verë të mos vij në Ulqin, sepse atë e dua dhe ai është pjesë e biografisë sime. Por Plazhi i Madh i tij kurrë nuk më është dukur  me kaq pak pushues, pa lazdranin fëmijërore, si i plogësht dhe i lodhur nga vetvetja.

Ekspertë e ‘shkathtë’ menjëherë i tregojnë shkaqet e rënies së numrit të pushuesve: çmimet e larta! Ndërkohë Ulqini që ka det, thuajse me asgjë nuk është më i shtrenjtë se Prishtina që nuk ka as lum, se Tirana të cilën e qelb Lana dhe Shkupi të cilit Vardari i kalon në mes, thuajse vetëm sa për ta ndarë pjesën shqiptare të tij ku mezi merret frymë nga ajo maqedonase me përplot gjelbërim dhe ku mungojnë vetëm palmat.

Andaj, them në vetvete, mbase nuk janë në pyetje çmimet e larta, por rritja e numrit të shqiptarëve që duan të ushqehen me mish e peshq, por që kanë para vetëm sa për të paguar atë që hanë nëpër shtëpitë e veta: bukë, domate e djathë!.

Sidoqoftë edhe sivjet, si edhe shumë vite më parë , kam ndjenjën se nuk vij në Ulqin që të pushoj, por që të ‘lodhem’ duke e ndërmendur të shkuarën. Si për shembull, vitet e rinisë, kur për ne shqiptarët e Maqedonisë, Ulqini ishte shumë më i largët se sot, sepse duhej t’i biem rreth e rrotull Shqipërisë dhe ngaqë ishim të paraparë t’u shisnim akullore e petulla pushuesve gjerman, e jo të laheshim në det.

Disa nga ne edhe asokohe vinim në Ulqin në rolin e pushuesve. Por me ‘bukën tonë’ dhe me bujtinë të ‘rezervuar’ nën hijen e ndonjë pishe te Plazhi i Madh. E ku arrinim me makinën e famshme në formë veze, të quajtur ‘FIço’, që ishte shpikje italiane e prodhim jugosllav dhe që, nuk kishte mjaftueshëm vend as për grahësin e saj e le më për ne katër vetat që nuk ishim të sigurt nëse ajo do na çonte neve deri te Pazhi i Madh, apo ne atë deri te punëtoria e vogël e ndonjë automekaniku ulqinak.

Dhe kur arrinim atje nuk harronim t’i afroheshim Bunës, duke ëndërruar që një ditë të dalim matanë lumit, atje ku kishim mëmëdheun dhe ku do mund të pushonin ‘shqip’ e jo ‘serbisht’.  Por pa e ditur se përderisa nga kjo anë e lumit, pra përderisa te Plazhin i Madh i Ulqinit pushonin gjermanët, atje matanë, në plazhin e Velipojës, kullotnin gomarët.

Përndryshe edhe ne të rinjtë e asaj kohe, njësoj si këta të sotmit, fotografoheshim duke u hedhur në det. Dhe fotot e atëhershme bëheshin krejt ndryshe dhe ishin bardh e zi, por ne i shinim në ngjyra. Mbase pse në prapavijën e tyre shiheshin shpresat tona rinorë për një të ardhme të ndritur, e jo si në këto të sotmet të bëra me telefona celular, të cilat janë në ngjyra, por që rrezatojnë vetmi.

Më vonë, kur unë isha në moshën që kanë sot fëmijët e mi, e kur ata ishin sa fëmijët e tyre tani, Plazhi i Madh i Ulqinit thuajse mezi mund t’u bënte vend të gjithë atyre që donin të rreziten mbi zallin  e tij. Dhe asokohe mua më dhimbseshin shqiptarët e Maqedonisë që e ushqenin me akullore e petulla thuajse tërë  bregdetin jugosllav , por pa mundur ta shijojnë ujin e njelmët të detit.

Për dallim nga atëherë, sot më dhimbsen ulqinakët të cilët mbase edhe gabuan kur nisën të besonin se  nuk kanë nevojë më për shqiptarët e Maqedonisë, se ata vet do mund të bëjnë byrek të shijshëm si ai i tetovarëve dhe se akullorja bëhet nga uji i ngrirë e jo nga qumështi.

Përderisa shëtis bregut të detit, më bëhet se i dëgjoj thirrjet e largëta to shitësve të gazetave, në të cilat njësoj si sot, dominon lajmet për luftërat që kanë nisur qysh se botën e kanë populluar njerëzit, e që do përfundojnë kur të mos këtë njeri mbi tokë. Pra lajmëronin edhe për luftën në Palestinë ku qartë thuhej se Izraeli është okupator e palestinezët viktimë, edhe atë jo vetëm pse Titoja e Arafati ishin si vëllezër të një nëne,  por pse mediat e asaj kohe nuk redaktoheshin në një kryeqendër të botës.

Po pra, nuk ka verë të mos vij në Ulqin. Mbase jo gjithaq për të pushuar, por që të pushojnë nga unë familjarët e mi, të cilët, si i papunë që jam, për çdo ditë i bezdisa me përshkrimin e asaj që ishte dikur. Si dhe duke i lodhur me shpjegimet se numri i pushuesve bie çdokund, e jo vetëm në Ulqin. Dhe mbase jo shkaku i çmimeve të larta, por pse numri i banorëve të botës dhe ai i shqiptarëve rritet, por toka dhe Plazhi i Madh i Ulqinit janë aq saç ka qenë gjithmonë. Kështu që nuk kanë mjaftueshëm ushqim të lirë për t’i ushqyer të gjithë skamnorët e kësaj bote!

ARMIKU I BRËNDSHËM PËR T’U GODITUR- Nga ANGELO PANEBIANCO- Përktheu Eugjen Merlika

 

Demokracia nën stress. Qoftë sepse të kushtëzuar nga rregullat e garave zgjedhore qoftë sepse mendojnë se është e vështirë t’u a bëjnë të kuptueshme zgjedhësve, drejtuesit demokratë shmangin shpjegimin opinioneve publike që fati I demokracisë është në një pjesë të vogël në duart e tyre. Varet në masë të madhe nga përvijimi i fuqive ndërkombëtare. Mund të ndodhë, siç ka qënë n’Evropë që nga fundi I luftës së Dytë botërore deri sot, që ky përvijim ndihmonte qëndrueshmërinë dhe mirëqënien e demokracisë. Por mund të ndodhë e kundërta, ose që të fitojnë kushte ndërkombëtare të tilla që të dobësojnë, e në disa raste të përmbysin, duke i hapur rrugën tiranive në forma të hapura apo të maskuara. Rritja e “armikut të brëndshëm” (forcat kundër-sistem) mund të ndihmohen nga ndryshimet në barazpeshat ndërkombëtare. Ndryshime që ushqejnë rrethe veskeqe: qeverimi , më të shumtën rrezikohet, pakënaqësia e zgjedhësve rritet dhe fuqitë kundër-sistem fitojnë hapësirë e ndikim.

Siç ka ndodhur në vitet Njëzet/Tridhjetë, ajo britanike duket është demokracia evropiane që gëzon shëndetin më të mirë, edhe se ka marrë grushta mjaft të fuqishëm. Braxiti, duke përgënjeshtruar premtimet e atij që e deshi, e ka detyruar të gëlltisë shumë fruta të helmuar. E ardhmja e saj është bërë problematike nga përhapja e qëndrimeve kundër-perëndimore (si ata që ushqejnë cancel kulturën, sulmin themeleve të qytetërimit evropian) që ndikojnë në sektorë të qëndrueshëm të brezave të rinj dhe te të bijtë e imigrantëve jashtë-evropianë. Për çastin nuk ka krahasim ndërmjet shëndetit të demokracisë britanike e asaj të demokracive të ndryshme evropiano-kontinentale. Siç vërtetojnë votimet e fundit, ajo britanike vazhdon të funksionojë shumë mirë: pothuajse asnjëri, nga ato anë, nuk ve në dyshim vlefshmërinë e institucioneve të tij. Është e mundëshme që, edhe nëse konjuktura ndërkombëtare do të shkonte më keq, Britania e Madhe, si në vitet Njëzet e Tridhjetë, do t’ishte në gjëndje t’i qëndronte motit të keq.

Për të parën herë që kur De Gaulle i ndërtoi (me miratimin e Kushtetutës më 1958 dhe referendumit mbi zgjedhjen e drejtpërdrejtë të Presidentit më 1962), institucionet e Republikës së Pestë kanë dhënë përshtypjen se po lëkunden. Ndoshta nuk është kështu. Ndoshta kumari i Makronit (shpërndarja e Parlamentit), duke pasë ndaluar për çastin valën lepeniste, do të rezultojë, në pritmëri, lëvizja që ka shpëtuar një kohë Francën demokratike dhe institucionet ndërkombëtare. Tani është në aftësinë (e gjitha për t’u vërtetuar) e forcave politike parlamentare për të mbështetur, në muajt e vitet e ardhëshme qeveri disi të qëndrueshme, prej nga varet mundësia për të bllokuar krizën institucionale. Mbetet që formacionet kundër-sistem janë të fuqishme si asnjëherë. Partia lepeniste, e ndëshkuar nga turni i dytë, është absolutisht më e votuara nga francezët. Skajori i së majtës Melenchon ka një aftësi përfrikësuese të tillë me të cilën duhet të bëjnë llogaritë pjesa tjetër e së majtës dhe qëndrorët. Ndoshta Marine Le Pen do të thyhet përsëri në zgjedhjet presidenciale të vitit 2027. Ose ndoshta jo. Fati i saj, e së bashkuu me të ai i Francës (dhe i Evropës), do të ndikohen fuqimisht nga kushtet ndërkombëtare që do të zotërojnë n’atë çast.

Shumë, tepër shumë, do të varet nga zgjedhjet që do të bëjë Vendi që, nga lufta e Dytë botërore e mbrapa, ka qënë udhëheqës e mbrojtës i demokracive evropiane: Shtetet e Bashkuar. Një fitore eventuale e Donald Trumpit në Presidencialet e nëndorit do të përplasej si një ciklon mbi Evropën (e gjithë botën e tërë). Ndoshta duke mbajtur parasysh prirjet e tij autoritare, ai do të bënte të rrezikohej edhe vetë demokracia amerikane. Edhe se është një fakt që institucionet demokratike kanë n’atë Vend rrënjë më të qëndrueshme se n’Evropën kontinentale, ndoshta do të jenë në gjëndje t’i qëndrojnë edhe qezarizmit Trumpian. Por sigurisht Evropa do të ishte gjendur në kushte tejet të vështira. Imperializmi rus do të bëhej gjithënjë e më agresiv (do t’a hante Ukrainën e ndoshta jo vetëm atë) dhe kollonat e saj të pesta evropiane, “patriotët” – nga emri i grumbullimit evropian të hedhur nga Orbani – Marine le Pen në krye, do të shihnin të rritej fuqimisht hapësira e tyre e veprimit. Jo vetëm Franca por edhe Gjermania, Spanja e demokracitë e vogla do të pësonin pasojat.

Edhe Italia në të cilën janë përfaqësuar mirë “putinian-pacifistët” si në versionin e djathtë ashtu edhe në të majtin. Do të shkërmoqej ajo “bashkësi e sigurisë” që i ka sguruar qëndrueshmëri e paqë demokracive tona për gati tetëdhjetë vite. Zakonisht, argumenti standart përballë një skenari të tillë, është i vijueshmi: demokracive evropiane, për t’u mbrojtur, nuk i mbetet veçse të bashkojë forcat, të ndërtojë një Evropë që të mos i lërë vetëm Shteteve të Bashkuar detyrën t’a mbrojë, duke e kuptuar mbrojtjen: siguri por edhe mbrojtje të lirive të saj. Por ka një pyetje së cilës askush nuk di t’i përgjigjet: a mund të kenë fuqi t’a bëjnë këtë demokraci të dobëta e të ndara? Herë herë dobësia pjell paraliza ose shtyn të dobëtit (në rastin tonë, demokracitë e brishta evropiano-kontinentale) të kërkojnë , secili për hesap të tij, të bëjë për vete fuqitë autoritare që duken fitues e kërcnues. Do t’ishte pak a shumë sikur të përqafonin një kobër. Por herë herë, zotëron instikti i mbijetesës e të dobtit arrijnë të bëjnë front të përbashkët. Çmimi i lojës është i lartë: në pjatë është fati, përveç se i paqes, i demokracisë në Evropë.

“Corriere della Sera”, 10 korrik 2024 E përktheu Eugjen Merlika

Në 70-vjetorin e ish-kancelares Angela Merkel

Kur Angela Merkel, kancelarja e parë dhe deri tani e vetme e Gjermanisë, u zgjodh për herë të parë në këtë post, askush nuk besonte ajo do të drejtonte për 16 vjet me radhë fatet e vendit.. Merkel mbush tani 70 vjeç.

Nga Deutsche Welle

Kur Angela Merkel, kancelarja e parë dhe deri tani e vetme e Gjermanisë, u zgjodh për herë të parë në këtë post, askush nuk besonte ajo do të drejtonte për 16 vjet me radhë fatet e vendit.. Merkel mbush tani 70 vjeç.

Kur Angela Merkelu zgjodh në vitin 2005 si kancelarja e parë e Republikës Federale të Gjermanisë, nuk ishin të paktë zërat që dyshonin, nëse ajo e kishte vërtet vullnetin për postin e kancelares. Askush nuk besonte në atë kohë se pikërisht Merkel do të ishte për 16 vjet me radhë kancelare e Gjermanisë. Para saj këtë e kishin arritur vetëm dy kancelarë: Konrad Adenauer i CDU-së (në vitet 1949-1963) dhe Helmut Kohl po i CDU-së, (1982-1998).

Por Merkeli nuk u bë rastësisht e “ashtu si për të thënë” kancelare e Gjermanisë. Dëshirën e saj për pushtet, ajo e ka treguar që herët. Në mes të skandalit së donacioneve të Partisë Kristiandemokrate, CDU, ajo  e kritikoi hapur në një artikull gazete mentorin e saj politik, Helmut Kohlin. Pak kohë pas artikullit ajo u zgjodh kryetare e partisë CDU. Më parë ajo kishte mbledhur përvojë si ministre në kabinetin e Kohlit.

Merkeli dhe CDU-ja

Politika ka nevojë për pushtet. Këtë ajo e dinte mirë dhe prandaj ndryshoi edhe shumë elementë programatikë të partisë CDU duke e orientuar atë më afër qendrës së spektrit politik. Temat si shërbimi i detyruar ushtarak, energjia bërthamore dhe modeli i një familjeje klasike, që ishin dikur bërthama e bindjeve kristiandemokrate, Merkeli i ndryshoi. Në vitin 2011 ajo shpalli edhe heqjen dorë graduale të Gjermanisë nga energjia bërthamore.

Kritikët thonë se ajo e ka sfumuar profilin e partisë, e ka bërë CDU-në më shumë social-demokrate. Disa anëtarë të CDU-së madje krijuan një parti të re, “Alternativa për Gjermaninë”. Por tek të rinjtë kursi i Merkelit duket se gëzonte simpati.

Figurë simbol për Evropën

Instinkti i saj për pushtet, mjeshtëria e saj taktiko-strategjike dhe aftësia për t’u përshtatur, e bënë Merkelin edhe një nga politikanet më të rëndësishme të Europës dhe të Gjermanisë.

Si në samitet e G7-s apo në samitet e BE-së Merkeli ishte mbrojtëse e fortë e interesave gjermane në arenën ndërkombëtare. Gjatë krizës ekonomike dhe financiare të Europës Merkeli u kthye në një figurë simbolike të shpëtimit të euros.

Angela Merkel dhe refugjatët

Në tetor 2022 Komisariati i OKB-së për refugjatët UNHCR i dha ish-kancelares Angela Merkel çmimin e njohur Nansen për politikën e saj ndaj refugjatëve.

Për qëndrimin ndaj refugjatëve, hapjen e kufijve në vitet 2015 dhe 2016 dhe veçanërisht për sloganin e saj “Ne do t’ia dalim” Merkel u kritikua shumë në Gjermani.

Në kulmin e luftë së Sirisë Gjermania pranoi më shumë se 1,2 milionë refugjatë dhe azilkërkues.

Jetë në dy shtete gjermane

Merkel është lindur më 17 korrik 1954 në Hamburg, në ish-Gjermaninë Perëndimore. Merkel është me prejardhje gjermane dhe polake. Pas lindjes së saj i ati që ishte prift protestant u emërua në një kishë në landin e Brandenburgut, që asokohe ishte në ish-Gjermaninë Lindore.

Në kujtimet e saj me titull “Liria – Kujtime 1954 – 2021”, që do të botohet në nëntor, Merkel rrëfen për “jetën e saj në dy shtete gjermane – 35 vjet në ish-Gjermaninë Lindore dhe 35 vjet në Gjermaninë e ribashkuar.

Merkel është gruaja e parë dhe deri tani e vetmja që ka qenë kancelare e Gjermanisë. Megjithatë pas largimit të saj nga politika trashëgimia e Merkelit është përballur me kritika, veçanërisht për qasjen e saj ndaj Moskës si dhe varësisë së Gjermanisë ndaj gazit rus.


Send this to a friend