E nderuar Presidente e Republikës së Kosovës Znj. Vjosa Osmani-Sadriu,

dëgjova direkt prej jush lajmin që dhatë për shpërndarjen e Kuvendit të Kosovës,

kur populli i Kosovës ishte shprehur qartë me votën e tij mbi 51% duke i dhënë legjitimitet krijimit të institucioneve të shtetit.

Pra verdikti i Sovranit është i qartë.

Ai verdikt është kushtetutes, është suprem.

Ndërsa zgjedhja e presidentit kërkonte kuorumin, pra kërkonte pjesmarrjen e opozitës,

pasi maxhoranca i kishte 66 vota ta votonte presidentin!

Presidenti nuk u votua për mospërgjegjshmëri kushtetuese të opozitës.

Por po ndalem tek momenti kur ju dje shpallët amandamentet e miratuara nga Gjykata Kushtetuese në vitin 2011, ndërsa sot e justifikuat veprimin tuaj që nuk lidhet me të tashmen, pra nuk ishte në interesin tuaj.

Meqë ju po ju shqetëson interesi kombëtar i vendit, kur keni pesë vjet në postin e kreut të shtetit,

e përse u kujtuat dje, dhe mbëmë u pa se i gjithë spektri politik shqiptar përfshi pakicën jo serbe e mbështesnin votimin popullor, e nuk u kujtuat pesë vjet më parë, që opozita dje të mos kishte mundësi të shkelte legjitimitetin e votës së Sovranit me fuqinë e kuorumit!

Përse ju znj.Presidente ato amandamente që i shpallët dje, nuk i shpallët pesë vite më parë që opozita të mos kishte shans të vepronte me destruktivizmin e saj tashmë të ditur.

Pyetja tjetër, përse nuk kandiduat edhe ju,

ju thoni se e mbështesni Glauk Konjufcën, i cili nuk pati mundësi kuorumi,

po ju përse nuk e provuat, ju keni krijuar kontakte tashmë me PDK, keni marrë edhe mbështetjen e Edi Ramës.

Por nëse sot nuk keni shans të garoni me votim popullor për vendin e presidentes,

kjo është direkt për fajin tuaj dhe për mungesën e përgjegjshmërisë nga ana juaj.

Ju jap një këshillë, calm down, ju jeni në atë vend e zgjedhur nga kjo shumicë!

Pas dy grave të suksesshme (patriotike) qëndron një burrë që i zhgënjeu ato, zhgënjeu kombin që e zgjodhi atë.

Gra si Vjosa Osmani dhe Donika Gërvalla kanë një rol më të spikatur dhe me ndikim sesa Alben Kurti në politikën ndërkombëtare të Kosovës.

Përveç kësaj, fuqitë e mëdha (disa vende të NATO-s) nuk mund të thonë më se burrat (shoqëria patriarkale shqiptare) në Dardaninë pellazgo-ilire-arbërore-shqiptare diskriminojnë gratë; pavarësisht realitetit…

Vjosa dhe Donika janë specialiste të anglisht-gjermanishtes (nuk kanë nevojë për përkthyes për të komunikuar me udhëheqës-institucione-qeveri në vende të tjera;

dhe jo si Presidenti i Përgjithshëm antishqiptar i Atdheut (Shqipërisë) Bajram Begaj i cili kishte nevojë për një përkthyes shqipfolës në një komunikim me një shqiptar nga IRJM që fliste shqip shumë më mirë se pleshti-psikopati Bajram Begaj)…

O Albin, mos luaj me fatin e Dardanisë, ti po shkon drejt tradhtisë.

Lëri zonjat e mëdha Vjosa Osmani dhe Donika Gërvalla të qeta.

Ato po luftojnë për të mirën e shqiptarëve, dhe jo për asgjë tjetër.

Deri tani të kam mbrojtur (me shkrimet e mia), por tani jam i dëshpëruar për gabimet e qëllimshme që po bën (për karrierën tënde) dhe për të keqen e Kosovës (Dardanisë) shqiptare, kombit shqiptar.

***

Nga Aurel Dasareti, USA, ekspert i shkencave ushtarake-psikologjike

Through an interdisciplinary approach combining diplomatic history and classical international law, it argues that although the treaty constituted a formally valid legal act under nineteenth-century international practice, it produced profoundly destabilizing consequences for the territorial continuity of Albanian-inhabited regions and for the consolidation of Albanian national subjectivity.

Keywords: Eastern Question, classical international law, cession of territory, self-determination, League of Prizren.

I. The European Legal Order and the Eastern Question By the late nineteenth century, the European legal order was structured around the system of the “Concert of Europe,” consolidated by the Congress of Vienna (1815) and partially reaffirmed by the Treaty of Paris (1856). This system upheld the balance of power and the territorial integrity of the Ottoman Empire, yet it did not recognize the principle of nationality as a binding legal norm. Subjects of international law were exclusively sovereign states; stateless peoples such as the Albanians lacked international legal personality.[1] Consequently, decisions concerning territories inhabited by Albanians were taken without their participation or consent.

II. The Legal Nature of the Treaty of San Stefano The treaty was concluded between the Russian Empire and the Ottoman Empire as a bilateral agreement without multilateral consultation. It was legally valid inter partes, yet it entailed far-reaching territorial consequences.

Under classical international law:

• Territorial transfer (cessio territorii) entailed full transfer of sovereignty;

• The population of transferred territories passed under the jurisdiction of the acquiring state;

• No referendum or popular consultation was required.[2]

Although the principle pacta tertiis nec nocent nec prosunt was recognized doctrinally, it was often subordinated in practice to great-power politics within the framework of the Eastern Question.[3]

III. Territorial Fragmentation of Albanian-Inhabited Lands

The treaty provided for:

• The creation of a Greater Bulgaria under Russian influence;

• Territorial expansion of Kingdom of Serbia;

• The tripling of the territory of the Principality of Montenegro.

These provisions affected regions with substantial Albanian populations in Kosovo, Macedonia, and northern Albania.

The resulting fragmentation:

1. Disrupted ethno-geographical continuity;

2. Weakened traditional economic networks;

3. Created enduring grounds for interethnic conflict.

IV. Demographic and Civil Legal Consequences

The practical implementation of territorial transfers was accompanied by:

• Mass displacement of Albanians (muhajirs);

• Confiscation of property;

• Alteration of the legal status and nationality of the population.

Classical international law lacked comprehensive mechanisms for the protection of ethnic minorities.

Although the Congress of Berlin (1878) introduced certain guarantees for religious minorities, it did not establish a general regime for ethnic minority protection applicable to Albanians.[4]

Thus, Albanians in the transferred territories remained without effective international legal safeguards.

V. Crisis of Legitimacy and the Emergence of Albanian Political Subjectivity

The Treaty of San Stefano exposed the structural limitations of nineteenth-century international law for stateless peoples. In the absence of international legal remedies, Albanians responded through internal political organization.

The establishment of the League of Prizren (June 1878) marked a decisive turning point.

It represented:

• An attempt to unify Albanian-inhabited vilayets into a single autonomous administrative unit within the Ottoman Empire;

• A political articulation of collective territorial defense;

• An embryonic step toward statehood.

This transformation marked the shift from imperial subjecthood to nascent national political agency.

VI. Retrospective Analysis in Light of Modern International Law The principle of self-determination of peoples, clearly articulated after 1918 and codified in the UN Charter (1945), did not exist as positive law in 1878.[5]

Nevertheless, from a modern legal perspective:

• Territorial partition without popular consent contradicts the principle of self-determination;

• Forced displacement would today violate international humanitarian law;

• The absence of minority protections would be considered a serious normative deficiency.

Conclusion

The Treaty of San Stefano was formally valid under classical international law.

However, it had profound consequences for the Albanians:

• Territorial fragmentation;

• Demographic upheaval;

• Loss of property rights;

• Marginalization within the European diplomatic system.

Paradoxically, the treaty accelerated the consolidation of Albanian national consciousness and contributed to the emergence of a political project culminating in independence in 1912.

In this sense, the Treaty of San Stefano represents a foundational moment in the transformation of Albanians from objects of great-power diplomacy into subjects of international law.

Footnotes

[1] Emer de Vattel, The Law of Nations (1758); Henry Wheaton, Elements of International Law, 8th ed., 1866. [2] Lassa Oppenheim, International Law: A Treatise, Vol. I, 1905. [3] Ian Brownlie, Principles of Public International Law, 7th ed., 2008. [4] Barbara Jelavich, History of the Balkans, Vol. I–II, Cambridge University Press, 1983. [5] Antony Anghie, Imperialism, Sovereignty and the Making of International Law, Cambridge University Press, 2005.

The Land of Leka;03.03.2026

Nëpërmjet një qasjeje të ndërthurur midis historisë diplomatike dhe së drejtës ndërkombëtare klasike, argumentohet se traktati përfaqësonte një akt formal juridik sipas praktikës së kohës, por njëkohësisht prodhoi pasoja thellësisht destabilizuese për vazhdimësinë territoriale shqiptare dhe për procesin e konsolidimit të subjektivitetit kombëtar shqiptar.

Fjalë kyçe: Çështja Lindore, e drejta ndërkombëtare klasike, cession territorii, vetëvendosje, Lidhja e Prizrenit.

I. Konteksti juridik evropian dhe Çështja Lindore Në fund të shekullit XIX, rendi juridik evropian mbështetej mbi sistemin e “Koncertit të Fuqive të Mëdha”, të konsoliduar nga Kongresi i Vjenës (1815) dhe të rikonfirmuar pjesërisht nga Traktati i Parisit (1856). Ky sistem garantonte balancën e fuqive dhe integritetin territorial të Perandoria Osmane, por nuk njihte parimin e kombësisë si normë juridike detyruese. Subjekte të së drejtës ndërkombëtare ishin vetëm shtetet sovrane; popujt pa shtet, si shqiptarët, nuk gëzonin personalitet juridik ndërkombëtar.[1] Për rrjedhojë, vendimmarrja mbi territoret e banuara prej tyre zhvillohej pa pjesëmarrjen apo pëlqimin e tyre.

II. Natyra juridike e Traktatit të Shën-Stefanit Traktati u nënshkrua midis Perandoria Ruse dhe Perandoria Osmane si marrëveshje bilaterale pa konsultim shumëpalësh. Ai ishte juridikisht i vlefshëm inter partes, por kishte pasoja të gjera territoriale. Sipas doktrinës klasike të së drejtës ndërkombëtare:

• Transferimi i territorit (cessio territorii) sillte kalimin e plotë të sovranitetit;

• Popullsia e territorit të transferuar kalonte nën juridiksionin e shtetit të ri;

• Nuk kërkohej referendum apo konsultim popullor.[2]

Parimi pacta tertiis nec nocent nec prosunt njihej në teori, por në praktikë shpesh relativizohej në çështjet e Çështjes Lindore.[3]

III. Copëtimi territorial i hapësirës shqiptare

Dispozitat e traktatit parashikonin:

• Zgjerimin e një Bullgarie të Madhe nën ndikim rus;

• Zgjerimin territorial të Serbisë;

• Trefishimin e territorit të Mali i Zi.

Këto dispozita përfshinin krahina me popullsi të konsiderueshme shqiptare në Kosovë, Maqedoni dhe Shqipërinë veriore.

Fragmentimi territorial:

1. Ndërpreu vazhdimësinë etno-gjeografike shqiptare;

2. Dobësoi strukturat ekonomike tradicionale;

3. Krijoi premisa për tensione të qëndrueshme ndëretnike.

IV. Pasojat demografike dhe juridike civile

Zbatimi praktik i transferimeve territoriale u shoqërua me:

• Zhvendosje masive të shqiptarëve (muhaxhirë);

• Humbje pronash dhe konfiskime;

• Ndryshim të statusit juridik të popullsisë.

E drejta ndërkombëtare e kohës nuk njihte mekanizma për mbrojtjen kolektive të pakicave etnike.

Edhe pse Kongresi i Berlinit (1878) përfshiu disa klauzola për mbrojtjen e pakicave fetare, ato nuk krijuan një regjim të përgjithshëm për pakicat etnike shqiptare.[4] Si rrjedhojë, shqiptarët e territoreve të transferuara mbetën pa mbrojtje ndërkombëtare efektive.

V. Kriza e legjitimitetit dhe lindja e subjektivitetit politik shqiptar

Traktati i Shën-Stefanit nxori në pah kufijtë e rendit juridik evropian për popujt pa shtet. Në mungesë të mbrojtjes ndërkombëtare, shqiptarët reaguan përmes organizimit të brendshëm politik. Themelimi i Lidhja Shqiptare e Prizrenit (qershor 1878) përbën një moment kyç: një përpjekje për të artikuluar kërkesën për bashkimin e vilajeteve shqiptare në një njësi autonome brenda Perandorisë Osmane. Ky veprim shënoi kalimin:

• Nga një komunitet etnik nën sovranitet imperial;

• Në një lëvizje me aspiratë për subjektivitet politik.

VI. Analizë retrospektive në dritën e së drejtës moderne

Parimi i vetëvendosjes së popujve, i afirmuar pas vitit 1918 dhe i konsoliduar në Kartën e OKB-së (1945), nuk ekzistonte si normë pozitive në 1878.[5] Megjithatë, në analizë retrospektive:

• Copëtimi territorial pa konsultim popullor bie ndesh me standardet moderne të vetëvendosjes;

• Zhvendosjet e detyruara do të konsideroheshin sot shkelje të së drejtës ndërkombëtare humanitare;

• Mungesa e mbrojtjes së pakicave do të shihej si boshllëk i rëndë normativ.

Përfundim

Traktati i Shën-Stefanit ishte juridikisht i vlefshëm sipas praktikës së së drejtës ndërkombëtare klasike, por prodhoi pasoja të rënda për shqiptarët:

• Fragmentim territorial;

• Zhvendosje demografike;

• Humbje të të drejtave pronësore;

• Margjinalizim në sistemin diplomatik evropian.

Paradoksalisht, ky akt kontribuoi në përshpejtimin e konsolidimit të vetëdijes kombëtare shqiptare dhe në lindjen e një projekti politik që kulmoi me pavarësinë më 1912. Në këtë kuptim, Traktati i Shën-Stefanit përfaqëson një moment themelor në transformimin e shqiptarëve nga objekt i diplomacisë së Fuqive të Mëdha në subjekt të së drejtës ndërkombëtare.

Fusnota

[1] Emer de Vattel, The Law of Nations (1758); Henry Wheaton, Elements of International Law, 8th ed., 1866. [2] Lassa Oppenheim, International Law: A Treatise, Vol. I, 1905. [3] Ian Brownlie, Principles of Public International Law, 7th ed., 2008 (analizë retrospektive mbi pacta tertiis). [4] Barbara Jelavich, History of the Balkans, Vol. I–II, Cambridge University Press, 1983. [5] Antony Anghie, Imperialism, Sovereignty and the Making of International Law, Cambridge University Press, 2005.

Vendi i Lekës;03.03.2026

Albin tash kryje,

mos e hup besimin e atyne që të kanë votu edhe për Vjosa Osmanin dhe për Donika Gërvalla –

një trekëndësh që ka konfiguruar elitën e re politike të Kosovës,

me integritet, me duar të pastra dhe pa komplekse e skeletë në sirtarë prej së shkuarës së afërt,

që i bënte politikanët e Kosovës të shantazhonin e të ishin të shantazhueshëm të gatshëm me lënë peng tokat e Kosovës si nëpër kazino pokeri

ti e di mirë Albin se të kanë votu Rugovistët,

pra s’ke momentum për delir por për përgjegjshmëri maksimale

mos harro se Rugovistët të kanë votu si koalicion VV-Guxo-

ata që e bojkotuan LDK për zgjedhjet e gabuara të kësaj partie,

pra rezultatin e pate për trekëndëshin me të cilin keni qeverisë dhe keni shku në zgjedhjet e 28 dhjetorit.

Glauk Konjufckën e ke emëruar dhe nuk ka sens ta rikandidosh kur kandidaten e ke

pra rikandidoje Vjosa Osmanin.

Kryje Albin dhe jepi qetësi vedit, shtetit e Kosovës!

Se ata që të besun nuk ta kanë asnjë borxh!

Kosova nuk ka shans me shku në zgjedhje

sepse nëse shkon

ti i pari duhet mos me kandidu për kryeministër dhe ky veprim do të quhet bishtnim dhe Kosova nuk ta pranon!

Mos e zhgënje Kosovën Albin – mos na zhgënje as ne që të kemi mbështetë dhe

mos ua fërko barkun prej çmendjes prej gëzimit atyne që nuk i kanë lënë pa i thanë ku kanë mujtë të mijë të zezat për ty.

Kosova që të ka votu e të beku nuk ta fal dhe as ta ka borxh që t’ia mashtrosh besimin!

Kryje Albin!

Nuk je Zoti,

je kryeministër i Kosovës me votën e Zotit në tokë Sovranit të Kosovës

që e ka votuar Vjosa Osmanin!

Kryje Albin !

Më duket sikur Shqipëria ka “arritur” kulmin e krizave ciklike politiko-ekonomike të këtyre 35-viteve tranzicion, si pasojë e skandaleve, korrupcionit dhe polarizimit politik, duke rezultuar në një mungesë besueshmërie të thellë të shqiptarëve ndaj klasës politike të periudhës së tranzicionit të pafund.

Mungesa e besimit të shqiptarëve ndaj politikës aktuale nuk është thjesht pasojë e skandaleve të fundit apo e krizave ciklike. Ajo i ka rrënjët më të thella, në shekullin e kaluar. Një pjesë e kësaj krize lidhet me faktin se Shqipëria nuk u përball kurrë plotësisht me trashëgiminë e hidhur të krimeve të regjimit të Enver Hoxha. Për pothuaj 20-vjetë tani jam përpjekur që me dyzina shkrimesh modeste, herë pas here, të sjellë në vëmendjen e publikut, anë e mbanë trojeve shqiptare dhe në diasporë, rrezikun — e mos-distancimit zyrtar të Shqipërisë nga e kaluara komuniste — ndaj lirisë dhe demokracisë së vërtetë në vend, duke paralajmëruar se Demokracia nuk pret! Me ndihmën e (ai), po sjell, shkurtimisht, në vija të përgjithshme, një përmbledhje të mendimeve të mia modeste dhe paralajmërimet e hershme në lidhje me këtë çeshtje, përball krizës aktuale politike në vend.

Rënia e sistemit zyrtar komunist në Shqipëri, në vitin 1991 shënoi fundin formal të diktaturës, por jo fundin e kulturës së saj politike. Nuk pati një proces të mirëfilltë lustracioni. Nuk pati një gjykim të gjërë moral dhe institucional të së kaluarës. Dosjet u hapën pjesërisht dhe me vonesë. Për shumë vite, tranzicioni u fokusua më shumë në stabilitet politik, pjellë e një autoritarizmi individual qeverisë dhe jo në drejtësi historike dhe në të drejtat të njeriut, të lirisë e demokracisë. Me shembjen e Murit të Berlinit, 1989, shqiptarët besuan se edhe në Shqipëri do shembej kultura e pushtetit të pakontrolluar diktatorial komunist prej pothuaj një gjyësm shekulli. U premtua demokraci, treg i lirë, shtet ligjor. Parulla ishte, “E duam Shqipërinë si gjithë Evropa.”  Por tre dekada më pas, një pjesë e brezit të ri politik – të pakën ai që mendohet se nuk mban mbi supe përgjegjësinë direkte të krimeve të diktaturës komuniste – ndonëse nën rrethana të reja politike, duket se ka rënë në të njëjtin pus të errët: korrupsionin e thellë dhe kapjen e shtetit. Propozimi i fundit RAMA-VUÇIQ, botuar ditët e fundit në gazetën gjermane Frankfurter Allgemaine Zeitung, duket se varros përgjithmonë këtë ëndërrë të vjetër të shqiptarëve: Shqipërinë si gjithë Evropa.  E kam thenë vazhdimisht besimin tim se tranzicioni shqiptar nuk ishte as nuk është një shkëputje radikale nga e kaluara e ish-regjimit dhe as nga mentaliteti komunist, por ka provuar gjatë viteve se në të vërtetë, ishte një riciklim i asaj kulture të flliqt politike konfliktuale, por në forma të reja. Përfshir, mentalitetin e pushtetit komunist si pronë private që nuk u zhduk por thjesht ndërroi gjuhë dhe kostum.

Kjo krijoi një paradoks: ndryshoi sistemi, por jo plotësisht mentaliteti politik. Edhe nga klasa e re politike që e quan veten “jo komuniste”, pushteti vazhdoi të perceptohej si privilegj, jo si përgjegjësi e shërbim për qytetarët.  Besnikëria partiake, ashtu si në kohën e diktatorit komunist Enver Hoxha, vazhdoi të mbetej jo mbi meritën individuale, as mbi interesat dhe mirëqenjen ekonomike të shqiptarëve duke lënë pas dore dukshëm interesat e shënjta madhore afat-gjata kombëtare. Ndërkohë që transparenca publike, pjesë e pandarë e një shoqërie të lirë e demokratike është zëvendësuar nga kontrolli i informacionit nga entet mediatike të pushtetit në fuqi. Në këtë terren politik dhe atmosferë të dështuar të tranzicionit politik “post-komunist”, korrupsioni, në të gjitha nivelet e qeverisë, të shtetit dhe të shoqërisë, (“kap ç’a të kapësh”), në Shqipërinë “post-komuniste”, nuk është, në kuptimin e vërtetë të fjalës, një devijim nga e kaluara, jo. Por, ishte dhe mbetet një vazhdimësi e një kulture komuniste ku shteti shihet dhe përdoret si pronë e atyre që e zotërojnë, përkohësisht, ose për periudha më të gjata qeverisjeje. Si rrjedhim, shpesh herë në shkrimet e mia modeste gjatë viteve ia kam “lënë të dera”, fajin për  pothuaj të gjitha dështimet politike, ekonomike dhe shoqërore dhe krimet barbare,  regjimit të Enver Hoxhës. Megjithëkëtë, bazuar në përvojën politike të tranzicionit “post-komunist” të tre dekadave të fundit “pluralizëm” politik, ndoshta do të ishte e padrejtë dhe e pasaktë të fajësohej vetëm e kaluara komuniste për dështimet e politikës së sotme, po të merret parasysh niveli dhe përmasat e krizës aktuale politiko-ekonomike e shoqërore, në pëgjithsi.

Ndonëse kanë kaluar më shumë se tre dekada “pluralizëm”, brezi i ri politik — ai që u formua pas viteve ’90 — ka pasur kohën e nevojshme dhe mundësinë të ndërtojë institucione të forta dhe standarde të reja etike. Në shumë raste, kjo mundësi, jo vetëm, është shpërdoruar, për të mos thënë ka dështuar, krejtsisht dhe mizorisht, nga një klasë që tani mund të quhet e dështuar politikisht dhe ekonomikisht. Ndërkohë që mungesa e ndëshkueshmërisë ka krijuar bindjen e vazhueshme se politika aktuale është zonë imuniteti. Por për këtë gjëndje të krijuar, nuk është krejt faji as i politikës.  Shoqëria shqiptare, e lodhur nga tranzicioni i pafund dhe i pa shpresë, shpesh ka relativizuar korrupsionin duke justifikuar me fjalët se “të gjithë politikanët vjedhin”, “edhe ata të mëparshmit bënin njësoj”, e tjera. Kjo filozofi e barazimit të fajit është armiku më i madh i ndryshimit të pritur për aq shumë kohë nga shqiptarët e vuajtur, por që, fatkeqsisht, një ndryshimi të pritshëm, por që nuk po ndodh.

Sot, ndërsa reforma në drejtësi dhe veprimet e Strukturës së Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) duket se ka krijuar deri diku një klimë të re llogaridhënieje dhe ndëshkueshmërie. të pakën tani për tani, por mbetet përtu parë. Ndërkohë që përplasja mes kulturës së vjetër politike komuniste, përfshir drejtësinë dhe kërkesës për standarde moderne qeverisëse, është më e dukshme dhe më e egër se kurrë më parë. Kjo përplasje shpjegon tensionet, rezistencën, polarizimin ekstrem politik dhe mbi të gjitha largimin masiv të shqiptarëve thellësisht të shqetësuar për të ardhmen e vet dhe të familjeve të tyre në një vend të qeverisur nga klasë politike që për 35-vjet refupon me kryeneçsi t’i përshtatet rrethanave politike vendore, rajonale dhe botërore të shekullit XXI.

Mosbesimi dhe zhgënjimi i thellë qytetar nuk lind vetëm nga korrupsioni faktik ose nga polarizimi politik. Për më tepër, mos-besimi dhe zhgënjimi shumicës së shqiptarëve ndaj pushtetit të shfrenuar dhe të pa kontrolluar, ushqehet edhe nga mungesa e një narrative të qartë morale e kombëtare. Kur e kaluara relativizohet, zyrtarisht, patjetër që edhe e tashmja do të relativizohet. Kur krimet e djeshme të komunizmit nuk dënohen, ndërkohë që trajtohen me ambiguitet me qëllim që të hidhen në harresë, atëherë edhe shkeljet e sotme flagrante — përfshir korrupsionin zyrtar në të gjitha nivelet e shoqërisë — minimizohen me justifikimin se, “këto ndodhin kudo”, edhe në Amerikë.

Prandaj besoj se problemet e sotëme ndër shqiptarët janë, thelbësisht, jo vetëm politike, por edhe të një natyre morale të dështuar shoqërore. Sepse një shoqëri që nuk e ndan qartë vijën e kuqe midis autoritarizmit të pa kontrolluar dhe demokracisë, e gënjeshtres nga e vërteta, ajo shoqëri rrezikon ta mbajë atë vijë të paqartë në vazhdimsi, sidomos në praktikën e përditshme të pushtetit qendror e lokal, duke i dhënë një goditje të rëndë besueshmërisë së shumicës së shqiptarëve ndaj atyre që janë në krye të qeverisë e të shtetit, e nga të cilët populli pret ndershmëri, llogaridhënie dhe ndëshkueshmëri.

Prandaj, më duhet të them me keqardhje sa u përket ndryshimeve të fundit në qeverinë shqiptare, mos të pritet ndonjë ndryshim i madh, përsa i përket ndikimit të tyre në jetën e përditshme të shqiptarëve.  Sepse besimi ndaj qeverisë dhe ndaj politikës në përgjithsi, përfshir opozitën, nuk vendoset me ndryshime të herë-pas-hershme emrash të rinj as të vjetër. Pas 35-vjetësh të kësaj politike dështuese, shqiptarët kanë nevojë për një shkundje të fortë të kësaj kulture politike dhe shoqërore në Shqipërinë, “post-komuniste” si vend anëtar i NATO-s. me ambicje për antarësim të plotë edhe në Bashkimin Evropian, nëse zgjedhim t’i besojmë propagandës së kësaj klase politike ndër vite, pa asnjë prove a rezultati konkret deri më tani.  Sepse besimi i qytetarëve ndaj pushtetit, qoftë edhe ai shqiptar, kërkon standarde të qëndrueshme demokratike, me ndarje reale pushtetesh, me drejtësi të pavarur dhe me një kulturë ku dorëheqja dhe përgjegjësia, por edhe ndëshkueshmëria janë norma dhe jo përjashtime. Prandaj, pa një ndarje të qartë njëherë e mirë — jo vetëm një distancim politik, por edhe moral nga e kaluara komuniste, Shqipëria do ta ketë të vështirë të ndërtojë një të ardhme me institucione të besueshme me standard demokratike.  Sepse besimi, krydesisht, është produkt i kujtesës së ndershme, ndëshkueshmërisë dhe i përgjegjësisë së vazhdueshme të pushtetit në shërbim të qytetarve.

Për të përmbyllur — këtë përmbledhje të mendimeve të mia të shprehura  gjatë viteve në shkrimet e mia modeste mbi zhvillimet politike në Shqipëri — me një notë shprese se kurrë nuk është vonë për një shkundje të vërtetë politike duke u distancuar njëherë e mirë nga e kaluara, në përputhje me kërkesat e kohës të këtij brezi të shqiptarëve. Megjithë horizontin e errët politik, unë gjithnjë jam i besimit se çdo periudhë i qet njerzit e vet të nevojshëm për ndryshimet e duhura të një shoqërie. Besoj pra se edhe brezi i ri politik i shqiptarëve ka ende mundësi të zgjedhë një të ardhme më të mirë, më shpresëdhënse, për të gjithë shqiptarët, pa dallim: Që jetë një vazhdimësi e një tranzicioni të korruptuar e autoritar, apo themel i një republike funksionale, vërtetë të lirë e demokratike. Koha e justifikimeve ka mbaruar. Koha e përgjegjësisë së vërtetë morale dhe kombëtare, sapo ka filluar!

Roli i Serbisë në Ballkan dhe më gjerë ka një rëndësi strategjike që shpesh nënvlerësohet, veçanërisht në kuadër të penetrimit rus dhe ndikimit në rajone me konflikte të zgjatura. Serbia është bërë një hub për projeksion strategjik, operacione hibride dhe veprimtari destabilizuese, duke shërbyer si nyje lidhëse midis strukturave ruse, qendrave stërvitore, furnizimeve me armë dhe rrjeteve rajonale.

Në këtë kuadër, vendi ka treguar lidhje me:

• vatrat e luftërave në Lindjen e Mesme dhe Afrikën Veriore,¹

• Iranin si aktor rajonal strategjik,²

• furnizime me armë të prodhuara në Serbi dhe kanale logjistike që shtrihen jashtë Ballkanit,³

• rrjete radikale dhe individë me ndikim rajonal, përfshirë Ramzan Kadirov dhe Aleksandar Vulin.⁴

Kjo e vendos Serbinë si një nyje rajonale e veprimeve destabilizuese dhe ekstreme.

I. Strukturat kyçe të pranisë ruse dhe rrjetet rajonale 1. Ambasada ruse në Beograd Embassy of Russia in Belgrade është institucioni kryesor diplomatik rus dhe funksionon si një hub për operacione informacioni dhe rrjete ndikimi, duke përfshirë:

• monitorim politik dhe mbështetje për elitat pro-ruse,

• koordinim të aktiviteteve mediatike dhe soft power,

• krijim lidhjesh me organizata kulturore dhe fetare që fuqizojnë narrativat pro-ruse.⁵

Ambasada vepron si nyje për ndikim malinj dhe operacione hibride në Ballkan dhe më gjerë.

2. Bashkëpunimi në Ministrinë e Mbrojtjes dhe furnizimi me armë Zyra ruse në Ministrinë e Mbrojtjes së Serbisë dhe fabrikat lokale të armëve kanë ndërtuar një rrjet furnizimi me armë, duke lehtësuar shtrirjen e ndikimit rus dhe aktivitetet destabilizuese:

• prodhimi i armëve dhe municioneve serbe shpesh shkon drejt tregjeve rajonale dhe ndërkombëtare,

• kanale të koordinuara për eksport nën mbikëqyrje diplomatike,

• furnizime që mund të përdoren në Siri, Irak, Liban, Libi, Jemen dhe pjesërisht Afganistan.⁶ Ky rrjet përfaqëson një platformë për projeksion inteligjence dhe veprimtari destabilizuese.

3. Qendra Ruso-Serbe në Nish Russian-Serbian Humanitarian Center ofron:

• koordinim humanitar dhe emergjent, • trajnim për njësitë shpëtimore,

• bashkëpunim ndërkombëtar në siguri civile.⁷

Analiza strategjike e percepton gjithashtu si një hub operacionesh hibride, duke lehtësuar rrjetet rajonale dhe lidhjet me Lindjen e Mesme dhe Iranin, si pjesë e projeksionit malinj rus.

4. Qendrat stërvitore ruse në Serbi dhe Mal të Zi Qendrat stërvitore forcojnë kapacitetet për veprime ekstreme dhe destabilizuese:

• trajnime taktike dhe strategjike për njësitë ushtarake,

• integrim me rrjetet diplomatike, logjistike dhe humanitare,

• mundësi koordinimi për operacione hibride dhe projeksion strategjik.⁸

Këto qendra e vendosin Serbinë si nyje rajonale të veprimeve destabilizuese dhe projeksionit ekstrem.

II. Lidhjet rajonale dhe furnizimi me armë

1. Irani dhe bashkëpunimi rajonal Serbia ka treguar kontakte indirekte me Iranin përmes:

• marrëveshjeve teknike dhe tregtare,

• furnizimeve me armë dhe pajisje ushtarake,

• kanaleve diplomatike që fuqizojnë ndikimin rus dhe peshën strategjike të Serbisë.⁹

Këto lidhje krijojnë një rrjet të ndikimit malinj dhe veprimtarive destabilizuese.

2. Vatrat e luftërave në shtetet islamike Armët dhe pajisjet nga Serbia shpesh shkojnë në:

• Siri, Irak, Liban, Libi, Jemen dhe Afganistan,

• duke fuqizuar rrjete që kryejnë veprimtari destabilizuese dhe projeksion ekstrem, pa u lidhur direkt me terrorizëm.¹⁰

III. Integrimi i rrjeteve radikale: Kadirov dhe Vulin

• Grupet radikale islamike në rajon kanë kontakte të mundshme me rrjete pro-ruse, që mund të përdoren për veprime destabilizuese dhe ekstreme,¹¹ •

Ramzan Kadirov ka ndikim të njohur mbi komunitetet dhe njësitë ushtarake që mund të përdoren në rajon,¹²

• Aleksandar Vulin, përmes strukturave institucionale, mund të lehtësojë koordinimin e veprimeve ose kalimin e kapaciteteve ushtarake në funksion të projeksionit destabilizuese.¹³

Kombinimi i këtyre elementëve e bën Serbinë një nyje rajonale për veprime ekstremiste dhe destabilizuese, të integruar me rrjetet ruse dhe qendrat stërvitore.

IV. Përfundim

1. Serbia është qendër e veprimtarisë destabilizuese ndërkombëtare.

2. Serbia përfaqëson një nyje të rëndësishme të ndikimit rus, një hub për operacione hibride, dhe një platformë për projeksion politik, inteligjence dhe veprimtari destabilizuese.

3. Furnizimet me armë, qendrat stërvitore, lidhjet rajonale me Lindjen e Mesme dhe Iranin, dhe rrjetet radikale të mundshme me Kadirovin dhe Vulin e bëjnë Serbinë një aktor të rëndësishëm në veprime destabilizuese dhe projeksion ekstrem, pa u lidhur drejtpërdrejt me terrorizëm.

4. Serbia është shembull i penetrimit institucional dhe balancimit shumëvektorial, ku ndikimi rus dhe partnerët rajonalë janë të dukshëm dhe institucionalizuar, duke përdorur soft power, rrjete logistike dhe projeksion ushtarak dhe diplomatik.

Fusnota

1. Analiza e lidhjeve të Serbisë me grupet dhe vendet e konfliktit në Lindjen e Mesme dhe Afrikën Veriore. 2. Raportet e marrëdhënieve diplomatike dhe ekonomike midis Serbisë dhe Iranit, duke përfshirë furnizime strategjike. 3. Tregues të rrjeteve logjistike për eksportin e armëve dhe pajisjeve ushtarake serbe. 4. Referenca për rrjetet radikale dhe influencën e Aleksandar Vulin dhe Ramzan Kadirov në Ballkan. 5. Studime mbi rolin e ambasadës ruse në Beograd si qendër influencimi dhe operacione informacioni. 6. Raporte të ekspertëve mbi eksportin e armëve serbe drejt rajoneve me konflikt të zgjatur. 7. Analiza e funksionit humanitar dhe strategjik të Qendrës Ruso-Serbe në Nish. 8. Dokumente dhe raportime mbi qendrat stërvitore ruse në Serbi dhe Mal të Zi dhe ndikimin e tyre rajonal. 9. Marrëveshjet diplomatike dhe tregtare midis Serbisë dhe Iranit që mundësojnë furnizime me armë dhe pajisje. 10. Studime mbi rrugët e furnizimit të armëve serbe drejt shteteve me konflikt dhe ndikimin rajonal. 11. Analiza e kontakteve të mundshme midis grupeve radikale islamike dhe rrjeteve pro-ruse në Ballkan. 12. Lidhjet dhe ndikimi i Ramzan Kadirov në Ballkan përmes komuniteteve dhe njësive ushtarake. 13. Roli i Aleksandar Vulin në koordinimin dhe lehtësimin e veprimeve destabilizuese në kuadër të Ministrisë së Mbrojtjes.

Vendi i Lekës;01.03.2026

Më të mirët janë gjithmonë më të mirët. Shembull: Vjosa Osmani, presidente.

Kosovo Urgently Convenes the Security Council in the Context of Global Tensions and Regional Risks At the request of Prime Minister Albin Kurti, an extraordinary meeting of the Kosovo Security Council was held to analyze recent developments in the Middle East following the U.S.-led military operation “Epic Fury” against Iranian targets.

However, beyond the global dimension of the crisis, discussions also focused on potential implications for security in the Balkans, particularly in light of sensitive geopolitical circumstances and ongoing attempts at destabilization in the region.

International Dimension: Escalation and Global Polarization

• The U.S. operation against Iranian targets is seen as part of an effort to curb destabilizing capacities in the Middle East.

• Potential escalation increases the risk of further global polarization, with different state and non-state actors potentially exploiting the situation for strategic purposes.

• In this context, Kosovo reaffirmed its Euro-Atlantic orientation and support for strategic allies, considering global stability as directly linked to national security.

Risks for the Balkans: Russian Influence and Destabilizing Narratives The Security Council also discussed:

• The increase in propaganda and disinformation in the region.

• Efforts by external actors to provoke inter-ethnic tensions.

• Instrumentalization of international crises for political destabilization. In particular, concern was highlighted regarding Russia’s continued influence in the Balkans through political, media, and security mechanisms, as well as efforts to steer the region away from its Euro-Atlantic orientation.

Kosovo, as one of the clearest pro-Western states, is often targeted by hybrid campaigns aiming to:

• Discredit institutions.

• Create insecurity and panic.

• Deepen political and ethnic divisions.

Extremism and Nationalist Rhetoric in Serbia Another important element of the analysis was the political climate in Serbia, where nationalist rhetoric and tolerance of parallel structures or extremist-leaning groups are considered potential destabilizing factors for the region. Recent developments in northern Kosovo and prior security incidents show that tensions can be activated quickly in the context of international crises. Any global escalation can be exploited as an opportunity to test institutional stability and the response of international partners in the Balkans.

Measures Taken by Kosovo Institutions Kosovo institutions have informed that:

• Vigilance and inter-institutional coordination have been increased.

• Regional and international developments are being closely monitored.

• Continuous communication exists with strategic partners, particularly the U.S. and Euro-Atlantic allies.

• Security structures are on alert for any possible scenario. At the same time, Kosovo has expressed solidarity with the people of Iran and their aspirations for freedom and fundamental rights, clearly distinguishing between regimes and citizens.

Call for Calm and Resistance to Disinformation

At the conclusion of the meeting, citizens were urged to:

• Remain calm and trust national institutions.

• Rely solely on official and verified media sources.

• Avoid falling victim to disinformation campaigns, which often intensify during crises. Kosovo emphasized that it remains a reliable partner in the Euro-Atlantic community and will continue to contribute to peace, security, and stability, fully aware that its own stability is closely tied to global developments and regional dynamics.

Historical Context of Security Architecture (1999–2008)

Post-War Period and International Presence (1999) After NATO intervention in 1999¹ and the withdrawal of Serbian forces, Kosovo was placed under temporary UNMIK administration², while security was guaranteed by KFOR³.

This period established the foundation of today’s security architecture:

• International military presence

• International civilian oversight

• Gradual development of local security institutions Independence and Serbian Opposition (2008) Kosovo’s declaration of independence in 2008⁴ was followed by intense tensions in the north. Serbia refused to recognize the new state and supported parallel structures in Serb-majority municipalities. During this phase, EULEX⁵ also consolidated its mission, mandated to uphold the rule of law, investigate organized crime, and support the judicial system.

Cycle of Repeated Tensions (2011–2022)

• Northern Kosovo characterized by barricades and obstruction of free movement⁶.

• Resistance to the extension of state authority.

• This pattern marked the beginning of continuous pressure on constitutional order.

Intensification after Russian Aggression in Ukraine (2022)

Following Russia’s invasion of Ukraine⁷, the Western Balkans became a potential space for indirect destabilization. Anti-Western narratives, disinformation campaigns, and nationalist rhetoric intensified, particularly in the context of Kosovo-Serbia relations.

Risk Escalation (2023–2024) Attacks on Kosovo Police

• Armed attacks against police officials⁸.

• Death of a police sergeant in the line of duty.

• Use of heavy weaponry and organized logistics.

This incident was classified as a terrorist act and indicated a high level of paramilitary organization.

Attacks on KFOR and International Missions

• Dozens of KFOR soldiers injured⁹.

• Explosive attacks reported against EULEX patrols¹⁰.

• UNMIK personnel faced incidents and operational obstacles¹¹.

These attacks target the security architecture established since 1999.

Attacks on Journalists and Property

• Physical attacks against journalists and damage to equipment¹².

• Arson of municipal buildings and destruction of official vehicles.

• Damage to private property and local businesses.

Such actions have psychological and economic effects, aiming to weaken state authority.

Attacks on Ethnic Albanian Citizens and Indigenous Property – Colonization and Historical Context

• Physical attacks on ethnic Albanian citizens, particularly in northern Kosovo¹². • Arson, destruction, and vandalism of homes and farms.

• Colonization of strategic areas with Serbs previously involved in war crimes in Slovenia, Croatia, and Bosnia¹³.

• Psychological effects and disruption of normal community life.

• Destabilizing intent: ethnic tension, institutional weakening, demographic change.

Serbian Military Positioning and Pressure Strategy

Serbia has in some instances amassed troops and heavy equipment near the Kosovo border¹⁴ to:

• Increase combat readiness

• Send political pressure signals

• Test international community reactions

These movements are interpreted as a “controlled pressure” strategy, maintaining high tension without open conflict.

Hybrid Warfare Dimension

• Mass disinformation and media propaganda

• Exploitation of global crises

• Activation of extremist groups on the ground

This model aligns with hybrid warfare practices used by Russia in other regions.

Strategic Perspective for Kosovo Kosovo faces three main pillars of risk:

1. Symbolic military pressure from Serbia

2. Armed and extremist group activity in the north

3. Russian geopolitical influence and hybrid warfare

However, there are also three pillars of stability:

• Continuous KFOR presence

• Strong partnership with the U.S. and Euro-Atlantic allies

• Gradual consolidation of Kosovo security institutions Strategic Conclusion

Amid global polarization, Kosovo remains a sensitive geopolitical point in the Balkans.

Post-war history shows that tensions are cyclical and interlinked with global developments.

Stability requires:

• Constant vigilance

• Strong coordination with allies

• Strengthening resilience against hybrid warfare

Kosovo today faces not isolated incidents but a long-term strategic challenge requiring careful management, institutional determination, and continuous international support.

Footnotes

1. NATO air campaign against FRY, March–June 1999. 2. Establishment of UNMIK under UNSC Resolution 1244 (June 10, 1999). 3. KFOR deployment, June 1999. 4. Kosovo declaration of independence, February 17, 2008. 5. EULEX deployment, 2008. 6. Northern barricade crises (2011 onwards). 7. Russian invasion of Ukraine, February 2022. 8. Armed attack in northern Kosovo, September 2023. 9. KFOR personnel injuries during clashes, May 2023. 10. EULEX incidents (2022–2023). 11. UNMIK incidents during tensions. 12. Attacks on journalists, citizens, and property reports. 13. Colonization of northern areas by Serbs involved in war crimes in Slovenia, Croatia, and Bosnia. 14. Serbian troop buildup near the border (2022–2023).

The Land of Leka;01.03.2026

 Kosova Thërret Urgjent Këshillin e Sigurisë në Kontekstin e Tensioneve Globale dhe Rreziqeve Rajonale

Me kërkesë të Kryeministrit Albin Kurti, është mbajtur një mbledhje e jashtëzakonshme e Këshillit të Sigurisë së Kosovës për të analizuar zhvillimet e fundit në Lindjen e Mesme pas operacionit ushtarak të udhëhequr nga SHBA-të “Epic Fury” kundër objektivave iraniane. Megjithatë, përtej dimensionit global të krizës, diskutimi u fokusua gjithashtu tek implikimet e mundshme për sigurinë në Ballkan, sidomos duke pasur parasysh rrethanat e ndjeshme gjeopolitike dhe përpjekjet e vazhdueshme për destabilizim në rajon.

Dimensioni Ndërkombëtar: Përshkallëzimi dhe Polarizimi Global •

Operacioni amerikan kundër objektivave iraniane shihet si pjesë e një përpjekjeje për të kufizuar kapacitetet destabilizuese në Lindjen e Mesme.

• Përshkallëzimi i mundshëm rrit rrezikun e polarizimit global, ku aktorë të ndryshëm shtetërorë dhe jo-shtetërorë mund të shfrytëzojnë situatën për qëllime strategjike.

• Në këtë kontekst, Kosova rikonfirmoi orientimin e saj euro-atlantik dhe mbështetjen për aleatët strategjikë, duke konsideruar stabilitetin global si të lidhur direkt me sigurinë kombëtare.

Rreziqet për Ballkanin: Ndikimi Rus dhe Narrativa Destabilizuese

Këshilli i Sigurisë diskutoi gjithashtu:

• Rritjen e propagandës dhe dezinformatave në rajon.

• Përpjekjet e aktorëve të jashtëm për të nxitur tensione ndëretnike.

• Instrumentalizimin e krizave ndërkombëtare për destabilizim politik. Veçanërisht, u theksua shqetësimi për ndikimin e vazhdueshëm të Rusisë në Ballkan përmes mekanizmave politikë, mediatikë dhe të sigurisë, si dhe përpjekjet për të larguar rajonin nga orientimi i tij euro-atlantik. Kosova, si një nga shtetet më pro-perëndimore, shpesh është objekt i fushatave hibride që synojnë: • Diskreditimin e institucioneve. • Krijimin e pasigurisë dhe panikut.

• Thellimin e ndarjeve politike dhe etnike.

Ekstremizmi dhe Retorika Nacionaliste në Serbi Një element tjetër i rëndësishëm i analizës ishte klima politike në Serbi, ku retorika nacionaliste dhe toleranca ndaj strukturave paralele ose grupeve me tendenca ekstremiste konsiderohen faktorë potencialë destabilizues për rajonin. Zhvillimet e fundit në veri të Kosovës dhe incidentet e mëparshme të sigurisë tregojnë se tensionet mund të aktivizohen shpejt në kontekstin e krizave ndërkombëtare. Çdo përshkallëzim global mund të shfrytëzohet si mundësi për të testuar stabilitetin institucional dhe reagimin e partnerëve ndërkombëtarë në Ballkan. Masat e Marrë nga Institucionet e Kosovës Institucionet e Kosovës kanë informuar se:

• Vigilenca dhe koordinimi ndër-institucional janë rritur.

• Zhvillimet rajonale dhe ndërkombëtare po monitorohen me kujdes.

• Ekziston komunikim i vazhdueshëm me partnerët strategjikë, veçanërisht SHBA-të dhe aleatët euro-atlantikë.

• Strukturat e sigurisë janë në gatishmëri për çdo skenar të mundshëm. Në të njëjtën kohë, Kosova ka shprehur solidaritet me popullin iranian dhe aspiratat e tyre për liri dhe të drejta themelore, duke bërë dallimin e qartë midis regjimeve dhe qytetarëve. Thirrje për Qetësi dhe Rezistencë ndaj Dezinformatave Në përfundim të mbledhjes, qytetarët u ftuan të:

• Qëndrojnë të qetë dhe të besojnë në institucionet kombëtare.

• Mbështeten vetëm tek burimet zyrtare dhe të verifikuara të medias.

• Mos bien pre e fushatave dezinformuese, të cilat shpesh intensifikohen gjatë krizave. Kosova theksoi se mbetet një partner i besueshëm në komunitetin euro-atlantik dhe do të vazhdojë të kontribuojë në paqe, siguri dhe stabilitet, duke qenë plotësisht e vetëdijshme se stabiliteti i saj lidhet ngushtë me zhvillimet globale dhe dinamikat rajonale.

Konteksti Historik i Arkitekturës së Sigurisë (1999–2008) Periudha Pasluftës dhe Prania Ndërkombëtare (1999)

Pas ndërhyrjes së NATO-s në 1999¹ dhe tërheqjes së forcave serbe, Kosova u vendos nën administrimin e përkohshëm të UNMIK², ndërsa siguria u garantua nga KFOR³. Kjo periudhë vendosi bazat e arkitekturës së sotme të sigurisë:

• Prani ushtarake ndërkombëtare

• Mbikëqyrje civile ndërkombëtare

• Zhvillim gradual i institucioneve lokale të sigurisë Pavarësia dhe Kundërshtimi Serb (2008) Deklarata e pavarësisë së Kosovës në 2008⁴ pasuar nga tensionet e forta në veri. Serbia refuzoi njohjen e shtetit të ri dhe mbështeti strukturat paralele në komunat me shumicë serbe. Gjatë kësaj faze, EULEX⁵ gjithashtu konsolidoi misionin e tij, me mandat për të ruajtur sundimin e ligjit, hetuar krimin e organizuar dhe mbështetur sistemin gjyqësor. Cikli i Tensioneve të Përsëritura (2011–2022)

• Veriu i Kosovës i karakterizuar nga barrikada dhe pengesë në lëvizjen e lirë⁶.

• Rezistencë ndaj zgjerimit të autoritetit të shtetit.

• Ky model shënoi fillimin e presionit të vazhdueshëm mbi rendin kushtetues.

Përshkallëzimi

Pas Sulmit Rus në Ukrainë (2022) Pas pushtimit rus të Ukrainës⁷, Ballkani Perëndimor u bë një hapësirë e mundshme për destabilizim të drejtpërdrejtë. Narrativa anti-perëndimore, fushatat e dezinformatave dhe retorika nacionaliste intensifikuan, veçanërisht në kontekstin e marrëdhënieve Kosovë-Serbi.

Përshkallëzimi i Rrezikut (2023–2024)

Sulmet ndaj Policisë së Kosovës

• Sulme të armatosura ndaj zyrtarëve të policisë⁸.

• Vrasja e një rreshteri policor në detyrë.

• Përdorim i armëve të rënda dhe logjistikë e organizuar. Ky incident u klasifikua si akt terrorist dhe tregoi nivel të lartë të organizimit paramilitar. Sulmet ndaj KFOR dhe Misioneve Ndërkombëtare

• Dëmtim i dhjetëra ushtarëve të KFOR⁹.

• Sulme me eksploziv ndaj patrullave të EULEX¹⁰.

• Personeli i UNMIK përballoi incidente dhe pengesa operative¹¹. Këto sulme synojnë arkitekturën e sigurisë të vendosur që nga viti 1999. Sulmet ndaj Gazetarëve dhe Pronës

• Sulme fizike ndaj gazetarëve dhe dëmtim i pajisjeve¹².

• Djegie e ndërtesave komunale dhe shkatërrim i automjeteve zyrtare.

• Dëmtim i pronës private dhe bizneseve lokale. Veprime të tilla kanë efekte psikologjike dhe ekonomike, duke synuar dobësimin e autoritetit të shtetit.

Sulmet ndaj Qytetarëve Shqiptarë dhe Pronave Autoktone – Kolonizimi dhe Konteksti Historik

• Sulme fizike ndaj qytetarëve shqiptarë, veçanërisht në veri të Kosovës¹².

• Djegie, shkatërrim dhe vandalizim i banesave dhe fermave.

• Kolonizimi i zonave strategjike me serb të përfshirë më parë në krime lufte në Slloveni, Kroaci dhe Bosnjë¹³.

• Efekte psikologjike dhe pengesë për jetën normale të komunitetit. • Qëllim destabilizues: tension etnik, dobësim i institucioneve dhe ndryshim demografik.

Pozicionimi Ushtarak dhe Strategjia e Presionit e Serbisë Serbia ka grumbulluar në disa raste trupa dhe mjete të rënda pranë kufirit të Kosovës¹⁴ për:

• Rritjen e gatishmërisë luftarake

• Dërgimin e sinjaleve të presionit politik

• Testimin e reagimeve të komunitetit ndërkombëtar

Këto lëvizje interpretohen si një strategji “presioni të kontrolluar”, duke mbajtur tension të lartë pa konflikt të hapur.

Dimensioni i Luftës Hibride

• Dezinformim masiv dhe propagandë mediatike

• Shfrytëzimi i krizave globale

• Aktivizim i grupeve ekstremiste në terren Ky model përputhet me praktikat e luftës hibride të përdorura nga Rusia në rajone të tjera.

Perspektiva Strategjike për Kosovën Kosova përballet me tre shtylla kryesore të rrezikut:

1. Presion simbolik ushtarak nga Serbia

2. Aktivitet i armatosur dhe i grupeve ekstremiste në veri

3. Ndikimi gjeopolitik rus dhe lufta hibride

Megjithatë, ekzistojnë edhe tre shtylla të stabilitetit:

• Prania e vazhdueshme e KFOR-it

• Partneritet i fortë me SHBA-të dhe aleatët euro-atlantikë

• Konsolidim gradual i institucioneve të sigurisë së Kosovës

Përfundim Strategjik

Në mes të polarizimit global, Kosova mbetet një pikë e ndjeshme gjeopolitike në Ballkan. Historia pasluftës tregon se tensionet janë ciklike dhe të lidhura me zhvillimet globale.

Stabiliteti kërkon:

• Vigilencë të vazhdueshme

• Koordinim të fortë me aleatët

• Forcim të reziliencës ndaj luftës hibride Kosova sot përballet jo me incidente të izoluara, por me një sfidë strategjike afatgjatë që kërkon menaxhim të kujdesshëm, vendosmëri institucionale dhe mbështetje të vazhdueshme ndërkombëtare.

Fusnota

1. Fushata ajrore e NATO-s kundër FRJ, Mars–Qershor 1999. 2. Krijimi i UNMIK sipas Rezolutës 1244 të KS të OKB-së (10 Qershor 1999). 3. Vendosja e KFOR-it, Qershor 1999. 4. Deklarata e pavarësisë së Kosovës, 17 Shkurt 2008. 5. Vendosja e EULEX-it, 2008. 6. Krizat e barrikadave në veri (2011 e tutje). 7. Pushtimi rus i Ukrainës, Shkurt 2022. 8. Sulm i armatosur në veri të Kosovës, Shtator 2023. 9. Dëmtime të personelit të KFOR gjatë përleshjeve, Maj 2023. 10. Incidentet e EULEX-it (2022–2023). 11. Incidentet e UNMIK gjatë tensioneve. 12. Sulmet ndaj gazetarëve, qytetarëve dhe pronave. 13. Kolonizimi i zonave veriore nga serb të përfshirë në krime lufte në Slloveni, Kroaci dhe Bosnjë. 14. Grumbullimi i trupave serbe pranë kufirit (2022–2023).

Vendi i Lekës;01.03.2026