VOAL

VOAL

Analisti Skënder Zogaj: Kryekriminelët në radhët e PDK-së, por edhe në partitë tjera politike përfshirë edhe LDK-në

October 1, 2016
blank

Komentet

blank

Sulmet në Bruksel, 10 veta në gjyq

Pjesërisht ata janë të njëjtët që tashmë janë dënuar për masakrat e vitit 2015 në Paris. Ata do të duhet të përgjigjen për vdekjen e 32 personave (340 të tjerë u plagosën)

 

VOAL- Pas pak orësh do të marrë jetë gjyqi për sulmet e 22 marsit 2016 në aeroport dhe metronë e Brukselit, ku mbetën të vrarë 32 persona (përveç tre sulmuesve) dhe 340 të plagosur.

Dhjetë të pandehur në gjyq, pjesërisht të njëjtët të dënuar tashmë për sulmet e Parisit të nëntorit 2015 në Bataclan dhe vende të tjera. Megjithatë, gjyqi mund të hedhë dritë mbi disa aspekte ende të paqarta të atyre muajve të tmerrshëm.

Seanca e parë teknikisht ishte më 12 shtator, kur të pandehurit dhe mbrojtësit e tyre protestuan kundër kutive që pengonin komunikimin konfidencial me avokatët. Si rezultat, 10 garazhet individuale, të cilat kushtojnë 250 mijë franga, u shndërruan në një garazh të vetëm kolektiv, me çmimin e 230 mijë të tjerave.

Më pas ishte emërimi i jurive popullorë, maksimumin e mundshëm: 12 plus 24 zëvendësues, për një proces që premton të jetë i gjatë (të paktën gjashtë muaj) dhe i paparashikueshëm.

Tani procesi mund të hyjë në thelb, me leximin e aktakuzës, 468 faqe, në dhomën e bunkerit të krijuar brenda selisë së vjetër të NATO-s, në atë që deri në vitin 2018 ishte salla e mbledhjeve të këshillit të Atlantikut.

Është gjyqi më mbresëlënës në historinë e vendit, madje më i lartë se gjyqi i Dutroux, i cili u mbajt në Arlon – në Luksemburgun belg – nëntëmbëdhjetë vjet më parë dhe në të cilin ishin katër të pandehur. Vetëm garantimi i sigurisë nuk është një detyrë e lehtë dhe në fakt seancat dëgjimore ndoshta do të pezullohen gjatë samiteve ndërkombëtare: sepse ka një maksimum që mund të bëjë policia belge.

Nëse protagonistët kryesorë – Salah Abdelslam dhe Mohamed Abrini – do të dënoheshin me burgim të përjetshëm në Paris, megjithatë gjyqi mund t’u përgjigjej pyetjeve shumë më tepër sesa fajit të tyre: roli i luajtur nga të tjerët në organizimin e qelisë dhe në prodhimin e armëve që nuk janë gjetur kurrë. përsëri, rrugët e radikalizimit në burg (një temë që është ende në mënyrë dramatike aktuale në Belgjikë), por edhe gabimet e policisë dhe inteligjencës në vëzhgim dhe në interpretimin e shenjave paraprake të sulmeve.

Nga dhjetë të pandehurit, nëntë janë në gjyq. Në mungesë gjykohet vetëm Osama Attar, i lindur në vitin 1984 në Laken të Belgjikës, nga një familje marokene dhe konsiderohet si një nga organizatorët kryesorë të sulmeve. Shefi i inteligjencës së ISIS-it, ai ndoshta u vra më 17 nëntor 2017 në një sulm ajror perëndimor në Siri, por prova e pakundërshtueshme e vdekjes së tij nuk u gjet kurrë. rsi-eb

blank

Financial Times: Zelensky është “Njeriu i Vitit”

Gazeta vlerësoi “shfaqjen e jashtëzakonshme të lidershipit” të ish-aktorit, duke e quajtur atë një Churchill të ditëve moderne. Kufiri i çmimit për naftën ruse është vendosur

 

VOAL- Gazeta britanike Financial Times e ka emëruar presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky “Njeriu i Vitit” 2022: vetë FT e raporton këtë në edicionin e saj online të hënën. Gazeta ia atribuoi vendimin “shfaqjes së jashtëzakonshme të lidershipit dhe guximit” të kreut të shtetit të Kievit, duke e quajtur atë “një Churchill për epokën e mediave sociale”.

Në një intervistë për revistën, lideri ukrainas deklaroi se ishte “më shumë i përgjegjshëm se sa i guximshëm… Unë i urrej njerëzit zhgënjyes”. Dhe pastaj: “Unë thjesht dua të kap një krap në lumin Dnipro”. Për Financial Times, Zelensky “mishëron qëndrueshmërinë e popullit të tij dhe është bërë një flamurtar i demokracisë liberale”.

Ndërkohë, të hënën ka pasur një sulm të rëndë nga ushtria e Moskës kundër Kryvyi Rih, vetë vendlindja e Presidentit Zelensky, që ndodhet në jug të vendit. Këtë e ka bërë të ditur në Telegram shefi i administratës ushtarake Oleksandr Vilkul. “Kryvyi Rih. Disa shpërthime të fuqishme tronditën qytetin. Mos filmoni dhe mos postoni asgjë në rrjetet sociale”, ka shkruar Vilkul pa specifikuar nëse ka të lënduar apo viktima. Bombat dhe raketat ruse goditën gjithashtu Kostiantynivka në rajonin e Donetsk, si dhe Zaporizhya dhe disa vende të tjera të Ukrainës.

Në frontin e kundërt, gjithashtu të hënën një dron kamikaz goditi pistën e bazës ajrore ruse të Engels-1, në rajonin e Saratovit, rreth 600 km nga kufiri me Ukrainën, duke dëmtuar dy bombardues strategjikë TU-95, të përdorur shpesh për të bombarduar civilë. objektivat në Ukrainë: raporton Ukrainska Pravda, duke shtuar se të paktën dy ushtarë u plagosën dhe u shtruan në spital.

Sulmi me dron në bazën ajrore Engels-1 në rajonin e Saratovit pason shpërthimin e një cisterne karburanti të hënën në një aeroport ushtarak pranë qytetit Ryazan, në juglindje të Moskës, i cili rezultoi në tre të vdekur dhe të paktën pesë të plagosur.

“Tavani i çmimit” për naftën ruse është në fuqi

I miratuar nga BE, vendet e G7 dhe Australia, kufiri i çmimit të naftës ruse, i cili hyri në fuqi sot, të hënën, synon të kufizojë të ardhurat e Kremlinit, por në të njëjtën kohë të lejojë që ai të vazhdojë të furnizojë tregun global. Aktivizimi i një “tapi të çmimit” përkon me hyrjen në fuqi të një embargoje të BE-së ndaj naftës ruse në det – disa muaj pas vendimit të ngjashëm të zbatuar tashmë nga Shtetet e Bashkuara dhe Kanadaja.

Megjithatë, Rusia është eksportuesi i dytë më i madh në botë i naftës së papërpunuar dhe, pa këtë kufi të vendosur politikisht, Moska do ta kishte të lehtë të gjente blerës të rinj me çmime më të larta të tregut. Prandaj, mekanizmi i miratuar parashikon që nafta ruse mund të vazhdojë të shpërndahet, por vetëm nëse shitet me një çmim të barabartë ose më pak se 60 dollarë për fuçi. Dhe përtej këtij kufiri, kompanitë me bazë në vendet e BE-së, G7 dhe Australisë do të ndalohen të ofrojnë shërbime që lejojnë aktivitete detare që lidhen me naftën bruto të Moskës (tregti, transport, sigurime, pronarë anijesh, etj.).

Perëndimi ka miratuar, me 60 dollarë, një nivel çmimi shumë më të lartë se kostoja aktuale e prodhimit të naftës në Rusi, në mënyrë që Moska të ketë një nxitje për të vazhduar pompimin e naftës së papërpunuar – pasi kjo do të vazhdojë t’i sigurojë asaj të ardhura, edhe nëse kjo e fundit do të jetë kufizuar nga çmimi “i kufizuar”.

“Rusia duhet të ruajë interesin për të shitur naftën e saj,” përndryshe ajo mund të reduktojë furnizimet botërore dhe të rrisë çmimet, shpjegoi një zyrtar evropian, i cili nuk beson kërcënimet e Kremlinit për të ndaluar dërgesat në vendet që miratojnë kufirin maksimal në naftën e saj të papërpunuar. Sipas mendimit të tij, Rusia do të shqetësohet për ruajtjen e gjendjes optimale të infrastrukturës së saj të naftës, e cila do të dëmtohej në rast të ndalimit të prodhimit, dhe për ruajtjen e besimit të klientëve të saj kryesorë të naftës, ndër të cilët dallohen Kina dhe India.rsi-eb

blank

Noel Malcolm, i zhgënjyer nga Perëndimi: Nuk kanë një strategji për Kosovën

Për pak muaj, 18 shkurtin e 2023-shit, Kosova shënon 15 vjet nga shpallja e Pavarësisë. Serbia, jo vetëm nuk e ka njohur ende si shtet, por përtej disa marrëveshjeve të firmosura e pak të zbatuara, e gjithë përpjekja e saj është përqendruar se si të mos ketë një marrëveshje finale, si të zhbëjë njohjet e Kosovës dhe se si të pengojë anëtarësimin e saj në organizmat ndërkombëtarë.

Sir Noel Malcolm, një prej studiuesve më të zëshëm të historisë së Ballkanit, autor i librit ‘Kosova, një histori e shkurtër’, e sheh në faj Perëndimin për këtë situatë ku ndodhet sot Kosova.

“Ajo që do thosha është se që nga 1998-a, trajtimi i Kosovës nga palë të jashtme, ka qenë kryesisht zhgënjyes. Sigurisht ka pasur dukshëm momente të mira: çlirimi i Kosovës nga forcat e NATO-s, mbështetja finale për shpalljen e Pavarësisë në2008-ën, diçka ekstremisht e rëndësishme asokohe. Por në aspekte të tjera ishte zhgënjyese që Perëndimi asnjëherë nuk qe i koordinuar në një strategji për Kosovën”.

Me shpalljen e pavarësisë, Malcolm shënon një mungesë edhe në sjelljen e vendeve të rajonit tonë.

“Një shembull i vogël, por që nuk është dhe aq i vogël. Duhej që të gjitha vendet e rajonit të dilnin në një deklaratë të përbashkët, ku të thuhej: ne e mirëpresim këtë zhvillim dhe ky është një hap i vërtetë dhe jo kërcënim për stabilitetin në rajon, përkundrazi e shkuara ishte e tillë. Kjo deklaratë e përbashkët e vendeve të rajonit do të kishte pasur ndikim të madh në opinionin botëror. Ata nuk e bënë këtë dhe lanë palë të tjera si Rusia që ta konsideronin çështjen e Kosovës si një manipulim të vendeve të Perëndimit për interesat e tyre”.

Historia që nga miratimi i planit Ahtisari dhe deri sot, tregon sipas zotit Malcolm, se Serbia asnjëherë nuk është vënë në presion të barabartë me Kosovën, kur flitet për arritje dhe zbatim marrëveshjesh.

“Planin Ahtisari vendosën që ta zbatojnë në mënyrë selektive. Ai plan kishte një aneks në të cilin thuhej se dosjet me çështje të trashëgimisë kulturore në arkivat e Beogradit do duhej të ktheheshin në Prishtinë. A kanë bërë ata ndonjëherë një përpjekje që kjo të ndodhë? Aspak. Ajo thjesht ka rënë ose përfshirë në çështjet ku të dy vendet duhet të arrijnë kompromis. Por në fakt kur thonë që të dy palët duhet të arrijnë kompromis, përshtypja ime është që ushtrojnë dyfish presion mbi Kosovën se sa mbi Serbinë. Në kuadër të planit Ahtisari, Kosova ka bërë shumë lëshime sa u përket të drejtave të serbëve që jetojnë në territorin e saj dhe ndaj Prishtinës vazhdojnë të kërkojnë lëshime, duke e lejuar Beogradin që të bëjë dhe më shumë kërkesa”.

Por nëse i japim të drejtë shprehjes që çdo e keqe e ka një të mirë, Malcolm shpreson që ky të jetë rasti i mësimeve nga lufta në Ukrainë.

“Nëse ka një ngushëllim… një ngushëllim të vogël nga lufta e tmerrshme në Ukrainë, është që Perëndimi të jetë zgjuar; të jetë në alert tashmë ndaj strategjisë ruse në Ballkan. Shpresoj në rikthimin e vëmendjes së amerikanëve në Kosovë, një vëmendje e larguar pas 2008-ës. Po shpresoj që vendet perëndimore të jenë më të përqendruara në rajon”.

Sir Noel Malcolm është gazetar, historian, akademik filozof dhe analist politik në Angli. Si gazetar spikati në pasqyrimin e me realizëm të situatës në ish-Jugosllavi, aty ku ndodhën dhe konfliktet e përgjakshme në Bosnjë dhe Kosovë. ‘Kosova – një histori e shkurtër’ është libri që ‘New York Times’ e quajti si udhëzuesin më të mirë për hapat që duhen marrë ndaj një katastrofë fatale. Përveç këtij libri dhe tre agjentëve perandorakë, Malcolm ka shkruar edhe studimin mbi historinë e shqiptarëve, rebelët, besimtarët, të mbijetuarit./A2CNN

blank

“Fëmijëve të mi u them të ikin nga ky vend, por unë do rri”, Presidenti i “Hysenbelliu Group”: Me një njeri si Rama ky vend nuk mund të shkojë përpara

Pas hedhjes në erë me 70 kg tritol të “Prestige Resort”, Presidenti “Hysenbelliu Group”, Irfan Hysenbelliu, ka dhënë për herë të parë një prononcim për këtë akt, të cilin e quajti hakmarrje mediatike dhe personale ndaj tij nga kryeministri Edi Rama.

Ai u shpreh ndër të tjera se fëmijët e tij i shkolloi në Londër, por i ktheu në Shqipëri për një shembull investimi në vendin e tyre.

Por pas aktit të sotëm ai tha se ky sulm nuk e demoralizon dhe se do të ringrihet sërish, por nga ana tjetër ai tha se tashmë u thotë atyre që të largohen dhe të investojnë në SHBA apo në Londër, ndërsa vetë ai do të qëndrojë këtu.

“Unë do vazhdoj këtu, fëmijët e mi erdhën këtu dhe kanë marrë një vendim që ata duan të investojnë bashkë me mua, por unë u them të ikin nga ky vend dhe të investojnë në vende të tjera. Me një njeri të tillë nuk mund të shkojë vendi para”, u shpreh Hysenbelliu.bw

blank

Shqetësimi për çmimin e energjisë, rritet blerja e batanijeve, ndryshohen prizat dhe elektroshtëpiaket

Temperatura në ulje, qëndrimi i ngrohtë dhe konsumi i energjisë në shtëpi po bëhet një sfidë e madhe për shumë njerëz. Rritja e kostos së energjisë dhe inflacionit në grupe kryesore si ushqimi e karburanti është kryefjala e ditëve të shqiptarëve, të cilët po rreken të gjejnë zgjidhje të situatës, “pa thyer bankën”. A po ndryshon konsumi nga tetori 2022?

Kriza e kostos së jetesës ka goditur rëndë konsumatorët në vendin tonë në vitin 2022. Fatura mesatare vjetore e ushqimeve parashikohet të rritet më shumë, çmimet e benzinës dhe karburantit të naftës kanë arritur nivelet më të larta. Megjithatë, në muajt e fundit mbizotërojnë diskutimet e rritjes së çmimit të faturave të energjisë.

Në fakt, energjia po gërvisht vetëm sipërfaqen e krizës së kostos së jetesës. Por si kanë reaguar konsumatorët në Shqipëri ndaj krizës së kostos së jetesës?

Si përgjigje, buxhetet e familjeve po ndryshojnë, me nevojat bazë si energjia, transporti dhe ushqimi që zënë një pjesë më të madhe.

Paratë e vendosura për kursime dhe shpenzimet e luksit janë shkurtuar në mënyrë drastike – një prirje e cila pritet të vazhdojë. Konsumatorët po blejnë sasi më të vogla, ose po shtyjnë blerjet. Shumica po u drejtohen zbritjeve ose markave më të përballueshme.

Nga vëzhgimet në treg vihet re se shqiptarët kanë përshtatur sjelljen në të gjitha fushat e shpenzimeve që nga fillimi i vitit 2022, kryesisht kur bëhet fjalë për energjinë, ushqimin dhe udhëtimet, por edhe aktivitetet sociale dhe, madje, edhe kujdesin shëndetësor.

Ndërsa familjet me të ardhura më të ulëta janë goditur më së shumti dhe po ndryshojnë sjelljen në një numër më të lartë se popullsia mesatare, duhet theksuar se edhe në mesin e konsumatorëve me të ardhura mbi mesataren, shumë prej tyre po ndryshojnë sjelljen.

blank
Burimi: INSTAT

Konsumi në shtëpi

Këtë vjeshtë kanë nisur të ndryshojnë zakonet e konsumit në fushën e shpenzimeve për shtëpinë dhe energjinë.

Për shembull, shumë qytetarë deklarojnë se do të shmangin sa të munden ngrohjen për të kursyer energji, ose do të fikin apo do të shmangin pajisje si ekspresi i kafesë, thekësen e bukës, mikrovalën, për të kursyer energjinë elektrike.

Sipas tyre, ndryshimi i lajmërimeve për vendosjen apo jo të fashës së energjisë, nxit më tepër nevojën për kursim, në rast se diçka tjetër ndryshon rrugës.

Në një vëzhgim në disa karburante në kryeqytet (“Kastrati” pranë kompleksit “Deliorgji”, karburanti “Braka” në Selitë dhe “Eida” në TEG) vihet re rritje e kërkesës për gaz. Subjektet thonë se qytetarët kryesisht kërkojnë mjete alternative për gatim.

Përfaqësues të “Aladini Shop” shprehen se është rritur kërkesa për priza ekonomike, të cilat u vendosen burimeve ekzistuese në shtëpitë e qytetarëve dhe reduktojnë deri në 50% energjinë elektrike.

Kërkesat, sipas tyre, mendohet të jenë më të larta, duke marrë në konsideratë se po afrohen festat e fundvitit dhe familjarët vënë dritat në pemën e Krishtlindjes.

Nga “GjejeVetë” thonë se një produkt i cili ka tejkaluar pritshmëritë ka qenë një pajisje dushi, e cila zëvendëson dushet ekzistuese dhe që ngroh-ftoh ujin në kohë të shpejtë dhe me një reduktim të energjisë së konsumuar deri në 50%. Duke marrë në konsideratë që produkti kushton 2990 lekë, kushton më pak se zëvendësimi i bolierit.

Nga “Globe”, dyqan shitjesh me pakicë elektroshtëpiake, deklarohet se kërkesat e qytetarëve për zëvendësim të elektroshtëpiakeve kanë qenë të larta. Sipas tyre, nisën që në muajt e verës. “Ne ofrojmë mundësinë e sjelljes së elektroshtëpiakeve ekzistuese, vlerësimit të tyre dhe blerjen e një pajisje elektroshtëpiake të re, me shtimin e një vlere relativisht të ulët.

Kjo gjë ka pasur interes, kryesisht në zëvendësime sobash, kondicionerësh dhe bolierësh me eficiencë energjie A+++. Duke marrë parasysh rritjen e çmimeve, është pozitive”, – shprehen përfaqësuese shitjesh pranë “Globe”.

Nga “Comodita Home” dhe “Ozdilek”, si dhe në një vëzhgim në Tregun Çam, deklarohet rritje e kërkesave për batanije.

Dikur ka pasur interes për batanijet elektrike, por këtë vit, sipas tyre, s’ka pasur kërkesa për të tillë, për shkak të çmimeve që mund të ndryshonin në konsumin e energjisë. Të pyetur a ka pasur rritje çmimi ky produkt, na informojnë se çmimet e artikujve shtëpiakë janë në nivelet e një viti më parë, me ndryshime të vogla në produktet e importit.

Nga “Mobileri Europa” deklarojnë se ka pasur rritje të kërkesave për të ndryshuar dritaret e shtëpive, sidomos në pallate apo shtëpi private që janë ndërtime përpara vitit 2000. Sipas tyre, çmimet e dritareve plastike kanë qenë në një nivel prej 160-200 eurosh për dritare dhe eficienca e tyre, krahasuar me dritare duralumini, është e lartë.

Përfaqësues të kompanisë “Roefix” shprehen se kanë pasur kërkesa të larta për shërbime termoizolimi. Sipas tyre, kryesisht të brendshme në pallate, sepse marrja e lejeve për shërbime të jashtme është më e komplikuar. Ndërsa në shtëpitë private, kërkohen më shumë të jashtme.

Kjo metodë, sipas tyre, kursen energjinë në maksimum dhe gjithashtu rrit vlerën e pronës, në rast se pronarët duan ta shesin në një të ardhme të afërt.

Si po ndryshon konsumi

Për shembull, shumë qytetarë deklarojnë se do të shmangin sa të munden ngrohjen për të kursyer energji, ose do të fikin apo do të shmangin pajisje si ekspresi i kafesë, thekësen e bukës, mikrovalën, për të kursyer energjinë elektrike. Sipas tyre, ndryshimi i lajmërimeve për vendosjen apo jo të fashës së energjisë, nxit më tepër nevojën për kursim, në rast se diçka tjetër ndryshon rrugës.

Ushqimet

Duke vëzhguar çmimet më të larta, konsumatorët vazhdojnë të reduktojnë produktet jothelbësore. Privimet kanë prekur të gjithë familjen, duke shkurtuar disa shpenzime, ushqime dhe pije, blerje dhe shpenzime shtëpiake. Edhe shpenzimet e supermarketeve janë shkurtuar.

Të pyetur për “Monitor”, qytetarë të ndryshëm në rrugët e Tiranës deklarojnë kanë filluar të blejnë marka me çmime më të ulëta në supermarkete dhe të reduktojmë ushqimet jothelbësore. “Jemi drejtuar te makaronat, orizi më i lirë.

Mish marrim në thertore, kryesisht të grirë. Qumështi, bulmetet, janë shtrenjtuar, i marrim kur i kemi të domosdoshme. Ndonjëherë s’kemi më para për fruta, pasi blejmë perimet që duhen patjetër”, – thotë një zonjë rreth të 60-ave, në dalje të një supermarketi në kryeqytet.

Një në pesë persona të pyetur në dalje të disa supermarketeve të lagjeve “21 Dhjetori” dhe Rruga e Kavajës, pohojnë se po blejnë më pak peshk ose mish.

blank
Ankesa e buxhetit të familjes, INSTAT

Udhëtimet

Agjenci të ndryshme udhëtimi shprehen se ka ndryshuar sjellja e të interesuarve për udhëtime. Duke marrë shkas nga afrimi i festave të Nëntorit, kanë pasur interes të lartë në vendet e rajonit, në oferta kryesisht 3-4 ditore.

Nga “Ilirida Travel” pohohet se në resorte malore në Mal të Zi, Maqedoninë e Veriut apo Kosovë, çmimet kanë qenë thuajse të një niveli me vitin e shkuar dhe qytetarët mendojnë se, ofertat 3-ditore me transport, ushqim e lehtësi të tjera janë tejet në favorshme, edhe se sa qëndrimi në shtëpi për të njëjtën periudhë ditësh pushimi.

Agjenci të tjera deklarojnë se qytetarët po shmangin përdorimin e makinës së tyre, për shkak të rritjes së çmimit të karburantit.

Një e treta e paketave kërkohet me transport sa i përket rajonit. Gjithashtu kanë qenë të leverdishme dhe të kërkuara, kryesisht për qytetet italiane fluturime të lira nëpërmjet linjave ajrore ekonomike.

blank

Burimi: INSTAT

Arsyet

Ka shumë arsye pse faturat e energjisë elektrike janë më të larta këto ditë. Ne jemi ende duke u marrë me çështje të zinxhirit të furnizimit nga pandemia që vazhdon, konflikti gjeopolitik po ndikon në çmimet e energjisë dhe ngjarjet ekstreme të motit po bëhen më të shpeshta.

Të gjitha kanë efekt në faturën e energjisë, qoftë me rritje të konsumit apo çmim të rritur. Për shembull, me më shumë njerëz që rifillojnë udhëtimet e kohës së lirë dhe bizneset kthehen në funksionimin normal, kërkesa për energji është rritur. Ashtu si shumë sektorë, kompanitë e energjisë po luftojnë për të gjetur materiale dhe fuqi punëtore të nevojshme për të përmbushur kërkesën, prandaj, rrisin çmimet.

Por ka një arsye tjetër, shpesh të papritur për fatura më të larta elektrike: tarifa më të larta për atë konsumin shtesë. Me llojet e ndryshme të sendeve shtëpiake, sa më shumë të blini, aq më shumë kurseni për njësi – prandaj, kjo është logjika e blerjeve me shumicë.

Por energjia elektrike është ndryshe. Një tjetër arsye pse fatura juaj e energjisë elektrike mund të jetë e lartë është se po shpenzoni shumë energji. Sipas “Connect4Climate”, rreth 35% e konsumit të energjisë së banesave shpërdorohet.

Barometri

Barometri vjetor i përballueshmërisë së Eurokonsumatorëve, i publikuar në fillim të këtij viti, tregoi tashmë pesimizëm të madh dhe perspektivë të zymtë për financat e konsumatorit, pasi inflacioni në rritje, kriza e vazhdueshme e Covid-19 dhe çmimet e energjisë filluan të godasin vendin.

Që atëherë, efektet shkatërruese të luftës në Ukrainë kanë shtuar edhe më shumë presion mbi çmimet. Euroconsumers ka publikuar rezultatet e një tjetër sondazhi në shkallë të gjerë, të kryer në vendet e pesë organizatave anëtare të tij (Belgjikë, Portugali, Itali, Spanjë dhe Brazil), që tregon se si konsumatorët po përshtaten me këtë realitet (të ri).

Ai zbuloi se shumica e të anketuarve tashmë kanë ndryshuar ndjeshëm sjelljen e tyre – kryesisht në fushat e energjisë, ushqimit dhe lëvizshmërisë. Dhe e ardhmja nuk duket e ndritur, pasi një numër shqetësues i të anketuarve treguan se nuk u ka mbetur asnjë marzh apo kursim për t’u marrë me rritjen e çmimeve në të ardhmen.

Duke vëzhguar çmimet më të larta, konsumatorët vazhdojnë të reduktojnë produktet jothelbësore. Privimet kanë prekur të gjithë familjen, duke shkurtuar disa shpenzime, ushqime dhe pije, blerje dhe shpenzime shtëpiake. Edhe shpenzimet e supermarketeve janë shkurtuar.

blank

Monitor

j.l./ dita

blank

Tragjike: Ndërron jetë gjatë ndeshjes Erion Kajtazi, futbollist 17-vjeçar i klubit “Trepça ‘89”

RFE/RL

Një futbollist 17-vjeçar i klubit kosovar “Trepça ’89” ka ndërruar jetë gjatë një ndeshje futbolli, bëri të ditur Federata dhe klubi nga Mitrovica.

Kryetari i Federatës së Futbollit të Kosovës, Agim Ademi, tha se futbollisti, Erion Kajtazi, ishte pjesë edhe e ekipeve të grupmoshave të Kombëtares së Kosovës.

“Erioni ndërroi jetë në fushën e gjelbër, aty ku filloi ta jetësonte ëndrrën e tij për t’u bërë një futbollist i madh, me të cilin do të krenohej jo vetëm familja, por edhe i gjithë kombi”, shkroi Ademi në llogarinë e tij në rrjetin social Facebook.

Ndërkaq, klubi “Trepça ’89” thanë se nuk do të harrojnë futbollistin, që kishte nisur karrierën në këtë ekip.

“Ne planifikuam që në një të ardhme të afërt të realizojmë transferimin tënd në Evropë”, thuhet në postimin e këtij klubi.

Futbollisti Kajtazi vdiq gjatë një ndeshjeje futbollistike që po zhvillohej në Prizren dhe, sipas mediave lokale, dyshohet se ka pësuar sulm në zemër.

blank

blank

Presidentja Osmani ftohet nga Michel që ta përfaqësojë Kosovën në Samitin BE-Ballkan Perëndimor

Përfaqësuesi i Zyrës së BE-se në Prishtinë, Tomas Szunyog, është pritur sot në presidencë nga e para e shtetit, Vjosa Osmani ku edhe kanë diskutuar lidhur me Samitin e ardhshëm BE-Ballkan Perëndimor që do të mbahet në Tiranë më 6 dhjetor.

Lajmin e ka bërë të ditur Zyra për Media e Presidencës, duke thënë se në takim u vlerësua fakti që për herë të parë, ky Samit do të mbahet pikërisht në Ballkanin Perëndimor, “duke konfirmuar gatishmërinë e vendeve të BE-së për një angazhim më të madh drejt bashkëpunimit dhe partneritetit me vendet e rajonit”.

Osmani dhe shefi i zyrës së BE-së kaën diskutuar gjithashtu edhe për deklaratën, e cila pritet të miratohet nga pjesëmarrësit në Samit.
Gjatë këtij takimi, Szunyuog ia ka dorëzuar Osmanit edhe kopjen fizike të ftesës nga Presidenti i Këshillit Evropian, Charles Michel.

“Me këtë rast, Ambasadori Szunyog dorëzoi kopjen fizike të ftesës nga Presidenti i Këshillit Evropian, Charles Michel për Presidenten Osmani, e cila do ta përfaqësoj Kosovën në Samitin BE – Ballkani Perëndimor”, thuhet në komunikatë./Express/

blank

Steinmeier në Shqipëri: Procesi i Berlinit, rruga drejt BE-së

Jetmira Delia-Kaci

Presidenti i Gjermanisë, Frank-Walter Steinmeier, tha se Procesi i Berlinit është rruga që përshpejton integrimin e Ballkanit Perëndimor në Bashkimin Evropian.

Ai i bëri këto komente në Tiranë, ku të enjten qëndroi për vizitë zyrtare.

Në fjalimin e tij para deputetëve të Kuvendit të Shqipërisë, Steinmeier tha se është e rëndësishme që të nisë bashkëpunimi rajonal, dhe se për këtë shërbejnë edhe marrëveshjet që u nënshkruan më 3 nëntor në Berlin.

“Këto marrëveshje duhet të zbatohen nga pikëpamja konkrete në gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor, që të mundësohet lëvizja e lirë e njerëzve dhe mallrave, të njihen diplomat dhe kualifikimet e tjera. Kjo sjell përmirësim të situatës ekonomike në këtë rajon dhe afrim me BE-në”, tha ai.

 

Marrëveshjet për njohjen reciproke të letërnjoftimeve, diplomave universitare dhe kualifikimeve profesionale, u nënshkruan nga krerët e gjashtë vendeve të Ballkanit Perëndimor, më 3 nëntor, në samitin në kuadër të Procesit të Berlinit. Serbia, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut, Bosnje dhe Hercegovina, Shqipëria dhe Kosova u pajtuan paraprakisht për marrëveshjet, në tetor, pas disa javësh negociatash të udhëhequra nga Gjermania.

Pas mesazheve që përcolli presidenti gjerman, kryeministri shqiptar, Edi Rama, u pyet nga gazetarët në lidhje me vazhdimin e nismës tjetër rajonale, e njohur si Ballkani i Hapur.

Ai tha se qëndrimi i tij për këtë nismë nuk ndryshon, dhe se “ata që kanë qenë kundër saj kanë arsye të ndryshojnë qëndrimin e tyre”.

Rama tha se përmendi tri arsye pse është pro kësaj nisme.

“Së pari Ballkani i Hapur ka miratimin e 60 për qind të shqiptarëve; së dyti është në përputhje me frymën e BE-së; dhe së treti në Procesin e Berlini të ri-startuar kemi firmosur po ato marrëveshje që firmosëm më herët në Ballkanin e Hapur”, tha ai.

Nisma Ballkani i Hapur është vazhdimësi e Mini-Shengenit ballkanik dhe u prezantua në Novi Sad të Serbisë më 10 tetor të vitit 2019, nga liderët e Serbisë, Maqedonisë së Veriut dhe Shqipërisë. Kosova, Bosnjë e Hercegovina dhe Mali i Zi nuk janë pjesë e saj.

Ndërsa procesi i Berlinit u vendos në vitin 2014 me iniciativën e ish-kancelares gjermane, Angela Merkel, me qëllim të lidhjes dhe integrimit të vendeve të Ballkanit Perëndimor përpara se të anëtarësohen në BE.

Presidenti i Gjermanisë u bëri thirrje partive politike në Shqipëri që t’i lënë anash përplasjet politike dhe ta luftojnë korrupsionin.

Paraprakisht, Steinmeier u takua me homologun e tij shqiptar, Bajram Begaj.

Më 29 nëntor, Frank-Walter Steinmeier, qëndroi për vizitë zyrtare në Shkup, ku tha se rajoni i Ballkanit Perëndimor mbetet në agjendën evropiane, ashtu si edhe pritjet për normalizimin e raporteve mes Kosovës dhe Serbisë.

Ai tha se normalizimi sa më i shpejtë i këtyre raporteve është në interesin e BE-së.

“… për këtë janë bërë edhe propozime. Gëzohem që propozimi gjermano-francez tani ka arritur sukses dhe po pranohet. Kjo mund t’i inkurajojë palët që të vazhdojnë të bashkëpunojnë në këtë sferë”, tha presidenti gjerman.

Propozimi që përmendi ai – i njohur në publik si plani franko-gjerman – thuhet se parasheh disa hapa që do të çonin në zgjidhjen e problemeve midis Prishtinës dhe Beogradit. Së voni, Bashkimi Evropian ka nisur t’i referohet atij si “propozimi i Brukselit”.

Ekzistenca e tij është konfirmuar edhe nga liderët e Kosovës, edhe nga ata të Serbisë.

Në Kosovë është parë si “bazë e mirë” për diskutime të mëtejme në kuadër të dialogut për normalizimin e marrëdhënieve me Serbinë, që ndërmjetësohet nga BE-ja. Ndërsa, në Serbi kanë thënë se ky plan nuk është në favor të saj.

Më herët, presidenti serb, Aleksandar Vuçiq, ka deklaruar se plani parasheh që Serbia të mos e pengojë Kosovën nga anëtarësimi në organizata ndërkombëtare, përfshirë Kombet e Bashkuara, në këmbim të përshpejtimit të anëtarësimit të saj në BE.

Kosova dhe Serbia kanë nisur negociatat për normalizimin e marrëdhënieve më 2011, me ndërmjetësimin e Bashkimit Evropian.

Procesi i negociatave pritet të përfundojë me marrëveshje ligjërisht të detyrueshme.

Ndonëse Kosova deklaron se kjo marrëveshje duhet të përfshijë njohjen e ndërsjellë, Serbia nuk pranon, duke insistuar në “zgjidhje kompromisi”.

blank

Ministrja e Drejtësisë për vrasjen e gruas shtatzënë: Është papërgjegjësi institucionale

Ministrja e Drejtësisë në Kosovë, Albulena Haxhiu.

RFE/RL

Ministrja e Drejtësisë në Kosovë, Albulena Haxhiu, e ka konsideruar papërgjegjësi institucionale rastin e vrasjes së një gruaje shtatzënë nga bashkëshorti i saj, më 30 nëntor në Prishtinë.

Viktima besohet se ishte rreth moshës 35-vjeçare.

Pas një takimi të ngushtë ndërministror, Haxhiu ka thënë të enjten për mediat se do të ketë dorëheqje dhe shkarkime të zyrtarëve policorë sapo të verifikohet dështimi institucional”.

“Viktima kishte raportuar në korrik të këtij viti të dyshuarin për dhunë psikike dhe fizike, dhe prokuroria, personin e dyshuar e kishte liruar në procedurë të rregullt. Është një papërgjegësi institucionale, është papërgjegjësi e prokurorit të rastit, sepse ne në vazhdimësi po bëjmë thirrje që të mbrohen jetët e grave dhe vajzave. Sikur prokuroria të ishte në krye të detyrës, rasti i tillë do të mund të ishte parandaluar”.

Ajo ka thënë po ashtu se Ministria e Shëndetësisë, qendrat për punë sociale dhe institucionet tjera, kanë marrë përgjegjësi për të verifikuar çdo veprim institucional të lidhur me këtë vrasje.

“Një grua, bashkë me foshnjën e saj që priste ta sillte në jetë, u vra para objektit të Gjinekologjisë. Ishte një rast i rëndë, i kobshëm, i trishtë, dhe ky rast na tregon sa i shprehur është femicidi që po vret jetë vajzash dhe grash. Pesë ditë, dy jetë të humbura, dy gra të vrara nga bashkëshortët e tyre”.

Policia ende nuk ka bërë të ditur nëse ka arrestuar persona të dyshuar për këtë rast.

Autoritetet shtetërore e kanë dënuar këtë rast.

Viktima është gruaja e dytë që është vrarë në ditët e fundit në Kosovë.

Më 25 nëntor është raportuar se një burrë e ka vrarë gruan e tij me sëpatë në një lagje të Prishtinës.

Më 25 nëntor, në Kosovë ka nisur fushata “16 ditët e Aktivizmit Kundër Dhunës me Baza Gjinore”, organizuar nga Ministria e Drejtësisë.

Rastet e dhunës në familje në Kosovë janë rritur viteve të fundit.

Sipas të dhënave të Policisë së Kosovës, dhënë Radios Evropa e Lirë, gjatë periudhës janar-shtator 2022, janë regjistruar 2.067 raste të dhunës në familje me 2.126 viktima.

Nëse keni nevojë të raportoni dhunën në familje, këta janë numrat që janë vënë në dispozicion:

Policia e Kosovës: 192 dhe 0800 19 999

Mbrojtësit e viktimave: 0800111112

blank

Spanja lëshon urdhër-arresti për Amant Josifin, mikun e Olsi Ramës: Vodhën qindra milionë euro…

Spanja ka lëshur një urdhër-arresti për Amant Josifin, një pronar call-center ne Shqipëri me lidhje të nivelit të lartë me qeverinë shqiptare, i cili është edhe këshilltar i Ministrisë së saj të Mbrojtjes. Kështu shkruajnë mediat në Spanjë pas një aksioni që u iniciua nga policia spanjolle dhe që çoi në kontrolle dhe arrestime në Shqipëri.

Prej disa ditësh kryetari i opozitës Sali Berisha  ka akuzuar Josifin si lidhje e Olsi Ramës. Së bashku mendohet se kanë vjedhur rreth 2.2 miliardë euro nga qytetarët evropianë.

Artikulli i medias spanjolle “El Pais”:

Duke përdorur call center-at 24-orëshe me bazë në Ballkan, një rrjet ndërkombëtar i kriptomonedhave ka mashtruar më shumë se 200,000 persona në Evropë, shumica prej tyre në Gjermani, Itali dhe Spanjë.

Shpërthimi global tani është ekspozuar nga një hetim i koordinuar që përfshin policinë nga shtatë vende. Policia spanjolle përgjoi tre milionë emaile që u mundësuan hetuesve të identifikonin dhe lidhnin më shumë se 470 faqe interneti të mbështetura nga qendrat e thirrjeve, platformat teknologjike dhe bizneset.

Nga analiza e tyre e të gjitha emaileve që përfundojnë me domenin e nivelit të lartë për Spanjën (.es), policia vlerëson se mund të ketë të paktën 17,000 persona të mundshme vetëm në atë vend. Ky numër nuk përfshin njerëzit me email që mbarojnë me .com, të cilët mund të jenë mashtruar nga një rrjet global që po ndryshon vazhdimisht formë dhe po rishpik veten. Sipas burimeve policore, kriminelët kanë grumbulluar 2.5 miliardë dollarë (2.4 miliardë euro) nga qindra mijëra viktima në mbarë botën.

Eurojust (Agjencia e Bashkimit Evropian për Bashkëpunim në Drejtësinë Penale) po koordinon hetimin e paprecedentë me shtatë vende evropiane që së fundmi kryen bastisje të njëkohshme në disa Call Center në Shqipëri, Gjeorgji, Maqedoninë e Veriut, Bullgari dhe Ukrainë.

“Këto organizata u krijuan fillimisht në Izrael dhe Evropën Lindore. Pak nga pak, ata filluan të lidhen me njëri-tjetrin dhe u rritën”, tha Mauro Jordan, një avokat që përfaqëson rreth 20 persona në çështjen ligjore që shkaktoi hetimin në Katalonjë (Spanja verilindore). Klientët e tij përfshijnë një grua 80-vjeçare, e cila humbi më shumë se 837,000 dollarë (800,000 €) duke investuar në kriptovaluta të ruajtura në kuletat dixhitale që ajo kurrë nuk ishte në gjendje t’i qasej. “Këto organizata shumë të mëdha dhe të lidhura ngushtë po krijojnë dhe fshijnë vazhdimisht faqe interneti, dhe po hapin dhe mbyllin kompani,” tha Jordan.

EverFX është një nga markat ndërkombëtare nën shqyrtim. Ajo operoi në Spanjë si ICC Intercertus Capital (e regjistruar në Komisionin e Letrave me Vlerë dhe Shkëmbim të Qipros) dhe sponsorizoi ekipin e futbollit të Seviljes (Spanja jugore) për tre sezone. Kur EL PAÍS pyeti ICC Intercertus (tani i quajtur Harindale Ltd. dhe në pronësi të Oryx Group) për hetimin e EverFX, kompania hodhi poshtë çdo njohuri për hetimin. Autoriteti i Sjelljes Financiare të Mbretërisë së Bashkuar i ndaloi Intercertus ICC dhe EverFX në vitin 2021 të ofronin shërbime financiare të rregulluara për banorët e Mbretërisë së Bashkuar.

Për katër vitet e fundit, policia rajonale dhe kombëtare spanjolle ka zbërthyer rrëmujën e faqeve të internetit, domeneve, platformave dhe emrave pas mundësive mashtruese të investimit në tregjet e monedhës, kriptovalutat, mallrat dhe produktet e tjera financiare. Autoritetet e zbatimit të ligjit katalanas kanë postuar publikisht një listë të kërkueshme të 470 faqeve të internetit të supozuara mashtruese, duke përfshirë disa domene EverFX dhe Intercertus.

Një zëdhënës nga Komisioni Kombëtar i Tregut të Letrave me Vlerë i Spanjës tha se rregullatori do të analizojë të gjitha të dhënat e policisë në faqet e internetit të supozuara mashtruese përpara se të ndërmarrë veprime. Lidhur me kompanitë e licencuara nga vende të tjera të BE-së, Komisioni ka autoritet vetëm të njoftojë vendin licencues. Burimet policore thonë se është për të ardhur keq që Qiproja e ka lejuar veten të përdoret nga grupe që kërkojnë një shtresë legjitimiteti për të kryer mashtrime në të gjithë Evropën.

Autoritetet spanjolle morën pjesë në bastisjet në Shqipëri, burimi kryesor i telefonatave të marketingut për viktimat në gadishullin Iberik. Një urdhër-arresti është lëshuar për Amant Josifi, një pronar call-center me lidhje të nivelit të lartë me qeverinë shqiptare, i cili është edhe këshilltar i Ministrisë së saj të Mbrojtjes. Në Gjeorgji, autoritetet gjermane arrestuan Mikhail B., një kontribues i madh i fushatës politike që zotëronte qendra telefonike dhe faqe interneti që synonin kryesisht qytetarët gjeorgjianë. Pavarësisht se ishte në luftë, policia ukrainase çmontoi qendrat e thirrjeve që punësonin më shumë se 800 njerëz.

Bastisja e koordinuar nuk kishte në shënjestër të gjithë shitësit individualë, ndërmjetësit që telefononin njerëzit natë e ditë për të nxitur mashtrimet e tyre. “Legjislacioni i çdo vendi është shumë i ndërlikuar”, thanë burime policore. Rrjetet kriminale janë të vendosura qëllimisht në vendet e Ballkanit, sepse është më e vështirë për policinë të ndërmarrë veprime atje. “Nëse ata do të ishin lokalizuar në Spanjë, do të kishim mundur t’i arrestonim fare lehtë”, thanë autoritetet spanjolle, të cilët thanë se individët që bëjnë këto thirrje shitjeje janë plotësisht të vetëdijshëm për mashtrimet. “Disa prej tyre mund të fitojnë 20,000 deri në 30,000 € në muaj”, thanë burime në industrinë e Call Center-ave. Si shembull, policia spanjolle shfaqi një foto të postuar në një llogari të mediave sociale EverFX të një punonjësi që mbante një certifikatë çmimi “Ali Baba dhe 37 hajdutët”.

“Shpesh pyes veten se si mund të më ndodhte kjo,” tha Carlos (jo emri i tij i vërtetë). Biznesmeni 61-vjeçar me qendër në Madrid mësoi fillimisht për një nga platformat mashtruese të investimeve në Facebook dhe shumë shpejt u fiksua. Ashtu si gjithë të tjerët, ai filloi pak dhe investoi vetëm 260 dollarë (250 euro), por më pas telefonatat e përditshme nga shitësit bindës e shtynë atë të investonte 63,000 dollarë (60,000 euro). Kur ai u përpoq të nxirrte paratë e tij, ishte e pamundur. Policia thotë se paratë nuk investohen kurrë dhe të dhënat dhe grafikët që klientët shohin në faqet e internetit janë të rreme. “Është e gjitha e humbur,” tha një Carlos i dorëhequr, i cili përmend gjithashtu dëmin moral dhe psikologjik të mashtrimit. Katër vjet më vonë, Carlos ende merr thirrje shitjesh nga mashtruesit. “Të dhënat e mia janë atje,” tha ai. Sipas burimeve të industrisë, informacionet personale blihen dhe shiten rregullisht nga të gjitha organizatat kriminale.

Josep (jo emri i tij i vërtetë) gjithashtu vazhdon të marrë telefonata për shitje. “Sot mora një mesazh WhatsApp nga dikush që thotë se po i ndihmojnë njerëzit të rikuperojnë paratë që kanë humbur,” tha ai. Ky është një tjetër mashtrim, i krijuar shpesh nga të njëjtët kriminelë që përfaqësojnë veten si avokatë dhe paguajnë një tarifë për rikuperimin e investimeve të “bllokuara”. “Unë i besova vetë dhe shkoi keq,” tha një nëpunës civil nga Tarragona (Spanja verilindore) me një përvojë në tregtimin e aksioneve. Në vitin 2018, ai u regjistrua në një nga faqet e internetit, i joshur nga kthimi tërheqës i investimit që premtoi. Një ndërmjetës shpejt u bë miku i përditshëm i telefonit të Josepit dhe e bindi atë të investonte gjithnjë e më shumë para.

Ndërsa investimi i tij rritej, Josep kërkoi një takim ballë për ballë me ndërmjetësit në zyrat e tyre. “Ata më thanë se e bënë këtë vetëm me klientë të nivelit të lartë që investuan më shumë se një milion.” Ai hoqi dorë nga kthimi i 100,000 eurove pasi dërgoi një të afërm për të kontrolluar adresën në Londër të kompanisë me të cilën kishte të bënte. “Ishte një dyqan rrobash.”

“Ndihesh keq që ke kaq besim,” tha Josep, i cili gjithashtu fajëson Komisionin Kombëtar të Tregut të Letrave me Vlerë se nuk ishte më i dobishëm kur telefonoi për të pyetur për viktima të tjera të të njëjtit mashtrim. “Ata nuk do të më thoshin asgjë sepse nuk mund të zbulonin informacionin e njerëzve të tjerë,” tha ai. Mungon ndërgjegjësimi i publikut për këto mashtrime, thotë avokati Mauro Jordan, edhe pse ato janë të përhapura dhe kanë lënduar rëndë mijëra njerëz, shumë prej tyre pensionistë. “Vuajtjet që ata kanë shkaktuar nuk janë të njohura. Disa rrethana individuale janë mjaft dramatike,” tha Jordan, i cili dëshiron të shohë më shumë përfshirje nga rregullatorët spanjollë. Ndërkohë, hetimi ndërkombëtar mbetet aktiv. syri.net

blank

Sot në Prishtinë, protestë kundër vrasjes së grave nga burrat

Sot në orën 16:00 në sheshin “Zahir Pajaziti” në Prishtinë do të protestohet pas vrasjes së gruas shtatzënë në afërsi të Klinikës së Gjinekologjisë.

Kolektivi Për Mendim dhe Veprim Feminist dhe Rrjeti i Grave të Kosovës, kanë ftuar të gjithë qytetarët për të protestuar kundër vrasjeve të tilla, njofton RTK.

“Edhe një burrë vrau një grua. Edhe një grua që ra viktimë e patriarkatit që i bënë burrat vrasës e grave ua merr jetën. Për të dytën herë brenda javës, u njoftuam edhe nga një vrasje tjetër makabre e një gruaje shtatzënë nga bashkëshorti i saj në QKUK, në sytë e shtetit. Pesë ditë, dy vrasje.

Gratë po vriten një nga një në Kosovë, në shtëpitë e tyre, në spitale e rrugë nga burrat bashkëshortë, familjarë e të njohur. Me sopata e plumba e në mënyrën më makabre burrat po ua marrin jetën grave. Ata po vrasin gratë në sytë tanë e në dijeninë e shtetit e me ndërmjetësimin e tij. Gratë vriten, e para kësaj dhunohen vazhdimisht, në heshtje e pambrojtje. Ato jetojnë nën frikë të vazhdueshme, deri sa në fund iu merret edhe fryma e fundit”, thuhet në njoftimin e KMVF.

blank

Parlamenti gjerman e njeh si gjenocid urinë në Ukrainë në vitet ‘30

Skulptura e një vajze e vendosur para muzeut në Kiev kushtuar Holodomorit.

RFE/RL

Parlamenti gjerman ka miratuar një rezolutë përmes së cilës njihet si gjenocid uria në Ukrainë në vitet 1930, që njihet me termin Holodomor. Në këtë periudhë besohet se kanë vdekur mbi 3 milionë ukrainas gjatë sundimit shtypës të liderit të atëhershëm sovjetik, Josef Stalin.

Rezoluta u soll në Bundestag nga tri partitë e koalicionit qeverisës të kancelarit Olaf Scholz dhe nga partia kryesore opozitare. Pas debatit më 30 nëntor, ku ishte i pranishëm edhe ambasadori ukrainas në Gjermani, rezoluta u miratua, teksa për të abstenuan deputetët e dy partive opozitare.

Votimi i rezolutës në Parlamentin gjerman vjen disa ditë pasi Ukraina shënoi 90-vjetorin e nisjes së urisë.

Në rezolutë thuhet se “vdekjet masive nga uria nuk ishin rezultat i dështimit të korrjeve, udhëheqja politike e Bashkimit Sovjetik nën udhëheqjen e Josef Stalinit ishte përgjegjëse për vdekjet”.

“Nga perspektiva e ditëve të sotme, cilësimi historik dhe politik si gjenocid është i duhuri”, u tha në rezolutë.

Opinioni akademik mbetet i ndarë nëse uria përbën “gjenocid” dhe ka shumë pikëpyetje nëse Stalini qëllimisht kishte dëshiruar që të vriste ukrainasit në përpjekje për të shtypur lëvizjet për pavarësi nga Bashkimi Sovjetik, apo nëse uria ishte si rezultat i paaftësisë së zyrtarëve, së bashku me kushtet natyrore.

Sipas muzeut të Holomodorit në Kiev, edhe 16 shtete përveç Ukrainës, deri më tani e kanë njohur urinë si gjenocid: Australia, Ekuadori, Estonia, Kanadaja, Kolumbia, Gjeorgjia, Hungaria, Lituania, Letonia, Meksika, Paraguaji, Peruja, Polonia, Portugalia, Shtetet e Bashkuara dhe Vatikani. Ndërkaq, disa shtete të tjera, përfshirë Argjentinën, Kilin dhe Spanjën e kanë dënuar atë si “akt të shfarosjes”.

Javën e kaluar, Papa Françesku lidhi vuajtjet nëpër të cilat po kalojnë tani ukrainasit si pasojë e pushtimit rus, me urinë e viteve 1930, që tha se ishte “një gjenocid artificial i shkaktuar nga Stalini”.


Send this to a friend