Biznesmeni kontrovers turk, Sedat Peker i cili në Turqi konsiderohet si një ndër personat më të rëndësishëm të ‘operacioneve mafioze’ që nga vitet e 90-ta, në dy vjetët e fundit ka gjetur strehim në Kosovë dhe vendet të tjera të Ballkanit Perëndimor.

Peker e ka një leje të përkohshme qëndrimi në Kosovë, e së fundmi, ai është pajisur edhe me një pasaportë të Maqedonisë së Veriut, me identitet të rremë. Gjatë qëndrimit në Kosovë, disa herë është takuar me disa zyrtarë nga Kosova.

Kush është Sedat Peker?

Në një shkrim të publikuar në muajin shkurt të vitit 2019, organizata Nordic Monitor e përshkruan Pekerin si personin më të fuqishëm të mafias turke. Nordic Monitor është një faqe lajmesh në internet dhe faqe përcjellëse, që drejtohet nga Rrjeti Nordik i Kërkimeve dhe Monitorimit me qendër në Stokholm. Kjo media mbulon lëvizjet ekstremiste fetare, ideologjike e etnike dhe grupet radikale, me një fokus të veçantë në Turqi.

Në vitin 1997, Peker u akuza për një vrasje që bëri që ai të largohej drejt Rumanisë, por pak muaj më vonë, një gjykata në Turqi e shpalli të pafajshëm.

Siç raporton BBC në gjuhën turke, një hetim i nisur kundër krimit të organizuar në fillim të viteve 2000, çoi në arrestimin e Pekerit pesë vjet më vonë.

Në fund të procesit gjyqësor, Peker u dënua me 14 vjet burgim për veprën penale “Formimi i një grupi të armatosur terrorist”, por dënimi iu reduktua dhe ai u lirua në vitin në vitin 2014.

Raportimet mediale thonë se Peker në të kaluarën kishte raporte të afërta me presidentin turk, Recep Tayyip Erdogan.

Por së fundmi situata ka ndryshuar pasi Peker dhe grupi i tij kriminal po ndiqen nga autoritetet e Turqisë për veprimtari të ndryshme kriminale.

Kjo e ka shtyrë atë që të largohet nga shteti dhe të kërkojë strehim në vendet e Ballkanit Perëndimor.

Iku nga Turqia dhe u strehua në Kosovë

Pas largimit nga Turqia, në dy vjetët e fundit, Peker gjeti strehim herë në Mal të Zi, herë në Shqipëri, herë në Maqedoni të Veriut e pjesërisht edhe në Kosovë, ku ende ka një leje të përkohshme qëndrimi me të cilën u pajis në vitin 2014.

Leja e tij e qëndrimit është valide deri më 29 dhjetor, 2021.

Sipas Ministrisë së Punëve të Brendshme të Kosovës, për herë të fundit Peker ka hyrë në territorin e Kosovës më 18 janar, 2021 dhe është larguar në drejtim të Shqipërisë pas vetëm dy ditësh.

Mediat në Maqedoni të Veriut kishin raportuar se Peker ishte arrestuar të njëjtën ditë për shkak të shkeljes së lejes së qëndrimit dhe se ai ishte deportuar për në Kosovë.

Aktualisht Peker është në arrati dhe nuk dihet vendndodhja e tij.

E kaluara kriminale s’i pengoi politikanët që ta takojnë

E kaluara kriminale nuk ishte pengesë për disa politikanë nga Kosova që të takojnë biznesmenin turk, Peker.

Fikrim Damka, udhëheqës i Partisë Demokratike Turke në Kosovës, tani ministër i Zhvillimit Rajonal, në të kaluarën ka pasur disa takime me Sedat Pekerin. Në internet gjenden disa fotografi në të cilat Peker shihet i shoqëruar nga ministri Damka.

Radio Evropa e Lirë ka pyetur ministrin Damka se në çfarë cilësie i ka zhvilluar takimet me Pekerin. Damka po ashtu është pyetur nëse ka pasur takime të tjera në muajt apo vitet pasues. Ministri Damka nuk është lajmëruar në thirrjet telefonike e as nuk është përgjigjur në mesazhet e dërguara.

Në njërin nga takimet që u zhvillua mes Pekerit dhe Damkës, i pranishëm ka qenë asokohe edhe zëvendësministri i Punëve të Brendshme në Kosovë, Yildiray Bayram, që po ashtu është pjesëtar i komunitetit turk në Kosovë.

Në vitin 2019, Peker ka vizituar edhe Komunën e Mamushës, komunë kjo që banohet kryesisht nga pjesëtarë të komunitetit turk. Aty është pritur zyrtarisht nga kryetari i kësaj komune, Abdylhadi Krasniç.

Krasniç ka pranuar të flasë për këtë takim, duke thënë se nuk kishte njohuri se kush ishte mysafiri që e priste në zyrën e tij.

“Një herë ka qenë një takim, ka qenë përmes disa shokëve. Një shok i yni që jeton tash në Turqi ka qenë këtu dhe tha po dëshiron të ju vizitojë, thash në rregull. Një herë ka qenë në Mamushë dhe kaq”, tha Krasniç.

Krasniç insiston se Peker kishte kërkuar takim me të vetëm si biznesmen dhe mohon çdo mundësi të jenë takuar sërish.

Gjatë një vizite tjetër në Kosovë, Peker, kishte takuar edhe kryetarin e Hanit të Elezit, Rufki Suma.

Pas reagimeve dhe interesimit të mediave, Komuna e Hanit të Elezit fshiu nga ueb-faqja dhe rrjetet sociale njoftimin e takimit.

Në një reagim të tij, Suma kishte mohuar të ketë njohur apo pasur informacione për Sedat Pekerin para se ta takonte.

Njëjtë si Komuna e Hanit të Elezit edhe Komuna e Mamushës si dhe personat e përmendur në këtë tekst, kanë fshirë njoftimet dhe fotografitë e takimeve me Sedat Pekerin.

Në Turqi iu arrestuan bashkëpunëtorët

Të premten, më 9 prill, 2021, autoritetet e Turqisë realizuan një operacion të gjerë në të cilin u bastisën më shumë se 120 lokacione.

Gjatë aksionit u arrestuan rreth 60 persona, të cilët dyshohet se janë pjesë e një grupi kriminal të drejtuar nga Sedat Pekeri, i cili ndodhet në arrati.

Policia turke bastisi edhe shtëpinë e Pekerit, ku jeton gruaja dhe fëmijët e tij.

Më 12 prill, 2021, REL i ka shkruar gruas së Pekerit, Özge Peker për të pyetur nëse di vendndodhje e burrit të saj dhe për faktin se a vazhdojnë të kenë biznese aktive në Kosovë, mirëpo kjo e fundit nuk ka kthyer përgjigje.

Peker dyshohet se mori pasaportë të Maqedonisë së Veriut

Më datë 7 prill, Ministria e Punëve të Brendshme e Maqedonisë së Veriut njoftoi se ka arrestuar nëntë zyrtarë policorë, të cilët dyshohet se kanë pajisur me pasaporta false pjesëtarët e një grupi kriminal, të përfshirë në kontrabandë me drogë dhe aktivitete të tjera të paligjshme.

Sipas MPB-së së Maqedonisë së Veriut, këta zyrtarë policorë kishin pajisur me pasaporta false 215 persona, 214 prej të cilëve shtetas të huaj.

Në mesin e atyre që kanë marrë pasaportë maqedonase, sipas MPB-së së Maqedonisë së Veriut, është edhe Sedat Peker.

Sipas MPB-së në Maqedoni të Veriut, Peker ishte pajisur me një pasaportë me identitet të rremë të një qytetari nga Shkupi me emrin Djadin Ademovski.

Në Kosovë nuk japin informacione

Pas operacionit të zhvilluar në Maqedoni të Veriut, Radio Evropa e Lirë ka kërkuar informacione për Sedat Pekerin në Ministrinë e Punëve të Brendshme të Kosovës, Prokurorinë e Shtetit si dhe Policinë e Kosovës.

Por marrja e përgjigjeve është e vështirë.

Radio Evropa e Lirë, më 12 prill, 2021, ka dërguar në Ministrinë e Punëve të Brendshme të Kosovës disa pyetje sa i takon mënyrës së pajisjes me leje të përkohshme të qëndrimit, evidencat e hyrje-daljeve në territorin e Kosovës si dhe faktin nëse Peker po hetohet nga institucionet e Kosovës.

MPB-ja është pyetur gjithashtu nëse autoritetet e Maqedonisë së Veriut apo Turqisë kanë kërkuar bashkëpunim me Kosovën për të identifikuar vendndodhjen e Pekerit.

Ky institucion deri tani nuk është përgjigjur.

Njëjtë ka vepruar edhe Prokuroria e Shtetit.

Në një përgjigje të shkurtër ka dhënë Policia e Kosovës. Ky institucion, më 13 prill, 2021, ka thënë se nuk mund të ndajë informacione për hyrje-daljet e Sedat Pekerit, pasi kjo sipas tyre, kjo bie ndesh me Ligjin e të dhënave personale.

“Bazuar në Ligjin për mbrojtjen e të dhënave personale si dhe në Sistemin e Menaxhimit Kufitare i cili përmban të dhëna të klasifikuara, ne nuk mund të japim informacione të tilla që janë të mbrojtura me ligj, me përjashtim kur këto i kërkon organi kompetent, i cili udhëheq ndonjë procedurë”, thuhet në përgjigjen e Policisë së Kosovës.

Por, pavarësisht se këto institucione nuk kanë dhënë ndonjë përgjigje, Ministria e Punëve të Brendshme kishte folur për Sedat Pekerin në muajin janar të këtij viti.

Asokohe, Peker ishte arrestuar nga autoritetet e Maqedonisë së Veriut, pasi kishte shkelur rregullat e qëndrimit.

Siç ishte raportuar, Peker kishte refuzuar që të deportohej në Turqi me arsyetimin se atje rrezikonte të përballej me torturë çnjerëzore.

Siç kanë raportuar mediat në Maqedoni të Veriut, më kërkesë të tij, Peker është deportuar në Kosovë.

Asokohe u raportua se Sedat Peker kishte shtetësi të Kosovës, gjë që u mohua nga Ministria e Punëve të Brendshme.

Në muajin janar të këtij viti, përmes një reagimi, MPB-ja sqaroi se Sedat Peker nuk kishte nënshtetësi të Kosovës, por konfirmoi se ai ka një leje qëndrim të përkohshëm, me të cilën ishte pajisur në vitin 2014.

“Ministria e Punëve të Brendshme mund të konfirmoj se personi në fjalë nuk posedon pasaportë kosovare, siç është raportuar, por i njëjti posedon vetëm leje qëndrimi të përkohshëm, në emër të një biznesi të regjistruar në Prizren, nga viti 2014 dhe të vlefshëm deri më 29/12/2021”, thuhej në njoftimin MPB-së të datës 20 janar, 2021.

Në mungesë të përgjigjeve zyrtare nga institucionet kosovare, Radio Evropa e Lirë ka provuar që të identifikojë biznesin e Sedat Peker të cilin MPB-ja e përmend si justifikim për marrjen e lejes së përkohshme të qëndrimit.

Përkundër shumë përpjekjeve, asnjë biznes nuk është gjetur se ekziston në Kosovë, e që është i regjistruar në emrin e biznesmenit kontrovers turk.

Pas operacionit të autoriteteve të sundimit të ligjit në Turqi kundër grupit të Sedat Peker, Radio Evropa e Lirë ka pyetur Ambasadën e Turqisë në Prishtinë nëse kanë kërkuar bashkëpunim për identifikim e vendndodhjes së Sedat Pekerit.

REL i ka sqaruar Ambasadës turke se sipas MPB-së së Kosovës, Peker ka leje qëndrim dhe besohet se ka një biznes të regjistruar.

“Ambasada nuk ka informacione për pyetjen tuaj”, ka qenë përgjigja e vetme.

Pekeri i rrjeteve sociale

Ndonëse ka një të kaluar kriminale, kjo nuk i ka penguar më shumë se dy milionë përdorues të rrjeteve sociale që të ndjekin aktivitetet e Sedat Pekerit.

Që nga lirimi i tij nga burgu në vitin 2014, Peker në vazhdimësi ka rritur numrin e ndjekësve.

Në profilin e tij në rrjetin social Instagram ai ka rreth 970 mijë ndjekës. Në Facebook rreth 1.6 milion si dhe në Twitter më shumë se 200 mijë ndjekës. Peker ka prezencë të papenguar edhe në Youtube, ku ka më shumë se 61 mijë ndjekës.

Në çdo platformë sociale ku ka prezencë, Pekeri publikon materiale, reagime si dhe fotografi nga aktivitetet dhe takimet e tij me personalitete të ndryshme.

Peker u bë shumë i njohur për një kërcënim që ai ua bëri akademikëve turq në vitin 2016 ku tha se: “Ne do të derdhim gjakun tuaj dhe do të notojmë në të!”.

Ky kërcënim lidhje me Deklaratën e Akademikëve për Paqe përmes së cilës 1,200 akademikë akuzuan qeverinë turke për kryerjen e operacioneve të ashpra në rajonin juglindor të Turqisë, rajon ky i banuar kryesisht me popullatë kurde.

Kjo deklaratë, asokohe kishte acaruar edhe presidentin e Turqisë, Recep Tayyip Erdogan i cili përdori gjuhë fyese ndaj intelektualëve.

Qeveria e Kosovës ka paralajmëruar masa të reciprocitetit për secilin shtet, përfshirë edhe Serbinë. Nga ekzekutivi thonë se një masë e tillë do të vendoset në secilën fushë ku ka veprime të njëanshme, të cilat, sipas tyre, shkelin parimin e barazisë dhe marrëveshjet e nënshkruara.

Zëdhënësi i Qeverisë së Kosovës, Përparim Kryeziu e arsyeton një veprim të tillë si obligim të qeverisë dhe kryeministrit, Albin Kurti në mbrojtje të qytetarëve dhe interesave të shtetit të Kosovës.

Kryeziu nuk ka treguar për Radion Evropa e Lirë se kur mund të pritet një vendim për çështjen e reciprocitetit, por ka shtuar se vendimi do të merret me kohë.

Për shkak të mospranimit të Kosovës në Organizatën e Kombeve të Bashkuara për Arsim, Shkencë dhe Kulturë (UNESCO), në nëntorin e vitit 2018, Qeveria e atëhershme e Kosovës e udhëhequr nga Ramush Haradinaj, kishte vendosur taksë doganore, fillimisht 10 dhe më pas 100 për qind, ndaj mallrave të importuara nga Serbia dhe Bosnjë e Hercegovina.

Nga qeveria pasuese, e udhëhequr nga Kurti, më 31 mars, 2020 taksa u shndërrua në reciprocitet me Serbinë, gjë që nxiti kundërshtim në Serbi, Shtetet e Bashkuara dhe Bashkim Evropian. Heqja e kësaj mase ishte vendimi i parë i pasardhësit të Kurtit, Avdullah Hotit, i cili e hoqi reciprocitetin më 6 qershor, gjë që mundësoi rinisjen e dialogut politik mes Prishtinës dhe Beogradit zyrtar.

Pasojat e mundshme nga reciprociteti

Me idenë e vendosjes së masave të reciprocitetit pajtohet edhe profesori i ekonomisë, Musa Limani.

Ai thotë për Radion Evropa e Lirë se reciprociteti duhet të vendoset menjëherë ndaj Serbisë, por ai tërheqë vërejtjen që një vendimi të tillë nuk duhet t’i jepet konotacion politik.

“Ne duhet të marrim masa të njëjta me secilin shtet, jo vetëm ndaj Serbisë, masa të njëjta sikur që ata i zbatojnë për mallrat apo diçka tjetër. Reciprocitetin e kanë të gjitha shtetet e botës. Nuk jemi vetëm ne të vetmit që bëjmë diçka të tillë”, thotë Limani.

Megjithatë, profesor Limani thotë se nga masa e reciprocitetit, Kosova “mund të ketë disa pasoja”.

“Ne kemi një import të madh të mallrave nga Serbia, si për lëndën e parë apo edhe për produktin final. Në fillim mund të ketë ndonjë problem por bizneset e Kosovës kanë kontakte dhe janë të orientuar edhe në tregje të tjera, tregu është i hapur. Përkundrazi, unë mendoj se në këtë rast Kosova përfiton sepse fillon të rritet konsumi i produkteve vendore”, thekson Limani.

Masa e reciprocitetit në fushën e tregtisë, nëse vendoset nga Qeveria e Kosovës, të parët që do të mund t’i prekte janë kompanitë kosovare, të cilat furnizohen jashtë vendit me lëndë për prodhimin e tyre.

Kompanitë, të ndara rreth reciprocitetit

Kompania e lëngjeve “Laberion”, aktualisht furnizohet në Serbi për një pjesë të materialit ambalazhues.

Pronari i kësaj kompanie, Bashkim Osmani tha për Radion Evropa e Lirë, se në rast të një mase të re reciproke ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, do të detyrohen të furnizohen nga shtetet tjera.

“Reciprociteti nuk na pengon. Na e rrit koston e produktit (ambalazhit), e rrit koston e transportit, por janë të mundshme alternativa të tjera të cilat janë funksionale”, tha Osmani.

Ndërkaq, Gojart Kelmendi, është udhëheqës i një kompanie të letrës në Kosovës. Ai thotë në tregun e Kosovës mund të gjesh mallra të prodhuara në Serbi, por mallrat e Kosovës nuk shiten në Serbi.

“Ata shesin te ne lëndën e parë, produkt të gatshëm ose gjysmë-produkt. Të gjitha i shesin e ne nuk mundemi. Çka do që është produkt final në Kosovë nuk mund të vendoset në dyqanet e Serbisë”, thotë Kelmendi.

Sipas Kelmendit, moszbatimi i një sërë marrëveshjeve, që janë arritur në dialogun mes Kosovës dhe Serbisë, me ndërmjetësimin e BE-së, po ndikojnë drejtpërdrejtë në jetën e qytetarëve.

Ndërkaq, pronari i kompanisë “Elkos Group”, Ramiz Kelmendi, tha se çdo veprim që merr qeveria, duhet të reflektojë edhe interesat e ekonomisë së vendit.

“Çdo reciprocitet e dëmton në radhë të parë ekonominë prodhuese sepse shumica e repro-materialeve që bazohen prodhuesit, e kanë bazën, për fat të keq në Serbi. Edhe nëse merret një vendim i tillë, duhet dhënë afat 30-ditor në mënyrë që prodhuesit të gjejnë rrugë tjera të bashkëpunimit edhe pse bashkëpunimi ekonomik mes shteteve të rajonit është vështirësuar shumë për shkak të pandemisë dhe kërkesave të mëdha”, tha Kelmendi, i cili më herët ka qenë edhe deputet i Kuvendit të Kosovës.

Megjithatë, ai shton se para çdo vendimi për masa reciprociteti duhet të analizohen edhe pasojat që mund të sjellë një vendim i tillë.

“Nëse ne marrim masa dhe e dëmtojmë vetveten në emër te popullzimit politik, ajo mund të jetë e dëmshme e pastaj duhet miqtë ndërkombëtarë të intervenojnë”, tha Kelmendi.

Në kuadër të dialogut Kosovë-Serbi, që ka nisur më 2011 janë arritur një sërë marrëveshjesh, duke filluar nga lëvizja e lirë e njerëzve e mallrave deri te njohja e targave të automjeteve.

Kompanitë e Kosovës jo rrallë herë kanë pasur vështirësi që të transportojnë mallrat e tyre në Serbi, për shkak se autoritetet ose nuk ua kanë njohur targat e makinave, por edhe kanë pasur probleme me njohjen e dokumentacionit të mallrave, ku figuron termi “Republika e Kosovës” si dhe vulat e lëshuara nga Kosova.

Qeverisë Kurti 2 i është bërë thirrje nga Bashkimi Evropian që procesi i dialogut me Serbinë të vazhdojë pa vonesa dhe pa pengesa.

Rreth 29 mijë qytetarë të Kosovës, gjatë dy ditëve të fundit, më 10 dhe 11 prill, kanë kaluar kufirin e Kosovës në drejtim të Shqipërisë, konfirmojnë zyrtarët e Qeverisë së Kosovës. Në mesin e tyre ishin edhe disa zyrtarë të qeverisë.

Lëvizjet e tilla të qytetarëve dhe qëndrimi i tyre eventual në masë, sipas drejtorit të përgjithshëm të Shërbimit Spitalor dhe Klinik Universitar të Kosovës, Valbon Krasniqi, potencialisht mund ta rëndojnë situatën me pandeminë e koronavirusit në vend.

Ky fluksi i qytetarëve të Kosovës drejt Shqipërisë, gjatë fundjavës, është bërë në kohën kur në Kosovë janë duke u aplikuar masat e Qeverisë së Kosovës për parandalimin dhe luftimin e koronavirusit, ku janë të përfshira edhe kufizimi i i lëvizjes së lirë prej orës 22:00 e deri në 5:00, përveç në raste urgjente. Ndërkaq, shërbimet e gastronomisë janë obliguar që të pezullojnë aktivitetin e tyre nga data 7 prill deri me datë 18 prill, si dhe është ndaluar veprimtaria e qendrave të mbyllura tregtare, përveç shërbimeve esenciale në kuadër të tyre.

Sipas Policisë së Kosovës, vetëm në 24 orët ndërmjet të shtunës dhe të dielës, mbi 28 mijë qytetarë janë larguar nga Kosova, drejt shteteve fqinje (Shqipëria, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi dhe Serbia).

Nga ky numër, 15 mijë qytetarë, gjatë këtyre 24 orëve, kanë kaluar kufijtë perëndimorë të Kosovës, ku gjendet edhe pikëkalimi kufitar i Morinës, që lidh Kosovën dhe Shqipërinë. Ndërkaq, në territorin e Kosovës, në këtë interval kohorë kanë hyrë mbi 21 mijë persona. Vetëm në kufijtë perëndimorë kanë hyrë mbi 9 mijë e 500 persona.

Krasniqi: Ata që qëndrojnë në grumbull, super-shpërndarës të infeksionit

Masat kufizuese, për të cilat Qeveria e Kosovës ka vendosur më 5 prill dhe kanë hyrë në fuqi më 7 prill, kanë pasuar për të ulur lakoren e rasteve me koronavirus, e cila në muajin e fundit është ngritur, deri në 700 apo 800 raste në baza ditore.

Infektologu Valbon Krasniqi, drejtori i përgjithshëm i Shërbimit Spitalor dhe Klinik Universitar të Kosovës (SHSKUK), thotë për Radion Evropa e Lirë se një nga qëllimet e masave që ka marrë qeveria është që të pamundësojë grumbullimin e njerëzve në masë të madhe. Sipas tij, dyndja e një numri të madh të qytetarëve drejt Shqipërisë, nga profesionistët shëndetësorë është parë me shqetësim.

“Kur shkoni në një vend tjetër dhe qëndroni në ambiente të përbashkëta, atëherë doemos ka grumbullim dhe grumbullimi i njerëzve në masë paraqet rrezikun më të madh të përhapjes së virusit. Njihen si super-shpërndarës të infeksionit, pa marrë parasysh se në cilin vend jeni, pra, jeni në shtetin e juaj apo në një shtet tjetër. Prandaj, neve nuk na pëlqen ajo që kemi parë gjatë këtyre ditëve. Çdo sjellje, çdo veprim i qytetarëve që shkon në të kundërtën e zbatimit të masave që ne i kemi proklamuar tash e më shumë se një vit, rrezikon përhapjen e mëtutjeshme të virusit”, tha Krasniqi.

Zyrtarët pa sqarime për zbatimin e masave

Zëdhënësi i Qeverisë së Kosovës, Përparim Kryeziu, duke iu referuar numrit prej 29 mijë qytetarëve të Kosovës që kanë shkuar në Shqipëri gjatë fundjavës, ka thënë se kufijtë tokësorë me shtetet fqinje janë të hapur. Sipas tij, “qytetarët kanë të drejtë të udhëtojnë sipas nevojave të tyre, duke marrë parasysh respektimin e masave në vendin mikpritës, si dhe të atyre në Kosovë me rastin e kthimit”.

“Masat janë vendosur për të mbrojtur shëndetin e qytetarëve. Megjithatë, ato mund të arrijnë efektin, vetëm nëse të gjithë së bashku tregojmë ndjeshmëri për ruajtjen e shëndetit tonë dhe të tjetrit. Krahas vaksinimit, nuk mund të ndalen asnjëherë përpjekjet e përbashkëta për zbatimin e masave mbrojtëse, si nga qytetarët, ashtu edhe nga institucionet dhe bizneset, në mënyrë që të fitojmë sa më shpejtë betejën në luftën globale kundër pandemisë”, theksoi Kryeziu për Radion Evropa e Lirë.

Por, në kuadër të vendimit të Qeverisë së Kosovës lidhur me masat parandaluese në luftë kundër pandemisë së koronavirusi, në pikën e katërt, thuhet që “të gjithë qytetarët e Kosovës, gjatë hyrjes në Kosovë duhet të paraqesin vërtetim për testin RT-PCR negativ, të bërë më së largu 72 orë para hyrjes në Kosovë. Në të kundërtën, ata duhet të vetizolohen për shtatë ditë.

Përjashtim nga pika katër e vendimit të qeverisë, bëjnë vetëm qytetarët e Kosovës që kanë dalë jashtë Kosovës në 24 orët e fundit.

Megjithatë, Policia e Kosovës nuk ka dhënë sqarime nëse është duke i zbatuar këto masa në kufi, gjatë hyrjes apo kthimit të qytetarëve të Kosovës nga Shqipëria, në rast se ata kanë qëndruar atje më shumë se 24 orë.

Radio Evropa e Lirë ka tentuar të marrë një përgjigje lidhur me këtë çështje edhe nga Ministria e Shëndetësisë e Qeverisë së Kosovës, por zyrtarët e saj nuk kanë qenë të qasshëm.

Shtimi i rasteve eventuale, sfidë për spitalet

Në anën tjetër, drejtori i përgjithshëm i SHSKUK-së, Valbon Krasniqi, thotë se spitalet në vend janë të stërmbushura me pacientë, që nga java e dytë e muajit mars. Rritja eventuale edhe më tej e numrit të pacientëve të infektuar me koronavirus, të cilët do të kërkonin trajtim spitalor, do ta komplikonte situatën edhe më shumë në spitale.

“Po bëhen tash rreth një muaj që ne kemi diku rreth 900 pacientë, mesatarisht, brenda ditës, që marrin trajtime në spitalet tona të përgjithshme, por edhe në klinikat e Qendrës Klinike Universitare të Kosovës dhe çdo rritje e mëtutjeshme e numrit të rasteve të infektuara dhe rasteve që kërkojnë hospitalizim, shërbimin spitalor dhe kapacitetet spitalore i vë përballë një sfide të jashtëzakonshme”, theksoi Krasniqi.

Ai shtoi se nga rreth 900 pacientë që marrin shërbime spitalore të përditshme, 37 prej tyre janë në gjendje kritike dhe janë duke u trajtuar në repartet e kujdesit intensiv, ndërkaq rreth 700 të tjerë janë me oksigjeno-terapi të vazhdueshme.

Pacientët me COVID-19 janë duke u trajtuar në shtatë spitale rajonale në Kosovë. Ndërkaq në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës, në Prishtinë, janë pesë klinika, të cilat janë shndërruar në klinika për trajtimin e pacientëve me koronavirus.

Sipas Institutit Kombëtar të Shëndetësisë Publike, të dielën, më 11 prill, Kosova regjistroi 12 viktima dhe 529 raste të reja me sëmundjen COVID-19.

Kosova ka regjistruar rastet e para me koronavirus më 13 mars, 2020. Që atëherë, në tërësi janë regjistruar 97.996 raste, ku prej tyre 1.988 raste kanë përfunduar me fatalitet.

Aktive vazhdojë të jenë 13.944 raste.

Presidentja e Kosovës Vjosa Osmani ka vizituar të martën Qendrën e Vaksinimit kundër koronavirusit në Prishtinë.

Osmani ka thënë se e gëzon fakti që ky proces ka nisur edhe në Kosovë.

“Për fat të keq, numri i vdekjeve dhe infeksioneve është i madh, sepse siç po e shihni vala e tretë e pandemisë e ka përshkruar gjithë Evropën, por edhe më gjerë, prandaj duhet një kujdes më i madh nga secili prej nesh, që në radhë të parë ta mbrojmë veten dhe ta mbrojmë njëri-tjetrin”, ka thënë Osmani.

Ajo ka thënë se autoritetet në Kosovë, në veçanti Ministria e Shëndetësisë është duke punuar për sigurimin e më shumë vaksinave kundër këtij virusi.

Ministri i Shëndetësisë, Arben Vitia, që ka shoqëruar presidenten Osmani në këtë qendër, ka njoftuar se deri tani janë vaksinuar mbi 3,100 pjesëtarë të personelit shëndetësor.

“Nga data 8,9 të këtij muaji do të fillojë vaksinimi i personave mbi moshën 80-vjeçare. Procesi është duke shkuar jashtëzakonisht mirë. Është duke u bërë shpërndarja edhe nëpër komunat respektive dhe qendrat e vaksinimit edhe nëpër këto komuna po vazhdojnë njësoj që të bëjnë vaksinimin e personelit shëndetësor, të stafit të tyre, nëpër komunat përkatëse”, ka thënë Vitia.

Ai ka thënë se Kosova pritet të sigurojë shumë shpejt doza shtesë të vaksinave.

I pyetur nëse Kosova ka program për vaksinim masiv, Vitia është përgjigjur pozitivisht, duke thënë se plani për vaksinim masiv do të nisë sapo të sigurohen vaksinat shtesë.

Më 29 mars Kosova ka nisur fushatën e imunizimit kundër koronavirusit, pas pranimit të 24.000 dozave të vaksinave të kompanisë AstraZeneca, përmes COVAX-it, skemës së Organizatës Botërore të Shëndetësisë për shpërndarje të vaksinave në vendet e varfra.

Agjencia për Fëmijë e Kombeve të Bashkuara, UNICEF, ka njoftuar se gjatë muajit maj Kosova do të furnizohet edhe me 76.800 doza të vaksinës kundër COVID-19.

Në total, Kosova nga COVAX-i do të marrë falas 100.800 doza të vaksinës së AstraZenecas.

Prej 13 marsit të vitit të kaluar, kur janë raportuar rastet e para me koronavirus në Kosovë, autoritetet shëndetësore kanë regjistruar 94,167 të infektuar.

Prej tyre 1,926 kanë vdekur. rel

Më 20 tetor 2020, Gjykata Themelore në Prishtinë dënoi me 25 vjet burgim Sefedin Osmanin, i cili akuzohej për dhunim të përsëritur dhe vrasjen e 11-vjeçarit nga komuniteti ashkali, Kujtim Veseli nga Fushë Kosova.

Për këtë rast, familja, avokatja dhe shoqëria civile kërkuan hetim penal ndaj zyrtarëve policorë si dhe prokurorëve të cilët, sipas tyre, por edhe sipas një raporti të Avokatit të Popullit, neglizhuan rrezikun më të cilin ishte duke u përballur Kujtimi.

Përkundër kërkesave, zyrtarët policorë shpëtuan pa u ndjekur penalisht, njëjtë siç kaloi edhe prokurori i rastit, Ruhan Salihu.

Pas një hetimi që u krye ndaj tij, me datë 12 nëntor 2019, Këshilli Prokurorial i Kosovës konstatoi se prokurori Ruhan Salihu, kishte kryer shkelje disiplinore përmes veprimeve të tij në rastin vrasjes së Kujtim Veselit.

“Zvogëlim i përkohshëm i pagës në 30 për qind për një periudhë kohore 6 muaj”, thuhej në vendimin e Këshillit Prokurorial për këtë rast.

Por që nga kjo kohë, Këshilli Prokurorial i Kosovës është duke refuzuar që të ofrojë qasje në dosjen e panelit hetimor i cili vendosi këtë masë disiplinore për prokurorin Salihu.

Skord Retkoceri, aktivist i shoqërisë civile, përmes shkresave që i posedon REL-i, ka kërkuar që të ketë qasje në dosjen e panelit hetimor, por KPK-ja ka refuzuar që ta mundësojë një gjë të tillë, ndonëse kjo çështje nuk është qartësisht e rregulluar me ligj.

Retkoceri thotë se refuzimi i KPK-së për të ofruar qasje në raportin e panelit hetimor i bënë ata të dyshojnë “që ka të dhëna të cilat KPK nuk dëshiron të bëhen publike, të dhëna të cilat do të mund të sjellin në pah parregullsi të tjera në procesin hetimor”.

Një prej arsyetimeve të KPK-së për moslejim të qasjes në raportin e panelit hetimor, është fakti se aty ka të dhëna personale, por kjo sipas Retkocerit, nuk është argument i mjaftueshëm.

“Ne në këtë rast jemi më shumë të interesuar ta dimë arsyetimin konkret për shqiptimin e sanksionit disiplinor aq të ulët, prandaj do të ishim të gatshëm që ta pranonim nga KPK vendimin dhe raportin hetimor ku të dhënat e dëshmitarëve janë të redaktuara”, thotë Ratkoceri.

Avokati i Popullit i rekomandoi KPK-së lejimin e qasjes

Avokati i Popullit parmes një shkrese më 3 mars 2021, i rekomandoi KPK-së që t’i ofrojë Skord Retkocerit qasje në dokumentet e kërkuara.

Në përgjigjen e KPK-së në shkresën e Avokatit të Popullit, thuhet se “raporti i panelit hetimor nuk mund të bëhet publik sepse nuk e lejon ligji”.

KPK-ja citon Nenin 41 të Kushtetutës, paragrafin 2, i cili thotë se “dokumentet që mbajnë institucionet publike dhe organet e pushtetit shtetëror, janë publike me përjashtim të informacioneve që janë të kufizuara me ligj për shkak të privatësisë”.

Refuzimin për të ofruar qasje në raportin e panelit hetimor, KPK-ja e arsyeton edhe me Rregulloren për Procedurën Disiplinore të Prokurorëve.

Kika: KPK-ja po vepron kundërligjshëm

Avokatja që përfaqëson pranë gjykatës rastin e Kujtim Veselit, Rina Kika, thotë se KPK-ja është duke vepruar jashtëligjshëm kur po pamundëson qasjen në dokumentet e panelit hetimor.

Ajo thotë se opinioni ka të drejt ta dijë se pse prokurori Ruhan Salihu, ka shpëtuar me një masë kaq të lehtë disiplinore siç është zvogëlimi i pagës për gjashtë muaj, kur sipas saj, si pasojë e neglizhencës së tij ka ndodhur edhe vrasja.

“Kemi kërkuar që të dimë se si është dënuar ai prokuror kur ka qenë duke ushtruar një funksion publik siç është ndjekja penale e kryerësve të veprave penale, e në këtë rast konkret, ndjekja penale e personit i cili e ka pranuar në stacion policor se e ka dhunuar seksualisht Kujtimin, ndërkaq prokurori [Ruhan Salihu] nuk e ka kërkuar as paraburgimin e as arrestimin e tij”, tha Kika.

Kika thotë se mosekzistimi i një dispozite që e detyron KPK-në që ta publikojë dokumentin “nuk është bazë për refuzimin e qasjes në dokumente publike”.

“Po flasim për vrasjen dhe dhunimin seksual të një fëmije, prandaj ne se publik kemi të drejtë që ta dimë nga KPK-ja se si kanë ardhur ata në atë përfundim, a e kanë marrë parasysh apo jo pasojën që është shkaktuar nga shkelja disiplinore e prokurorit dhe si ka mundësi që është shqiptuar një sanksion kaq i ulët”, tha Kika.

Heshtja e KPK-së

Të enjten më 1 prill 2021, Radio Evropa e Lirë i ka dërguar disa pyetje në KPK, mirëpo deri tash ky institucion nuk ka kthyer përgjigje.

REL ka pyetur KPK-në se pse po heziton të lejoj qasje në dokumentet e kërkuara nga shoqëria civile dhe avokatja e rastit si dhe për faktin se pse nuk janë anonimizuar të dhënat personale në mënyrë që të lejohet qasja në dosjen e panelit hetimor.

Megjithatë, në përgjigjen e Kryesuesit të Këshillit Prokurorial të Kosovës, Jetish Maloku për Avokatin e Popullit, Naim Qelaj, si argument për moslejim të qasjes në raportin e panelit hetimor dhe pjesës tjetër të dosjes, përdoret fakti që publikimi i këtyre dokumenteve nuk është i përcaktuar me ligj.

Çfarë kishte ndodhur?

Kujtim Veseli një fëmijë 11-vjecar që i takonte komunitetit ashkali, u gjet i vdekur poshtë shkallëve të një objekti banimi në Fushë Kosovë, më 11 korrik 2019.

Sipas gjykatës, Sefedin Osmani, një fqinj që jetonte afër shtëpisë së viktimës, e kishte detyruar atë që të kryente akt seksual dhe pastaj e kishte vrarë duke e goditur me një mjet të fortë.

Sipas aktakuzës, Sefedin Osmani akuzohej se ka dhunuar seksualisht Kujtimin edhe më 29 janar 2019, për çka ishte denoncuar në polici nga babai i tij dhe nëna e viktimës.

Përkundër veprës së rëndë penale për të cilën dyshohej Osmani, intervistimi nga Policia e Kosovës, ishte kryer 65 ditë pasi kishte ndodhur rasti.

Në stacion policor, Osmani e kishte pranuar se ka kryer marrëdhënie seksuale me viktimën, por ndaj tij nuk u lëshua urdhërarrest e as nuk iu caktua masa e paraburgimit.

Ai vazhdoi të lëvizte i lirë deri më 11 korrik, 2019, kur besohet se fillimisht dhunoi e më pas ia mori jetën Kujtimit 11-vjeçar.

Para vrasjes, Prokuroria Themelore e Prishtinës, kishte nxjerrë aktvendim për nisjen e hetimeve, mirëpo i pezulloi ato më 26 qershor 2019, pasi që Osmani nuk iu përgjigj ftesës së prokurorisë.

Ai ishte person i njohur për institucionet e rendit pasi kishte 15 aktakuza aktive për vepra të ndryshme penale.

Më 20 tetor 2020, Gjykata Themelore në Prishtinë dënoi me 25 vjet burgim Sefedin Osmanin pasi u gjet fajtor për dhunim të përsëritur dhe vrasjen e 11-vjeçarit Kujtim Veseli.

Mirëpo ndaj këtij vendimi, është ankuar familja si dhe prokuroria duke kërkuar rritje të dënimit.

voal.ch – Edhe Hollanda merr vendim për të pezulluar vaksinimin me AstraZeneca.

Sipas Reuters, vendimi u mor të premten për të pezulluar përkohësisht përdorimin e vaksinës për personat nën 60 vjeç.

Vendimi erdhi pasi një grua humbi jetën.

Autoritetet shëndetësore thanë se kanë marrë raportime për të paktën pesë raste me trombozë pas vaksinimit me AstraZeneca, përfshi një grua që ndërroi jetë.

Autoritetet thanë se rastet u regjistruan 7 deri në 10 ditë pas vaksinimit.

Vendimi vjen një ditë pasi Gjermania pezullon vaksinimin me AstraZeneca për personat nën 60 vjeç.

Mendohet se rastet e mpiksjes fatale të gjakut regjistrohen te moshat poshtë nën 60 vjeç. Më të prekura janë femrat.

Zëvendëskryeministrja e Kosovës, Emilija Rexhepi, ka konfirmuar për Radion Evropa e Lirë se janë siguruar votat dhe kuorumi i nevojshëm për zgjedhjen e presidentit.

“Jemi në pritje të takimit të kryesisë (së kuvendit). Koha e seancës ende nuk dihet. Pritet të jetë pasdite”, tha Rexhepi.

Lëvizja Vetëvendosje e kryeministrit Albin Kurti tashmë ka mbledhur nënshkrimet e nevojshme që të thirret seanca e jashtëzakonshme e kuvendit, për zgjedhjen e presidentit të ri, merr vesh Radio Evropa e Lirë.

Që të thirret seanca për zgjedhjen e presidentit, duhen nënshkrimet e të paktën 40 deputetëve. Më pas, kryesia e kuvendit mblidhet për të caktuar kohën e mbajtjes së kësaj seance.

Jozyrtarisht, REL-i po ashtu merr vesh se Lëvizja Vetëvendosje është duke e shtyrë përpara nxjerrjen para kuvendit të një ligji, i cili do të rregullonte çështjen e votimit të diasporës nëpër ambasadat që Kosova ka në botë. Ndryshimet në Ligjin për zgjedhjet e përgjithshme janë dërguar në kryesinë e kuvendit dhe gjatë së premtes do të merret vendim për procedimin e kësaj çështjeje në seancë plenare. Këtë legjislacion, LVV-ja dëshiron që ta prezantojë para se të procedohet me votimin për presidentin.

Qeveria e Kosovës pritet të takohet gjatë së premtes në ora 16:00, por në njoftim nuk bëhen të ditura detajet e këtij takimi.

Nasuf Bejta kundërkandidat i Vjosa Osmanit

LVV-ja e Kurtit për postin e presidentit ka propozuar Vjosa Osmanin. Kundërkandidat i saj pritet të jetë Nasuf Bejta, që është pjesë e “Listës Vjosa”, listë kjo që garoi në kuadër të listës së Vetëvendosjes në zgjedhjet e 14 shkurtit.

Osmani, ish-zyrtare e Lidhjes Demokratike të Kosovës, në zgjedhjet e 14 shkurtit garoi në listë të përbashkët me LVV-në dhe mori më së shumti vota, përkatësisht, mbi 300 mijë.

Ish-partia e saj, LDK-ja, që është në opozitë, gjatë kësaj jave ka thënë se do të marrë pjesë në votimin e presidentit.

Megjithatë, ende nuk është e qartë se si do të veprojnë deputetët e LDK-së, pavarësisht vendimit të kryesisë së kësaj partie, që të mos bëjnë pengesa në zgjedhjen e presidentit.

Kundër zgjedhjes së Osmanit janë deklaruar partitë opozitare, Partia Demokratike e Kosovës dhe Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës. Ndërkaq, mbështetje për Osmanin kanë shprehur partitë e komuniteteve joserbe.

Më 22 mars është konstituuar kuvendi dhe po të njëjtën ditë është zgjedhur edhe qeveria e re. Qeveria e Kurtit mori mbështetjen e 67 deputetëve.

Për zgjedhjen e presidentit, në dy votimet e para nevojiten dy të tretat e votave e që i bie 80 vota për të deputetëve.

Ndërkaq, në raundin e tretë, president zgjidhet ai që merr shumicën e thjeshtë prej 61 deputetësh, por në të tri votimet duhet të marrin pjesë të paktën 80 deputetë.

Nëse edhe raundi i tretë dështon, vendi shkon në zgjedhje të jashtëzakonshme të cilat duhet të mbahen brenda 45 ditësh.

LVV-ja ka 58 ulëse në kuvend, kurse Lidhja Demokratike e Kosovës i ka 15.

Që prej 5 nëntorit, 2020, Kosova është me ushtrues detyre të presidentit, pasi Hashim Thaçi dha dorëheqje nga kjo pozitë pas konfirmimit të aktakuzës për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit nga Dhomat e Specializuara në Hagë. Këtë post e ushtroi Vjosa Osmani dhe pas zgjedhjes në krye të kuvendit, Glauk Konjufca mori edhe detyrën e ushtrimit të postit të presidentit.

Numri i madh i rasteve të reja të të infektuarve me COVID-19 dhe rritja e numrit të të hospitalizuarve, kanë krijuar një situatë të rëndë në sistemin shëndetësor. Kapacitetet spitalore, pothuajse janë në limit, thotë në një intervistë për Radion Evropa e Lirë, Drejtori i përgjithshëm i Shërbimit Spitalor dhe Klinik Universitar të Kosovës, Valbon Krasniqi.

Ai shton se mbi 80 për qind e pacientëve me COVID-19 të shtrirë në spitalet dhe klinikat e QKUK-së, po trajtohen me oksigjenoterapi.

Krasniqi, kërkon që të respektohen masat, siç është mbajtja e maskës, distanca fizike dhe higjiena personale. Sipas tij, nëse këto nuk japin rezultatin e vet, atëherë duhet të mendohet edhe për masa të tjera se si të ulet lakorja e të infektuarve.

Radio Evropa e Lirë: Zoti Krasniqi, Kosova po shënon çdo ditë numër të lartë të rasteve të reja me COVID -19. Të mërkurën (31 mars) u shënuan katërmbëdhjetë viktima dhe 923 raste të reja me koronavirus. A është duke dalur jashtë kontrollit situata me pandeminë COVID-19?

Valbon Krasniqi: Në fakt, ky numër shënon numër rekord sa i përket rasteve të reja me të infektuar. Por, ne kemi më se tri javë si Kosovë që po shënojmë numër të madh të rasteve të reja të të infektuarve që po përcillet edhe me numër të madh të të hospitalizuarve. Kjo po tregon që masat nuk janë duke u respektuar dhe kjo po reflektohet në këtë numër të madh të rasteve të reja. Ne po bëjmë thirrje dhe po kërkojmë me ngulm që të respektohen masat që janë në fuqi, përndryshe, ky numër është jashtëzakonisht i madh dhe shumë shqetësues, kur kemi parasysh kapacitetet tona si sistem shëndetësor në përgjithësi.

Vaksinimi i një numri të madh të qytetarëve merr muaj të tërë

Radio Evropa e Lirë: Çfarë duhet të bëhet që të vihet nën kontroll përhapja e koronavirusit?

Valbon Krasniqi: Tash, bota dhe Kosova ka më shumë se një vit që po përballet me pandeminë COVID-19 dhe të gjithë ne e dimë që masat më të mira për parandalimin e përhapjes, janë ato që i kemi proklamuar tash e një vit: mbajtja e maskës, distanca fizike dhe higjiena personale.

Tani është fat që Kosova më në fund ka marrë dozat e para të vaksinës dhe ka filluar vaksinimi, fillimisht i punëtorëve shëndetësorë për të vazhduar pastaj me kategoritë sipas planit të vaksinimit, mirëpo derisa të bëhet vaksinimi i një mase të madhe të popullatës, ne duhet patjetër të respektojmë masat anti-COVID-19.

Jemi të vetëdijshëm që vaksinimi merr kohë dhe do të duhen disa muaj derisa të bëhet vaksinimi i një numri më të madh të qytetarëve tanë. Patjetër duhet ta ulim këtë lakore të të infektuarve, sepse tani seriozisht janë duke i rrezikuar kapacitet spitalore, të cilat janë buzë limitit.

Nevojitet ulje e lakores së të infektuarve, po rrezikohen kapacitetet

Radio Evropa e Lirë: Nëse kapacitetet spitalore janë të stërngarkuara dhe numri i rasteve të reja është i lartë, a rekomandoni kufizimin e lëvizjes apo mbylljen?

Valbon Krasniqi: Sa i përket masave që kanë të bëjnë me shëndetin publik është IKSHPK-ja që të bëjë rekomandime. Ne si Shërbim Spitalor dhe Klinik Universitar i Kosovës, informojmë me kohë lidhur me kapacitetet tona dhe mundësitë tona. Një nga indikatorët ose treguesit më të mirë të situatës me pandeminë është edhe numri i të shtrirëve në spitale dhe numri i atyre që shënojnë forma të rënda të sëmundjes. Prandaj, duhet që të gjithë t’i marrin parasyshë këta faktorë, e para së gjithash faktorin e kapaciteteve spitalore, në mënyrë që të rekomandojnë masa të caktuara në përputhje me situatën në të cilën gjendemi.

Por, patjetër nevojitet respektimi i masave dhe nëse këto nuk japin rezultatin e vet, atëherë duhet të mendohet edhe për masa tjera se si ta ulim lakoren.

Pacientët me COVID zënë shtretërit e pacientëve me sëmundje tjera

Radio Evropa e Lirë: Edhe për sa pacientë ka kapacitete spitalore?

Valbon Krasniqi: Ne e kemi bërë të ditur që çdo pacient që shtrohet në spitalet e përgjithshme dhe në klinikat e QKUK-së që tash i kemi shndërruar për COVID-19, kushtimisht ja zë vendin një pacienti tjetër. Ne jemi të shtrënguar që për çdo pacient që ka nevojë për hospitalizim, të bëjmë shtretër dhe të krijojmë hapësira, në mënyrë që të marrin trajtimin e duhur, por në të njëjtën kohë, ne një mënyrë cenojmë shërbimet tjera.

Tash të shtatë spitalet nga dy tre reparte i kanë të mbushura me pacientët me COVID-19, ndërkohë që në QKUK pesë klinika janë duke trajtuar raste me COVID-19: Klinika Infektive si klinikë primare, Klinika e Sëmundjes të Mushkërive në Dermatologji, Qendra Sportive dhe tash edhe klinikat e bllokut internistik, ndërkohë që rastet më të rënda i trajtojmë nëpër repratet e kujdesit intensiv.

Trajtimi me COVID në spitalet e QKUK-së

Radio Evropa e Lirë: Vazhdimisht po raportohet se numri i pacientëve edhe në spitale po rritet. Po raportohet edhe nga vet familjarë për mungesën e medikamenteve, madje edhe të gjërave tjera elementare të mjekësisë. Çka po mungon në këto klinika, aty ku po trajtohen të infektuarit me COVID-19?

Valbon Krasniqi: Sa i përket situatës, është e rënduar në kuptim të numrit të madh të pacientëve që i kemi të shtrirë dhe po ashtu të gjendjes së rënduar të tyre. Pothuajse, mbi 80 për qind e të hospitalizuarve po kërkojnë oksigjenoterapi dhe janë në oksigjenoterapi të vazhdueshme. Sa i përket medikamenteve, tash e kemi stabilizuar furnizimin me medikamente në masë të madhe, e në veçanti ato që janë bazike dhe që janë në udhërrëfyesin e protokollit klinik. Pothuajse të gjitha barnat në përjashtim të Remdesivirit dhe të një apo dy antibiotikëve, të tjerat janë të disponueshme në klinikat dhe spitalet e QKUK-së. Keni parasysh se këta pacientë, në veçanti të moshuarit, përveç COVID-19, kanë edhe sëmundje tjera dhe marrin edhe terapi tjetër dhe sigurisht që ato që nuk janë në lista kanë nevojë që t’i blejnë. Por, barnat të cilat përdoren për mjekimin e COVID-19, i kemi të siguruara, përveç atyre përjashtimeve që ju thash.

Radio Evropa e Lirë: Por, ka kritika që në dhomat e spitaleve mungojnë pajisjet. A ka problem me distribuim apo ku qëndron problemi?

Valbon Krasniqi: Unë mund të ju them që pajisjet e nevojshme ekzistojnë për pacinetët që trajtohen nga COVID-19, duke filluar nga ato më të domosdoshmet që përdoren në repartet e kujdesit intenziv siç janë ventilatorët apo respiratorët që i kemi në sasi të mjaftueshme, po ashtu, pajisjet tjera siç janë monitorët që përcjellin parametrat e pacientëve. Kemi në dispozicion oksigjen. Tani e kemi zgjedhur këtë problem me instalimin dhe shtrirjen e rrjetit të oksigjenit. Kemi rritur kapacitetet e shtertërve që janë të lidhur direkt me oksigjen, po ashtu edhe pajisjet tjera. Kemi rentgena mobil në të gjitha klinikat. Po ashtu bëhen analizat siç është edhe D- Dimer. Qëndrojmë jashtëzakonisht mirë sa i përket pajisjeve dhe kjo falë bashkëpunimit të mirë që kemi pasur me donatorët.

Radio Evropa e Lirë: Kur pritet të fillojë vaksinimi i qytetarëve?

Valbon Krasniqi: Ne po presim që të vijnë edhe vaksinat tjera. Për informata më të sakta mund të kontaktoni Institutin Kombëtar të Shëndetësisë Publike dhe Ministrinë e Shëndetësisë. Por, ne do të donim që kjo të ndodh sa më parë që të jetë e mundur.

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, mori të hënën dozën e parë të vaksinës kundër koronavirusit.

Kurti u vaksinua me AstraZeneca në Sallën 1 Tetori në Prishtinë.

Në një adresim të shkurtër para mediave, ai tha se me këtë veprim dëshiron t’i inkurajojë edhe qytetarët e tjerë që të vaksinohen dhe “t’i heqin dilemat ndaj vaksinimit”

“Zgjidhja e pandemisë është vaksinimi i popullsisë”, tha Kurti, për të shtuar se fillimisht do të vaksinohen personeli mjekësor dhe të moshuarit, e pastaj të tjerët.

Derisa u bëri thirrje qytetarëve që të veshin maska dhe të respektojnë distancën sociale, Kurti tha se Kosova do të sigurojë edhe më shumë vaksina dhe se do të përpiqet të vaksinojë sa më shumë qytetarë.

AstraZeneca, si shumica e vaksinave të zhvilluara në Perëndim, jepet në dy doza, me një diferencë kohore prej tri javësh.

Kosova, të dielën mbrëma, ka pranuar 24,000 doza të kësaj vaksine.

Këto dërgesa, të parat për Kosovën, janë siguruar nga programi COVAX i Organizatës Botërore të Shëndetësisë, i cili synon furnizimin me vaksina të vendeve në zhvillim.

Fushata e vaksinimit në Kosovë pritet të nisë të martën.

Kosova ka regjistruar mbi 88,000 raste me koronavirus. Aktualisht, aktive janë mbi 13,000. rel

Faktorët joekonomikë nuk duhet të ndikojnë në marrëdhëniet e qëndrueshme ekonomike mes Kosovës dhe Turqisë, thuhet në një përgjigje për Radion Evropa e Lirë të Odës Tregtare Kosovare-Turke.

“Pavarësisht faktorëve të tjerë, midis Kosovës dhe Turqisë janë duke u zhvilluar marrëdhënie të qëndrueshme ekonomike. Shpresojmë se këto marrëdhënie të forta ekonomike nuk do të ndikohen nga faktorë joekonomikë”, thuhet në përgjigje.

Përgjigjja pason deklarimet e mëhershme të Ambasada turke në Prishtinë, ku kanë thënë se Turqia e kundërshton hapjen e Ambasadës së Kosovës në Jerusalem të Izraelit.

Presidenti i Turqisë, Recep Tayyip Erdogan më 25 mars i ka kërkuar kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti që të rishikojë çështjen e hapjes së Ambasadës së Kosovës në Jerusalem.

Turqia vazhdon të mbetet një ndër partneret më të mëdha tregtare, me prezencë të investimeve direkt dhe importit të produkteve në Kosovë.

Mbi 435 milionë euro investime, zero remitenca

Vlera e investimeve në 15 vjetët e fundit nga shteti i Turqisë në Kosovë arritën në mbi 435.6 milionë euro, thuhet në të dhënat e Bankës Qendrore të Kosovës. Kurse nga ky shtet nuk ka remitenca.

Kompania “Infinit”, që gjendet në qytetin e Prizrenit, importon ujë me shije të ndryshme si dhe pije alkoolike dhe joalkoolike nga shteti i Turqisë. Mentor Çollaku, menaxher i marketingut në këtë kompani, në një bisedë për Radion Evropa e Lirë, thotë se kanë marrëdhënie të mira me kompanitë turke.

“Ne do të vazhdojmë biznesin, nuk kemi hasur në ndonjë problem në aspektin ekonomik. Produktet turke janë të kërkuara në tregun vendor”, tha ai.

Gjatë dy vjetëve të fundit (2019-2020), rreth 840 milionë euro ka arritur vlera e mallrave të importuara nga shteti i Turqisë në Kosovë. Ndërkaq, Kosova në Turqi ka eksportuar rreth 20 milionë euro.

Turqia, partnere strategjike e Kosovës

Edhe profesori i ekonomisë, Safet Gërxhaliu shprehet se Turqia ka qenë, është dhe duhet të jetë partnere strategjike e Kosovës me një qasje pozitive. Kosova, thotë ai, është produkt i diplomacisë ndërkombëtare dhe në këtë drejtim Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe vendet evropiane kanë dhënë kontribut të pakontestuar në formimin dhe shpalljen e pavarësisë së Kosovës, ku nuk duhet të mohohet edhe kontributi i Turqisë, dhënë në forma të ndryshme.

Shteti i Turqisë është një ndër shtetet e para që ka njohur Kosovën, pas shpalljes së pavarësisë në shkurt të vitit 2008.

Kosova zyrtarisht ka hapur Ambasadën e saj në Jerusalem, më 14 mars. Hapja e Ambasadës së Kosovës në Jerusalem u parapa në Marrëveshjen e 4 shtatorit, kur Kosova dhe Serbia kanë nënshkruar në Shtëpinë e Bardhë dy dokumente për normalizimin e raporteve ekonomike, në prezencë të presidentit të atëhershëm amerikan, Donald Trump.

Para se të hapej Ambasada në Jerusalem, presidenti i Turqisë, Recep Tayyip Erdogan, kishte porositur liderin e Lëvizjes Vetëvendosje, tashmë kryeministër i Kosovës, Albin Kurtin që “do të ishte e dobishme që të shmangej një hap të tillë, i cili mund t’i shkaktonte dëme të mëdha Kosovës”.

Gërxhaliu: Turqia duhet të tregojë mirëkuptim

Gërxhaliu shprehet se shteti i Izraelit ka vendosur për vendin se ku do të vendoset Ambasada e Kosovës dhe se për këtë gjë, Turqia duhet të tregojë mirëkuptim.

“Nëse do të vijë deri te ftohja e raporteve në relacionin Turqi- Kosovë, atëherë besoj se shumë më tepër do të humbë Turqia sesa Kosova. E them këtë bazuar në faktin se Turqia është një partnere strategjike për shitje të produkteve të veta në Kosovë. Turqia është një ndër investitorët e shumtë në aspektin financiar në Kosovë, këtu duhet të përmendet edhe aspekti i energjetikës dhe aviacionit. Pra, mendoj se në këtë moment Turqia duhet të solidarizohet me Kosovën”, thekson Gërxhaliu.

Gërxhaliu shton se Ankaraja zyrtare duhet të jetë e matur me veprime sepse produktet turke zënë hapësirë të madhe në tregun e Kosovës.

“Mua më gëzon fakti se Turqia ekonomikisht po shtrihet në vendet e rajonit, por në Kosovë ka dhënë kontribut të madh në ndërtimin, restaurimin e xhamive, restaurimin e hamameve. Ndërkaq në vendet e rajonit ka bërë investime direkte, ka krijuar vende të reja të punës, ka përmirësuar strukturën e eksportit dhe bilancin e pagesave. Unë mendojë se edhe në Kosovë në këtë mënyrë duhet të sillet”, shprehet Gërxhaliu.

Sipas të dhënave të Ministrisë së Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë, 1.402 është numri i bizneseve nga Turqia që operojnë në tregun e Kosovës. Bizneset e regjistruara janë më së shumti në sektorin e tregtisë me shumicë dhe pakicë.

Kompanitë turke në Kosovë

Në Kosovë disa nga kompanitë me kapitalin më të madh janë kompani turke.

Konsorciumi turko-francez, Limak–Aeroport de Lyon, në vitin 2010 ka marrë me koncesion për 20 vjet Aeroportin Ndërkombëtar të Prishtinës “Adem Jashari”.

Në vitin 2012, konsorciumi turk Limak–Çalik privatizoi rrjetin kosovar të shpërndarjes dhe furnizimit me energji elektrike, KEDS. Po ashtu, në Kosovë operojnë dy banka turke: TEB banka dhe ISBANK.

Bechtel-Enka, konsorciumi amerikano-turk, ka bërë ndërtimin e dy autostradave, atë që lidh Kosovën me Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut me një vlerë mbi 1.6 miliard euro.

Edhe një numër i institucioneve arsimore funksionojnë në Kosovë nga investimet turke.

Që nga shpallja e pavarësisë së Kosovës, qeveritë e të dy shteteve kanë nënshkruar 43 marrëveshje dhe protokolle bashkëpunimi, si në fushën e ekonomisë, arsimit dhe shëndetësisë.