Pse Faton Bislimi mund të jetë një mundësi alternative për një President konsensual
Kosova ka kaluar shumë prova në historinë e saj të re. Ka njohur shtypjen, rezistencën, luftën, ndërhyrjen ndërkombëtare, çlirimin, shpalljen e pavarësisë dhe përpjekjen e vazhdueshme për të ndërtuar një shtet demokratik e funksional.
Në secilën prej këtyre etapave, ajo ka pasur nevojë për njerëz që dinë të shohin përtej momentit politik dhe të kuptojnë një të vërtetë themelore: shteti është më i madh se çdo parti, grup apo interes i ditës.
Sot Kosova ndodhet sërish përballë një prej atyre momenteve kur politika duhet të dëshmojë pjekurinë e saj. Jo vetëm duke numëruar votat, por duke kërkuar atë që mund të bashkojë. Jo duke pyetur se kujt i përket një emër, por se kujt mund t’i shërbejë ai emër. Jo duke e parë institucionin si vazhdim të betejës partiake, por si një hapësirë ku Republika duhet të jetë më e madhe se të gjitha palët.
Në këtë kontekst, propozimi i William Walkerit dhe Joseph DioGuardit për Faton Bislimin si një mundësi për President konsensual meriton të dëgjohet.
Unë mendoj si Walker dhe DioGuardi se Faton Bislimi është një mundësi alternative që meriton të shqyrtohet seriozisht.
Jo sepse është kandidati i vetëm i mundshëm. As sepse një propozim që vjen nga dy miq të Kosovës duhet pranuar si urdhër. Republika e Kosovës ka institucionet e veta dhe vendimi duhet të merret në Kosovë.
Por një demokraci që e respekton veten nuk i mbyll dyert para një ideje vetëm pse ajo shfaqet në një moment të vështirë politik. Ajo e dëgjon, e peshon dhe pastaj vendos.
Dhe kur kjo ide vjen nga dy njerëz që e kanë njohur Kosovën në ditët e saj më të vështira, ajo meriton të dëgjohet.
Nga qëndresa te përgjegjësia
Në historinë shqiptare, figura të ndryshme kanë mbetur të rëndësishme jo vetëm për atë që kanë bërë në kohën e tyre, por për vlerat që përfaqësojnë edhe sot.
Gjergj Kastrioti – Skënderbeu është kujtesë e qëndresës.
UÇK-ja është kujtesë e sakrificës për lirinë.
Anton Çeta është kujtesë e pajtimit.
Ibrahim Rugova është kujtesë e paqes dhe dialogut.
At Mark Sopi është kujtesë e ndërgjegjes, përgjegjësisë dhe bashkëjetesës.
Nënë Tereza është kujtesë e humanizmit.
Këto figura dhe këto momente u përkasin periudhave të ndryshme dhe nuk mund të vendosen artificialisht në të njëjtën vijë politike. Por prej secilës mund të nxjerrim një mësim për Kosovën e sotme.
Dhe mbase mësimi më i rëndësishëm është ky: një shoqëri bëhet më e fortë kur arrin të bashkojë atë që është e ndryshme rreth një interesi më të madh se vetja.
Skënderbeu na kujton qëndresën përballë rrezikut.
UÇK-ja na kujton çmimin e lirisë.
Por një shtet nuk ndërtohet vetëm me qëndresë dhe sakrificë. Pas luftës vjen detyra edhe më e vështirë: të ndërtosh paqe, institucione dhe një kulturë politike ku kundërshtari nuk trajtohet si armik.
Pikërisht këtu bëhet i rëndësishëm Anton Çeta.
Mësimi i Anton Çetës
Në vitet e nëntëdhjeta, kur Kosova jetonte nën një regjim shtypës dhe kur plagët brenda shoqërisë rrezikonin të prodhonin plagë të reja, Anton Çeta zgjodhi rrugën e pajtimit.
Ai nuk e pa pajtimin si dobësi.
E pa si forcë.
Nuk u kërkoi njerëzve të harronin dhimbjen, por t’i jepnin asaj një fund që të mos prodhonte dhimbje të re.
Pajtimi ishte një akt i guximshëm qytetar. Ishte dëshmi se një shoqëri mund të vendosë të mos mbetet peng i së kaluarës.
Sot, kur flasim për konsensus politik, ky mësim është më aktual se kurrë.
Pajtimi nuk është vetëm kapitull i së kaluarës. Është kulturë politike.
Konsensusi, po ashtu, nuk do të thotë që të gjithë mendojnë njësoj. Do të thotë që, edhe kur mendojmë ndryshe, dimë të gjejmë një qëllim më të madh se vetja.
Rugova dhe politika e dialogut
Në këtë kujtesë zë një vend të veçantë edhe Ibrahim Rugova.
Rugova e ndërtoi një pjesë të madhe të filozofisë së tij politike mbi rezistencën paqësore, dialogun dhe orientimin e Kosovës drejt botës demokratike.
Ai e kuptonte rëndësinë e aleatëve. Por e kuptonte edhe se Kosova duhej t’i dëshmonte botës se ishte e aftë të ndërtonte një shoqëri demokratike, tolerante dhe të respektueshme.
Për Rugovën, politika nuk ishte vetëm luftë për pushtet. Ishte edhe përpjekje për të krijuar një kulturë të re politike.
Një kulturë ku kundërshtari nuk duhej domosdoshmërisht të shndërrohej në armik.
Ku dialogu nuk ishte kapitullim.
Ku paqja nuk ishte dobësi.
Kjo trashëgimi politike është veçanërisht e rëndësishme sot, kur debati publik shpesh reduktohet në pyetjen se kush fitoi dhe kush humbi.
Një Republikë nuk ndërtohet vetëm mbi fitoret e njërës palë.
Ajo ndërtohet mbi aftësinë për të jetuar së bashku edhe pas betejës politike.
At Mark Sopi dhe dimensioni i ndërgjegjes
Pikërisht në këtë dimension lidhet natyrshëm edhe kujtimi i Imzot Mark Sopit.
Mark Sopi ishte një figurë e rëndësishme morale e Kosovës. Ai i dha jetës publike një dimension që shpesh mungon në politikë: dimensionin e ndërgjegjes.
Marrëdhënia e tij me Ibrahim Rugovën dhe bashkëpunimi i tyre në rrethana të vështira dëshmonin se njerëzit me role dhe bindje të ndryshme mund të gjejnë gjuhë të përbashkët kur përballë tyre qëndron një interes më i madh shoqëror.
Në vitin 2005, kur Rugova dhe Mark Sopi vendosën gurthemelin e Katedrales “Nënë Tereza”, simbolika e atij akti shkonte përtej një godine.
Ishte një shenjë e një Kosove që donte të ndërtonte të ardhmen mbi tolerancën, mirëkuptimin dhe bashkëjetesën.
Dhe kjo është arsyeja pse Mark Sopi nuk duhet të kujtohet vetëm në ditë përkujtimore. Ai duhet të kujtohet edhe kur flasim për mënyrën se si duam ta ndërtojmë Republikën.
Nënë Tereza dhe humanizmi
Kjo frymë na çon natyrshëm te një tjetër figurë që e tejkalon çdo ndarje politike: Shën Nënë Tereza.
Nënë Tereza nuk është thjesht një emër shqiptar me famë botërore. Ajo është një nga simbolet më të fuqishme të humanizmit shqiptar në botë.
Mesazhi i saj ishte njerëzor para se të ishte politik: t’i shërbesh njeriut, t’i qëndrosh pranë atij që ka nevojë dhe ta ruash dinjitetin njerëzor edhe në rrethanat më të vështira.
Nëse Kosova dëshiron të ndërtojë një shtet demokratik, atëherë humanizmi nuk mund të jetë vetëm një fjalë ceremoniale. Duhet të jetë pjesë e kulturës së saj institucionale.
Sepse në fund të fundit, shteti ekziston për njeriun.
Walker, DioGuardi dhe një emër për t’u shqyrtuar
Në këtë kontekst duhet parë edhe propozimi për Faton Bislimin.
William Walker nuk është thjesht një emër në historinë diplomatike të Kosovës. Ai është dëshmitar i një prej kapitujve më tragjikë të historisë së saj moderne. E njohu Kosovën në kohën kur fjala e saj ende duhej të dëgjohej në botë dhe kur krimet që po ndodhnin këtu rrezikonin të mbeteshin nën heshtjen e politikës ndërkombëtare.
Ai pa dhe foli.
Për një popull që luftonte për të mos mbetur i harruar, kjo kishte peshë të jashtëzakonshme.
Sot, pas kaq vitesh, Walker kthehet përsëri me një mendim për Kosovën. Këtë herë nuk flet për luftën, por për një nevojë institucionale; jo për konfliktin, por për një figurë që mund të shërbejë si urë; jo për atë që na ndan, por për atë që mund të krijojë një pikë të përbashkët.
Ai ka propozuar Faton Bislimin për President.
Në krah të tij qëndron Joseph DioGuardi, një tjetër mik i kahershëm i Kosovës dhe një prej zërave amerikanë që për dekada ka punuar që çështja e shqiptarëve të Kosovës të dëgjohej në Washington.
DioGuardi e njeh Bislimin prej më shumë se dy dekadash. Kjo e bën propozimin e tij më shumë se një deklaratë të rastit: është një vlerësim që buron nga një njohje e gjatë.
Por edhe këtu duhet të ruajmë një parim të rëndësishëm.
Faton Bislimi nuk duhet të shihet si “kandidati amerikan”.
As si “kandidati i Walkerit”.
As si “kandidati i DioGuardit”.
Nëse një ditë do të bëhej President, ai do të mund të ishte vetëm President i Republikës së Kosovës.
Miqtë mund të tregojnë një rrugë.
Por rrugën duhet ta zgjedhë vetë Kosova.
Pse një alternativë meriton të dëgjohet
Nuk po them se Faton Bislimi është kandidati i vetëm i mundshëm.
As se duhet të jetë patjetër Presidenti i ardhshëm i Kosovës.
Po them diçka më të thjeshtë dhe, besoj, më të arsyeshme:
Faton Bislimi është një mundësi alternative që meriton të shqyrtohet seriozisht.
Në politikë, sidomos në momente të vështira, alternativa është vlerë.
Një shoqëri që nuk ka alternativa rrezikon të mbetet peng i ndarjeve të veta.
Një Republikë që kërkon konsensus duhet të jetë në gjendje të shohë edhe përtej emrave të zakonshëm, përtej llogarive të ditës dhe përtej pyetjes se cili krah politik do të dalë fitues.
Presidenti nuk është çmim i një partie.
Presidenti është institucion i Republikës.
Dhe një President konsensual duhet të jetë në gjendje të hyjë në një sallë ku janë të pranishëm njerëz që nuk pajtohen me të dhe të dalë prej saj pa e humbur respektin për ta.
Kjo është një nga sfidat më të mëdha të një Presidenti.
Jo t’i bindë të gjithë.
Por të jetë i respektueshëm edhe për ata që nuk e kanë mbështetur.
Një test për kulturën politike
Kandidatura e Faton Bislimit mund të shërbejë edhe si një test i kulturës sonë politike.
A jemi në gjendje ta shqyrtojmë një alternativë pa e parë menjëherë si kërcënim?
A mund të dëgjojmë një emër që nuk është domosdoshmërisht zgjedhja e parë e secilit?
A mund të kërkojmë një figurë që nuk bashkon vetëm një shumicë, por krijon një hapësirë më të gjerë mirëkuptimi?
Këto janë pyetje që duhet t’i bëjë politika kosovare.
Sepse Presidenti i Kosovës nuk duhet të jetë vetëm President i atyre që e kanë votuar.
Ai duhet të jetë edhe President i atyre që nuk e kanë votuar.
Këtu qëndron dallimi mes një kandidature partiake dhe një kandidature që synon konsensusin.
Nëse ekziston një kandidat më i mirë, le të dalë përpara.
Nëse ekziston një figurë tjetër që mund të bashkojë më shumë, le të dëgjohet.
Por le të mos e mbyllim derën para se ta kemi dëgjuar argumentin.
Kosova ka nevojë për një frymë
Ndoshta kjo është ajo që na mungon më shumë sot: jo një emër i përkryer, por një frymë politike.
Një frymë që e njeh vlerën e aleatit, por ruan dinjitetin e vendimmarrjes së vet.
Një frymë që e respekton të kaluarën, por nuk mbetet peng i saj.
Një frymë që e kujton Skënderbeun për qëndresën, UÇK-në për sakrificën për lirinë, Anton Çetën për pajtimin, Nënë Terezën për humanizmin, Rugovën për paqen dhe dialogun dhe At Mark Sopinë për përgjegjësinë morale e bashkëjetesën.
Dhe një frymë që i sheh miqtë amerikanë të Kosovës me mirënjohje, por jo si zëvendësim të vullnetit dhe institucioneve të Republikës.
Sepse ky është edhe kuptimi i një shteti të pjekur: të dëgjojë miqtë, të respektojë aleatët dhe, në fund, të vendosë vetë.
Sot Kosova ka nevojë pikërisht për këtë.
Përtej partive.
Përtej kampeve.
Përtej interesave të momentit.
Përtej pyetjes se kush fiton.
Sepse shteti nuk duhet të jetë fitorja e askujt mbi askënd.
Shteti duhet të jetë fitorja e të gjithëve.
Nëse Faton Bislimi mund të jetë njëra prej mundësive për ta afruar Kosovën me këtë ide, atëherë propozimi i William Walkerit dhe Joseph DioGuardit meriton të dëgjohet.
Me qetësi.
Me respekt.
Pa imponim.
Dhe mbi të gjitha, me bindjen se Presidenti i Republikës duhet të jetë, para së gjithash, President i Republikës së Kosovës.
Prishtinë,05.10.2026
Perle e vertete. Kallamata eshte nje nga penat me te pelqyera dhe inteligjente te gazetarise se mirefillte shqiptare.
Ju lumte VOAL qe e sillni per lexuesin shqiptar
Beni Uroj te jesh mire Ne nuk ikem na perzuri llymi se nuk ishim llym as te paafte ikem se nuk duronim llymin ikem jo se nuk donim atdheun por se na mungonte liria Ajo ishte bere prone e llymit Te flisje ishe armik te prekje llymin shkoje ne burg te digjnin makinen te hapnin dosje si dikur kekronin te gjenin dicka ndryshe nga te tjeret per te versulur masen kunder teje ndersa llymi kenaqej me rrumpallen e mbjelle Je shume te drejte kur thua Mos i fut hundet ne punet e mia Atdheun e duam ndoshta Me shume se ata qe jane atje por nuk duam llymin qe per 25 vjet Me radhe nuk e lejon ujin te kullohet Sa shume balte bloze dhe llym ne ate vend
Beni Uroj te jesh mire Ne nuk ikem na perzuri llymi se nuk ishim llym as te paafte ikem se nuk duronim llymin ikem jo se nuk donim atdheun por se na mungonte liria Ajo ishte bere prone e llymit Te flisje ishe armik te prekje llymin shkoje ne burg te digjnin makinen te hapnin dosje si dikur kekronin te gjenin dicka ndryshe nga te tjeret per te versulur masen kunder teje ndersa llymi kenaqej me rrumpallen e mbjelle Je shume te drejte kur thua Mos i fut hundet ne punet e mia Atdheun e duam ndoshta Me shume se ata qe jane atje por nuk duam llymin qe per 25 vjet Me radhe nuk e lejon ujin te kullohet Sa shume balte bloze dhe llym ne ate vend
Kryevepër…..!
Kjo nuk eshte vetem pergjigja e juaj por dhe e jona ndaj llumit qe mbyt ate vend, eshte zeri i Shqiperise se emigruar.
Kam te njejtin mendim meju
Panorame e vertete e politikes shqiptare, qe per fat te keq vazhdon e mbas 27-vite demokraci,,,politikane te korruptuar me pasuri marramendese ne parlamentin shqiptar , qe vazhdojne te zgjidhen , gjoja nga populli, gjyqtare, njerez pa moral..qe vazhdojne te pasurohen …populli vazhdon te vegjetoje , mijra te rinj me endrra te coptuara largohen cdo dite, per nje jete me te mire…deri kur do vazhdoje keshtu…
Nuk gjej fjale per ta komplimentuar autorin e ketij shkrimi… por dua ta falenderoj se me ka perfaqesuar edhe mua edhe shume njerez qe une kam rreth dhe qe fatkeqesisht ndjejme se si po na “thith llumi” dhe po na asfikson, sepse akoma nuk e kemi ndare mendjen te ikim… vetem se femijeve tane u them ikni ikni ikni dhe mos e ktheni koken mbrapa…. Ky vend nuk behet… llumi eshte ngritur aq lart sa nuk ikem me.
nje realitet i hidhur por me se i vertete . ju uroj shendet !
por diçka duhet bere , se nuk mjafton vetem fjala!
Urime! Shkrim i vertete! Shkrim qe sjell shpresen prane se gazetaria e mirefillte ekziston
Prsh. Pena jote eshte e shkelqyer more Arben, por si tja bejme ne qe mbetem ketu bashke me femijet….? Ju qe jeni andej, jeni pakica dhe ai llumi ku une jetoj nuk me mbyt dhe nuk me ben pis sepse jemi shumica. Gjejeni ilacin ju qe jeni andej, per te folur eshte lehte………cila eshte rruga e zgjidhjes?
Mik i nderuar shikoj qe ne shum raste na jane versulur neve emigrantve,faktikishte une jetoj ne Kanada,kete shanc e pata qe ne vitin 1991,sepse baba im ishte shtetas Kanadez .Ne te vertete ne saj te punes kuptohet mbas vitit 1991 harrita e ndoqa nje fakultet te shkelqyer te cilin ma kishte mohuar regjimi mbas shkolles se mesme me mesatare 9.8.te mos zgjatem fillova nje pune te mire,pa asnje perkrahje,thjeshte si fillim kur erdhi P.D-ja na u dhane ca mundesira thjesht per kompesim moral politik e public.Time shoqe e morra me shkolle te larte te mbaruar ne nje shtet fqinje me Shqiperine,dhe me grad shkencore dhe u punesua ne nje sektor delikat,por pa dobi sepse ndeshi me nje drejtor militant ordiner,pijanc,dhe perdorues droge,dhe me gruan e tije qe ishte shefe kryesore,cka beri qe te largohej me vullnet nga instuticioni.Po ashtu edhe une ndesha me nje bande kriminale qe ishte e licensuar nga vete shteti.As pyeste njeri per njohuri dhe per dije,thjeshte bindje partije,dhe leke nese kishe(po une si pata keto te fundit).Meqense per vete nuk beja dot gje,sepse varesha nga ministri nje sakat ne ate kohe qe nuk denioi te me priste ne takim,dhe pse njiheshim personalishte dhe kohet e fundit ishim shum miqesor ,edhe me vone ne presidence.Vajta dhe i kerkova gjasme llogari drejtorit qe mbulonte punen e time shoqeje,dhe ngela i befasuar kur i thashe se ka grade shkencore kur me tha se kujt i hyne ne pune grada.Na lane pa pune,dhe detyrimishte u larguam ketej,dhe jam dakort me Arbenin,ketej pamvarsishte cfare je,nga je ku je,po pate merita te vleresojne ne maksimum.
Cdo fiale e shkrume ma Shume se è vertete ,por aj /llum/ ka vjet e shekuj qe Po e mut at vend.
Perle!!!!
Me se e vertet dhe keshtu pa nje emer akoma më mire sepse personazhi ne fjale( per fate te keq) eshte me shoke shume
……..rruga e zgjidhjes eshte ,po a do te bashkohen 1000 shqiptare (jo mercenar) ne nje mendje ?!
Ky llum ka ardhur ne pushtet nga viti 1945 duke vrar masakruar …. dhe djemt nipat e tyre drejtoj sot ne te njeten menyr ..
PËSHPËRIMË ME PSHERËTIMË…
Më bije ndër mend një varg që thotë: Kujt t’i flasësh sot?… Dhe pyetja që lind nga kjo është: Për çfarë të flasim sot? Pyetja nxjerr pyetjen, dhe pyetjet presin përgjigje nëse kjo është e mundur… Le të flasim për pëshpërimat e ne njerëzve, të vendit tonë. Përshpërima të shoqëruara pothuajse pandashëm me psherëtima. Atdheu është atdhe edhe atëherë kur llafazanëria e kakofonia ka kohë që na kanë mbetur e po i bartim si litare në fyt…
Njëherë ne patëm dëgjuar një plak që gjatë një mbledhjeje ku politikanë kërkonin mbështetje (nga rrethi e shoqëria për platforma, programe a vota për vete…) se ne s’mbetem gati kend pa e provu, a po i shihni këta të rinj e të reja si bredhin pa parë perspektivë me sy, me ëndrra të plagosura rëndë, shumë prej tyre korrupcioni e faqet e zeza, pos tjerash, disave ua ka shtyrë edhe martesat, pat psherëtirë i moshuari.
E sillu kah të sillesh, bredh kahdo që të bredhësh parulla : ” Punëtorë e të papunë të shtypur me dhunë” e përmbledh njërën nga dukuritë që vazhdon të jetë në fuqi në çdo regjim e në çdo qeveri.
Ende vazhdojmë te jemi tmerrësisht te ndrydhur e të shtrydhur në të gjitha anët e në çdo fushëveprimtari. Probleme e pyetje pafund e përgjigjje e ndryshime askund…
Jetojmë ecim e bredhim, here në ndonjë cak a kuturu hapat e fjalët diku do t’i hedhim.
Çka i duhet një stafi të tërë të një ndërrmarrjeje publike, a një stafi të një ministrie, institucioni arsimor, a çkadoqoftë të mbajnë sytë katër e me shumë të interesohen se cila parti do të fitojë, e ç ‘bord do të vijë sesa te merren me punët që u takojnë. Kjo është nëjra nga ato përçarjet që sundimi e bashkë me të edhe banaliteti të`vazhdoj. Bletët aterojnë nga lulja në lule e ne nga rrëmuja në rrëmujë.
E te ne vijon kjo gjendje faktike e mjerë që ka kohë që shihet edhe nga aeroplanat por kjo shihet më shumë në stresin dhe mllefin tonë të vazhdueshëm, gërryes e te panevojshëm. Ky shënimth edhe nëse u bije në sy, nuk është e thënë as t’i hidhni sy e as ta lexoni. Ka kohë që te ne ka zënë vend sindromi i mosdëgjueshmërisë së njëri tjetrit, ne flasim me njeri tjetrin ama veten e dëgjojmë (dhe mbase kjo e nxitur edhe nga debatet e tejnumërta televizive që ndonëse kanë prodhuar kotësira banale ato me kokëfortesi vazhdojnë mbase veç për të na bindur se budalllakia s’ka skaj).
Pse të mos e përmendim edhe njëherë terrin, dritën, fillimin, mesin a fundin e tunelit.
E të kthehemi përsëri te pëshpërimat dhe psherëtimat te shkallët e përçudnisë marramendëse në atdheun tonë. Nëse u ndodh të e lexoni kete pjesëz që as vet s’po di pse po e hedh “në tregun e madh zhurmues”, nga ju pres edhe pyetjen: ” Hë mo, ku e ke hallin ti?”…
Kush unë?
Hallin te halli im, te hallet tona…e kurdoherë po vonohemi, po na zë e vona…
Me pëshpërima e psherëtima i mbushur vendi ynë, e gati sa s’po na ndalet fryma . Për gjithçka. Edhe për (pas)zgjedhjet e 11 e 25 qershorit në këtë mesgusht. Ndonjëherë më mirë të dëgjojmë fëshfërimat e gjetheve dhe të hasim e të shikojmë ketrat nëpër Gërmi që enden drunjëve dhe s’donë t’ia dijnë për asgjë…
Por…
S’di ç’të themi e ç’të bëjmë tjetër, vazhdon avazi i vjetër.
Disa vargje të poezisë së Carl Sundburg, “Të hollat, politika, dashuria dhe lavdia” thonë:
Ç’është kjo rrahje krahësh të hutuar
pa mbarim
dhe pa dobi në këto shufra,
dyer, në këtë kafaz?
Këtij shkrimi që ia nisa sikurse një lojë, megjithatë edhe njëherë me një “klik” po e dërgoj…
E qysh more po vazhdon kështu jetën si lojë, si hajgare e hiq, s’po të vjen marre…