I zymtë e i madh është pallati i lashtë i ipeshkëve, nitrat potasi pikon nga muret e tij; qëndrimi atje është torturë në netët e dimrit. Dhe katedralja ngjitur është gjigante, një jetë e tërë nuk do të ishte e mjaftueshme për ta eksploruar të gjithën, dhe ka një rrëmujë të tillë faltoresh dhe sakristish saqë, pas shekujsh braktisjeje, disa mbeten praktikisht të paeksploruara. Çfarë do të bëjë kryeipeshkvi thatim në prag të Krishtlindjeve, pyet veten dikush, krejt i vetëm, ndërsa qyteti kremton? Si mund ta mposhtë melankolinë e tij? Sekush ka një ngushëllim: fëmija ka trenin dhe Pinokun, motrusha ka kukullën e saj, nëna ka rrotull fëmijët e saj, i sëmuri ka një shpresë të re, beqari i moshuar ka një shok në aventura, i burgosuri ka zërin e një tjetri nga qelia fqinje. Çfarë do të bëjë kryeipeshkvi? Buzëqeshte i zellshmi Don Valentin, sekretar i Shkëlqesisë së Tij, teksa dëgjonte njerëzit të flisnin kështu. Kryeipeshkvi ka Zotin në prag të Krishtlindjeve. I gjunjëzuar vetëm fillikat në mes të katedrales së ngrirë dhe të shkretë, dikush mund të ndjente pothuajse keqardhje për të në shikim të parë, por po sikur ta dinte! Ai nuk është vetëm, as nuk ka ftohtë, as nuk ndihet i braktisur. Në prag të Krishtlindjeve, Zoti vërshon në tempull, sipas kryeipeshkvit; nefat janë fjalë për fjalë të mbushura me të, deri në atë pikë sa dyert mezi mbyllen; dhe, pavarësisht mungesës së ngrohësve, është aq nxehtë sa gjarpërinjtë e bardhë të lashtë zgjohen në varret e abatëve historikë dhe ngrihen nga vrimat e ajrimit në bodrum, duke i futur butësisht kokat mbi parmakët e rrëfyestoreve.

Pra, atë mbrëmje, Katedralja ishte e stërmbushur me Zot. Edhe pse e dinte se nuk ishte vendi i tij, Don Valentini ishte shumë i lumtur të ndalej duke rregulluar vendin e gjunjëzimit të kyeipeshkvit. Harrojini pemët, gjelat dhe verën e shkumuar. Kjo ishte një mbrëmje Krishtlindjesh. Por në mes të këtyre mendimeve, ai dëgjoi një trokitje në një derë. “Kush po troket në dyert e Katedrales,” pyeti veten Don Valentini, “në prag të Krishtlindjeve? A nuk janë lutur aq mjaftueshëm? Çfarë tërbimi i ka kapluar?” Megjithatë, ai shkoi të hapte derën dhe bashkë me një vrundull ere, hyri një burrë i varfër me rroba të grisura.

«Çfarë begatie e Zotit!» thirri ai, duke buzëqeshur, duke parë përreth. «Sa e bukur! Mund ta ndjesh edhe nga jashtë.

Imzot, a nuk mund të më lejoni pak? Mendojeni, është mbrëmja e Krishtlindjeve.

“I përket e gjitha Shkëlqësisë së Tij, Kryeipeshkvit,” u përgjigj prifti. “Ai ka nevojë për të pas disa orësh. Shkëlqesia e Tij tashmë bën jetën e një shenjtori; nuk mëtoni që ai tashi të heqë dorë edhe nga Zoti, apo jo? Dhe përveç kësaj, unë nuk kam qenë kurrë imzot.”

“As dhe një minutë të paktën, reverend? Kaq e madhe! Shkëlqesia e Tij as nuk do ta vinte re!”

«Të thashë jo… Mund të shkosh… Katedralja është e mbyllur për publikun» dhe e largoi varfanjakun me një kartëmonedhë pesëlirëshe.

Por, ndërsa burri fatkeq doli nga kisha, Zoti u zhduk menjëherë. I trishtuar, Don Valentini shikoi përreth, duke shqyrtuar me kujdes kuvertat e errëta: Zoti nuk ishte as aty. Shfaqja spektakolare e kolonave, statujave, tendave, altarëve, katafalkeve, shandanëve dhe perdeve, zakonisht kaq misterioze dhe të fuqishme, papritmas ishte bërë e pakëndshme dhe e kobshme. Dhe brenda disa orësh, kryeipeshkvi do të zbriste.

Me trallisje Don Valentini hapi një nga dyert e jashtme dhe shikoi në shesh. Asgjë. Edhe jashtë, megjithëse ishte Krishtlindje, nuk kishte asnjë gjurmë të Zotit. Nga mijëra dritaret e ndezura vinin jehona të qeshurash, gota të thyera, muzikë dhe madje blasfemi. As kambana, as këngë.

Don Valentino doli nëpër natë, përshkoi rrugët profane, mes zhurmës së banketeve të egra. Por ai e dinte adresën e duhur. Kur ai hyri në shtëpi, familja miqësore ishte ulur në tavolinë. Të gjithë e shikonin njëri-tjetrin me dashamirësi dhe rreth e rrotull tyre kishte paksa Zot.

“Gëzuar Krishtlindjet, reverend”, tha kryefamiljari. “Doni të na nderoni?”

“Unë jam përngutshëm, miq,” u përgjigj ai. “Për shkak të pakujdesisë sime, Zoti e ka braktisur Katedralen dhe Shkëlqesia e Tij së shpejti do të shkojë të falet. Nuk mund të ma jepni tuajin? Gjithsesi, ju jeni në shoqëri, nuk keni absolutisht nevojë”.

“I dashur Don Valentin”, tha kryefamiljari. “Ti harron, do të thosha, se sot është Krishtlindje. A duhet t’ia bënin dot fëmijët e mi pa Zotin sot? Jam i habitur, Don Valentin.”

Dhe sapo burri e shqiptoi këtë, Zoti rrëshqiti nga dhoma, buzëqeshjet e gëzueshme u shuan dhe gjeldeti i pjekur u ndje si rërë midis dhëmbëve.

Doli sërish nëpër natë, përgjatë rrugëve të shkreta. Ec, ec, Don Valentini më në fund e pa atë përsëri. Ai kishte arritur në portat e qytetit dhe kundruall tij shtrihej në errësirë, paksa i bardhë nga bora e fshatit të madh. Mbi livadhet dhe rreshtat e manave, valëvitej Zoti, sikur priste. Don Valentini ra në gjunjë.

«Çfarë po bën, reverend?» e pyeti një fshatar. «Do të marrësh një ndishk në këtë të ftohtë?»

“Shiko atje, bir. Nuk e sheh?”

Fshatari shikoi pa u habitur. “Është yni,” tha ai. “Çdo Krishtlindje ai vjen për të bekuar fushat tona.”

«Dëgjo», tha prifti. «A nuk mund të më japësh pakëz? Na janë mbaruar në qytet, madje edhe kishat janë bosh. Më lër pak që kryipeshkvi të ketë të paktën një Krishtlindje të mirë.»

“As që bëhet fjalë, reverendi im i dashur! Kush e di çfarë mëkatesh të neveritshme keni kryer në qytetin tuaj. Është faji juaj. Bëni si të bëni.”

“Po, pati një mëkat, sigurisht. Dhe kush nuk mëkaton? Por ti mund të shpëtosh shumë shpirtra, bir, vetëm nëse thua po.”

«Është mjaft për mua ta shpëtoj shpirtin tim!» qeshi fshatari, dhe, sapo e tha këtë, Zoti u ngrit nga fushat e tij dhe u zhduk në errësirë.

Shkoi edhe më tej, duke kërkuar. Zoti dukej se po bëhej gjithnjë e më i rrallë, dhe ata që e zotëronin pakëz nuk ishin të gatshëm ta hiqnin dorë prej tij (por pikërisht në momentin që ai po thoshte jo, Zoti po zhdukej, duke u larguar pak nga pak).

Ja, pra, Don Valentini në skaj të një sipërfaqeje tejet të gjerë toke, dhe në largësi, pikërisht në horizont, Zoti shkëlqente butësisht si një re picigjate. Prifti imcan u hodh në gjunjë në borë. “Më prit, o Zot,” iu lut ai. “Është faji im që kryeipeshkvi ka mbetur vetëm, dhe sonte është Krishtlindje!”

I kishte këmbët të ngrirë dhe ecte nëpër mjegull, duke u rrëshqanur mëgjunjas, herë pas here duke u shembur plotësisht. Sa gjatë mund të vazhdonte kështu?

Gjersa dëgjoi një kor të qetë e patetik, zëra engjëlli, një rreze drite që dëlirej nëpër mjegull. Ai hapi një derë të vogël prej druri: ishte një kishë e madhe, dhe në qendër, mes disa qirinjve, një prift po lutej. Dhe kisha ishte plot me parajsë.

—Vëlla, —rënkoi Don Valentini, me frymën e fundit, i mbuluar nga akujt, —ki mëshirë për mua. Kryepeshkvi im ka mbetur vetëm për shkakun tim dhe ka nevojë për Zotin. Jepma pakëz, të lutem.

Ngadalë ai që po lutej u kthye me fytyrë. Dhe Don Valentini, duke e njohur atë, u bë, se, si ishte kjo e mundur, edhe më i zbehtë.

«Gëzuar Krishtlindjet, Don Valentin», thirri kryeipeshkvi, duke iu afruar, i gjithi plot Zot. «Djalosh i bekuar, ku ke qenë? A mund të di se çfarë dole të kërkoje në këtë natë për ujqër?»