Gjykata Kushtetuese ka zbardhur vendimin për çështjen Balluku, duke rrëzuar ankimimin e Kryeministrisë për pezullimin e ish-zëvendëskryeministres.
Trupa e përbërë nga: Fiona Papajorgji, Kryetare, Marsida Xhaferllari, Sonila Bejtja, Ilir Toska, Genti Ibrahimi, Marjana Semini, Asim Vokshi, Sandër Beci, anëtarë, me sekretare Anjeza Puka, në datën 22 mori në shqyrtim në seancë plenare publike çështjen në fjalë, ndërsa vendosën lënien në fuqi të vendimit të GJKKO për pezullimin e Ballukut dhe bllokimin e pasaportës së saj.
Vendimi me 43 faqe jep verdiktet finale të kësaj gjykate, ku trajtohet dhe çështja që shkaktoi shumë debat, ‘ndërhyrja’ e Gjykatës së Posaçme Antikorrupsion te kompetencat e Kryeministrisë.
Pjesë nga vendimi:
Vlerësimi i Gjykatës Kushtetuese
6. Kërkuesi ka pretenduar se midis tij dhe Këshillit të Ministrave, nga njëra anë, dhe GJKKO-së së Shkallës së Parë, nga ana tjetër, ka lindur një mosmarrëveshje kompetence, sipas shkronjës “ç” të pikës 1 të nenit 131 të Kushtetutës, pasi pezullimi i zëvendëskryeministres dhe ministres së Infrastrukturës dhe Energjisë cenon veprimtarinë e Këshillit të Ministrave në disa nga fushat e përgjegjësisë së tij, si dhe ndërhyn në kompetencat e Kryeministrit, si organ kushtetues, duke sjellë shkarkimin de facto të ministres.
Sipas kërkuesit, GJKKO-ja e Shkallës së Parë ka ndërhyrë në diskrecionin që Kushtetuta dhe jurisprudenca e Gjykatës i ka njohur Kryeministrit për të propozuar ministrat dhe në pushtetin ekzekutiv, pasi anëtari i Këshillit të Ministrave gëzon imunitetin e deputetit. Kërkuesi ka pretenduar edhe se GJKKO-ja e Shkallës së Parë nuk ka juridiksion për çështjet që kanë të bëjnë me mandatin e ministrit, deputetit ose të funksionarëve të tjerë të lartë kushtetues, pasi ata nuk janë organe administrative të zakonshme, por organe kushtetuese, për rrjedhojë mandati i tyre përbën çështje të së drejtës kushtetuese. Sipas tij, në rast se do të lejohej pezullimi nga detyra i një funksionari kushtetues, siç është ministri, do të duhej që Kushtetuta ta parashikonte shprehimisht këtë mundësi dhe organin kompetent për të vendosur pezullimin.
Për sa kohë nuk ka një parashikim të tillë për ministrin në Kushtetutë, pezullimi i tij nuk mund të kryhet. Për këtë shkak lind nevoja për interpretimin e nenit 103, pika 3, të Kushtetutës, i cili ka parashikuar se anëtarët e Këshillit të Ministrave gëzojnë imunitetin e deputetit.
17. Subjekti i interesuar, Kuvendi, ka mbështetur qëndrimin e kërkuesit, duke parashtruar se ndërhyrja gjyqësore në përbërjen e Këshillit të Ministrave, që Kuvendi e ka miratuar, përbën cenim të drejtpërdrejtë të kompetencave kushtetuese. Pezullimi i një ministri krijon një situatë ku pushteti gjyqësor ndërhyn drejtpërdrejt në funksionalitetin e organit më të lartë ekzekutiv kushtetues, si dhe në aftësinë e tij për të marrë vendime në fushën e përgjegjësisë së ministrit të pezulluar, duke krijuar një pamundësi faktike për ushtrimin e kompetencave kushtetuese të Këshillit të Ministrave.
Sipas subjektit të interesuar, vendimi i GJKKO-së së Shkallës së Parë krijon një situatë juridike që bie në kundërshtim me kompetencat që Kushtetuta i ka njohur Kuvendit në procesin e formimit dhe funksionimit të Këshillit të Ministrave, pasi krijon një gjendje faktike që është në kundërshtim me vendimin e Kuvendit për dhënien e votëbesimit. Po kështu, sipas Kuvendit, pezullimi krijon një situatë të paparashikuar kushtetuese, që ndikon drejtpërdrejt në marrëdhënien funksionale ndërmjet tij dhe Këshillit të Ministrave. 18. Subjekti i interesuar, Prokuroria e Posaçme, ka prapësuar se çështja objekt gjykimi nuk përbën një marrëdhënie juridike të natyrës kushtetuese që të ketë sjellë pasoja konkrete të cilat kanë shkaktuar mosmarrëveshje midis palëve.
Masat e sigurimit janë vendime individuale me karakter penal dhe nuk janë akte ose veprime që krijojnë konflikt kompetencash në kuptim të nenit 131 të Kushtetutës. Sipas këtij subjekti, interesat e përgjithshëm institucionalë të Kryeministrit lidhur me funksionimin e qeverisë nuk përbëjnë cenim të drejtpërdrejtë dhe konkret të një kompetence kushtetuese që mund të justifikojë shqyrtimin kushtetues të vendimeve individuale gjyqësore. Po sipas subjektit të interesuar, marrja e masës së sigurimit ndaj një funksionari të lartë nuk përbën konflikt kompetencash mes pushteteve, pasi Prokuroria e Posaçme ka ushtruar funksionin penal duke përmbushur detyrën e saj kushtetuese.
Pezullimi nga ushtrimi i funksionit nuk përbën kompetencë kushtetuese të Kryeministrit, pra nuk mund të konsiderohet e cenuar një kompetencë që nuk ekziston në rendin kushtetues. Ndërkohë, GJKKO-ja e Shkallës së Parë, sipas subjektit të interesuar, ka kompetencë ekskluzive për të vendosur masën e pezullimit nga detyra bazuar në nenin 242, pika 2, të KPP-së, pasi vazhdimi i ushtrimit të funksionit nga personi i dyshuar paraqet rrezik konkret për pengimin e hetimit, ndikimin mbi provat ose dëshmitarët.
Sipas tij, kërkesa për interpretimin e nenit 103 të Kushtetutës nuk mund të përdoret për të vënë në diskutim pasojat e një akti individual, për rrjedhojë ajo duhet të rrëzohet. 19. Subjekti tjetër i interesuar, GJKKO-ja e Shkallës së Parë, ka parashtruar se vendimet e caktimit të masës së pezullimit nga detyra nuk janë përfundimtare, por vendime të ankimueshme në juridiksionin gjyqësor të zakonshëm. Sipas tij, vendimet gjyqësore kontrollohen vetëm nga gjykata më e lartë dhe asnjë organ tjetër nuk mund të vlerësojë ligjshmërinë ose bazueshmërinë e tyre për sa kohë nuk janë ndryshuar ose prishur nga një gjykatë më e lartë, pasi në rast se ndërhyhet nga autoritete të tjera shtetërore cenohet neni 145 i Kushtetutës. Në këtë kuptim, ky subjekt ka parashtruar se nuk legjitimohet si palë në gjykimin kushtetues, pasi kontrolli kushtetues ushtrohet mbi aktin shtetëror/vendimin gjyqësor dhe jo mbi gjykatën si palë kundërshtare.
Sipas tij, gjyqtari disponon me vendim dhe titullari i gjykatës nuk legjitimohet që të shprehet në emër dhe për llogari të gjyqtarit për një çështje konkrete, në respektim të parimit të pavarësisë së brendshme të pushtetit gjyqësor. Gjyqtari nuk ka varësi nga askush dhe nuk raporton e as jep shpjegime për vendimmarrjet e tij përpara kryetarit të gjykatës ose gjykatave më të larta. Për rrjedhojë, GJKKO-ja e Shkallës së Parë ka parashtruar se nuk mund të marrë pjesë si palë në gjykimin kushtetues për një çështje penale konkrete që është në zhvillim e sipër, pasi një gjë e tillë bie jashtë kompetencës së parashikuar nga dispozitat kushtetuese dhe ligjore. 20. Paraprakisht, Gjykata vëren se pretendimi i subjektit të interesuar, GJKKO-së së Shkallës së Parë, për mungesë legjitimimi si palë në gjykimin kushtetues, nuk është i bazuar në planin procedural.
Ndonëse në gjykimin e mosmarrëveshjeve të kompetencës kontrolli kushtetues ushtrohet mbi aktin ose veprimin që pretendohet se ka sjellë lindjen e mosmarrëveshjes, si dhe mbi raportin kushtetues ndërmjet organeve/pushteteve, dhe jo mbi gjykatën si subjekt i konfliktit, kjo nuk përjashton pjesëmarrjen e saj në procesin kushtetues. Përkundrazi, neni 39 i Ligjit Organik të Gjykatës parashikon shprehimisht, ndër pjesëmarrësit në gjykimin kushtetues, si organin që ka nxjerrë aktin, ashtu edhe subjektet me interes të drejtpërdrejtë për çështjen që shqyrtohet. Për rrjedhojë, gjykata që ka nxjerrë vendimin prej të cilit pretendohet se ka lindur mosmarrëveshja mund të thirret dhe të marrë pjesë në këtë gjykim pa u konsideruar, për këtë shkak, si bartëse materiale e konfliktit. Gjithashtu, një pjesëmarrje e tillë nuk cenon parimin e pavarësisë së brendshme të pushtetit gjyqësor, pasi nuk synon dhe nuk lejon që titullari i gjykatës të zëvendësojë gjyqtarin në arsyetimin për themelin e çështjes konkrete ose të japë shpjegime, në emër të tij, për vendimmarrjen gjyqësore.
Ajo shërben vetëm për garantimin e kontradiktoritetit dhe sqarimin e elementeve me natyrë institucionale, veçanërisht për sa u përket kufijve të juridiksionit të asaj gjykate, pozitës së saj institucionale në raport me organet/pushtetet e tjera dhe efekteve procedurale të aktit të kundërshtuar. 21. Duke iu kthyer çështjes së juridiksionit të Gjykatës, në nenin 124 të Kushtetutës parashikohet se ajo (Gjykata) zgjidh mosmarrëveshjet kushtetuese dhe bën interpretimin përfundimtar të saj.
Interpretimi përfundimtar i ligjit themelor të shtetit është ndër funksionet më të rëndësishme të kësaj Gjykate, të cilin ajo e ushtron sa herë që vihet në lëvizje për t’u shprehur për një nga çështjet e parashikuara në nenin 131 të Kushtetutës dhe në normat e tjera kushtetuese. Kontrolli kushtetues, në çdo rast, nuk mund të bëhet pa interpretimin e kuptimit të normave kushtetuese që lidhen me çështjen konkrete në shqyrtim (shih vendimet nr. 36, datë 04.11.2021; nr. 7, datë 24.02.2016; nr. 29, datë 30.06.2011 të Gjykatës Kushtetuese). 22.
Po kështu, Gjykata ka vlerësuar se ushtrimi i kompetencës së interpretimit përfundimtar të normës kushtetuese kërkon plotësimin e kushteve si vijon: së pari, norma që kërkohet të interpretohet duhet të jetë e paqartë dhe si pasojë e kësaj paqartësie që ajo mbart dhe kuptimit që i është dhënë ka lindur një “problem/mosmarrëveshje kushtetues/e”; së dyti, kërkohet të ekzistojë një marrëdhënie e ngushtë ndërmjet normës konkrete kushtetuese dhe fakteve, mosmarrëveshjeve ose çështjeve të përcaktuara konkretisht në një ose disa akte të organit kompetent, si pasojë e zbatimit ose kuptimit të padrejtë të kësaj norme kushtetuese; së treti, kërkohet që organet, të cilat zbatojnë normën kushtetuese, të kenë mbajtur qëndrimin e tyre për kuptimin/interpretimin e kësaj norme (shih vendimet nr. 26, datë 25.05.2021; nr. 59, datë 23.12.2014; nr. 24, datë 09.06.2011 të Gjykatës Kushtetuese). 23.
Në jurisprudencën kushtetuese është theksuar gjithashtu se në rastet e konfliktit të kompetencave është e domosdoshme të ketë një mosmarrëveshje konkrete, pasi zgjidhja e çështjeve të kësaj natyre nuk mund të bëhet me kontroll kushtetues in abstracto (shih vendimet nr. 36, datë 01.06.2015; nr. 4, datë 02.02.2015 të Gjykatës Kushtetuese).
Gjithashtu, një mosmarrëveshje kompetence, që paraqitet për zgjidhje para Gjykatës, duhet të ketë natyrë kushtetuese, në kuptimin që subjektet e përfshira në konflikt të jenë të parashikuara nga Kushtetuta dhe që kompetenca e pretenduar të përcaktohet si e tillë po nga dispozitat kushtetuese. Në këtë mënyrë, gjykimi në Gjykatë përqendrohet, pikësëpari, në zgjidhjen e mosmarrëveshjeve të kompetencës, për sa u takon funksioneve të nivelit kushtetues, duke gjetur dhe cilësuar të papajtueshëm me Kushtetutën shkakun vendimtar që ka sjellë lindjen e mosmarrëveshjes (shih vendimin nr. 36, datë 01.06.2015 të Gjykatës Kushtetuese). Po kështu, konflikti i kompetencave mund të ekzistojë nëse dy organe/pushtete pretendojnë ushtrimin e së njëjtës kompetencë ose kur asnjëri prej dy organeve/pushteteve nuk merr përsipër ushtrimin e një kompetence (shih vendimet nr. 12, datë 20.05.2008; nr. 20, datë 04.05.2007; nr. 26, datë 04.12.2006 të Gjykatës Kushtetuese). 24. Nisur nga standardet e mësipërme kushtetuese, Gjykata çmon të ndalet fillimisht në identifikimin e mosmarrëveshjes kushtetuese që pretendohet se ka lindur midis pushteteve, nëse subjektet e përfshira në konflikt janë të parashikuara nga Kushtetuta dhe nëse atij (kërkuesit) i është cenuar një kompetencë kushtetuese. 25. Gjykata vëren se, bazuar në nenin 100 të Kushtetutës, Këshilli i Ministrave merr vendime me propozim të Kryeministrit ose të ministrit përkatës (pika 1), ndërkohë që aktet e Këshillit të Ministrave janë të vlefshme kur nënshkruhen nga Kryeministri dhe ministri propozues (pika 3).
Gjithashtu, sipas nenit 102 të Kushtetutës, Kryeministri është organi që përfaqëson Këshillin e Ministrave dhe kryeson mbledhjet e tij, koncepton dhe paraqet drejtimet kryesore të politikës së përgjithshme shtetërore dhe përgjigjet për to, siguron zbatimin e legjislacionit dhe të politikave të miratuara nga Këshilli i Ministrave, bashkërendon dhe kontrollon punën e anëtarëve të Këshillit të Ministrave, si dhe kryen detyra të tjera të parashikuara në Kushtetutë e në ligje (pika 1). Ndërsa Ministri, brenda drejtimeve kryesore të politikës së përgjithshme shtetërore, drejton nën përgjegjësinë e tij veprimtarinë që ka në kompetencë (pika 4). Kryeministri ka, gjithashtu, kompetenca propozuese në emërimin dhe shkarkimin e anëtarëve të Këshillit të Ministrave, sipas nenit 98 të Kushtetutës, për të siguruar vazhdimësinë dhe mirëfunksionimin e qeverisë gjatë mandatit qeverisës. Ai ka përgjegjësinë të iniciojë procesin e shkarkimit të ministrit dhe të emërimit të ministrit të ri, duke përzgjedhur e propozuar kandidatin që ai e gjykon të përshtatshëm për të ushtruar funksionin e ministrit në Këshillin e Ministrave. 26. Ndërsa Prokuroria e Posaçme ushtron ndjekjen penale dhe përfaqëson akuzën para gjykatave të posaçme të parashikuara në nenin 135, pika 2, të Kushtetutës, si dhe para Gjykatës së Lartë (neni 148/dh, pika 1, i Kushtetutës).
Në kuptim të këtyre kompetencave, Prokuroria e Posaçme paraqet kërkesa në gjykatë, përfshirë edhe ato për caktimin e masave ndaluese të sigurimit referuar nenit 240 të KPP-së. Gjithashtu, bazuar në nenin 135 të Kushtetutës gjykatat e posaçme (ku bën pjesë edhe GJKKO-ja e Shkallës së Parë) gjykojnë veprat penale të korrupsionit dhe të krimit të organizuar, si dhe akuzat penale, ndër të tjera, kundër anëtarit të Këshillit të Ministrave, zëvendësministrit, si dhe akuzat kundër ish-funksionarëve të sipërpërmendur. 27. Në rastin konkret, Gjykata vëren se në kuadër të një hetimi penal ndaj shtetases Belinda Balluku, me detyrë zëvendëskryeministre dhe ministre e Infrastrukturës dhe Energjisë, është kërkuar nga Prokuroria e Posaçme, ndër të tjera, vendosja e masës ndaluese të sigurimit personal “Pezullimi i ushtrimit të një detyre a shërbimi publik”, të parashikuar nga neni 242 i KPP-së. GJKKO-ja e Shkallës së Parë ka pranuar kërkesën e prokurorisë dhe në referim të nenit 5, pika 2, të Kodit Zgjedhor ka vlerësuar se për sa kohë personat e zgjedhur janë deputetët, kryetarët e bashkive ose anëtarët e këshillit bashkiak, ndaj shtetases Belinda Balluku duhet të caktohet edhe masa me karakter ndalues vetëm për pezullimin nga detyra e zëvendëskryeministres dhe ministres së Infrastrukturës dhe Energjisë, pasi ajo nuk e pengon që të ushtrojë funksionet e saj si deputete e Kuvendit. 28.
Në vijim, Gjykata vlerëson se në rastin konkret mosmarrëveshja kushtetuese e pretenduar midis pushteteve ka të bëjë me mënyrën e interpretimit dhe zbatimit të nenit 103, pika 3, të Kushtetutës në këndvështrim të parimit të ndarjes dhe balancimit të pushteteve. Subjektet e përfshira në këtë konflikt – nga njëra anë, Kryeministri dhe Këshilli i Ministrave, si organe kushtetuese të pushtetit ekzekutiv, dhe, nga ana tjetër, GJKKO-ja e Shkallës së Parë, si organ kushtetues i pushtetit gjyqësor – janë subjekte të parashikuara nga Kushtetuta dhe ushtruese të kompetencave të përcaktuara prej saj. 29.
Nisur nga sa më sipër, Gjykata vëren se, ndonëse Kushtetuta nuk parashikon shprehimisht një kompetencë të Kryeministrit ose të ndonjë organi tjetër për pezullimin nga detyra të një ministri, masa ndaluese e kërkuar nga Prokuroria e Posaçme dhe e vendosur nga GJKKO-ja e Shkallës së Parë, në kuadër të një procedimi penal, për nga natyra dhe efektet e saj konkrete, duket se ka sjellë efekte institucionale, si në ushtrimin e funksioneve kushtetuese të ministrit, ashtu edhe në funksionimin e Këshillit të Ministrave. Për këtë arsye, çështja e paraqitur para Gjykatës nuk lidhet thjesht me pasojat individuale të një mase procedurale penale, por paraqet, të paktën në dukje në këtë fazë të shqyrtimit, një çështje me rëndësi kushtetuese lidhur me kufijtë ndërmjet ushtrimit të funksionit gjyqësor dhe sferës së kompetencave të pushtetit ekzekutiv. 30. Gjykata thekson se fakti që akti, nga i cili pretendohet se ka lindur mosmarrëveshja, është një vendim gjyqësor, i nxjerrë nga një organ i pushtetit gjyqësor në ushtrim të funksioneve të tij kushtetuese e ligjore, nuk përjashton, në vetvete, juridiksionin kushtetues për shqyrtimin e një konflikti kompetencash. Në raste të tilla, kontrolli kushtetues nuk ka për objekt verifikimin e korrektësisë së zbatimit të ligjit të zakonshëm në çështjen konkrete, as rivlerësimin e arsyetimit gjyqësor në aspektin e meritës, por vlerësimin nëse, përmes ushtrimit të juridiksionit dhe efekteve të aktit përkatës, është prekur sfera e kompetencave kushtetuese të një pushteti tjetër.
Në këtë kuptim, si ankimueshmëria e vendimit gjyqësor në rrugë të zakonshme, ashtu edhe mundësia e mënjanimit të mëvonshëm të pasojave të tij përmes ndërhyrjes së një gjykate më të lartë, nuk janë të mjaftueshme për të përjashtuar juridiksionin kushtetues me evokimin e parimit të subsidiaritetit, për sa kohë që mosmarrëveshja e pretenduar paraqet, të paktën në dukje, elemente të një ndërhyrjeje të mundshme në raportet kushtetuese ndërmjet pushteteve për shkak të efekteve të menjëhershme të atij vendimi. 31. Për rrjedhojë, Gjykata çmon se çështja e ngritur para saj nuk ka për objekt kontrollin e kushtetutshmërisë së vendimit gjyqësor si akt individual, as shqyrtimin e themelit të masës penale ndaj personit të proceduar, por verifikimin nëse, në rrethanat e rastit konkret, përmes efekteve të menjëhershme të atij akti, paraqitet një situatë e mundshme ndërhyrjeje në sferën e kompetencave kushtetuese të pushtetit ekzekutiv. Në këto kushte, dhe pa paragjykuar themelin e kërkesës, Gjykata vlerëson se paraqitet, të paktën në dukje, një mosmarrëveshje konkrete kompetencash kushtetuese ndërmjet pushtetit ekzekutiv dhe atij gjyqësor, e cila hyn në juridiksionin e saj sipas nenit 131, pika 1, shkronja “ç”, të Kushtetutës.
Ndërkohë, vlerësimi përfundimtar mbi ekzistencën B. Për legjitimimin e kërkuesit 32. Kërkuesi ka pretenduar se legjitimohet për t’iu drejtuar Gjykatës me kërkesën objekt shqyrtimi, pasi është subjekt i pakushtëzuar, në kuptim të nenit 134, pikat 1, shkronja “b” dhe 2, të Kushtetutës dhe neneve 54-56 të Ligjit Organik të Gjykatës. Po kështu, ai ka pretenduar se legjitimohet për të kundërshtuar të gjitha aktet ligjore ose nënligjore me karakter normativ apo individual, dhe të çfarëdo pushteti, të cilat cenojnë kompetencat e tij kushtetuese, veprimtarinë, pozitën juridike kushtetuese të Këshillit të Ministrave, si dhe garancitë që Kushtetuta ka parashikuar për anëtarët e tij. Kërkuesi, Kryeministri, ka pretenduar gjithashtu se legjitimohet, pasi përfaqëson dhe mbron interesat e Këshillit të Ministrave, jo vetëm ngushtësisht të tijat. Kërkesa nuk përbën ankim kushtetues individual dhe sipas tij nuk ka detyrimin t’u drejtohet shkallëve të tjera të gjyqësorit. Ajo është paraqitur brenda afatit ligjor 6-mujor nga çasti i lindjes së konfliktit, i parashikuar nga neni 55 i Ligjit Organik të Gjykatës. 33. Subjekti i interesuar, Prokuroria e Posaçme, ka prapësuar se kërkuesi nuk legjitimohet për t’iu drejtuar Gjykatës, pasi nuk është subjekt i drejtpërdrejtë i procedimit penal dhe nuk ka provuar një interes personal, aktual dhe kushtetues me pasoja të pariparueshme ose shfaqjen e rrezikut për kryerjen e funksioneve të tij. Sipas tij, masat e sigurimit janë vendosur ndaj personit fizik konkret dhe jo ndaj Këshillit të Ministrave si organ kolegjial, as ndaj funksionit kushtetues në vetvete.
Në kushtet kur nuk identifikohet një konflikt aktual midis pushteteve, sipas këtij subjekti, kërkuesi nuk ka legjitimitet procedural dhe material për shqyrtimin e kësaj çështjeje, ndërsa interesi i pretenduar ka natyrë institucionale dhe jo juridike kushtetuese. Referuar Ligjit Organik të Gjykatës, subjekti i interesuar ka prapësuar se, kërkuesi mund të kërkojë kontrollin kushtetues të ligjeve dhe akteve normative dhe jo të vendimeve gjyqësore individuale penale. Sipas tij, kërkuesi: i) nuk është subjekt i masës së sigurimit; ii) nuk ka pretenduar cenimin e ndonjë të drejte themelore personale; iii) nuk gëzon legjitimitet kushtetues për të përfaqësuar të drejtat individuale të personit ndaj të cilit është vendosur masa; iv) nuk është bartës i ndonjë të drejte themelore të prekur nga masa. 34. Bazuar në nenin 131, shkronja “ç”, të Kushtetutës, Gjykata vendos për mosmarrëveshjet e kompetencës ndërmjet pushteteve, kompetencë e cila është detajuar në nenin 54 të Ligjit Organik të Gjykatës, i cili parashikon se kërkesa ngrihet nga subjektet në konflikt ose nga subjektet e cenuara drejtpërdrejt nga konflikti (pika 3) dhe se bazë për fillimin e shqyrtimit të këtyre çështjeve përbën çdo lloj akti me karakter ligjor e nënligjor, veprim ose mosveprim i organeve të pushteteve apo i organeve të qeverisjes vendore që ka çuar në mosmarrëveshje kompetencash midis tyre (pika 4). 35. Për sa i përket legjitimimit ratione personae, Gjykata vlerëson se në kushtet kur ka përcaktuar se midis kërkuesit dhe GJKKO-së së Shkallës së Parë duket se ka lindur një mosmarrëveshje kompetencash, e gjen të pabazuar prapësimin e subjektit të interesuar, pasi kërkuesi është subjekti kushtetues në konflikt dhe mosmarrëveshja ka lidhje të drejtpërdrejtë me ushtrimin e veprimtarisë së tij, pra provon interesin e tij të drejtpërdrejtë (shih paragrafin 29 të vendimit). 36. Në lidhje me legjitimimin ratione temporis, bazuar në nenin 55 të Ligjit Organik të Gjykatës, kërkesa për zgjidhjen e mosmarrëveshjes së kompetencave paraqitet brenda 6 muajve nga data e lindjes së konfliktit.
Gjykata vëren se vendimi gjyqësor, i cili është bërë shkak për lindjen e mosmarrëveshjes objekt gjykimi, mban datën 19.11.2025, kurse kërkesa është paraqitur në datën 20.11.2025, pra brenda afatit ligjor 6-mujor, prandaj kërkuesi legjitimohet edhe ratione temporis. 37. Për sa më lart, në kushtet kur kërkuesi dhe Kuvendi nga njëra anë dhe gjykata nga ana tjetër, i kanë dhënë kuptim të ndryshëm dispozitës kushtetuese, nenit 103, pika 3, të Kushtetutës, ndërsa Presidenti ka pohuar se kjo është një çështje e paqartë që ngelet në vlerësim të Gjykatës, Gjykata çmon se për të zgjidhur konfliktin e kompetencave sipas nenit 131, pika 1, shkronja “ç”, të Kushtetutës bëhet i nevojshëm interpretimi përfundimtar i dispozitës kushtetuese relevante, nenit 103, pika 3, të Kushtetutës, i cili parashikon se anëtarët e Këshillit të Ministrave gëzojnë imunitetin e deputetit. Kjo do të thotë se për t’i dhënë përgjigje kësaj çështjeje Gjykata do të analizojë fillimisht regjimin e imuniteteve të ministrit në këndvështrim të parimit të ndarjes dhe balancimit të pushteteve, dhe më tej edhe garancitë e tjera procedurale po në këndvështrim të të njëjtit parim. C. Për themelin e pretendimeve C.1.
Për regjimin e imuniteteve të ministrit në këndvështrim të parimit të ndarjes dhe balancimit të pushteteve 38. Kërkuesi ka pretenduar se ministri gëzon imunitetin e deputetit sipas përcaktimit të nenit 103, pika 3, të Kushtetutës, konkretisht garancitë e parashikuara në nenin 73 të Kushtetutës dhe nenin 242 të KPP-së, pasi Kushtetuta e ka barazuar anëtarin e Këshillit të Ministrave me deputetin. Sipas tij, barazia midis anëtarit të Këshillit të Ministrave dhe deputetit mbështetet në pozitën kushtetuese të tyre, si organet më të larta të pushtetit ekzekutiv dhe legjislativ.
Garancia e këtij neni nuk ka si qëllim në vetvete vetë lirinë e deputetit, por e përdor këtë të fundit si mjet për të arritur një synim tjetër fundor, mbrojtjen e detyrës së deputetit. Sipas kërkuesit, dhënia e imunitetit për këto kategori shërben si një mjet kushtetues për të siguruar funksionimin normal për kryerjen e detyrës në mënyrë të pacenueshme. Po kështu, kërkuesi ka pretenduar se për sa kohë Kushtetuta ka parashikuar mbrojtje edhe për të zgjedhurit vendorë, e njëjta garanci duhet të zbatohet edhe për anëtarin e Këshillit të Ministrave, i cili emërohet nga Presidenti, por i nënshtrohet miratimit nga Kuvendi, pra zgjidhet nga vetë organi që përfaqëson sovranin. 39. Subjekti i interesuar, Kuvendi, ka prapësuar se kushtetutëbërësi ka vendosur që ministrat gëzojnë imunitetin e deputetit, pra ai ka synuar të sigurojë mbrojtje, e cila nuk kufizohet vetëm në garancitë e shprehura në nenin 73 të Kushtetutës, por përfshin të gjitha garancitë procedurale që sistemi juridik ia njeh deputetit, duke përfshirë edhe ato që rrjedhin nga legjislacioni procedural penal. Sipas tij, neni 242, pika 2, i KPP-së, i interpretuar së bashku me nenin 103, pika 3, të Kushtetutës, çon në përfundimin se ndalimi i pezullimit nga detyra zbatohet edhe për ministrat. Kështu, sipas Kuvendit, vendimi i GJKKO-së së Shkallës së Parë ka anashkaluar garancitë kushtetuese të nenit 103 të Kushtetutës, pasi gjykatat nuk kanë kompetencë për të vlerësuar përgjegjësinë politike të qeverisë ose të anëtarëve të saj. Po sipas subjektit të interesuar, neni 242 i KPP-së përcakton shprehimisht se kjo masë nuk zbatohet ndaj personave të zgjedhur sipas ligjit elektoral, çka nënkupton se organet e zgjedhura ose ato që rrjedhin nga vullneti i organeve të zgjedhura gëzojnë një mbrojtje të shtuar dhe procedurat për largimin e tyre janë procedura të veçanta. Edhe pse ministri nuk zgjidhet drejtpërsëdrejti nga populli, pozicioni i tij rrjedh nga besimi që Kuvendi i ka dhënë programit politik të Këshillit të Ministrave. 40.
Subjekti i interesuar, Prokuroria e Posaçme, ka prapësuar se neni 103, pika 3, i Kushtetutës u jep anëtarëve të Këshillit të Ministrave të drejtën për të gëzuar imunitetin e deputetit, por ky imunitet nuk ka karakter absolut dhe nuk krijon mbrojtje për funksionin ekzekutiv. Sipas tij, mandati i deputetit shpreh marrëdhënie përfaqësuese me elektoratin dhe i nënshtrohet një regjimi kushtetues të posaçëm, ndërsa funksioni i ministrit është pjesë e organizimit të pushtetit ekzekutiv dhe u nënshtrohet rregullave të përgjegjësisë ligjore dhe penale që zbatohen për funksionarët e pushtetit ekzekutiv, pa cenuar mandatin e tij parlamentar.
Prokuroria e Posaçme ka parashtruar gjithashtu se mandati i deputetit buron drejtpërdrejt nga vullneti i popullit dhe gëzon mbrojtje kushtetuese, ndërsa funksioni i ministrit buron nga një akt emërimi i Këshillit të Ministrave dhe është funksion ekzekutiv-administrativ, i cili buron nga një akt emërimi dhe nuk barazohet me funksionin e deputetit. Kushtetuta nuk ka synuar të mbrojë funksionin ekzekutiv nga kontrolli penal, por të sigurojë pavarësinë dhe veprimtarinë e Kuvendit. 41. Subjekti i interesuar, Presidenti, ka parashtruar se ndjekja penale është funksion i drejtpërdrejtë dhe ekskluziv i organeve të drejtësisë dhe nuk ka lidhje me raportet midis pushteteve. Sipas tij, neni 242 i KPP-së parashikon pezullimin e veprimtarisë që lidhet me ushtrimin e detyrës ose shërbimit publik, por nuk është dispozitë specifike për anëtarët e Këshillit të Ministrave. Gjithashtu, ajo nuk përjashton specifikisht këta të fundit nga veprimi i saj, por shprehet vetëm për personat e zgjedhur sipas ligjit elektoral. Sipas këtij subjekti të interesuar, nëse masa ndaluese e pezullimit nga ushtrimi i detyrës e vendosur ndaj anëtarit të Këshillit të Ministrave ose ndaj të gjithë Këshillit të Ministrave ndikon në funksionimin e lirë të pushtetit ekzekutiv, kjo masë merr përmbajtjen e një instrumenti kontrolli dhe balance midis pushteteve. Një instrument i tillë, i cili nuk është i parashikuar në Kushtetutë, por që kushtëzon funksionimin dhe përbërjen e pushtetit ekzekutiv, nuk mund të konsiderohet kushtetues.
Po kështu, Presidenti ka parashtruar se nëse masa ndaluese nuk ndikon në funksionimin e lirë dhe të pakushtëzuar të pushtetit ekzekutiv, atëherë kjo masë nuk del nga konteksti penal dhe nuk shndërrohet në instrument kontrolli e balance i pushtetit gjyqësor mbi pushtetin ekzekutiv. Analiza nëse masa ndaluese është ose jo ndërhyrje në tagrat e një pushteti tjetër duhet të sqarohet nga Gjykata dhe Presidenti mbështet çdo vendimmarrje të saj. 42. Nisur nga konteksti i rrethanave të çështjes në shqyrtim, si dhe nga thelbi i pretendimeve e prapësimeve të palëve pjesëmarrëse në gjykim, Gjykata çmon të ndalet fillimisht në identifikimin e qëllimit të kushtetutëbërësit për sa i përket imunitetit të anëtarëve të Këshillit të Ministrave në raport me imunitetin e deputetëve, duke u bazuar për këtë qëllim edhe në jurisprudencën e saj. 43.
Paraprakisht, Gjykata vëren se imuniteti i ministrit rregullohet nga neni 103, pika 3 i Kushtetutës, i cili parashikon se anëtarët e Këshillit të Ministrave gëzojnë imunitetin e deputetit. Përderisa kjo dispozitë kushtetuese e trajton imunitetin e ministrit si të njëjtë me atë të deputetit, analiza e regjimit të këtij imuniteti kërkon domosdoshmërisht referimin në nenin 73 të Kushtetutës, ku përcaktohet natyra dhe shtrirja e imunitetit parlamentar. Gjykata vëren se, sipas përmbajtjes aktuale të nenit 73, pika 1, të Kushtetutës, deputeti nuk mban përgjegjësi për mendimet e shprehura në Kuvend dhe votat e dhëna prej tij në ushtrim të funksionit. Kjo dispozitë nuk zbatohet në rastin e shpifjes. Ndërkohë, sipas pikës 2 të po të njëjtit nen, deputeti nuk mund të arrestohet ose t’i hiqet liria në çfarëdolloj forme ose ndaj tij të ushtrohet kontroll personal, ose i banesës, pa autorizimin e Kuvendit. Rastet kur deputeti kapet në kryerje e sipër ose menjëherë pas kryerjes së një krimi të rëndë, parashikohen në pikën 3 të nenit 73 të Kushtetutës, sipas të cilit deputeti mund të ndalohet ose të arrestohet pa autorizim, ndërsa Prokurori i Përgjithshëm ose drejtuesi i Prokurorisë së Posaçme njofton menjëherë Kuvendin, i cili, kur konstaton se nuk ka vend për procedim, vendos për heqjen e masës. Në kontekst të këtyre parashikimeve kushtetuese, Gjykata vlerëson se rregullat e parashikuara në nenin 73 të Kushtetutës janë të zbatueshme edhe për ministrin dhe përbëjnë regjimin kushtetues të imunitetit të tij. 44. Në këndvështrimin historik, Gjykata evidenton se ligji nr. 7491, datë 29.04.1991 “Për Dispozitat Kryesore Kushtetuese” në nenin 22 të tij kishte parashikuar se deputeti i Kuvendit gëzon imunitet, ai nuk mund të pengohet në ushtrimin e detyrave të tij, si dhe në sigurimin e të dhënave që nuk përbëjnë sekret shtetëror. Deputeti nuk mund të kontrollohet, të ndalohet, të arrestohet ose të ndiqet penalisht pa pëlqimin e Kuvendit.
Deputeti mund të ndalohet pa pëlqimin e Kuvendit, vetëm në rastet kur kryen një krim të dukshëm e të rëndë. Deputeti nuk ka përgjegjësi ligjore për veprimet që kryen e qëndrimet që mban gjatë ushtrimit të detyrës së tij si deputet ose për votën e dhënë. Ndërsa për sa u përket anëtarëve të Këshillit të Ministrave imuniteti rregullohej në mënyrë të ndryshme, pasi ky ligj parashikonte se ata përgjigjen për veprimtarinë e ministrive përkatëse (neni 39), si dhe përgjigjen penalisht për shkeljen e këtij ligji, si dhe të ligjeve të tjera në lidhje me ushtrimin e funksioneve të tyre. Ndjekja penale e tyre bëhej me miratimin e Kuvendit (neni 41). 45. Me miratimin e Kushtetutës së vitit 1998, neni 73 i Kushtetutës në përmbajtjen e tij fillestare parashikonte: “Deputeti nuk mund të ndiqet penalisht pa autorizimin e Kuvendit. Autorizimi kërkohet edhe në rastin kur ai do të arrestohet.”. Ndërkohë, Gjykata vëren se për sa i përket çështjes së imunitetit të ministrit ai u njësua me atë të deputetit, ku në nenin 103, pika 3, të Kushtetutës u përcaktua shprehimisht rregullimi kushtetues i imunitetit të ministrit.
Edhe kushtetutëbërësi në debatet për përgjegjësinë penale të ministrave ka vlerësuar se deputetit dhe ministrit duhet t’u sigurohet i njëjti imunitet (shih Debati Kushtetues 1, faqja 420 dhe Debati Kushtetues 2, faqja 161). Kjo dispozitë, që nga hyrja në fuqi e Kushtetutës e deri më sot, nuk ka pësuar ndryshime, duke reflektuar qëndrueshmërinë e vullnetit kushtetues për të ruajtur të pandryshuar këtë regjim të veçantë juridik të ministrit. 46. Në këtë pikë, Gjykata sjell në vëmendje se është vënë në lëvizje edhe më parë në lidhje me interpretimin e nenit 103, pika 3, të Kushtetutës, duke u shprehur se kjo dispozitë u jep anëtarëve të Këshillit të Ministrave, në sajë të funksionit të tyre të rëndësishëm shtetëror, një mbrojtje të veçantë ligjore. Duke e barazuar mbrojtjen ligjore të anëtarit të Këshillit të Ministrave me atë të deputetit, Kushtetuta i ka dhënë të njëjtin kuptim juridik imunitetit për këtë kategori funksionarësh. Po sipas Gjykatës, meqenëse vetë Kushtetuta e barazon në aspektin substancial gëzimin e imunitetit të anëtarit të Këshillit të Ministrave me imunitetin e deputetit, edhe procedura që ndiqet për heqjen e imunitetit të deputetit, e parashikuar në nenin 73 të saj, do të jetë e zbatueshme dhe për anëtarin e Këshillit të Ministrave që nuk është deputet (shih vendimin nr. 38, datë 23.06.2000 të Gjykatës Kushtetuese). 47.
Ndërkohë Gjykata vëren se në vitin 2012, me reformën kushtetuese të imunitetit, e cila kishte për qëllim kufizimin e paprekshmërisë së deputetit nga ndjekja penale, neni 73 i Kushtetutës u ndryshua sipas përmbajtjes aktuale të tij. Sipas kësaj përmbajtjeje, ai i garanton deputetit imunitet në dy forma, imunitetin substancial – në kuptim të mospërgjegjësisë për mendimet e shprehura në Kuvend dhe votat e dhëna prej tij në ushtrim të funksionit (paragrafi i parë) dhe imunitetin procedural – në kuptim të paprekshmërisë, pra që deputeti nuk mund të arrestohet ose t’i hiqet liria në çfarëdo lloj forme ose ndaj tij të ushtrohet kontroll personal, ose i banesës, pa autorizimin e Kuvendit (paragrafi i dytë). 48. Duke iu referuar qëllimit të kushtetutëbërësit në marrjen e nismës për miratimin e reformës kushtetuese të vitit 2012, që lidhet me regjimin e imuniteteve, Gjykata ka evidentuar se ai synonte kufizimin e paprekshmërisë së deputetit nga ndjekja penale, i cili sipas Kushtetutës së vitit 1998 ishte i plotë (deri në marrjen e një autorizimi nga Kuvendi). Po kështu, Gjykata ka theksuar se rregullat për paprekshmërinë e deputetëve në çështjet penale nuk duhet të shkojnë përtej asaj që është e justifikuar për qëllime të ligjshme dhe rrjedhimisht ato duhet të interpretohen të mënyrë të kufizuar (shih vendimin nr. 81, datë 21.11.2024 të Gjykatës Kushtetuese). 49. Po në këtë drejtim, Gjykata ka theksuar se regjimi i imuniteteve, në çdo rast, synon, nga njëra anë, të garantojë ushtrimin e qetë dhe të pandikuar të funksioneve të rëndësishme publike nga zyrtarët e lartë të shtetit, të cilët nuk duhet të druhen se veprimtaria e tyre shtetërore mund të bëhet shkas për pasoja personale, si, për shembull, një padi civile ose një akuzë penale.
Nga ana tjetër, sipas Gjykatës, dispozitat që përbëjnë regjimin e imuniteteve synojnë të garantojnë përgjegjshmërinë e këtyre funksionarëve të lartë në qoftë se, në përfundim të verifikimeve përkatëse dhe një procesi të rregullt ligjor, rezulton se veprimet e tyre nuk janë të motivuara nga interesi publik, por nga interesi privat ose keqbesimi (shih vendimet nr. 1, datë 17.01.2025; nr. 81, datë 21.11.2024 të Gjykatës Kushtetuese). 50. Për sa i takon regjimit të imuniteteve të deputetit, Gjykata ka theksuar se ai (imuniteti) nuk është privilegj personal i tyre, por qëllimi kryesor i tij (imunitetit parlamentar) është mbrojtja e vet parlamentit dhe në veçanti funksionimi i duhur i tij. Në këtë kuptim, Gjykata ka vlerësuar se duhet të ekzistojë një prezumim themelor që imuniteti duhet të hiqet në të gjitha rastet kur nuk ka asnjë arsye për të dyshuar se akuzat ndaj deputetit përkatës janë të motivuara politikisht dhe se paprekshmëria e tij duhet të zbatohet vetëm në rastet kur ka arsye për të dyshuar se në vendimin për ndjekjen penalisht të deputetit ka elemente partiako-politike (shih vendimet nr. 1, datë 17.01.2025; nr. 81, datë 21.11.2024 të Gjykatës Kushtetuese). 51. Në lidhje me imunitetin procedural të parashikuar nga neni 73, pika 2 i Kushtetutës për deputetin (lexo ministrin), Gjykata ka pohuar se ai (neni) i garanton deputetit mbrojtje të posaçme nga ato veprime procedurale të ndërmarra nga organet ligjzbatuese në kuadër të procedimit penal, të cilat kufizojnë lirinë e tij personale. Gjykata ka theksuar se në këto raste vetë Kushtetuta parashikon një mekanizëm garantues siç është autorizimi i Kuvendit, i cili është i nevojshëm kur masat kufizuese të caktuara ndaj deputetit (ministrit) përbëjnë kufizim/heqje të lirisë së tij personale, që sjell pasoja në vetë të drejtën e deputetit për t’u zgjedhur, në aspektin e ushtrimit të të drejtave të tij si deputet, pra të vet veprimtarisë parlamentare (shih vendimin nr. 81, datë 21.11.2024 të Gjykatës Kushtetuese). 52. Në përmbledhje të sa më sipër, Gjykata evidenton se regjimi i imuniteteve për funksionarët e lartë publikë ka ndjekur zhvillimet e vet modelit kushtetues të shtetit.
Në fazën fillestare të tranzicionit demokratik kalimi nga një sistem i centralizuar në një model qeverisjeje të mbështetur në parimin e shtetit të së drejtës dhe në ndarjen e balancimin e pushteteve imponoi si domosdoshmëri forcimin e pavarësisë institucionale të pushteteve dhe organeve kushtetuese. Në këtë kontekst, imuniteti u konceptua si një garanci funksionale për të mbrojtur ushtruesit e detyrave të larta shtetërore nga presione ose ndërhyrje të padrejta që mund të cenonin autonominë e tyre në ushtrimin e funksionit. Megjithatë, me konsolidimin e rendit kushtetues dhe forcimin e institucioneve demokratike, u bë e dukshme nevoja për të thelluar standardet e përgjegjshmërisë e llogaridhënies publike dhe garantimin e parimit të barazisë përpara ligjit. Si rrjedhojë, nëpërmjet ndryshimeve kushtetuese dhe ligjore, regjimi i imuniteteve ka ardhur duke u ngushtuar gradualisht, jo vetëm për deputetët e ministrat, por për të gjithë funksionarët publikë. 53. Gjithashtu, Gjykata vlerëson se sistemi qeverisës, sipas Kushtetutës, mbështetet në parimin themelor të shtetit të së drejtës, i cili nënkupton se çdo ushtrues i funksioneve publike, pa përjashtim, përfshirë ministrat si anëtarë të pushtetit ekzekutiv, i nënshtrohet rendit juridik dhe mban përgjegjësi në rast të shkeljes së ligjit.
Ky parim kërkon që ushtrimi i kompetencave shtetërore të zhvillohet brenda kufijve të përcaktuar nga Kushtetuta dhe ligji. Po kështu, parimi i shtetit të së drejtës lidhet ngushtësisht edhe me parimin e barazisë përpara ligjit, si një nga parimet themelore kushtetuese, sipas të cilit askush nuk gëzon privilegje ose përjashtime nga zbatimi i ligjit për shkak të funksionit që ushtron, përveçse kur ekziston një përligjje e arsyeshme dhe objektive sipas nenit 18 të Kushtetutës. Në këtë kuptim, imuniteti i ministrit nuk përbën një privilegj individual ose një formë mbrojtjeje absolute ndaj juridiksionit penal, por një garanci funksionale të kufizuar, e cila synon të sigurojë ushtrimin e lirë dhe të pavarur të detyrës. Kjo garanci nuk mund të shndërrohet në pengesë për ushtrimin e ndjekjes penale ose të juridiksionit gjyqësor përtej rasteve të parashikuara shprehimisht nga Kushtetuta. 54. Në këtë kuadër, Gjykata çmon se epërsia e Kushtetutës, si ligji më i lartë i rendit juridik, zbatimi i drejtpërdrejtë i dispozitave të saj, detyrimi i të gjitha organeve shtetërore për të vepruar brenda bazës dhe kufijve të së drejtës, si dhe parimi i ndarjes dhe balancimit ndërmjet pushteteve ligjvënës, ekzekutiv dhe gjyqësor, përbëjnë parimet themelore orientuese për interpretimin e çdo norme që prek regjimin e imuniteteve të funksionarëve të lartë. Çdo interpretim që do të zgjeronte fushën e mbrojtjes përtej asaj që parashikon shprehimisht Kushtetuta do të cenonte ekuilibrin kushtetues ndërmjet pushteteve, duke krijuar një trajtim të privilegjuar të papajtueshëm me parimin e barazisë përpara ligjit, pa përligjje të arsyeshme dhe objektive.
Një qasje e tillë do të binte ndesh me vetë logjikën e shtetit të së drejtës, i cili kërkon që përgjegjësia dhe llogaridhënia të jenë elemente thelbësore të ushtrimit të funksioneve publike. 55. Në kuptim të këtyre standardeve kushtetuese, Gjykata çmon se regjimi i imuniteteve, si i deputetit, ashtu edhe i ministrit, përcaktohet drejtpërdrejt në normat kushtetuese. Kjo do të thotë se nuk përjashtohet nga llogaridhënia dhe përgjegjësia as anëtari i Këshillit të Ministrave (ministri). Ai mban përgjegjësi politike përpara Kuvendit për ushtrimin e funksioneve të tij qeverisëse, e cila konkretizohet përmes mekanizmave të kontrollit parlamentar të parashikuar në Kushtetutë dhe që mund të çojë në shkarkimin e tij. Njëkohësisht ai mban edhe përgjegjësi penale individuale, në rast se gjatë ushtrimit të detyrës kryen vepër penale.
Gjykata thekson se, ndonëse ndaj ministrave parashikohet një regjim i veçantë imuniteti, ky i fundit ka si qëllim vetëm garantimin e ushtrimit të lirë dhe të pavarur të funksionit publik, duke i mbrojtur ata nga ndërhyrje ose sulme të padrejta me natyrë politike. Edhe pse ndaj ministrave parashikohet një regjim i veçantë imuniteti, ky regjim nuk përbën privilegj personal, por një garanci funksionale që synon të sigurojë ushtrimin e lirë dhe të pavarur të detyrës publike. Ai nuk përbën dhe nuk mund të interpretohet si një mburojë ndaj zbatimit të ligjit penal, pasi ministri, si çdo individ, mbetet subjekt i përgjegjësisë penale dhe është i detyruar t’u nënshtrohet rregullave dhe sanksioneve penale përpara organeve kompetente në rast të kryerjes së një vepre penale. C.2. Për garancitë e tjera procedurale në këndvështrim të parimit të ndarjes dhe balancimit të pushteteve 56. Gjykata vëren se ndërsa neni 242, pika 1, i KPP-së ka parashikuar se me vendimin që disponon pezullimin e ushtrimit të një detyre a shërbimi publik, gjykata i ndalon përkohësisht të pandehurit, plotësisht ose pjesërisht, veprimtarinë që lidhet me to, pika 2 e tij përcakton se masa ndaluese e pezullimit të ushtrimit të një detyre a shërbimi publik nuk zbatohet ndaj personave të zgjedhur sipas ligjit elektoral. Duke qenë se masa e pezullimit nga detyra nuk gjen zbatim ndaj një kategorie të caktuar personash, Gjykata çmon të analizojë në vijim nëse në regjimin kushtetues të imuniteteve të ministrit, ashtu sikurse edhe në atë të deputetit, përfshihet apo jo garancia e parashikuar në nenin 242, paragrafi 2, të KPP-së. 57. Gjykata vlerëson se kjo dispozitë ligjore, për nga natyra e saj, përbën një përjashtim të karakterit procedural, i cili nuk gjen mbështetje të drejtpërdrejtë në tekstin kushtetues për sa u përket deputetëve ose ministrave.
Në këtë kuptim, Gjykata thekson se një normë ligjore nuk mund të shërbejë si burim për t’i dhënë përmbajtje ose për të zgjeruar kuptimin e një norme kushtetuese përkundrazi, është norma kushtetuese ajo që përcakton kuadrin dhe kufijtë brenda të cilëve duhet të interpretohet dhe zbatohet legjislacioni i zakonshëm. Për rrjedhojë, dispozita e mësipërme nuk mund të konsiderohet pjesë e regjimit kushtetues të imunitetit, i cili është i përcaktuar në mënyrë shteruese nga Kushtetuta. 58. Për sa më sipër, në përfundim, Gjykata vlerëson se neni 242, pika 2, i KPP-së përbën garanci të veçantë procedurale për të zgjedhurit sipas ligjit elektoral. Kjo dispozitë lidhet me mbrojtjen e funksionit përfaqësues dhe me respektimin e parimit të sovranitetit popullor, të sanksionuar në nenin 2 të Kushtetutës, sipas të cilit sovraniteti i përket popullit dhe ushtrohet prej tij përmes përfaqësuesve të zgjedhur. Ashtu siç ka pohuar Gjykata, zgjedhësit delegojnë të drejtën tek i zgjedhuri, që ai të vendosë mbi çështje që lidhen me qeverisjen e vendit. I zgjedhuri ka detyrimin e përfaqësimit real të zgjedhësve dhe mandatin e besuar nga zgjedhësit është i detyruar ta ushtrojë realisht (shih vendimin nr. 4, datë 23.02.2011 të Gjykatës Kushtetuese). Për shkak të këtij parimi, garancia ligjore e nenit 242, pika 2, të KPP-së nuk mund të interpretohet si një zgjatim i regjimit të imunitetit përtej kufijve kushtetues, por duhet të kuptohet në funksion të garantimit të integritetit të mandatit përfaqësues dhe të vullnetit të zgjedhësve. 59. Gjykata lidhur me parimin e ndarjes dhe balancimit të pushteteve, të sanksionuar në nenin 7 të Kushtetutës, është shprehur se sipas tij asnjë organ, në përbërje ose jo të një prej tre pushteteve, nuk mund të ndërhyjë në trajtimin dhe zgjidhjen e çështjeve që sipas rastit do të përbënin objektin qendror të veprimtarisë së organeve ose institucioneve të tjera kushtetuese. Gjithashtu, Gjykata ka vlerësuar se ai shtrihet jo vetëm ndaj tri degëve të pushtetit: ekzekutiv, legjislativ dhe gjyqësor, por edhe ndaj organeve të tjera kushtetuese të pavarura, kompetencat e të cilave janë të parashikuara nga dispozitat e Kushtetutës (shih vendimin nr. 15, datë 15.04.2010 të Gjykatës Kushtetuese). 60. Në lidhje me objektin e kërkesës, në përfundim të diskutimeve, vlerësimet e gjyqtarëve u ndanë në dy qëndrime dhe Gjykata nuk arriti numrin e kërkuar të votave për vendimmarrje, sipas parashikimeve të nenit 133, pika 2, të Kushtetutës dhe nenit 72, pika 2, të Ligjit Organik të saj. 61.
Sipas njërit qëndrim, pavarësisht se në kuptimin kushtetues regjimi i imuniteteve nuk përbën përjashtim/mbrojtje nga ndjekja penale, ai nuk mund të kuptohet i shkëputur nga garancitë që lidhen me funksionin kushtetues në fjalë, pra ushtrimin e lirë dhe të pavarur të detyrës. Edhe pse këto garanci zbatohen ndaj funksionarit publik in personam, ato synojnë, në thelb, mbrojtjen dhe garantimin e funksionimit të pushtetit të cilit ai i përket, në rastin konkret pushtetit ekzekutiv. Mbi këtë qasje vlerësojmë se ndonëse neni 242, pika 2, i KPP-së parashikon shprehimisht se masa e pezullimit nga detyra nuk zbatohet për të zgjedhurit sipas ligjit elektoral, qëllimi i tij është garantimi i ushtrimit të funksioneve të prejardhura nga vota e sovranit, pra ai përmban garancitë procedurale të nevojshme për të mundësuar vetë ushtrimin e funksionit kushtetues. 62. Për sa i përket mënyrës se si zbatohen këto garanci në rastin e ministrit ato duhet të shihen në raport me drejtpeshimin e parimit kushtetues të efektivitetit të ndjekjes penale e ushtrimit të funksionit gjyqësor dhe parimit të ushtrimit të lirë të funksionit ekzekutiv.
Kjo do të thotë se masa e pezullimit nga detyra duhet të analizohet në raportin që shfaqet midis kompetencës që ushtrohet nga prokuroria, si organi kushtetues i ngarkuar me ndjekjen penale dhe asaj të ushtrimit të funksionit nga pushteti gjyqësor, nga njëra anë, si dhe kontrollit politik, që ushtrohet nga pushteti legjislativ ndaj atij ekzekutiv në një republikë parlamentare, nga ana tjetër. 63. Në arritjen e këtij qëndrimi nisemi nga premisa se interpretimi i dispozitave kushtetuese mbështetet në leximin sistemik dhe harmonik të tyre dhe se normat kushtetuese nuk mund të interpretohen si norma të izoluara. Në këtë kuptim, asnjë dispozitë e Kushtetutës nuk mund të nxirret jashtë kontekstit të saj dhe të interpretohet më vete, pasi çdo dispozitë kushtetuese duhet të interpretohet në mënyrë që të jetë e pajtueshme me parimet themelore kushtetuese, pasi të gjitha normat dhe parimet kushtetuese formojnë një sistem harmonik, pa kontradikta të brendshme (shih vendimin nr. 29, datë 30.06.2011 të Gjykatës Kushtetuese).
Gjykata ka pohuar se rregullimet që bën Kushtetuta nuk mund të jenë gjithmonë të plota ose shteruese, pasi ajo nuk ka për qëllim të rregullojë hollësisht çdo çështje të organizimit të jetës politiko-shoqërore të një vendi (shih vendimet nr. 55, datë 27.07.2016; nr. 22, datë 24.04.2015 të Gjykatës Kushtetuese). Në këtë kuptim, atë që nuk ka dashur ta bëjë Kushtetuta, nuk mund ta bëjë ligji. Prandaj nuk mund të pranohet se ajo ka ometuar pa përmendur raste të tilla (…) atje ku nuk është shprehur (shih vendimet nr. 10, datë 26.02.2015; nr. 25, datë 15.12.2008; nr. 212, datë 29.12.2002 të Gjykatës Kushtetuese). 64. Kushtetuta, si ligji themelor i shtetit, detyron të gjitha organet e pushtetit publik që t’i ushtrojnë kompetencat e tyre vetëm në kuadër dhe në bazë të normave kushtetuese. Referuar përmbajtjes së dispozitave kushtetuese që përcaktojnë marrëdhënien mes pushtetit ekzekutiv dhe atij legjislativ, qeveria buron nga shumica parlamentare dhe mban përgjegjësi politike përpara Kuvendit (nenet 95, 96, 97, 100 dhe 102 të Kushtetutës). Baza e përgjegjësisë parlamentare është raporti që krijohet në marrëdhëniet ndërmjet Kuvendit dhe qeverisë (shih vendimin nr. 26, datë 25.05.2021 të Gjykatës Kushtetuese). Emërimi dhe shkarkimi i ministrave janë të lidhur ngushtë me rolin e Kuvendit si organ përfaqësues i sovranitetit popullor (neni 98 i Kushtetutës) për sa kohë që dekreti i Presidentit bëhet objekt vlerësimi nga Kuvendi, i cili vendos për miratimin ose mosmiratimin e tij. Pjesëmarrja e ekzekutivit në veprimtarinë e Kuvendit dhe marrëdhënia e besimit që ekziston mes tyre është kushti thelbësor për zbatimin e drejtimit politik të vendit. Në këtë kuptim, marrëdhënia mes ekzekutivit dhe ligjvënësit (shumicës parlamentare) realizohet brenda vetë organit legjislativ, i cili, përveç funksionit kryesor të ligjbërjes ushtron edhe kompetenca të rëndësishme kontrolli mbi veprimtarinë e pushtetit ekzekutiv përmes instrumenteve të përcaktuara në normat kushtetuese dhe bazuar në parimin e ndarjes dhe balancimit të pushteteve. 65.
Thënë kjo, nga njëra anë, është e qartë se vendosja e masës së pezullimit nga detyra ndaj një anëtari të Këshillit të Ministrave (ministrit), e cila nuk parashikohet shprehimisht nga Kushtetuta, për nga natyra dhe intensiteti i saj përbën ndërhyrje të drejtpërdrejtë në ushtrimin e detyrës së tij. Bazuar në kompetencat që Kushtetuta i njeh ministrit (neni 102, pika 4, i Kushtetutës), pezullimi nga detyra prek vetë thelbin e funksionit kushtetues politik të ministrit, i cili nuk mund të shihet i shkëputur nga kompetencat kushtetuese që i janë njohur pushtetit ekzekutiv si i tillë, me qëllim ushtrimin e veprimtarisë së tij për përcaktimin e drejtimeve kryesore të politikës së përgjithshme shtetërore (neni 100, pika 1, i Kushtetutës). Duke shkuar edhe më tej, referuar pozicionit të ekzekutivit në një republikë parlamentare dhe rolit të veçantë të Kuvendit për formimin e Këshillit të Ministrave që diktohet nga dhënia e besimit politik, rrjedh se përgjegjësia politike e Këshillit të Ministrave në ushtrimin e funksionit të tij qeverisës përcaktohet nga Kuvendi. Kjo i atribuon këtij të fundit kompetencën ekskluzive për të vlerësuar (mos)zbatimin e garancive procedurale edhe në ato raste kur kërkohet caktimi i një mase në funksion të procedimit penal të anëtarit të organit ekzekutiv, e cila passjell ndërprerjen e përkohshme të kompetencave që burojnë nga detyra e tij. 66. Nga ana tjetër, duke vënë theksin edhe në rolin dhe kompetencat kushtetuese të organit të akuzës, që, sipas nenit 148 të Kushtetutës, është titullari i ndjekjes penale, vlerësojmë se interesi publik për hetimin dhe ndjekjen penale efektive nënkupton domosdoshmërinë e zhvillimit të një procesi penal të paanshëm dhe proporcional, të orientuar drejt përcaktimit të përgjegjësisë penale në përputhje me garancitë kushtetuese, si dhe kërkon zhveshjen e funksionarëve publikë nga ato privilegje që do të bëheshin pengesë ose do të mundësonin shmangien e përgjegjësisë penale. 67.
Është ky interes publik që, në raport me interesin tjetër publik që ka të bëjë me zhvillimin e politikave të qeverisjes dhe drejtimin politik të vendit, kërkon përfshirjen e Kuvendit, si organi kushtetues që duhet të verifikojë respektimin dhe zbatimin e atyre garancive procedurale (jo privilegje), me qëllim që të evitohet rreziku për ndërhyrje të një pushteti (organi të tij) mbi tjetrin. Pra, nevoja për të balancuar këto dy interesa publikë që konkurrojnë ngushtë me njëritjetrin bën të nevojshëm mekanizmin zhbllokues të autorizimit të organit legjislativ. 68. Po kështu, edhe pse në rastin e deputetit këto garanci janë të tilla që ndalojnë pezullimin e tij, në vlerësimin tonë, edhe në rastin e ministrit, për sa kohë që masa e pezullimit është e tillë që sjell pasoja në ushtrimin e funksioneve kushtuese të njërit prej pushteteve, është e nevojshme thirrja e Kuvendit, si organi që duhet të vlerësojë dhe verifikojë masën e kërkuar nga organi i akuzës.
Prandaj, për të garantuar balancimin ndërmjet interesit kushtetues për ushtrimin efektiv të ndjekjes penale dhe funksionimit të rregullt të pushtetit ekzekutiv, edhe masa kufizuese e pezullimit do të duhet të kushtëzohet me autorizimin paraprak të Kuvendit, si mekanizëm kontrolli dhe ekuilibrimi institucional. 69. Bazuar në këtë analizë, edhe pse kemi mbajtur qasjen se masa e pezullimit nga detyra sipas nenit 242, pika 2, të KPP-së, nuk përfshihet në regjimin kushtetues të imunitetit të deputetit/ministrit kjo nuk është e mjaftueshme për të përjashtuar a priori domosdoshmërinë e një vlerësimi të kësaj mase, që përbën një garanci për funksionarin publik gjatë ushtrimit të detyrës. Vetë Kushtetuta, në frymën e saj, ndërsa synon respektin e ndërsjellë ndërmjet pushteteve, garanton edhe kontrollin mes tyre, përmes mekanizmave të ndryshëm, që në rastin e ministrit është i lidhur me raportin që ekziston mes pushtetit legjislativ dhe atij ekzekutiv në një republikë parlamentare.
Nga ana tjetër, Kushtetuta nuk përmban asnjë ndalim ose kufizim për mundësinë e ushtrimit të kësaj forme kontrolli nga ana e pushtetit ligjvënës, e cila përfshin edhe verifikimin e zbatimit të garancive ligjore të funksionit politik të ministrit. Për rrjedhojë, çdo masë që sjell ndërprerjen/pezullimin, qoftë edhe të përkohshëm, të ushtrimit të funksionit të një ministri, prek drejtpërdrejt raportin e përgjegjshmërisë politike në aspektin procedural ndërmjet pushtetit ekzekutiv dhe atij legjislativ. 70. Në kuptim të sa më sipër, vlerësojmë se balancimi ndërmjet interesit publik për ndjekje penale efektive e ushtrimit të funksionit gjyqësor dhe atij për garantimin e funksionimit efektiv të pushtetit ekzekutiv kërkon detyrimisht ndërmjetësimin e Kuvendit, nëpërmjet autorizimit paraprak të tij, gjë që nuk buron nga zgjerimi i regjimit të imuniteteve përtej vullnetit të kushtetutëbërësit, por rrjedh nga nevoja për të ruajtur ekuilibrin kushtetues ndërmjet pushteteve dhe për të garantuar që ndërhyrja në përbërjen dhe funksionimin e pushtetit ekzekutiv (qeverisë) të mos realizohet pa pjesëmarrjen e vetë organit që mban përgjegjësinë politike për të.1 71.
Sipas qëndrimit tjetër, çështja konkrete nuk mund të zgjidhet as vetëm përmes interpretimit të izoluar të nenit 73, pika 2, të Kushtetutës dhe as nëpërmjet interpretimit të zgjeruar evolutiv të tij, që krijon një normë të re kushtetuese. Ajo kërkon një analizë sistemike të mekanizmave që garantojnë ushtrimin e pushtetit ekzekutiv në arkitekturën tonë kushtetuese (strukturën normative dhe institucionale) nga arbitrariteti i prokurorisë dhe pushtetit gjyqësor, si dhe zgjedhjet e bëra nga kushtetutëbërësi. Arkitektura jonë kushtetuese bazohet, ndër të tjera, në parimet themelore të epërsisë së Kushtetutës dhe shtetit të së drejtës (neni 4), rregullimit me ligj të organizimit dhe funksionimit të organeve kushtetuese (neni 6), ndarjes dhe balancimit të pushteteve ligjvënës, ekzekutiv dhe gjyqësor (neni 7) dhe barazisë para ligjit (neni 18). Këto parime, nga njëra anë, përbëjnë shtyllat mbi të cilat ndërtohen institucionet dhe, nga ana tjetër, shërbejnë për të vlerësuar kushtetutshmërinë e mekanizmave të ndërveprimit dhe kontrollit ndërmjet pushteteve.
Në këtë kuadër shtrohet pyetja nëse masa e pezullimit nga ushtrimi i detyrës publike, sipas nenit 242 të KPP-së, ndaj një ministri është e tillë që kërkon autorizimin paraprak të Kuvendit, si garanci për të ruajtur ushtrimin e kompetencave të pushtetit ekzekutiv. 72. Neni 73, pika 2, i Kushtetutës parashikon autorizimin paraprak të Kuvendit vetëm për masat e listuara shprehimisht në të: arrestimin, heqjen e lirisë në çdo formë, kontrollin personal dhe kontrollin e banesës. Pezullimi nga detyra qartazi nuk përfshihet në këtë listë. Normat për imunitetin kanë karakter përjashtimor dhe, si të tilla, interpretohen ngushtë (shih vendimin nr. 81 datë 21.11.2024 të Gjykatës Kushtetuese). Neni 73 i Kushtetutës përbën një normë të qartë, të vetëzbatueshme dhe të plotë për imunitetin. Mungesa e masës së pezullimit në tekstin e nenit 73 përbën zgjedhje të ligjvënësit kushtetues dhe nuk mund të tejkalohet me interpretim. Zgjerimi i imunitetit përmes interpretimit do të përbënte krijim norme të re kushtetuese, në kundërshtim me kompetencat e Gjykatës dhe parimin e epërsisë dhe zbatimit të drejtpërdrejtë të Kushtetutës. Reforma kushtetuese e vitit 2012 synoi pikërisht ngushtimin e imunitetit procedural për deputetët, ministrat dhe gjyqtarët, ndërsa ajo e vitit 2016 e reduktoi edhe më ndjeshëm për gjyqtarët. Ky orientim kushtetues nxjerr në pah vullnetin e qartë të kushtetutëbërësit për të kufizuar rastet kur kërkohet autorizim për marrjen e masave procedurale penale, e jo për t’i zgjeruar ato. Në këtë mënyrë Kushtetuta ka reflektuar zhvendosjen e theksit nga nevoja për mbrojtjen e funksionit drejt garantimit të barazisë përpara ligjit dhe forcimit të përgjegjësisë juridike. 73.
Masa e pezullimit sipas nenit 242 të KPP-së nuk cenon lirinë personale dhe nuk prek të drejta themelore në kuptim të nenit 73, pika 2, të Kushtetutës (integritetin personal dhe banesën), ndaj nuk mund të krahasohet me masat e imunitetit të listuara në Kushtetutë. Ajo synon mbrojtjen e integritetit të procesit penal, duke parandaluar rrezikun që ushtrimi i funksionit publik ekzekutiv ë pengojë hetimin. Pretendimi se kjo masë cenon ndarjen e pushteteve, pasi ndikon në funksionimin e Këshillit të Ministrave, mbështetet në një premisë jo të saktë, pasi masa drejtohet ndaj individit dhe jo ndaj institucionit. Kompetencat e institucionit mbeten të paprekura dhe mund të ushtrohen sipas mekanizmave kushtetues të zëvendësimit, duke garantuar vijimësinë e funksionimit të pushtetit ekzekutiv. Efektet faktike që një masë procedurale mund të ketë mbi ushtrimin e përkohshëm të funksionit ekzekutiv nuk përbëjnë, në vetvete, cenim të ndarjes së pushteteve, për sa kohë organet e drejtësisë veprojnë brenda kompetencave të tyre kushtetuese dhe ligjore. 74.
Qëllimi historik i imunitetit parlamentar ka qenë mbrojtja ndaj ndërhyrjeve arbitrare për motive me karakter politik, veçanërisht në sisteme ku pavarësia e gjyqësorit nuk ishte e garantuar si duhet. Kjo mbrojtje nuk duhet të shkojë përtej asaj që është e nevojshme dhe nuk duhet të përdoret si instrument për të penguar drejtësinë (shih Përmbledhje e opinioneve dhe raporteve të Komisionit të Venecias për autonominë parlamentare, CDL-PI(2025)014, datë 18.12.2025). Megjithatë, arkitektura aktuale kushtetuese e sistemit të drejtësisë, pas reformës së vitit 2016, ka ndërtuar një regjim të fuqishëm garancish kundër arbitraritetit dhe procedimit për motive politike. Gjyqtarët dhe prokurorët në detyrë iu nënshtruan rivlerësimit kalimtar për integritetin, profesionalizmin dhe pasurinë sipas Aneksit të Kushtetutës. Kjo e fundit garanton pavarësinë e gjyqtarëve dhe prokurorëve (neni 145), vetëqeverisjen përmes Këshillit të Lartë Gjyqësor dhe Këshillit të Lartë të Prokurorisë, në përbërje të të cilëve nuk ka asnjë funksionar politik (nenet 147 dhe 149), sistemin e pavarur të emërimit dhe ngritjes në detyrë, si dhe përgjegjësinë disiplinore përmes Inspektorit të Lartë të Drejtësisë, duke ia hequr ministrit të Drejtësisë (nenet 147/d dhe 147/ë), si dhe prokurorinë dhe gjykatën e specializuar për ndjekjen e korrupsionit dhe krimit të organizuar (nenet 135, pikat 2 dhe 4, si dhe 148/dh). Imuniteti procedural i gjyqtarëve është eliminuar, ndërsa ai substancial është kufizuar. Këto masa kanë synuar që të zhveshin pushtetin gjyqësor nga ndikimi i politikës së ditës, si burimi kryesor i “frikës” për procedime penale selektive.
Ato përbëjnë garanci strukturore që reduktojnë ndjeshëm rrezikun e ndjekjes penale për motive politike ose arbitrare ndaj funksionarëve të lartë. Për më tepër, çdo masë procedurale i nënshtrohet kontrollit gjyqësor në disa shkallë, deri në Gjykatën e Lartë, ndërsa veprimet në keqbesim të gjyqtarit sjellin përgjegjësi për të (neni 137 i Kushtetutës). Në këto kushte, nuk mund të pranohet se mbrojtja e sferës kushtetuese të pushtetit ekzekutiv kërkon zgjerim interpretativ të imunitetit përtej asaj që parashikon shprehimisht Kushtetuta. 75. Parimi i ndarjes dhe balancimit të pushteteve nuk nënkupton izolim të pushteteve nga njëri-tjetri, por ndërveprim të strukturuar sipas mekanizmave të parashikuar shprehimisht në Kushtetutë. Ushtrimi i kompetencave të ndjekjes penale nga organi i akuzës dhe pushteti gjyqësor, edhe kur prek funksionarë të lartë të pushtetit ekzekutiv, është pjesë e këtij ndërveprimi, për sa kohë respektohen kufijtë kushtetues dhe pezullimi prek individin e jo institucionin, në kuptimin që nuk dikton riorganizim të detyruar të kabinetit qeveritar.
Parimi i ndarjes dhe balancimit të pushteteve plotësohet nga ai i luajalitetit kushtetues, i cili i shërben një modeli qeverisjeje ku mekanizmat veprojnë në mënyrë efikase për ta bërë Kushtetutën funksionale (shih vendimet nr. 26, datë 25.05.2021; nr. 41, datë 19.07.2012; nr. 24, datë 09.06.2011 të Gjykatës Kushtetuese). Në një demokraci parlamentare këto dy parime shërbejnë së bashku për të parandaluar përqendrimin e pushtetit dhe për të garantuar shtetin e së drejtës. Ndërsa parimi i ndarjes dhe balancimit të pushteteve ofron mekanizmat strukturorë që u mundësojnë pushteteve të kufizojnë njëri-tjetrin, luajaliteti kushtetues garanton që organet kushtetuese t’i qëndrojnë besnike vetë sistemit dhe që mekanizmat strukturorë të vihen në veprim sipas qëllimit të mirëfilltë të tyre e, për pasojë, vendi të qeveriset sipas parimit të shtetit të së drejtës. 76. Imuniteti kushtetues nuk është përjashtim i përgjithshëm nga juridiksioni penal, por mekanizëm i kufizuar ekuilibrues, i konceptuar për raste të caktuara dhe të përcaktuara qartë.
Çdo zgjerim i tij përtej rasteve të parashikuara shprehimisht do të cenonte barazinë para ligjit dhe do të binte ndesh me orientimin e reformave kushtetuese të viteve 2012 dhe 2016. 77. Në përmbledhje të argumenteve të mësipërme, masa e pezullimit nga ushtrimi i detyrës publike, sipas nenit 242 të KPP-së, ndaj një ministri nuk mund të kërkojë autorizim paraprak të Kuvendit dhe nuk përfshihet në garancitë e imunitetit, pasi: a) nuk përfshihet në listën e masave të nenit 73, pika 2, të Kushtetutës; b) normat për imunitetin interpretohen ngushtë dhe nuk lejojnë zgjerim ose krijim të normave të reja nëpërmjet interpretimit; c) arkitektura aktuale kushtetuese ofron garanci të mjaftueshme kundër ndjekjes penale arbitrare për motive politike; ç) efektet faktike për ushtrimin e funksionit nuk synojnë institucionin, por individin që dyshohet se nëse vijon kryerjen e detyrës mund të dëmtojë rëndë hetimin penal dhe nuk përbëjnë, në vetvete, cenim të ndarjes dhe balancimit të pushteteve. Për këto arsye, interpretimi i zgjeruar i mbrojtjes kushtetuese përtej rasteve të parashikuara shprehimisht në nenin 73, pika 2, nuk gjen mbështetje në tekstin, frymën dhe arkitekturën e Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë.
Në respekt të epërsisë së Kushtetutës dhe të kufijve që ajo vendos për ushtrimin e pushtetit publik, shtimi ose zgjerimi i rasteve kur kërkohet autorizim paraprak i Kuvendit nuk mund të realizohet nëpërmjet interpretimit gjyqësor, por vetëm nëpërmjet një ndërhyrjeje të shprehur në nivel kushtetues. 2 78. Për sa më lart, Gjykata vëren se në kushtet kur nuk u formua shumica prej 5 gjyqtarësh, në kuptim të nenit 73, pika 4, të Ligjit Organik të Gjykatës, kërkesa e kërkuesit konsiderohet e rrëzuar. 79. Për sa i përket masës së pezullimit të vendimeve gjyqësore të vendosur me vendimin e datës 12.12.2025 të Mbledhjes së Gjyqtarëve, Gjykata çmon se në kushtet kur ajo vendosi rrëzimin e kërkesës, kjo masë pezullimi duhet të hiqet. Në përputhje me nenet 45 të Ligjit Organik të Gjykatës dhe 27 të Rregullores për Procedurat Gjyqësore të Gjykatës Kushtetuese, pezullimi vazhdon deri në datën e hyrjes në fuqi të vendimit përfundimtar të Gjykatës.
PËR KËTO ARSYE,
Gjykata Kushtetuese, në mbështetje të neneve 131, shkronja “ç” dhe 134, pika 1, shkronja “b”, të Kushtetutës, si dhe neneve 54, 55, 56, 72 dhe 73, pika 4, të ligjit nr. 8577, datë 10.02.2000 “Për organizimin dhe funksionimin e Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Shqipërisë”, të ndryshuar,
V E N D O S I: 1. Rrëzimin e kërkesës. 2. Heqjen e masës së pezullimit të caktuar me vendimin e datës 12.12.2025 të Mbledhjes së Gjyqtarëve.
Ky vendim është përfundimtar dhe hyn në fuqi ditën e botimit në Fletoren Zyrtare. Marrë më 06.02.2026 Shpallur më 03.03.2026
