VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Mather Jones: Ish-këshilltari në fushatën presidenciale të Trump po lobon për partinë pro-ruse sepseratiste të Bosnjes Nga Dan Friedman

By | August 12, 2018
2 Comments
  • VOAL 2 months ago Reply

    […] Mather Jones: Ish-këshilltari në fushatën presidenciale të Trump po lobon për partinë pro-ruse… […]

  • VOAL 2 months ago Reply

    […] Mather Jones: Ish-këshilltari në fushatën presidenciale të Trump po lobon për partinë pro-ruse… […]

Komentet

Dr. Elez BIBERAJ: Pa lirinë e Shtypit, konsolidimi i demokracisë është një ëndërr e zbrazët

Dr. Elez BIBERAJ

Drejtor i Drejtorisë së Euroazisë

 Zëri i Amerikës

Është kënaqësi e veçantë që të marr pjesë në këtë takim të rëndësishëm. “Zëri i Amerikës” ndan synime të përbashkëta me IREX-un, këtë organizatë të rëndësishme: Mbështetjen e lirisë se fjalës; Nxitjen e llogaridhënies nga zyrtarët dhe institucionet qeveritare; Dhe fuqizimin e mediave të lira në vendet e Ballkanit, të Evropës Lindore dhe në ish-republikat e Bashkimit Sovjetik. Ne të “Zërit të Amerikës” jemi jashtëzakonisht krenarë për marrëdhëniet e thella e të gjata me shqiptarët dhe popujt e tjerë të Ballkanit dhe te rajonit të Euroazisë në përgjithësi. Në muajin maj, ne kemi shënuar 75-vjetorin e transmetimit të pare të “Zërit të Amerikës” në gjuhën shqipe. Që nga fillimi i transmetimeve dhe gjatë gjithë këtyre dekadave, “Zëri i Amerikës” ka shërbyer si burim i besueshëm lajmesh dhe informacionesh dhe besoj qe ka luajtur një rol të rëndësishëm në mbështetje te aspiratave të shqiptarëve për një shoqëri të lirë, pluraliste dhe demokratike.

 

 

Ky takim po zhvillohet në një kohë mjaft kritike, kur media në rajon ballafaqohet me sfida të mëdha. Krahasuar me disa vite më parë, shumë vende janë aktualisht më pak demokratike, Media e tyre është më pak e lirë dhe e pavarur. Sot, ne jemi dëshmitarë të një sulmi të gjithanshëm kundër të vërtetës, përpjekjeve për manipulimin e opinionit publik, të përhapjes se lajmeve dhe informacioneve të rreme dhe të mos-respektimit të parimeve kryesore të gazetarisë. Media në këtë rajon gjithmonë është përballur me probleme, por vështirësitë e tanishme duken më sfiduese. Vonesa e konsolidimit të demokracisë është shoqëruar me shtimin e trysnisë politike dhe vendosjen e kufizimeve të ndryshme ndaj medias. Pothuaj pa përjashtim, qeveritë përpiqen të ndikojnë rrjedhjen e lajmeve, duke kontrolluar mediat kryesore. Pronarët e stacioneve kryesore televizive janë të prirur të hynë në aleancë me ata që janë në pushtet. Gazetarë të pavarur përballen me kërcënime dhe ndonjëherë edhe me sulme fizike, që pastaj i detyrojnë ata të ushtrojnë vet-censurë. Rusia dhe vende të tjera me qeveri autoritare kanë ndërmarrë përpjekje të gjithanshme për të minuar parimet dhe vlerat demokratike perëndimore dhe për të penguar integrimin e plotë të vendeve ish-komuniste në institucionet Euro-Atlantike.

 

Përhapja shumë shqetësuese e të dhënave të rrejshme dhe manipulimi i te vërtetës. Mediat sociale janë kthyer në fushëbeteja politike. Këto prirje negative mund të çojnë në rënien e besueshmërisë së medias dhe në deformimin e rolit te saj tradicional si pushteti i katërt. Ato kërkojnë një përgjigje të gjithanshme dhe të bashkërenduar – jo vetëm nga gazetarët dhe nga shoqatat e tyre, por nga sektorët më të rëndësishëm të shoqërisë: shoqëria civile, institucionet të rëndësishme, intelektualët, dhe parlamentarët. Është gjithashtu e domosdoshme që të bëhen më shumë investime në ngritjen e profesionalizmit dhe respektimin e standardeve më të larte gazetareske. Në këtë periudhë disinformatash të gjithanshme, fushatash propagandiste dhe njoftimesh të rrejshme, “Zëri i Amerikës” është i përkushtuar: të shërbejë si model i medias së lirë; të ushtrojë gazetari të përgjegjshme e t’u përmbahet standardeve më të larta të gazetarisë; dhe të mbrojë lirinë e fjalës kudo. Zëri i Amerikës ka ndikim të jashtëzakonshëm, sidomos në trojet shqiptare. Sipas anketave të fundit, Zëri i Amerikës ka një nivel shikueshmërie prej 60.5% në Shqipëri, dhe 64% në Kosovë. Në shkallë botërore, ne kemi një audience javore prej 240 milion njerëzish dhe 86% prej tyre shprehin besim në lajmet dhe informacionet që ne transmetojmë. Zëri i Amerikës i përmbahet parimit të shenjët se pasuria më e madhe e një gazetari është besueshmëria dhe llogaridhënie për veprimtarinë e tij. Lajmet dhe informacionet e bazuar në fakte përbëjnë përgjigjen më të mire ndaj propagandës dhe disinformimit. Siç ka thënë gazetari i njohur amerikan Edward R. Murrow: “E vërteta është propaganda më e mirë, gënjeshtra është më e keqja. Nuk mund ta bindësh dikë, nëse ai nuk ka besim tek ti; e që të ketë besim tek ti, ti duhet të jesh i besueshëm; e që të jesh i besueshëm, ti duhet të thuash vetëm të vërtetën.” Media e lirë dhe e pavarur është kurora e artë e një rendi demokratik. Pa të, konsolidimi i demokracisë është një ëndërr e zbrazët.

 

 

 

Del shifra – Miliardat që sollën emigrantët në ekonominë shqiptare

Që nga viti 1992, kur nisën flukset e para të prurjeve të emigrantëve, deri në fund të 2017-s, janë futur në ekonominë shqiptare 26 miliardë dollarë në formën remitancave. Gjysma e tyre kanë financuar konsumin e ushqimeve dhe pjesa e tjetër është përdorur për t’u arsimuar.

Vala e re emigratore ka rikthyer rritjen e dërgesave, teksa bankat kanë reduktuar shërbimet për emigrantët në këto dhjetë vite. Si kanë ndikuar në ekonomi remitancat dhe projektet për përmirësimin e përdorimit të tyre.

 

Emigracioni ndoshta është plaga më e pashërueshme e shoqërisë shqiptare, por përpos kostove që krijohen nga rrudhja e kapitalit njerëzor, emigrantët janë shndërruar në kontribuuesit më të mëdhenj në ekonominë tonë, nëpërmjet dërgesave të rregullta pranë familjeve. Studime të ndryshme tregojnë se remitancat (prurjet monetare të emigrantëve) kanë qenë nxitësi kryesorê për zbutjen e varfërisë, gjithashtu me përvojën e tyre kanë ndihmuar në zhvillimin e aftësive të familjarëve nëpërmjet investimeve në shkollimin dhe në kurimin e tyre.
Përgjatë 28 viteve të fundit, që nga rënia e diktaturës, Shqipëria po përjeton cikle të rregullta të emigracionit dhe të njëjtën rrugë kanë ndjekur edhe remitancat.

Që nga viti 1992, kur nisën prurjet e para, deri më 2017, sipas të dhënave zyrtare të Bankës Botërore, emigrantët shqiptarë kanë sjellë në ekonominë shqiptare 26 miliardë dollarë. Kontributi i tyre vjetor përllogaritet në rreth 8-9% të PBB-së në 10 vitet e fundit. Remitancat në vlerë kanë qenë financuesi kryesor i bilancit të pagesave, duke sjellë valutë në ekonomi më shumë se investimet e huaja. Gjatë viteve 1991-2007, remitancat ishin më të larta se eksportet, Investimet e Huaja Direkte dhe ndihmat zyrtare. Në gjashtë muajt e parë të 2018-s, emigrantët sollën në shtëpi 331 milionë euro, me një rritje prej 11% në krahasim me të njëjtën periudhë të një viti më parë. Ky është niveli më i lartë në 6 vjet, që prej vitit 2012.

Banka Botërore, në një anketë të fundit, gjeti se rreth 85% e familjeve shqiptare kishin përfituar financime që shkonin deri në 2350 dollarë në vit gjatë një periudhe 10-vjeçare. Gati gjysma e financimeve janë përdorur për financimin e jetesës së përditshme, veçanërisht për blerjen e ushqimeve, ndërsa pjesa tjetër shpërndahet në mënyrë proporcionale për arsim, kurim, rikonstruksione shtëpie etj.

Vala e re migratore pas heqjes së vizave, tashmë si azilkërkues në disa vende të BE-së, po rikthen rritjen e remitancave të cilat kishin nisur të uleshin pas vitit 2009. Elton Çollaku, Drejtori Ekzekutiv i Unionit Financiar në Tiranë, tha se, ecuria e remitancave lidhet drejtpërdrejt me trendet migratore të një vendi. Ndërkohë me kalimin e viteve dhe me inkuadrimin e kësaj kategorie (emigrantëve) në jetën dhe shoqërinë e vendit ku kanë emigruar vërehet një lloj stabiliteti i remitancave dhe madje rënie e tyre me kalimin e viteve (zakonisht ky është një cikël 10-15-vjeçar). Çollaku tha se vitet e fundit, tendencat e reja migratore të shqiptarëve, në drejtim të vendeve të Europës Perëndimore, kanë sjellë në këtë mënyrë edhe një “rifreskim” të diasporës shqiptare në Perëndim. Ai tha se edhe në vitet në vijim, si rrjedhojë e fenomenit të mësipërm, do të vijojë të ketë një trend pozitiv dhe/ose të qëndrueshëm të flukseve të remitancave në vend.

Banka e Shqipërisë, në një vrojtim për tregun e remitancave të publikuar së fundmi, evidenton se bankat në Shqipëri pas vitit 2007 kanë reduktuar dukshëm shërbimet e emigrantëve, teksa Banka Botërore e ka përfshirë Beratin në një projekt pilot, për një përdorim me efikas të dërgesave.
Profesor Ilir Gëdëshi, i cili ka bërë një sërë studimesh dhe vrojtimesh lidhur me emigracionin, thotë se, remitancat kanë luajtur rol të rëndësishëm në reduktimin e varfërisë të shumë familjeve në vend. Ndërkohë, nga këndvështrimi i ndikimit të remitancave në zhvillimin ekonomik, Gëdëshi thotë se vetëm një pjesë e vogël e atij burimi (9-12%) është investuar në ekonomi, në biznese kryesisht të vogla. Rrjedhimisht, sipas tij, kjo vlerë monetare e injektuar në ekonominë shqiptare nga migrimi deri tani ka qenë e pamjaftueshme për të rritur prodhimin vendas.

Remitancat dhe ndikimi i tyre në zhvillim

Dërgesat e emigrantëve kanë qenë një burim i rëndësishëm si për të ardhurat dhe për financimin e konsumit dhe janë element thelbësor në kursimet familjare. Banka e Shqipërisë vlerësoi së fundmi në një studim të posaçëm për remitancat se ato kanë pasur kanë efekte absolute mbi mirëqenien dhe ndikimin në ekuilibrat makroekonomikë. Literatura teorike, por edhe studimet empirike, kanë treguar se rëndësia e remitancave ndikohet nga mënyra se si ato përdoren.

Prandaj, efektet e mundshme makroekonomike të remitancave pasqyrojnë strukturën e konsumit të familjeve shqiptare. Banka e Shqipërisë ka gjetur se dërgesat e emigrantëve kanë mbuluar financimin e konsumit të familjeve për nevojat bazë, si ushqim, kujdes shëndetësor, arsim, etj. Mirëpo përfitueshmëria më e madhe e remitancave do të ishte sikur ato të investoheshin në prodhim. Një studimin për rastin e Meksikës ka treguar se 1 dollar i remitancës së shpenzuar në prodhim gjeneroi 2.69 dollarë në të ardhurat kombëtare të zonave urbane dhe 3.17 dollarë në zonat rurale. Një tjetër rast i rëndësishëm është ai i Greqisë. Vlerësohet se në vitet ’70, kontributi i remitancave ishte sa 50% e rritjes ekonomike të vendit.

Prurjet e emigrantëve janë një zë i rëndësishëm në statistikat e bilancit të pagesave të Shqipërisë. Gjatë periudhës 2008-2017, raporti i remitancave ndaj PBB-së ishte mesatarisht 9.1%. Rëndësia e dërgesave të emigrantëve tregohet edhe nga raportet e saj kundrejt treguesve të tjerë. Gjatë viteve 2008-2017, fluksi i remitancave ishte mesatarisht 36.7% e deficitit tregtar në mallra. Në të njëjtën kohë, raporti mesatar i remitancave ndaj eksportit të mallrave ishte 32.6%, ndërsa për Investimet e Huaja Direkte ishte pothuajse 100%. Para vitit 2008, remitancat ishin më të larta se eksportet dhe investimet e huaja.

Edhe pse dinamika aktuale e deficitit është e përcaktuar gjerësisht nga tregtia e mallrave dhe shërbimeve, shpeshherë remitancat kthehen në një kontribuues të rëndësishëm. Kështu, gjatë periudhës 2011-2017, deficiti i llogarisë korrente u ngushtua me 2.3% dhe kontributi e flukseve hyrëse të remitancave në këtë drejtim vlerësohet në rreth 1.2 pikë përqindjeje. Gjithashtu, gjatë periudhës 2005-2010, ndonëse zgjerimi i deficitit korent ishte rreth 26.1%, remitancat kontribuuan (mesatarisht në 2.4 pikë përqindjeje të ngushtimit të deficitit aktual). Ndërsa kontributi i remitancave mund të jetë më i ulëti, ato mbeten një rrjedhë e rëndësishme (megjithëse jo përcaktuese) në formësimin e dinamikës së deficitit aktual, dhe, herë pas here, ato mund të bëjnë një ndryshim të rëndësishëm në këto dinamika.

Remitancat, një e dhjeta e PBB-së

Banka e Shqipërisë vlerëson se gjatë periudhës analizuese (2010-2017), remitancat kanë kontribuar në rreth 5.6% në nivelin e PBB-së së Shqipërisë. Nga ana tjetër, vlerësimet tregojnë se madhësia e këtij kontributi ka qenë paksa në rënie nga 5.8% në vitin 2010, në rreth 5.3% në 2017. Megjithatë, kontributet e remitancave erdhën në rritje vitet e fundit, krahasuar me performancën gjatë 2010-2013.

Një situatë e ngjashme vërehet edhe në rastin e kontributit të remitancave në rritjen nominale ekonomike të Shqipërisë. Për shkak të uljes së prurjeve, kontributi ishte negativ në 2010-2013 mesatarisht -0.3 pikë përqindje, por ai u rrit në vitet e ardhshme. Për 2014-2017, ndikimi i remitancave në rritjen ekonomike ishte 0.2 pikë përqindjeje, analizon Banka e Shqipërisë. Një kontribut i rëndësishëm është vërejtur në vitin 2014 (0.7 pikë përqindje), dhe një kontribut të vogël në 2015 (0.2 pikë përqindjeje). Norma nominale e rritjes ekonomike në vitin 2014 u raportua në 3.4%, teksa kontributi i remitancave llogaritet në rreth 20 pikë përqindje të kësaj norme. Rastet kur remitancat kanë dhënë kontribute negative kanë të bëjnë me periudhat kur flukset kanë treguar një dinamikë rënëse.

Gjysma shpenzohen për ushqime

Pjesa më e madhe e remitancave shpenzohen në grupin “ushqime dhe pije joalkoolike” dhe në “strehim, ujë dhe energji”. Sipas vlerësimeve të Bankës së Shqipërisë, gati gjysma e prurjeve të emigrantëve, rreth 48% e tyre, përdoren për blerje ushqimesh dhe pije joalkoolike. 3% e prurjeve vlerësohet se shkojnë për mobilimin dhe restaurimin e shtëpive, 4.5% e tyre përdoren për të blerë veshje dhe 5% për shërbimet shëndetësore, 4.8% për udhëtime, 3.3% shpenzohen për t’u arsimuar ndërsa 3,2% harxhohen nga të afërmit në Shqipëri në bare dhe në restorante.

Dibra dhe Kukësi, varësi më të lartë ndaj dërgesave

Vlerësimet e Bankës së Shqipërisë gjatë vitit 2017 treguan se totali i remitancave ishte i barabartë në 1.158 milionë euro, nga të cilat 286 milionë euro kanë ardhur nga punonjësit sezonalë dhe 872 milionë euro si transfertat personale (kryesisht dërgesat e punëtorëve).
Ndikimi i prurjeve në Shqipëri është i rëndësishëm, sepse ato përbëjnë një burim shtesë të të ardhurave për familjet që janë përfituese të tyre. Një studim i Bankës Botërore vlerëson se remitancat përfaqësojnë rreth 13% të buxhetit vjetor të familjeve në Shqipëri. Por rëndësia e remitancave nuk është vetëm në rrafshin e familjeve, shumica e të cilave jetojnë në zonat rurale.

Anketa e Buxhetit të Ekonomive Familjare (INSTAT, 2016) tregoi se në Kukës dhe Dibër, remitancat përbëjnë rreth 15-19% të të ardhurave totale të
familjes. Në të njëjtën kohë, këto dy qytete, krahasuar me qytetet e tjera, tregojnë përqendrimin më të lartë të familjeve që pranojnë remitanca në total, përkatësisht 37% dhe 17%. Duke iu referuar Anketës së Matjes së Standardeve të Jetesës (INSTAT, 2012), Kukësi ka shkallën më të lartë të varfërisë, e vlerësuar në 22.5%.

Për rrjedhojë, remitancat e emigrantëve japin kontributin e tyre pozitiv në reduktimin e varfërisë në këtë qytet. Pjesa e madhe e remitancave të përdorura për konsum tregon se qëllimi parësor i tyre është plotësimi i nevojave bazë. Studime të shumta për ekonominë e remitancave pranojnë se herët a vonë, këto flukse monetare do të bien. Por që efekti pozitiv i tyre të jetë më i gjatë, prioriteti qëndron në kanalizimin e tyre drejt investimeve. Në Shqipëri, shumica e remitancave transferohen në rrugë jozyrtare.

Sfida e formalizimit

Remitancat vlerësohen të kenë ndikim të drejtpërdrejtë në shkallën e përfshirjes financiare të popullsisë. Por edhe pse Shqipëria ka prurje të konsiderueshme të remitancave, treguesi i përfshirjes financiare vlerësohet në 40%, një nivel i ulët në krahasim me mesataren globale 69%.
Ndër të tjera, përdorimi i kanaleve zyrtare për prurjet e emigrantëve promovon aktivitetin ndërmjetësues të institucioneve financiare, duke kontribuar në zhvillimin financiar të vendit.

Banka e Shqipërisë referon se, promovimi i përdorimit të sistemit financiar për remitancat ka qenë në qendër të vëmendjes edhe në kuadrin e reduktimit të përdorimit të parave cash në ekonomi. Në vitin 2017, Banka e Shqipërisë në bashkëpunim me Bankën Botërore, ndërmori një studim të detajuar të tregut të remitancave me synimin e identifikimit të boshllëqeve infrastrukturore dhe rregullatore për përafrimin me praktikat më të mira.

Monitor

Protagonistë të bisedimeve të Vjenës kritikojnë idenë e ndryshimit të kufirit

Ideja e ndryshimit të kufirit, sipas së cilës Kosova merr territor të ri, por nuk jep asgjë, nuk ka logjikë, ka deklaruar ish-presidenti i Kosovës, Fatmir Sejdiu. Këto komente, ai i bëri gjatë një debati për dialogun me Serbinë, të organizuar nga Grupi për Studime Juridike dhe Politike.

Aty, përveç Fatmir Sejdiut, panelistë ishin disa prej politikanëve të Kosovës që kanë qenë pjesë e negociatave gjatë procesit të bisedimeve për definimin e statusit të Kosovës në Vjenë, si ish-kryetari i Kuvendit të Kosovës, Jakup Krasniqi, dhe ish-zëvendëskryeministri Hajredin Kuçi.

Panelistët thanë se Prishtina duhet ta ketë një platformë dhe një unitet politik për fazën e ardhshme të bisedimeve me Serbinë.

Ish-presidenti Fatmir Sejdiu tha se kjo është një fazë e ndjeshme dhe kërkoi që përfaqësimi i Kosovës në dialog të ketë mandat nga Kushtetuta dhe Kuvendi.

Ai e cilësoi si jo të logjikshme idenë e ndryshimit apo siç po prezantohet nga presidenti aktual Hashim Thaçi, të korrigjimit të kufirit.

Delegacioni i Kosovës në Vjenë

“Cila është esenca e asaj ideje që po marrim dhe korrigjojmë territore, po marrim pjesë nga vendi tjetër dhe s’po japim asgjë. Po flas me një logjikë që mund të pyes secili njeri i zakonshëm”, tha Sejdiu.

Në anën tjetër, ish-zëvendëskryeministri Hajredin Kuçi, nënkryetar i Partisë Demokratike të Kosovës, ngriti nevojën për unitet brenda faktorit politik kosovar në bisedimet me Serbinë. Ai tha se procesi i bisedimeve duhet t’i ketë garancitë e bashkësisë ndërkombëtare se kjo do të jetë marrëveshja e fundit me Serbinë.

“Frika ime më e madhe është frika pas dialogut. Unë po e them me sinqeritetin më të madh, ne edhe atëherë kemi menduar se kjo është marrëveshja finale me Serbinë (bisedimet për dialogun në Vjenë). Duhet kërkuar garanci shumë të forta nga partnerët ndërkombëtarë se a do të jetë kjo marrëveshja finale”.

“Imagjinoni nëse ne e bëjmë një marrëveshje dhe pastaj prapë nuk kalon në Këshill të Sigurimit, prapë nuk ndodh diçka, atëherë ku është finalja tjetër”, theksoi Kuçi.

Sa i përket idesë së ndryshimit të kufijve, Kuçi theksoi se secila ide që buron nga udhëheqësit politikë, do të duhej të sqarohej në detaje në mënyrë që të shihen limitet kushtetuese të zbatimit të saj.

Përderisa mungon pajtueshmëria në Kosovë për vazhdimin e dialogut me Serbinë dhe kontestohet roli prijës i presidentit Thaçi në këtë dialog, kryetari i Këshillit Kombëtar të Partisë Nisma Socialdemokrate, Jakup Krasniqi, tha se askush nuk ka të drejtë të bisedojë për ndryshim të kufijve, demarkacion apo bashkim të ndonjë hapësire tjetër me Kosovën.

Jakup Krasniqi,kryetar i Këshillit Kombëtar të Partisë Nisma Socialdemokrate

“Shikoni është shumë e këndshme të thuash se dua t’ia bashkoj Kosovës, Kosovën Lindore, Preshevën, Mevdegjën dhe Bujanocin. Shikoni, është një mashtrim që iu bëhet qytetarëve që janë andej, por edhe këtyre këndej. Do të thotë kjo Serbia nuk po të njeh pa atë pjesë, e jo ti do t’ia marrësh atë pjesë e t’i normalizosh marrëdhëniet, kjo vërtet është pak fyerje e inteligjencës”, tha Krasniqi.

Prishtina dhe Beogradi po hyjnë në fazën finale të bisedimeve me synimin që të arrijnë një marrëveshje të obligueshme ndërkombëtare për të dy shtetet. Nisur nga ky fakt, presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, ka deklaruar se aty do të shtrojë edhe çështjen e korrigjimit, siç e quan ai, të kufirit të Kosovës, me përfshirjen e tri komunave në Serbi, por që kanë popullatë shqiptare, Preshevë, Medvegjë e Bujanoc.

Sidoqoftë, kjo ide tash për tash nuk ka gjetur mbështetjen e pjesës më të madhe të spektrit politik në Kosovë.

Haradinaj: Jemi pjesë e NATO-s dhe po bëhemi me ushtri

Kryeministri i Kosovës, Ramush Haradinaj është shprehur i bindur se NATO do t’i japë mbështetje Forcës së Sigurisë së Kosovës në mandatin e ri që i mundësohet përmes projektligjeve, të cilat tashmë janë miratuar në parim dhe presin leximin e dytë në Kuvend.

Gjatë një konference për media në Prishtinë, Haradinaj tha se është në kontakt me zyrtarët e NATO-s, dhe se sipas tij, nuk ka hezitime rreth mbështetjes që i jepet FSK-së.

“NATO është një vendimmarrës serioz dhe ne jemi në komunikim të vazhdueshëm me ta. Procesi i mandatimit të ushtrisë është me peshë”, tha Haradinaj. Sipas tij, FSK, pavarësisht se nuk do të quhet me emrin ushtri, do ta ketë mandatin ushtarak.

“Dallimi është vetëm ndërrimi i emrit, por mos keni dilema. Jemi thellë të bindur. Ne jemi pjesë e NATO-s dhe ne do të bëhemi me ushtri”, theksoi Haradinaj, duke nënvizuar se nuk është transformim, por shndërrim i FSK-së në ushtri.

Në këtë konferencë, Haradinaj përsëriti dhe qëndrimin e tij në lidhje me idenë për ndryshimin e kufirit, që doli nga tavolina e bisedimeve ndërmjet presidentëve të Kosovës dhe Serbisë.

“Ideja e korrigjimit ka vdekur”, tha Haradinaj.

Tubim përurues për librin “Kalvari diplomatik i shtetit të Kosovës” të Shaban Muratit

Në datën 18 tetor 2018 në mjediset e Hotel “Tirana International” u zhvillua një tubim përurues për librin tim të ri “Kalvari diplomatik i shtetit të Kosovës”. Ceremoninë e hapi z. Mehdi Gurra, kryetari i Fondacionit të mirënjohur “Alsar”, që ka botuar librin.
Pastaj recensat e tyre për vlerat e librit i mbajtën zëvëndëskryeministri i Kosovës, prof.dr. Enver Hoxhaj, ambasadori Maxhun Peka, prof. Ylber Sela, drejtor i Institutit për Studime Politike dhe Ndërkombëtare,Tetovë, dhe z.Aleksandër Çipa, kryetar i Unionit të Gazetarëve të Shqipërisë.
Merrnin pjesë ambasadorë dhe diplomatë të trupit diplomatik të akredituar në Tiranë, si dhe përfaqësues të botës akademike, të mediave, të institucioneve kulturore dhe të shoqatave joqeveritare, studentë, etj. Merrnin pjesë dhe figura të shquara, intelektualë dhe studjues të ardhur posaçërisht për këtë ngjarje nga Kosova, nga Maqedonia dhe nga Mali i Zi. Ndodhej edhe ambasadori i Kosovës në Tiranë, z.Sylë Ukshini, dhe ambasadori i Shqipërisë në Prishtinë, z.Qemal Minxhozi.
Tubimin përurues të librit “Kalvari diplomatik i shtetit të Kosovës” e nderoi me praninë e tij edhe Presidenti i Republikës, Shkëlqesia e Tij Z.Ilir Meta.

Regjistrimi i portaleve, OSBE kundër Ramës dhe AKEP: Shteti nuk duhet të imponojë mediat online

Përfaqësuesi i OSBE-së për Lirinë e Medias në një reagim të fundit ka shprehur  shqetësimin në lidhje me sistemin e ri të regjistrimit të portaleve online në Shqipëri dhe kërcënimin e mbylljes së mundshme të tyre.

“Shtetet nuk duhet të imponojnë regjistrimin e detyrueshëm për mediat online si parakusht për punën e tyre, gjë që mund të ketë efekt shumë negativ në lirinë e medias. Kjo praktikë, kur vihet në zbatim, mund të kufizojë ndjeshëm aksesin e publikut në burime të larmishme informacioni dhe pluralizmin e zërave, si edhe gërryen të drejtën e lirisë së shprehjes dhe të informimit online”, deklaroi përfaqësuesi i OSBE.

 

 

Reagimi i plotë

Përfaqësuesi i OSBE-së për Lirinë e Medias, Harlem Désir, shprehu sot shqetësimin për lajmërimin për një sistem të ri regjistrimi për 44 faqe interneti në Shqipëri dhe mbylljen e mundshme të tyre.

Më 15 tetor, Autoriteti i Komunikimeve Elektronike dhe Postare në Shqipëri publikoi një listë me 44 faqe interneti mediatike, që duhet të regjistrohet pranë Qendrës Kombëtare të Biznesit dhe të pajisen me NIPT brenda 72 orësh, të cilin duhet ta publikojnë pastaj online. Mosrespektimi i këtij urdhri rezulton në mbyllje të faqeve të internetit. Kjo nismë, e mbështetur nga qeveria, raportohet se është bërë për t’u dhënë zgjidhje shpifjeve online.

“Shtetet nuk duhet të imponojnë regjistrimin e detyrueshëm për mediat online si parakusht për punën e tyre, gjë që mund të ketë efekt shumë negativ në lirinë e medias. Kjo praktikë, kur vihet në zbatim, mund të kufizojë ndjeshëm aksesin e publikut në burime të larmishme informacioni dhe pluralizmin e zërave, si edhe gërryen të drejtën e lirisë së shprehjes dhe të informimit online”, deklaroi Désir.

Përfaqësuesi u bëri thirrje autoriteteve shqiptare t’i rishikojnë këto masa, të shqyrtojnë të gjitha alternativat e mundshme për trajtimin e çështjes së shpifjes dhe të fillojnë një debat gjithëpërfshirës me aktorët relevantë të shoqërisë civile dhe medias.

“Është tejet e rëndësishme që të sigurohet më shumë informacion rreth objektivave të saktë të masave të shpallura, si edhe për kriteret mbi bazën e të cilave janë përzgjedhur këto 44 faqe interneti“, shtoi Désir. Më tej, ai kërkoi sqarime për bazën ligjore të kërkesës për publikimin e NIPT-it nga ana e këtyre faqeve interneti, si edhe për bazën ligjore për mbylljen e faqeve të internetit.

Në një letër drejtuar Kryeministrit të Shqipërisë, Edi Rama, për këtë çështje, Përfaqësuesi ofroi edhe asistencën e tij ligjore. Désir solli në vëmendje rekomandimet e Zyrës së tij për mbrojtjen e lirisë së medias dhe lirisë së shprehjes në rregullimin e përmbajtjes online në Evropën Juglindore, duke theksuar se çdo rregullim i përmbajtjes online duhet të mbajë parasysh detyrimet ndërkombëtare, përfshirë angazhimet në kuadrin e OSBE-së.

Kuvendi miratoi projektligjet për transformimin e FSK-së

Arton Konushevci

Kuvendi i Kosovës i ka miratuar në parim tri projektligjet e propozuara nga qeveria për transformimin e Forcës së Sigurisë së Kosovës.

Përmes këtyre tri projektligjeve, po synohet që Forca e Sigurisë së Kosovës të transformohet në një forcë me kapacitete shtesë, përfshi edhe përgjegjësi të mbrojtjes, por pa prekur në emrin e saj.

Projektligji për Ministrinë e Mbrojtjes është miratuar me 101 vota, ai për Forcën e Sigurisë së Kosovës me 98, kurse Projektligji për Shërbim në Forcën e Sigurisë së Kosovës me 96 vota.

Këto projektligje janë mbështetur nga të gjitha grupet parlamentare, përveç deputetëve të Listës Serbe.

Shumica e deputetëve po e trajtojnë këtë transformim si hap përpara drejtë formimit të Forcave të Armatosura të Kosovës.

Ministri i FSK-së, Rrustem Berisha prezantoi fillimisht Projektligjin për Ministrinë e Mbrojtjes, për të cilin tha se hartimi dhe procedimi është mbështetur në normat kushtetuese në mënyrë që të mundësohet riorganizimi dhe kalimi nga Ministria e FSK-së në Ministrinë e Mbrojtjes.

Ministria e Mbrojtjes do të hartojë dhe zbatojë politikat e përgjithshme shtetërore të mbrojtjes në nivel strategjik si dhe do të ushtrojë funksionet dhe kompetencat e saj në përputhje me kushtetutën dhe ligjet në fuqi”, tha ministri Berisha.

Ndërkaq gjatë debatit parlamentar, shefi i Grupit Parlamentar të Lidhjes Demokratike të Kosovës, Avdullah Hoti tha se angazhimi i Kosovës për mandat të ri për FSK-në, nuk është kërkesë që tejkalon atë që tashmë vendet e rajonit e kanë, përkatësisht ushtrinë. Ai i quajti të pabaza deklaratat në Beograd kundër ushtrisë së Kosovës.

“Vetëm ata që janë kundër NATO-s, janë kundër mandatit të ri të FSK-së dhe vetëm ata që janë kundër interesave euro atlantike në Kosovë e rajon janë kundër që shteti i Kosovës ta ketë ushtrinë. Vetëm ata që promovojnë interesa tjera në Ballkan, si ato të federatës ruse apo të ngjashme, janë kundër ushtrisë së Kosovës”, deklaroi Hoti.

Transformimin e FSK-së e kanë mbështetur edhe Partia Demokratike e Kosovës, Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës, Lëvizja Vetëvendosje, Partia Socialdemokrate, Nisma Socialdemokrate si dhe partitë e komuniteteve joserbe.

Deputeti i Lëvizja Vetëvendosje, Rexhep Selimi, tha se subjekti që ai përfaqëson i përkrah parimisht projektligjet për FSK-në. Ai tha se do të ishte mirë që në Kuvend të vendosen projektligjet për formimin e Forcave të Armatosura të Kosovës.

“Ne deklarojmë mbështetjen tonë në parim për këto ligje, por kemi çka të punojmë në mes të dy leximeve. Mos e kuptoni mbështetjen tonë si një mbështetje qorre, të shtyrë nga retorika e ditës dhe të shtyre nga entuziazmi. Po, ekziston entuziazmi, ekziston edhe gëzimi ynë që po e bëjmë një hap më tutje, por duhen amandamentuar shumë nene e paragrafë të këtyre ligjeve në përgjithësi”, tha Selimi.

Kurse Lista Serbe ka kundërshtuar projektligjet për FSK-në dhe në shenjë proteste ka lëshuar seancën. Por, paraprakisht, deputeti Igor Simiq nga kjo Listë tha se ky transformim është në kundërshtim me Rezolutën 12 44 të Këshilllit të Sigurimit dhe akteve tjera ndërkombëtare.

“Këto ligje nuk janë kundër serbëve, por edhe kundër shqiptarëve”, tha Simiq, duke thënë se shpenzimet janë aq të mëdha sa do të rëndojnë edhe më shumë ekonominë e pazhvilluar të Kosovës.

Kryeministri i Kosovës, Ramush Haradinaj tha se e mirëpret shqyrtimin e ligjeve për Forcën e Sigurisë së Kosovës. Ndërkohë që u ka thënë deputetëve serbë se ata duhet të ndihen të sigurt se transformimi i FSK-së nuk do të ndikojë për të keq tek komunitetet pakicë.

“Kanë arsye të ndihen të sigurta të gjitha komunitetet, pra kjo është një punë që bëhet për të gjithë qytetarët e vendit. Sa u takon funksioneve, të tri ligjet e kanë një detyrë dhe ajo është mbrojtja e integritetit territorial të Republikës së Kosovës, mbrojtja e qytetarëve dhe komuniteteve të Republikës së Kosovës, mbrojtja ushtarake e civile dhe pjesëmarrja në operacione ndërkombëtare”, tha Haradinaj.

Pas votimit në Kuvend, presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi shkroi vetëm dy fjali në profilin e tij në Facebook. Aty ai i cilësoi pjesëtarët e FSK-së si ushtarë të Kosovës.

Duke iu referuar debateve dhe procesit të transformimin e FSK-së, Aleanca Veriatlantike ka potencuar se nëse mandati i Forcës së Sigurisë së Kosovës zgjerohet, Këshilli Veri-Atlantik do të duhet të rishqyrtojë nivelin e angazhimit në Kosovë.

“Çdo ndryshim në strukturë, mandat apo mision të Forcës së Sigurisë së Kosovës duhet të vendoset nga autoritetet e Kosovës. NATO e mbështet Forcën e Sigurisë së Kosovës me mandatin e tanishëm”, tha një zyrtar i NATO-s për Radion Evropa e Lirë.

Ky ishte vetëm shqyrtimi i parë, kurse javë më pas, pritet që të procedohet edhe shqyrtimi i dytë për miratimin e tyre final, para se të mund të nënshkruhen nga presidenti dhe publikohen në Gazetën Zyrtare.

FSK-ja është themeluar në vitin 2009, sipas Planit Gjithëpërfshirës për Statusin e Kosovës, të presidentit Marti Ahtisaari, në bazë të të cilit ishte shpallur pavarësia e Kosovës.

Mandati i saj i deritashëm është i një force për emergjenca civile. Ndërkaq pas transformimit, synohet që t’i jepen edhe përgjegjësi nga fusha e mbrojtjes.

Aktualisht FSK-ja numëron më shumë se 2000 pjesëtarë, prej të cilëve 200 i përkasin komuniteteve pakicë, kurse një pjesë e pjesëtarëve nga komuniteti serb janë larguar nga kjo forcë pas presioneve nga Beogradi që të mos jenë pjesë e FSK-së.

VIDEO – Shaban Murati: Nxitimi i Prishtinës dhe heshtja e Tiranës lidhur me temën e kufijve me Serbinë janë të pazakonta dhe shqetësuese

Intervistë me diplomatin Shaban Murati

Debatet për marrëdhëniet mes Serbisë dhe Kosovës, sidomos me hapjen e temës së kufijve, po ndiqen me shqetësim edhe në qarqet diplomatike e akademike të Shqipërisë.

Diplomati dhe akademiku i njohur, ambasador Shaban Murati, sapo ka botuar një libër me titul “Kalvari diplomatik i shtetit të Kosovës”.

Zoti Murati thotë se nxitimi i Prishtinës dhe heshtja e Tiranës lidhur me temën e kufijve me Serbinë janë të pazakonta dhe shqetësuese.

Me ambasadorin Murati bisedoi në Tiranë korrespondenti ynë, Ilirian Agolli

Ndryshimi i kufijve – Haradinaj tregon ‘prapaskenat’, përmend Baton Haxhiun: Janë derdhur shumë para…

Kryeministri i Kosovës Ramush Haradinaj në debatin e Forumeve UET, nën moderimin e përgjegjëses së Departamentit të Shkencave Humane dhe Komunikimit, prof. asoc. dr. Belina Budini, bëri disa komente të forta në lidhje me çështje të aktualitetit politik në Kosovë.

Haradinaj dje ne forumin e UET, nen moderimin e përgjegjëses së Departamentit të Shkencave Humane dhe Komunikimit, prof. asoc. dr. Belina Budini

Ai tregon “prapaskenat” e idesë së “ndryshimit të kufijve” dhe deklaron se janë hedhur shuma të mëdha për të elaburuar këtë ide.

Mes njerëzve të rëndësishëm të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, ai është ndër më të prekurit, me dy vëllezëer të vrarë në luftë, burg në Gjykatën e Hagës, fitimtar me pafajësi, por edhe me shumë barrë të rëndë si kryeministër në një kohë që fatet e Kosovës janë ende në një rrugë të panjohur.

Për kryeministrin Ramush Haradinaj, lufta nuk është më për ekzistencë si popull, por për të bërë shtet e popullit ti ofrojë sigurinë, mirëqenien, integrimin në BE dhe mbi të gjitha sigurimin e integritetit territorial.

 

Gjithnjë përbën lajm theniet e tij, i mësuar jo me kamuflimin e “diplomacisë”, por një personazh dhe politikan i drejtëpërdrejtë. Kryeministri Haradinaj dhe presidenti Thaçi dikur ishin në një llogore, nën një uniforme dhe ideal, ndërsa sot këta dy njerëz të rëndësishëm të UÇK-së së dikurshme dhe të politikës së sotme janë krejtësisht të ndarë përsa i përket çështjes së korrigjimit të kufijve.

Në rastin korrigjim kufijsh u soll si pyetje qëndrimi i analistit Baton Haxhiu, që pak javë më parë në UET parashtroi tezën se përse duhej të arrihej një marrëveshje me Serbinë mbi termin “korrim kufijsh”.

Haradinaj, tha se kjo nuk eshte çështje ideje, por diçka shumë e madhe, që është “blerë me para”.

“Një shumë e caktuar e parave është derdhur nga dikush në një kohë të caktuar, për të krijuar një opinion publik si në Kosovë si Shqipëri për këtë. Batonit edhe mund t’i pëlqejë ideja, mund edhe ta besojë, por unë e di që është derdhur një shumë e caktuar parash për të bindur një pjesë tonën, që po e dhamë ne Leshakun dhe nuk është Gazivoda, nuk është as Trepça ku është një rrafshnaltë në të cilin ka edhe paisje të emetimit të frekuencave civile ushtarake”-tha Haradinaj, teksa shton se “edhe Batonin dhe Batonat e tjerë, me gjithë respektin që kam për ta i siguroj që dhe ne i marrim vesh këto axhendat, ku fillojnë, nga vazhdojnë, ku nisin, kush i sponsorizon”.

Për mosndryshimin e kufijve Haradinaj ishte i prerë teksa artikuloi: “Jam një prej të gjallëve të atyre që vdiqën për Kosovën”…

Dy lidera, dy qëndrime

Padyshim janë personazhet që dominuan politikën Kosovare në 20 vitet e fundit, por pas “ndarjeve” partiake, mes Thaçit dhe Haradinajt qëndrojnë ide të ndryshme në lidhje me thelbin e problemit. Thaçi vijon të mbajë qëndrim të përhershëm se “korrigjimi i kufijve” mes Serbisë dhe Kosovës do të bënte që pala serbe të njihte shtetin e Kosovës dhe më pas vendi do integrohej në strukturat europiane.

Me termin “korrigjim” është nënkuptuar se Serbia të marrë Veriun e Mitrovicës, ndërsa Kosova të fusë në hartën e saj Luginën e Preshevës. Haradinaj është më se i prerë në këtë pikë, duke përmendur disa herë shprehjen “Pse duhet të kënaqim dhunuesin? Ata duhet të gjejnë zgjidhje, jo ne. Ata duan të pastrojnë imazhin e tyre”. Sa për ndryshimin e kufijve kryeministri është kthyer në retrospektivë, kohë kur mbante ende në duar armët për çlirimin e Kosovës.

“U krijua një zonë tampon prej 25 kilometrash mes Kosovës dhe Serbisë, që nënkuptonte se territori nuk do të prekej”, -tha Haradinaj, por sipas tij sot pas afër 20 vitesh për qëllime të caktuara po hidhet ideja e korrigjimit të kufijve. “Janë vendosur themelet e asaj lufte në 25 kilometra të kufirit. Ka një vijë ndarëse mes palëve, njëri nga elementet kyçe është kufiri administrativ Kosovë-Serbi”, deklaroi Haradinaj.

Në Kosovë dhe jo vetëm, kjo çështje nuk është debat mes analistësh me “pikëpamje të ndryshme”, por qëndrime të kundërta mes kryeministrit dhe presidentit. “Unë kam një dialog të gjatë me Serbinë që prej disa viteve, të cilin unë e përkrah. Mendoj se dialogu është një instrument, që të ndihmon të arrish në formulën e pajtimit mes popujve. Kushdo president i zgjedhur i ka disa korniza të së drejtës që ia ka caktuar Kushtetuta në këtë rast Parlamenti. Presidenti është president, e gëzon të drejtën për të prezantuar vendin, por jo të flasë për territor dhe kufij. Ka të vërteta, Kosova nuk ndryshon”, -tha prerë Haradinaj, ndërsa dukshëm nënvizon vijën e trashë ndarëse me Thaçin në këtë drejtim, për më shumë që sipas tij ky debat bëhet kur po përgatitet krijimi i Forcave të Armatosura të Kosovës, tashmë në Kushtetutë.

“Pse duhet ne të na imponohet një debat i tillë, pasi prej 20 viteve Serbia investon, ka hedhur para, ka bërë miq, kanë lobuar që debati të përhapet edhe brenda nesh. Pse duhet të përballemi me teorinë e ndarjes. Kjo është mungesa e pjesës sime në momentin që përfaqësoj tani Kosovën që nuk kam bërë mjaftueshëm diskutime te populli im për t’i treguar se ku qëndron e vërteta”, shtoi kryeministri Haradinaj.

Forcat e “errëta”, edhe në turizëm…

Jo pa qëllim kryeministri Haradinaj është ndalur në një fakt të rëndë që i ka bërë përshtypje. Në Kosovë, në prag të nisjes së sezonit turistik botoheshin shkrime të dyshimta që thoshin se shqiptarët i keqtrajtojnë turistët kosovarë, madje arrijnë deri aty sa të thonë “mirë ua ka bërë serbi”.

Kryeministri ka një përgjigje për këtë, e madje është i bindur se agjencitë e shërbimit inteligjent në Shqipëri dhe Kosovë duhet të investigojnë.

“Disa qarqe të Kosovës dhe Shqipërisë duhet të kenë një organizim më të madh. Nuk duhet që vetëm të shpifin ndaj rivalëve politikë por do ishte më mirë të merreshin se çfarë është një fushatë, që bëhet kundër ardhjes së kosovarëve në Shqipëri për turizëm. Kush e sinkronizon, kush e financon, kush e bën? Kam lexuar dhjetëra artikuj në Kosovë që shqiptarët në Durrës i thonë që mirë ju a ka bërë serbi. Ka dhjetëra artikuj në zyrën time që mund t’i bëni një evidencë. Këto artikuj janë të habitshëm, kundër ardhjes së kosovarëve në Shqipëri”, -tha Haradinaj. Duke u ndalur në politikën ndërkombëtare, kryeministri i Kosovës veçoi marrëdhëniet me SHBA-në.

“Nëse flasim si komb shqiptar jemi më pro amerikanët. Ata e dinë se Kosova është popull pro amerikan, njerëzit e Kosovës, kombi ynë. Është marrëdhënia që krijohet dhe si krijohet marrëdhënia mes nesh. Ka patur tronditje marrëdhënia, por mund të them se si kam kontribuar unë për këto marrëdhënie. Kemi patur pajtime dhe mospajtime, edhe kur s’jemi pajtuar ata e kanë çmuar. Nëse kemi ndonjë dhimbje nuk është turp t’ia themi që këtu më dhemb. Nuk mendoj se jemi keq si Kosovë. Personalisht kam një komunikim serioz, por kam arritur të kem biseda me një nivel të caktuar me Amerikën”, -tha kryeministri Haradinaj.

Në aktualitetit politik në Shqipëri është “çështje dite” problemi i ekstradimit të Albert Veliut. “Nuk e kam ndjekur shumë temën në fjalë. Ne bëjmë kujdes kur bie fjala te ndarja e pushteteve. Pushtetet tona janë bukur të ndara”, -tha Haradinaj, ndërsa shton se deri atëherë mund të jetë rast ligjor dhe nuk ndërhyn ekzekutivi, ndryshe do ishte shkelje mes pushteteve.

Analiza e “The Guardian”: “Ndryshimi i kufijve Kosovë-Serbi, spastrim etnik”

Ballkani po zien përsëri. Këtë herë është për shkak të spekulimeve të shumta se Kosova dhe Serbia në fund mund t’i japin fund mosmarrëveshjes së tyre dhe normalizimin e marrëdhënieve të tyre.

 

Presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi dhe homologu i tij serb, Aleksandar Vuçiç, thuhet se janë afër një marrëveshjeje që do të ndihmonte në stabilizimin e Ballkanit dhe do të hapte dyert për të dy vendet për t’u bashkuar me Bashkimin Evropian.

Negociatat po ndodhin nën ndërmjetësimin e shefes së politikës së jashtme të BE, Federica Mogherini. Dhjetë vjet pasi Kosova shpalli pavarësinë, kapitulli i fundit i shpërbërjes së ish Jugosllavisë do të mbyllet.

Duket si një përrallë. Dy udhëheqës të cilët ishin në anët e kundërta në luftën e viteve 1998-1999 që lanë mijëra civilë kosovarë të vrarë, dhjetëra mijëra shtëpi u dogjën dhe u shkatërruan, më shumë se një milion njerëz u dëbuan dhe u zhvendosën – dhe që përfundoi vetëm pas ndërhyrjes së NATO-s – pushtoi urrejtjet dhe armiqësitë e tyre për hir të një të ardhme më të mirë për popullin e tyre. Një zbulim i fundit më në fund?

Përkundrazi, mund të kthehet në një makth. Marrëveshja në fjalë nganjëherë quhet “korrigjim kufitar”, ose “shkëmbim territoresh”. As Thaçi e as Vuçiç nuk kanë dhënë shumë detaje, por duket se marrëveshja konstaton se një pjesë të territorit verior të Kosovës, me një popullsi shumicë serbe, duke u bashkuar me Serbinë; ndërkohë një pjesë e Serbisë jugore, një rajon i njohur zakonisht si Lugina e Preshevës, popullsia e të cilit është shumicë shqiptare, do të bashkohej me Kosovën.

Ky shkëmbim toke do të rezultojë në më pak serbë që jetojnë në Kosovë dhe më pak shqiptarë në Serbi. Të dy vendet do të bëheshin më “etnikisht të pastra”. Shumë njerëz do të duhet të largohen nga shtëpitë e tyre familjare dhe vendet e lindjes. Shkurtimisht, do të kishte një shkëmbim të popullsive, jo vetëm territore.

Pse Brukseli po mbështet planin e ndarjes, e cila bie ndesh me vlerat evropiane?

Charles Kupchan, ish-këshilltar i Barack Obamës dhe tani profesor në Universitetin Georgetoën, e ka përshkruar planin tentativë si “spastrim etnik paqësor” . Mbështetëse për idenë e shkëmbimit të tokës, ai beson se “pragmatizmi ka nevojë për parim”. Lutem të ndryshoj.

Krijimi i territoreve dhe shteteve etnikisht homogjene (me pak fjalë, çlirimi i pakicave) nuk është një ide e re. Në Kosovë , gjatë gjithë historisë, ka ndodhur shumë herë. Dhe gjithmonë ka lënë plagë të thella që thjesht nuk do të shërohen. Pothuajse çdo kosovar ka histori familjare për të vërtetuar këtë. Këtu janë të miat.

E para kthehet në vitet e vdekjes së sundimit otoman në Ballkan. Në vitin 1877-8, familja e nënës sime ishte në mesin e dhjetëra mijëra shqiptarëve të dëbuar nga shtëpitë e tyre në fshatin Berjan i Poshtëm, që gjendet në Serbinë e sotme jugore. Edhe tani, gjatë tubimeve familjare, kushërinjtë e moshuar kujtojnë historitë e tyre të gjyshërve – për shtëpitë, fushat dhe varrezat që duhej lënë pas. Dëbimi i tyre ishte pastrimi etnik, i bërë i pakthyeshëm nga Kongresi i Berlinit i vitit 1878.

Një tjetër histori familjare është nga gjyshi im i vdekur. Si fëmijë, do të shikoja sytë e tij lotët dhe zërin e tij të thellë që dridhej, ndërsa ai kujtonte një natë më 1927, kur ai, babai i tij dhe vëllai i tij më i madh duhej të largoheshin nga shtëpia dhe dyqani i pastë në qytetin Pravishte – tani Eleftheroupoli Greqia lindore. Kjo ndodhi si pasojë e një marrëveshje greko-turke të Lozanës mbi shkëmbimin e popullsisë. Kjo nuk ishte atdheu i tyre, por ishte e gjitha që kishin për të siguruar familjen në Kosovë. Atyre iu dha vetëm pak minuta për t’ia mbathur, nuk kishte dhunë, gjithçka ishte e qetë, siç do ta përshkruante gjyshi, vite më vonë. Megjithatë, ishte pastrimi etnik, megjithatë.

Vetëm pak minuta për t’u larguar ishte edhe ajo që shumë shqiptarë kosovarë i kishin dhënë nga forcat ushtarake dhe të sigurisë serbe, në mars të vitit 1999, kur fushata e spastrimit etnik të Sllobodan Millosheviç ishte në lëvizje të plotë. Ishte represive, e dhunshme, e përgjakshme dhe kriminale. Shumë u vranë, shumica u dëbuan. Mbi një milion njerëz u kthyen në refugjatë, duke përfshirë pothuajse të gjithë familjen e nënës sime, pasardhës të atyre që u dëbuan nga Serbia jugore, 120 vjet më parë – siç ishin shumë të afërm në anën e babait tim, pasardhës të atyre që duhej të braktisnin dyqanin e pastë në Greqia lindore. Përfundova si refugjat, në Maqedoni. Ne ishim të gjithë viktima të spastrimit etnik, dhe u desh ndërhyrja e NATO-s që ta ndryshonte këtë.

Unë nuk mendoj se ata që mbështesin idenë e të shkëmbimit të territoreve Kosovë-Serbi nuk janë të vetëdijshëm për rreziqet. Ata vetëm injorojnë qartë. Pastrimi etnik është një krim, paqësor ose jo. Përveç se është moralisht i papranueshëm dhe përfundimisht anti-evropian, plani gjithashtu do të shkaktonte paqëndrueshmëri të madhe dhe afatgjatë politike dhe të sigurisë në të gjithë rajonin. Nëse Kosova dhe Serbia lejohen të shkëmbejnë territore dhe njerëz, si mund të mohohet diku tjetër? Shumë komunitete në rajon nuk e pëlqejnë gjendjen në të cilën jetojnë: serbët dhe kroatët në Bosnjë, muslimanët në Serbi, shqiptarët në Maqedoni, apo edhe hungarezët në Sllovaki dhe turqit në Qipro.

Mundet që shkëmbimi i territoreve midis Serbisë dhe Kosovës mund të sjellë konflikt?

Kjo është arsyeja pse shumë kundërshtojnë “zgjidhjen” e cila duket se po shqyrtohet. Në Kosovë, shkëmbimi i tokës është refuzuar nga një shumicë e partive parlamentare, si dhe nga koalicioni qeverisës. Statusi dhe kufijtë e Kosovës rrjedhin nga pavarësia e saj në 2008 , bazuar në një plan të propozuar nga ish presidenti finlandez, Martti Ahtisaari. Kjo zgjidhje u vlerësuar si e ligjshme nga gjykata ndërkombëtare e drejtësisë në përputhje me ligjin.

Nuk ka asnjë mbështetje për shkëmbimin e tokës së Thaçit në mesin e shqiptarëve të Kosovës. Marrëveshja nuk do të ratifikohej nga parlamenti i Kosovës edhe nëse do ta nënshkruante atë. Dhe një shumicë e serbëve të Kosovës janë gjithashtu kundër tij, pasi do të thoshte se shumë do të përfundonin “në anën e gabuar të kufirit”.

Marrëveshja e kufirit është gjithashtu e papranueshme për shumë vende perëndimore, veçanërisht Gjermaninë dhe Mbretërinë e Bashkuar. Angela Merkel e ka bërë të qartë se ajo kundërshton çdo ndryshim kufitar në Ballkan. “Kjo duhet të thuhet përsëri dhe përsëri, sepse herë pas here ka përpjekje për të folur ndoshta për kufijtë dhe ne nuk mund ta bëjmë këtë”, paralajmëroi ajo në gusht.

Pra, pyetja e vërtetë për BE është kjo: përse Brukseli do të argëtojë nocionin e mbështetjes së një plani që kaq thellësisht kundërshton vlerat evropiane, që është hedhur poshtë nga kryeqytetet evropiane dhe të padëshiruar nga shumica e njerëzve në terren? Federica Mogherini mund dhe duhet të japë disa përgjigje./ Nga Agron Bajrami-Kryeredaktor i gazetës Koha Ditore

Sonja Biserko: Bisedimet për ndarjen e Kosovës filluan para dy vitesh, kur Rama ishte në Nish – ja si vazhdoi projekti

Kryetarja e Komitetit të Helsinkit në Serbi dhe njëherësh mbrojtësja më e zëshme të interesave të Kosovës, Sonja Biserko, ka folur për sulmet në adresë të saj të iniciuara nga presidenti i Serbisë, Aleksandër Vuçiç dhe strategjitë e implementuara për ndarjen e Kosovës.

Biserko në një intervistë të dhënë për revistën “Vreme”, e cila mban datën 4 tetor ka përmendur  për herë të parë emra konkretë, ndërsa ka listuar edhe rolin që kanë patur disa figura ndërkombëtare në këtë çështje. Sipas saj, të dy presidentët, ai i Kosovës dhe i Serbisë kanë biseduar për gati dy vite radhazi në Bruksel për idenë e ndarjes së Kosovës, por shton se pjesë e tyre është bërë edhe Frederica Mogherini.

 

Gjuha e saj është e ashpër pasi shprehet se në bisedime kanë hyrë persona me shumë pak kompetenca, që sipas saj, interesat kombëtare dhe sociale, nuk janë parësore për ta. Ajo shprehet se Beogradi kishte si synim gjetjen e një partneri nga Tirana zyrtare, ndërsa sipas saj,  Serbia  “prenotoi” për këtë kryeministrin e Shqipërisë, Edi Ramën.  Biserko  shton se bisedimet për ndarjen e Kosovës filluan para dy vitesh, kur Rama ishte për një vizitë në Serbi.

 

“Kjo letër në botën e jashtme u prit mjaft mirë dhe gjatë verës është cituar shpesh. Ndonëse nisma për ndarje doli së fundi në sipërfaqe, ajo është zier së paku dy vite. Në të vërtetë, Beogradi gjatë gjithë kohës ka kërkuar partner në Tiranë dhe më në fund e ka gjetur atë: është kryeministri shqiptar Edi Rama. Ato bisedime (për ndarjen) filluan para dy vitesh kur Rama ishte në Nish, por këtë e zbuluan Ëashingtoni dhe Londra», deklaroi Biserko. Më vonë, shtoi Biserko, idesë për ndarjen e Kosovës iu bashkuan dhe një sërë figurash prominente nga Perëndimi, siç është Ëolfgang Petritschi, i cili punon për një zyrë avokatore që lobon për qeverinë serbe, pastaj Tony Blair, ish-ambasadori amerikan në Beograd, Cameron Munter, Aleks Soros, por edhe Ivan Vejvoda, Jelena Miliq, Ivan Krastev… Të gjithë këta emra tërhoqën vëmendjen te projekti i ndarjes. Kjo tani nuk është më marrëveshje mes Thaçit dhe Vuçiçit , përkatësisht Vuçiçit  dhe Ramës, por ka edhe konotacion të ri ndërkombëtar. Deri së fundi për këtë nuk ka pasur përkrahje nga bota e jashtme”, thuhet mes tjerash në intervistën e Biserko.

Kush mbron idenë e korrigjimit të kufijve është i paguar

Kryeministri i Kosovës Ramush Haradinaj ka folur sot sërish për çështjen e korrigjimit të kufijve me Serbinë por dhe një sërë çështjesh të tjera të nxehta të aktualitetit.

Në forumin e hapur në UET, Haradinaj tha se ata që mbrojnë idenë e korrigjimit të kufijve kanë axhenda të caktuara dhe të paguara.

 

“E kam marrë punën mbi një parim nuk do merrem me pararendësit e mi. Në Washington e dinë se jemi të vendosur që do të arrijmë synimin tonë. Kemi mbështetjen dhe respektin e Amerikës.
Vetëm kur të përmbyllim shtetbërjen e plotë të Kosovës do të mendojmë se çfarë do të bëhet me kombin shqiptar do të vazhdojmë të jetojmë të ndarë apo të bashkuar.
Që me mbarimin e luftës kufiri i Kosovës është fiksuar në atë që është sot duke krijuar një brez sigurie në të dy anët 25 kilometra dhe ky diskutim na kthen ne para vitit ‘99.
Njerëzit që mbrojnë idenë e korigjimit të kufijve kanë axhenda të caktuara dhe të paguara dhe ne e dimë se kush janë e kush i paguan dhe mua më vjen keq për ata që janë kyçur në këtë ide.
Agresorët që kanë bërë krime në Kosovë duke dhunuar 20 mijë gra sot na kërkojnë të tjera”, deklaroi Haradinaj.

 

Lidhur me mosmarrëveshjet me presidentin për të hapur si temë kufijtë në bisedimet Kosovë-Serbi, Haradinaj tha se Thaçi është President me mandat parlamenti po nuk ka marrë mandat të qytetarëve të Kosovës për të biseduar mbi kufijtë e shtetit.

 

“Nuk mund të bëhen eksperimente për gjënë më të shtrenjtë për të cilën shqiptarët e Kosovës ndër breza kanë dhënë jetën”, theksoi kryeministri i Kosovës.