VOAL

VOAL

A KA TË DREJTË TRUMPI KUR THOTË SE VENDET E NATO-S NUK PAGUAJNË SA DUHET PËR MBROJTJEN E PËRBASHKËT? – Nga Frank Shkreli

July 12, 2018

Komentet

MISIONI: TA KALLUM KOSOVËN Nga Xhafer SHATRI

Marrëzi kolosale, sepse brenda kësaj kohe do të dalin në publik detaje pikante nga aktgjykimi që e dënoi shefin e saj historik me 25 vjet burg. Dhe ata që po e mbushin sheshin, shumica të lindur pas Luftës, do të ftohen shpejt dhe do të kthehen në shtrojerën politike që u takon: te brezi i ri i politikanëve që përfaqësojnë Kurti, Abdixhiku etj.

——-

Pas verdiktit në Hagë, më 16 shtator 2026, priteshin demonstrata e shprehje pakënaqësie. Por jo në këtë masë. Sepse logjikisht pritej që, së pari, të publikohej aktgjykimi e pastaj, në përputhje me të, të veprohej.

Si dikush që ka telashe shëndetësore dhe e pret rentgenin apo skanerin për t’u përcaktuar diagnoza e saktë.

Dhe në këtë rast nuk ndihmon as hoxha, as prifti, as protestat. Por mjeku që quhet qeveri. Sepse dëmtimi i Kosovës është aq i madh, sa që kërkohet një veprim i koordinuar, në thelb të të cilit duhet të jetë shteti e askush tjetër.

Po ndodh krejt ndryshe. Kauza e mllefit kundër vendimit të Gjykatës Speciale po kthehet në luftë të egër për pushtet.

Dhe në përplasje të qëllimshme me policinë.

Këtë po e nxisin ata që janë fajtorët kryesorë për themelimin e Gjykatës Speciale. Sepse, duke e themeluar atë, e shkelën sovranitetin e vendit. Madje nuk qitën kurrfarë kushtesh. Dhe tash, me një të rënë të lapsit, duan ta bëjnë joekzistente marrëzinë, fajin e tyre kolosal. Punë që s’bëhet.

Këtu tash hyjnë në veprim edhe faktorë të tjerë: zanatçinjtë e luftës hibride, për ta thelluar krizën dhe për të krijuar kaos në Kosovë. E këtu ka shumë argatë që paguhen rrast. Padronët e disa mediave dhe ata që i frikohen përballjes me ligjin me shumë se egjelit.

Ashiqare, PDK ka një strategji të qartë: ta shfrytëzojë rastin që, përmes trazirave, ta rritë rejtingun në zgjedhjet e ardhshme, të cilat, siç po shihet, do të mbahen pas 45 ditësh.

Marrëzi kolosale, sepse brenda kësaj kohe do të dalin në publik detaje pikante nga aktgjykimi që e dënoi shefin e saj historik me 25 vjet burg. Dhe ata që po e mbushin sheshin, shumica të lindur pas Luftës, do të ftohen shpejt dhe do të kthehen në shtrojerën politike që u takon: te brezi i ri i politikanëve që përfaqësojnë Kurti, Abdixhiku etj.

PDK ka edhe një hall tjetër. Duke qenë më shumë kartel se parti, aty nuk ka përballje idesh, por luftë të pamëshirshme bërrylash. Qëllimi është që, përmes trazirave, ta rrëzojnë jo vetëm qeverinë, por edhe liderin e kompromisit, Bedri Hamzën.

Fituesi moral në këtë përplasje është Policia e Kosovës. Rejtingu i saj po rritet, radhët e saj po forcohen përmes një diferencimi të qartë: ata që e mbrojnë shtetin dhe ata që, për interesa meskine, i shërbejnë kaosit.

Në këtë betejë të ashpër do të fitojnë ata që e duan shtetin dhe lirinë e pakthyeshme që ky përfaqëson.

Sot Dita e sotme e 6 Tetorit 2026 ka shansin historik Nga Elida Buçpapaj

Dita e sotme 6 Tetori 2026 ka shansin historik të shënohet si Dita e Konsensusit Politik e Kuvendit për hir të shtetit dhe Republikës së Kosovës,

si arritja kulmore për liri, demokraci e pavarësi që kurorëzoi sakrificat supreme të gjithë brezave e lëvizjeve për çlirim në ish Jugosllavi.

Shteti i Kosovës ka dy vjet që nëpërkëmbet politikisht si presion ndaj Gjykatës Speciale nga deputetët e Kuvendit, tre partitë e opozitës, të cilat i kanë humbur katër palë zgjedhje prej 2021 dhe do të humbin edhe të pestat nëse do të jenë shkaku kryesor i krizës institucionale prej mosvotimit të presidentit.

Kuvendi i Kosovës ka shansin që të hyjë në histori duke kurorëzuar një mision kombëtar si përfaqësues i Sovranit, si unitet partish brënda pluralizmit demokratik në mbrojtje të Republikës së Kosovës, dhe vlerave me të cilat identifikohet, ku një vend nderi zë UÇK.

Kuvendi i Kosovës, si përfaqësues i Sovranit

nuk mund kurrë t’i mohojë apo sulmojë,

me stilin antishqiptar të Edi Ramës,

Aleatët jetikë të Kosovës apo institucionet e Perëndimit kryesuar nga SHBA,

të cilët si Aleancë Verio-Atlantike iu gjendën në krah popullit të Kosovës

prej kur makineria kriminale e kryekasapit të Ballkanit po i vriste e dëbonte nga vatrat e tyre me genocid e spastrim etnik,

kur ia njohën të parat pavarësinë dhe ndikuan tek njohjet e tjera

e deri sot, nesër e përherë.

6 Tetori 2026 qoftë një ditë e bekuar e Kuvendit të Kosovës, e popullit të Kosovës për sanksionimin e legjitimitetit të institucioneve të shtetit e Republikës, ardhur si rezultat i një marrëveshje politike me dy pika nga PDK me maxhorancën, sepse pa legjitimitet institucional të shtetit të Kosovës nuk mund të ketë bashkërendim institucional për të ndjekur e mbështetur Katërshen përmes instancave të drejtësisë.

Opozita këto dy vjet përmes obstruksionizmit deri në shprehje antagonizmi brënda një sistemi pluralist, duke shpërfillur votën e Sovranit në demokraci, kanë sulmuar shtetin e Kosovës por edhe kanë vazhduar të defaktorizohen, sepse megjithë cfilitjen e elektoratit, opozita ka vijuar të humbasë votuesit e saj.

Le të shërbejnë këto dy vite të hidhura për demokracinë e Kosovës, që kanë sjellë për pasojë mosfunksionimin e plotë të shtetit, si mësim për never more, duke i lënë vendit unitetin kombëtar, bashkëpunimin dhe bashkërendimin institucional, të pushtetit ligjbërës, me atë ekzekutiv, të drejtësisë deri tek Presidenti i Republikës që të fokusohen tek temat qendrore të interesit kombëtar të Republikës së Kosovës, ku përfshihet forcimi i lidhjeve me Aleatët Perëndimorë, integrimet Euro-Atlantike të Kosovës dhe mbështetja e Katërshes.

Ashtu u bëftë. U bëftë më e mira për çdo qytetar të Republikës së Kosovës në respekt të tempullit të demokracisë që është shteti i së drejtës.

Jemi shqiptarë, jemi vëllezër e motra të një gjaku, kurrë më vëllavrasje!

Kosova dhe ish liderët e UÇK-së në kurthin e Realpolitikës! – Nga Dr. JORGJI KOTE

 

Pas Vendimit gjyqësor të Dhomave të Specializuara në Hagë më 16 Shtator në Kosovë, në Shqipëri dhe në të gjitha trevat  e banuara nga shqiptarët, krahas protestave masive  po ziejnë debatet dhe diskutimet që ka shkaktuar  dënimi i 4 liderëve të Ish UÇK-së. Krahas të tjerash, ato lidhen  edhe me  rolin e BE-së dhe të SHBA-ve në Ballkanin Perendimor në gati 30 vitet e fundit, sidomos pas konfliktit në Kosovë. Edhe pse në këto debate vërehet në jo pak raste  prirja  për ta trajtuar këtë ngjarje të trishtë  të shkëputur nga dinamikat gjeopolitike të këtyre tre dekadave  dhe sidomos Realpolitika e ngurtë dhe e pamëshirshme, qoftë dhe e aleatëve tanë perendimorë; ca më keq akoma, ne vahdojmë t‘i shohim BE-në dhe SHBA-të me syzet dhe me prizmin e viteve 90, duke shpërfillur ndryshimet tektonike që kanë ndodhur në strategjinë, sfidat dhe  dinamikat e tyre  demokratike. Këtë nuk e themi për të justifikuar dhe ca më pak për ta mbrojtur BE-në apo edhe SHBA-të nga kritikat e drejta për dështimet  e tyre  në Ballkan. Por i përmendim që nisur nga këto zhvillime dhe mësime gjeopolitike, të nxjerrim mësime mbi sjelljen dhe  qëndrimet tona diplomatike në të ardhmen.

Meqenëse gjatë gati 30 viteve të fundit  jam marrë aktivisht me këto dosje si diplomat në Tiranë, në Berlin dhe në Bruksel dhe vitet e fundit si analist i pavarur diplomatik po në Bruksel, më poshtë po ndalem te hapat, sfidat dhe “psetë“ e dinamikave të Perëndimit në këto 3 dekada, ndikimet në rajon dhe në secilin vend.

Dihen tashmë fillimet pozitive dhe premtuese në vitet 90 në Ballkanin Perendimor. Mirëpo, sa i takon sigurisë dhe stabilitetit rajonal, krahas arritjeve, ka patur shumë zhgënjime të mëdha; shkaktare kryesore ishte dhe mbetet  Serbia, e cila  pas shpërbërjes së ish Jugosllavisë ndërmori 4 luftra vëllavrasëse; kulmi i atij agresiviteti arriti me spastrimin masiv etnik në Srebrenicë më 1993 – 1995  dhe në vitin 1999 me konfliktin e armatosur në Kosovë deri në  pavarësimin e saj më 2008.

Ndërsa në  Shqipërinë tonë me shpresa të mëdha për një asociim të shpejtë në BE, për të cilën Komisioneri i saj Van de Broeck erdhi në Tiranë më 1995, farsa dhe dhuna zgjedhore e majit 1996, shembja e shtetit më 1997 dhe rebelimi ndaj shtetit në shtator 1998 i minuan shpresat dhe pritshmëritë tona europianizuese.

Për pasojë, mbas atyre ngjarjeve negative kudo në rajon dhe sidomos pas  përfundimit të konfliktit në Kosovë, në fillimin e viteve 2000, SHBA-të, BE-ja, OSBE-ja dhe KiE-ja e ridimensionuan tërësisht strategjinë e tyre tërësore ndaj të 6 vendeve të Ballkanit Perendimor nëpërmjet tre instrumentave madhorë –  Procesi i Stabilizm& Asociimit për gjashtë vendet tona; natyrisht një kategori më e ulët se Marrëveshjet e Asociimit për shkak të gjendjes më të rënduar  dhe me kushte me të forta me rezultatet e njohura. Drejtimi i dytë ishte krijimi i Paktit të Stabilitetit për Europën Juglindore, një miniaturë e  Aktit Final të Helsinkit; vetëm se në vend të “tri shportave“, Pakti kishte “tre tryeza“ me të njëjtat emra – demokracia dhe të drejtat e njeriut, bashkëpunimi ekonomik dhe siguria. Pakti u nënshkrua në Samitin e tij të  Sarajevës me praninë edhe të Presidentit Clinton më 30 korrik 1999. Më vonë, në vitin 2008 ai u kthye në  Këshillin e Bashkëpunimit Rajonal ( RCC) me seli në Sarajevë. Dhe së treti krijimi i shtetit të ri të pavarur të Kosovës dhe në vijim, fillimi i dialogut politik me Serbinë që vijon prtej 15 vitesh.

Veç sa sipër, për të qenë objektivë në analizat politike, do theksuar se ndryshe nga gjendja përpara viteve 2000, kur SHBA-të dhe veçanërisht BE-ja ballafaqoheshin  me 1 – 2 konflikte ndërkombëtare dhe  me kriza të brendshme, pas shpalljes së pavarësisë së Kosovës dhe më tej, ato janë përfshirë  në  kriza të   njëpasnjëshme politike, ekonomike, sociale, humanitare, diplomatike dhe ushtarake.

Ky historik i trishtë filloi më sulmet terroriste të datës 11 Shtator 2001 kundër kullave binjake në Nju Jork. Në vijim, SHBA-të dhe NATO ndërhynë ushtarakisht në Irak dhe në Afganistan që vazhdoi deri vonë. Pastaj Europën e mbërtheu kriza më e rëndë financiare, si pasojë e të cilës Italia, Greqia dhe Portugalia ishin në prag falimenti. Në vitin 2011 filloi Pranvera Arabe me mbështetjen e BE-së, e cila  dështoi dhe një ndër pasojat e saj ishte krijimi i Shtetit islamik dhe lufta e tij  kundër Perëndimit. Kulmet e asaj lufte ishin atentatet terroriste në Paris, Bruksel, Madrid, Londër, Berlin, etj, me pasoja tragjike, të cilat spostuan axhendat e tjera.

Dhe kur kjo luftë ishte në kulmet e veta, në Europë shpërtheu kriza biblike e  azilit, kur mbi 1 milion refugjatë hynë në Europë dhe miliona të tjerë ishin gati. U desh ndihma e Turqisë, e cila strehoi 4 milion refugjatë dhe pengoi vërshimin e tyre.

Ndërkohë, pas aneksimit të pjesës lindore të Ukrainës nga Rusia në vitin 2014, BE-ja me SHBA-të, Rusinë dhe Ukrainën u angazhua për miratimin e dy Marrëveshjeve të Minskut më 2016, plus Marrëveshjes tjetër të vështirë  për paqe më Iranin.

Kështu erdhi pandemia COVID -19 me sfida dhe vështirësi të jashtëzakonshme për BE-në; krahas shumë masave të tjera dragoniane, për herë të parë në historinë e vet ajo miratoi me shumë vështirësi blerjen e përbashkët të një borxhi stratosferik prej 750 Miliard Euro, për t‘u ardhur në ndihmë vendeve më të prapambetura.

Dhe ende pa e marrë vehten nga pandemia e rëndë, më 24 Shkurt 2022 Rusia ndërmori agresionin e paprovokuar kundër Ukrainës, çka krijoi një realitet dhe dinamikë krejtësisht të re gjeopolitike, tanimë me shumë të panjohura, sfida dhe kërcënime jetike edhe për BE-në, të cilat janë përshkallëzuar më tej në formën e Luftës Hibride ruse edhe kundër vetë NATO-s. Shto këtu vështirësitë e krijuara me Presidencën Trump, pretendimet madhore gjeopolitike të Kinës, Inteligjenca Artificiale dhe krizat e brendshme me forcimin e  ekstremit të djathtë, sidomos në Francë dhe Gjermani dhe tablloja bëhet akoma më e zymtë.

Në këtë gjendje të mbingarkuar gjeopolitike për aleatët tanë dhe për pasojë edhe për Kosovën, pavarësia e saj dhe vendimi i GJND-së më 2010 që konfirmoi pajtimin e saj me të drejtën ndërkombëtare përkuan me fillimin e të ashtuquajturës “ diplomaci qetësuese” ( appeasement) të BE-së ndaj Rusisë dhe Serbisë, meqenëse kjo e fundit mbetet e lidhur ngushtë me Moskën dhe si vendi më i madh në rajon.

Thelbi i politikës qetësuese/paqtuese ka të bëjë me lëshime të ndryshme, më shqip, marrja me të mirë e armikut, agresorit, diktatorëve, me qëllim zbutjen dhe çtensionimin  e situatës, për parandalimin e përshkallëzimit të veprimeve luftarake prej këtyre të fundit. Për fat të keq, me këtë politikë të destinuar të dështonte, BE-ja i “ hipi kalit mbrapsht”, duke injoruar pësimet e  saj të hidhura në fund – vitet 30, si pasojë e naivitetit politik të Kryeministrit britanik Çambërlen ndaj Hitlerit; ajo kulmoi me nënshkrimin e Marrëveshjes famëkeqe të Munihut më 1938, nëpërmjet të cilës, për ta qetësuar dhe larguar Hitlerin nga kursi agresiv, i dhanë rajonin e Sudeteve në Çeki; por shumë shpejt  ai sulmoi Poloninë dhe pastaj Bashkimin Sovjetik, duke ndezur kësisoj  zjarrin e Luftës së II Botërore.

Liderët e BE-së nuk iu referuan as dështimit tragjik të diplomacisë qetësuese  të Dërguarit Special të SHBA-ve, Syrus Vance dhe të  BE-së për Bosnien, Lordi David Owen. Më 2 Janar 1993 ata shpallën me bujë “Planin e Paqes” për Bosnien. Emërimi i tyre pati një jehonë të gjerë ndërkombëtare nisur edhe nga profili i tyre i lartë politik. Lordi David Owen, ishte Ministër i Jashtëm  në qeverinë e Callaghan më 1977-1980 dhe zv.President i  Konferencës Ndërkombëtare për ish Jugosllavinë 1992 – 1995 i caktuar nga BE-ja. Ndërsa Syrus Vance ( 1917 – 2002) kishte shërbyer si Sekretar Shteti në Administratën e Presidentit Carter më 1977 – 1979; të dy  artizanë  të diplomacisë “qetësuese ose me kulaç”

Mirëpo, edhe pse tejet i favorshëm për Beogradin, të cilit i premtonte gjysmën e Bosnies,  Milosevici e hodhi poshtë Planin, sepse oreksi i tij kriminal nuk kishte të ngopur. Për pasojë, në Qershor, Vance dhe Owen dhanë dorëheqjen, duke pranuar fiaskon e Planit të Paqes në Bosnie dhe diplomacisë  së tyre (sh)qetësuese.

Dihen tashmë pasojat e dhunës dhe genocidit të pashëmbullt me mbi 100.000 boshnjakë të pafajshëm të vrarë, rrethimin e gjatë të  Sarajevës,  dëmet dhe shkatërrimet masive të ultranacionalistëve serbë nën hundën e trupave të OKB-së. Ata  pushtuan  edhe zonën nën administrim e OKB-së, duke përfshirë Srebrenicën, ndonëse kjo e fundit ishte shpallur zonë e mbrojtur me vendim të KS të OKB-së, duke ekzekutuar  8500 burra të pafajshëm boshnjakë Perëndimi u fut me trupat e tij. Vetëm nën trysninë ushtarake, pra të “ kërbaçit” Milosevic u ul në tryezë dhe nënshkroi Marrëveshjen e Paqes së Daytonit më 14 Dhjetor 1995.

Mirëpo çuditërisht, BE-ja, natyrisht me miratimin e SHBA-ve, jo vetëm nuk u tërhoq nga ky kurs i gabuar, por e institucionalizoi diplomacinë qetësuese  me Serbinë dhe me Rusinë.  Si shpërblim për strategjinë e saj qetësuese pro-ruse,  Europa do të përfitonte ” dividentin e paqes” dmth tarifa të ulta të blerjes së naftës dhe gazit nga Rusia, me ndikime pozitive në ekonominë gjermane e sidomos në industrinë e saj të  automobilave. Dihet tani se pas 24 Shkurtit 2022 ajo po e paguan “ si frëngu pulën” atë djall dividenti dhe diplomaci që po i del nga hundët!

Pikërisht në kulmin e diplomacisë qetësuese, për ta marrë me të mirë  si Moskën dhe Beogradin  dhe për një gjoja ekuilibër politik, kur aleatët tanë e quajtën “ të kopsitur” misionin e tyre ndaj Kosovës, BE-ja filloi dialogun politik Serbi – Kosovë.

Mirëpo edhe në politikë “oreksi vjen duke ngrënë”. Ndaj në këtë klimë tejet të favorshme për ta, Moska dhe Beogradi kërkuan hapur akoma më shumë nga BE-ja dhe SHBA-të. Një nga kërkesat e tyre në dukje dhe në parim e drejtë por me hile nga pas ishte  që të nxirreshin përpara drejtësisë  ata liderë të UÇK-së të lidhur me krimet sipas tyre të kryera në Kosovë. Terrenin që kjo kërkesë të mos binte “ në vesh të shurdhët “ e kishte përgatitur me kohë Prokurorja Carle del Ponte. Realizimi i kësaj kërkese u administrua nëpërmjet Senatorit zviceran,  Dick Marty,  i cili 10 vjet mbasi kishte mbaruar konflikti u kujtua dhe  i paraqiti, natyrisht “ me porosi nga lart”  Asamblesë Parlamentare të KiE-së raportin famëkeq me akuzat e njohura ndaj liderëve të UÇK-së.  Raporti u diskutua dhe u miratua në Strasburg më 25 Janar 2011 me shumicë dërmuese votash; por si raport politik, me aludime të cilët duhej t’i nënshtroheshin  gjykimit nga një gjykatë asnjanjëse, në emër të Kosovës  me seli në Hagë. Aleatët tanë nuk donin tia prishnin qejfin Moskës dhe Beogradit.

Tani pretendimet se pse deputetët tanë në Strasburg e miratuan raportin/rezolutën nuk qëndrojnë dhe nuk kanë asnjë kuptim; edhe sikur ata ta pak deputetë që kishim në Strasburg të votonin kundër, asgjë nuk do të ndryshonte, se gjithçka ishte vendosur tjetërkund; vetëm se do të cënonim marrëdhëniet me aleatët tanë që kishin çliruar Kosovën dhe na donin vetëm të mirën por dhe drejtësi. Pastaj, të mos harrojmë se me 21 Janar 2011 në  Tiranë u vranë  4 vetë në protestë e madhe të opozitës; ndaj, gjithë vëmendja e politikës sonë ishte te sensibilizimi i faktorit ndërkombëtar mbi atë ngjarje tragjike.

Në vijim, po me mbështetjen e aleatëve tanë europianë lindi dhe u miratua ideja për krijimin e Dhomave të Specializuara të Kosovës me seli në Hagë. Realisht, edhe ajo, ca më tepër në rrethanat e mbi 10 viteve më parë nuk mund të kundërshtohej dot as me numra dhe as me logjikë politike nga deputetët tanë. Ca më tepër kur SHBA-të dhe BE-ja, partizanë të saj e kishin sqaruar se nuk bëhej fjalë për UÇK-në, por për të dhënë drejtësi për këdo. Dhe prapë ne nuk mund të dilnim dot kundër, se do te na bllokonin aleatët, nuk do çeleshin negociatat dhe Kosova nuk do të përparonte  me njohjen e saj, krahas prishjes së imazhit si partnerë të  të dy vendeve tona.

Natyrisht, me një linjë të tillë ideologjike, diplomacia europiane dhe ajo amerikane do të mbante qëndrime të njanshme të dukshme. Praktikisht, BE-ja e ka trajtuar Beogradin pothuajse në të gjitha rastet “si të nënës, ndërsa Prishtinën si të njerkës”; me Beogradin, ajo ka ndjekur diplomaci qetësuese/përkëdhelëse ose “ me kulaç” ndërsa me Prishtinën çuditërisht atë të shtrëngimit dhe të kërbaçit” me  sanksione të njohura. Kjo u pa tani së fundi edhe me rastin e homazheve të kryekriminelit të luftës, Mlladiç, kur BE-ja u mjaftua me disa paralajmërime si ato kineze të 5 dekadave më parë, se tani me Kinën nuk bëhet më shaka. Pse? Sepse BE-ja dhe SHBA-të duan ta mbajnë Serbinë me çdo  çmim në anën e tyre.

Prirja e lartpërmendur u shfaq edhe me rastin e dakordësimit  të Marrëveshjes së të Ohrit në shkurt  2023; një kopje “fjalë për fjalë” e Marrëveshjes së vitit 1972 midis RFGJ-së dhe RDGJ-së dhe vetëm me shtesën e Asociaionit ; ashtu siç edhe pritej, pa asnjë rezultat, sepse  ata “kanë vënë karrocën përpara kalit”, dmth Asociacionin famëkeq përpara njohjes nga Serbia të Kosovës. Nuk është parë ndokund që  dy vende fqinj bëjnë 15 vite dialog dhe prapë  nuk e  njohin njeri tjetrin; ndërsa RFGJ-ja më 1973 e njohu menjëherë RDGJ-në “ de fakto” dhe lejoi anëtarësimin e saj në OKB brenda 6 muajve. Mirëpo, a mund të krahasohet Serbia me RFGJ-në, Vuçiç me Nobelistin emblematik Willy Brandt, politika paqësore dhe e ndjesës e RFGJ-së pas vitit 1945 me agresivitetin e Milosevicit dhe Vuçiçit përpara, gjatë dhe pas viteve 1990 dhe sot në pushtet? Ndaj Marrëveshja e Ohrit ka mbetur në letër, ndërsa dialogu midis tyre është i vdekur por i pakallur.

Lidhur me vendimin e Hagës për liderët e UÇK-së, pa dyshim që ai  ka shumë politikë brenda tij, edhe pse është zbutur duke kaluar nëpër filtrat dhe kanalet gjyësore, duke hequr krimet kundër njerëzimit, trafikimin e qenieve njerëzore, etj.

Mirëpo, në pikpamje të Realpolitikës, me keqardhje theksojmë se me përjashtim të Kosovës dhe vendit tonë, ai dënim i kënaq të gjitha fuqitë e mëdha dhe palët kryesore – SHBA-të, BE-në, Rusinë, Kinën, Serbinë dhe të tjerë. E kundërta do të ndodhte në rastin e pafajësisë, çka vetëm se do të ndërlikonte edhe më tej rebusin  gjeopolitik që edhe pa të është i tejet i ngatërruar. Veç sa sipër, do patur parasysh se nuk jemi më në vitet 90, kur BE-ja dhe SHBA-të mbronin me çdo çmim vlerat dhe parimet universale dhe të drejtën ndërkombëtare, pastaj edhe interesat; por sot po ndodh e kundërta dhe këtë e kanë thënë hapur Trump, von der Leyen, etj. Shkurt, SHBA-të dhe BE-ja kanë interesa më të mëdha ekonomike, etj me Serbinë.

Veç sa sipër, ndryshe nga 25 vite më parë, Kosova nuk është më në krye të axhendës gjeopolitike të aleatëve tanë të mëdhenj. Sa për fatin e  3 – 4 ish liderëve të UÇK-së, me keqardhje e themi, por sipas Realpolitikës, ai është kalimtar. Siç e ka shprehur me një krahasim të gjetur ambasadori i famshëm amerikan Thomas Pickering “ ndryshe nga arkeologjia që zbulon të panjohurën, diplomacia mbulon të njohurën“! Kështu po ndodh edhe këtë radhë. Deklarata e BE-së dhe SHBA-ve në mbështetje të vendimit të Hagës e konfirmon këtë dukuri jo të mirë për ne.

Së fundi, ajo çka mbetet për t’u bërë nga Kosova dhe Shqipëria dhe në përgjithësi nga faktori shqiptar në botë për fazën e apelimit të vendimit të Hagës i takon një shkrimi tjetër. Por fare shkurt, le ta themi se në radhë të parë do hequr dorë nga strategjia e deritanishme e dëmshme dhe dështake e Kryeministrit Rama, e cila siç i thonë fjalës nuk të shpie as te  “ura e Beshirit”. Duke filluar nga fjalimi skandaloz më 12 Tetor 2022 përpara Asamblesë Parlamentare të KiE-së në Strasburg,  stigmatizimet e papranueshme  ndaj Hagës, memecllëku i pafalshëm në OKB dy javë më parë për Kosovën, kur Vuçiç foli mbarë e prapë kundër saj dhe deri  te gafa e rëndë me qortimin e gabuar të Presidentit Biden si “ tradhtar i Thaçit”; kur dihet botërisht se Presidenti Bideni ka bërë aq shumë për Kosovën për mbi 5 dekada edhe si  Senator; gjithsesi ai nuk ka lidhje me këtë temë, mbasi më 2015 President ka qenë Obama, më 2017 dhe tani Trump. Ndaj, Rama mund të qortonte ata të dy, ndërsa Bidenit t’i uronte shëndet dhe jetë, se tumori po i përparon dita ditës.

Për pasojë, Rama është në konflikt interesi me këtë temë, ndaj do të bënte mirë  t’ia linte dosjen diplomacisë tonë me goxha përvojë në këtë fushë, që të punojë me kanalet e saj diskrete, pa bujë dhe zhurmë, në bashkëpunim të ngushtë me Prishtinën zyrtare; nëse mundet të gjejnë dhe financojnë avoketër të zot, duke ndryshuar ndoshta edhe strategjinë e mbrojtjes.

Po aq, në mos edhe më e rëndësishme është që Prishtina t’i japi fund krizës së zgjatur institucionale, se vetëm kështu  do të na dëgjojnë dhe besojnë, të shoqëruara, pse jo, me instrumenta politike, protesta dhe forma të tjera publike. Gjithsesi, megjithë rëndësinë e tyre publike dhe mediatike, vendimi i padëshiruar i Hagës në Apel nuk mund të përmbyset vetëm me akte dhe veprime politike dhe parlamentare, por edhe me demarshe dhe nisma juridike, por detyrimisht në kontakte, konsultime dhe bashkëpunim me aleatët tanë perendimorë dhe Dhomat e Specializuara në Hagë; mbi të gjitha jo për të fituar disa pikë zgjedhore brenda vendit; por për të qenë sa më bindës dhe për të bërë maksimumin edhe me instrumentet tona diplomatike me SHBA-të dhe BE-në; ca më tepër se gjasat janë që ato do  vazhdojnë diplomacinë qetësuese dhe përkëdhelëse ndaj Serbisë.

MISIONI: TA KALLUM KOSOVËN- Nga XHAFER SHATRI

 

Pas verdiktit në Hagë, më 16 shtator 2026, priteshin demonstrata e shprehje pakënaqësie. Por jo në këtë masë. Sepse logjikisht pritej që, së pari, të publikohej aktgjykimi e pastaj, në përputhje me të, të veprohej.

Si dikush që ka telashe shëndetësore dhe e pret rentgenin apo skanerin për t’u përcaktuar diagnoza e saktë.

Dhe në këtë rast nuk ndihmon as hoxha, as prifti, as protestat. Por mjeku që quhet qeveri. Sepse dëmtimi i Kosovës është aq i madh, sa që kërkohet një veprim i koordinuar, në thelb të të cilit duhet të jetë shteti e askush tjetër.

Po ndodh krejt ndryshe. Kauza e mllefit kundër vendimit të Gjykatës Speciale po kthehet në luftë të egër për pushtet.

Dhe në përplasje të qëllimshme me policinë.

Këtë po e nxisin ata që janë fajtorët kryesorë për themelimin e Gjykatës Speciale. Sepse, duke e themeluar atë, e shkelën sovranitetin e vendit. Madje nuk qitën kurrfarë kushtesh. Dhe tash, me një të rënë të lapsit, duan ta bëjnë joekzistente marrëzinë, fajin e tyre kolosal. Punë që s’bëhet.

Këtu tash hyjnë në veprim edhe faktorë të tjerë: zanatçinjtë e luftës hibride, për ta thelluar krizën dhe për të krijuar kaos në Kosovë. E këtu ka shumë argatë që paguhen rrast. Padronët e disa mediave dhe ata që i frikohen përballjes me ligjin me shumë se egjelit.

Ashiqare, PDK ka një strategji të qartë: ta shfrytëzojë rastin që, përmes trazirave, ta rritë rejtingun në zgjedhjet e ardhshme, të cilat, siç po shihet, do të mbahen pas 45 ditësh.

Marrëzi kolosale, sepse brenda kësaj kohe do të dalin në publik detaje pikante nga aktgjykimi që e dënoi shefin e saj historik me 25 vjet burg. Dhe ata që po e mbushin sheshin, shumica të lindur pas Luftës, do të ftohen shpejt dhe do të kthehen në shtrojerën politike që u takon: te brezi i ri i politikanëve që përfaqësojnë Kurti, Abdixhiku etj.

PDK ka edhe një hall tjetër. Duke qenë më shumë kartel se parti, aty nuk ka përballje idesh, por luftë të pamëshirshme bërrylash. Qëllimi është që, përmes trazirave, ta rrëzojnë jo vetëm qeverinë, por edhe liderin e kompromisit, Bedri Hamzën.

Fituesi moral në këtë përplasje është Policia e Kosovës. Rejtingu i saj po rritet, radhët e saj po forcohen përmes një diferencimi të qartë: ata që e mbrojnë shtetin dhe ata që, për interesa meskine, i shërbejnë kaosit.

Në këtë betejë të ashpër do të fitojnë ata që e duan shtetin dhe lirinë e pakthyeshme që ky përfaqëson.

Shqipëria i ka punët kështu si i ka sepse ka pak nacionalizëm, por kjo nuk pritej nga politikanët e Kosovës- Nga Skënder Sadri KAPITI

Faton Bislimi

 

 

Nuk pritej ky zhgënjim nga politika kosovare pas shpalljes së Pavarësisë së saj, sepse ashtu si komunistët  shqiptarë që merrnin paratë dhe armët nga Britania, por shpirin e kishin te Moska, ashtu po veprojnë edhe sot politikanët në Shqipëri por edhe në Kosovë të cilët deklarohen si proamerikanë por me zemër janë enveristë,  titistë dhe të korruptuar.

Shkaku që më nxiti për t’a shkruar këtë shkrim është ai që Kosova është në udhëkryq politik institucional që vjen si pasojë e moszgjedhjes së presidentit, dhe në lidhje më këtë edhe një shkrim brilant te publicistes  Znj. Elida Buçpapaj me titull” Albin Kurti @ opozita duhet të bien dakord për Faton Bislimin , kandidatin për president konsensual propozuar nga kongresmeni JoeDioguardi & ambasadori Walker”. Vlerësoj dhe gjykoj se Znj. Buçpapaj në analizën e saj jep këshillë mjaft të vlefshme dhe të mirëargumantuar për zgjedhjen e Presidentit të Kosovës pasi propozimi vjen nga dy miq të mëdhenj të Kosovës që janë  për mendiin tim dhe heronj të shtetit të Kosovës për atë kontribut historik të tyre për lrinë dhe pavarësinë e Kosovës.Shkrimi i Znj. Buçpapaj shërben  si leksion për politikën kosovare dhe për atë shqiptare në tërësi, ku nga ai shkrim po citoj se: “Nuk ka ndodhur kurrë në historinë moderne të shtetit që dy nga Figurat më të shquara me ndikim thelbësor në arritjet që Kosova gëzon sot,

sikur Ambasadori Walker që e ktheu rrotën e historisë në favor të viktimës

dhe Kongresmeni JoeDioGuardi që e vuri temën e Kosovës si çështje për t’u zgjidhur në kryemetropolin e demokracisë Washington D.C

në favor të Kosovës e popullit të saj të nëpërkëmbur, të shtypur e konsideruar i dorës së fundi nga regjimi kriminal serb,

bashkë që të dy,

dy Zëra të Fuqishëm që vijnë nga SHBA,

të propozojnë të njëjtin emër si kandidat konsensual për president të Republikës së Kosovës.

Emrin e Faton Bislimit i cili ka filluar bashkëpunimin me administratat Amerikane, me Kongresin e SHBA dhe Komitetin për Punë të Jashtme që kur drejtohej nga Kongresisti i shquar Miku i paharruar i kombit shqiptar Tom Lantosh.

Këto dy  figura të ndritura, DioGuardi dhe Walker dhe dy zëra të fuqishëm direkt me ndikim në Administratat e SHBA, bëhen garant për kandidaturën e Faton Bislimit si President i Republikës së Kosovës

ndërsa politika e dështuar e Kosovës bën syrin qorr e veshin shurdh duke sanksionuar falimentin e saj”.

Albin  dhe politika kosovare distancohuni nga enverizmi dhe nga Edi Rama, dhe këtë porosi timen është e mjafueshme dhe po ua sqaroj me atë se çfarë shkruan profesori i nderuar Z. Eshref Ymeri:”Si shërbëtor besnik i serbosllavizmit, Enver Hoxha nuk kishte absolutisht besim në energjitë krijuese të popullit shqiptar për rimëkëmbjen e vendit pas përfundimit të luftës. Prandaj ekzistencën e Republikës së Shqipërisë ai e shikonte të pamundur jashtë ombrellës shoviniste jugosllave.Kryeministri Rama është kreu i majtizmit në Shqipëri, majtizëm, i cili është trashëgimtar i drejtpërdrejtë i veprës tradhtare të Enver Hoxhës në marrëdhëniet me serbosllavizmin. Ishte pikërisht Enver Hoxha ai, i cili, nga hiç njeri, u peshkua me kohë e me vakt nga shërbimi sekret serb për t’u vënë në krye të Shqipërisë për interesat shoviniste të serbosllavizmit

Në plenumin e Beratit të vitit 1944 deklaroi: “Shqipëria jo që nuk e rrit dot ekonominë e saj, por as e zhvillon dot atë sepse imperializmi do ta gëlltiste;… e vetmja zgjidhje e saj është të bashkohet në një konferderatë me Jugosllavinë…” Tre vjet më vonë dhe pikërisht më 15 dhjetor 1947, Enver Hoxha, i mbrujtur mirë tashmë me kolaboracionizmin tradhtar me shovinizmin jugosllav, në mbledhjen e Byrosë Politike del me këtë deklaratë publike, duke vazhduar poshtërimin e vendit të vet, sipas shembullit të Velimir Stojniçit tre vjet më parë: “Duhet ta fitojmë kohën e humbur e të bëjmë sa më shpejt bashkimin DE FACTO të Shqipërisë me Jugosllavinë në të gjitha fushat (parti, ekonomi, ushtri, etj.), se Shqipëria nuk mund të qëndrojë si shtet i pavarur dhe aq më pak të ndërtojë socializmin pa u bashkuar me Jugosllavinë…”.

“Po çfarë po bën kryeministri Rama, si pasardhës i Enver Hoxhës në krye të qeverisë majtiste? Në marrëveshje të plotë me Vuçiçin, po kërkon ta futë vendin tonë në minishengenin neojugosllav. Dhe nuk i bën përshtypje absolutisht fakti që pikërisht Vuçiçi është ai shovinist me damkë, i cili, në bashkëpunim të ngushtë me të tillë kryeshovinistë, si Shesheli dhe Nikoliçi, në fund të viteve ’90 patën hartuar Platformën për spastrimin etnik të Kosovës përmes masakrimit të njerëzve, vrasjeve masive, shpërnguljeve me dhumë dhe shkatërrimeve tërësore të vendbanimeve të popullsisë dhe të ekonomisë së saj”. https://telegraf.al/politike/prof-eshref-ymeri-kryeministri-rama-ecen-ne-gjurmet-e-enver-hoxhes/

Pra sa shpejt e harruan politikanët e Kosovës kolonizatorin dhe gjenocidin serb , duke arritur deri aty sa që ta mbajnë Kosovën dhe demokracinë peng për interesa personale pushteti, korrupsioni dhe hajnije.

Albin kur nuk ke  mundësi për të zgjedhur vetë presidentin, atëhere lërë kokëfortësinë dhe vepro sic të thotë aleati i madh i shqiptarëve , miqtë e sprovuar  si proshqiptarë të mëdhenj.

Albin  dhe opozita në Kosovë a nuk e dini se Pavarësia e Kosovës erdhi nga SHBA, dhe se pa SHBA-të shqiptarët nuk mund të bëjnë vetë ndonjë gjë të madhe?!

Albin dhe opozita e Kosovës dëgjoni SHBA-të , dhe ju opozita kosovare sidomos, mos merrni këshilla nga kryeministri i Shqipërisë dhe as nga nostalgjia enveriste, sepse pasojat e komunizmit po i vuajnë akoma edhe sot Shqipëria dhe shqiptarët.Nga kush do merrni mësime e këshilla nga ata që importojnë nga Kosova  në Shqipëri opininistë, gazetarë, politikanë, ministra dhe deri edhe   drejtues të SHISH  me lidhje spiunimi e agjenturash serbe?

 

 

Shqipëria jo vetëm sot por pothujse që kur shpalli Pavarësinë,  prej politikanëve dhe shtetarëve të saj mbeti gjithonë në udhëkryq dhe e fundit në rrugën e progresit, zhvillimit, mirëqënies dhe e para për kequnksionimin e ligjit, shoqërisë dhe  shtetit.Kjo për arësyen se në Shqipëri ka pasur por ende ka mungesë të theksuar të nacionalizmit, i cili është shpirti i Kombit.

 

Nacionalizmi gjithmonë ka ardhur nga Kosova, sepse ajo ka mbajtur peshën kryesore në historinë moderne , ajo ka mbajtur mbi supe dhe i ka kushtuar shtrenjtë  me plot sakrifica, mund, gjak e me jetë njerëzore.

Për Cështjen kombëtare, për pavarësinë, për lirinë dhe për bashkimin kombëtar, Xhafer Deva  ka një meritë të vecantë sepse për një periudhe të shkurtër kohe solli në Shqipëri edukatën nacionaliste.

 

Mirëpo nuk është aspak mirë që Kosova e pas luftës, nuk është mirë që politika kosovare mori eksperiencën politike të zullimqarëve komunistë e antinacinalistë të enveristëve në Shqipëri dhe të titistëve në Kosovë. Politika ,edhe ajo në Kosovë ka zhgënjyer shumë, sepse edhe ajo gjatë 27 viteve shtet, edhe në Kosovë politika, shteti, drejtësia dhe akademia  nuk iu nënshtrua Veting-ut, por edhe atje  hapur por edhe nën rrogoz janë akoma dhe drejtojnë politikën, drejtësinë, mediat dhe institucinet ishata me bindje enveristo-titiste. Fatkeqësisht Kosova mori eksperiencën e ishkomunisteve nga Shqipëria: atë të autokracisë, injorancës, korrupsionit, hajdutërisë , tradhëtisë, të përçarjes politike, të proamerikanizmit falso,të pazareve me troje dhe të klano-familjaro-partizantizmit politik.

 

Në Shqipëri është e vërtetë se ka shumë pak politikanë, media dhe intelektualë nacionalistë dhe Kosovëdashës, sepse kështu është gatuar njeriu i ri me botëkuptimin komunist ,revolucionar,antinacionalist dhe proletar. Mirëpo Kosova mjerisht këta dhe këshillat e këtyre i dëgjon dhe prandaj edhe Kosova i ka punët kështu si Shqipëria. Ju politika në Kosovë  vetëm yrnek politik nga Shqipëria nuk duhet të kishit marrë, kishit se nga ku të mësonit si bëhet  dhe si funksinon demokracia, kishit SHBA-të me të cilat duhet të konsultoheni besnikërisht me ta,dhe jo të deklaroheni si proamerikanë dhe të veproni krejt ndryshe dhe me hipokrizi e djallëzi. Jo të deklaroheni si proamerikanë dhe të vidhni, të korruptoni , të bëni pazare e të falni troje , dhe jo ta mbani Kosovën në krizë institucionale e të hyni në librin gines për stërzgjatjen maratonë dhe monotonë për zgjedhjen  Presidentit.

 

Politika në Kosovë nëse ia don  të mirën popullit, dëgjoni edhe këshillat e Kosovëdashësve dhe intelektualëve meritorë e patriotë nga Shqipëra. Nuk më rezulton që politika e derimësotme në Kosovë të ketë respektuar nga Shqipëria ndonjë trashëgimtarë të elitës nacionaliste nga Shqipëria,dhe as nga ata nacionalistë nga Shqipëria që kanë bërë burg politik pse kanë kundërshtuar komunizmin sllavo-shqiptar, që kanë kundërshtuar bashkim-vëllazërimin jugosllavo-shqiptar. Dhe nuk e di a ka dekoruar Kosova ndonjë  të djathtë nga Shqipëra që kanë  kontribuar për lirinë e Kosovës,ndërsa  ishkryeministri Thaci ua sillte në Shqipëri disa socialistëve dekoratat për kontributin e asnjëlloj kontributi që ata kanë dhënë për Kosvën.

Kur Kosova ka nevojë për bashkim – Nga Isuf B.Bajrami

Pse Faton Bislimi mund të jetë një mundësi alternative për një President konsensual

Kosova ka kaluar shumë prova në historinë e saj të re. Ka njohur shtypjen, rezistencën, luftën, ndërhyrjen ndërkombëtare, çlirimin, shpalljen e pavarësisë dhe përpjekjen e vazhdueshme për të ndërtuar një shtet demokratik e funksional.

Në secilën prej këtyre etapave, ajo ka pasur nevojë për njerëz që dinë të shohin përtej momentit politik dhe të kuptojnë një të vërtetë themelore: shteti është më i madh se çdo parti, grup apo interes i ditës.

Sot Kosova ndodhet sërish përballë një prej atyre momenteve kur politika duhet të dëshmojë pjekurinë e saj. Jo vetëm duke numëruar votat, por duke kërkuar atë që mund të bashkojë. Jo duke pyetur se kujt i përket një emër, por se kujt mund t’i shërbejë ai emër. Jo duke e parë institucionin si vazhdim të betejës partiake, por si një hapësirë ku Republika duhet të jetë më e madhe se të gjitha palët.

Në këtë kontekst, propozimi i William Walkerit dhe Joseph DioGuardit për Faton Bislimin si një mundësi për President konsensual meriton të dëgjohet.

Unë mendoj si Walker dhe DioGuardi se Faton Bislimi është një mundësi alternative që meriton të shqyrtohet seriozisht.

Jo sepse është kandidati i vetëm i mundshëm. As sepse një propozim që vjen nga dy miq të Kosovës duhet pranuar si urdhër. Republika e Kosovës ka institucionet e veta dhe vendimi duhet të merret në Kosovë.

Por një demokraci që e respekton veten nuk i mbyll dyert para një ideje vetëm pse ajo shfaqet në një moment të vështirë politik. Ajo e dëgjon, e peshon dhe pastaj vendos.

Dhe kur kjo ide vjen nga dy njerëz që e kanë njohur Kosovën në ditët e saj më të vështira, ajo meriton të dëgjohet.

Nga qëndresa te përgjegjësia

Në historinë shqiptare, figura të ndryshme kanë mbetur të rëndësishme jo vetëm për atë që kanë bërë në kohën e tyre, por për vlerat që përfaqësojnë edhe sot.
Gjergj Kastrioti – Skënderbeu është kujtesë e qëndresës.

UÇK-ja është kujtesë e sakrificës për lirinë.

Anton Çeta është kujtesë e pajtimit.

Ibrahim Rugova është kujtesë e paqes dhe dialogut.

At Mark Sopi është kujtesë e ndërgjegjes, përgjegjësisë dhe bashkëjetesës.

Nënë Tereza është kujtesë e humanizmit.

Këto figura dhe këto momente u përkasin periudhave të ndryshme dhe nuk mund të vendosen artificialisht në të njëjtën vijë politike. Por prej secilës mund të nxjerrim një mësim për Kosovën e sotme.

Dhe mbase mësimi më i rëndësishëm është ky: një shoqëri bëhet më e fortë kur arrin të bashkojë atë që është e ndryshme rreth një interesi më të madh se vetja.

Skënderbeu na kujton qëndresën përballë rrezikut.

UÇK-ja na kujton çmimin e lirisë.

Por një shtet nuk ndërtohet vetëm me qëndresë dhe sakrificë. Pas luftës vjen detyra edhe më e vështirë: të ndërtosh paqe, institucione dhe një kulturë politike ku kundërshtari nuk trajtohet si armik.

Pikërisht këtu bëhet i rëndësishëm Anton Çeta.

Mësimi i Anton Çetës

Në vitet e nëntëdhjeta, kur Kosova jetonte nën një regjim shtypës dhe kur plagët brenda shoqërisë rrezikonin të prodhonin plagë të reja, Anton Çeta zgjodhi rrugën e pajtimit.
Ai nuk e pa pajtimin si dobësi.

E pa si forcë.

Nuk u kërkoi njerëzve të harronin dhimbjen, por t’i jepnin asaj një fund që të mos prodhonte dhimbje të re.

Pajtimi ishte një akt i guximshëm qytetar. Ishte dëshmi se një shoqëri mund të vendosë të mos mbetet peng i së kaluarës.

Sot, kur flasim për konsensus politik, ky mësim është më aktual se kurrë.

Pajtimi nuk është vetëm kapitull i së kaluarës. Është kulturë politike.

Konsensusi, po ashtu, nuk do të thotë që të gjithë mendojnë njësoj. Do të thotë që, edhe kur mendojmë ndryshe, dimë të gjejmë një qëllim më të madh se vetja.

Rugova dhe politika e dialogut

Në këtë kujtesë zë një vend të veçantë edhe Ibrahim Rugova.
Rugova e ndërtoi një pjesë të madhe të filozofisë së tij politike mbi rezistencën paqësore, dialogun dhe orientimin e Kosovës drejt botës demokratike.

Ai e kuptonte rëndësinë e aleatëve. Por e kuptonte edhe se Kosova duhej t’i dëshmonte botës se ishte e aftë të ndërtonte një shoqëri demokratike, tolerante dhe të respektueshme.

Për Rugovën, politika nuk ishte vetëm luftë për pushtet. Ishte edhe përpjekje për të krijuar një kulturë të re politike.

Një kulturë ku kundërshtari nuk duhej domosdoshmërisht të shndërrohej në armik.

Ku dialogu nuk ishte kapitullim.

Ku paqja nuk ishte dobësi.

Kjo trashëgimi politike është veçanërisht e rëndësishme sot, kur debati publik shpesh reduktohet në pyetjen se kush fitoi dhe kush humbi.

Një Republikë nuk ndërtohet vetëm mbi fitoret e njërës palë.

Ajo ndërtohet mbi aftësinë për të jetuar së bashku edhe pas betejës politike.

At Mark Sopi dhe dimensioni i ndërgjegjes

Pikërisht në këtë dimension lidhet natyrshëm edhe kujtimi i Imzot Mark Sopit.
Mark Sopi ishte një figurë e rëndësishme morale e Kosovës. Ai i dha jetës publike një dimension që shpesh mungon në politikë: dimensionin e ndërgjegjes.

Marrëdhënia e tij me Ibrahim Rugovën dhe bashkëpunimi i tyre në rrethana të vështira dëshmonin se njerëzit me role dhe bindje të ndryshme mund të gjejnë gjuhë të përbashkët kur përballë tyre qëndron një interes më i madh shoqëror.

Në vitin 2005, kur Rugova dhe Mark Sopi vendosën gurthemelin e Katedrales “Nënë Tereza”, simbolika e atij akti shkonte përtej një godine.

Ishte një shenjë e një Kosove që donte të ndërtonte të ardhmen mbi tolerancën, mirëkuptimin dhe bashkëjetesën.

Dhe kjo është arsyeja pse Mark Sopi nuk duhet të kujtohet vetëm në ditë përkujtimore. Ai duhet të kujtohet edhe kur flasim për mënyrën se si duam ta ndërtojmë Republikën.

Nënë Tereza dhe humanizmi

Kjo frymë na çon natyrshëm te një tjetër figurë që e tejkalon çdo ndarje politike: Shën Nënë Tereza.
Nënë Tereza nuk është thjesht një emër shqiptar me famë botërore. Ajo është një nga simbolet më të fuqishme të humanizmit shqiptar në botë.

Mesazhi i saj ishte njerëzor para se të ishte politik: t’i shërbesh njeriut, t’i qëndrosh pranë atij që ka nevojë dhe ta ruash dinjitetin njerëzor edhe në rrethanat më të vështira.

Nëse Kosova dëshiron të ndërtojë një shtet demokratik, atëherë humanizmi nuk mund të jetë vetëm një fjalë ceremoniale. Duhet të jetë pjesë e kulturës së saj institucionale.

Sepse në fund të fundit, shteti ekziston për njeriun.

Walker, DioGuardi dhe një emër për t’u shqyrtuar

Në këtë kontekst duhet parë edhe propozimi për Faton Bislimin.
William Walker nuk është thjesht një emër në historinë diplomatike të Kosovës. Ai është dëshmitar i një prej kapitujve më tragjikë të historisë së saj moderne. E njohu Kosovën në kohën kur fjala e saj ende duhej të dëgjohej në botë dhe kur krimet që po ndodhnin këtu rrezikonin të mbeteshin nën heshtjen e politikës ndërkombëtare.

Ai pa dhe foli.

Për një popull që luftonte për të mos mbetur i harruar, kjo kishte peshë të jashtëzakonshme.

Sot, pas kaq vitesh, Walker kthehet përsëri me një mendim për Kosovën. Këtë herë nuk flet për luftën, por për një nevojë institucionale; jo për konfliktin, por për një figurë që mund të shërbejë si urë; jo për atë që na ndan, por për atë që mund të krijojë një pikë të përbashkët.

Ai ka propozuar Faton Bislimin për President.

Në krah të tij qëndron Joseph DioGuardi, një tjetër mik i kahershëm i Kosovës dhe një prej zërave amerikanë që për dekada ka punuar që çështja e shqiptarëve të Kosovës të dëgjohej në Washington.

DioGuardi e njeh Bislimin prej më shumë se dy dekadash. Kjo e bën propozimin e tij më shumë se një deklaratë të rastit: është një vlerësim që buron nga një njohje e gjatë.

Por edhe këtu duhet të ruajmë një parim të rëndësishëm.

Faton Bislimi nuk duhet të shihet si “kandidati amerikan”.

As si “kandidati i Walkerit”.

As si “kandidati i DioGuardit”.

Nëse një ditë do të bëhej President, ai do të mund të ishte vetëm President i Republikës së Kosovës.

Miqtë mund të tregojnë një rrugë.

Por rrugën duhet ta zgjedhë vetë Kosova.

Pse një alternativë meriton të dëgjohet

Nuk po them se Faton Bislimi është kandidati i vetëm i mundshëm.
As se duhet të jetë patjetër Presidenti i ardhshëm i Kosovës.

Po them diçka më të thjeshtë dhe, besoj, më të arsyeshme:

Faton Bislimi është një mundësi alternative që meriton të shqyrtohet seriozisht.

Në politikë, sidomos në momente të vështira, alternativa është vlerë.

Një shoqëri që nuk ka alternativa rrezikon të mbetet peng i ndarjeve të veta.

Një Republikë që kërkon konsensus duhet të jetë në gjendje të shohë edhe përtej emrave të zakonshëm, përtej llogarive të ditës dhe përtej pyetjes se cili krah politik do të dalë fitues.

Presidenti nuk është çmim i një partie.

Presidenti është institucion i Republikës.

Dhe një President konsensual duhet të jetë në gjendje të hyjë në një sallë ku janë të pranishëm njerëz që nuk pajtohen me të dhe të dalë prej saj pa e humbur respektin për ta.

Kjo është një nga sfidat më të mëdha të një Presidenti.

Jo t’i bindë të gjithë.

Por të jetë i respektueshëm edhe për ata që nuk e kanë mbështetur.

Një test për kulturën politike

Kandidatura e Faton Bislimit mund të shërbejë edhe si një test i kulturës sonë politike.
A jemi në gjendje ta shqyrtojmë një alternativë pa e parë menjëherë si kërcënim?

A mund të dëgjojmë një emër që nuk është domosdoshmërisht zgjedhja e parë e secilit?

A mund të kërkojmë një figurë që nuk bashkon vetëm një shumicë, por krijon një hapësirë më të gjerë mirëkuptimi?

Këto janë pyetje që duhet t’i bëjë politika kosovare.

Sepse Presidenti i Kosovës nuk duhet të jetë vetëm President i atyre që e kanë votuar.

Ai duhet të jetë edhe President i atyre që nuk e kanë votuar.

Këtu qëndron dallimi mes një kandidature partiake dhe një kandidature që synon konsensusin.

Nëse ekziston një kandidat më i mirë, le të dalë përpara.

Nëse ekziston një figurë tjetër që mund të bashkojë më shumë, le të dëgjohet.

Por le të mos e mbyllim derën para se ta kemi dëgjuar argumentin.

Kosova ka nevojë për një frymë

Ndoshta kjo është ajo që na mungon më shumë sot: jo një emër i përkryer, por një frymë politike.
Një frymë që e njeh vlerën e aleatit, por ruan dinjitetin e vendimmarrjes së vet.

Një frymë që e respekton të kaluarën, por nuk mbetet peng i saj.

Një frymë që e kujton Skënderbeun për qëndresën, UÇK-në për sakrificën për lirinë, Anton Çetën për pajtimin, Nënë Terezën për humanizmin, Rugovën për paqen dhe dialogun dhe At Mark Sopinë për përgjegjësinë morale e bashkëjetesën.

Dhe një frymë që i sheh miqtë amerikanë të Kosovës me mirënjohje, por jo si zëvendësim të vullnetit dhe institucioneve të Republikës.

Sepse ky është edhe kuptimi i një shteti të pjekur: të dëgjojë miqtë, të respektojë aleatët dhe, në fund, të vendosë vetë.

Sot Kosova ka nevojë pikërisht për këtë.

Përtej partive.

Përtej kampeve.

Përtej interesave të momentit.

Përtej pyetjes se kush fiton.

Sepse shteti nuk duhet të jetë fitorja e askujt mbi askënd.

Shteti duhet të jetë fitorja e të gjithëve.

Nëse Faton Bislimi mund të jetë njëra prej mundësive për ta afruar Kosovën me këtë ide, atëherë propozimi i William Walkerit dhe Joseph DioGuardit meriton të dëgjohet.

Me qetësi.

Me respekt.

Pa imponim.

Dhe mbi të gjitha, me bindjen se Presidenti i Republikës duhet të jetë, para së gjithash, President i Republikës së Kosovës.

Prishtinë,05.10.2026

Albin  Kurti është  vazhdim i projektit kombëtar – Nga Skënder Sadri KAPITI

 

 

Në Kosovë votohet Albin Kurti, sepse populli i Kosovës zgjedh alternativën më të mirë, atë alternativë e cila  është vazhdim i projektit kombëtar , i zhvillimit të Kombit dhe i realizimit të demokracisë,shtetit ligjor, pra i Triumfit të Kombit.

Opozita politike ka vite që e mban në krizë Kosovën,  shtetin dhe institucionet. Në mbështeje të këtyre krizave opozita në Kosovë ka pasur gjithmonë mbështetje Edi Ramën, kryeministrin shëmbull dhe model korrupsioni, kundër regjimit të të cilit protestohet në Tiranë prej më shumë se 4 muaj rresht, por që para një viti kundër Kurtit u rreshtua edhe ishPresidentja Osmani.

Të gjithë në një komplot kundër KURTIT.

Por, pyesim se përse?

Sepse Kurti ishte komplet dhe tërsisht dhe krejt ndryshe nga kjo lloj politike dhe krejt ndryshe edhe nga llumi mediatik, serbofil, agjenturor antishqiptar dhe Kurti është krejtësisht ndryshe edhe ndaj   intelektualizmit  mercenar të cilët kishin projekt e qëllim vetëm pushtetin personal, hajdutërinë, pazaret me trojet, pasuritë kombëtare dhe me korrupsionin. Ndërsa Kurti si projekt kishte dhe ka vlerat dhe interesin kombëtar, shtetin demokratik e ligjor,zhvillimin ekonomik e mirëqënien,  sigurinë kombëtare dhe të territorit, forcimin e ushtrisë , antarësimin në NATO, antikorrupsionin, antitradhëtinë, patriotizmin dhe  aleancën e sinqertë me SHBA-të.Dhe për këto arësye unë iu pata drejtuar me një thirrje votuesve në Kosovë  me 10 Maj 2026 , një muaj para zgjedhjeve të 7 Qershorit 2026 që:

”Votoni Kurtin sepse ai dhe LVV janë projekt kombëtar”:

 

“Albin Kurti dhe LVV nuk janë dhe nuk erdhën rastësisht aty ku janë sot. Vetë fakti se ai votohet nga shumica në Kosovë tregon se Kurti është një projekt kombëtar si domosdoshmëri kombëtare.

Kurti dhe LVV sot mbështeten edhe nga ndërkombëtarët, sidomos nga SHBA-të dhe aleatët besnikë të Kosovës, sepse Kurti është në shërbim të çështjes kombëtare të Kosovës.

Kurti, politika e tij dhe LVV janë sot projekt kombëtar, ashtu siç ishte edhe UÇK-ja.

Kurti sot është politikani shqiptar më proamerikan sepse SHBA-të duan dhe mbështesin politikën dhe politikanin Kurti, pasi Kurti është i pakorruptueshëm, ndërsa korrupsioni është dhe përbën kërcënimin më të madh për demokracinë dhe shtetin ligjor, si dhe kërcënim për shtetin, pavarësinë dhe sovranitetin e tij.Kurti është politikani më proamerikan sepse ai është i përkushtuar kundër korrupsionit, të cilin SHBA e ka në krye të agjendës politike të saj.

 

Kurti është proamerikan sepse punon dhe i është përkushtuar forcimit të ushtrisë së Kosovës, forcimit dhe modernizimit të saj, si dhe pajisjes me armë moderne dhe antarësimit të  Kosovës në NATO.

Kurti është projekt kombëtar  sepse është besnik i projektit amerikan , i SHBA-ve të cilat janë i vetmi shtet në botë që ka mbrojtur dhe mbështetur Çështjen shqiptare në Ballkan, Çështje së cilës i është përkushtuar më shumë  se cilido politikan tjeter në Historinë e shtetit shqiptar të Shqipërisë dhe Kosovës

SHBA-të mbështesin Kurtin dhe Kurti është me SHBA-të sepse SHBA-të duan një politikë dhe politikan në Kosovë i cili për çështjen kombëtare dhe në mbrojtje të sovranitetit dhe territorit të shtetit të Kosovës është i pathyeshëm.

LVV dhe Kurti punojnë për ndërtimin e demokracisë, të drejtësisë dhe të shtetit ligjor, dhe prandaj duhet votuar Kurti”

Shënim : Koha vertetoi dhe më dha të drejtë , sepse tani kanë rënë të gjitha fantazitë ,alibirat , akuzat dhe retorikat  e opozitës në Kosovë. U vertetua se sa  të drejtë ka pasur Kurti i cili ka kundërshtuar ngritjen e Gjykatës Speciale dhe se sa fajtorë dhe të papërgjegjshëm kanë qenë ata të cilët votuan për ngritjen e saj.

Ranë të gjitha alibitë se Kurti është antiamerikan , se nuk mund të shkojë në SHBA dhe se nuk e pret atë Presidenti i SHBA-ve, por Kurti shkoi në SHBA dhe u prit nga  Presidenti Trump.

Opozita politike tani, por  tepër vonë proteston kundër Aktgjykimin dhe vendimit të dënimit të 4 ishkomandantëve të UÇK-së, por ajo duhet fajesuar pse e votoi këtë gjykatë, por edhe pse  për interesa pushteti opozita bllokoi dhe pengoi , madje edhe shkaktoi kriza parlamentare për interesa pushteti, gjë e cila, pra opozita duhej që sinqerisht të ishte shumë më e interesuar se sa Kurti e LVV për ecurinë, zgjedhjen  dhe vënien në funksionim të institucioneve të shtetit ,gjë e cila do kishte qenë mbështetja më e mirë që shteti i Kosovës të kishte angazhuar gjithë potencialet parlamentare, qeveritare, presidenciale dhe juridiko-kushetuese për mbrojtjen e të akuzuarve nga Gjykata Speciale.

Opozita, mjerish për të si projekt kishte atë të  rolit  të   një opozite dritëshkurtër pasi mendonte se duke bllokuar e penguar demokracinë dhe zgjedhjen e institucioneve do të vinte në pushtet, por ajo vetëm sa ka dështuar vazdimisht.

Albin Kurti & opozita duhet të bien dakord për Faton Bislimin, kandidatin për president konsensual propozuar nga kongresmeni JoeDioGuardi & ambasadori Walker Nga Elida Buçpapaj

Më 27 Gusht 2026, ish kongresmeni dhe presidenti i LQSHA JoeDioGuardi u dërgoi nga një letër me të njëjtën përmbajtje Albin Kurtit, Bedri Hamzës, Lumir Abdixhikut e Ardian Gjinit ku propozonte për president konsensual Faton Bislimin, një personalitet me të cilin Joe DioGurdi dhe LQSHA ka bashkëpunuar që kur Bislimi vazhdonte studimet në SHBA. Dhe ky bashkëpunim midis tyre në interes të shtetit të Kosovës nuk ka rreshtur kurrë. Faton Bislimi i ka qendruar në krah Skënderbeut modern të Shqiptarëve në lobimin me administratat Amerikane, qofshin Republikane apo Demokrate, si një interlokutor i plotbesueshëm.

Të njëjtin propozim publik me Joe DioGuardin, njëkohësisht, bëri edhe Ambasadori William Walker, për të njëjtin emër.

Nuk ka ndodhur kurrë në historinë moderne të shtetit që dy nga Figurat më të shquara me ndikim thelbësor në arritjet që Kosova gëzon sot,

sikur Ambasadori Walker që e ktheu rrotën e historisë në favor të viktimës

dhe Kongresmeni JoeDioGuardi që e vuri temën e Kosovës si çështje për t’u zgjidhur në kryemetropolin e demokracisë Washington D.C

në favor të Kosovës e popullit të saj të nëpërkëmbur, të shtypur e konsideruar i dorës së fundi nga regjimi kriminal serb,

bashkë që të dy,

dy Zëra të Fuqishëm që vijnë nga SHBA,

të propozojnë të njëjtin emër si kandidat konsensual për president të Republikës së Kosovës.

Emrin e Faton Bislimit i cili ka filluar bashkëpunimin me administratat Amerikane, me Kongresin e SHBA dhe Komitetin për Punë të Jashtme që kur drejtohej nga Kongresisti i shquar Miku i paharruar i kombit shqiptar Tom Lantosh.

Këto dy  figura të ndritura, DioGuardi dhe Walker dhe dy zëra të fuqishëm direkt me ndikim në Administratat e SHBA, bëhen garant për kandidaturën e Faton Bislimit si President i Republikës së Kosovës

ndërsa politika e dështuar e Kosovës bën syrin qorr e veshin shurdh duke sanksionuar falimentin e saj.

Po i kthehem letrës së 27 Gushtit 2026 që kongresmeni dhe presidenti i LQSHA i ka dërguar kryeministrit në detyrë Albin Kurti dhe liderëve të opozitës e cila është mbajtur në heshtje, diçka e papranueshme.

Kësaj letre që asnjë nga katër liderët nuk marrin mundimin ta vendosin në qendër të vemendjes, kur do të duhej të mbanin qendrim publik, i shtohet edhe Letra e Hapur që Joe DioGuardi i dërgon para dy ditëve lidërshipit aktual të Kosovës,

duke paraqitur kërkesën e tij të vetme, të parën e të fundit, si amanetin e tij, propozimin e Faton Bislimit, si kandidat për Republikën e Kosovës, si një figure tashmë të mirënjohur për aktivizmin e tij të pandalshëm me Administratat e SHBA në interes të Republikës së Kosovës dhe Çështjes Shqiptare në përgjithësi.

Joe DioGuardi i lutet klasës politike ta mbyllë këtë krizë institucionale në dëm të shtetit të Kosovës me një emër që meriton respekt për të qenë President konsensual.

Deri më tani ka heshtje.

Por kjo heshtje duhet të marrë fund.

Liderët politikë janë të detyruar të respektojnë një lutje apo kërkesë nga Zëra të fuqishëm që përfaqësojnë SHBA.

Partitë e Kosovës janë tepër të vogla përpara kontributit dhënë për Kosovën nga Joe DioGuardi.

Deputetët e partive të ndryshme, një pjesë e madhe me moshë të re dhe pa fare kontribute, duhet të bëhen të përgjegjshëm se roli i tyre si përfaqësues të popullit nuk ka vlerë që t’i binden kryetarëve të partive, por votuesit nga ku kanë marrë votbesimin që të mbrojnë interesin e shtetit të Kosovës, që sot është më i nëpërkëmbur se kurrë nga kjo klasë politike që ka mbetur peng e Katërshes së Hagës.

O sot o kurrë deputetët e Kuvendit të Kosovës duhet të marrin përgjegjshmërinë që u takon,

duke e krahasuar veten se çfarë kanë bërë seicili nga ata për Kosovën

dhe çfarë roli kanë pasur dhe çfarë kanë bërë për Kosovën Kongresmeni JoeDioguardi dhe William Walker,

i cili i tha Perëndimit se UÇK nuk ishte organizatë terroriste sikur e kish etiketuar i dërguari special i SHBA në Ballkan Robert Gelbard dhe se kryekasapi i Ballkanit në 15 janarin e 1999 në Reçak kish kryer krime kundër njerëzimit.

Të dy këta burra, DioGuardi dhe Walker propozojnë Faton Bislimin si kandidat për president të Republikës së Kosovës.

Asnjëri prej jush që jeni pjesë e atij Parlamenti nuk e gëzoni këtë privilegj moral, as nuk keni të drejtën ta anashkaloni, por e keni për detyrë të respektoni propozimin dhe pastaj seicili prej jush të tregojë përgjegjshmërinë e vet ndaj shtetit të Kosovës.

Mos ia vini veshin kurrë as folklorizmave për tradhëti të Edi Ramës apo ndonjë shkrimtari që vjen nga oborri famëkeq i partisë së tij.

SHBA janë Aleati ekzistencial i kombit shqiptar, dmth i përhershëm,

për inat të gjithkujt që ia do të keqen Kosovës

apo e mat Kosovën qoftë me kutin e lakmive të vjetra mitomane

apo me kutin e politikanëve minukë dhe anonimë që mjerisht duan të dalin, diçka e pamundur, mbi interesat kombëtare dhe Euro-Atlantike të Kosovës.

Shqiptarët e Preshevës, Medvegjës e Bujanocit duhet ta kthejnë bashkimin elektoral në një platformë të qëndrueshme të kësaj krahine- Nga REFIK HASANI

 

Bashkimi i votës është mjeti; përfaqësimi politik është instrumenti; ndërsa mbrojtja dhe avancimi i të drejtave dhe interesave të shqiptarëve të kësaj Krahine mbeten qëllimi më i gjerë.

Dje, më në fund, pas një periudhe të gjatë përpjekjesh, apeleve dhe thirrjeve për bashkimin e votës shqiptare, subjektet politike shqiptare të Krahinës së Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit kanë arritur marrëveshje për të garuar me një listë të përbashkët në zgjedhjet parlamentare të Serbisë, të shpallura për 25 tetor 2026.

Profesori Refik Hasani e ka artikuluar publikisht iniciativën për një listë të përbashkët shqiptare që nga Marrëveshja e Konçulit, më 20 maj 2001. Që nga atëherë, sa herë që janë mbajtur zgjedhjet parlamentare të Serbisë, ai ka kërkuar bashkimin e subjekteve politike shqiptare, pasi vazhdimisht është garuar në disa lista zgjedhore.

Ai ka kërkuar që shqiptarët të përfaqësohen me vende të rezervuara në Parlamentin e Serbisë, duke iu referuar edhe Referendumit të 1-2 marsit 1992 dhe Marrëveshjes së Konçulit, e cila u arrit në prani dhe nën monitorimin, mbikëqyrjen dhe garantimin e faktorit politik dhe ushtarak ndërkombëtar.

Përmes vështrimeve dhe opinioneve, intervistave, deklaratave, prononcimeve dhe propozimeve, por edhe përmes tryezave, debateve, studimeve dhe kumtesave, ai nuk u ndal së kërkuari që shqiptarët e Krahinës së Preshevës, Medvegjës e Bujanocit të garonin me një listë të përbashkët, të unifikuar rreth një qëllimi, programi dhe platforme.

Këtë e ka parë të nevojshme edhe në funksion të bashkërendimit, koordinimit, harmonizimit dhe artikulimit të kërkesave, si dhe të vendosjes së interesave të përgjithshme të shqiptarëve mbi interesat e ngushta partiake.

Intelektuali Refik Hasani, nga Bujanoci, e shihte bashkimin e votës shqiptare të këtij rajoni si një mënyrë për të rritur numrin e mandateve, për të krijuar një zë më të fuqishëm shqiptar në Parlamentin e Serbisë dhe për të mundësuar bashkëpunim me përfaqësuesit e komuniteteve të tjera joshumicë.

Ai vazhdimisht argumentonte se ndarja në disa lista e shpërndante votën shqiptare dhe dobësonte mundësinë për një përfaqësim më të madh në Parlamentin e Serbisë.

Ai ka kërkuar gjithashtu që Prishtina dhe Tirana zyrtare ta ndryshojnë diskursin dhe narrativat e përdorura, ndërsa SHBA-ja, BE-ja dhe OKB-ja të reflektonin pozitivisht dhe të mbështesnin një qasje të tillë të re.

Në këtë kuadër, ai ka kërkuar veçanërisht ndaljen e pasivizimit të organizuar të adresave, që e konsideron si pjesë të praktikave margjinalizuese dhe diskriminuese, si dhe përfaqësim proporcional dhe mbrojtje të të drejtave të shqiptarëve.

Kështu, për Hasanin, lista e përbashkët nuk ishte qëllim në vetvete, por një instrument politik për të rritur përfaqësimin dhe për ta bërë më të fuqishëm artikulimin e kërkesave të shqiptarëve etnikë e autoktonë të kësaj Krahine.

Ai e ka lidhur vazhdimisht bashkimin elektoral me shmangien e shpërndarjes së votës dhe me mundësinë për të rritur përfaqësimin shqiptar në Parlamentin e Serbisë.

Arritja që partitë politike shqiptare të garojnë me një listë të vetme në zgjedhjet parlamentare të Serbisë përbën një zhvillim me disa objektiva të rëndësishëm:

  1. Bashkimin e subjekteve politike shqiptare të Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës në një garë të përbashkët.
  2. Maksimizimin e votës shqiptare, duke shmangur shpërndarjen e saj në disa lista.
  3. Rritjen e përfaqësimit parlamentar të shqiptarëve në institucionet e Serbisë.
  4. Krijimin e një zëri të përbashkët shqiptar në Parlament.
  5. Bashkimin rreth një programi dhe platforme të përbashkët dhe jo vetëm rreth një liste zgjedhore.

Përfaqësimi politik duhet të përdoret edhe për ngritjen e çështjeve që lidhen me diskriminimin, pasivizimin e adresave, përdorimin zyrtar të gjuhës shqipe, përfaqësimin proporcional dhe të drejtat kolektive të shqiptarëve.

Në këtë kuptim, iniciativa e Hasanit është konceptuar si një qasje më e gjerë politike: nga bashkimi elektoral drejt një platforme të përbashkët për përfaqësimin dhe mbrojtjen e interesave të shqiptarëve të Krahinës së Preshevës, Medvegjës e Bujanocit.

Tani ai këmbëngul edhe në propozimin për hapjen e një zyre ndërlidhëse në kuadër të Zyrës së Kryeministrit të Kosovës, e cila do të ishte një ndihmesë e madhe për të dëbuarit, të zhvendosurit dhe të shpërngulurit nga komunat e Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit, të cilët aktualisht qëndrojnë në Kosovë.

Veprimtaria publike e Refik Hasanit nuk kufizohet vetëm te kjo iniciativë. Ai në vazhdimësi është angazhuar për reciprocitetin në mes të Kosovës dhe Serbisë, për hapjen e Konsullatës së Shqipërisë në Bujanoc, për respektimin e Referendumit dhe vullnetit plebishitar të kësaj Krahine, të shprehur më 1-2 mars 1992, si dhe për respektimin e sakrificës në mbrojtje të pragut, dinjitetit dhe identitetit.

Ai ka kërkuar gjithashtu njohjen e rolit të luftës së armatosur të UÇPMB-së, e cila, sipas tij, mbrojti edhe varret e të parëve, si dhe zbatimin e Marrëveshjes së Konçulit, në mënyrë që çështja e kësaj Krahine të ngrihet dhe të parashtrohet edhe në instanca ndërkombëtare, si BE-ja dhe OKB-ja.

Me përkushtim, duke iniciuar edhe projekte të tjera për shqiptarët e kësaj Krahine, ai ka kontribuar dhe ka qenë iniciator në propozimin për miratimin e rezolutës, të miratuar me nr. 10-R-003, më 24 prill 2026, nga Kuvendi i Republikës së Kosovës, për shqiptarët etnikë e autoktonë që jetojnë në trojet e veta në Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc.

Publicisti Refik Hasani është një nga zërat më të hershëm dhe më të vazhdueshëm që ka kërkuar bashkimin e subjekteve politike shqiptare të Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit në një listë të përbashkët për zgjedhjet parlamentare të Serbisë.

Ai e ka artikuluar qartë këtë kërkesë dhe e ka përsëritur ndër vite, duke e lidhur bashkimin e votës shqiptare me rritjen e përfaqësimit parlamentar, krijimin e një zëri të përbashkët dhe mbrojtjen më efektive të interesave të shqiptarëve të kësaj Krahine.

Ai vazhdon të kërkojë pa u ndalur një zgjidhje të drejtë dhe të qëndrueshme, në përputhje me parimet universale të të drejtave të njeriut, barazinë para ligjit dhe instrumentet e së drejtës ndërkombëtare.

Ai kërkon që të mos ndiqen dy standarde krejt të ndryshme, pra standarde të dyfishta, sepse thekson se, mbi të gjitha, kjo Krahinë nuk e ka të zgjidhur statusin e saj politik dhe juridik, gjë që, sipas tij, përbën një pengesë për zhvillimet e mëtejshme.

Profesori Refik Hasani vazhdimisht e thekson se:

“Çështja e Krahinës së Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit nuk është vetëm një çështje e brendshme e Serbisë, por një problem që kërkon vëmendje dhe zgjidhje evropiane.”

Prandaj, arritja e marrëveshjes së subjekteve politike shqiptare për një listë të vetme duhet të shërbejë si bazë për një bashkëpunim më të gjerë, të mbështetur në një program të përbashkët, një platformë të qartë dhe një mekanizëm të përhershëm koordinimi e harmonizimi.

Nëse lista e përbashkët shqiptare arrin të shndërrohet nga një marrëveshje zgjedhore në një platformë të përbashkët politike, hapi i ardhshëm nuk do të jetë vetëm ruajtja e unitetit elektoral. Bashkimi elektoral duhet të pasohet nga bashkimi programor, institucional dhe strategjik, në funksion të krijimit të një platforme të qëndrueshme politike shqiptare të kësaj Krahine.

Duhet të vazhdojë përpjekja për të krijuar një platformë dhe një program për artikulimin institucional të kërkesave të shqiptarëve të Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit, për mbrojtjen e të drejtave themelore dhe të drejtave kolektive, si dhe për mbrojtjen e interesave të shqiptarëve të kësaj Krahine, të bashkuar rreth një qëllimi të përbashkët. 

Më 3 tetor 2026                

Injoranca dhe dituria- Nga Skënder Sadri KAPITI

Injoranti pretendon se di gjithçka, ndërsa i dituri me urtësinë e tij e pranon  se është injorant në pafundësinë e paditurive.Sa më shumë i ditur të jetë njeriu , qq më shumë ai këron t’a shtojë dhe të përsoset me dituri, aq më i etur bëhet ai për dije.

Injoranca është errësirë, dituria është dritë.

Është injorancë e madhe nëse shqëria ua jep  kompetecën , pushtetin dhe e  vë në krye të punëve injorancën dhe injorantët. Jeta njerëzore është përpjekje e vazhdueshme për lirinë,sepse liria e çliron diturinë dhe nxit vullnetin për dije.

Populli injorant, i korruptuar dhe frikacak nuk e meriton lirinë. 

Liria e injorancës, e korrupsionit e padrejtësisë dhe e tradhëtisë janë kërcënimi më i madh për shtetin dhe sovranitetin kombëtar.

Injoranti pretendon se i di të gjitha, i mençuri thotë se nuk di shumë dhe është i etur që të mësojë dhe t’a shtojë diturinë. Injoranti është fanatik  dhe e urren të renë dhe  dijen sepse ndjehet i kërcënuar prej tyre.I mënçuri bindet me një fakt dhe me një argument të vërtetë, kurse injoranti nuk bindet as me njëqind argumente e fakte të realitetit.

Injoranti është fanatik dhe jotolerant kurse i mënçuri është tolerant dhe paqësor;injoranti ndryshon me shumë ,shumë vështirësi dhe kërkon shumë kohë, ndërsa i mënçuri ndryshon shpejt sepse e kupton të vërtetën dhe realitetin shumë shpejt.

Te injoranti nuk flet logjika, kurse te i mënçuri flet logjika dhe arësyeje.Injoranti mashtrohet lehtë, por e ka të vështirë që t’a pranojë se është mashtruar edhe pasi e mëson  se ishte mashtruar.

Qytetërimi  botëror është emacipuar pa ndërprerë me dituri dhe me shkencë pa të cilat raca njerëzore do të kërcënohej.

Me dituri njerëzimi është kulturuar dhe është ndarë me injorancën, dhe nëse do të zhdukej kultuara njërëzimi do rrëshqiste në shtazëri. Të mënçurit i dërgojnë fëmijët e tyre në ato qytete, shkolla, vënde dhe shtete ku ka dituri, qytetërim, drejtësi,paqë dhe liri.

Por më të  dëmshëm se injoranti janë  intelektuali dhe dijetari i mbrapshtë dhe djallëzor.Mjerë ai vënd, ajo shoqëri dhe ajo demokraci që qeverisen nga injorantët dhe nga intelektualët djallëzorë.Është mjerin i madh kur shoqëria dhe demokracia ua  jep atributet e diturisë, të kompetencës dhe të pushtetit injorantëve.

Pas 16 shtatorit: pyetje që dua t’i ndaj me miqtë e mi kosovarë Nga Ueli Leuenberger

Një letër opinionit shqiptar nga Ueli Leuenberger, iniciator dhe ish-drejtor i Universitetit Popullor Shqiptar (UPA) në Gjenevë si dhe ish-deputet në parlamentin e Zvicrës. Prej gati një gjysmë shekulli Leuenberger është mbështetësi më i madh në Zvicër i përpjekjeve për liri të shqiptarëve të Kosovës. Ai po ashtu ka qenë zëri më prominent në mbrojtjen e komunitetit shqiptar në Zvicër sa herë që ka pasur tendenca diskriminimi. Në këtë artikull ai reflekton mbi aktgjykimin e fundit në Hagë dhe kauzën e drejtë të shqiptarëve të Kosovës për liri, por, në këtë kontekst, Leuenberger ka edhe disa pyetje për miqtë e tij shqiptarë.

Nga Ueli Leuenberger

Ngjarjet që nga 16 shtatori nuk më lënë të qetë. Më prekin dhe më shtyjnë të mendoj.

Të dielën, disa miq më dhanë një bluzë të zezë me mbishkrimin “Jo në emrin TIM!” dhe me emblemën e UÇK-së. Më ftuan të merrja pjesë në manifestimin në Sheshin e Kombeve, para selisë së OKB-së në Gjenevë.

Atë ditë isha i angazhuar me një projekt radiofonik dhe nuk munda të lirohesha. Por duhet të jem i sinqertë: edhe sikur të kisha qenë i lirë, do të kisha hezituar të shkoja. Me disa parulla, disa simbole dhe me një pjesë të atmosferës ndoshta do të isha ndier në siklet, edhe pse në atë shesh me siguri ndodheshin shumë prej miqve dhe mikeshave të mia shqiptare.

Ky shqetësim më detyron të reflektoj.

Po i ndaj këtu mendimet e mia pa pretenduar se zotëroj të vërtetën dhe, mbi të gjitha, pa dashur t’u jap mësime kosovarëve. Flas si dikush që për shumë vite e ka shoqëruar luftën e tyre, i ka mbrojtur të drejtat e tyre gjatë viteve të errëta, ka mbështetur çlirimin dhe pavarësinë e Kosovës dhe ka krijuar lidhje të thella me shumë familje kosovare.

Dua që në fillim të them diçka pa asnjë mëdyshje: kurrë nuk kam dyshuar në legjitimitetin e luftës së shqiptarëve të Kosovës kundër shtypjes së regjimit të Millosheviqit, as në rolin thelbësor që UÇK-ja luajti në çlirimin e Kosovës.

Pikërisht për shkak se kjo bindje imja mbetet e pandryshuar, ajo që po ndodh sot më prek kaq shumë.

E kuptoj thirrjen: “Jo në emrin tim”

E kuptoj një pjesë të madhe të zemërimit ndaj Dhomave të Specializuara.

Kjo gjykatë ka një ndërtim të pazakontë: është krijuar brenda rendit juridik të Kosovës, por selinë e ka në Hagë dhe funksionon me gjyqtarë e prokurorë ndërkombëtarë. E kuptoj se shumë kosovarë e përjetojnë këtë si një kundërthënie dhe thonë: “Jo në emrin tim”.

Por kjo veçanti mund të kuptohet vetëm duke iu kthyer mënyrës se si u krijua kjo gjykatë.

Dhomat e Specializuara nuk iu imponuan Kosovës thjesht nga jashtë. Ato u bënë të mundshme në vitin 2015 nëpërmjet një ndryshimi kushtetues dhe një ligji të miratuar nga Kuvendi i Kosovës. Pra, zyrtarisht janë pjesë e sistemit gjyqësor të Kosovës, ndonëse ndodhen në Hagë dhe funksionojnë me personel gjyqësor ndërkombëtar.

Por duhet kujtuar edhe konteksti politik në të cilin u mor ky vendim. Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian ushtruan presion shumë të madh që Kosova ta krijonte këtë gjykatë. Hashim Thaçi, ish-kryeministër dhe në atë kohë zëvendëskryeministër dhe ministër i Punëve të Jashtme në qeverinë e Isa Mustafës, u angazhua gjithashtu për krijimin e gjykatës dhe për bindjen e deputetëve të shumicës. Një votim i parë dështoi në qershor 2015; më 3 gusht Kuvendi miratoi ndryshimin e nevojshëm kushtetues.

Ky kontekst shpjegon një pjesë të mosbesimit që vazhdon edhe sot. Disa politikanë dhe deputetë kosovarë e kundërshtuan krijimin e kësaj gjykate; të tjerë e pranuan atë nën një presion të konsiderueshëm ndërkombëtar.

Prandaj e kuptoj pse shumë kosovarë e konsiderojnë këtë gjykatë si një institucion jashtëzakonisht të veçantë dhe pse ekzistenca e saj vazhdon të shkaktojë reagime kaq të forta.

Edhe më shumë e kuptoj ndjenjën e tyre kur shohin pabarazinë në ndjekjen e krimeve.

Duhet të vazhdojmë të kërkojmë me vendosmërinë më të madhe që përgjegjësit për krimet e kryera nga forcat serbe në Kosovë – dhe më gjerë për krimet e luftërave në ish-Jugosllavi që ende mund të ndiqen penalisht – të kërkohen dhe të dalin para drejtësisë.

Shumë krime kanë mbetur pa u ndëshkuar. Shumë viktima dhe familje ende presin të vërtetën dhe drejtësinë.

Por pikërisht sepse nuk e pranoj këtë pandëshkueshmëri, nuk mund të pranoj që ajo të përdoret për të justifikuar një pandëshkueshmëri tjetër.

Edhe viktimat e krimeve të kryera nga pjesëtarë të UÇK-së kanë të drejtë për të vërtetën dhe drejtësinë, qofshin ato shqiptare, serbe, rome apo të një përkatësie tjetër.

Një padrejtësi e pandrequr nuk mund të justifikojë një padrejtësi tjetër.

Ta marrësh seriozisht një aktgjykim nuk do të thotë ta konsiderosh përfundimtar

E di se shumë prej miqve të mi e konsiderojnë thellësisht të padrejtë aktgjykimin ndaj katër ish-drejtuesve të UÇK-së.

Nuk u kërkoj ta pranojnë atë pa kritikë.

U kërkoj vetëm këtë: para se të arrijmë në përfundimin se ky është një dënim i UÇK-së, i luftës çlirimtare apo i popullit të Kosovës, le t’i shqyrtojmë faktet e konstatuara, dëshmitë, provat, argumentet e prokurorisë dhe të mbrojtjes, si dhe arsyetimin e gjyqtarëve.

Këtë jam përpjekur të bëj për shumë orë.

Por nuk dua të bie as në skajin tjetër dhe të konsideroj se gjithçka është vërtetuar përfundimisht vetëm sepse një gjykatë e shkallës së parë ka marrë një vendim.

Procedura gjyqësore parashikon pikërisht mundësinë e apelit. Të dënuarit kanë të drejtë ta kundërshtojnë aktgjykimin, vlerësimin e provave dhe përfundimet juridike të gjyqtarëve. Edhe argumentet e tyre duhet të dëgjohen me të njëjtin seriozitet.

Procedura e apelit do të mundësojë shqyrtimin e kritikave ndaj aktgjykimit të shkallës së parë. Atëherë do të shohim nëse aktgjykimi i qëndron këtij shqyrtimi, nëse konfirmohet apo nëse duhet korrigjuar në pika të caktuara.

Për mua, respektimi i shtetit të së drejtës do të thotë t’i marrim seriozisht të dyja: një aktgjykim të dhënë nga një gjykatë, por po aq seriozisht edhe të drejtën për ta kundërshtuar atë dhe mundësinë që edhe një gjykatë e shkallës së parë të ketë gabuar.

Prandaj nuk i kërkoj askujt ta konsiderojë aktgjykimin e sotëm si të vërtetën përfundimtare. Por po aq pak besoj se ai duhet hedhur poshtë vetëm sepse të dënuarit janë ish-drejtues të UÇK-së.

Nuk i kam pranuar kurrë automatikisht akuzat kundër UÇK-së

Ky qëndrim imi nuk është i ri.

Në atë kohë i kisha kundërshtuar fuqishëm disa akuza të ngritura nga Carla Del Ponte dhe të rimarra më vonë në raportin e Dick Martyt, veçanërisht ato për një trafik të pretenduar organesh.

Dua të jem i qartë: pasi e kisha ndjekur nga afër këtë çështje dhe isha njohur me informacionet që kisha në dispozicion, unë nuk besoja në akuzën për trafik organesh. Elementet që njihja nuk më dukeshin mjaft bindëse për ta konsideruar këtë akuzë të vërtetuar.

Kur Dick Marty publikoi raportin e tij, unë isha ende anëtar i parlamentit zviceran. Në këtë çështje kishim qëndrime të kundërta.

Kjo nuk e hiqte aspak respektin e madh që kisha për një pjesë të rëndësishme të punës së tij, veçanërisht për hetimet e tij të guximshme mbi burgjet sekrete dhe transferimet jashtëgjyqësore të organizuara nga Shtetet e Bashkuara pas 11 shtatorit 2001.

Mund ta respektosh punën e një njeriu dhe njëkohësisht të mendosh se ai ka gabuar në një çështje të caktuar.

Kriteri im atëherë ishte i njëjti që përpiqem të zbatoj sot: të mos i besoj një akuze vetëm sepse drejtohet kundër UÇK-së, por as të mos e hedh poshtë vetëm sepse drejtohet kundër UÇK-së.

Duhet të shqyrtohen faktet dhe provat.

Të gjykosh njerëz nuk do të thotë të gjykosh një çlirim

Mbetem i bindur për legjitimitetin e luftës së shqiptarëve të Kosovës kundër shtypjes dhe për lirinë e tyre. Dhe rolin historik të UÇK-së në çlirimin e Kosovës e konsideroj thelbësor.

Por kjo bindje nuk i jep përgjigje çështjes së përgjegjësisë individuale të secilit prej pjesëtarëve të saj.

Duhet të jemi në gjendje t’i mbajmë së bashku dy pohime pa e përjashtuar njëri-tjetrin: Lufta çlirimtare e Kosovës ishte legjitime dhe UÇK-ja luajti në të një rol vendimtar.

Ky legjitimitet nuk i dha askujt të drejtën të kryente krime.

Nëse, në përfundim të një procedure të drejtë, vërtetohet se disa pjesëtarë të UÇK-së kanë kryer krime, pranimi i këtij fakti nuk i fshin masakrat, dëbimet dhe terrorin që përjetoi popullsia shqiptare, as rolin historik të UÇK-së në çlirimin e Kosovës.

Por, nga ana tjetër, pjesëmarrja në një luftë të drejtë nuk mund t’i japë askujt imunitet për të gjitha veprimet e tij.

Pikërisht ky dallim më duket sot thelbësor.

Një insistim i jashtëzakonshëm për unitet

Që nga aktgjykimi shoh diçka që shkon shumë përtej solidaritetit me katër burra.

Pas muajsh, madje vitesh, përçarjesh të thella politike në Kosovë, papritur shfaqet një çështje që i bashkon sërish njerëzit rreth një “ne”-je të përbashkët.

Për një çast nuk je më Vetëvendosje, PDK, LDK apo AAK. Je kosovar, shqiptar, trashëgimtar i çlirimit.

Nuk është e nevojshme të imagjinojmë një organizim qendror pas këtij fenomeni. Një mobilizim mund të jetë njëkohësisht i organizuar politikisht dhe thellësisht spontan.

Ndoshta ai i përgjigjet edhe një nevoje kolektive për të rigjetur një unitet që politika e përditshme nuk e ofron më.

Mund ta kuptoj forcën dhe madje lehtësimin që kjo mund të sjellë.

Por çdo unitet ka edhe anën tjetër: çfarë vendi i mbetet atij që nuk e gjen veten plotësisht në rrëfimin kolektiv?

Një brez që nuk e ka përjetuar luftën

Një gjë tjetër më bie në sy në pamjet e manifestimeve në Kosovë dhe në diasporë.

Një pjesë e madhe e pjesëmarrësve të sotëm ishin fëmijë gjatë luftës ose ende nuk kishin lindur. Ata nuk morën pjesë në luftë. As nuk e përjetuan personalisht mobilizimin e jashtëzakonshëm të solidaritetit që i parapriu dhe e shoqëroi atë.

Në Zvicër, kjo histori fillon shumë më herët se në vitin 1998.

Që nga vitet 1960, punëtorë kosovarë erdhën të punonin këtu. Shumë prej tyre hoqën dorë nga shumë gjëra për t’ua dërguar një pjesë të konsiderueshme të pagës familjeve të tyre në Kosovë.

Pas heqjes së autonomisë dhe shkatërrimit të institucioneve kosovare nga regjimi i Millosheviqit, ndihmës familjare iu shtua financimi i strukturave paralele: shkollave, shëndetësisë, ndihmës sociale dhe organizimit politik.

Më vonë, shumë vazhduan t’i ndihmonin familjet e tyre dhe njëkohësisht morën pjesë në mbledhje të ndryshme fondesh në mbështetje të UÇK-së.

Pastaj erdhi lufta.

Pastaj rindërtimi.

Dhe gjithmonë familjet.

Sakrificat e bëra gjatë disa dekadave kanë qenë të jashtëzakonshme.

“Kur Kosova të jetë e lirë, do të kthehemi”

Për një kohë të gjatë, shumë njerëz mendonin kështu.

Pastaj Kosova u çlirua dhe u bë e pavarur.

Por ndërkohë fëmijët shkonin në shkollë në Zvicër. Kryenin zanatin apo studimet. Familjet kishin ndërtuar këtu një jetë.

Kthimi ishte bërë politikisht i mundur, por nga pikëpamja e jetës personale gjithnjë e më i vështirë.

Për shumë njerëz, ëndrra e kthimit u shua në heshtje.

Kjo histori mund të ketë lënë ndjenja të ndërlikuara: lidhjen me vendin e lënë pas, përgjegjësinë ndaj familjes, besnikërinë ndaj sakrificave të brezave të mëparshëm dhe nganjëherë edhe konflikte të besnikërisë.

Fëmijët e punëtorëve kanë ecur përpara

Sot shoh një brez të ri, shumë pjesëtarë të të cilit kanë bërë rrugë të jashtëzakonshme: mjekë, juristë, mësues, studiues, sipërmarrës, drejtorë, punonjës socialë, aktivistë shoqatash, politikanë e politikane të zgjedhur.

Suksesin e tyre ia detyrojnë punës së tyre.

Por shumë prej tyre e dinë gjithashtu se çfarë u detyrohen sakrificave të prindërve.

Pas një diplome universitare mund të qëndrojnë tridhjetë vjet punë të një babai apo një nëne, privime, heqje dorë nga pushimet dhe para të dërguara çdo muaj në Kosovë.

Suksesi është individual. Historia e tij është shpesh familjare.

Dhe nga kjo histori mund të lindë një detyrim i thjeshtë i brendshëm: “Nuk duhet të harroj”.

Një lloj “kompensimi” brezash?

Atëherë pyes veten – dhe këtë e shtroj si pyetje, jo si shpjegim për atë që mendojnë të gjithë të rinjtë kosovarë – nëse një pjesë e mobilizimit të sotëm nuk ka edhe një dimension brezash.

Gjyshi ka dërguar një pjesë të pagës së tij në Kosovë.

Babai ose nëna ka protestuar, ka mbledhur para, ka mbështetur strukturat paralele, familjen dhe nganjëherë UÇK-në.

Një xhaxha, një dajë, një fqinj apo dikush nga fshati mund të ketë luftuar në radhët e UÇK-së.

I riu i sotëm ka lindur shumë vonë për të marrë vetë pjesë në këtë histori.

Dhe papritur shfaqet një kauzë që i përket plotësisht së tashmes së tij: të mbrojë ata që ai i konsideron çlirimtarët e Kosovës.

Atëherë bluza e UÇK-së mund të nënkuptojë shumë më tepër sesa një qëndrim ndaj një procesi gjyqësor:

“Edhe unë jam këtu. Nuk kam harruar. Edhe unë i përkas kësaj historie”.

Nuk pretendoj se e di çfarë ndien çdo i ri që proteston. Kjo do të ishte arrogante.

Po formuloj vetëm një hipotezë, nisur nga ajo që kam vëzhguar prej shumë vitesh në diasporë. Dhe nëse kjo hipotezë përmban një pjesë të së vërtetës, ajo më shtyn më shumë ta kuptoj këtë brez sesa ta gjykoj.

Një pyetje e veçantë për të majtën zvicerane

Shoh gjithashtu shumë politikanë të zgjedhur dhe aktivistë me prejardhje kosovare, të angazhuar në partitë zvicerane – sidomos te socialdemokratët dhe të gjelbrit – që marrin pjesë në këto manifestime, ndonjëherë edhe si organizatorë.

Ky angazhim has në një moskuptim pothuajse të përgjithshëm mes miqve të mi të majtë dhe, më gjerësisht, në botën politike zvicerane.

Besoj se mund t’i kuptoj të dyja qëndrimet.

Një aktivist kosovaro-zviceran mund të mendojë: “Pikërisht sepse jam i majtë, i mbroj popujt e shtypur dhe të drejtën e tyre për vetëvendosje”.

Shoku i tij zviceran mund të mendojë: “Pikërisht sepse jam i majtë, i mbroj të drejtat universale të njeriut dhe drejtësinë për të gjitha viktimat, dhe jam i kujdesshëm ndaj heroizimit ushtarak dhe nacionalizmit”.

Të njëjtat vlera mund të çojnë kështu në përfundime shumë të ndryshme.

Një shqetësim të ngjashëm e kam përjetuar që në vitin 1999

Me gjithë dallimet e domosdoshme, kjo më kujton debatet rreth ndërhyrjes së NATO-s.

Nuk isha bërë as përkrahës i NATO-s, as përkrahës i luftës.

Por pas nesh ishin Bosnja dhe Srebrenica. Në Kosovë situata po përkeqësohej.

Pyetja ime atëherë ishte e thjeshtë: çfarë do të ndodhë nëse nuk bëjmë asgjë?

Një pjesë e miqve të mi të majtë nuk e kuptonte qëndrimin tim. Më pyesnin se si mund ta mbështesja një ndërhyrje të NATO-s. Nganjëherë kritikohesha ashpër, edhe nga njerëz që i kisha të afërt. Këto kritika më lëndonin.

Unë i pyesja se si mund të qëndronim spektatorë përballë asaj që po u ndodhte kosovarëve.

Sot konteksti është krejtësisht tjetër. Por përsëri përballem me një vështirësi morale të ngjashme: çfarë bëjmë kur dy parime që i konsiderojmë të rëndësishme përplasen me njëri-tjetrin?

Në vitin 1999: antimilitarizmi dhe mbrojtja e një popullsie të kërcënuar.

Sot: solidariteti me një luftë çlirimtare dhe drejtësia për të gjitha viktimat, përfshirë viktimat e krimeve të kryera nga disa pjesëtarë të asaj lufte.

Ajo që më shqetëson: fëmijët me uniforma

Në disa manifestime shoh fëmijë të vegjël me uniforma që imitojnë ato të UÇK-së.

Ata natyrisht nuk janë fëmijë-ushtarë dhe nuk po bëj asnjë krahasim të tillë.

Pyetja ime ka të bëjë me transmetimin e kujtesës.

Një ish-luftëtar që vesh uniformën e tij tregon një pjesë të historisë së vet.

Një fëmijë që vesh atë uniformë, përkundrazi, merr një histori që vetë nuk e ka përjetuar.

Është e natyrshme që familjet t’ua transmetojnë fëmijëve kujtesën e çlirimit. Çdo shoqëri e bën këtë.

Por besoj se duhet t’u lëmë gjithashtu lirinë që, duke u rritur, ta ndërtojnë vetë marrëdhënien e tyre me këtë histori dhe t’i zgjedhin vetë referencat dhe heronjtë e tyre.

Duhet ta transmetojmë kujtesën.

Por a duhet medoemos ta transmetojmë edhe uniformën?

Flamuri shqiptar nuk është çështja

Dua edhe këtu të shmang një keqkuptim.

Prania e flamurit shqiptar në këto manifestime shpreh bashkimin e shqiptarëve nën një flamur të përbashkët. Prej kohësh ai është një simbol i përbashkët për shqiptarët e Shqipërisë, Kosovës, Maqedonisë së Veriut, Malit të Zi, Luginës së Preshevës dhe diasporës.

Ajo që më bën të mendoj është diçka tjetër: paraqitjet hartografike të një “Shqipërie etnike”, që përfshijnë Shqipërinë dhe Kosovën, por edhe territore që sot u përkasin shteteve fqinje.

E di shumë mirë se një simbol i tillë mund të shprehë një përkatësi historike ose kulturore pa qenë domosdoshmërisht një program politik për ndryshimin e kufijve.

Pyetja ime fillon vetëm aty ku harta shndërrohet në një pretendim territorial të bazuar mbi përkatësinë etnike.

Sepse atëherë lind një problem parimor.

Nëse përkatësia etnike mjafton për të pretenduar politikisht një territor me shumicë shqiptare, si mund ta refuzojmë të njëjtin arsyetim kur përdoret nga komunitete të tjera në Ballkan?

Dhe, mbi të gjitha: çfarë ndodh me pakicat?

Historia e rajonit tonë na ka treguar mjaftueshëm rreziqet e idesë se çdo territor duhet t’i përkasë ekskluzivisht një populli.

Termometri im i vërtetë demokratik

Nuk është numri i bluzave të UÇK-së.

Nuk është numri i protestuesve.

Për mua, matësi i vërtetë është hapësira që i lihet atij që nuk e vesh atë bluzë.

A mund të thotë një i ri kosovar:

“UÇK-ja i përket historisë sonë dhe unë e njoh rolin e saj në çlirimin tonë, por ajo nuk përbën domosdoshmërisht identitetin tim personal”?

A mund të thotë:

“Jam krenar për çlirimin tonë dhe njëkohësisht dua të di edhe për krimet që mund të jenë kryer nga njerëz të palës sonë”?

A mundet një politikan i zgjedhur me prejardhje kosovare të protestojë nën slloganin “Jo në emrin tim” dhe njëkohësisht të thotë se viktimat e krimeve të kryera nga pjesëtarë të UÇK-së kanë të drejtë për drejtësi?

Dhe ai që vendos të mos protestojë, a mbetet po aq shqiptar, po aq kosovar?

Nëse po, atëherë kemi një shoqëri të aftë të debatojë lirshëm për historinë e vet.

Nëse fjali të tilla bëhen të vështira, apo edhe të pamundura për t’u thënë, atëherë duhet të pyesim veten pse.

Besnikëria kritike

Besoj thellësisht se mund të jesh besnik pa qenë i pakushtëzuar.

Mund ta dua vëllanë tim dhe t’i them se gabon.

Mund ta dua vendin tim dhe ta kritikoj qeverinë e tij.

Mund t’i nderoj ata që kontribuuan në çlirimin e një populli dhe njëkohësisht t’i njoh viktimat e krimeve të kryera nga disa prej tyre.

Do të dëshiroja që brezi i ri ta shndërronte besnikërinë e jashtëzakonshme të trashëguar nga prindërit në një besnikëri kritike.

Kjo nuk do të ishte tradhti ndaj trashëgimisë së tyre.

Mund të ishte përmbushja e saj demokratike.

Pse nuk e vesha bluzën

Po kthehem te bluza e zezë: “Jo në emrin tim!”

E kuptoj thirrjen. I kuptoj ata që e veshin. Dhe më prek fakti që miqtë e mi dëshironin të isha me ta.

Por nuk mund ta vishja thjesht bluzën dhe t’i bashkohesha turmës sikur të mos ndieja asnjë kundërthënie.

Jo sepse do të kisha ndryshuar mendim për çlirimin e Kosovës.

Jo sepse do ta mohoja rolin e UÇK-së.

Në këto dy pika bindja ime mbetet e pandryshuar.

Hezitimi im vjen nga diçka tjetër.

Pas burrave që janë gjykuar, dua të jem në gjendje të shoh edhe viktimat, fatin e të cilave po e shqyrton drejtësia.

Pas UÇK-së heroike të kujtesës kolektive, shoh edhe një organizatë historike të përbërë nga njerëz: burra dhe gra të aftë për guxim dhe sakrifica të jashtëzakonshme, pa përjashtuar kjo, në parim, përgjegjësinë individuale të disave.

Pas fëmijës me uniformë, shoh një fëmijë të cilit duhet t’ia lëmë lirinë që një ditë t’i zgjedhë vetë heronjtë e tij.

Dhe pas një harte që i përcakton territoret sipas përkatësisë etnike, shoh menjëherë ata që rrezikojnë të bëhen pakicë në territorin “e gabuar”.

Ndoshta edhe kjo është miqësi

Nuk i kam mbështetur kosovarët sepse i përkisnin “kampit të duhur”.

I kam mbështetur sepse të drejtat e tyre po shkileshin.

Në vitin 1999, një pjesë e miqve të mi politikë nuk e kuptonte qëndrimin tim.

Sot, ndoshta disa prej miqve të mi kosovarë do ta kenë të vështirë ta kuptojnë qëndrimin që shpreh këtu.

Por pyetja ime themelore mbetet e njëjtë: Kush zhduket nga fusha jonë e shikimit kur përpiqemi të ruajmë koherencën e kampit tonë?

Në vitin 1999 refuzoja që kosovarët të zhdukeshin nga fusha jonë e shikimit pas kundërshtimit që mund të kisha në të kaluarën ndaj NATO-s dhe luftës.

Sot refuzoj që viktima të tjera të zhduken pas solidaritetit tonë me luftën çlirimtare të Kosovës.

Kjo nuk e zvogëlon aspak këtë solidaritet.

Thjesht i vendos atij një kërkesë universale: të drejtat që kemi mbrojtur për kosovarët duhet të vlejnë edhe për të tjerët.

Nuk i kam të gjitha përgjigjet.

Pikërisht për këtë dua të flas me miqtë e mi.

Si ta nderojmë çlirimin pa krijuar një histori pa hije?

Si ta transmetojmë kujtesën pa transmetuar luftën?

Si t’u jemi mirënjohës prindërve tanë pa qenë të detyruar të trashëgojmë të gjitha besnikëritë e tyre?

Si të kërkojmë me gjithë forcën tonë drejtësi për krimet e kryera nga forcat serbe dhe njëkohësisht t’ua njohim të njëjtën të drejtë për drejtësi viktimave të krimeve të kryera nga pjesëtarë të UÇK-së?

Si ta mbrojmë me bindje rolin historik të UÇK-së në çlirimin e Kosovës dhe njëkohësisht të pranojmë që përgjegjësia e mundshme penale e individëve të shqyrtohet nga drejtësia?

Dhe si ta ndërtojmë Kosovën, për të cilën kaq shumë njerëz kanë vuajtur, punuar, luftuar dhe sakrifikuar një pjesë të jetës së tyre, si një shoqëri mjaftueshëm të sigurt në vetvete për ta parë të gjithë historinë e saj?

Nëse sot i shtroj këto pyetje, kjo nuk ndodh sepse jam larguar nga Kosova.

Ndoshta është pikërisht e kundërta.

Pas gjithë këtyre viteve, ende ndihem aq pranë saj sa ajo që ndodh atje të mos më lërë të qetë.

Trojet ku lindin më shumë tradhtarë- Nga Prof. dr. ESHREF YMERI

    

Në mbrëmjen e ditës së sotme, 02 tetor 2026, ndoqa një intervistë interesante në internet. Një gazetare e kanalit televiziv News-24 kishte ftuar në studio intelektualin e nderuar Hyqmet Zane, kryetar i shoqatës “Çamëria” të Elbasanit. Tema e intervistës ishte: “Plani i Greqisë për popullimin e Çamërisë: Pse s’reagon Shoqata Çamëria e PDIU?”.

Intelektuali Hyqmet Zane është nga Filati, ku ka shtëpinë dhe tokat e veta, të trashëguara në breza. Ai habitet dhe indinjohet që askush nuk ka reaguar kundër atij vendimi të qeverisë greke dhe përgjithësisht kundër shtetit grek, armikut tradicional të kombit shqiptar. Ai habitet dhe revoltohet që nuk reagon absolutisht ministria e jashtme e vendit tonë, nuk reagon absolutisht kryeministri Rama.

I nderuar Hyqmet,

Si mund të reagojë partia e Shpëtim Idrizit, i cili është agjent i shovinizmit grek? Ju e dini shumë mirë që qeveria greke e ka blerë Shpëtim Idrizin me 340 mijë euro. Ky njoftim, me titullin “Lista e shqiptarëve që janë paguar nga Greqia, në mesin e tyre edhe Shpëtim Idrizi i partisë çame”, është botuar në faqen e internetit “Ina” të datës 22 tetor 2018.

Në Republikën e Shqipërisë nuk mund të reagojë kurrsesi kryeministri Rama, sepse dihet publikisht që ai është trashëgimtar i kryetradhtisë së Enver Hoxhës, i cili, gjatë 41 vjetëve të sundimit diktatorial komunist mbi vendin tonë,  nuk e ngriti zërin absolutish as edhe një herë të vetmë kundër shtetit shovinist grek, i cili, më 27 qershor 1944, lëshoi  bishat fashiste të Napolon Zervës për masakrimin e vëllezërve tanë të Çamërisë. Për më tepër, Rama, përveç se është trashëgimtar i politikës tradhtare të Enver Hoxhës ndaj Çështjes Kombëtare të Çamërisë, ai, në të njëjtën kohë, është edhe langua i kishës shoviniste greke.

Në një informacion, të botuar në internet disa vite më parë, thuhet:

“Edi Rama tradicionalisht i përket besimit ortodoks, por ai vetë është deklaruar se është katolik, por kjo nuk e pengon kryetarin e tepsisë të pranojë Urdhrin e Kalorësve Ortodoksë Grekë te Varri i Shenjtë në Jeruzalem. Të pranosh urdhrin për mbrojtje të ortodoksisë greke (jo të Bizantit), është e rrezikshme, kur dihet që Greqia mban ende gjallë Ligjin e mirënjohur të Luftës me Shqipërinë, mban të konservuar pronat e shqiptarëve, ka kryer gjenocid mbi minoritetin shqiptar në Çamëri, nxit organizatat terroriste dhe ekstremiste për aneksimin e Jugut të Shqipërisë” (Citohet sipas: Arben Llalla. Përse Edi Rama e mban të fshehtë Urdhërin “Kalorës i Kishës greke?”. Faqja e internetit e gazetës “Dielli”. 15 tetor 2017).

       Tradhtia e Enver Hoxhës, e Edi Ramës, e Shpëtim Idrizit dhe e krejt klasës politike ndaj Çështjes Kombëtare të Çamërisë gjatë 84 vjetëve, të kujton gazetarin e njohur turk Ahmet Dursun, i cili gjyshin dhe gjyshen i ka pasur shqiptarë, të shpërngulur në Turqi. Në një analizë me titull “Aq shumë i rrit kjo tokë tradhtarët e saj, sa rrënjët e tyre kalojnë kufijtë”, të botuar në faqen e internetit “Kosova Post” të datës 27 janar 2017. Aty ai shkruan:

“Shumë tradhëtar kanë lindur në tokat shqiptare dhe sot ende vazhdojnë të mbijnë këto fara te këqija, nga lindja në perëndim, e nga jugu ne veri, gjithandej… Aq shumë i rrit kjo tokë tradhëtarët e saj, sa rrënjët e tyre kalojnë kufijtë dhe ushqehen me plehun e zotërve të tyre të vërtetë. Aq shumë i rrit kjo tokë tradhëtarët, aq të llojshëm, aq të përsosur bëhen, sa i kanë zili edhe shkencëtarët që luajnë me gjenetikën e bimëve… Gjaku i shitur prishet, ndërsa ai që derdhet rron sa malet!

Jo të jesh i plakur në trojet shqiptare, por, si në rastin tim, mjaft të kesh dëgjuar në tregimet e gjyshes për bëmat e serbëve, e di që nuk mund të negociohet për asnjë grimcë toke me ta! “Mirëmëngjes”, tradhëtar! “Mirëmëngjes”, rrënjë të mallkuara! Jo në shqip, në gjuhën e tasit mbrapa pragut ma ktheni, ku të jeni e ku ta keni: Mirëmëngjes!”.

Sigurisht, për gjithë ato gjëma që grekët i kanë punuar kombit shqiptar, fajin e kanë pasur vetëm shqiptarët e përçarë, të cilët gjithmon janë dalluar për t’i ngrënë kokën njëri-tjetrit. Po të kishin qenë të bashkuar, shqiptarët duhej të kishin pasur parasysh fjalët e Xhovani Bokaços, i cili, në vëllimin e tretë të librit “Dekameron”, shkruan:

“Duke ditur vesin e grekëve, që sa më pak të gjejnë burra që t’ju thyejnë dhëmbët, aq më tepër shtyhen përpara me potere e kërcënime dhe, përkundrazi, kur hasin ndonjë burrë të vërtetë, jo vetëm përulen, por arrijnë sa të poshtërojnë veten, duke i dorëzuar edhe femrat e familjes”.

Kaliforni, 03 tetor 2026


Send this to a friend