Tingujt e muzikës qytetare korçare u bënë edhe njëherë gjallërues të shtunën, 8 Dhjetor për një takim të bashkëatdhtarëve në mjediset e Kishës Orthodokse Shqiptare “Fjetja e Shën Marisë”.
Qëllimi i mbrëmjes ishte grumbullim fondesh në dobi të Kishës së “Shën Gjergjit” në Dardhë nga vetë dardharët dhe dy organizatorët Franklin Zdruli e Dhimitri Skënde ftuan artisten e njohur Ermira Babaliu për të dhuruar buqetën e “serenatës korçare” tek të pranishmit.
Përshëndetjet u drejtuan nga At Mark Doku që theksoi se:
“Jam i gëzuar për të gjithë ju që jeni mbledhur sonte për të mbështetur grumbullimin e fondeve për Kishën në Shqipëri ku unë dhe Frankli folëm pak ditë më parë atë që për t’u mbledhur nuk duhet shumë, pak ushqim i mirë, një pije e dashur dhe disa instrumenta muzikorë e me miq të mirë për të kaluar një kohë të bukur dhe kjoo sigurisht e veçanërisht ndodh me ne shqiptarët. Unë jam i gëzuar që ju jeni mbledhur sonte dhe që jam vetë pjesëmarrës, … po përpiqem megjithese nuk jam sigurt se nëse do të dëgjoj disa kengë të hershme që i kujtoj prej kohës së fëmijërisë. Nuk do të flisja më tepër, por këngë si “O moj korçare”, dhe “krehi leshrat” apo “mora mandolinën”, që i thoshja me gjyshen… nuk e di nëse do të këndohen sot, por jam i sigurt se do të tingëllojnë të njohura për mua. Përsëri është gjë e madhe që jam mes jush dhe shpresoj se do të kalojmë mirë qe të gjithë. Veçanërisht edhe për ushqimin dhe falenderoj Franklin dhe organizatorët.”
Mbi serenatën, përtritjen e traditës Franklin Zdruli u shpreh:
“Mirëse erdhët. Mirëmbrëma në këtë serenatë korçare. Ju falenderoj pasi ju jeni korçarët që mbani traditat gjallë. Ju faleminderit ngado që vini, nga Stradford, nga Bostoni, Uster dhe Kënektikat si dhe Ermira nga Detroid.
Ju falenderoj bashkë me Dhimitrin dhe siç e kemi ne korçarët, ju faleminderit që jemi mbledhur në Kishën tonë Fjetja e Shën Marisë dhe për të bërë mirë dhe ndihmuar Kishën e Shën Gjergjit në Dardhë. Sot jemi mbledhur në këtë serenatë dhe kemi plot aresye që të festojmë sëbashku. Korçarët me traditën dhe kulturën e tyre kanë qënë mburoja e artë e thesarit të identitetit shqiptar që në djepin e lindjes dhe ne sot vazhdojmë që të jemi pjesë e këtij misioni.
Pavarësisht ruajtjes së besimit të krishterë, gjuhës traditave dhe zakoneve të të parëve, kudo ku korçarët kanë ndërtuar jetën e tyre, këngët e serenatave janë të pazëvendësueshme në thesarin e trashigimnisë.
Me anë të serenatave, korçarët i kënduan shqiptarisë, lirisë, perëndisë, dashurisë, bukurisë, qytetarisë, brengave dhe mërgimit, por kurrë nuk i thurrën lavde pasurisë dhe anës materiale pasi pasuria më e madhe në botë është shpirti i pasur i korçarit dhe ai zmadhohet edhe më shume kur serenatat e bëjnë atë t’i këndojë mirësisë qytetare.
Me anë të kesaj serenate korçare ne sot ndihmojmë Kishën e Shën Gjergjit në Dardhë, me anë të mbledhjes së fondeve për rindërtimin e tremit të jashtëm, shkatërruar gjatë diktaturës komuniste. Kjo përpjekje e jona vlen për të rikujtuar shqiptarët se Kisha dhe besimi duhen vlerësuar nga ne jo vetëm si objekte monumentale, por si pjesë e jetës sonë të gjallë shpirterore që komunizmi nuk mundi ta shkatërrojë dot, por që edhe sot duhet të rikuperohet e të gjallërohet përsëri për t’i dhënë shpresë së ardhmes.
Dëshiroj të citoj metropolitin e Korçës Imzot Joanin. Mesazhi i Tij për Festën e Flamurit dhe për festat në vazhdimësi ishte edhe per te gjithë ne që ndodhemi larg vendlindjes: -” Mos e braktisni Shqipërinë(!), kush nuk e do vendlindjen e tij nuk do as Zotin dhe Perëndinë”. Prekëse, reale, por edhe inkurajuese. Ne emer tim dhe tëe kolegut tim, Dhimitrit, me përkrahjen tuaj dëshiroj që ta siguroj hiresinë që ne vërtetë nuk duhet ta harrojmë, por nën udhëheqjen shpirtërore dhe përkrahjen e Tij do të bëjmë ç’është e mundur për të ndërtuar dhe vlerësuar mbi themelet që të parët na lanë.
Ju falenderojmë edhe njëherë për pjesëmarrjen sot dhe shpresojmë që t’ja kalojmë shumë këndshëm sëbashku dhe të mblidhemi po kështu në të tjera gëzime. Gëzuar krishtlindjet dhe një vit të mbarë.”
Më tej ai ftoi Dhimitri Skënden mbi rëndësinë e mbledhjes së ndihmës, i cili theksoi :
“Së bashku, tre vjet më parë përpiqeshim të ndërtonim në Kishë e Dardhës. Shumë nga miqtë e mi amerikanë kur më pyesnin më thoshnin përse, çfarë ka ndodhur…luftë apo termet qe eshte shkaterruar?!… Jo njerzit… atëhre njerzit mund ta rregullojnë dhe ne të Dardhës dhe besoj se edhe ju të Dardhës duhet ta dini që rruga, shkolla, kalldrëmet, janë bërë nga ndihmat e dardharëve të amerikës dhe ne tani me këto gjëra të vogla që bëjmë na vjen “pak si turp”. Po lexonja disa gazeta dhe tregonin se dardharët nga vitet ’30-të (1930), kishin dhënë rreth 50 mije $, qe e vlëresuar me të sotmen janë mbi 1 milion. Kështu që edhe pse me nisma të vogla do të desha të falenderoj të gjithë juve për pjesëmarrjen dhe ndihmën. Nqs keni pyetje apo sugjerime, këtu na keni Franklin ose mua.
Artistja e mirënjohur Ermira Babaliu emocionin për ftesën dhe serenatën e paraqiti si të tillë:
“Falenderoj Frankli Zdrulin(!),… rastësist u takuam në një veprimtari në Uashigton dhe ishte ideja e tij që të bëhej serenata, në këtë vend, në Kishë për grumbullimin e fondeve në ndihmë të Kishës së Shën Gjergjit (Dardhë). Pra për të dyja arësyet unë isha e nderuar. Së pari për të marr pjesë në këtë mbledhje fondesh dhe po ashtu sepse ideja ishte për të bërë Serenatë. Ne kemi bërë më parë veprimtari të ngjashme, por jo një serenatë si kjo dhe me idenë e përbashkët me Franklin dhe duke filluar nga fakti që pikërisht këtu kanë qënë dhe shqiptarët e parë të ardhur… dhe e pashë sot dashamirësinë e tyre. Jam shumë e lumtur që isha sonte këtu.
AM :- Përveç dashamirësisë kishit edhe shumë ndërhyrje, bile vura re që shpesh ndatë mikrofonin me ta dhe kënduat bashkë, si e ndijet veten? Ermira Babaliu:“E ndjeva vehten më mirë se kurrë pasi nga natyra unë këndoj vetëm në skenë dhe nuk lëviz sepse më duket se është si të thuash më profesionale për një artist profesionist, por ne ishim një. Ishin këngë të cilat i kujtoja njëherë unë dhe njëherë njerzit e ftuar, miqtë dhe dashamirësit… U ndjeva më mirë se kurrë. Faleminderit dhe patjetër do të takohemi përsëri.
AM: Edhe unë ju uroj gjithë të mirat dhe faleminderit. Ermira Babaliu:“Faleminderit dhe do të shihemi përsëri(me)patjetër.
Pra duke ndarë repertorin e këngëve dhe mikrofonin me bashkëatdhetarë njohës të muzikës qytetare korçare, kjo mbrëmje e serenatës i kapërceu parashikimet edhe të grupmoshave që e ndjejë këtë pasuri muzikore shqiptare. Sterjo, Ligori, Romi, Rejçëll, Gjergji e Jani veç zërave dhe instrumentave formuan një ansambël të këndëshëm dhe plot harmoni që ju bashkua Ermira Babaliut me instrumentistët kryesor Petrika Agolli, Pandi Nashi dhe Mikel Shkëmbi.
Serenata në Uster, shtohet në larminë e veprimtarive dhe lidhjeve që bashkëatdhetarët mbajnë me atdheun, Shqipërinë. Mjafton gjetja e një ideje të mirë dhe ata ofrojnë kohën, mbëshetjen financiare, bizneset nuk kursehen dhe ndihmojnë dhe mbresën e një argëtimi mendojnë që ta shpërndajnë dhe ta përsërisin edhe në të ardhmen.
Ju keni qen e jeni drit ylli gjithmon ju du fort Ardjan Muren Ermira Babaliun qe i joh dhe te gjith ata qe ken ber ket event madheshtor nga ju mer vec gjera te bukura ju prift zot mabar gjithmon atje ne token e larget suksese
Under the leadership of well-known figures Joe DioGuardi and Shirley Cloyes DioGuardi, a delegation from the Executive Board and the International Advisory Committee of the Albanian-American Civic League spent several days this week in Washington.
The main event was active participation in the annual meeting of the Former Members of Congress (FMC). This meeting brings together former and current members of Congress, honors distinguished senators and representatives, and discusses experiences and opportunities for the further development of the American state.
It was a particular pleasure to hear statements of cooperation from representatives of both major political parties, Republican and Democratic.
The League’s delegation held numerous important discussions and meetings before and during this event with congressmen, senators, and key members of their staff specializing in international relations.
Among them were: Congressman Gregory Meeks, Ranking Member of the House Foreign Affairs Committee; Senator John Boozman; Senator Raphael Warnock; Congressman Bill Huizenga; Grace Cason, legislative assistant to Senator Tammy Duckworth; Samantha Schifrin, advisor on defense and foreign policy; and Wonyong Shim, legislative assistant to Senator Cory Booker.
The main topics of discussion included further advancing relations between the Albanian and American people, confronting Serbian hegemonism in the Balkans, and resolving the conflict between Kosova and Serbia.
Serbia remains the main source of instability in the Balkans. The Milosevic regime caused four wars, which it lost, and committed genocide in Bosnia and Kosovo with the aim of regional domination and territorial expansion. The current policies of Aleksandar Vučić’s regime continue along the same line, albeit with different methods.
NATO, led by the United States of America, was forced to intervene militarily to stop the genocide in Kosovo. The U.S. has helped in declaring Kosova’s independence and has continuously invested in building democracy and strengthening the state.
The dialogue with Serbia, led by the European Union, has not produced the expected results. For this reason, direct involvement by the United States is considered necessary. Likewise, increasing the presence of American troops at Bondsteel is seen as a factor of stability.
Only Kosova’s membership in NATO can definitively stop Serbian aggression and guarantee lasting peace in the region.
For this reason, greater engagement is required from senators, congressmen, and their professional staff, in cooperation with the U.S. administration, to strengthen the state of Kosova—an objective that also aligns with U.S. strategic interests in Europe.
The people of Kosova and the entire Albanian nation remain among America’s most steadfast and reliable allies, while Serbia continues to maintain close ties with countries such as Russia, China, Iran, and other actors in opposition to American interests.
Nën udhëheqjen e figurave të njohura Joe DioGuardi dhe Shirley Cloyes DioGuardi, një delegacion i Bordit Ekzekutiv dhe i Komitetit Këshillimor Ndërkombëtar të Ligës Qytetare Shqiptaro-Amerikane qëndroi për disa ditë gjatë kësaj jave në Washington.
Ngjarja kryesore ishte pjesëmarrja aktive në takimin vjetor të Organizatës së Ish-Anëtarëve të Kongresit Amerikan (FMC – Former Members of Congress). Në këtë takim bashkohen ish-anëtarë me anëtarë aktualë të Kongresit, ndahen mirënjohje për senatorë dhe kongresmenë të dalluar, si dhe diskutohen përvoja dhe mundësi për zhvillimin e mëtejshëm të shtetit amerikan.
Ishte një kënaqësi e veçantë të dëgjoheshin deklaratat për bashkëpunim nga përfaqësues të të dy partive kryesore politike, republikane dhe demokrate.
Delegacioni i Ligës zhvilloi bashkëbisedime dhe takime të shumta e të rëndësishme para dhe gjatë këtij aktiviteti, me kongresmenë, senatorë dhe anëtarë të rëndësishëm të stafit të tyre, të specializuar në marrëdhëniet ndërkombëtare.
Ndër ta veçohen: kongresmeni Gregory Meeks, nënkryetar i Komitetit për Marrëdhënie me Jashtë në Dhomën e Përfaqësuesve; senatori John Boozman; senatori Raphael Warnock, kongresmeni Bill Huizenga; Grace Cason, asistente legjislative e senatores Tammy Duckworth; Samantha Schifrin, këshilltare për mbrojtje dhe politikë të jashtme, si dhe Wonyong Shim, asistent legjislativ i senatorit Cory Booker.
Temat kryesore të diskutimit përfshinin avancimin e mëtejshëm të marrëdhënieve midis popullit shqiptar dhe atij amerikan, përballjen me hegjemonizmin serb në Ballkan dhe zgjidhjen e konfliktit ndërmjet Kosovës dhe Serbisë.
Serbia mbetet burimi kryesor i paqëndrueshmërisë në Ballkan. Regjimi i Millosheviçit shkaktoi katër luftëra, të cilat i humbi, dhe kreu gjenocid në Bosnje dhe Kosovë me synim dominimin rajonal dhe zgjerimin territorial. Politika e sotme e regjimit të Aleksandar Vuçiç vazhdon në të njëjtën linjë, megjithëse me metoda të ndryshme.
NATO, e udhëhequr nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës, u detyrua të ndërhyjë ushtarakisht për të ndalur gjenocidin në Kosovë. SHBA-të kanë ndihmuar në shpalljen e pavarësisë së Kosovës dhe kanë investuar vazhdimisht në ndërtimin e demokracisë dhe forcimin e shtetit.
Dialogu me Serbinë, i udhëhequr nga Bashkimi Evropian, nuk ka dhënë rezultatet e pritura. Për këtë arsye, përfshirja e drejtpërdrejtë e Shteteve të Bashkuara konsiderohet e domosdoshme. Po ashtu, shtimi i pranisë së trupave amerikane në Bondsteel shihet si një faktor stabiliteti.
Vetëm anëtarësimi i Kosovës në NATO mund të ndalojë përfundimisht agresionin serb dhe të garantojë paqe të qëndrueshme në rajon.
Për këtë arsye, kërkohet një angazhim më i madh i senatorëve, kongresmenëve dhe stafit të tyre profesional, në bashkëpunim me administratën amerikane, për forcimin e shtetit të Kosovës — një objektiv që përkon edhe me interesat strategjike të SHBA-ve në Evropë.
Populli i Kosovës dhe mbarë kombi shqiptar mbeten ndër aleatët më të qëndrueshëm dhe më të besueshëm të Amerikës, ndërkohë që Serbia vazhdon të ruajë lidhje të ngushta me shtete si Rusia, Kina, Irani dhe aktorë të tjerë në kundërshtim me interesat amerikane.
Agim Aliçkaj
Drejtor Ekzekutiv i Ligës Qytetare Shqiptaro-Amerikane
Gjatë mëngjesit të së Shtunës së 25 Prillit, 2026 Presidenti i Republikës së Shqipërisë SHTZ Bajram Begaj dhe Zonja e Parë pasi kanë vizituar në Boston Masaçusets, Katedralen e Shën Gjergjit dhe Bibliotekën e Nolit, i janë drejtuar Qytetit të Usterit për një takim me një grup bashkatdhetarësh në Kishën “Fjetja e Shën Marisë” dhe në Bashkinë e Qytetit. Vlen të theksohet se njoftimi për takimin ishte i shpejtë çka do t’i bënte mirë në një rast ndryshe pranisë së një numri të madh të shqiptaro-amerikanëve që jetojnë dhe punojnë në këtë qytet të vendosur FILLIMISHT që prej fundit të viteve 1800.
Megjithatë në mjediset e Kishës mirëseardhja e drejtuar nga Gregori Stafon, pasardhës i familjes së breznisë së pestë dhe fëmijët e tij që i përkasin brezit të gjashtë, jetojnë në afërsi të Usterit. Gregori kaloi me njohjen nga disa prej bashkatdhetarëve pjesëmarrës, veprimtarë, pensionistë, studentë, pronarë biznesesh dhe profesionistë të fushave të ekonomisë, arsimit, kulturës, mjekësisë, artit etj.
Njohja më e plotë u bë jo vetëm për lidhjen e shqiptarëve me kishën që prej fillimeve të emigracionit në SHBA, por edhe me valën e re të shqiptarëve të ardhur në vitet 90’të, me luftën e Kosovës në vitin 1999, e më tej në shekullin e ri duke treguar se është krijuar një lidhje e shëndoshë me rrënjë shqiptare në qytetin e Usterit të cilat mund të sjellin përfitime të dyanshme.
Në fjalën e tij presidenti Begaj tregoi se vizita këtu u mundësua pas një ftese që ai kishte marrë nga Universiteti i Teksasit A&M ,në një seri leksionesh mbi “Ëndrrën Amerikane në 250 vjetorin e formimit të SHBA-së”.
Ndër të tjera presidenti Begaj theksoi:-“Kujt i shkonte mendja që ne Uster do të kishim një shqiptare kryetare bashkie për herë të parë në histori apo ta kishim një vend ku ne të kishim ushqimin shpirtëror. Kështu që unë ju falenderoj shumë për mikpritjen, për gjithçka që ju bëni këtu si komunitet për të ruajtur vlerat e kombit, sepse vërtet keni gjetur një atdhe të dy këtu, por kurrë nuk hoqët dorë nga atdheu i të parëve tuaj, nga rrënjët e tuaja duke trashëguar kulturën, traditat, veshjet, muzikën. E pashë atë djalin e ri me një veshje kombëtare shqiptare dhe shumë nga ju më përmendin që kanë ardhur nga trevat e zonës së Korçës, kështu që është një është një kënaqësi e veçantë. Unë përveçse mirënjohjes dhe vlerësimit maksimal për ju, dua t’ju them që Shqipëria sot nuk është më siç ka qenë, ka ndryshuar. Ne kemi bërë hapa të mëdha përpara qoftë në transformimin e shoqërisë në çdo sektor të mundshëm qoftë edhe për sa i përket njohjes së Shqipërisë në arenën ndërkombëtare. Tashmë nuk është Shqipëria si një njollë e zezë, por është një vend i cili njihet për kontributin që ka, sidomos në politikën e jashtme dhe në fushën e sigurisë, ku ajo është e linjëzuar me atë të Bashkimit Europian, ku ne ëndërrojmë dhe aspirojmë të bëhemi anëtarë në vitin 2030, por edhe me atë të Shtetet e Bashkuara të Amerikës që ne kemi partnerë dhe aleatë strategjik. Është nder për ne, është kënaqësi e veçantë që marrëdhëniet me Shtetet e Bashkuara janë të ndërtuara në histori, të ndërtuara dhe nga ju për faktin që ë marrëdhëniet shtetërore zhvillohen nga qeveritë, por ato që janë më të rëndësishme janë marrëdhëniet njerëzore të cilat janë zhvilluar nga ju dhe kurdo shikon shqiptarë që flasin me amerikanët, janë të respektuar, janë të pranuar, janë të integruar, jo të asimiluar. Kjo është vërtetë një kënaqësi shumë e madhe. Kështu që unë uroj dhe besoj që ju të vini sa më shpesh në Shqipëri. Kemi nevojë për ju.”
Më tej në formën e një bashkëbisedimi u prekën tema të ndjeshme nga disa pjesëmarrës mbi çështjet e vlerësimit dhe organizimit të diasporës pa e politizuar në SHBA, rëndësia e ruajtjes së gjuhës shqipe, traditat kulturore bashkë me ato të besimit, shkëmbimi i vizitave përfshi edhe interesimin turistik, bashkëpunimi i të rinjve të dalë nga shkollat dhe bizneset me vendlindjen e tyre apo prindërve të tyre pasi zhvillimi ekonomik dhe arsimor i familjeve shqiptaro-amerikane të emigruara veçanërisht ajo në vitet e tranzicionit, shërbejnë si ura të rëndësishme lidhjeje me përfitime të dyanshme në çdo fushë të jetës.
Në një moment të bashkëbisedimit veprimtari Frankli Zdruli theksoi se shteti shqiptar mund të ketë një afrim më vlerësues me diasporën edhe në rastin e mirënjohjes për punën dhe pasionin e shumë bashkatdhetarëve duke propozuar dy raste siç është ai i Ikonografit të Kishës” Fjetja e Shën Marisë”, piktori Dhimitri Çika i cili zbukuroi arkitekturën e dy vëllezërve shqiptarë inxhinierët Isak me Ikonat dhe shkrimin Shqip në to. Sikurse dhe Dhimitraq Demirin që për dy tre dekada ka punuar dhe vazhdon të punojë për mësimin dhe ruajtjen e valleve folklorike shqiptare në të rinjtë dhe të rejat shqiptaro amerikanë të Usterit. Po pavarësisht kësaj, veprimtarët dhe organizatorët e ngjarjeve festive shpesh herë mblidhen në takime dhe vlerësojnë me mirënjohje apo promovojnë vlerat edhe arritjet individuale të bashkatdhetarëve çka kjo mund ti tërheqë vëmendjen edhe Shqipërisë në rastin e ruajtjes dhe forcimit të lidhjes mes vendlindjes dhe Amerikës si një atdhe i dytë për shumë shqiptarë.
Afrimi i mbylljes së vizitës në mjediset e Kishës, hapi dhe një njohje të re me dëshmorët shqiptaro-amerikanë gjatë dy Luftërave Botërore të shekullit të kaluar e më gjerë në konfliktet e armatosura ku ata kanë marrë pjesë dhe nderohen për kontributet dhe trimërinë e tyre.
Në mjediset e jashtme vizitorët u njohën me projektin e strehimit të mbi 80 apartamenteve në Illyrian Garden, të ndërtuara që në vitet 90’të nga bashkësia shqiptare dhe qyteti, ku u realizuan shtëpi të të moshuarve për prindërit e tyre dhe më gjerë për qytetarët në nevojë.
I mirë informuar nga ky takim si dhe me dëshirën për të vazhduar lidhjen Presidenti Begaj i shoqëruar nga Ambasadori Ervin Bushati dhe një pjesë e të ftuarve zhvilluan një takim me kryetarin e Bashkisë së Usterit Joseph M Petty dhe anëtarë të Këshillit Bashkiak ku u shkëmbyen dhurata simbolike të ndërsjella si dhe njohja me historinë mbi 300 vjeçare të qytetit, bashkësitë e etniteteve të spikatura që i japin jetë, lëvizje zhvillimit të qytetit ku prania e shqiptarëve është e veçanërisht e ndjeshme gjatë dy-tre dekadave të fundit.
Mbyllja e vizitës së shkurtër në Uster në Bashki dhe me bashkatdhetarët shqiptaro-amerikan në Kishën “Fjetja e Shën Marisë”, shënon në histori dhe takimin e parë të një Presidenti Shqiptar në një bërthamë, patriotike dhe energjike të emigracionit shqiptar të vendosur në SHBA, që i kanë dhënë dhe mund t’i japin më shumë Shqipërisë.
U largua sot nga kjo jetë në moshën 93 vjeçare, Klora Mirakaj Merlika, një nga dëshmitaret më të forta të vuajtjeve të grave dhe familjeve shqiptare në kampet e internimit gjatë diktaturës komuniste.
Jeta e saj është një histori e gjatë dhimbjeje, që nis që në fëmijëri dhe zgjat për plot 47 vite në internim—nga viti 1945 deri në vitin 1992.
Persekutimi i familjes së saj nisi menjëherë pas vendosjes së regjimit. Ajo u mor bashkë me familjen në Shkodër dhe u mbajt fillimisht në një shtëpi të kthyer në burg për familjet “armike”. Më pas, pa asnjë të drejtë dhe pa marrë asgjë nga jeta e tyre e mëparshme, u transferuan në kampet e para: Berat, Kuçovë, Turan dhe më pas në Tepelenë—një nga kampet më famëkeqe në Shqipëri.
Kujtimet e saj për kampin e Tepelenës janë ndër më tronditëset: uri ekstreme, mungesë totale higjiene dhe vdekje të përditshme, sidomos të fëmijëve. Ajo e përshkruan atë vend si një “Holokaust” shqiptar, ku njerëzit mbijetonin me racione minimale ushqimi dhe shpesh detyroheshin të ushqeheshin me mbeturina për të mos vdekur. Brenda një nate, sipas dëshmisë së saj, mund të vdisnin dhjetëra fëmijë.
Pas mbylljes së kampit të Tepelenës, jeta e saj vazhdoi në kampe të tjera pune si Fabrika e Tullave në Tiranë, Savër dhe më pas Gradishtë, ku kaloi 32 vite të jetës. Aty u martua dhe ndërtoi familjen, por në kushte çnjerëzore: në një barakë të varfër, pa ujë, pa shërbime shëndetësore dhe me punë të rëndë fizike në bujqësi.
Në kamp, çdo ditë ishte një luftë për mbijetesë. Gratë punonin në diell të fortë, hapnin kanale, mbillnin dhe korrnin, ndërsa mungesa e ujit dhe ushqimit e bënte jetën edhe më të vështirë. Shëndetësia pothuajse nuk ekzistonte, ndaj Klora shpesh u bë vetë ndihmë për të tjerët, duke mësuar të jepte injeksione dhe të kujdesej për të sëmurët.
Presioni i vazhdueshëm i Sigurimit të Shtetit ishte pjesë e jetës së përditshme. Ajo refuzoi të bashkëpunonte, duke paguar çmimin edhe përmes së bijës, së cilës iu mohua e drejta për shkollim. Megjithatë, Klora nuk u dorëzua. Ajo dëshmon se, pavarësisht vuajtjeve, është përpjekur të mos “gjunjëzohet para së keqes”, duke ruajtur dinjitetin, dashurinë për familjen dhe shpirtin e saj të lirë.
Sot, me ndarjen e saj nga jeta, mbetet një zë i pazëvendësueshëm i kujtesës historike. Historia e Klora Mirakaj Merlikës nuk është vetëm historia e një gruaje, por dëshmia e gjallë e një epoke të errët, që nuk duhet harruar kurrë.
Kur Kosova të bëhej e pavarur, do të linte Kongresin dhe do të bëhej Ambasadori i parë i Amerikës në Prishtinë
Dega e LDK-së në SHBA e Kanada eventualisht u shpërbë, por kontributi i saj në dekadën vendimtare të viteve 1990 është i paçmueshëm.
Kam pasur kënaqësinë të ndjek festën e 10-vjetorit të krijimit të degëve në qytetet kryesore amerikanoveriore ku jetonin shqiptarët, në 30 janarin e largët të vitit 2000.
Edhe restoranti “Debal Gardens” i patriotit Demë Balidemaj, në Brooklyn, nuk ekizston më por për shumë vite ishte një nga qendrat kritike të grumbullimit të komunitetit. Aty u festua edhe dekada e parë e LDK-së së përtej Oqeanit.
Mes të ftuarve të nderit ishte pikërisht kongresisti Eliot Engel që u nda nga jeta këto ditë. Ligjvënësi njujorkez ka marrë pjesë në shumë veprimtari të LDK-së në SHBA, madje ndonjëherë edhe në mbledhje kryesie në zyrën e Lidhjes në Arthur Avenue, ku gjithashtu më është dhënë rasti të jem për ta ndjekur si gazetar.
Kur e mori fjalën, Engel foli për vizitën e tij të fundit në Kosovë, menjëherë pas çlirimit prej NATO-s.
“Kam qenë disa herë në Kosovë dhe kam ndenjur në Hotelin Grand, po kjo është hera e parë që kam fjetur rehat. Nuk ishin më as horrat e Arkanit e as spiunët e Millosheviqit. Do të ketë ndodhur ndonjë ndryshim që kur isha herën e fundit”, tha ai dhe salla shpërtheu në të qeshura e duartrokitje.
“Sa të kem zë dhe forcë”, tha Engel, “do të vazhdoj luftën që Kosova të fitojë edhe pavarësinë. Më pëlqen shumë puna e kongresistit, por e vetmja gjë që do të më bënte të hiqja dorë do të ishte nëse më emërojnë Ambasador të Shteteve të Bashkuara në Republikën e pavarur të Kosovës”. Ishte një deklaratë që do ta përsëriste edhe në raste të tjera, e që atë ditë i ngriti të gjithë në kombë në “Debal Gardens”.
Ishin të ftuar figura që hodhën themelet e LDK-së në SHBA si Ramazan Bekteshi nga Chicago që mbajti edhe fjalën hyrëse, si dhe Gjevalin Gegaj nga Detroiti. Me këta e të tjerë nis historia e LDK-së në shtetet që ndodhen në zemër të kontinentit amerikan.
Dy pjesëmarrës të tjerë të çmuar ishin Ambasadori William Walker dhe aktivistja e njohur ndërkombëtare Bianca Jagger. Pak më shumë se një vit më parë kishte ndodhur masakra e Reçakut dhe dëshmia personale e Ambasadorit Walker kishte nisur zinxhirin e ngjarjeve që kishin sjellë ndërhyrjen e NATO-s dhe çlirimin e Kosovës. Pak shqiptarë e kishin parë nga afër Walkerin dhe të gjithë donin ta njihnin. Ndërkohë zonjusha jagger kishte qenë dikur bashkëshortja e vokalistit të jashtëzakonshëm të grupit “Rolling Stones”, Mick Jagger, por shqiptarët e mbledhur aty e njihnin më shumë për punën e saj të palodhur për Kosovën. Ishte nga ato rastet kur aktivistët e famshëm të paqes si ajo kishin mbështetur një luftë. Një tjetër dëshmi se lufta jonë kishte qenë një luftë e drejtë.
Ndër miqtë e komunitetin ishin ftuar Agim Karagjozi, kryetari historik i Vatrës, Avni Mustafaj kryetari i këshillit Kombëtar Shqiptaro Amerikan (NAAC), Lavdrim Cami që në atë kohë kishte gjallëruar Shoqatën Dibra. E shumë të tjerë. Kishte ligjvënës amerikanë nga Asambleja e Shtetit dhe Këshilli Bashkiak.
Nga Kosova kishte udhëtuar Dr. Alush Gashi, i cili në fjalën e tij theksoi se pas çlirimit radhën e kishte çimentimi i demokracisë në Kosovë.
Fjalimin kryesor për punën e LDK-së e mbajti kryetari për Nju Jorkun dhe trishtetet Marjan Cubi, i cili bashkë me të kudondodhshmin Naim Dedushaj përgjegjës i Zyrës së LDK-së, që kishte qenë motori i organizimit të veprimtarisë, ndanë Çertifikata mirënjohjeje për aktivistë e organizata në komunitet.
Baritoni Kreshnik Zhabiaku dhe tenori Kujtim Nela kënduan himnet kombëtare shqiptare dhe amerikane të shoqëruar në piano nga artistja e shquar Nermin Daja. Programi pati këngë e valle madje edhe humor nga humoristi i paharruar shqiptar Koço Devole.
Falenderoj veprimtarin e shquar shqiptaro-amerikan Gjovalin Gegaj që ma kujtoi këtë ngjarje të hershme dhe tani kam plot mall për atë periudhë kur i komuniteti ende zgjohej çdo mëngjes i lehtësuar që ankthi dhe drama më e rëndë e epokës moderne kishte mbetur pas dhe që bashkë me shekullin dhe mijëvjeçarin e ri një perspektivë e e re po hapej për Kosovën dhe të gjithë shqiptarët në atdhe.
Në fund, m’u kujtua se i ndjeri Eliot Engel nuk arriti dot ta realizojë ëndrrën e tij që të linte Kongresin për t’u bërë Ambasadori i parë i Amerikës në Kosovën e pavarur. Tetë vjet e 18 ditë më vonë, kur Kosova u bë e pavarur, zbuluam se na prisnin të tjera sfida. Jo të gjithë e njohën pavarësinë në botë dhe Serbia e Rusia filluan një fushatë të madhe për ta sabotuar shtetin e ri. Engel mbeti në Kongres duke u përqendruar pikërisht në njohjen e Kosovës nga shtete, organizata ndërkombëtare e platforma teknollogjike, si dhe në sigurimin e ndihmave jetike për të ngritur në këmbë shtetin më të ri të botës..
Ai mbeti në fakt një Ambasador i vërtetë i Kosovës në kryeqytetin amerikan.
Në fjalimin e tij të lamtumirës në Kongresin Amerikan, më 18 dhjetor 2020, në Dhomën e Përfaqësuesve, Eliot Engel u ndal pak edhe te një nga historitë e tij të preferuara, vizitën që Harry Bajraktari i bëri kongresistit të ri në Zyrën e tij në Bronx.
Ishte një vit i rëndë për shqiptarët e Kosovës. Slobodan Millosheviqi ishte në kulm të popullaritetit të tij dhe kishte nisur përpjekjen për ta kthyer Jugosllavinë në Serbosllavi. Hapi i parë për këtë ishte eliminimi i Autonomisë së Kosovës dhe zbatimi i një sistemi segregacioni për shqiptarët që do të prekte shkollat, spitalet dhe çdo institucion të domosdoshëm të jetës së përditshme. Një ditë vjeshte, në Bronx, një biznesmen i ri, Harry Bajraktari, që kishte ardhur me prindërit nga Kosova, në moshën 13-vjeçare, i përfshirë nga emocionet rreth asaj që po ndodhte në Kosovë trokiti në derën e kongresistit të lagjes, në Bronx. Nju Jork. Harry ishte vetëm 32 vjeç dhe pas një suksesi të madh në biznesin e pronave të patundshme me partnerin dhe dajën e tij Rrustem Gecaj, po përpiqej si shumë shqiptarë të tjerë të bëhej avokat i Kosovës në politikën amerikane. Ndonëse nuk kishte takim, kongresisti e priti. Engel ishte lindur dhe rritur në lagjet e varfra në Bronx dhe i njihte shqiptarët por për Kosovën nuk dinte shumë. Por e dëgjoi me vëmendje vizitorin dhe premtoi se do të mësonte më shumë. Harry premtoi se do t’i dërgonte informacione vazhdimisht. Ashtu si Harry, edhe Eliot Engel ishte relativisht i ri. 42-vjeçar, i sapozgjedhur në Kongresin Amerikan; ai ishte ende duke mësuar rrugët në Uashington dhe influence e tij politike ishte minimale.
Në shumë kuptime, ai takim mund të ngjante si humbje kohe, nëse keni parasysh se shqiptarët kishin miq të fuqishëm në kryeqytet si kryetari i shumicës në Senatin Amerikan, Bob Dole, senatorët Al D’Amato dhe Larry Pressler apo kongresistë të famshëm si Tom Lantos e me përvojë të madhe si William S. Broomfield. Por nga ai takim nisi një miqësi e re që vetëm u rrit dha fryte për dekada me radhë. Engel do të bëhej shumë shpejt një nga kongresistët më të informuar e më me fantazi në Kongresin Amerikan. Jo vetëm që pati vizionin të themelojë Kaukusin e Çështjeve Shqiptare në Kongres, por mësoi si të kalonte kufirin më të vështirë në botë atë mes legjislativit amerikan dhe ekzekutivit, duke u hapur dyer shqiptarëve në shumë institucione e agjenci federale qeveritare amerikane. Lidhjet e tij personale me presidentit Bill Clinton dhe George W Bush patën një rëndësi të madhe historike për Kosovën, Shqipërinë dhe shqiptarët në Ballkan. Asnjë ambasador apo kompani lobimi në Uashington nuk do të bënte dot çfarë ka bërë ai në këto vite. Çdo delegacion shtetëror shqiptar nga trojet shqiptare në Uashington, është pritur, orientuar, këshilluar, ndihmuar e promovuar nga Zyra e Engelit në kryeqytetin amerikan, pa asnjë interes apo shpërblim. Në vitin 1991, Harry themeloi gazetën “Illyria”, e cila bombardoi për vite me radhë rrethet politike dhe diplomatike në Uashington me fushatë informuese për Kosovën dhe shqiptarët. Në vitin 1996 u themelua Këshilli Kombëtar Shqiptaro-Amerikan.
Së bashku me zyrën e kongresistit Engel të tria këto institucione koordinon veprimet e tyre në shërbim të kauzës shqiptare në Uashington. Historinë e tij të gjatë të bashkëpunimit me shqiptarët e kam përshkruar në një libër kushtuar jetës së tij. Ai bëri shumë miq personalë në këtë komunitet nga vëllezërit Bitici te Vehbi Bajrami (botuesi gazetës “Illyria” (që nga 2006), e shumë të tjerë me lidhje që kalonin politikën dhe ishin familjare e shoqërore. Engel ishte një mik që kishte humor, humanizëm dhe mirëkuptim. Kur u bë kryetar i Komitetit të Punëve të Jashtme në Dhomën e Përfaqësuesve, Engel u bë një nga figurat më të fuqishme të politikës së jashtme amerikane në një kohë të rëndësishme kur interesi dhe vëmendja amerikane po largoheshin nga Ballkani dhe pozitat tradicionale me të cilat ishin mësuar shqiptarët. Edhe njëherë u gjend për ne në kohën e duhur, në vendin e duhur. Një mësim i madh i kësaj historie është vlera e fillimeve modeste të avokatisë në shërbim të një çështjeje. Të përpiqesh të lidhesh me figurat dominuese të politikës është e arsyeshme.
Janë ata që mund të bëjnë kthesat e mëdha. Por nuk duhen harruar ata që sapo kanë nisur rrugën e tyre: udhëheqësit e ardhshëm të brezave që po vijnë. Gati 37 vjet më parë, Harry Bajraktari nuk u nis duke bërë kalkulime strategjike, kur trokiti në derën e kongresistit të sapozgjedhur. Por ai akt i sinqertë pa paragjykime për moshën dhe emrin e kongresistit të ri hodhi themelet e një bashkëpunimi nga më të frytshëm në historinë e komunitetit shqiptar në Amerikë. Njihuni me njerëzit që ju përfaqësojnë në nivelet më të ulëta, njihni politikanët e rinj, ata që ende duken si të parëndësishëm e të panjohur. Shpesh ndikimet dhe përvojat e hershme në jetë, mbeten të pashlyeshme. Aq më mirë nëse u përkisni brezave të afërt. Është një mundësi për të dy palët për të mësuar e edukuar njëra-tjetrën. Sidomos kur e di që po punon për një kauzë të drejtë e me zemër të pastër, avokatia nuk është punë, por një mënyrë për të mbushur jetën dhe shpirtin.
Në demokraci, dallimet në pikëpamje janë normale. Por bllokada dhe përçarjet politike në Kosovë po e tejkalojnë çdo kufi.
Historia na mëson një të vërtetë të thjeshtë: edhe kundërshtarët më të ashpër, kur është në pyetje interesi kombëtar, gjejnë mënyra për të punuar së bashku.
Shembullin e fundit e kemi në Shtetet e Bashkuara. Nënpresidenti amerikan JD Vance ka pasur në të kaluarën kritika të forta ndaj Presidentit Donald Trump. Por sot, ata kanë lënë dallimet anash dhe punojnë së bashku në një administratë, për të mirën e vendit.
Ngjashëm ndodhi edhe në vitin 2008, kur Presidenti Barack Obama dhe Hillary Clinton, pas një gare të ashpër mes tyre, bashkuan forcat në interes të shtetit.
E njëjta frymë mbizotëroi edhe në vitet ’90. Presidenti Bill Clinton dhe Senatori Bob Dole, nga dy parti rivale, bashkuan forcat për çështjen e Kosovës. Falë këtij bashkëpunimi, Kosova sot është e lirë dhe e pavarur.
Edhe historia jonë kombëtare jep të njëjtin mësim. Marrëdhënia e tensionuar mes Mbretit Zog dhe Faik Konicës nuk i pengoi ata që, kur e kërkoi interesi i shtetit, të bashkëpunojnë.
Udhëheqësit e vërtetë dëshmohen në kohë krizash. Pyetja është: a ka Kosova udhëheqës që janë të gatshëm të tejkalojnë interesat personale apo partiake dhe të vendosin shtetin në radhë të parë?
Të gjithë përfaqësuesit politikë, pa përjashtim, kanë shkëmbyer akuza të rënda. Por sot, për hir të vendit dhe interesit kombëtar, duhet të dalin përtej tyre dhe të bashkëpunojnë.
Nuk mund ta imagjinoni sa keq shihet Kosova nga jashtë me këtë bllokadë të tejzgjatur. U bë kohë që miqtë tanë në Washington, në çdo bisedë që kemi, na qortojnë duke na thënë se, nëse Kosova, një vend i vogël, nuk po arrin të gjejë marrëveshje brenda vetes, çfarë prisni nga ne?
Rastin e fundit e kisha në takimin me Presidentin Bill Clinton, i cili më pyeti për situatën në Kosovë dhe nëse është zgjidhur kriza politike. Është e vështirë për ne ta shpjegojmë këtë situatë. I kemi duart e lidhura.
Ne duhet t’i tregojmë botës se jemi të aftë ta udhëheqim vendin tonë. Kjo situatë shkon në favor të Serbisë dhe të gjithë atyre që nuk e duan përparimin e Kosovës.
Çdo orë e humbur e dëmton ekonominë, sigurinë dhe rrugën e Kosovës drejt anëtarësimit në NATO dhe integrimit euro-atlantik.
Prandaj, u bëj thirrje të gjithë liderëve politikë:
Uluni.
Bisedoni.
Gjeni zgjidhje.
Bëjeni për Kosovën. Historia i kujton ata që ofrojnë zgjidhje, që e zhvillojnë vendin — jo ata që e bllokojnë
Mos harroni ku ishim dhe ku mund të jemi, nëse punojmë së bashku.
Zoti e bekoftë Kosovën dhe mbarë popullin shqiptar
***
Harry Bajraktari është një personalitet i shquar shqiptaro-amerikan, themelues dhe botues i gazetës “Illyria” në shqip dhe anglisht (1991–1998), si dhe nënkryetar themelues i Këshillit Kombëtar Shqiptaro-Amerikan (NAAC). Veprimtar i përjetshëm për lirinë dhe pavarësinë e Kosovës, demokratizimin e Shqipërisë dhe mbrojtjen e të drejtave të shqiptarëve në Ballkan, ai është nderuar me “Urdhrin e Lirisë” nga Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani (2025), me Medaljen “Nderi i Kombit” nga Presidenti i Shqipërisë, Bujar Nishani (2014), me “Çmimin Presidencial për Shërbim Vullnetar” nga Presidenti amerikan George W. Bush (2006), si dhe me vlerësim nga Kongresi amerikan, me nismën e Kongresmenit Eliot Engel, me rastin e 50-vjetorit të ardhjes së familjes Bajraktari në SHBA si dhe me shumë çmime, medalje e mirënjohje nga organizata të ndryshme dhe nga bashki në Shqipëri, Kosovë dhe Amerikë.
Vatrani Vetaran Ramiz Mujaj shkruan në rrjetin social:
“Foto me Vatranët.
Foto historike. Kjo foto më përkujton shumë gjëra në selinë e Vatrës me ish kryetari e saj Dr.Gjon Buçaj me bijtë e tij, Edward dhe Alex Buçaj: Alexi ishte percaktues i pikave në bombardimet e NATO-s ndaj caqeve serbe ne vitin 1999. Si dhe miku im Vatran, historiani Idriz Lamaj . Nje mik i çmuar Vatran ma dergoi këtë foto i jam mirënjohës.
Para pak javësh mora ftesën zyrtare për t’iu bashkangjitur Samitit të IV të Diasporës, i cili çelet këtë javë në Tiranë.
Do të gënjeja po të thosha se nuk u befasova.
Për ata që më njohin mua, rrugëtimin tim, dhe kontributet e mia për Shqipërinë, kjo ftesë mund të dukej një vlerësim krejt i natyrshëm, ndoshta dhe i vonuar, por sidoqoftë i pritshëm.
Por befasia ime lidhet me faktin se prej gati një dekade kam qenë dhe vazhdoj të jem shënjestër e sulmeve të shumta, direkte dhe indirekte, nga po të njëjtët përfaqësues të diasporës që sot mirëpresin të ulen në të njëjtën sallë me mua.
Jo sepse sot ata më në fund vlerësojnë vërtet mendimin tim apo kanë ndryshuar qëndrim ndaj bindjeve të mia, por sepse çdo përfshirje, qoftë edhe formale a simbolike, i shërben një agjende të mirëllogaritur proqeveritare.
Ata që deri dje nuk lanë epitet pa përdorur për të më diskredituar, sot shpresojnë që pjesëmarrja ime t’u shtojë një numër më shumë në listat e gojëmbyllurve të blerë, dhe një emër më shumë në shërbim të fasadës së një uniteti të rremë.
Samiti i Diasporës, prej një dekade tashmë, ka qenë dhe mbetet një instrument politik i Ramës për të pastruar imazhin e qeverisjes së tij.
Vet krijimi i Këshillit Koordinues të Diasporës ishte një hap për të katapultuar patronazhistët jashtë vendit në role të dukshme, për të shtrirë ndikimin e Ramës në diasporë, si edhe për të kontrolluar mesazhin dhe votën përtej kufijve.
Por kjo përpjekje thjesht ka krijuar një dallim të dukshëm mes patronazhistëve të blerë, që tregtojnë propagandën pro-Rama pas dyerve të mbyllura të ambasadave, dhe patriotëve zëlartë pro-Shqipërisë, që përballen vazhdueshëm me sulme të koordinuara nga ‘dora’ e Ramës në diasporë.
Përtej ftesave të personalizuara, videove me inteligjencë artificiale apo vargjeve të sforcuara për “bijtë e historisë”,
Samiti i Diasporës mbetet një lavatriçe propagandistike e premtimeve të zbrazëta dhe arritjeve të rreme ndër vite, si dhe një përpjekje patetike për të hedhur hi syve të shqiptarëve anembanë, të cilët përballen çdo ditë me realitetin e krimit, korrupsionit dhe keqqeverisjes së Ramës.
“Me thuaj me kë rri, të them se kush je”, thotë një shprehje popullore. Prandaj, ndonëse mirënjohëse për individët në veçanti që më ftuan në shenjë vlerësimi, vazhdoj të zgjedh të mos jem në një sallë me ata që e shohin Samitin e Diasporës si një trampolinë për në kolltukët e drejtorive KÇK, që vazhdojnë të varfërojnë e rrënojnë Shqipërinë.
Dega Vatra Manhattan Branch ju drejtohet lidhur me nje permbajtje te transmetuar ne platformen tuaj, ku nje individ eshte prezantuar si “Kryetar i Vatres” dhe eshte paraqitur sikur organizata ka funksionuar nen drejtimin e tij.
Ky prezantim eshte faktikisht i pasakte dhe krijon nje perceptim te gabuar per publikun, duke mos reflektuar realitetin aktual te procesit ne zhvillim, i cili eshte nen trajtim nga Gjykata Supreme e Shtetit te New York-ut.
Ne praktiken e mediave ne SHBA, publikimi i informacionit te pasakte qe ndikon ne reputacion ose krijon konfuzion publik mund te sjelle pasoja civile, perfshire:
• Pergjegjesi per shpifje ose keqinformim
• Kerkesa per korrigjim ose terheqje permbajtjeje.
• Demtim te besimit publik dhe reputacionit te medias.
Per kete arsye, ne kerkojme:
• Heqjen ose korrigjimin e menjehershem te kesaj videoje nga platforma juaj.
• Sqarimin publik te natyres reale te procesit ne zhvillim.
• Shmangien e prezantimeve qe krijojne autoritet te pa verifikuar.
Qellimi i kesaj kerkese eshte te parandalohet keqinformimi dhe te ruhet integriteti i komunikimit publik.
Presim qe kjo ceshtje te trajtohet me seriozitet dhe pa vonese.
Në pranverë të vitit 1896 kombëtaristi Ferit Vlora takoi ambasadorin e Austro-Hungarisë në Stamboll, Heinrich Calice që t’i shprehë mendimin e tij për planet e Ballhausplatz, ministrisë së Jashtme të Austro-Hungarisë.
Ferit Vlora e falenderoi për Austro-Hungarinë, për rolin e saj ndaj myslimanëve të Bosnje-Hercegovinës. Austro-Hungaria ishte kujdesur të fitojë besimin e myslimanëve Shqiptarë. Gjatë vizitës, Ferit Vlora i dha një memorandum ambasadorit Austro-Hungarez, Calice. Ky dokument ishte i rëndësishëm, pa ekzagjerim.
Një zyrtar udhëheqës i perandorisë Ottomane si Ferit Vlora ishte duke pyetur Austro-Hungarinë, një perandori e Krishterë Europiane për mbrojtje të popullit Shqiptar me shumicë myslimane.
Memorandumi i Ferit Vlorës ishte në thelb një plan i detajuar politik dhe ai përfundoi duke shërbyer si baza e programit të konferencës së Vienës më 1896 dhe të ashtuquajturit ”Planet e Veprimit Shqiptar ” që ishte rezultat i konferencës.
Ferit Vlora kërkoi që ministria e Jashtme e Austro-Hungarisë të luajë një rol si mbrojtëse kundër Sllavëve të Ballkanit dhe gjithashtu të fillojë një politikë Shqiptare të qëndrueshme kundër sulmeve të Portës së Lartë ndaj Shqiptarëve, në mbrojtje të kombit Shqiptar.
Kjo politikë ndërhyrëse e Austro-Hungarisë ishte që të kishim anën ushtarake dhe atë ekonomike.
Ferit Vlora propozoi që luftanijet Austriake të dukeshin më shpesh në portet Shqiptare, sa të munden dhe Austro-Hungaria të marrë koncensione për ndërtimin dhe administrimin e hekurudhës në Adriatikun Lindor.
Deri më 1896 brënda kornizës së kultit të Protektoratit Katolik, vetëm Shqiptarët Katolikë që banonin në Shqipërinë Veriore i përkisnin juridiksionit të Vienës.
Në datat 17 Nëntor, 8 dhe 23 Dhjetor 1896 u mbajt konferenca për Shqipërinë në Vienë me qëllim të diskutohej Politika e Re Shqiptare.
Në takime ishin bashkëministrat Agenor Goluchowski dhe Benjamin Kallay, si dhe disa ekspertë që ishin ftuar.
Kush ishin pjesëmarrësit e konferencës së Vienës për Shqipërinë?
Julius von Sundenhorst, ishte një ish-student në akademinë e gjuhëve Orientale në Vienë që kishte trajnuar konsuj, përkthyes, ekonomistë; ai ishte zyrtari udhëheqës në ministrinë e Jashtme. Ai ishte i identifikuar jo vetëm si një ekspert në Çështjen Shqiptare, por gjithashtu edhe si një autoritet ndërkombëtar dhe publicist në perandorinë Ottomane, në tregëtinë e Lindjes, në Levant e Siri.
Norbert Schmucker ishte një tjetër ish-student në akademinë e gjuhëve Orientale që shërbeu në disa konsullata Shqiptare nga 1881-1893.
Adalbert Fuchcs, shefi i departmentit për politikën koloniale ishte ftuar prej ministrive të Jashtme.
Kallay solli Lajos Thalloczy, një ekspert në Orient, Bosnje-Hercegovinë dhe Shqipëri.
Konsulli i përgjithshëm në Shkodër, Theodor Ippen ishte ftuar nga ministritë e Jashtme edhe nga eksperienca e tij e pjesshme si një diplomat civil në Sanxhakun e Pazarit të Ri.
Julios Pisko pas gradimit në akademinë e gjuhëve Orientale shërbeu si konsull në Beograd, Bosnje-Hercegovinë dhe Shqipërinë gjeografike.
Ambasadori Austro-Hungarez në Stamboll Heinrich Calice rekomandoi tek organizatorët e konferencës priftin Shqiptar Prenk Doçi.
Prenk Doçi ishte pjesëmarrës i Kryengritjes së Lidhjes së Prizrenit kundër Ottomanëve, 1878-1881. Doçi i shpëtoi ekzekutimit duke ikur në Romë me ndihmën e shërbimit konsullor të Austro-Hungarisë.
Në Romë Prenk Doçi punoi si sekretar i kardinalit Antonio Agliardi, diplomat i Papatit që e mori Doçin si delegat apostolik të Papatit në Kanada dhe Indi për të riorganizuar kishën Katolike.
Heinrich Calice pati një marrëdhënie bashkëpunimi të ngushtë me Prenk Doçin, e cila u zhvillua gjatë periudhës së luftrave Ballkanike kur Doçi ishte nunçio në Vienë. Doçi e prezantoi veten si një nga ekspertët e Papës për Shqipërinë.
Duke qënë pjesës e nismës Shqiptare, Prenk Doçi shkroi një memorandum për ministritë e Jashtme Austro-Hungareze më 1897, në të cilin ai bëri sugjerime konkrete fokusuar në potencialin organizativ të Shqipërisë, si një shtet.
Nëse ndonjë analizon propozimet e Prenk Doçit, të cilat përfshinin një rajon Katolik, Principatë Katolike, në Shqipërinë Veriore si një njësi administrative autonome e varur formalisht nga Porta e Lartë dhe praktikisht e varur nga Austro-Hungaria duket fare thjeshtë e mundur, se Doçi kishte parasysh shëmbullin në Indi kur shkroi këtë memorandum.
Shënimet e konferencës së Vienës shfaqin se ministritë e Jashtme dhe të Financave të Austro-Hungarisë luajtën role të ndryshme strategjike në krijimin e politikës së Re për Shqipërinë.
Ky material është bazuar në punimin shkencor me materiale arkivore të arkivave të perandorisë Austro-Hungareze nga K. Degovics.
Më rastin e hapjes së ndeshjes sportive tashmë tradicionale Bulls-Indiana Parcers në Çikago,grupet artistike me program të pasur kulturor të traditës së këngëve dhe të valleve shqiptare,krijuan atmosferë të këndshme për sportdashësit amerikanë.Kjo paraqitje është hera e parë në historinë e klubit të njohur Bulls,që,përmes tipareve të kulturës e të traditës shekullore të popullit shqiptar,i jep pamje e shije artistike në Unitet Center për frymën e sportit,kur e kur arti sportiv di të bashkojë njerëzit në Amerikë dhe në botë.
Në kalendarin e veprimtarisë kombëtare të KSHA-së është vënë në spikamë kjo ngjarje për afirmimin e vlerave të kulturës e të traditës së këngëve dhe të valleve popullore shqiptar,thotë me entuziazëm të frymës së brezave të rinj në Çikago,kryetari i KSHA-së,Edon Shaqiri.Para publikut sportdashës amerikanë,koreografi me përmasën ndërkombëtare Altin Naska,kishte afruar për mbrëmjen sportive të klubit Bulls në sallën e ngjyrosur kuq e zi, me tipare të traditës të këngëve dhe të valleve shqiptare të trevave etnike,që,tingujt dhe vokali i këngëve u duartrokitën gjatë nga të pranishmit në NBA në Çikago.
Programit të mbrëmjës sportive,i dhanë shije artististike grupet me kostumet tradicionale shqiptare,Shqiponjat,grupi,,Arbëria,,nxënësit e shkollës shqipe,,Kongresi i Monastirit dhe Gurra Foundatia në Çikago dhe Viskansin.Një pamje vizuele që ishte e veçantë në këtë mbrëmje sportive ishte logoja ,,Benny the Bull,,me plisin shqiptar,të realizuar nga Print Studio nën drejtimin e Joka Siko.
Tingujt e këngëve dhe të valleve u realizuan me vokalin e Camilla Nometi,ndërsa Olti Vata me tingujt e akorduar të çiftelisë dhe Ilir e Adem Hasani me tupan,e mbuluan atmosferën artistike në sallën sportive NBA në Çikago.Këtë program të mbrëmjes sportive mori pjesë shefi i misionit të Konsullatës së Republikës së Kosovës në Iowa,Drilon Zogaj dhe përkrahja e tij për afirmimit e vlerave kulturore shqiptare për popullin mik të Amerikës.
Nuk mund ta imagjinoni sa keq shihet Kosova nga jashtë me këtë bllokadë të tejzgjatur. U bë kohë që miqtë tanë në Washington, në çdo bisedë që kemi, na qortojnë duke na thënë se, nëse Kosova, një vend i vogël, nuk po arrin të gjejë marrëveshje brenda vetes, çfarë prisni nga ne?
Ju keni qen e jeni drit ylli gjithmon ju du fort Ardjan Muren Ermira Babaliun qe i joh dhe te gjith ata qe ken ber ket event madheshtor nga ju mer vec gjera te bukura ju prift zot mabar gjithmon atje ne token e larget suksese