VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Dosja e Europolit që “fundosi” Elvis Rroshin

By | June 14, 2016

Komentet

VIRUSI PYET PO KET A E DINI SE: “ZOTNI, E KA ME JU!” – Nga Fritz RADOVANI

Mbas protestës në Tiranë, zemrimi i gomarve ka shperthye gjithkah…

Me të drejtë ata nuk janë pajtue kurr me “shkeljet e Kushtetutës”…

“Po ia shitni ujin grekut..!”

Disa para Kryeministrisë…“E ku, do të pijmë ujë neve gomert’ e jugut ?!”

Ma vonë do të shitni ajrin… Yjet as nuk diskutohen…

“E ku, do marrim frimë neve gomert e Gjirokastrës ?!”

Ma vonë do na kafshoni barin…Livadhet e mjelluna me “lule”…

“E ku, do kullosim neve gomert demokratë ?!”

Ku i keni lexue ju “socialistët e rilindur”.., këto porosi të Ramiz Alisë ?!

Ai ka thënë: “Ne bar do hajmë dhe parimet nuk i shkelim!”… Por, jo, të na lini të ngordhim pa ujë, pa ajër e pa kullosë, thonë gomart e Tiranës…

“Këte nuk e bëri as Everi ynë… Ai i donte gomertë, na grumbulloj rreth vetës, na pieste e nuk bëri një ligj pa pjetur neve! Po ju, ç’bëni kështu?!..”

Janë ankue dhe ata të kuvendit që mbrojnë kopetë e partisë… Po, per cilën parti bahet fjalë asht vështirë me e percaktue… Se, me thanë shka asht e verteta: “Ata nuk kanë asgjë të ndame, janë si dy motra që i ka pasë bërë një nënë, ajo nëna parti… Mikesha e bylykbashit, mikut Erdoganit, ikën të varfërit… Ikën… Nuk ia arrijtën kësaj ditë të gjorët… Ca ikën nga veriu në Beograd e ca, n’ Athinë… E po ç’të bëjmë, rroftë Stambolli…”

“Ishin gomer të bukur!!… E, të mençur si ato… Shikoja pasonjësit !!”

            Melbourne, 25 Janar 2021.

Freedom’s Facts (1968)- Komunizmi në Shqipëri, kinezët e kuq, Bashkimi Sovjetik dhe agjenti sekret Kim Philby – Rrëfimi i Leka Zogut I nga Madridi

Leka Zogu I – mbret i shqiptarëve

Nga Aurenc Bebja*, Francë – 24 Janar 2021

 

“Freedom’s Facts” ka botuar, me 16 gusht 1968, në faqen n°3, rrëfimin e Leka Zogut I mbi të ardhmen e Shqipërisë, të cilin, Aurenc Bebja, nëpërmjet Blogut “Dars (Klos), Mat – Albania”, e ka sjellë për publikun shqiptar :

 

E ardhmja shqiptare

Burimi : Freedom’s Facts, 16 gusht 1968, f.3

Mbreti Leka I i Shqiptarëve, i cili e ndjek vendin e tij nga Madridi, raporton se Kinezët e Kuq kanë tani rreth 6.000 persona në Shqipëri – 5500 civilë dhe 500 ushtarakë.

 

Meqenëse Shqipëria nuk ka kufij as me Bashkimin Sovjetik dhe as me Kinën e Kuqe, Mbreti Leka është i bindur që mund të hiqet nga kontrolli Komunist relativisht me lehtësi.

 

Mbreti Leka beson se fitimi i lirisë për Shqipërinë do të rinovonte besimin e njerëzve të zënë rob, se ata gjithashtu mund të shkëputen nga sundimi komunist dhe të fillojë kështu një efekt domino drejt pavarësisë në të gjithë Evropën Lindore dhe tek kombet jo-ruse që tani gjenden në Bashkimin Sovjetik.

 

Një përpjekje e hershme në vitet 1950 për të çliruar Shqipërinë u tentua nga mjeshtri spiun, Kim Philby. Sikur përpjekja të kishte sukses, historia e 15 viteve të fundit do të kishte qenë shumë më paqësore.

Reuter (1972) / Konventa tre-ditore në Madrid e përfaqësuesve të 10 grupeve politike shqiptare në mërgim. Deklarata për shtyp e Leka Zogut I: “Kemi ndërmend të luftojmë ideologjinë komuniste me qëllim që…”

Leka Zogu I – mbret i shqiptarëve

Nga Aurenc Bebja*, Francë – 23 Janar 2021

 

“Balkania” ka botuar, në tetor të 1972, në faqen n°34, lajmin e agjensisë “Reuter” në lidhje me takimin asokohe të përfaqësuesve të 10 grupeve politike shqiptare në mërgim nën udhëheqjen e Leka Zogut I dhe vendimin e marrë prej tyre, të cilin, Aurenc Bebja, nëpërmjet Blogut “Dars (Klos), Mat – Albania”, e ka sjellë për publikun shqiptar :

 

Të mërguarit shqiptarë bashkohen

Burimi : Balkania, tetor 1972, f.34

Madrid (Reuter) – Përfaqësuesit e 10 grupeve politike shqiptare në mërgim kanë rënë dakord të formojnë një front të bashkuar për të luftuar regjimin Komunist në Tiranë, thotë Mbreti shqiptar Leka në azil.

 

Mbreti Leka, i cili jeton në Madrid me nënën e tij, Mbretëreshën Geraldinë, ka thënë në një konferencë për shtyp se vendimi u mor këtu në një konventë të fundit tre-ditore nga delegatët e partive në mërgim.

 

“Ne kemi ndërmend të luftojmë ideologjinë komuniste në mënyrë që shqiptarët një ditë të jenë të lirë të zgjedhin vetë atë qeveri që duan”, ka deklaruar ai.

 

“Ne arritëm marrëveshjen të lëmë mënjanë mosmarrëveshjet tona dhe të bashkohemi së bashku për të përballuar problemet tona të përbashkëta”, thotë Mbreti.

 

Regjimi komunist, ngjarjet e Kosovës, refuzimi i vizës belge, akuzat për trafik armësh – Intervista ekskluzive e Leka Zogut I me rastin e 50 vjetorit në mërgim (1989)

Leka Zogu I – mbret i shqiptarëve

Nga Aurenc Bebja*, Francë – 21 Janar 2021

 

“DTIC – Defense Technical Information Center” ka botuar, me 19 gusht 1989, në faqet n°1 dhe 3, një intervistë ekskluzive të Leka Zogut I, të zhvilluar asokohe në Paris, të cilën, Aurenc Bebja, nëpërmjet Blogut “Dars (Klos), Mat – Albania”, e ka sjellë për publikun shqiptar :

 

Intervistë me pretendentin e fronit Leka I

Burimi : Defense Technical Information Center

[Intervistë me Leka I, djalin e Zogut, mbretit të fundit shqiptar, nga Jean-Christophe Servant, në Paris, në Prill 1989: “Mbretëria Fantazmë e Leka I”]

 

A do të na jepni një koment të shkurtër për 50 vitet që keni kaluar në mërgim?

 

Leka : Unë kam lindur në Shqipëri dhe kur trupat italiane pushtuan vendin, babai im më dërgoi mua, nënën time dhe motrat e tij në Greqi. Ai më vonë u bashkua me ne dhe ne udhëtuam së bashku për në Turqi. Tre muaj më vonë, shkuam në Bullgari. (Princi Kryeziu u përfshi për pak kohë në bisedë – “Turqi, Rumani, Poloni, ne udhëtuam nëpër Evropë, pasi që Italianët donin të kapnin mbretin”.) Më vonë, ne kaluam nëpër vendet Balltike dhe më në fund erdhëm në Francë, ku qëndruam deri në pushtimin e saj. U larguam nga Parisi 8 orë para se gjermanët të hynin në të. Ne lundruam për në Angli, ku jetuam deri në fund të luftës me anijen e fundit nga Saint Jean de Luz. Më vonë shkuam në Egjipt, por në 1954 erdhëm në Francë ku jetuam për vite në Kanë, në Paris, ku babai im vdiq në 1961. Në 1962, ne u zhvendosëm në Spanjë dhe jetuam atje deri në vitin 1979. Nëna ime ka mbetur në Madrid, ku jeton tani, por ne u transferuam në Rodezia dhe më pas në Republikën e Afrikës së Jugut, ku kemi jetuar 10 vitet e fundit.

 

Si jeton një mbret pa mbretëri?

 

Leka : Ka shumë shqiptarë jashtë Shqipërisë dhe ne mbajmë marrëdhënie shumë të ngushta me një pjesë të madhe të diasporës. Gjithashtu me njerëz brenda vendit. Mirëmbajtja e këtyre lidhjeve kërkon shumë kohë, natyrisht. Shqetësimi i përditshëm me ato kontakte, takime, udhëtime për bisedime, gjithçka më mbush ditët pothuajse tërësisht.

 

A keni pasur shpesh rast të udhëtoni në Evropë?

 

Leka : Parisi është pika jonë kryesore në Evropë. Këtë qendër e kemi këtu e cila është në pronësi të ndihmësit tim, Kapiten Spagnia-s, dhe vijmë shpesh. Unë shkoj në udhëtime nga këtu, ato janë të nevojshme për të mbajtur kontaktet e mia me komunitetet e emigrantëve shqiptarë, për shembull, me atë në Belgjikë, ku jetojnë 60,000 shqiptarë, dhe gjithashtu në Amerikë…

 

A mbani marrëdhënie me familjet mbretërore?

 

Leka : Ne mbajmë kontakte me të gjitha familjet mbretërore. Ne korrespondojmë. Sidomos me familjen mbretërore belge : Mbreti Baudouin është kumbari i djalit tim dhe ne kemi marrëdhënie vërtet të mira me familjet në pushtet dhe presidentët e vendeve arabe. Por meqenëse monarkia jonë u vendos nga vetë populli shqiptar, dhe meqenëse ne jemi një dinasti që ekziston vetëm që nga viti 1928, ne nuk kemi lidhje familjare me shtëpitë mbretërore Evropiane.

 

Pse ju është revokuar viza belge kohët e fundit?

 

Leka : Na thanë që ishte për shkak të vizitës së ardhshme zyrtare të sekretarit të jashtëm jugosllav. Unë nuk dëshiroj të kem ndonjë grindje me Belgjikën. Unë tashmë kam thënë që ne ushqejmë miqësi të thellë dhe të ngushtë me mbretin Baudouin. Por doli që shqiptarët që jetonin në Belgjikë po përgatisnin një festim të një përvjetori pak para se ato ngjarje të shpërthenin në Kosovë. Është, natyrisht, detyra ime të paraqes veten si mbreti i të gjithë shqiptarëve nëse ata e dëshirojnë atë, por qeveria belge u shqetësua për këtë arsye dhe vendosi të revokojë vizën time. Në fakt, ata donin të ma jepnin me kusht që të mos bëja deklarata politike, të cilat nuk isha në gjendje t’i pranoja.

 

A i keni parashikuar ngjarjet në Kosovë dhe a keni ndonjë zgjidhje për atë konflikt?

 

Leka : Situata në Kosovë mund të ishte parashikuar rreth 20 vjet më parë. Kur u larguam nga Evropa në 1979, ishte tashmë e qartë se Kosova do të rebelohej, gjë që në fakt ndodhi në vitin 1981. Shqiptarët thjesht nuk mund t’i kishin lejuar serbët të bënin atë që bënë në Kosovë pa reaguar. Ju siguroj që shqiptarët nuk do të dorëzohen lehtë. Ata do të vazhdojnë luftën në Kosovë derisa të pranohen të drejtat, kombësia dhe traditat e tyre.

 

A mendoni se shqiptarët e mbajnë ende mend Mbretin Zog pas katër dekadave të socializmit të Enver Hoxhës ?

 

Leka : Mendoj se kujtimet e kohës së tij janë shumë të forta. Shqipëria ka kaluar kaq shumë nën regjimin e tanishëm në Tiranë, sa kujtimi i lirisë që ajo kishte gjatë qeverisjes së babait tim është sigurisht shumë i fortë. Socializmi nuk më shqetëson mua, nuk ka shqetësuar kurrë askënd, por sjellja e regjimit komunist atje na shqetëson. Pak para se të largohesha nga Spanja, një gazetar komunist më pyeti: “Nëse ktheheni në Shqipëri dhe merrni pushtetin, çfarë do të bëni me komunistët?” Unë iu përgjigja: “Unë nuk kam asgjë kundër komunistëve, por a do të vazhdojnë shqiptarët t’i durojnë?”

 

Pra, ju shpresoni se do të ktheheni në Tiranë një ditë?

 

Leka : Sigurisht, unë do të doja të kthehesha në Shqipëri një ditë, ose si një qytetar i zakonshëm ose sepse jam i nevojshëm atje. Nuk do të kishte vështirësi në zgjidhjen e situatës. Do të ishte e mjaftueshme për të hequr frikën e tanishme të autoritetit, për t’i dhënë fund terrorit, dhe kjo me siguri do të sillte përparim.

 

Nëse ktheheni në Shqipëri, çfarë lloj monarkie të rinovuar do të krijonit?

 

Leka : Monarkia jonë ishte kushtetuese. Kjo është një nga monarkitë më të reja, Kushtetuta jonë daton nga viti 1928, dhe madje edhe atëherë u konsiderua shumë progresive. Pra, nëse njerëzit vendosin të rikthejnë monarkinë, atëherë ajo do të vendoset në Kushtetutën e vitit 1928.

 

A keni pasur rastin të takoheni me përfaqësues të qeverisë shqiptare gjatë viteve në mërgim?

 

Leka : Si rregull, kur hyja në vendin ku kishin qenë, ata largoheshin nga dera tjetër. Nuk e di pse, mbase i shqetësoj, por nuk më shqetëson. Unë jam i gatshëm për bisedë, meqënëse në fund për rebelët shqiptarë, unë jam mbreti i tyre, dhe ata janë populli im.

 

A nuk keni përshtypjen se njerëzit ju shohin më shumë si një figurë ekzotike sesa si një mbret?

 

Leka : Kjo varet nga media. Shqiptarët janë një popull i vogël dhe ata më njohin shumë mirë, ata gjithashtu e dinë shumë mirë në çfarë besoj. Kjo është arsyeja se pse është e rëndësishme se çfarë pamjeje krijojnë rreth meje mediat botërore, pasi kjo nuk do të ndryshojë sjelljen e qeverisë shqiptare. Krijohet në zyrat qeveritare.

 

Disa vite më parë, ju u akuzuat për trafik armësh.

 

Leka : Ato thashetheme kanë qarkulluar për një kohë të gjatë, jo vetëm në lidhje me tregtinë e armëve, por edhe të drogës dhe grave. Akuzat janë një sulm i pastër ndaj personit tim, pasi është shumë e lehtë të bësh akuza si ajo e dikujt që nuk ka asnjë mënyrë për të mbrojtur veten. Unë kurrë nuk kam tregtuar armë. Sigurisht, nuk ka tym pa zjarr; domethënë e vërteta është se për një kohë bleva armë për çetat tona, për rezistencë, e kështu me radhë Nëse dikush dëshiron ta quajë atë tregtim të armëve, kështu qoftë. Kur kjo është e nevojshme për ne, për njerëzit tanë, unë e bëj atë. Por për ta bërë atë për të fituar, kurrë.

 

A do të thotë kjo se keni një lloj ushtrie personale?

 

Leka : Ne jemi përpjekur gjithmonë të krijojmë forca ushtarake në mënyrë që të mund t’i ndihmojmë forcat brenda vendit.

 

A janë këta njerëz të trajnuar dhe të gatshëm për ndërhyrje?

 

Leka : Lehtë, lehtë! Ata stërviten prej vitesh, në shumë vende…

 

Dhe sot ata janë gati të bëjnë diçka?

 

Leka : Shpresoj që po.

 

A e dinë njerëzit në Kosovë për ftesën tuaj për të ngritur një konfederatë ballkanike që do të përfshinte një Shqipëri të bashkuar etnikisht?

 

Leka : Po, kjo është shumë e njohur. Por ne nuk po lëshojmë një thirrje për armë, pasi që në këtë pikë nuk dëshirojmë ta shkatërrojmë Jugosllavinë. As në të ardhmen, nëse mund ta shmangim atë. Ne preferojmë të negociojmë. Por nëse serbët vazhdojnë të heqin edhe ato pak të drejta që shqiptarët në Kosovë kanë tani, do të jetë e nevojshme të ndërmerren edhe forma të tjera të veprimit.

 

Trazirat e Shkodrës dhe të Kukësit, Ramiz Alia, ribashkimi i Kosovës me Shqipërinë dhe kthimi në atdhe – Intervista ekskluzive e Leka Zogut I (Johanesburg, 1990)

Leka Zogu I – mbret i shqiptarëve

Nga Aurenc Bebja*, Francë – 25 Janar 2021

 

“DTIC – Defense Technical Information Center” ka botuar, me 25 janar 1990, në faqet n°1 dhe 3, një intervistë ekskluzive të Leka Zogut I për një media serbo-kroate (Novosti Osam) me gazetarin Momcilo Popovic, të cilën, Aurenc Bebja, nëpërmjet Blogut “Dars (Klos), Mat – Albania”, e ka sjellë për publikun shqiptar :

 

Leka stërvit forcat ushtarake jashtë vendit për të “ndihmuar” shqiptarët

Burimi : Defense Technical Information Center

25 janar 1990

 

…Rezidenca e tij në një periferi të Johanesburgut është e mbrojtur vetëm nga një truprojë, megjithëse ai pretendon se ka pasur deri në gjashtë përpjekje për ta vrarë në vitet e fundit.

 

Megjithatë, truproja i lartpërmendur është padyshim i armatosur dhe i trajnuar profesionalisht. Ai kontrollon me kujdes çdo vizitor në çdo kohë. Gjashtë qen janë gjithashtu në krah gjatë gjithë kohës. Vetë Leka I, i cili është i gjatë 180 centimetra, mban një pistoletë dhe një thikë zbukuruese në rripin e tij.

 

“Një pistoletë dhe një thikë në brezin e dikujt,” shpjegoi ai, “janë pjesë e traditës sonë. Ky është zakon për të gjithë shqiptarët e rritur.”

 

“Unë nuk dua një mbrojtje të madhe sepse jam optimist. Mbi të gjitha, ndiej që fundi i pritjes sime për tu kthyer në atdhe po afron. Ky vit do të jetë shumë i zymtë, dhe kështu e dërgova stafin tim me pushime, sepse më vonë ata nuk do të kenë shumë mundësi për këtë.” – deklaroi Leka I.

 

Ashtu si një hero komik, Leka I beson se gjashtë atentatet u organizuan “nga Jugosllavia”, “në përgjigje të pozicioneve të mia kritike në lidhje me Kosovën”. Edhe pse ai nuk citoi ndonjë provë, ai “e di” këtë. I pyetur, para së gjithash, sa dinte për situatën aktuale në Shqipëri dhe si e shikonte atë, “Madhëria e Tij” u përgjigj me emocion :

 

Leka I : Për vite me radhë, unë kam qenë jashtëzakonisht i informuar për të gjitha ngjarjet në vendin tim. Në fund të muajit të kaluar, trazirat, ose rebelimi popullor, në Shkodër dhe Kukës u shtypën pa mëshirë. Kjo është vetëm e përkohshme, megjithatë, pasi raportet që unë kam marrë tregojnë se morali në ushtri dhe Sigurimi [shërbimi shqiptar i sigurisë] atje është shumë i ulët, dhe hierarkia qeverisëse është bërë e korruptuar.

 

NOVOSTI OSAM : A janë përfshirë edhe paratë tuaja në këtë?

 

Leka I : Jo. Ata po shpenzojnë paratë e njerëzve. Për një kohë të gjatë, Shqipëria ka jetuar në një vakum dhe njerëzit janë nën presion të madh nga regjimi i urryer ateist, i cili nuk di të sundojë (drejtojë) shtetin. Njerëzit po vuajnë, sepse nuk mund të arrijnë standardin e jetesës që njerëzit meritojnë në ditët e sotme.

 

NOVOSTI OSAM : A keni pasur ndonjë kontakt me Ramiz Alinë, presidentin aktual shqiptar?

 

Leka I : Edhe pse u dënova në mungesë me vdekje si një “armik i popullit”, unë jam përpjekur t’i shpjegoj Alisë pikëpamjet e mia. Ishte e humbje kohe.

 

NOVOSTI OSAM : A keni pasur ndonjë problem me agjentët e Sigurimit?

 

Leka I : Ata vazhdimisht përpiqen të infiltrojnë organizatat tona, ashtu si agjentët e vendeve të tjera, veçanërisht nga shërbimi i inteligjencës Jugosllave. Kjo na krijon probleme të caktuara, sepse shërbimi ynë i inteligjencës duhet të humbasë kohën për t’i zbuluar ato.

 

NOVOSTI OSAM : Kush ka interes t’ju vrasë?

 

Leka I : Fati im ka qenë gjithnjë në duart e të Plotfuqishmit. Unë jam përgjegjës vetëm para popullit shqiptar, dhe kjo do të vazhdojë të jetë e vërtetë, derisa i gjithë kombi të zgjedhë lirisht dhe në mënyrë demokratike një qeveri që dëshiron të ndjekë. Unë fitoj armiq midis atyre që kërcënohen nga aspiratat tona legjitime.

 

NOVOSTI OSAM : A nuk ju duket se po e ekzagjeroni kur përhapni vlerësime të papërpunuara (pabazuara) të situatës në Kosovë?

 

Leka I : Populli shqiptar padyshim që dëshiron të ribashkohet dhe të jetë zot i fatit të vet. Si udhëheqës i tyre legjitim, për të cilin kam vetëm interesat e tyre në mendje, unë do të bëj gjithçka që është e mundur për të kontribuar në ribashkimin e zonave etnike shqiptare me atdheun e tyre. Natyrisht, rrethanat dhe metodat që do të çojnë në ribashkim do të varen plotësisht nga aftësia e fqinjëve tanë për të kuptuar perënditë tona. Veçanërisht dua të theksoj se unë besoj në një politikë të fqinjësisë së mirë si mënyra më e shëndetshme për të ruajtur stabilitetin në një zonë që ka njohur vuajtje për një kohë të gjatë dhe ka qenë shkaku i drejtpërdrejtë i dy luftërave botërore. Do të ishte më së miri të arrijmë qëllimet tona pa gjakderdhje. A nuk do të ishte më racionale të flisni me fqinjët tuaj për të ardhmen e zonave etnike shqiptare në Jugosllavi, në vend që të përkeqësonin ndarjet, siç po bëhet tani në Kosovë me ndihmën e njësive speciale nga qeveria federale në Beograd?

 

NOVOSTI OSAM : Ju po flisni për “ribashkim”, megjithëse Kosova nuk i ka përkitur kurrë Shqipërisë dhe megjithëse serbët, malazezët dhe disa popuj të tjerë sllavë kanë jetuar në atë rajon për shekuj.

 

Leka I : Shikuar historikisht, sllavët janë ardhje të kohëve të fundit në zonat që tani pushtojnë. Është e vërtetë që ka pjesë të Kosovës që kanë rëndësi të veçantë për serbët. Do të shkoja shumë larg nëse do të mohoja këto fakte. Megjithatë, dua të shkoj një hap më tej dhe të them se nëse ulemi me qeverinë serbe dhe jugosllave dhe të diskutonim për këtë, me siguri do të arrinim në një lloj interesi të përbashkët. Për shembull, manastiret e shenjta, aq të lavdëruara dhe të kremtuara, dhe monumenti i Betejës së famshme të Kosovës, mund të caktohen dhe të njihen si jashtë territorit nga të dy palët. Ky është statusi që kanë ambasadat në vendet e tjera.

 

NOVOSTI OSAM : Ju me sa duket nuk e imagjinoni që Jugosllavia nuk mund të pranonte një mundësi të tillë.

 

Leka I : Problemet në lidhje me Kosovën mund të zgjidhen vetëm me vullnet të mirë nga të dy palët. Duhet kuptuar që ribashkimi i popullit shqiptar është i domosdoshëm dhe se vetëm në atë kusht mund të ndërtohen marrëdhënie të fqinjësisë së mirë.

 

NOVOSTI OSAM : A do të përmirësonin ndryshimet e mundshme demokratike në Shqipëri shanset për normalizimin e marrëdhënieve me Jugosllavinë?

 

Leka I : Unë sinqerisht besoj se zgjedhja e një qeverie demokratike në Shqipëri do të ishte gjithashtu mënyra më e mirë për të arritur bashkëpunimin, derisa të kuptohet se populli shqiptar nuk mund të mbetet i përçarë.

 

NOVOSTI OSAM : Në disa raste të mëparshme, ju keni përmendur një lloj konfederate ballkanike. Çfarë kuptoni me këtë, dhe cilat vende do të ishin pjesë e saj?

 

Leka I : Në kohën e tanishme, është e nevojshme të kuptohet se vendet e vogla si ato Ballkanike, të cilat janë të banuara nga grupe të ndryshme etnike, të cilat kanë fe dhe zakone të ndryshme, dhe të cilat kanë trashëgimi të ndryshme kulturore, kanë një vështirësi të madhe duke jetuar në paqe dhe duke bashkëpunuar me njëri-tjetrin, përveç nëse i respektojnë ato dallime. Nëse fillojmë të respektojmë njëri-tjetrin, vullneti i mirë do t’i përgjigjet vullnetit të mirë dhe aleancat e mira ekonomike dhe tregtare do të vijnë gjithashtu. Në kushte të tilla, edhe kombet plotësisht të pavarura mund të mendojnë për t’u bashkuar në një konfederatë, kryesisht për arsye ekonomike dhe mbrojtëse. Secili komb në një konfederatë të tillë do të ishte i pavarur. Marrëdhëniet e ndërsjella do të rregullohen me traktate dhe marrëveshje, dhe jo me dominimin e disave mbi të tjerët.

 

NOVOSTI OSAM : Përveç oborrit mbretëror, ekziston edhe një “qeveri shqiptare në mërgim”. Cilat janë marrëdhëniet tuaja me anëtarët e saj?

 

Leka I : Si udhëheqës i opozitës parësore ndaj diktaturës shqiptare, unë kam kontakte me shumë parti me ide të ndryshme politike. Si i tillë, unë përfaqësoj mendimin e shumicës së popullit shqiptar. Për më tepër, meqenëse monarkia shqiptare nuk u rrëzua kurrë nga vullneti i popullit, por më tepër nga një akt agresioni nga ana e Italisë fashiste në 1939, qeveria shqiptare në mërgim nuk pushoi së ekzistuari. Detyrat e saj janë të shumta dhe ajo do të vazhdojë të mbajë gjallë pishtarin e lirisë derisa të vijë koha kur kombi do të zgjedhë qeverinë e tij në një referendum të lirë, demokratik dhe mbarëkombëtar.

 

NOVOST OSAM : Nëse populli shqiptar do të pranonte kthimin tuaj, si do të ishte monarkia juaj?

 

Leka I : Do të ishte natyrshëm një monarki kushtetuese, siç u krijua për herë të parë nga Kushtetuta e vitit 1928.

 

NOVOSTI OSAM : Cili do të ishte statusi i fesë në një shtet të tillë?

 

Leka I : Kushtetuta e vitit 1928 e përcakton mbretin si mbrojtësin e të gjitha feve. Mbreti ka të drejtë të zgjedhë fenë e tij, si çdo qytetar. Siç e dini, unë jam një mysliman, por të gjitha fetë do të trajtoheshin në mënyrë të barabartë dhe të mbrojtura.

 

NOVOSTI OSAM : Cilat janë marrëdhëniet tuaja me numrin e madh të shqiptarëve që jetojnë në Perëndim?

 

Leka I : Marrëdhëniet e mia me bashkatdhetarët e mi në të gjithë botën kanë qenë gjithmonë të shkëlqyera. Unë gjithmonë kam qenë i gatshëm të dëgjoj problemet e tyre dhe të kuptoj nevojat e tyre natyrore, madje edhe t’i ndihmoj ata nëse jam në gjendje ta bëj këtë. Kjo është e vërtetë për marrëdhëniet e mia me të gjitha partitë dhe grupet politike të emigrantëve shqiptarë, dhe me dëshirën e Zotit, kjo do të vazhdojë të jetë e vërtetë.

 

NOVOSTI OSAM : Shtypi i Evropës Perëndimore ka shkruar disa herë për një farë “Princ të Kosovës” Kryeziun. Kush është ai, dhe ku e fitoi një titull të tillë?

 

Leka I : Unë nuk e dija që i afërmi im Esad Kryeziu po e përdorte atë titull. Në çdo rast, ai është djali i hallës sime. Princesha Nafije ishte e martuar me Cenabeg Kryeziun.

 

NOVOSTI OSAM : Çfarë planifikoni të ndërmerrni më tej për njerëzit tuaj në Shqipëri?

 

Leka I : Kjo është një pyetje shumë e ndjeshme, sepse nuk dua t’i bëj publike qëllimet e mia paraprakisht.

 

NOVOSTI OSAM : Kohët e fundit, megjithatë, ju lëshuat një “shpallje mbretërore” dhe ia dërguat njerëzve tuaj në Shqipëri.

 

Leka I : Po. Në të, unë i bëra thirrje popullit shqiptar dhe forcave të armatosura shqiptare që të punojnë së bashku për të përmbysur regjimin e paligjshëm, i cili po vazhdon tiraninë dhe nënshtrimin e vëllezërve dhe motrave tona të dashura. Kjo shpallje tashmë është kontrabanduar (ka hyrë) në Shqipëri dhe fletëpalosjet (traktet) që e përmbajnë atë do të hidhen së shpejti në disa qytete nga balonat.

 

NOVOSTI OSAM : Ju bëni një jetë mjaft luksoze. Disa vjet më parë, ju u akuzuat si tregtar armësh. Si e fitoni (siguroni) jetesën tuaj?

 

Leka I : Unë e mbajta veten duke punuar si përfaqësues i ndërmarrjeve të ndryshme të mëdha, dhe së fundmi fillova biznesin tim, duke shitur mallra të konsumit. Ato akuza për tregtinë e armëve janë thashetheme që kanë ekzistuar për një kohë të gjatë. Pretendohej se merresha me drogë dhe gra. Këto ishin sulme të vrazhda ndaj personit tim. Unë kurrë nuk kam qenë tregtar armësh. Sigurisht, është e vërtetë që unë kam blerë herë pas here armë për njësitë tona, për rezistencën… Kur kjo është e nevojshme për ne, për njerëzit tanë, unë e bëj atë, dhe kurrë për përfitim.

 

NOVOSTI OSAM : A do të thotë kjo se keni një lloj ushtrie tuajën?

 

Leka I : Ne jemi përpjekur gjithmonë të krijojmë forca ushtarake që do të ndihmonin njerëzit në Shqipëri. Ato janë duke u trajnuar për vite në shumë vende.

Historia tragjike e ish-ministrik grek Valyrakis, si u arratis më 1971 nga burgu i Korfuzit dhe me not arriti në Shqipërinë komuniste, dënimin e vuajti në kampin e Fierit

Ish-ministri grek, Sifi Valyrakis i cili dje humbi jetën pasi po peshkonte në ishullin e qetë Eretria ka dhe një të kaluar të dhimbshme, një pjesë të të cilës të lidhur edhe me Shqipërinë.

Valyrakis gjatë juntës ushtarake në Greqi, iu bashkua rezistencës, por përfundoi i arrestuar në 1971 duke e torturuar. Ai arriti të arratisej nga burgu, madje duke hipur mbi një tren tentoi të largohet për në Jugosllavi, por nuk ia doli pasi u kap në kufi.

Në rastin e dytë, ai vuante dënimin në burgun e Korfuzit dhe edhe nga aty mundi të arratisej po në 1971. Valyrakis notoi nga Korfuzi deri në Sarandë, ku e kapi patrulla kufitare shqiptare edhe pse erdhi për të kërkuar strehim në Shqipërinë e Enver Hoxhës.

Ai u dënua me tre vite internim nga një Gjykatë në Sarandë, teksa prej tyre 18 muaj i kaloi në kampin e Fierit.

Me ndryshimin e pushtetit në Greqi, Shqipëria komuniste ndryshoi qasje dhe e liroi Sifi Valyrakisin duke e larguar më pas drejt Romës.

”Nuk harroj dhimbjen e urisë, bukën me tallash, dhimbjen e të ftohtit të zhytur në baltën e dimrit, nxehtësinë e padurueshme nën tabelën e azbestit të valëzuar të çatisë së kampit shqiptar në verë”- ka rrëfyer më parë Sifi Valyrakis në kujtimet e tij mbi të shkuarën e dhimbshme.

Nga ana tjetër sipas mediave greke, një version tjetër vjen nga Shqipëria, ku Enver Hoxha e konsideronte Valyrakis një spiun të juntës greke, dhe e dënoi, por ishte kryeministri Andreas Papandreou që ndërhyu me kinezët dhe lëvizjen maoiste  tek shqiptarët që Valyrakis të lirohej.

Historia- Luftanija që ndezi shkëndijën e luftës ndërmjet SHBA dhe Spanjës

Më 25 janar 1898, luftanija amerikane U.S.S. Maine, hyri në portin e Havanës në Kubë.

Ajo që ndodhi me të do të ndizte shkëndijën e luftës ndërmjet Shteteve të Bashkuara dhe Spanjës. Misioni i anijes ishte të mbronte qytetarët amerikanë dhe pronat e tyre në Havanë kundër dhunës së mundshme gjatë kryengritjes kubane kundër Spanjës.

Më 15 shkurt, tri javë pas ankorimit të luftanijes, si pasojë e një shpërthimi të fuqishëm dhe e zjarrit që pasoi, anija Maine u fundos dhe humbën jetën 266 amerikanë. Gazetat amerikane fajësuan për këtë Spanjën dhe nxitën opinionin publik kundër spanjollëve me thirrjen ‘Kujtoni anijen Maine’.

Në fakt, askush nuk ka qenë në gjendje të përcaktojë se kush ishte përgjegjës për shpërthimin. Jo më vonë se dy muaj pas fundosjes së luftanijes Maine në portin e Havanës, Shtetet e Bashkuara dhe Spanja hynë në një luftë që zgjati më pak se 4 muaj.

Fuqia ushtarako-detare e SHBA-së luajti rol të rëndësishëm në fitoren amerikane. Si pjesë e marrëveshjes së paqes në përfundim të luftës, Spanja hoqi dorë nga kontrolli mbi Kubën. Më 25 janar 1961, miliona amerikanë panë transmetimin e parë të drejtpërdrejtë televiziv të një konference presidenciale shtypi. Presidenti John Kennedy që kishte filluar nga detyra 5 ditë më parë, iu përgjigj pyetjeve të reporterëve për rreth 35 minuta.

Kjo ishte e para e shumë konferencave shtypi, të transmetuara drejtpërdrejt nga televizioni, që presidenti Kennedy mbajti gjatë më pak se tre vjetëve në detyrë. Zoti Kennedy, i cili ishte 43-vjeç kur bëri betimin si president i vendit, ishte i qetë, plot besim në vetvete dhe mendjemprehtë në konferencat e drejtpërdrejta televizive të shtypit.

Ndihmësit e tij i shihnin këto konferenca shtypi si një mjet për të bërë të njohur popullin amerikan me cilësitë dhe aftësitë komunikuese të presidentit Kennedy. Transmetimet e këtij lloji në fakt e shtuan popullaritetin e presidentit amerikan.

Foto historike : Trupa e Teatrit Popullor me rastin e 30 vjetorit të Themelimit, Viti 1974 Nga Ilir Çumani

Në këtë foto të bie në sy mungesa e gjigandit të skenës dhe i ekranit shqiptar, #KADRI #ROSHI, sepse, pikërisht në atë periudhë kur është realizuar kjo foto, Ai ka qenë i dënuar nga PPSH për arsye që edhe vetë aktori i madh nuk e mësoi deri sa mbylli sytë….Asokohe, Statuti i P.P.SH e kishte të ndaluar të flisje për një anëtar partie pa qenë i pranishëm vet ai. Në këtë rast, Kadri Roshi ishte në Vienë, i dërguar nga sheti për arsye shëndetësore. Kur u kthye në Shqipëri, në tavolinën e punës gjeti vendimin absurd për masën që ishte marrë në mungesë për riedukim “në gjirin e klasës punëtore” në OAN, (Ofiçina e Automjeteve të Ndërtimit), që zgjati gati 3 vjet. Tre ditë zgjati pyteja – akuzë se ku e kishte gjetur antenën e televizorit që ndiqte programet e huaja në shtëpi, akuzë të cilën e kopsitën mirë ustallarët e atyre punëve dhe ia prunë pa e ditur ai. Ndaj aktorit të madh, kishte edhe akuza e shpifje nga më të ulëta e absurde, të cilat koha i hodhi poshtë, mirëpo, dënimi për të mos luajtur në teatër e film për këtë periudhë mbeti, duke i zëvendësur rolet dhe superolet e Tij, përfshirë edhe rolin e famshëm “Arturo Ui”, që ishte një majë e pa kapshme…apo, “Ezopi”, etj. Biologjikisht Kadri Roshi, që i mitur mbeti jetim, por, nuk u ndje kurrë i tillë, sepse nuk e la asnjëherë vetëm populli i tij që Ai e deshi aq shumë, deri në frymën e fundit…!
Shpirti i Ndrittë në Paqe Demonit të skenës dhe ekranit shqiptar!

GJERGJ KASTRIOTI PYET: KUSH DO ME IA NDRRUE EMNIN?- Nga Fritz RADOVANI

 

“KJO ASHT SHQIPJA E SKENDERBEUT !”

 

Me 17 JANAR, AJO FLUTURON MBI LEZHEN HISTORIKE…          

EDHE PSE JEMI 100 e SA VJET… MBAS 1913..,

 

Po, KUJTOJ SOT… POETIN  KOMBTAR 

 

AT  GJERGJ  FISHTA:  

 

28 NANDOR 1913…

 

Pervjetori i ngritjes së Flamurit të Pamvarsisë në vend qi me kenë ditë gëzimi për Poetin asht ditë vaji e ankimi. Dasitë e anmiqsitë në mes të vetë jetës politike shqyptare e të krahinave të ndryshme, të shitunit e shumë Shqyptarve propagandës së huej e deri luftat vëllaznore janë historia e atij viti. Nji notë karakteristike malinkonije prandej e rrëmben Zanen e Fishtës, e cila ankon, mjerohet, brigon, nxitë e shpreson, për me mujtë me trandë e me prekë zemrën e Shqyptarve, tue i drejtue nga atdhédashunija e vertetë.

Kanga kjé botue së pari në “H.D.” Dhetor 1913, në rasë të përvjetorit Flamurit.

                                                           At Viktor VOLAJ (1941)

 

 

1   Oj Zanë, t’ këndojm…t’ vajtojm, deshta me thanun;

Pse sod ditë kanget s’ asht per mue e tye.

Po ç’ gzim kjo ditë né mundet me na dhanun,

Kur, qé, mbas nji motmoti q’ i u pelqye

Evropës Shqyptarin zot n’ shpi t’ vet me e lanun

E kuj, posë Hyut, m ’ketë jetë mos me i sherbye,

Shqyptari i dám prap me vetvedi gjindet

E shk’ asht ma zi, prej vedit edhe s’ bindet?..

  1. E ku kjo punë kisht’ ndodhë posë se n’ Shqypni,

Qi ‘i popull, s’ parit dalun prej robnimit,

Per nji motmot të rrijë ai n’ anarki

E t’ bahet prralla e gazi i rruzullimit,

Ké i zoti s’ asht ai sod m’ u vue m’ hulli,

Edhe me u thanë anmiqve e t’ tanë njerzimit:

“Un ktu sundoj! M ’ketë shkamb mue m’ vuni Zoti

E kndej nuk luej, pa u shuemun stina e moti”!?

  1. Ah! T’ mjerët na, t’ mjerët! E sod, me ‘i pecë të kuqe

E me ‘i orrl duem qi Shqyptarija e mjera

T’dalë vedit n’ dritë, si vedit çilë n’ bubuqe

Nji drandofille e njomë, kur kthen prendvera…

Jo, jo, Shqyptarë! Por banje flamrin duqe

E zhytnje n’ Dri t’ mos t’ a zhvillojë kurr era.

Flamri Kombtar nuk ka shka ban nder né,

Po kjé se dashtuni nuk kem’ p’ r Atdhé

  1. E, drue dashtni p’r Atdhé nuk ka Shqyptari;

Me gjasë, s’ çan kryet Shqyptari per komb t’ vet,

 

 

As per njatë gjuhë t’ ambel qi i la i Pari,

As pse Shqypnija n’ vedi u ba sod shtet;

Pse e shoh se veç atje, ku xhixhillon ari

Pa frymë e tue dihatun vrap ai nget:

Si Krishtin shiti Juda Iskarjotë,

Drue Atdheu nder né po shitet p’r zallotë…

  1. A thue mos fola keq?…Po lypi t’ falun;

Perse ktu vetë me fye nuk due kurrkendin.

E pse asht mirë fjalen n’ zemer t’ fryt m’e ndalun,

Por njai, qi të liruem me e pasë s’ do vendin,

A prej se s’ mundet vetë m’ shkamb t’ naltë me dalun,

A prej se tjervet s’ don m’ u a lshuemun rendin

A thue ai s’ asht Judë? Po, kambë e krye Iskarjota!,

E pra, ksi nipash ka ‘dhe shum Kastriota…

  1. E po p’r ata, qi, zyre e nderë harrue,

Qi, marre e turp kaherë flakrue mbas shpinet,

M’ visar t’ Atdheut me t’ huejë shkojn tue tregtue

(Kush ndyt mbas Frankut rrejtë, kush mbas Sterlinet

Kush pse Dinari teper i asht lakmue),

E Atdhén prej s’ huejësh me e qitun duen bashtinet,

Thue edhe per ta ndokuj do t’ i hijë çuda,

Kur thom, se nuk janë tjeter, veç se Juda?..

  1. Po, Juda janë, e gjinde janë trathtarë,

Porsi njata, qi n’ mend prej s’ huejësh mahitun,

Varzat e djelmt, – e para uzdajë shqyptare –

Me ndjesi t’ hueja n’ shkollë i çojn me i rritun,

 

 

Tue lanë mbas doret t’ amblen gjuhë amtare,

Pa t’ cillen kombi s’ mundet n’ dritë me u qitun;

E me çakrrija t’ mbetna shkret mbas tregut,

E lanë me u rrejtë nipnin e Skanderbegut.

  1. O Skanderbeg Kastrjota! O rrfé mizore!

Serbjani i mnishem, po ké votra pshtetun,

Nipavet t’ vet u flet m’ lahutë zatore,

Sa forcë e anmikut pit nen shpatë t’ ka mbetun:

Por nipat t’u n’ Shqypni sod nder msojtore,

(Ku gjuha shqype hin si fmij i gjetun…)

As emni, ndoshta, nuk e dijn si t’ quhet;

Pse tjerë fatosa aty me zanë u duhet.

  1. Veç po, njat’ emen t’ and t’ bekuem, t’ madhnueshem,

Si t’ huejë, si nipa t’u, dijm me t’ a quejtun,

Kur ndonji lash dobijet fort t’ ngatrrueshem

Me té duem me zhgatrrue, e kur me vuejtun

Duem ndonji kundershtim, qi n’ vend t’ naltueshem

S’ na lên m’u kapë mbas dshirit t’onë të pruejtun:

Nen emen t’and, po, t’ gjith atëherë na strukmi,

Kur atdhetarë n’ sy t’ kombit duem qi t’ dukmi.

  1. Ah! Jo; kangë gzimit sod, moj Zanë, nuk due!

Sod un due qi kah fjalët e mija t’ dalin,

Si rrkajë vullkanit t’ shkojn tue gurgullue:

T’ shkojn tue  therun, si thika qi thér djalin

E vetem ambel m’ prehen t’ nanës pushue:

T’ bumbullojn, po, si rrféja, qi trandë malin;

 

 

Pse teper keq Shqypnija e ngratë ka ngelun,

Teper pa nderë pse nami i saj asht shkelun.

  1. Oh vaj! Oh kob! Oh marré e turp per né!

Sot sheklli mbarë prir synin prej Shqyptarvet,

Me pa si perkujdesmi per Atdhé;

E si u dishmojm me punë na kundershtarvet

Se jemi t’ zott me u lidhë me bésë e fé

Edhe vetë me sundue vendin e t’ Parvet:

E na, harû e si polipa deti,

Veç hapim syt me shkye ndoi ‘i send per veti!..

  1. Shqyptarë! Shqyptarë! Ndigjoni, pashi Zotin!

Pa ju kurr s’ mundet n’ dritë me dalë Shqypnija:

A thue, pra, n’ terr po e lini m’e shkue motin,

Tash qi dergoi t’ bardhë fatin Perendija

Flamur me ngrehun n’ vedi? E Gjergj Kastriotin

E t’ Parët, a thue, kshtu do t’ korisë nipnija,

Ké shoq me shoq enè s’ kem’ ra na n’ fije?

Ké vémë fitimin para çdo Shqypnije?

  1.           Ah! Jo, Shqyptarë, jo; mos e lshoni doret

Shqypnin e mjerë, – ketë Atmè t’uej t’ bekueme

E cilla sod, pervujtë si vashë kunoret,

S’ parit po hin nder fise t’ qytetnueme.

A thue pse teper t’ ngushta i ka terthoret

M’e lanë me dnesë prap nen kambë t’ huej t’ poshtnueme?

Ma e vogel se Rusija pat kenë Sparta,

Por nami i saj asht shkrue me shkrola t’ arta.

 

 

  1. Ah! Ktu, Shqyptarë, po, ktu, e m’ vorr t’ Kastrjotit

Per rreth Flamurit t’onë t’ gjith t’ bahmi ‘i vlla,

Edhe t’ apim shoshojt besen e Zotit

Se per Atdhé na kem’ m’u orvatë pa da.

         Tue shkri per té të gjitha ditt e motit:

Se para t’ gjith në vorr na kem’ me u kja,

Se e lamë Shqypnin me e shkelë prap themra e huej.

Posë Zotit n’ qiellë, s’ do t’ i sherbejm mâ kuej.

 

Shenim nga F. Radovani: A thue asht shkrue..,  sot ?!

            Melbourne, 15 Janar 2021.

1908- Marrëdhënia e veçantë me hebrejtë e filozofit dibran Riza Teufiku – Intervista e tij ekskluzive për “Le Journal de Salonique”

Riza Teufik Beu (1869 – 1949)

Nga Aurenc Bebja*, Francë – 11 Janar 2021

 

“Le Journal de Salonique” ka botuar, me 1 shtator 1908, në faqen n°3, një shkrim mbi marrëdhënien e veçantë me hebrenjtë të filozofit dibran Riza Teufiku, të cilin, Aurenc Bebja, nëpërmjet Blogut “Dars (Klos), Mat – Albania”, e ka sjellë për publikun shqiptar :

 

Filozof Rizai

Burimi : gallica.bnf.fr / Bibliothèque nationale de France

Ne njoftuam mbërritjen, me Xhavit Beun, të doktor Riza Beut, me nofkën Filozof Rizai. Ky emër ishte i mjaftueshëm për të provokuar kureshtjen tonë dhe dëshirën për të parë sot këtë specie të rrallë të njeriut filozof, dy terma që kundështohen (përjashtohen) reciprokisht.

 

Fati na vendosi në praninë e filozofit Riza të dielën e kaluar. Ishte në bordin e anijes që na çoi të takonim studentët e drejtësisë. Në harkun e ndërtesës, një grup njerëzish po bisedonin të lumtur. Dhe në mesin e të gjithëve, një burrë në moshë mesatare, serioz, tha gjërat më gazmore, edhe më të thella, pa iu dredhur qerpiku.

 

— Vë bast që ju jeni doktor Riza Beu, i thashë, duke iu afruar ndërsa i gjithë grupi kishte nxituar për në port për të parë Marmarën dhe u gjend i vetëm në shoqërinë e impasivitetit (qetësisë) të tij të dukshëm.

 

— Dhe unë vë bast që nuk ju kam parë kurrë.

 

— Jam gazetar.

 

— Atëherë, unë e kuptoj dëshirën tuaj për të vënë bast. Gazetarët kanë akoma një numër bastesh për të bërë. Uluni.

 

Dhe ne biseduam rreth një gjysmë ore të shkurtër, por një gjysmë ore të këndshme, sepse doktor Rizai nuk është vetëm mendjemprehtë, por gjithashtu ka një kulturë shumë të larmishme, një depërtim të thellë që i vjen nga njohuritë e tij të përsosura të disa gjuhëve.

 

Dhe a e dini cila është gjuha e parë e mësuar nga doktor Rizai ? Unë po ua them troç, po ua plas në ballë. Idioma e parë, përveç turqishtes dhe shqipes, sepse doktor Rizai është Yéga, në të cilën filozofi ynë u bë i njohur ishte … judeo-spanjishtja.

 

Mos qeshni, nuk po ju them një shaka. Riza Beu flet dhe shkruan judeo-spanjishten dhe madje hebraishten, të cilës nuk i humbet asnjë intonacion, as nuancën më të vogël. Dhe ajo që është më e jashtëzakonshme për këtë poliglot është se ai flet secilën prej gjuhëve që njeh me një pastërti (qartësi) të jashtëzakonshme. Duket sikur është marrë me to tërë jetën e tij.

 

Preferenca e Riza Beut shkon për judeo-spanjishten, te shokëve të tij të vjetër të shkollës që tani janë zhdukur. Ai flet me butësi të pafund për kujtimet e tij për kohën që lanë tek ai një gjurmë të pashlyeshme. Pra, kemi të drejtë kur themi se kujtimet e fëmijërisë janë më të qëndrueshmet.

 

Për njohuritë e tij për judeo-spanjishten, filozofi Riza na tregoi një anekdotë të lezetshme :

 

— Unë u njoha një ditë me Z. David Fresco, drejtor i gazetës El Tiempo. Ne folëm për Judaizmin; Unë i fola atij për të gjithë rabinët që kisha njohur, për sistemin e gabuar të mësimit hebraisht, për mënyrat e vjetra për të mësuar për tokë pa stola dhe karrige dhe për të marrë udhëzime dhe goditje me shkop që ndonjëherë ishin më të shumtë se vargjet e biblës. Për një orë kohë u bëmë, Z. Fresco dhe unë, një palë miqsh të shkëlqyeshëm.

 

“Ora për anijen u afrua dhe shoku që më prezantoi më tha :  “Riza, është e ëmbël të bisedosh, por është e vështirë të humbasësh anijen.

 

— Pse ju thërrasin Riza, pyeti Z. Fresco ?

 

— Sepse ky është emri im ?

 

— Pse zgjodhët këtë emër të çuditshëm ?

 

— Sepse kështu dëshiroi babai im.

 

— Çfarë mize e pickoi babanë tuaj ? Si quhej ai vetë ?

 

— Ai quhej Mehmet efendiu.

 

— Ah! Edhe kjo, po talleni me mua apo jeni një familje fantazishtës.

 

— As njëra, as tjetra. Ne jemi një familje shqiptare.

 

— Shqiptarë apo të krisur.

 

— Jo zotëri; Unë e kuptoj habinë tuaj; Ju kujtoni se jam një bashkëfetar. Unë jam një mysliman, Yéga, djalë i një Yéga, por një Yéga që njeh judeo-spanjishten, i cili bëri arsimin e tij të parë në një shkollë izraelite, nga e cila mban kujtimet më të mira dhe që i do shumë shokët e tij hebrenj.

 

E gjitha kjo u tha menjëherë. Unë u largova, duke e lënë z. Fresco të shtangur; dhe ndoshta akoma vazhdon të mbetet i tillë pasi pa një mysliman, yega, i cili flet judeo-spanjishten dhe kujton faljet (urdhërimet) biblike më me besnikëri sesa një izraelit praktikues.”

 

— Unë e kuptoj shtangien e tij, i them, dhe nuk mund ta besoni timen.

 

Ne biseduam për diçka tjetër dhe pasi intervista duhej të ruante një ton origjinal deri në fund, dhe të përfundonte me një fund absolutisht të paparashikuar, ramë dakord që doktor Rizai, Filozofi Yega, të jepte një konferencë të shtunën e ardhshme në .. judeo-spanjisht. Ah, sikur të gjendej një izraelit që mund të jepte një konferencë në shqip; me këtë rast do të thërrisnim të gjithë delegacionin e Dibrës. Sidoqoftë, do të ketë një folës (orator), kolegu ynë Nissim efendi Rousso, i cili do të flasë në turqisht dhe një i tretë në frëngjisht.

 

Max Yvel

JANAR 1945… TERRORI N’ALPET E VERIUT – Nga Fritz RADOVANI

SHPELLA  E  PREK  CALIT  (TARTACITES)

15 JANAR 1945:

Kur krimineli Mehmet Shehu nuk ia doli me thye priten e Prekë Calit, tradhëtisht i ra mbas shpine nga krahinat e pushtueme prej forcave jugosllave, që morën pjesë në luftën kunder Malësorëve të Kelmendit perkrah “çlirimtarëve” tradhëtarë të Mehmet Shehut, e mbasi vrane 118 Burra të Malësisë, i hollën trupat nder lumej e prroska…

Tradhtia e “çlirimtarëve” të Enver Hoxhës, Koçi Xoxes dhe Mehmet Shehut ndaj Veriut, sot duhet zanë vendin kryesor në faqet e Historisë (tue u shkrue e plotë me të gjithë emnat e kriminelve vrastarë, që vrau Enveri ma vonë), duhet ti bahet e kjartë kryesisht Rinisë Shqiptare, se “çlirimtarët” e zhytën Shqipninë e Kastriotit në 1944, nën thundrat gjakatare të sllavokomunistëve jugosllavë e bolshevikëve stalinistë.

17 Janari 1945, atë ditë kur u dorzue Preka (I premë në besë), krimineli Mehmet Shehu me dredhi e pyeti: “T’u thafshin krahët o Prenkë që nuk bashkpunove me neve, do e kishe mbyllur historinë tënde me shkronja ari!..” dhe, Preka ju pergjegjë:

“S’ka shka më duhet jeta nën hijen e trobojnicës (flamurit malazez), ma mirë me u kalbë në dhe, zotni, faji bjen mbi ju, se ju u batë aleatë me anmikun tonë shekullor, me serbin!” (Arkivi Min. Mbrendshme Tiranë).

Pandi Kristo pohon: “Ato Lleshrat e Prengrat i kemi vrarë faj e pafaj vetëm sepse kanë qenë katolikë!” Kriminelët vrastarë janë ata që ka dekorue kryeministri Rama.

Kush kerkon me zhdukë nga Historia e Shqipnisë, Atdhetarizmin e Maleve të Veriut,

rezistencen dhe Kryengritjet Antikomuniste të Tyne, nuk ban asgja tjeter vetem kerkon me mëshef krimet e Enver Hoxhës, por edhe me fshij nga fletët e Historisë së Popullit Shqiptar, dhunen e pashoqe të terroristëve të Sigurimit shtetit komunist.

23 JANAR 1945: Nen drejtimin e Komandantit Llesh Marashi, plasi Kryengritjen e Burrave të Bajzës dhe të Shkrelit, bashkë me Pjeter Gjoken, Bajraktar’ i Shkrelit; Nikollë Prekë Gjeken – Dedajn, Kryetar i Komunes së Shkrelit; Luket Marashin, Gjergj Kolë Lucen, Zef Tomë Çekaj, Gjon Martin Lulen Ivanaj, Mirot Paloken nga Bajza. Kumonëve të Kishës urdhnoi me i ra Don Nikollë Gazulli dhe Kol Nik Prela u ra kumonëve! U mblodhën ma shumë se 100 Burra të armatosun në Stol të Zagorës. Per lirimin e Bajzës me ata u bashkue Kastrati dhe Hoti. Pritej dhe Postriba!

Beteja per me vazhdue rrugen nga Shkodra u ba tek Ura e Rrjollit, ku Malësorët mbetën të vetmuem dhe pa ndihmesën e premtueme… Tek Kisha e Shkrelit u vra Mark Tom Gjeloshi, ndersa mbas Tij, u vrane edhe Gjon Martini e Mirot Paloka.

Mbas masakrave të Kelmendit, komunistët vazhdojnë vrasjet, djegëjet e plaçkitjet e kullave (me porosi Jugosllave) në krahinat katolike Atdhetare. U pushkatuen dhe ua dogjën shtëpijat me porosi të “heroit popullit”, gjen. kolonel Enver Hoxha: Gjok Kola, Mirash Gjon Sokolaj, Pjeter Kol Sokolaj, Nikoll Prel Gjeka, Luket Marashi, Dan Coli, Prek Leka, Pashko Leka, Llesh Marashi (u var në Shkoder), Fran Pjetri, Vat Gjelosh Marvukaj, Ndue Gjelosh Marvukaj, Ndrekë Pjeter Çulaj, Mark Gjok Leknikaj, Nikoll Kolaj, Martin Frani Popaj, Kol Tom Deda, Preç Pjeter Vulaj, Mark Tom Gjeloshaj Makaj, Gjon Lekë Mirukaj Xhaj dhe, pabesisht vritet edhe Don Nikoll Gazulli…

Këtu nuk perfshihen Emnat e Atdhetarëve që vuejtën mija vite burg e interrnime.

Nga majet e Atyne Bjeshkëve të Nêmuna buron një ujë i freskët dhe i kulluem…

Ai ujë asht kenë nder Shekuj që ka ruejtë të paster Identitetin e Popullit Shqiptar!

Merrej nder ata burime nga duertë e Vashave me xhubleta, mbushej buljera dhe rrugës mund të pinte aty, vetem ndonjë udhtarë.., që ishte nder Shenjat e Pushimit…

Ishin bash Ato Burrnesha që shumë shpejtë mbas vitit 1944, u vishën me ruba të zeza dhe sermët e postavat ua plaçkitën “çlirimtarët”, që ua grabitën edhe varset me Kryqa… Në janar 1945 dhe me 1 deri 16 shkurt 1945 ju plaçkitën pronat, ju shemben kullat, ju vodhën gjanë e gjallë, ju dogjën shka ju erdhi perdore, dhe vetem Prek Calit i grabitën mall me vlerë mbi 20.000 napolona ar… Këta pra, ishin “çlirimtarët”!..

Gurtë e Kullave dhe Shkamijtë mbetën aty… Edhe ata deri një ditë…

Sot, “rilindja” po punon per shitjen e zhdukjen e gjithë SHQIPNISË !..

            Melbourne, 13 Janar 2021.

III – 2021 VITI AT PJETËR MESHKALLA S.J. (1901 – 1988) – AT PJETRI ISHTE GUR’! – Nga Fritz RADOVANI

 

Mos u habitni!.. Nuk asht epitet i vumë prej mejet, po asht një jetë e tanë që e provon këte thanje. Asht një jetë e njënit prej Atyne “Gurve” që nuk besoj se i vjen ma Shqipnisë sonë!

Kam dishirë me shkrue për një Burrë që thirrej “Pjetër”, që do me thanë “gúr”, e që me të vërtetë kje gúr, bash një prej Atyne Gúrëve të Kishës Katolike Shqiptare, kundër së cilës dyert e ferrit s’muejtën me fitue. Sa do të mundëm me qitë  në pàh karakterin e Tij burrnor e fisnik, e mbi të gjitha até atdhetar e fetar, kryesisht përpjekjet e Tij për unitetin e Atdheut e të Popullit, këte nuk e di, pse do të duhëj me pasë një kulturë të gjanë për me  përshkrue Até, që, mjerisht, komunizmi na la pa atë kulturë. Ky asht i Nderuemi At (Padër) Pjetër Meshkalla S.J., ose si e njohi gjithë Shqipnia: PADËR  MËSHKALLA.

Padër Pjetër Mëshkalla S.J., Meshtar Katolik, jezuit shqiptar i “Shoqnisë Jezu – S.J.”, ka lé në qytetin e Shkodrës me 25 shtator 1901, në një shtëpi përdhese në fund të rrugës së “Daulles”, në krahun e majtë, aty ku banonte Zef Alimhilli. Mbas mësimeve të para që mori në vendlindje, shkoi për studime teologjike në Linz të Austrisë. Atjé, në vitin e dytë u sëmue, kështu, në vitin e tretë, u bashkue me Don Kolec Prennushin, që ka kenë daja i em dhe sëbashku vazhduen studimet deri në vitin e fundit. Don Koleci, ishte një vit ma i ri (datlindja 1 janar 1902) dhe vdiq i ri me 2 korrik 1950, mbas 11 muejsh hetuesi në Shkodër. Ai vdiq prej zemrës, që, si duket, iu shkatrrue prej torturave të Sigurimit të Shtetit komunist. Nana e Tij, pra gjyshja eme, që e thirrshim Nana Nine, çdo ngjarje të jetës së Don Kolecit dhe të rinisë studentore të Tij e lidhte me Padër Pjetër Mëshkallën, që aso kohe ishte në burg, kohë në të cilën unë nuk e njihja fare, mbasi kur ishte arrestue Ai në vitin 1946, në Tiranë, unë kam kenë  i vogël, 6 vjeç, në Shkodër. Gjyshja na tregonte se, kur djelmët ishin në Austri (kështu i thërriste ajo, mbasi i konsideronte të dy të vetët), gjatë Luftës së Parë Botnore, të dy kishin humbë për 10 muej dhe nuk kishin asnjë dijeni ku ndodheshin ata. Aq e kishte vuejtë atë kohë, sa për pak javë, na thonte gjyshja, më kanë rá të gjithë flokët e kresë, mbasi flitëj se atje gjendja ishte shumë e randë dhe e vështirë, madje ma keq se në Shqipni. Njerëzit vdiqnin urije. As shkolla e as konvikte nuk kishin funksionue mâ. Lufta kishte marrë përmasa përditë e ma të mëdha.

Një mjek ushtarak austriak, që aso kohe banonte në shtëpinë e gjyshit tem, Pjetër Prennushit, ose siç njihëj nga rusnjanët, Tukja i Kolë Dedës, që ishte edhe vëllaj i madh i At Mati Prennushit O.F.M. (Provinçial i Fraçeskanëve të Shqipnisë, që u pushkatue me 11 mars 1948), i premton gjyshit se nëpërmjet ushtarëve austriakë, që shkonin me çue informacionet në Vienë, ai mund të dërgonte atje edhe një paketë të vogël me ushqime, rreth 500 gr., ku futeshin dy rriska bukë të thata dhe në mes të tyne edhe dy rriska proshutë për me ia çue Kolecit në Linz. Paketa nisej çdo dy ditë, por asnjë përgjigje nuk vinte  prej andej mbasi ushtarët nuk këthenin ma në Shqipni. Lidhje të tjera nuk kishte. Kur mbas 10 muejsh të humbun, pushoi Lufta, djelmët u kthyen të dobsuem, asht’ e lëkurë, në Shqipni, dhe treguen se kishin jetue në një shtëpi të një austriaku, që nuk kishte pasë bukë as për veti, por jetesa e tyne kishin kenë dy rriskat e bukës së thatë e proshuta, që shkonte nga Shqipnia, e që njenën e kishte hangër Koleci, ndërsa tjetrën ia kishte dhanë shokut të vet, Pjetrit.

Ç’ prej asaj kohë e deri në vdekje, Padër Pjetër Mëshkalla ka kenë një Mik i përjetëshëm i familjës sonë, kushrinjve me nipa e mbesa të Don Kolecit. Mbas këthimit në Shqipni, daja u ba prift. Pjetri zgjodhi rrugën e Urdhnit Jezuit S.J. 

Ai vazhdoi plotësimin e moshës 33 vjeçare me studime mbasuniversitare në Poloni, Itali etj., dhe mbas Shugurimit meshtar, u këthye në Atdhé, ku filloi punën si mësues në shkollën fillore të Jezuitëve në Shkodër, e ma vonë profesor po në Seminarin e tyne aty ku asht edhe sot.

Kur nana e Tij, Agëja, shkonte me e pa Padër Pjetrin aty të mbyllun në kuvendin e Jezuitëve në kohë dimni, pa zjarr e pa ngrohje, zemrohej me të birin dhe i thonte: “Ik mor prej këndej, pse rri këtu! Bukuri Don Koleci, prift e me të gjitha kushtet…”. Ajo bisedonte edhe me gjyshen tême për këtë problem, por ishte kot!.. Ai nuk kthehëj mâ prej rrugës që ishte nisë, rrugë në të cilën mbylli jetën e Tij plot lavdi.

Kishte kënaqësi të madhe kur na të rijtë i kujtonim vëprimet e nanës së Tij, me detaje ashtu si na i kishte shpjegue gjyshja né dikur… Fëtyra i merrte pamje tjetër, u çelte, qeshte, ma parë se çdo pjesë tjetër e fëtyrës i qeshnin sytë, që i vezullonin, e për ata që e njohën, ata sy ishin të paharrueshëm për ambëlsinë joshëse të Tyne, po edhe për shkëndijat që nxirrnin kur e lypte rasa. Besoj i kujtojnë mirë Ata sy të gjithë ata që ishin të ulun në podin e Institutit Pedagogjik të Shkodrës, e besa edhe ata që folën prej auditorit, mbasi edhe na që ishim në rrugë, kurr nuk mund të harrojmë Burrin e shkurtë mjedis oficerëve e xhelatëve të Sigurimit, që e morën me mendimin se mosha e madhe do të bante të vetën e populli i Shkodrës nuk do ta shihte kurrma… Po, “Trimat kanë oren çuet!”

Unë e njoha Padër Meshkallën për fëtyrë mbasi doli prej burgut të parë, aty nga vitët 1961-62, kur erdhi për vizitë në shtëpinë tonë, tashma që nuk ishte as Don Koleci, por as nana Nine, e cila kishte vdekë pak kohë ma parë, po ishin motrat e Don Kolecit, ose ma mirë me thanë edhe motrat e Tij, që i desht dhe i respektoi si një vëlla i mirë. Vinte shpesh sepse gjente ngrohtësinë e të gjithëve, dashni e ngrohtësi të cilën Ai e gjeti në të gjitha votrat e Shkodrës, ose ma mirë me thanë në secilin prag dere ku i shkeli kamba.

Kujtoj një ditë, e pashë tek dera, dhe simbas zakonit, e ftova me hy mbrend për një kafe, por ai nuk erdhi. Më diftoi se ishte nisë për vizita të largëta prej shtëpisë, po shkonte për festën e Bajramit ndër disa miqë Muslimanë. Të parën vizitë e bante tek Hafiz Ali Tari, mandej me radhë për tri ditë shkonte ndër shtëpijat e atyne Muslimanëve për të cilët ruente kujtime të mira nga jeta e burgut, që kishte kalue me tá. Edhe ata ia kthenin vizitën, por ajo që do të vê në dukje asht tjetër gja, se kur hyni të dytën herë në burg, ata e kujtuen dhe e ndihmuen edhe materialisht deri ditën që doli prej burgut. Lutja e Tij ishte e barabartë e me fryt për të gjithë pa dallim Feje.

Fjala e Tij ishte mësim e dashni për të gjithë. Ai gjithmonë personifikonte të vërtetin dhe të pagabueshmin.

Fjala e Tij nuk diskutohëj prej askujt.

Ja se çfarë shkruen për Té i nderuemi Profesor Arshi Pipa: “Në kjoftë se kam shpëtue nga burgu i Burrelit e jam sot i gjallë, i detyrohem lutjeve të njerëzve si Padër Meshkalla e të tjerëve, të cilët kujtoj se kanë kontribue në determinimin e fatit tem.” (Intervistë e dhanun për revistën “Kumbona e së Diellës” Shkodër,1993).

Tregojnë se, kur bahëj ndonjë debat në diskutimet që zhvillonin të burgosunit mes besimëve të ndryshme për problemët filozofike apo teologjike, Hafiz Ali Tari, ndër fetarët ma të kulturuem të Fesë Muslimane, u thonte të gjithve në mënyrë të preme: “…Kjo çashtje qëndron kështu, sepse kështu ka thanë edhe Pader Mëshkalla!”.

 

Shenim nga F.Radovani: Figurat si At Meshkalla, nuk kanë nevojë asnjë per sterzgjatje ngjarjesh. Besoj nuk gabohem! Me respekt Autori.

Melbourne, 12 Janar 2021.


Send this to a friend