VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Bisedë me Dr.Romina Selenica që po shërben në Itali në kohën e Pandemic Coronavirus Nga Keze Kozeta Zylo

By | March 22, 2020

Komentet

“Rrugëtimi i një Bashkatdhetari“ libër që shtjellon jetën dhe veprën plot trazime e sakrifica të veprimtarit në mërgim Elfi Agushi – Nga ARIF EJUPI

Fondit të bibliotekave të Republikës së Kosovës, gjatë këtij viti i është shtuar edhe një libër me vlerë të veçantë nga fusha e historiografisë sonë.

Bashkautorët, Sherafedin Kadriu,njohës i lëndës arkivore dhe Sabit Rrustemi,tashmë i njohur si romancier e publicist me shumë seriozitet kanë trajtuar në librin “Rrugëtimi i një Bashkatdhetari” veprimtarinë dyzetvjeçare të veprimtarit në mërgim Efi Agushi.

Ata një kohë të gjatë kanë gjurmuar në arkivat komunale dhe në ato të nivelit qendror dokumente dhe artikuj të shumtë mbi Lëvizjet çlirimtare në mërgim,e veçanërisht mbi ato në Zvicër.

Pastaj në konsultim me kryepersonashin e këtij libri z.Agushi, kanë klasifikuar ditarët dhe letërkëmbimet e tij me bashkëveprimtarë të viteve të 80-ta,si:vëllezërit Jusuf e Bardhosh Gërvalla, Kadri Zeka, Zijah Shemsiu, Kadri Abdullahu, Hydajet Hyseni, Nuhi Sylejmani, Faton Topalli, Sami Kurteshi, Hasan Malaj, Osman Osmani, Abdullah Prapashtica, Shyqeri Ukshini, Xhafer Shatri, Ejup Ahmeti, Ismet Rashiti, etj.

Paharruar në asnjë mënyrë edhe një efektiv të madh veprimtarësh të tjerë të Lëvizjes Kombëtare të Kosovës, gjithandej Zvicrës.

Librin e bënë më të plotë dhe më tërheqës për lexuesin edhe një vështrim historik tejet interesant mbi Grykën e Karadakut.

Nga ky rajon që shtrihet në,pjesën lindore të Rrafshit të Kosovës, kanë dal djem e burra të zotët që çdoherë u kanë bërë ballë presioneve shumëshekullore të pushtimeve dhe dominimeve të huaja.

Ata këtë gatishmëri e kanë treguar edhe gjatë regjimit kriminal të Millosheviqit, i cili Kosovën e ktheu në Auchvic –Birkenau të dytë.

Invadimin e vendit dhe përpjekjet për asimilim të shqiptarëve të Kosovës nga ky regjim gjakatar i kundërshtoi me armë në dorë edhe oficeri i karrierës nga Zhegra e Anamoravës Agim Ramadani,i cili me heroizmin e tij të treguar në Koshare, do të kujtohet përherë, së bashku me 113 -të të rënët e tjerë bashkëluftëtarë të tij.

Kjo Monografi përmban edhe një përmbledhje mbi pozitën gjeografike në lashtësi të Karadakut,duke përfshirë si veçori natyrore relievin,me male, gropa dhe lugje. Kapitull në vetvete është edhe popullimi i Karadakut, si hapësirë e banuar nga fiset ilire,si një nga formacionet më të vjetra etnike në Evropë.

Derisa në libër pasqyrohet veprimtaria dyzetvjeçare në mërgim e z.Elfi Agushi, autorët i bëjnë një analizë të ngjeshur edhe trungut familjar të Agushajve të Dunavit të Karadakut.

Gjenealogjia e kësaj familjeje përherë të parë jepet e kompletuar në formë të shkruar në këtë Monografi, dhe përfshinë një periudhë mbi dyqindvjeçare të ekzistimit të saj.

Pjesëtarët e familjes Agushi edhe në fazat e mëhershme kanë qenë njerëz me ide dhe koncepte të qarta në mbrojtje të Kosovës. Kur më 1912 Serbia pushton këto vise disa serbë e zënë pengë Hamit Agushin,derisa ai po punonte në arën e tij pranë një zabeli,dhe e urdhërojnë që ta ndërrojë përkatësinë kombëtare.

Hamiti i habitur i kishte pyetur ushtarët e krajlit të Serbisë:   – Po e ndërrova kombësinë,a vdes ndonjëherë ?

Po, i përgjigjen ata.

-Atëherë më mirë po vdes sot si shqiptar se nesër si shka, u thotë Hamiti. Ata të mllefosur nga kjo përgjigje epike e gjymtojnë atë. Edhe pse në këtë gjendje Hamiti s’ndërroi qëndrim.

Nga gjenet e stërgjyshit të tij ka trashëguar shumëçka edhe Elfi Agushi, pjesëmarrës i shumë ngjarjeve të rëndësishme të mërgatës sonë në Evropën Perëndimore.

Z.Agushi, që ka luftuar plot dyzetvjet për çështjen tonë të drejtë kombëtare në këtë libër do të rrëfejë edhe për takimin e tij të parë me vëllezërit Jusuf e Bardhosh Gërvalla.

Po ashtu si një ngjarje të paharruar deri në vdekje ai,do ta kujtojë edhe betimin në Flamurin Kuq e Zi,përpara Kadri Zekës, për besnikëri dhe ruajtje të fshehtësisë.

Në librin “Rrugëtimi i një Bashkatdhetari”flitet edhe për demonstratat e emigracionit shqiptar të organizuara në Gjenevë, Bernë, Bruksel etj.

Në këto protesta spontane dhe kolektive përveç politikës diskriminuese të Federatës jugosllave ndaj shqiptarëve u kritikua ashpër edhe politika pasive e udhëheqësve të Kosovës.

Në orvatje të një vetëdijesimi edhe më të lartë të mërgatës sonë që si pjesë shumicë kryente punë sezonale në Zvicër,dhe pa fajin e saj ishte e paarsimuar Kadri Zeka, Elfi Agushi dhe Shyqeri Ukshini në kinematë e Gjenevës,sjellin filmin kinematografik“Lulëkuqet mbi mure”të regjisorit shqiptar Dhimitër Anagnosti.

Brenda kopertinave të këtij libri si një ndodhi që s’do të harrohet asnjëherë është vendosur edhe martesa e Kadri Zekës, me 2 janar të vitit 1982, me Saime Jusufin në Biel të Zvicrës.

Këtë gazmend me momente interesante hareje dhe gëzimi e kishte xhiruar në tërësi me kamerë Bardhosh Gërvalla, kurse Efliu me aparat kishte bërë fotografi të shumta.

Prandaj rrëfyes i saktë i kësaj ngjarje janë incizimet dhe fotografitë, të cilat përjashtojnë çdo spekulim të armiqve tanë dhe veglave të tyre.

UDB-ja jugosllave si një organizatë e errët kriminale duke parë unitetin e shqiptarëve në mërgim më 17 janar të vitit 1982 në Untergrupenbach të Gjermanisë, vrau me një atentat të fshehtë vëllazëritë Jusuf dhe Bardhosh Gërvalla, si dhe bashkëveprimtarin e tyre Kadri Zeka.

Pas kësaj vrasje tinëzare përveç që u nxi veli i bardhë i nusërisë së një vajze të re shqiptare siç ishte në këtë rast Saime Jusufi, Lëvizja Nacionalçlirimtare e Kosovës dhe e viseve tjera në Jugosllavi, humbi tre ideologët e saj që ishin lokomotivë dhe shtysë jona për çlirim gjithëkombëtar nga sllavët.

Me gjithë dhembjen e madhe që pati Kosova për këta djema trima dhe mijëra dëshmorë të tjerë,ajo doli në krye të qëllimit kur e përkrahur nga SHBA, më 17 shkurt të vitit 2008, shpalli Pavarësinë e saj dhe shkëputjen definitive nga Serbia.

Andaj ky libër me data, ngjarje dhe fakte u këshillohet për lexim të gjithëve,sepse vetëm nëpërmjet tij mësohet e vërteta mbi punën plot rreziqe dhe sakrifica të veprimtarëve tanë në Perëndim, posaçërisht të atyre të viteve të 80-ta.

Autorët, Kadriu dhe Rrustemi edhe pse kanë punuar në këtë libër me mjaft përkushtim prapëseprapë mirëpresin, vërejtje dhe sugjerime qëllimmira nga lexuesit.

ARIF  EJUPI

Albumi i ri i kompozitorit Simaku me Shtëpinë Diskografike Suedeze

Një tjetër lajm i mirë vjen nga puna krijuese e kompozitorit shqiptar Thoma Simaku.  Universiteti i Jorkut në Angli ka botuar në faqen e tij (www.uymp.co.uk) lajmin për CD-në e re të Simakut.
Albumi me veprat e profesorit të Kompozicionit në Departamentin e Muzikës në Universitetin e Jorkut Thoma Simaku do të dalë nga Shtëpia Diskografike Suedeze “BIS Records”.
Ndiqni në vijim edhe njoftimin për këtë arritje të veprës së artistit të njohur shqiptar.
Shtëpia Diskografike prestigjoze “BIS Records” në Suedi sapo ka nxjerrë në treg albumin e ri të kompozitorit shqiptar Thoma Simaku nën interpretimin e muzikantëve të njohur në shkallë ndërkombëtare.
Kompozitori Simaku, Profesor i Kompozicionit në Universitetin e York-ut në Angli, ka bashkëpunuar me kuartetin e harqeve të Parisit, “Quatuor Diotima” për më shumë se një dekade; dhe bashkëpunimi i tij me pianistin anglez Joseph Houston, që tani jeton në Berlin, e ka nismën që kur Houston ishte student në Universitetin e York-ut.
Kuartetet e harqeve Nr 4 & 5u kompozuan enkas për kuartetin parizian, i cili dha premierën botërore në festivalin më të madh të muzikës bashkëkohore në Angli “Huddersfield Contemporary Music Festival” në vitet 2011 and 2015.
Catena I për piano u ekzekutua për herë të parë në Hollandë, në festivalin Moderne “Muziek Nijmegen” më 2019.
Dy veprat e tjera janë për piano solo: “Hommage à Kurtág”, premiera e së cilës u dhe në Barcelonë, ndërsa “L’image oubliée d’après Debussy” u kompozua me porosi të festivalit të muzikës bashkëkohore “York Late Music Series “më 2018 me rastin e 100 vjetorit te Debussy’së.
Të pesë muzikantët bëhen bashkë në kuintetin con-ri-sonanza që gjithashtu u ukzekutua për herë të parë në festivalin Moderne Muziek Nijmegen Festival në Hollandë.
Të gjitha veprat e albumit janë kompozuar gjatë dhjetë viteve të fundit, dhe janë të ndërlidhuar ngushtë me njëra- tjetrën, ashtu si jane të ndërlidhuar dhe cilësitë tingullore të mishëruara në titullin e albumit: consonanza, risonanza, con risonanza.
Muzika e kompozitorit shqiptar është ekzekutuar në mbarë Evropën, në SHBA dhe me gjerë për tre dekada, dhe është vleresuar me një seri çmimesh ndërkombëtare për cilësitë e saj ekspresive dhe mpleksjen e veçantë të intensitetit muzikor dhe modernizmit.
Ndër veprat kryesore perfshihen: Koncerti për Orkestër Simfonike që fitoi çmimin “Lutosławski Prize” më 2013 në konkurs ndërkombëtar i shpallur me rastin e 100 vjetorit të kompozitorit polak te shekullit XX, vepra për Orkestër Harqesh “The Scream” (2017) e bazuar në pikturën e famshme të Edvard Munch e interpretuar nga Orkestra e Koncerteve e BBC-së; si dhe një cikël prej tetë veprash virtuoze për instrumente të ndryshëm solistikë, që përfshin dhe pjesën “Soliloquy V Flauto Acerbo, e cila fitoi çmimin e Akademisë Britanike të Kompozitorëve “BASCA Award”, e cilësuar nga juria si “vizionare dhe krejtesisht origjinale”.
“BIS Records” ka një shpërndarje të gjerë në mbarë botën dhe albumi mund të gjendet në “Amazon”.
Një nga pjesët mund të dëgjohet në “YouTube”.

Vepra kolosale e Milotit ne Itali Nga Albine Shkreli

Foto: Michele Stanzione

 

 

Vepra kolosale e artistit Shqipetar, Milot “Çelësi i Montevergines” po merr formë dalngadale dita -dites .

Presidenti i Provinces se Avellinos Avv, Domenico Biancardi keto dite i ka bere nje vizite ne laboratorin Ku po realizohet vepra kolosale me e madhe e te gjitha koherave ne Europe e artistit Italo-Shqipetar Milot .

Puna vazhdon dita-dites pothuajse nga 6 muaj qe ka filluar per realizimin e skulptures monumentale që do të vendoset në daljen e autostradës Avellino perendim në qytetin Mercogliano te Avellinos . Kjo skulpture ,veper kolosale “Çelësi i Montevergine” e artistit Alfred Mirashi Milot, nën drejtimin artistik të Michele Stanzione dhe konstruksionin aktual falë kompanisë Metal Zurlo, do te jete si simboli pozitiv i shpresës,

Artisti Milot eshte I ftuar te realizoje kete veper qe eshte dëshiruar nga Presidenti i Provincës së Avellino Domenico Biancardi.

Biancardi u habit per madhesine dhe formen e madhe te skultures qe po realizohet , dhe ai tha qe kjo veper eshte simbol i rilindjes se Italise dhe gjithe europes .

Vendi i instalimit nuk është zgjedhur rastësisht dhe as titulli i veprës “Çelesi i Montevergines” mbi 44 metra, në çelik korten, një material që preferon artisti, dhe që do të instalohet në rrethrrotullimin Mercogliano, në daljen e autostradës Avellino perendim , i njohur nga të gjithë si fillimi i ngjitjes në Shenjtëroren e Montevergines, një nga gjashtë abacitë territoriale italiane, të vizituara çdo vit nga një milion e gjysmë pelegrinë.

Një veper gjigande pra, që të gjithë do ta shohin si një “britmë” universale të respektit reciprok midis njerëzve e popujve.

Artisti dëshiron, në një moment kaq të vështirë për të gjithë botën, të japë një mesazh shprese që synon të zgjojë mendimin kolektiv të një shoqërie që ka humbur kohët e fundit vetëvlerësimin.

Për ta bërë këtë, Presidenti i Provincës së Avellino Domenico Biancardi Eshte ai qe ftoi artistin Italo-Shqipetar Milot të krijojë kete skulpture monumentale “Çelësin e Montevergines”, duke zgjedhur një vend simbolik për instalimin e tij

Vepra do te inaugurohet ne muajet e ardhshem .

Ufficio Stampa:
Provincia di Avellino Gianluca Galasso ggalasso@provincia.avellino.it +39 338.4605297
Annalisa Tirrito tirrito.annalisa@gmail.com +39 335.5289607
Daniela Ricci dricci62@gmail.com +39 347.0824165

Faktorët e rrezikut ndaj COVID-19 Nga Dr.med. Aurora Dollenberg

Background

Studimi shtrihet prej muajit Prill–Tetor 2020 me qëllimparashikimin dhe modelimin e përhapjes së virusit. Studimi synon të japë një kontribut të rëndësishëm në strategjitë për bllokimin e infektimit. Pacientët me më shumë se një faktor rreziku (si mbipesha, diabeti ose hipertensioni, duhanpirja) kishin rrezik për ecuri të komplikuara. Infeksioni i mëparshëm me koronavirusët endemikë mund të zbusë rrjedhën e COVID-19. Sidoqoftë, infeksionet e mëparshme të koronavirusit nuk mbrojnë nga infeksioni me SARS-CoV-2.

Methoda

Ky studim statistikorprospektivu realizua përmes të dhënave të anonimizuara dhe të grumbulluara të 110 pacientëve qëjanëtestuar positiv me COVID-19 nëdy klinikat Dollenberg në Wolfenbüttel-Gjermani.

Results

Sipas rezultateve të studimit, gjysma e gjysmës së pacientëve (47%) nuk kishte sëmundje për të dokumentuar shoqëri. Rreth 80% rasteve të COVID-19 janë me simptoma të lehta ose asimptomatike dhe pacientët duhet të bëhen.Pacientët zakonisht shërohen pas një ethe dhe kolle 14-ditore. Shërimi vazhdoi mesatarisht për 12-ditë. Një në tre pacientë reaguan me përdorimin e shpejtë të sëmundjeve pas trajtimit të profilaktikës me një antibiotik (cefuroxima, doksicilina etj.); shkalla e të shëruarëve arriti 82%.Rezultati i studimit treguan se pleqëria, mbipesha dhe sëmundjet kronike rrisin rrezikun e infektueshmërisë.

Përqindja e Infektuarëve me COVID-19 rritet nga 15% tek mosha 25 vjeç deri në 70% tek mosha 70 vjeç, sepse numri i faktorëve të rrezikut rritet me moshën.

Përqindja e duhanpirësve tek të infektuaritishte 10% -krahasuarme 4% të pacientëve të infektuar që nuk bëjnë duhan. Pra, nikotina rezultoi të jetënë këtëstudim një faktor të rrezikshëm. Burrat kanë dy herë më shumë rrezik për tu infektuarse gratë.

Burrat me COVID-19 kanë një rrezik prej 62%më të lartë të vdekshmërisë sesa gratë e sëmura. Në këtë studim lodhja e vazhdueshme dhe këputja trupore janë pasoja mjaft të zakonshme të COVID-19.

Më shumë se gjysma (62%) e pjesëmarrësëve ndiheshin të sëmurë për disa javë pas shërimit. Pas 16 deri 30 ditësh, u vu re një rënie e qartë e ngarkesës virale, si në gjak ashtu edhe në pështymë.

Ky studimi tregon, megjithatë, se në shumicën e pacientëve me COVID-19, imuniteti afatgjatë deri në 6 muaj në saj të antitrupave IgG.

Conclusions

Të moshuarit janë të rrezikuar nga infektimi me COVID-19. Sa më i vjetër të jeni, aq më i lartë është shkalla e vdekshmërisë. Ky studim sugjeron që maskat duhet të mbahen nga të gjithë, madje edhe nga ata me astëm apo duhanpirësit. Maskat nuk duket se rrisin rrezikun e thithjes së tepërt të CO2. Në mënyrë që të vërtetonim këtë, ngopja me oksigjen dhe përmbajtja e CO2 u analizuan para dhe gjatë mbajtjes së një maske tek pjesëmarrësit në këtë studim. Përqendrimi i CO2 nuk u rrit as nën stres, kështu që nuk kishte rritje të thithjes së CO2.

Larja e gojës dhe antiseptikët oralë e zvogëluan ngarkesën virale në fyt dhe mundën të parandalojnë përhapjen e virusit pas infektimit, tregojnë analizat e pështymës së probandëve të këtij studimi. Në përputhje edhe me studime të tjera, shumica e larësve të gojës e zvogëlojnë ngarkesën virale me të paktën 90% kur goja ishte shpëlarë për një minutë ose më shumë.

Pastruesit e ajrit mund të jenë një zgjidhje teknike për të zvogëluar shumë rrezikun indirekt të infeksionit nga aerosolet në dhomat e pritjesapo zyrat e punës. Një normë e lartë infeksioni u vëshgua tek pjesa e varfëre probandeve dhe tek ata që kishin kushtet të vështira të jetesës.Ky studimi tregoi që prej fillimit i pandemisë është rritur përqindja e pacientëve me sëmundje të mushkërive. Si shpjegim është frika nga infektimi që ka rritur vizitat e mushkrive nga radiologu apo pneumologu, duke rritur në këtë mënyrë fluksin “e panevojshme” në urgjencat e spitalit dhe duke i mbingarkuar kapacitetet.

 

Corresponding Author
Dr. med. Aurora Dollenberg
Department of Psychiatry and Psychotherapy,
School of Medicine and Health Sciences, Medical Campus,
University of Oldenburg,
Oldenburg, Germany
Phone: +49 (0)5331-2488
Handy. +49 (0)173-7579144
Fax: +49(0)5331-29656
Email: info@amfe-federation.eu

Other Studies of Dr.med.Aurora Dollenberg:

1. Stephanie Klügel, Caroline Lücke, Aurora Meta et al. Concomitant psychiatric symptoms and impaired quality of life in women with cervical cancer: a critical review2017.

2. Aurora Dollenberg, Sebastian Möller et al. Prevalence and influencing factors of chronic post-traumatic stress disorder in patients with myocardial infarction, transient ischemic attack (TIA) and stroke, 2019
Dr.med.Aurora Dollenberg1,2,31School of Medicine and Health Sciences, Medical Campus, University of Oldenburg, Oldenburg, Germany2 Witten/Herdecke University, Faculty of Health/School of Medicine, Chair of Integrative Psychiatry and Psychotherapy3 Clinics Dollenberg, Emergency and Family Medicine

Kulla e Preng Çokut ku lindi Monsinjor dr.Zef (Çoku) Oroshi u restaurua nga Preng Çoku dhe djemtë e tij – Nga Nue Oroshi

Mirdita dalëngadalë po i kthehet identitetit kombëtar, me hapa shumë të ngadaltë por shumë të sigurt.Para disa ditësh u përfunduan punimet për restaurimin e Kullës ku ka jetuar dhe punuar një kohë Àt Gjergj Fishta.Kishin kaluar shumë vite dhe është shkruar në shumë gazeta dhe mjete tjera të informimit deri sa erdhi tek restaurimi i Kullës së Àt Gjergj Fishtës, ku një meritë të padiskutushme në këtë restaurim e ka historiani Paulin Zefi.Por restaurimin e Kullës së Preng Çokut ku lindi atdhetari i devotshëm i Shqipërisë Etnike, prifti i cili ishte krahu i djathtë i Kapidan Mark Gjon Markut në luftën antikomuniste Monsinjor Zef (Çoku) Oroshi i cili përveç që i udheheqi luftën antikomuniste ai e dha një kontribut të çmuar edhe në përpjekjet e pandërprera për ta rrëzuar regjimin komunist si dhe në ndërtimin e Kishës madhështore në Amerikë, u restarua në menyrë të shkëlqyeshme nga Preng Çoku dhe djemtë e tij.Me këtë rast u jemi shumë falënderues Preng Çokut i cili arriti që ta bëj restaurimin e kësaj kulle me vlera të mëdha e cila lindi dhe rriti Monsinjor Zef Çokun i cili në botën shqiptare është i njohur me emrin Monsinjor Zef Oroshi.Shoqata “Trojet e Arbrit “që tani më është bërë zëri i atdhetarizmit shqiptar në promovimin e vlerave kombëtare ka marrë vendim që në shenjë respekti për këtë atdhetar të madh në korrikun e vitit 2021 të mbanë sesionin e pestë të veçantë shkencor me temën mbi jetën dhe veprën e Monsinjor Zef Oroshit pikërisht në Kullën ku ai u rrit dhe u burrërua në Kaftallë të Mirditës.Në këtë sesion shkencor do të ligjerojnë studiuesit shqiptar nga të gjitha trevat shqiptare dhe diaspora e madhe atdhetare. Do të bëhet edhe inaugurimi i kullës së restaurauar nga Preng Çoku dhe djemtë e tij.Aty do të krijohet edhe një muze mbrenda kullës ku do të mblidhen gjerat personale të Monsinjor Zef Oroshit, duke filluar nga veladonët, e duke vazhduar me të gjitha botimet e librave,gazetave, fotografive të aktiviteteve të ndryshme kombëtare, ku do të punohet që të ndertohet po ashtu një bust i Monsinjor Zef Oroshit.Restaurimet e tilla siç është kjo e Kullës së Preng Çokut që e ka bërë ai me familje i japin nderë dhe krenari Mirditës.Edhe më krenar është fakti se mirditorët një pjesë e mirë kanë filluar të vetëdijësohen në përkrahjen dhe vendosjen në vendin e duhur të figurave atdhetare mirditore që luajtën rol të rëndësishëm në luftën antikomuniste.Pas restaurimit të  këtyre dy kullave në Mirditë e ka radhën ndërtimi i Kullës së Kapidanit të Mirditës Gjon Marka Gjonit.Kjo kullë e cila u djeg dhe u shkatërrua nga pansllavistët komunist është ende ndër rrënoja.Këto rrënoja i thërrasin mirditorët se i kanë  borxh që secili mirditor qoftë në Mirditën e sotme apo mirditorët jashtë Mirditës që ta ngrisin këtë kullë historike dhe ta shënderrojnë në Muze gjithëkombtarë ku do të vizitohet nga të gjitha viset etnike shqiptare si shenjë e rezistencës gjashtëshekullore të Mirditorve.Monsinjor Zef (Çoku) Oroshi hyn tash në histori si njëri ndër priftat e rrallë i cili i rezistoj ushujzës së kuqe komuniste edhe me armë në dorë luftoj e nuk u dorëzua asnjëherë.

Është për tu theksuarë fakti se fshati Ungrej ku ka shërbyer Monsinjor Zef (Çoku) Oroshi e shpëtuan priftin e tyre nga pushkatimi dhe ky veprim i Ungrejsve tregon se mirditorët atdhetar kanë qenë në përkrahje të nacionalistëve shqiptar.Nuk duhet harruar faktin se Monsinjor Zef Oroshi ishte krahu i djathtë i Kapidan Mark dhe Llesh Gjonmarku në luftën e drejtë të mirditorve kundër pansllavistëve komunist.Edhe fjalët e arta të Monsinjor dr. Zef Oroshit të thëna më, 24 dhjetor1969,për  Krishtlindje në New York,kanë domethënie shumë të madhe ku thotë: “Mirëse u ka prue Zoti në shtepinë tuej. Kjo sot asht nji shkëndi e vogël, por që do bahet nji flakë e madhe nji ditë në Atdhe. Sot të dashtun bashkatdhetarë, falenderja e mirënjohja mâ e thella u siellet të gjith bashkatdhetarëvet shqiptarë pa dallim, jo prej njajë, dy, tri a pesë krahinash të Shqipnisë, por prej “Tivarit në Monastir – Prej Preveze në Kaçanik”, prej të gjitha vendevet kû flitet gjuha e ambël shqipe, që aq vllaznisht na kanë dhanë zemër, ndihmue e përkrahë, dhe kam shpresë e deri diku jam i sigurtë se kanë me vijue me na ndihmue dhe në t’ardhëshmen, pse rruga e flijimevet asht ende e gjatë per ne per ta përmbyllë këte nisme me randësi kombtare. Gëzonju prá, o vllazen e motra shqiptare, pse çerdhen tonë me i sherbye Zotit e në të njajten kohë Atdheut të dashtun e të largët, e kemi krijue me flijime tona të shkelqyeshme. Ai Zot që na ka krijue, nuk na ka harrue, e u thaft e djathta e jonë, në qoftë se në jeten tonë, Atë osè Atdheun që na lindi do ta harrojmë. Nuk mund ta përfundoj këtë shkrim pa e dhënë edhe një vlerësim edhe për studiuesin e publicistin Tomë Mrijaj, njeriun më të afërt të Monsinjor Zef Oroshit në Amerikë, i cili për mbi katër dekada është duke punuar më një përkushtim të pashoq në vendosjen në vendin e duhur të figurës atdhetare të Monsinjor Dr.Zef Oroshit duke botuar disa libra me vlera të veçanta enciklopedike qoftë për jetën dhe veprën e Monsinjor Zef Oroshit por edhe duke mbledhur dhe botuar me përkushtim studime dhe artikuj që ka botur sa ishte gjallë Monsinjor Oroshi.Është për tu theksuar fakti se tradita atdhetare në Familjën Çoku është duke vazhduar me përkushtim këtë më së miri e dëshmon edhe Preng Çoku plaku i cili ka pajtuar në Mirditë shumë gjaqe dhe ngatrresa dhe që e respektojnë shumë herë Mirditorët në pajtimin e problemeve të ndryshme kur kanë me njëri- tjetrin.Prandaj nuk është për tu nënvlerësuar asnjëherë fjala jonë popullore që thotë:”Ku ka rrjedhë ska qare pa pikë”,apo familjet që kanë lindur atdhetar do të vazhdojnë edhe në shumë breza të jenë djep i atdhetarizmit shqiptar.

Presidentja e Federatës së Mjekëve Shqiptarë në Evropë, Aurora Meta Dollenberg: Fazë kritike – Gjermania ka qenë e përgatitur

Presidentja e Federatës së Mjekëve Shqiptarë në Evropë, Aurora Meta Dollenberg shprehet për voal.ch si më poshtë:

“Tani jemi duke përjetuar një fazë kritike të pandemisë. Situata është serioze. Qëllimi ynë kryesor si Federatë e Mjekëve shqiptar në Europë (AMFE) është të thyejmë zinxhirët e infeksionit dhe të mbrojmë sistemin shëndetësor nga mbingarkesa me pacient të infektur me COVID-19.

Në javët e fundit, numri i infeksioneve të reja të konfirmuara është rritur ndjeshëm. Gjermania disponon 29.250 krevate intensive.

Regjistri i kujdesit intensiv të Shoqatës Gjermane Ndërdisiplinare për Mjekësinë Intensive dhe të Urgjencës (DIVI) regjistroi 1.839 raste të kujdesit intensiv të pacientëve me korona (COVID-19) në të gjithë Gjermaninë më 30 tetor 2020. Në mbarë vendin, numri i infektuarve u rrit në më shumë se 506,000 raste.

Sistemi shëndetësor gjerman mbështetet dhe administrohet nga shumë institucione. Sistemi i kujdesit në Gjermani është i ndarë në tre fusha: kujdesi ambulator, sektori spitalor dhe ambientet e rehabilitimit ambulator dhe spitalor.

Gjermania ka qënë e përgatitur që në muajin Prill të këtij viti për rritjen e rasteve e të infektuarve me Covid-19 dhe është e gatshme ta përballoj krizën e tanishme pa vështirësi. Frika për përkeqësimin e pandemisë ka shkaktuar nje mbyllje të jetës publike prej datës 2 Nëntor në Gjermani.

Si mjeke specialiste do flisja për një “moment kritik të pandemisë” në lidhje me protokollet e trajtimit dhe menxhimit që tani ne si Federatë e Mjekëve shqiptar në Europë (AMFE) në dispozicion të publikut: të dhënat tona u japin mjekëve, menaxherëve të spitaleve dhe planifikuesve një pasqyrë gjithëpërfshirëse të situatës pandemike për herë të parë. Duhet të gjithë si Diaspor të japim kontribut mjekësor dhe intelektual për kapërcimin e kësaj vale pandemie”.

Kur heshtja lëkundet pranë britmës së heshtur – Nga Nue Oroshi

Britma e heshtur.Është një fjalë që më tepër ka karaktër poetik por që në fakt në brendësinë e saj është  mbledhur i gjithë ai mllef i pakënaqësisë për kohën që po e jetojmë.Shumë intelektual dhe intelektuale sot janë kapluar nga britma e heshtjës kur koha po ju levizë dhe shkundë heshtjen e lekundër.Kudo ku sheh shenja të pakënaqësisë së luftës në mes njerëzisë dhe djallëzisë, pranë panteoneve qiellore mbushën shtojzavallët me heshtjën e lekundur që nuk ju dëgjohet britma që e ka kapluar heshtja.Në mes të mureve njerëzore ku toka i bënë lutje diellit për pak ngrohtësi janë përzier mendimet që shëndrisin porsi vijat e skuqura të diellit që sillet e mbështillët duke dhënë ngrohtësinë pranë lëkundjeve të tokës.Edhe lëkundjet e tokës shpesh ndalën kur ndëgjohet jehu i bukurisë qiellore, që sillet vërdallë duke e ndalur heshtjën e lëkundur.

E zërat e të pakënaqurve kanë marrë rrugët e botës.Ata janë strukur pranë zjarrit për tu ngrohur në errësirën e heshtjës.Edhe kulshedrave edhe drangojve ju ka lagur baroti.Ata nuk po luftojnë me njëri-tjetrin por po shikojnë lojërat që po zhvillohen mbrenda teatrit të absurditetit.Shumë artistë kishim pasur, por historikisht ne shqiptarët kemi vuajtur nga politikanët.Në 80 % te rasteve gjatë historisë politikanët tanë kur kanë ardhur në maja të pushtetit e kanë harruar popullin dhe ka ekzistuar një mur i madh në mes të politikanëve dhe popullit që i ka votuar.E derisa politikanët tanë krijojnë mure ndarëse me popullin që e udhëheqin heshtja i ka lëkundur intelektualët që vetëm shikojnë dhe bërtasin në heshtje.Kur qahet një mur është me e lehtë se kur heshtë një burrë.E them për faktin se të heshtësh në kohën kur kryqëzimet e orientimit politik kombëtar e kanë marrë tatëpjetën është baraz me fajin që e bartin politikanët sharllatanë që janë mësuar duke iu leshuar rrugë çdokush dhe duke u gjuajtur me fjalë me njëri -tjetrin ditën e duke ndarë pazarët natën.

Edhe shpendkeqi edhe shqiponja janë zogj.Por shqiponjat fluturojnë në lartësi dhe janë krenare që i takojnë lartësive qiellore kurse shpendakeqët gjithmonë përzihen në tokë duke kërkuar ushqimin pa u kursyer se ku e fusin sqepin.

Ndjenja në mes të bukurës dhe të madhërishmës kur ndëgjon zërin e bubullimës pa e ndarë se cila është e bukura e cila e madhërishmja, e cila  jep një vijëzim në panteonin qiellor se ne shqiptarët atëherë kur është dashur dhe kur duhet të jemi të bashkuar gjithmonë kemi gjetur vegëza te vogëla  që jemi ndarë dhe nuk kemi gjetur harmoninë e përbashkët e qetësinë shpirtërore që pa hezitim çështjen shtetërore dhe kombëtare ta vendosim para asaj personale.Kur lartësia qiellore shihet nga bregu i pikëllimës një palimpsest i shkruar në hieroglifet e vjetra tregon se kultura nuk fitohet por ajo lind.Dijenia mund të fitohet por kultura është e lindur.E pikërisht këtu është edhe dallimi në mes të diturit dhe të kulturuarit.Ka intelektual që janë të ditur dhe kanë lexuar por iu mungon kultura njerëzore.E njerëzorja gjithmonë duhet të jetë para djallëzores.Këtu  mbyllet ai cirku i heshtjes së lëkundur dhe fillon britma e heshtjes.

TELEGRAM NGUSHËLLIMI PËR MIKUN TIM DHE TONIN, DR. NURI DRAGOI – Nga Hysen Ibrahimi*

NUK VDESIN ATA QË LËNË GJURMË NË INTERES TË KOMBIT

 

 

E nderuara familja Dragoj

Të ndëruar miq,

Pranoni Ngushëllimet e sinqerta për humbjen e mikut tonë, Dr. Nuri Dragoj.

 

Me pikëllim të thellë mbrëmë mora lajmin për vdekjen e Dr. Nuri Dragojit, një personaliteti krejt të veçantë, një figure të shquar shqiptare, mikut dhe njeriut të madh.

Me Nuriun jemi njohur në 2016, me aktivitetet të Shoqatës së Shkrimtarëve dhe Artistëve Shqiptarë “Papa Klementi XI Albani”, në Suedi, një njohje fizike, relativisht e vonshme. Por, kemi mësuar për njëri tjetrin aq shumë, sa të kishim bërë një jetë bashkë.

Historiani dhe gazetari i njohur Dr. Nuri Dragoj kishte sinqeritet të plotë në bashkëpunimet tona. Ai lartësonte punën dhe përpjekjet e çdo shqiptari në mërgatë, duke thënë hapur “Shpresën e kemi tek ju”, kur binte fjala për interesat e kombit.

Ai e cilësonte librin “Thesar Kombëtar të Mërgatës Shqiptare në Suedi”, si një vepër kapitale, si shembull të shkëlqyer të Shoqatës së Shkrimtarëve dhe Artistëve Shqiptarë “Papa Klementi XI Albani” dhe shpresë për të nesërmen e çështjes kombëtare. “Botimi me vlerë i Shoqatës së Shkrimtarëve dhe Artistëve Shqiptarë “Papa Klementi XI Albani” Suedi, titulluar “Thesar Kombëtar i Mërgatës Shqiptare në Suedi”, ku janë publikuar një numër i madh me dokumente, artikuj e intervista, flet qartë për ndjenjën e përgjegjësisë që ka vetë kryesia e shoqatës, por dhe gjithë anëtarësia e saj. Botimi në faqet e këtij libri, të krijimeve që lidhen me jetën në komunitetin e shqiptarëve në Suedi, në Shqipërinë e tyre të dytë, si dhe shkrime e krijime për atdheun amë, perspektivën e kombit shqiptar, pasurimin e historisë së tij, janë hapa të guximshëm dhe mbi të gjitha me interes të madh për kulturën kombëtare dhe edukimin e brezit të ri[1].”, thoshte Dragoj në shkrimet e tij të gjata e shumë përmbajtjesore.

“Të gjithë ne, kudo që jemi, të punojmë siç punon shoqata ”Papa Klementi XI Albani” me qëllim që të shpejtojmë, sepse është fat i madh që fuqitë e mëdha që e copëtuan Shqipërinë, tani e kanë në dorë edhe bashkimin”, kishte thënë ndër të tjera në një intervistë për “Thesar Kombëtar…”, historiani dhe gazetari i njohur Nuri Dragoj.[2]

Për këtë arsye, Shoqata “Papa Klementi XI Albani”, e kishte shpallur dhe pranuar atë si Anëtar Nderi të shoqatës, për kontributin e pakontestueshëm që kishte dhënë në shërbim të traditës, kulturës, krijimtarisë letrare e publicistike dhe për mbështetje të sinqertë në veprimtarinë e Shoqatës së Shkrimtarëve dhe Artistëve Shqiptarë “Papa Klementi XI Albani” në Suedi.

Së fundmi, nga ai kam marrë vlerësimin më të lartë në librin “Hysen Ibrahimi- Hero i heshtur i dritës, të autorës Hyrë Tejeci Murati, ku Nuri Dragoj më cilëson si një “marathonomak i trojeve shqiptare”. Një shkrim prej 8 faqesh, ku ai përshkruan takime tona, duke lartësuar çdo veprim tonin që bënim në raport me çështjen kombëtare shqiptare, Dragoj tregonte përkushtimin dhe çiltërsinë e tij, për të njohur punën e të tjerëve, për ta grumbulluar atë në një pikë të rëndësishme, që do të ishte e mira e kombit tonë.

Por, Ti na ike herët, miku im i shtrenjtë. Do të takohemi në botën e amshueshme, ku shpirti yt do t’i takojë parajses.

Vdekja e Dr. Nuri Dragojit është humbje për familjen, për shoqërinë, për historinë, gazetarinë dhe kulturën shqiptare. Është humbje edhe për ne anëtarët e Shoqatës “Papa Klementi XI Albani” në Suedi. Ishte Anëtar Nderi i Shoqatës “Papa Klementi XI Albani” në Suedi dhe mbështetës dhe pjesëmarrës i të gjitha takimeve tona kulturore.

 

Por, vepra dhe puna e tij do të jetojë gjatë dhe do të shërbejë si model i mirë për brezat që vijnë. Nuk vdesin asnjëherë, ata që lënë gjurmë në të mirë të kombit!

 

Qoftë i përjetshëm kujtimi për Dr. Nuri Dragoj dhe veprën e tij të madhe!

I lartësuar qoftë emri i i tij.

 

Hysen Ibrahimi, kryetar i Shoqatës së Shkrimtarëve dhe Artistëve Shqiptarë

“Papa Klementi XI Albani”, Suedi

Ängelholm, 16 tetor 2020

[1] Thesar Kombëtar i Mërgatës Shqiptare në Suedi, numri i 7, f.22.

[2] Thesar Kombëtar i Mërgatës Shqiptare në Suedi, numri i 9, f. 443.

ÇMIMI I VITIT I TAKIMEVE ”AZEM SHKRELI” IU NDA SHOQATËS SË SHKRIMTARËVE DHE ARTISTËVE SHQIPTARË ”PAPA KLEMENTI XI ALBANI”, SUEDI

Förslöv-Suedi, 13.10.2020

Në Pejë, në edicionin e 18-të të Takimeve Ndërkombëtare Letrare  “Azem Shkreli”, të vetmës shoqatë që iu nda çmimi i vitit, ishte Shoqata e Shkrimtarëve dhe Artistëve Shqiptarë Papa Klementi XI Albani”, Suedi (SHSHASHS).

 

 

Çmimi i është nda nga Këshilli Organizativ për organizmin, Tekimet Nërkombëtare Letrare ”Azem Shkreli”, edicioni i XVIII, me radhë, me këtë motivacion:

Shoqata e Shkrimtarëve dhe Artistëve Shqiptarë ”Papa Klementi XI Albani”, Suedi, ”Për kontributin e dhënë në letrat shqipe dhe krijimtarinë kulturore kombëtare”.

Përfaqsues i Shoqatës së Shkrimtarëve dhe Artistëve Shqiptarë “Papa Klementi XI Albani”, Suedi, për t’a pranuar këtë Çmim, ishte z. Idriz Gashi, nënkryetar, i cili po ashtu u nderuar me “Çertifikatë” për pjesëmarrje dhe kontributin e dhënë në edicionin e 18-të të këtij manifestimi. Çmimi ia dorëzoi Xhenet Syka, Drejtoresh e DKRS-së, kurse “Çertifikatë” ia dorëzoi Aver Husaj, Shef për Kulturë.

Përveç SHSHASHS, u ndan edhe çmime për poezinë më të mirë gjatë takimeve, që ishin:   i Elida Rusta, poete,  ndërsa çmimi ndërkombëtar “Lirika e Azemit Shkrelit” iu nda Xue Sheng, poete nga Kanadaja.

Pastaj u ndanë edhe disa çmime reviale. Çmimi  “Rilindja” iu nda autorëve Ramë Oraca e Rozafa Shpuza. Çmimi “Pajtimi” Agim Deskut e  Shqipe Hasanit. Çmimi “Kushtetuta” poetëve Ramadan Beqiri e  Naxhie Bërbatit –Kastratit. Çmimi “Liria” iu nda tre autorëve Besim Perjucit, Donart Rexhbogajt e Ajete Pavatës.

Këshilli organizativ ndau mirënjohje po ashtu edhe për Ministrinë e Kulturës, rinisë e sporteve si përkrahës të këtyre takimeve, mirënjohje kjo që u pranua nga zëvendësministri  Engelbert Zefaj, Ministrinë e Shëndetësisë , gjegjësisht ministrit Armend Zemaj, për menaxhimin e pandemisë e dhënies së mundësisë për organizimin e këtij  takimi në kushte të jashtëzakonshme, Drejtorisë  për  Kulturë, rini e sporte të Komunës së Pejës,  drejtoreshës  Xhenet Syla, për përkrahje të pakursyer të këtyre takimeve si dhe deputetes shqiptare në  Parlamentin e Kroacisë, Ermina Lekaj Përlaskaj për kontributin e dhënë për çëshjten kombëtare, komunitetin shqiptar  në  Kroaci dhe promovimin e urave kulturore shqiptaro-kroate.

Shoqata e Shkrimtarëve dhe Artistëvë Artistëve Shqiptarë ”Papa Klementi XI Albani”, Suedi, e vlerëson lartë këtë Çmim dhe falënderon përzemërsisht, kryetarin e komunës z. Gazmend Muhaxheri, të gjithë anëtarët e Këshillit Organizativ, znj. Xhenet Syka, Aver Husaj, e të tjerët, për Çmimin e Takimeve “Azem Shkreli”, që ndan për Shoqatën tonë.

 

Me respekt, në emër të SHSHASHS,

Hysen Ibrahimi, Kryetar.

Përgjegjësitë e historianit – Nga Nue Oroshi

Historiani ka  përgjegjësinë kryesore se si duhet shkruar historia.Ai duhet ta shkruajë historinë sipas ndodhjës së ngjarjeve historike e jo sipas deshirave të politikës aktuale.Historiani shqiptar duhet që ta don vendin dhe popullin shqiptar.Ai duhet bërë çmos që ti zbulojë dokumentët historike që nga koha e lashtësisë duke vazhduar me mesjetën shqiptare, kohën e re si dhe kohën me të re në mënyrë që ta shkruajë të plotë historinë shqiptare.Historiani shqiptar duhet të jetë edhe atdhetar ai nuk guxon asesi që interesin e tij personal ta vendosë përpara interesit kombëtar.Historiani shqiptar ka përgjegjësi të dyfishtë se jemi gjenerata e parë që e kemi mundësinë ta shkruajmë historinë tonë shqiptare ashtu siç ka ndodhur e jo ashtu siç e deshiron dikush të ketë ndodhur.Historiani duhet të jetë edhe një mjek i përsosour kur ta shkruan historinë.Ai duhet ti mbledhë eshtrat dhe  plagët e kombit shqiptar,ai duhet mos të flej në gjumë kur shfleton dokumentët dhe kronikat historike që kanë të bëjnë me vrasjen dhe masakrimin e popullitë iliro-arberoro-shqiptar gjatë historisë së dhimbshme por krenare të kombit tonë shqiptar.

Historiani duhet të mishërohet me portretët historike të periudhave të ndryshme kohore.Ai duhet analizuar dhe matur me peshën e gurit dhe me akullin e ftoftë të mendjës ngjarjën historike.Historiani asesi nuk guxon të shitët dhe as te blihet të askush.Shpesh kemi pasur raste që historianët tanë edhe pa dëshirën e tyre kanë shkruar gjëra që me pas kishin pasur deshirë ti hanë dhe gëlltisin dhe që këto gjëra mos të shpërndahen dhe të lexohën kurrë në opinionin shqiptar.

Por historiani duhet ta di se fjalën e thënë mund ta marrë era,por fjala e shkruar dhe e botuar mbetët për jetë.Edhe historianët janë qënie njerëzore që mund të bëjnë gabimet e tyre.Qoftë këto gabime me vetëdije apo edhe pa vetëdije.Për ato gabime ata duhet të kërkojnë falje. Pra,historiani duhet të jetë para së gjithash edhe atdhetar i mirë.Për faktin se ai gjatë gjithë kohës lexon ,shkruan dhe gjurmon për rezistencën heroike të herojve shqiptar gjatë shumë shekujve të historisë.Përgjegjësia e historianit për fjalën e shkruar dhe të botuar është dy herë më e madhe se përgjegjësitë tjera.Sepse një mjek me një gabim mund ta mbysë një apo dy persona.Një ekonomist apo matematicient, mund ta varfërojnë fondin me ndonjë gabim në llogaritje apo për mosaftësi profesionale.Historiani nëse gabon mundet që ta fallsifikoj një shekull të tërë.Me një fjalë një populli që i vritët historia është i vrarë i tëri.Ne shqiptarëve shumë shpesh na u ka vra historia.Për faktin se me shumë kemi kaluar të pushtuar se sa të lirë.Historiani i mirëfilltë duhet te jetë si një bletë puntore e cila lule në lule e thithë nektarin dhe me pasë me punën e saj të zellshme krijon rrjetin e saj ku vjen edhe mjalti që është prodhim i mbarë për shëndetin e njeriut.

Edhe historiani shqiptar, duhet të kujdeset për shëndetin e kombit shqiptar.Sa e sa herë mendoj për 47.000 shqiptarët e mbetur që na i vrau komunzmi pansllavistë gjatë dhe pas luftës botërore.Sa e sa herë më bijnë ndërmend fjalët e  atdhetarit Gjon Dedë Stanisha i cili gjatë pushkatimit prapa mureve të burgut të Prishtinës brohoriste me zë të lartë: Rrnoftë Çamëria!Rrnoftë Shqipëria!, e kur deshti të brohoriste për të tretën herë Rrnoftë Kosova! gjelatët komunistë i prenë fjalën në fyt me bresheri automatiku.Shpesh mendoj se ku gjinden varret e Marie Shllakut,Bernard Llupit,Kolë Parubit,Gjergj Martinit,Halim Spahis,Tahir Dedes,Kajtaz Ramadanit, Rexhep Kabashit dhe shumë e shumë të tjerëve.Në mendje shpesh me rrinë vrasjet e Kapidan Mark Gjon Markut,Llesh Gjon Markut,Ndue Përlleshit dhe shumë e shumë atdhetarëve shqiptar.Asesi  nuk më hiqen nga mendja masakrat serbe,malazeze dhe maqedonase, në trojet shqiptare prej vitit 1912 e deri në vitin 1999 që do të jetë edhe tema bosht në sesionin e ardhshëm shkencor që do ta organizon Shoqata “Trojet e Arbrit”.Historiani shqiptar duhet të sakrifikohet për të vërtetën historike dhe jo të priviligjohet duke mbyllur sytë për të mos thënë të vërtetën.Historia jonë shqiptare ka një problem të madh.Një pjesë e historianëve ende nuk  dijnë të ndajnë periodizimin e historisë.

Një gjë duhet ditur,Kosova është okupuar nga Serbia në vitin 1912 dhe është çliruar në vitin 1999, nga forcat e Natos dhe qëndresa shqiptare.Se si punuan akterët politikë mbrenda kësaj periudhe kohore  të pushtimit, ka vend të studiohet.Meqenëse ka vite që jam në krye të një projekti kombëtar për ndriçimin e historisë shqiptare lirisht mundë të them që falë angazhimit të 300 historianëve dhe studiuesve shqiptar anë e kënd trojeve shqiptare dhe diasporës se madhe atdhetare ja kemi arritur qëllimit që ta shkruajmë historinë shqiptare të pastër si loti,ashtu siç ka ndodhur edhe pse jemi luftuar në shumë anë për të mos dalë e vërteta historike në shesh.

Përgjegjësia e historianit është përgjegjësi historike.Se të gjitha këto vepra enciklopedike të shkruara do ti mbesin dëshmi breznisë në të ardhmën.Në bazë të këtyre veprave që kemi shkruar sot, nesër apo pas 100 apo 200 viteve do t´iu shërbejnë si brumë gjeneratave të ardhme që ti kenë si burime historike të dorës së parë.Historiani duhet ta dijë një gjë-ai nuk duhet të ndikohet nga rrethanat kohore dhe politike që  e rrethojnë atë por duhet ti shikoj dokumentët historike që duhet ti merr si lëndë të parë apo si brum për ta shkruar historinë.Të gabosh është njerëzore por ta përserisësh gabimin e njëjtë pa u skuqur dhe pa kërkuar falje është djallëzore.Prandaj përgjegjësia e historianit është si pesha e gurit që duhet mbajtur gjatë ecjes por përkundër barrës dhe peshës së rendë ai nuk duhet asnjëherë ta humbë drejtëpeshimin,ku humbja e këti drejtëpeshimi vetëm për një moment të shkurtër, mund të hedhë në humnerë.

Edhe piktorja shqiptare Dimitra Misrasi pjesë e ekspozitës organizuar në Athinë nga MegaArt Galeri me titull “Unë jam Mbretëreshë dhe ju më quani Art”

Voal.ch – Galeria MegaArt Galeri në Athinë ka organizuar Ekpozitën e Artit “Unë jam Mbretëreshë dhe ju më quani Art”. Ekspozita është inaguruar më 14 shtator dhe do të rrijë hapur deri në fund të tetorit. Përveç pjesmarrjes të piktorëve grekë, pjesë e ekpozitës është edhe piktorja e njohur shqiptare Dimitra Misrasi me disa punime të saj si dhe piktorët Afionis Olivia nga Kanadaja, Panos Ermizian nga Armenia, Martin Davis dhe Bongard Sugar nga Anglia, si dhe piktori i talentuar greko -turk, Minarixhoglu Mihalis.
Në posterin e ekspozitës lexohet:
“Unë jam Mbretëresha dhe ata më quajnë Art”
Çfarë është arti, çfarë nuk është? Një pyetje pa përgjigje që torturon shpirtin njerëzor ndër shekuj, do të jetë edhe shkaku i ekspozitës ¨të Galerisë MegArt, me titull ” Unë jam Mbretëresha dhe ata më quajnë Art “.
Nga shekulli 18 kur del ideja e ‘arteve te bukura’ i sherbeu ekskluzivisht shfaqjes të konceptit te së bukurës, deri ne shekullin 19, ku arti ndonjehere vepron si në nje fushe të pavarur dhe autonome qe i sherben vetes ekskluzivisht  si ” art për artin “, ndërsa ndonjëherë si mjet i Frymës për të shprehur kuptimin e tij • arti gjithmonë është në qendër të kërkimit shpirtëror njerëzor.
Nganjëherë si shprehje aestetike, nganjëherë si zbulues i kuptimeve në lidhje me vetë ekzistencën, arti zë hapësirë dhe kohën. Disa të tjerë përpiqen  ta përdorin si mjet vetëdije, disa të tjerë e sodisin si natyrë,  disa të tjerë thjeshtë thjesht e shijojnë e disa të tjerë thjesht e krijojnë. Arti, ndër të tjera, është jeta, mund të jetë thelbi i jetës, është gjithmonë i pranishëm në ngjarjet njerëzore, në shpirtin njerëzor, duke mbajtur një fuqi të veçantë: si një Mbretëreshë e hapësirës dhe kohës, arti lëviz fijet e jetës, ndonjëherë ajo mbështillet rreth tyre, herë  dhe bie poshtë, pastaj herë të tjera luan pa kujdes me ta dhe evoluon në jetë.
“Koha i vendos të gjithë aty ku e kanë vendin: çdo mbretëreshë në pallatin e saj, çdo klloun në cirkun e vet dhe çdo mashtrues në bankën e të akuzuarve”
Ekspozita është nga Maria Rigatoy-Ioakeimidou kuratore e artit vizual dhe Danae Tatalia Litsou teoricien arti
Hyrja falas”
Ndërkohë ekspozita është vizituar nga shumë artdashës dhe po ashtu edhe artistë shqiptarë që jetojnë e punojnë në Greqi.
Piktorja e njohur shqiptare Dimitra Misrasi me drejtorin e galerise DIMOS PAGOULATOS 
Piktorja e njohur shqiptare Dimitra Misrasi me kuratoren e ekspozitës Maria Rigatoy-Ioakeimidou
PRESS RELEACE
I am the Queen and they call me Art
What is art, what is not? This unanswered question that has tortured the human spirit in the depths of centuries will be the motive of the upcoming exhibition of MegArt Gallery, called “I am the Queen and they call me Art”.
Since the 18th century when the idea of “fine arts” that exclusively serve the concept of “beautiful” emerges, until the 19th century, when art is sometimes perceived as an independent field that only serves its purposes like an end itself, “art for the purposes of art”, while other times is perceived as a means of the Spirit to express its own meaning; art is found in the center of the spiritual pursuit of humankind.
Sometimes as an aesthetical suggestion, sometimes as a producer of meanings concerning existence itself, art occupies space and time. Others try to tame it and use it as a means of shaping consciousness, others contemplate on its nature, others simply enjoy it, and others just that simply create it. Art, among other things, is life, art may be the very essence of life, it is always present in the human history, it is always alive in the human spirit, possessing a special power: like a Queen of space-time, art moves the threads of life, sometimes it gets wrapped around them, sometimes it gets troubled and falls down, then other times it plays carelessly with them and evolves into life.
PARTICIPATING ARTISTS
Ampatielos Panagiotis
Afionis Olivia
Bongard Sugar
Vihou Katerina
Gatsiou Eleni
Georgiadou Maria
Dimos Odysseas
Dimitsa Olga
Emirzian Panos
Efthimiadi Angela
Zoe’s Collage
Kilakou Anna
Kratmenou Konstantina
Konsta Dwra
Magkakis Michalis
Martin Davis
Mavrodimos Giannis
Minaritzoglou Michalis
Misrasi Dimitra
Michaelidou Maria
Paliokosta Ioanna
Papadimitropoulos Konstantinos
Patouna Anastasia
Pastrikou Athanasia
Polichronopoulos Dimitris
Rigatou Maria
Sarri Marialena
Stathi Marina
Stavrou Alexandra
Tsiklea Maria
Tsoliakou katerina
Houndalas George
“Time puts everyone in the place where they belong: every queen in her palace, every jester in his circus and every cheater on his counter.”
Exhibition duration: 30/09/20 – 14/10/20.
Poster and Magazine:
MegArt Gallery Team, Nikolai Angelov & Georgiadou Maria
Communication and Technical Support:
Michalis Tsantes – MegArt Gallery Team
Organization and Curation:
Maria Rigatou – Curator and Visual Artist & Danai Tatalia Litsou – Art Theorist and Historian
FREE ENTRANCE
WORKING HOURS MEGART GALLERY
MONDAY -THURSDAY 14.00 -21.00
FRIDAY 12.00-17.00
SATURDAY AFTER AN APPOINTMENT
SUNDAY CLOSED
Contact: megartgallery@gmail.com & 2111821187 / 6983441715 / 6972138064

Radioja “Jehona e shqipes” në Bruksel, tribuna e fjalës së lirë të korifejve të shqiptarisë… – Nga Dukagjin HATA  

Sakip Skepi, udhëtimi mbresëlënës nga zemra e natës staliniste, në zemrën e bekuar të Perëndimit… 

 

 

Ende nuk kisha ardhur në jetë, kur një ndodhi e rrallë shkundi siprinën e qetësisë së rreme të epokës socialiste në ato vise vetmitare, duke zgjuar kërshërinë dhe sensin e filozofimit netëve vonë, në odat ku siteshin në sitë të hollë të gjitha të ndodhurat e asaj kohe. Vite më vonë, kjo histori kthehej e rikthehej në këto oda dhe sipas një konteksti të kodifikuar simbolik, jete e merrte mesazhe…

Po ç’kishte ndodhur vallë?

Në fund të viteve 50, një ngjarje bëri bujë dhe shkundi fort syprinën e keqkallaisur të agjitropit komunist, për gjoja lumturinë e popullit në epokën socialiste, duke nxjerrë në pah një realitet të dyzuar, mashtrues e denigrues, nga i cili njerëzit kërkonin të iknin me çdo çmim.

Shtatë familje dibrane, nga një fshat i izoluar me emrin Blliçe, ku gazi i degës së punëve të brendshme qëndronte ditë e ditë, duke përgjuar jetën e atyre njerëzve të konsideruar armiq të regjimit, thyen klonin Stalinist shqiptar dhe ikën drejt botës së lirë.

Më 12 Maj 1958, babai i themeluesit dhe sipërmarrësit të radios shqiptare “Jehona e shqipes” në Bruksel, Sakip Skepi, organizoi arratisjen më të madhe që ka ndodhur në Veri të Shipërisë, ku shtatë familje, gjithësej 26 veta, u arratisën nga portat e ferrit komunist, në kërkim të një modeli tjetër jete dhe dinjiteti. Pas një qëndrimi dhjetëvjeçar në ish Jugosllavi, familja Skepi përfundon në Belgjikë, ku vendoset përfudimisht.

Kur familja Skepi shkeli në Bruksel, Sakipi ishte vetëm pesë vjeç dhe mezi e kuptonte gjithë përmasën e saj që kishte ndodhur, por i është fiksuar nga rrëfimet e babait ajo ikje në errësirë, ai makth gri që i shoqëronte si një flamë përndjekëse gjersa kaluan kufirin dhe këmba iu preku tokën jugosllave, ku do të niste një tjetër histori mundimesh e privimesh gjer në kalvar…

Dihet jeta e trazuar e një emigranti, veçanërisht e një emigranti politik, që ka lënë prapa histori të trishta dyzimi e zhgënjimi, njerëz me të cilët nuk do të donte të ndahej, kujtime që përlotin çdo çast qepallat dhe nixisin reflektimin që nis në kufijtë mes dhimbjes dhe nostalgjisë.

Për të ruajtur të pastër gjuhën, do të rrëfente më vonë Sakipi në një nga mediat shqiptare, ”në shtëpi flisnim veç shqip, me prindërit. Bisedat e shumta i bënim për vendlindjen. Në fakt, kur u arratisëm lamë dy motrat e mia atje, se ishin të martuara dhe nuk i merrnim dot. Kështu, malli për vendlindjen ishte shumë i madh”.

Etja për gjuhën shqipe, që e kishin lënë prapa në mugtirën e një Golgote të trishtë, ku qenë kryqëzuar ëndrrat dhe dashuritë më të pastërta njerëzore, do të ishte një gravitet emocional konstant për Sakipin, gjersa e shtyu në ndërmarrjen më të guximshme e më fisnike të jetës së tij, themelimin në Bruksel të radios shqipe “Jehona e Shqipes”.

“Ne si emigrantë politikë nuk kishim asnjë kontakt me Shtetin amë, shkruan Sakip Skepi. Ishte një epokë shumë e vështirë. Si të rinj që ishim, kishim nevojë të dinim se nga jemi, nga vinim e kështu e më radhë…i bënim shumë pyetje vetes tonë. E vetmja mënyrë me e gjet pak a shumë veten ishte që të shpreheshim. Radioja ishte mënyra më e mirë me u shpreh dhe me u interesu nga afër për vendin tonë, dhe mbi të gjitha, për identintetin dhe kulturën tonë. Kështu lindi idea e krijimit tê Radios “Jehona e Shqipes” në Bruksel. Falë mirëkuptimit që gjeta në Ministrinë e Kulturës Frankofone të Belgjikës, ky vullnet u realizua me 20 Shkurt 1986 e që vazhdon edhe sot”.

Asnjë lloj Edeni nuk e përmbush njeriun nëse ndihet i ndarë përgjysëm, siç ndihej Sakipi dhe familja e tij, që kishin lënë në atdheun e pllakosur nga nata e delirit kriminal, dy mortat të pikëlluara, një pjesë të shpirtit të trazuar nga dhimbja.

Një radio shqip, në një vend dashamirës, por gjithësesi të huaj, është më shumë se një ëndërr e guximshme.

Para viteve ’90, komuniteti shqiptar në Belgjikë, si kudo në diasporën e vjetër, ishte i përçarë në fraksione politike, ekonomike dhe nën prirje e orientime të ndryshme ideologjike.

Rrugëtimi i Sakipit në Bruksel drejt realizimit të kësaj aspirate ka qenë një përvojë e vështirë dhe plot sfida, me pengesa si nga autoritetet belge, ashtu dhe nga pjesë të komunitetit shqiptar; që sidomos pas valëve të reja emigruese më 1992, 1997 e më tej, po konturoheshin në mënyrë disi kaotike.

Përkrahja nga autoritetët belge, nga Komuniteti Shqiptar, megjithë diversitetin që shkonte gjer në përçarje, gjithësesi aq i etur për të pasur një zë që të përcillte mesazhin e tyre jetëdhëns në dhera të huaj, ishin shtysa të forta që i dhanë drejtim dhe çuan drejt jetësimit këtë ëndërr të një të riu që vinte nga vendi i vogël ballkanik, me një botë të trazuar dhimbjeje, delikate dhe impresionuese njëherësh.

Sakipi sjell ndër mend episodet e fillimit, jo vetëm vështirësitë e një nisme kaq të guximshme, por dhe sfidat gjer në infiltrim dhe depërtim të sigurimit të shtetit, me anë të disa elementëve të kompromentuar të diasporës dhe tentativa e tyre për t’i vënë shkopinj nën rrota, rrekja për ta penguar radion e porsakrijuar.

Të gjitha këto mbetën pas si hije të një të kaluare të trishtë dhe çdo gjë u normalizua, vetëm kur ra Muri i Berlinit dhe u shemb diktatura në Shqipëri, çfarë bëri të merrnin frymë lirisht jo vetëm shqiptarët në trungun amë, por gjithë hapësirat etnike të shqiptarisë dhe veçanërisht disapora e vjetër shqiptare, diaspora politike.

“Ardhja e mërgimtarëve të rinj, pas viteve ‘90, solli brumë të ri mes nesh, thotë Sakipi. Solli gjuhën dhe kulturën për të cilat kishim aq shumë nevojë. Kështu, dhe komuniteti ynë u shtua dhe pasurua”.

Radioja e nisi punën me një grup të vogël prej 7 vetave, ku mund të veçojmë të ndjerin Idriz Basha, Gani Sheta, Ali Islamaj, Durak Duraku, Avni Islamaj, Naim Likaj dhe Saki, ideatori dhe drejtuesi I kësaj radioje. Më vonë, këtij grupi do ti bashkohej dhe bashkëshortja e Idriz Bashës, Kimete Basha –Mitrovica.

Komunikimi i ngrohtë dhe inkurajues i Skepit me gazetarët dhe bashkëpunëtorët, bëri që të vinin shumë emra të nderuar të gazetarisë dhe mediave radifonike, të cilët punonin me kohë të pjesëshme, por me përkushtim të plotë, që t’i jepnin radios fytyrën e mallit dhe mesazheve më kuptimplote të botës shqiptare, në një vend të huaj, por mjaft mikpritës dhe me vlera të larta intregruese dhe emancipuese.

Në çdo hap të hedhur me kujdes dhe kurajë njëherësh, Sakipi ka ndjerë peshën e rritjes së kësaj radioje, që i dha frymën e tij dhe mjaft shpejt u bë aq e dashur për gjithë diasporën shqiptare në botë. Në valët e radios “Jehona e Shqipes”, sidimos pas viteve 90 të hapjes së madhe, kanë folur shumë përsonalitete. Para vitit 90, për shkak të kufizimeve të kohës, ka folë ish Pretendenti i fronit Shqiptar Leka ZOGU I, personalitete të respektuar, si Mentor ÇOKU dhe Sami Repishti. Gjithashtu bashkëpunimi me regjisoren Liria Begeja në realizimin e filmit të parë, me tematik shqiptare jashtë vendit “Prill i Thyer” në Korsikë, me artistë të ardhur nga Kosova dhe Franca, përbën një kulm të vepritarisë së kësaj radioje.

“Me shembjen e Murit të Berlinit, -rrëfen Sakipi, -në studion e “ Jehona e Shqipes” kanë ardhur përfaqësues të televizioneve të njohur perendimore, si Televizioni kryesor belg “RTBF”. Gjithashtu veprimtaria jonë është pasqyruar disa herë në edicionin e lajmeve qëndrore. Nder shumë të madh na ka bërë edhe Televizioni francez “TF1 “( Talevizioni Numër 1 në Europë ) Ata na erdhën në studio dhe dhanë kronikën mbi radion tonë në edicionin qëndror të lajmeve në orën 20h dhe 23h”.

Radioja e drejtuar nga z. Skepi ishte i vetmi burim për të ndjekur një pasqrim real dhe të paretushuar të lajmeve nga Shqipëria, për zhvillimet politike dhe kazanin e revoltës popullore në vlim e sipër, që pritej të shpërthente nga dita në ditë.

Pas rënies së mitologjisë diktaoriale dhe hapjes së Shqipërisë e deri sot radioja ka sjellë zërat impresionmues të personaliteteve më të spikatur të Artit e Politikës,ku mund të veçohen Ismail KADARE, Dom SIMON JUBANI, Dom LUSH GJERGJI ( Prift dhe themelues i Shoqatës bamirëse në fund të viteve 80 “Nanë Tereza” në Kosovë ) Timo Flloko, Mirush Kabashi, Arif Vladi, Liri Rasha, Merita Halili, Zef Dede, Tefta Radi, Saimir Kumbaro, Isa Qosje, regjisorë nga Kosova dhe shumë e shumë të tjerë”…

Sakipi e nisi udhëtimin e tij të jetës me familjen e tij nga barku i ferrit Stalinist dhe arriti të jetë një model i suksesit shqiptar në Perëndim, një intelektual me kulturë të gjërë dhe përkushtim atdhetar, një sponsor i letërsisë, artit dhe kulturës kombëtare që lëvrohet në Perëndim, kreysisht në Bruksel, ku morën udhë ëndrrat e tij dhe të një “brezi të mallkuar”, që gjeti ”Edenin” e premtuar në një nga metroplet më dinamikë dhe impresionues të Perëndimit, me një radio që flet shqip dhe përcjell mesazhe panshqiptare…


Send this to a friend