Në një takim të nivelit të lartë në Shtëpinë e Bardhë të enjten që kishte në qendër përpjekjet kundër ndasive dhe dhunës së nxitur nga urrejtja, presidenti Joe Biden kritikoi supremacistët e bardhë dhe i kërkoi kombit të kapërcejë mosmarrëveshjet “toksike” politike. Korrespondentja e Zërit të Amerikës pranë Shtëpisë së Bardhë, Patsy Widakuswara, njofton se kritikët e zotit Biden thonë se është vetë presidenti ai që nxit përçarjen.

Presidenti Joe Biden iu referua tubimit të supremacistëve të bardhë në vitin 2017 në Charlottesville, Virxhinia gjatë të cilit u vra një kundërprotestuese, kur foli të enjten në takimin e nivelit të lartë “Qëndrojmë të Bashkuar”.

“Supremacistët e bardhë nuk do të thonë fjalën e fundit dhe ky helm dhe dhunë nuk mund të jenë historia e kohës sonë”, tha presidenti.

Shtëpia e Bardhë tha se takimi nderon komunitetet që kanë përjetuar sulme me bazë urrejtjen, duke përfshirë të shtënat masive që ndodhën në një tempull të Sikhëve në Uiskonsin në vitin 2012; një klub nate homoseksualësh në Florida në vitin 2016; një sallon aziatik në Xhorxhia në vitin 2021; një supermarket në Teksas në vitin 2019, që vuri në shënjestër hispanikët; dhe një supermarket në Nju Jork në fillim të këtij viti, që kishte në shënjestër njerëzit me ngjyrë.

Të dhënat e FBI-së tregojnë se krimet e urrejtjes janë rritur vitet e fundit.

Disa faktorë kanë kontribuar në rritjen e tyre, duke përfshirë stresin e lidhur me pandeminë dhe retorikën e ashpër politike.

“Ky ka qenë një faktor kryesor për gjashtë vitet e fundit, ku ne dëgjojmë politikanë të zakonshëm që thonë gjëra që janë plotësisht në përputhje me atë që thonë supremacistët e bardhë dhe ekstremistët”, thotë Phyllis Gerstenfeld, profesore e drejtësisë penale.

Një sondazh i revistës Economist dhe organizatës YouGov tregon se 66% e amerikanëve besojnë se ndasitë politike në vend janë përkeqësuar që nga fillimi i vitit 2021 dhe se 62% presin një rritje të tyre vitet e ardhshme.

“Dhuna e nxitur nga urrejtja lind në tokën pjellore të një ndarjeje toksike. Nuk do ta zgjidhim problemin vetëm duke shkuar pas skajeve ekstreme. Ne duhet të përballemi me mënyrat në të cilën kjo ndarje toksike nxit këtë krizë për të gjithë ne.”

Kritikët e tij argumentojnë se vetë presidenti Biden po nxit ndarjen teksa shton sulmet javët e fundit kundër të ashtuquajturve republikanë të MAGA-s – ndjekës besnikë të ish-presidentit Donald Trump – duke e quajtur këtë retorikë të ashpër politike që përfshin akuzimin e tyre si “gjysmë-fashistë”.

Në një fitore ligjore për ish-Presidentin Donald Trump, një gjykatëse federale pranoi të hënën kërkesën e tij që një ekspert i pavarur ligjor të shqyrtojë dokumentet e sekuestruara nga FBI-ja nga shtëpia e tij në Florida, si edhe ndaloi përkohësisht përdorimin nga Departamenti i Drejtësisë të të dhënave për qëllime hetimi.

Vendimi i gjykatëses Aileen Cannon autorizon një ekspert të jashtëm për të shqyrtuar të dhënat e marra gjatë kontrollit të 8 gushtit dhe për të përjashtuar nga hetimi çdo dokument që mund të mbrohet nga privilegji avokat-klient ose privilegji ekzekutiv. Disa nga ato dokumenta ka mundësi që t’i kthehen ish-presidentit Trumpi, por gjykatësja e shtyu vendimin për një gjë të tillë.

Gjykatësja e dha urdhrin pavarësisht kundërshtimeve të forta të Departamentit të Drejtësisë, i cili tha se një ekspert i jashtëm ligjor nuk ishte i nevojshëm dhe një nga arsyet ishte se zyrtarët e kishin përfunduar tashmë shqyrtimin dokumenteve që mund të mbroheshin nga marrëdhënia avokat-klient ose privilegji ekzekutiv.

Emërimi i një eksperti ka gjasa ta ngadalësojë ritmin e hetimit të Departamentit të Drejtësisë për praninë e informacioneve tepër sekret në Mar-a-Lago, veçanërisht duke pasur parasysh udhëzimin e gjyqtares që Departamenti i Drejtësisë nuk mund të përdorë për momentin asnjë nga materialet e sekuestruara si pjesë e hetimit të tij për mbajtjen e sekreteve qeveritare në rezidencën e Floridës.

“Gjykata konstaton se këto rrethana të pashembullta kërkojnë një pauzë të shkurtër për të lejuar rishikimin e paanshëm nga palë të treta, për të siguruar një proces të drejtë, me masa të pështatshme”, shprehet gjykatësja Cannon, e cila është emëruar nga ish-presidenti, në urdhrin e saj prej 24 faqesh.

Megjithatë, nuk është e qartë nëse vendimi do të ketë një efekt të konsiderueshëm afatgjatë tek hetimi apo përfundimet e tij.

Një vlerësim i veçantë nga komuniteti i zbulimit amerikane për rrezikun e paraqitur nga keqpërdorimi i mundshëm të dhënave të klasifikuara do të vazhdojë me urdhër të gjyqtares.

Departamenti i Drejtësisë nuk ka komentuar ende dhe një avokat i zotit Trump, nuk iu përgjigj menjëherë një kërkese për koment.

Avokatët e zotit Trump kishin argumentuar se ishte i nevojshëm emërimi i një eksperti të posaçëm ligjor, për të garantuar një analizë të pavarur të të dhënave të marra gjatë kontrollit dhe në mënyrë që informacione ose dokumenta personale të mund të shqyrtoheshin dhe t’i ktheheshin zotit Trump.

Në këtë rast, të dhënat e sekuestruara “përfshijnë dokumente mjekësore, korrespondencë në lidhje me taksat dhe informacione financiare”, sipas urdhrit të gjyqtares.

Gjyqtarja tha se ishte shumë herët për të ditur nëse ndonjë nga dokumentat apo objektet do t’i kthehet zotit Trump, por “për momentin, rrethanat që lidhen me sekuestrimin në këtë rast dhe nevoja për masa mbrojtëse procedurale të përshtatshme janë mjaft bindëse.”

Departamenti i Drejtësisë kishte argumentuar kundër emërimit, duke thënë se ishte i panevojshëm sepse kishte shqyrtuar tashmë dokumente që mund të ishin të mbrojtura nga privilegji dhe kishte identifikuar një numër të kufizuar materialesh që mund të mbuloheshin nga privilegji avokat-klient.

“Mendoj se pengesa kryesore, është se dokumentet me privilegj ekzekutiv janë përfshirë” në vendimin e gjyqtares, tha Richard Serafini, një ish-prokuror i Departamentit të Drejtësisë dhe avokat në Florida. Ai tha se priste që departamenti ta apelonte urdhrin.

Departamenti i Drejtësisë kishte argumentuar gjithashtu se zoti Trump nuk kishte të drejtë ligjore të pretendonte privilegj ekzekutiv për asnjë prej të dhënave presidenciale që ishin marrë pasi ai nuk është më president dhe për rrjedhojë dokumentet nuk i përkasin atij. Po ashtu Departamenti tha se objektet personale që u gjetën ishin përzierë me informacione të klasifikuara, duke u dhënë atyre vlerë të mundshme si prova.

Megjithëse Departamenti i Drejtësisë kishte argumentuar se zoti Trump, si ish-president, nuk kishte bazë ligjore për të pretenduar privilegjin ekzekutiv mbi dokumentet, gjyqtarja tha se ai kishte të drejtën ta ngrinte shqetësimin dhe lejoi që eksperti i posaçëm të kontrollonte për dokumenta që mund të mbulohen nga ai privilegj.

Gjykatësja Cannon, e cila u emërua nga zoti Trump në vitin 2020, kishte sinjalizuar me një urdhër të shkurtër muajin e kaluar se ajo ishte e prirur të emëronte një ekspert të posaçëm.

Agjentët e FBI-së që kontrolluan shtëpinë e ish-presidentit Donald Trump në Florida muajin e kaluar gjetën dosje të klasifikuara sekret që ishin të zbrazëta, sipas një liste më të detajuar të materialit të sekuestruar, të bërë publike të premten nga Departamenti i Drejtësisë.

Inventari i objekteve zbulon pa detaje specifike përmbajtjen e 33 kutive të marra nga Mar-a-Lago gjatë kontrollit të 8 gushtit. Megjithëse inventari nuk përshkruan asnjë nga dokumentet, ai tregon se informacione të klasifikuara, përfshirë materiale tepër sekrete, ishin mbajtur në kuti në shtëpi, mes gazetave, revistave, veshjeve dhe objekteve të tjera personale.

Departamenti i Drejtësisë ka thënë se në Mar-a-Lago nuk kishte masa të posaçme sigurie për të mbajtur sekrete kaq të ndjeshme qeveritare dhe ka hapur një hetim penal për mbajtjen e tyre atje si edhe për ato që i cilëson përpjekje në muajt e fundit për të penguar atë hetim.

Sipas inventarit, 43 dosje të zbrazëta të klasifikuara u morën nga një kuti në zyrë, së bashku me 28 dosje të tjera të zbrazëta me etiketën “Të rikthehen tek Sekretari i Personelit” ose këshilltari ushtarak. Dosje të ngjashme të zbrazëta u gjetën gjithashtu edhe në një dhomë me objekte të magazinuara.

Nuk është e qartë nga lista e inventarit se pse ishin të zbrazëta dosjet ose çfarë mund të ketë ndodhur me dokumentet që kishin qenë brenda tyre.

Organizatat amerikane të mediave i kërkuan të mërkurën një gjykatësi të bëjë publike më shumë detaje rreth të dhënave që u sekuestruan gjatë kontrollit të paprecedentë të FBI-së në shtëpinë e ish-presidentit Donald Trump në Florida.

Kërkesa u bë vetëm disa orë pasi Departamenti i Drejtësisë dorëzoi të martën në mbrëmje një dokument 54 faqesh që paraqet kronologjinë më të detajuar deri tani të shkëmbimeve të tensionuara mes zyrtarëve të Departamentit të Drejtësisë dhe përfaqësuesve të ish-presidentit Trump, lidhur me zbulimin e sekreteve qeveritare.

Prokurorët thanë se agjentët gjetën disa dokumente të klasifikuara në sirtarët e tavolinës në zyrën e zotit Trump në Mar-a-Lago. Ata thanë gjithashtu se FBI-ja gjeti pasaportat e ish-presidentit në një nga sirtarët së bashku me dokumente të klasifikuara dhe thanë se ata e konsideronin vendndodhjen e pasaportave si “provë të rëndësishme”.

Në një përgjigje ndaj dosjes së departamentit, zëdhënësi i zotit Trump, Taylor Budowich u shpreh në Twitter: “Mjaftuan më pak se dy faqe nga një përgjigje prej 40 faqesh që administrate Biden të pranonte se kjo bastisje e paprecedentë dhe e panevojshme nuk kishte të bënte me ndonjë krim, por më tepër një mosmarrëveshje mbi të dhënat presidenciale.”

Megjithatë, urdhri i kontrollit i Departamentit të Drejtësisë u miratua bazuar në shqetësimet se kishte shkelje të tre ligjeve të tjera, mes së cilave një dispozitë e ligjit për spiunazhin dhe pengimit të drejtësisë. Akti i të dhënave presidenciale nuk përmendej në urdhër.

Organizatat e medias i kërkuan gjykatëses Aileen Cannon të bënte publike dy dokumente të tjera që Departamenti i Drejtësisë i depozitoi si konfidenciale më herët të martën.

Njëra është një listë më e detajuar e objekteve që FBI ka konfiskuar nga Mar-a-Lago, ku përfshiheshin 33 artikuj dhe kuti që përmbanin më shumë se 100 të dhëna të klasifikuara.

Procesverbali tjetër që kërkohet është një dokument që do të ketë më shumë detaje rreth një procesi të departamentit, sipas të cilit agjentët që nuk janë të përfshirë në hetim shqyrtojnë dokumentat, për të ndarë veç çdo gjë që mund të mbulohet nga privilegji avokat-klient.

“Të dhënat gjyqësore të identifikuara këtu janë thelbësore që publiku të kuptojë më mirë atë që ndodhi në Mar-a-Lago më 8 gusht 2022, dhe këtë proces të pazakontë civil, dhe gjithashtu do të ndriçojnë më tej veprimet e qeverisë në ekzekutimin e kontrollit”, argumentojnë organizatat e medias ABC, Associated Press, Bloomberg, CNN, CBS, botuesin e Wall Street Journal, Dow Jones & Co, NBC, New York Times dhe Washington Post.

Një gjykatëse federale në Florida po i kërkon Departamentit të Drejtësisë që të ofrojë të dhëna më të detajuara lidhur me dokumentet e klasifikuara të gjetura në rezidencën e ish-Presidentit Donald Trump. Gjykatësja po konsideron mundësinë e emërimit të një prokurori të posaçëm për të shqyrtuar dokumentet e sekuestruara.

Një gjykatëse federale duket se po anon drejt emërimit të një prokurori special për të mbikëqyrur shqyrtimin e provave të mbledhura nga hetuesit federal gjatë kontrollit të rezidencës së ish-Presidentit Trump në Mar-A-Lago. Kërkesa u bë nga ekipi ligjor i zotit Trump.

Përmes një njoftimi të shtunën, gjykatësja e emëruar nga Presidenti Trump kur ai ishte në Shtëpinë e Bardhë, caktoi 1 shtatorin si ditë për paraqitjen e argumenteve.

Drejtori i Zbulimit Kombëtar do të vlerësojë “rreziqet e mundshme ndaj sigurisë kombëtare” që mund të kenë rezultuar nga mbajtja e dokumenteve të klasifikuara në rezidencën e zotit Trump.

Kërkesa për shqyrtim erdhi nga udhëheqësit e lartë demokratë të Dhomës së Përfaqësuesve.

Pas publikimit të dokumentit që sherbeu për marrjen e autorizimit të gjykatësit për kontrollin e rezidencës së ish-Presidentit, ata thanë se: “Është kritike që komuniteti i zbulimit të veprojë me shpejtësi për të vlerësuar, dhe nëse është e nevojshme, për të zvogëlojë dëmin e shkaktuar”.

Dokumenti prej 38 faqesh, i publikuar me redaktime të theksuara, u përdor nga Byroja Federale e Hetimeve, FBI, për të marrë miratimin e gjykatës për kontrollin në Mar-A-Lago.

Departamenti i Drejtësisë dha shpjegime për redaktimin e dokumentit.

“Qeveria ka shqetësime të bazuara se mund të ndërmerren hapa për të penguar ose për të ndërhyrë në këtë hetim nëse faktet bëhen publike para kohe”.

Madje, në dokument theksohet kërkesa për mbajtjen e tij sekret, sepse ka palë të paidentifikuara të cilat ende po hetohen, çka mund të rezultojë në ngritjen e akuzave të tjera.

Ish-Presidenti Trump e ka kritikuar hetimin dhe pretendon se nuk ka bërë asgjë të gabuar. Megjithë kritikat për redaktimin e dokumentit, ekipi i tij ligjor nuk argumentoi në gjykatë për publikimin e tij.

Avokatët e ish-presidentit Donald Trump të hënën i kërkuan një gjykatësi federal që të ndalojë shqyrtimin nga FBI-ja të dokumenteve të marra nga shtëpia e tij në Florida në fillim të këtij muaji derisa të mund të emërohet një prokurori të posaçëm neutral.

Avokatët pohuan në një dosje gjyqësore, e para që nga kontrolli i FBI-së në Mar-a-Lago dy javë më parë, se dokumentet e marra nga shtëpia e ish-presidentit Trump “supozohej” të ishin të mbuluara nga privilegji ekzekutiv.

“Kjo çështje ka tërhequr vëmendjen e publikut amerikan. Thjesht masat mbrojtëse ‘adekuate’ nuk janë të pranueshme kur çështja në fjalë përfshin jo vetëm të drejtat kushtetuese të Presidentit Trump, por edhe privilegjin ekzekutiv”, thanë avokatët.

Po të hënën, një gjykatës federal pranoi se redaktimet e një dokumenti të FBI-së që përshkruan bazën për kontrollin dhe marrjen e dokumenteve në shtëpinë e zotit Trump mund të jenë aq të gjera sa ta bëjnë “të pakuptimtë” publikimin e dokumentit. Por ai tha se vazhdon të besojë se dokumenti nuk duhet të mbetet i mbyllur në tërësi për shkak të interesit “të madh” publik për këtë hetim.

Një urdhër me shkrim nga gjykatësi Bruce Reinhart, përsërit në masë të madhe atë që ai tha në gjykatë javën e kaluar, kur ai udhëzoi Departamentin e Drejtësisë të propozonte redaktimet në lidhje me informacionin në dokument që dëshiron të mbetet sekret. Dorëzimi i këtij dokumenti duhet të bëhet të enjten në mesditë.

Zyrtarët e Departamentit të Drejtësisë kanë kërkuar ta mbajnë të gjithë dokumentin të mbylluar, duke thënë se zbulimi i ndonjë pjese të tij rrezikon të komprometojë një hetim penal në vazhdim, zbulimin e informacionit për dëshmitarët dhe zbulimin e teknikave hetimore. Ata e kanë këshilluar gjykatësin se korrigjimet e nevojshme në dokukument do të ishin aq të shumta sa do të zhvishnin dokumentin nga çdo informacion thelbësor dhe do ta bënin efektivisht të pakuptimtë për publikun.

Disa agjenci lajmesh, duke përfshirë Associated Press, i kanë kërkuar gjykatësit të zbardhë të dhënat shtesë të lidhura me kontrollin e këtij muaji në Mar-A-Lago, ku zyrtarët e FBI thanë se gjetën 11 grupe dokumentesh të klasifikuara (sekrete), përfshirë të dhëna tepër sekrete.

Me interes të veçantë është dokumenti, në të cilin bazohet kërkesa për të kontrolluar shtëpinë e zotit Trump, i cili me sa duket përmban detaje kyçe në lidhje me hetimin e Departamentit të Drejtësisë çështjen nëse ish-presidenti Trump ka mbajtur dhe keqpërdorur të dhëna të klasifikuara (sekrete) dhe të ndjeshme të qeverisë. Donald Trump dhe disa nga mbështetësit e tij kanë bërë gjithashtu thirrje që dokumenti të publikohet, duke shpresuar se ai do të ekspozojë atë që ata pretendojnë se ishte tejkalim i përgjegjësive të qeverisë.

Humbja e ligjvënëses Liz Cheney në zgjedhjet e javës së kaluar brenda partisë republikane në shtetin Uajoming (Wyoming) ka nxitur reagime në të dy krahët e spektrit politik lidhur me hapin e saj të radhës. Republikanes Liz Cheney, një kritike e ashpër e ish-Presidentit Donald Trump, i përfundon mandati në fillim të janarit të vitit që vjen.

Rezultati i zgjedhjeve presidenciale të vitit 2020 vazhdon të ketë pasoja edhe sot. Pasi ligjvënësja republikane Liz Cheney, kritike e ish-Presidentit Donald Trump, humbi garën brenda partisë në shtetin Uajoming, ajo tha se po krijonte një organizatë politike për të ndaluar Trump-in dhe ish zyrtarë të tjerë, që ajo i quan “mohues të zgjedhjeve”, që të rizgjidhen për poste publike.

Departamenti amerikan i Shtetit tha se vota për rrëzimin e qeverisë së Malit të Zi, përbënte demokraci parlamentare në veprim, përmes së cilës populli i Malit të Zi mban qeverinë përgjegjëse nëpërmjet përfaqësuesve të zgjedhur.

Komenti ishte në përgjigje të një kërkese të Zërit të Amerikës për një koment lidhur me mocionin e mosbesimit ndaj qeverisë së kryeministrit Dritan Abazovic.

“Shtetet e Bashkuara presin që Mali i Zi të ndjekë procedurat ligjore ose për formimin e shpejtë të një qeverie të re në shërbim të vendit, ose për thirrjen e zgjedhjeve të parakohshme parlamentare”, tha një zëdhënës i Departamentit të Shtetit.

“Shtetet e Bashkuara do të mbështesin çdo qeveri të formuar në mënyrë demokratike, e cila siguron përparimin e Malit të Zi në rrugën euro-atlantike, që përfshin përshpejtimin e anëtarësimit në BE, luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar, rritjen e rolit në NATO, një shoqëri gjithëpërfshirëse dhe me orientim qytetar, dhe që vazhdon të mbajë përgjegjëse Rusinë për luftën e saj brutale kundër Ukrainës”, vazhdon reagimi.

Në përgjigje të pyetjes së shërbimit serb të Zërit të Amerikës, nëse Shtetet e Bashkuara do të mbështesnin përfshirjen e partisë pro-ruse Fronti Demokratik, në një qeveri të re, zëdhënësi rikonfirmoi qëndrimin ndaj kësaj force.

“Siç e kemi thënë më parë, Shtetet e Bashkuara nuk e shohin Frontin Demokratik si partner sepse ai nuk mbështet vlerat evropiane, përfshirë faktin që nuk e ka dënuar agresionin e Rusisë kundër Ukrainës dhe nuk ka treguar udhëheqje apo vullnet për të bërë përparim në reformat kyçe të nevojshme për anëtarësimin në BE”, tha zëdhënësi.

Ekspertët thonë se kontrolli i FBI-së në Mar-a-Lago dhe bërja publike e urdhërit për këtë kontroll, e përqëndrojnë më tej vëmendjen tek ish-Presidenti Donald Trump si subjekt i mundshëm i një hetimi penal për marrjen nga Shtëpia e Bardhë të dokumentave sekrete dhe mbajtjen e tyre diku tjetër. Siç njofton korrespondentja e Zërit të Amerikës, Cindy Saine, Shtetet e Bashkuara i janë bashkuar tashmë vendeve të tjera demokratike që kanë hetuar një ish-udhëheqës të vendit.

Një gjykatës federal në West Palm Beach të Floridas, tha këtë javë se mund të lejojë bërjen publike të disa të dhënave të përdorura nga Departamenti i Drejtësisë për të kërkuar urdhrin për kontrollin në rezidencën e ish-Presidentit Trump, si pjesë e një hetimi për zhvendosjen e dokumentave nga Shtëpia e Bardhë në Mar-a-Lago.

Ndër veprat penale që po hetohen është “mbajtja e qëllimshme e informacionit të mbrojtjes kombëtare”. Një eksperte që ka punuar si diplomate amerikane për gati 40 vjet thotë se është e alarmuar nga rreziku që krijohet për sigurinë kombëtare nëpërmjet marrjes së dokumentave të klasifikuara.

“Nuk dimë ende se cilat janë dokumentat. Unë kam patur për 26 vite çertifikatë sigurie për nivelin tepër sekret dhe për shumicën e këtyre viteve kam patur edhe çertifikatën për informacion të posaçëm të klasifikuar. Nuk është thjesht fakti që ai u largua nga Shtëpia e Bardhë duke i marrë këto dokumente në Mar-a-Lago, por se ato mund të jenë lexuar nga persona të tjerë”, thotë Cecile Shea, nga Këshilli i Çikagos për Çështjet Globale.

Ish-Presidenti Trump mohon të ketë bërë ndonjë shkelje, dhe mbështetësit e tij shprehen të revoltuar nga kontrolli që FBI-ja bëri në Mar-a-Lago. Disa zyrtarë republikanë janë shprehur se hetimi i bën Shtetet e Bashkuara t’i ngjasojnë një “republike bananesh”.

Por një tjetër ekspert i tha Zërit të Amerikës se vendet demokratike në mbarë botën kanë hetuar, dhe në disa raste kanë dënuar me burg ish-presidentë dhe ish-kryeministra, pa shkaktuar reagime të mëdha.

“Ka patur cikle hetimesh në Amerikën Latine për shembull, në Brazil ndaj disa ish-presidentëve, apo ndaj Nicholas Sarkozy-së në Francë, Jacob Zumas në Afrikën e Jugut dhe Benjamin Netanyahut në Izrael”, thotë James Long, profesor i asociuar për shkencat politike në Universitetin e Uashingtonit.

Por zoti Long gjithashtu vë në dukje se nëse do të ngriheshin akuza ndaj ish-Presidentit Trump, kjo do të ishte hera e parë për Amerikën.

“Ky është vërtet një terren i panjohur për Shtetet e Bashkuara. Hera e fundit që Shtetet e Bashkuara u përballën me këtë çështje ishte pas Watergate-it, me Richard Nixon-in. Dhe në atë kohë, Presidenti i atëhershëm Ford vendosi t’i japë amnisti Nixon-it, me idenë për të lëvizur përpara dhe për ta shëruar kombin”, thotë zoti Long.

Ndikimi i vazhdueshëm i ish-Presidentit Trump në Partinë Republikane dhe klima e polarizuar politike i bën Shtetet e Bashkuara të dallojnë nga vendet e tjera, thotë një tjetër ekspert.

“Kemi një ish-president që kontrollon partinë politike që shërben si njëra prej dy forumeve kryesore të debatit politik, të elitave politike të vendit tonë, që janë të ndërlidhura me individin ndaj të cilit ka gjasa të ngrihen akuza. Në të njëjtën kohë kemi një revoltim, kemi një problem me armët që nuk e ka Koreja e Jugut, që nuk e ka Franca, që nuk e ka Izraeli”, thotë Aaron David Miller, nga Fondacioni Carnegie për Paqen Ndërkombëtare.

Shtëpia e Bardhë ka deklaruar se Presidenti demokrat Joe Biden mësoi për kontrollin e FBI-së në Mar-a-Lago nëpërmjet njoftimeve në media, dhe se Departamenti i Drejtësisë bën hetime në mënyrë të pavarur.

Një gjykatë shqyrtoi të enjten nëse do të bënte publike të dhënat që përmbajnë prova të paraqitura nga Departamenti i Drejtësisë i SHBA-së për të justifikuar kontrollin në shtëpinë e presidentit Donald Trump në Florida javën e kaluar, një rast ky që i vendos mediat përballë prokurorëve federalë.

Mediat po përpiqen të bindin një gjykatës federal se publiku ka të drejtën të njihet me provat që janë përdorur për të siguruar miratimin e gjykatës për kontrollin në rezidencën Mar-a-Lago të ish-presidentit.

Por Departamenti i Drejtësisë e ka kundërshtuar zbulimin e dokumentit që përmban prova, të cilat u dhanë hetuesve arsye të mundshme për të besuar se ishin kryer krime në shtëpinë e zotit Trump në Palm Beach të Floridas.

Jay Bratt, kreu i seksionit të kundërzbulimit të departamentit, i tha gjykatësit të enjten se zbulimi i dokumentit nuk është në interesin publik sepse mund të dëmtojë hetimin që po vazhdon.

“Ekziston një tjetër interes publik që rrezikohet dhe ky është interesi publik që hetimet penale të mund të ecin përpara pa pengesa”, tha ai.

Kontrolli ishte pjesë e një hetimi federal nëse zoti Trump mori ilegalisht dokumentet kur u largua nga detyra në janar të vitit 2021 pasi humbi zgjedhjet presidenciale nga demokrati Joe Biden.

Departamenti i Drejtësisë po heton shkeljet e tre ligjeve, duke përfshirë një dispozitë në Ligjin e Spiunazhit që ndalon mbajtjen e informacionit të mbrojtjes kombëtare dhe një statut tjetër që e bën krim shkatërrimin, fshehjen ose falsifikimin me vetëdije të të dhënave me qëllimin për të penguar një hetim.

Avokatët e disa mediave, duke përfshirë “The New York Times”, botuesin e “Wall Street Journal”, “ABC News” dhe “NBC News” i kërkuan gjykatësit, Bruce Reinhart të enjten që të zbulojë dokumentin në fjalë dhe materiale të tjera që janë dorëzuar në gjykatë, duke thënë se e drejta e publikut të dihet dhe rëndësia historike e kërkimit tejkalon çdo argument për të mbajtur të dhënat e mbyllura.

“Publiku nuk mund të kishte një interes më bindës për të siguruar transparencë maksimale mbi këtë ngjarje,” tha Charles Tobin, një nga avokatët që argumenton për mediat.

Zoti Trump në deklaratat në rrjetet sociale i ka bërë thirrje gjykatës që të zbulojë versionin e pa redaktuar të dokumentit “në interes të transparencës.”

Por, asnjë nga avokatët e zotit Trump nuk ka bërë mocion për t’i kërkuar gjykatës federale të West Palm Beach, ta bëjë këtë. Avokatja e tij, Christina Bobb, megjithatë, ishte e pranishme në sallën e gjyqit të enjten për të vëzhguar procedurat.

Presidenti Trump thotë se kërkimi ishte i motivuar politikisht. Ai gjithashtu ka thënë, pa dhënë prova, se e kishte të gatshëm urdhrin për deklasifikimin e dokumenteve në fjalë për çka edhe u bë kontrolli në shtëpinë e tij.

Megjithatë, asnjë nga tre ligjet e cituara nga Departamenti i Drejtësisë në urdhrin e kërkimit nuk kërkon të konfirmojë se dokumentet e marra ishin sekrete.

Kërcënimet e drejtuara ndaj agjentëve të FBI-së janë shtuar që nga kontrolli.

Në shtetin amerikan, Ohio javën e kaluar, policia qëlloi për vdekje një burrë të armatosur pasi ai u përpoq të depërtonte në një ndërtesë të Byrosë Federale të Hetimit (FBI). Një tjetër person në shtetin, Pensilvania, ndërkohë, është akuzuar për kërcënime kundër agjentëve të FBI-së.

Zoti Bratt tha të enjten se dy agjentët, emrat e të cilëve u shfaqën në një kopje të urdhërit për kontroll që kishte rrjedhur në media, kanë marrë gjithashtu kërcënime.

Ai gjithashtu tha se departamenti “është shumë i shqetësuar për sigurinë e dëshmitarëve në këtë rast”.

Retorika e zotit Trump kundër FBI-së është dëgjuar nga votuesit republikanë, 54% e të cilëve thonë se zyrtarët federalë të zbatimit të ligjit u sollën në mënyrë të papërgjegjshme në këtë rast, sipas një sondazhi të Reuters/Ipsos këtë javë.

Kontrolli në Mar-a-Lago shënoi një përshkallëzim të rëndësishëm në një nga hetimet e shumta federale dhe shtetërore me të cilat përballet zoti Trump që nga koha e tij në detyrë si president dhe si udhëheqës i biznesit të tij privat.

Ish-presidenti republikan ka sugjeruar se mund të kandidojë sërish për Shtëpinë e Bardhë në vitin 2024, por këtë nuk e ka zyrtarizuar ende.

Javën e kaluar, Prokurori i Përgjithshëm i SHBA-së, Merrick Garland ndërmori hapin e pazakontë duke e zbuluar urdhrin për kontroll, dy dokumente shtesë dhe një version të redaktuar të listës që tregon sendet që FBI mori gjatë kontrollit të saj më 8 gusht.

Të dhënat treguan se FBI-ja sekuestroi kuti që përmbanin 11 grupe materialesh të klasifikuara, disa prej të cilave kishin vulën “tepër sekret” që përbënë nivelin më të lartë të klasifikimit i rezervuar për informacionet më të rëndësishme për sigurinë kombëtare të SHBA-së.

Dokumentet e tilla zakonisht mbahen në objekte të posaçme qeveritare sepse zbulimi mund të shkaktojë dëme të rënda për sigurinë kombëtare.

Në fillim të kësaj jave, Departamenti i Drejtësisë tha se ishte i hapur për të nxjerrë disa materiale shtesë të redaktuara nga urdhri, të tilla si fletët e kopertinës, mocioni i qeverisë për të mbyllur këto dokumente dhe urdhri i gjykatës për të kryer mbylljen e dokumenteve.

Edhe mediat kanë kërkuar që të zbardhen edhe ato dokumente.

Gjyqtari i rastit, Reinhart e tha në fillim të seancës të së enjtes se do t’i zhbllokonte ato pjesë të tjera të dokumenteve me disa redaktime.

Ish-nënpresidenti Mike Pence po u kërkon republikanëve që të ndalojnë sulmet ndaj FBI-së pas kontrollit që ajo kreu në shtëpinë e Donald Trumpit në Florida.

Zoti Pence po denoncon thirrjet e disa prej aleatëve të ish-presidentit për të mos financuar FBI-në, duke thënë se kjo është “po aq e gabuar” sa një thirrje e aktivistëve demokratë për të mos financuar policinë.

Zoti Pence tha gjithashtu se do ta “shqyrtonte rastin” nëse i kërkohet të dëshmojë para komisionit të Dhomës së Përfaqësuesve që po heton trazirat e 6 janarit 2021.

Thirrjet e zotit Pence për përmbajtje vijnë pasi zyrtarët e zbatimit të ligjit paralajmërojnë për një numër në rritje të kërcënimeve të dhunshme ndaj agjentëve federalë dhe objekteve qeveritare, që kur agjentët kontrolluan javën e kaluar banesën e zotit Trump në Mar-a-Lago.

Duke folur në Nju Hemshër, zoti Pence u pyet se çfarë i shkoi në mendje kur dëgjoi për kontrollin e FBI-së në shtëpinë e zotit Trump. Ish nënpresidenti Pence, i cili ashtu si zoti Trump po shqyrton mundësinë për të garuar në zgjedhjet presidenciale të vitit 2024, tha se ishte i shqetësuar nga ai që ai e quajti politizim të FBI-së. Ai tha gjithashtu se Departamenti i Drejtësisë dhe Prokurori i Përgjithshëm Merrick Garland duhet të jenë më transparentë në lidhje me atë që i shtyu autoritetet të kryenin kontrollin.

Por ish-nënpresidenti kishte gjithashtu një mesazh për partinë republikane.

“Dua t’u kujtoj kolegëve të mi republikanë, se mund ta mbajmë përgjegjës prokurorin e përgjithshëm për vendimin që ai mori, pa sulmuar personelin e forcave të zbatimit të ligjit në FBI”.

“Partia Republikane është partia e rendit dhe ligjit”, vazhdoi më tej zoti Pence. “Partia jonë është me burrat dhe gratë që qëndrojnë në pozita delikate në nivel federal, shtetëror dhe lokal dhe këto sulme ndaj FBI-së duhet të ndalen. Thirrjet për të ndaluar financimin e FBI-së janë po aq të gabuara sa edhe thirrjet për të shkurtuar fondet për policinë.”

Autoritetet federale dhe vëzhgues privatë të ekstremizmit kanë paralajmëruar se një numër në rritje i mbështetësve të flaktë të zotit Trump duket se janë të gatshëm të kundërpërgjigjen ndaj FBI-së ose të tjerëve që, sipas tyre, po shkojnë shumë larg në hetimin e ish-presidentit.

Në Ohajo, një burrë i veshur me anti-plumb dhe i armatosur, u qëllua dhe u vra, pasi u përpoq të hynte në zyrën e FBI-së në Cincinati. Në Pensilvani, një burrë u arrestua pasi postoi kërcënime me vdekje ndaj agjentëve në mediat sociale.

Drejtori i FBI-së, Christopher Wray, ka thënë se kërcënimet ndaj agjentëve dhe Departamentit të Drejtësisë janë “për të ardhur keq dhe të rrezikshme”. FBI-ja ka paralajmëruar agjentët e saj që të marrin masa paraprake, duke përmendur një rritje të kërcënimeve në mediat sociale ndaj personelit dhe objekteve të byrosë. Disa ligjvënës republikanë dhe të tjerë po kërkojnë që FBI-ja të shpërbëhet dhe të mos financohet.

Zoti Pence, i cili është përpjekur të distancohet nga ish-shefi i tij, i parapriu pyetjes duke thënë: “Dihet mjaft mirë se presidenti Trump dhe unë kemi pasur mosmarrëveshjet tona”. Megjithatë, zoti Pence ka qenë i kujdesshëm të përmendë shpesh arritjet e “administratës Trump-Pence”, duke shpresuar se ai mund t’u bëjë thirrje votuesve që mund të kenë mbështetur politikat e Trumpit, por jo sjelljen e tij.

Rrugët e tyre ndanë më 6 janar 2021, kur një turmë mbështetësish të zemëruar të zotit Trump sulmuan Kapitolin në një përpjekje për të ndaluar çertifikimin zyrtar në Kongres të fitores së zgjedhjeve presidenciale nga Joe Biden. Donald Trumpi denoncoi nënpresidentin e tij për refuzimin për të kundërshtuar, ose vonuar çertifikimin – diçka që zoti Pence nuk kishte fuqi ligjore ta bënte.

Zoti Pence më parë kishte refuzuar të thoshte nëse ai do të angazhohej me komisionin e Dhomës së Përfaqësuesve, që po heton mbi sulmin e 6 janarit nëse komisioni do t’i kërkonte të jepte dëshminë e tij. Të mërkurën, ai tha se do ta merrte në konsideratë këtë kërkesë.

“Do të ishte e paprecedentë në histori, që një nënpresident të thirret për të dëshmuar në Kongres, por siç thashë, nuk dua të paragjykoj,” tha ai. “Nëse do të më bëhej ftesë zyrtare, do ta konsiderojë atë”.

Konfiskimi i dokumenteve të klasifikuara të qeverisë amerikane nga rezidenca Mar-a-Lago e ish-Presidentit Donald Trump ka nxjerrë në pah shqetësimet e vazhdueshme të sigurisë kombëtare të paraqitura nga ish-presidenti dhe shtëpia të cilën ai e quante “Shtëpia e Bardhë e Dimërore”, thonë disa ekspertë të sigurisë.

Zoti Trump po hetohet nga organet federale të rendit lidhur me mundësinë e shkeljes së ligjit të spiunazhit, i cili e bën të paligjshëm spiunimin për një vend tjetër ose keqpërdorimin e të dhënave të mbrojtjes së SHBA-së, përfshirë ndarjen e informacioneve me njerëz që nuk janë të autorizuar, thuhet në urdhërin e gjykatës për kontrollin e shtëpisë së ish-presidentit.

Kur shërbeu në Shtëpinë e Bardhë, në disa raste Presidenti Trump ndau informacione, pavarërisht sa sensitive ishin ato. Në fillim të mandatit, ai i dha spontanisht të dhëna shumë sekrete kryediplomatit rus, ndërsa ishte në Zyrën Ovale, lidhur me planet e Shtetit Islamik, thanë zyrtarët amerikanë në atë kohë.

Por rrezikun më të madh për organet amerikane të zbulimit e paraqiste rezidenca e zotit Trump në Mar-a-Lago ku kishte shumë të ftuar të rëndësishëm dhe organizoheshin darka për mbledhje fondesh në oborrin dhe verandën përkarshi valëve të detit.

Kur zoti Trump ishte president, Shërbimi Sekret tha se nuk përcaktonte se kujt i jepet qasje në rezidencën Mar-a-Lago por vetëm bën kontrolle fizike për t’u siguruar që askush nuk sjell sende të ndaluara dhe zhvillon kontrolle të mëtejshme për të ftuarit që ndodhen afër presidentit dhe figurave të tjera të larta.

Urdhri i Departamentit të Drejtësisë për kontrollin e rezidencës së ish-presidentit ngre shqetësime për sigurinë kombëtare, tha ish-zyrtarja e drejtësisë, Mary McCord.

“Duket qartë se ata menduan se ishte shumë serioze që këto materiale të ktheheshin në një vend të sigurt”, tha zonja McCord. “Mbajtja e dokumentave tejet sekrete në vend të papërshtatshëm, duke patur parasysh rezidencën, vizitorët e huaj atje dhe të tjerë që mund të kenë lidhje me qeveritë dhe agjentët e huaj, përbën një kërcënim serioz për sigurinë kombëtare”.

Përmes një deklarate në median e tij sociale, zoti Trump tha se dosjet ishin “të gjitha të deklasifikuara” dhe të vendosura në “vend të sigurt”.

Zonja McCord tha se ajo nuk kishte parë asjnë “argument të besueshëm se ai kishte marrë një vendim të vetëdijshëm për secilën prej tyre (dosjeve) për t’i deklasifikuar para se të largohej”. Pas largimit nga detyra, tha ajo, ai nuk kishte autoritetin për t’i deklasifikuar dosjet. Departamenti i Drejtësisë nuk ka dhënë detaje se si dhe ku janë ruajtur dosjet dhe fotot, por dobësitë e rezidencës janë dokumentuar mirë.

Një shembull i profilit të lartë është edhe rasti i vitit 2017, kur zoti Trump shtroi një darkë me kryeministrin e atëhershëm të Japonisë, Shinzo Abe, në mjediset e jashtme, ndërsa të ftuarit qëndronin pranë duke dëgjuar dhe bërë foto të postuara më vonë në rrjetin Twitter.

Darka u ndërpre nga një provë me raketë nga Koreja e Veriut. Të ftuarit dëgjonin ndërsa zoti Trump dhe zoti Abe diskutonin lidhur me reagimin e tyre ndaj situatës. Pas publikimit të deklaratës, zoti Trump ndaloi tek një dasëm që organizohej në klubin e rezidencës.

Një gjykatës federal pritet të vendosë të premten nëse do ta miratojë kërkesën e Departamentit të Drejtësisë për të bërë publik urdhrin që autorizonte FBI-në të kontrollonte rezidencën e ish-presidentit Donald Trump në Florida.

Vendimi për bërjen publike të dokumenteve u mor nga Bruce Reinhart, i njëjti gjykatës që nënshkroi urdhrin për kontrollin. Departamenti i Drejtësisë kishte afat deri të premten pasdite që ta njoftonte gjykatësin nëse avokatët e zotit Trump janë dakord ose jo me propozimin për ta bërë atë publik.

Ish-Presidenti bëri thirrje të enjten vonë për bërjen “menjëherë” publike të urdhrit federal që përdori FBI-ja për të kontrolluar rezidencën e tij Mar-a-Lago në Florida, disa orë pasi Prokurori i Përgjithshëm, Merrick Garland i kërkoi një gjykate ta publikonte urdhrin, duke përmendur si argument “interesin e konsiderueshëm publik për këtë çështje.”

Zoti Trump shkruajti në platformën e tij “Truth Social”, se jo vetëm që nuk e kundërshtonte publikimin e dokumenteve, por po shkonte një hap më tej “duke inkurajuar lëshimin e menjëhershëm të tyre.”

Ai vazhdoi të kritikonte ashpër kontrollin nga FBI-ja të Mar-a-Lagos si “joamerikan, të pajustifikuar dhe të panevojshëm”.

“Nxirrini dokumentat tani!” shkruan ai.

Ndërkohë të premten ish-presidenti reagoi ndaj një artikulli të gazetës Washington Post, sipas së cilit agjentët e FBI-së që kontrolluan shtëpinë e tij në Mar-a-Lago po kërkonin për dokumenta mbi çështje bërthamore, duke thënë se “është një gënjeshtër”.

Gazeta shkruan se nuk është e qartë nëse u gjetën dokumente të tilla në Mar-a-Lago.

Zoti Trump nuk ofroi asnjë provë për të vërtetuar pretendimin e tij se njoftimi i gazetës ishte gënjeshtër dhe as për pretendimin tjetër që ai bëri, se provat mund të ishin vënë me qëllim në shtëpinë e tij.
Kërkesa që Departamenti i Drejtësisë bëri të enjten për publikimin e urdhrit, është e pazakontë sepse dokumente të tilla zakonisht mbahen konfidenciale ndërsa vazhdon hetimi. Por mesa duket Departamenti kishte arritur në përfundimin se heshtja e tij, që kur u bë kontrolli, kishte krijuar një hapësirë për retorikë të ashpër nga zoti Trump dhe aleatët e tij dhe se publiku kishte të drejtën të njihej me versionin e FBI-së për arsyet që sollën kontrollin në shtëpinë e ish-presidentit të hënën.

Për të marrë një urdhër kontrolli, autoritetet federale duhet t’i provojnë një gjyqtari se ekziston një shkak i mundshëm për të besuar se është kryer një vepër penale. Prokurori i Përgjithshëm Garland tha se ai personalisht e kishte miratuar urdhrin, një vendim që ai tha se departamenti nuk e mori lehtësisht duke pasur parasysh se praktika standarde është që nëse është mundur të zgjidhen praktika më pak ndërhyrëse sesa kontrolli i shtëpisë.

Në këtë rast, sipas një personi që ka dijeni për çështjen, kishte pasur një komunikim të konsiderueshëm me zotin Trump dhe avokatët e tij përpara urdhrit të kontrollit, përfshirë një kërkesë zyrtare për të dorëzuar dokumenta dhe një vizitë në Mar-a-Lago disa muaj më parë nga FBI dhe zyrtarë të Departamentit të Drejtësisë për të vlerësuar se si ishin ruajtur dokumentet.

As zoti Trump dhe as FBI-ja nuk kanë thënë asgjë në lidhje me dokumentet që FBI mund të ketë marrë, ose çfarë saktësisht po kërkonin agjentët.

Ish-presidenti, i cili për vite me radhë ka kritikuar FBI-në dhe ka kërkuar të mbjellë mosbesim mes mbështetësve të tij për vendimet e saj, tha se kontrolli u krye pavarësisht bashkëpunimit të tij me Departamentin e Drejtësisë.

Në një postim në platformën e tij Truth Social, zoti Trump tha se “avokatët dhe përfaqësuesit e tij po bashkëpunonin plotësisht” përpara kontrollit dhe se zyrtarët e qeverisë “mund të merrnin gjithçka që dëshironin, kurdo që të dëshironin, nëse ne do ta kishim. ”

FBI-ja dhe Departamenti i Drejtësisë nuk diskutojnë publikisht lidhur me hetime që janë në vazhdim e sipër, si për të mbrojtur integritetin e hetimeve, ashtu edhe për të shmangur trajtimin e padrejtë të dikujt që po shqyrtohet, por mbi të cilin përfundimisht mund të mos ngrihen akuza. Kjo është veçanërisht e vërtetë në rastin e urdhrave për kontroll, ku dokumentet gjyqësore mbështetëse mbahen zakonisht sekret ndërsa vazhdon hetimi.

Megjithatë, në këtë rast, zoti Garland përmendi faktin se vetë zoti Trump kishte dhënë konfirmimin e parë publik për kontrollin e FBI-së, “siç është e drejta e tij”.

“Pjesa më e madhe e punës sonë kryhet larg syve të publikut. Ne e bëjmë këtë për të mbrojtur të drejtat kushtetuese të të gjithë amerikanëve dhe për të mbrojtur integritetin e hetimeve tona,” tha ai. “Ligji federal, rregullat e departamentit dhe detyrimet tona etike nuk më lejojnë për momentin të jap detaje të mëtejshme në lidhje me bazën mbi të cilën u bë kontrolli “, tha ai të enjten.

Departamenti i Drejtësisë nën drejtimin e zotit Garland ka qenë i përmbajtur me deklaratat publike në lidhje me hetime delikate për çështje të ngarkuara politikisht, ose për të konfirmuar se deri në çfarë mase mund të jetë duke e hetuar zotin Trump si pjesë e një hetimi më të gjerë për trazirat e 6 janarit në Kapitolin e Shteteve të Bashkuara dhe përpjekjet për të përmbysur rezultatet e zgjedhjeve të vitit 2020.

Departamenti është përpjekur të shmangë perceptimin se po ndërhyn në politikën presidenciale, siç ndodhi në vitin 2016 kur drejtori i atëhershëm i FBI-së, James Comey bëri një deklaratë të pazakontë publike duke njoftuar se FBI-ja nuk do të rekomandonte akuza penale kundër zonjës Clinton lidhur me mënyrën se si ajo kishte përdorur emailet dhe kur foli përsëri pak më shumë se një javë para zgjedhjeve, për të njoftuar Kongresin se hetimi po rihapej për shkak të zbulimit të emaileve të reja.

Urdhri për kontrollin në Mar-a-Lago të hënën ishte pjesë e një hetimi të Departamentit të Drejtësisë për të zbuluar nëse zoti Trump kishte marrë të dhëna të klasifikuara nga Shtëpia e Bardhë në rezidencën e tij në Florida.

Arkivi Kombëtar i kishte kërkuar departamentit të hetonte pasi tha se 15 kuti të dhënash që mori nga ajo residencë përfshinin dokumente të klasifikuara.

Prokurori i Përgjithshëm dënoi gjithashtu sulmet verbale ndaj personelit të FBI-së dhe Departamentit të Drejtësisë lidhur me kontrollin.

Disa aleatë republikanë të zotit Trump kanë bërë thirrje që FBI-ja të mos mbështetet me fonde. Një numër i madh mbështetësish të ish-presidentit kanë bërë thirrje që të publikohet përmbajtja e urdhrit, duke shpresuar se kjo do të vërtetonte se zoti Trump ishte vënë pa të drejtë në shënjestër.