Pse Faton Bislimi mund të jetë një mundësi alternative për një President konsensual
Kosova ka kaluar shumë prova në historinë e saj të re. Ka njohur shtypjen, rezistencën, luftën, ndërhyrjen ndërkombëtare, çlirimin, shpalljen e pavarësisë dhe përpjekjen e vazhdueshme për të ndërtuar një shtet demokratik e funksional.
Në secilën prej këtyre etapave, ajo ka pasur nevojë për njerëz që dinë të shohin përtej momentit politik dhe të kuptojnë një të vërtetë themelore: shteti është më i madh se çdo parti, grup apo interes i ditës.
Sot Kosova ndodhet sërish përballë një prej atyre momenteve kur politika duhet të dëshmojë pjekurinë e saj. Jo vetëm duke numëruar votat, por duke kërkuar atë që mund të bashkojë. Jo duke pyetur se kujt i përket një emër, por se kujt mund t’i shërbejë ai emër. Jo duke e parë institucionin si vazhdim të betejës partiake, por si një hapësirë ku Republika duhet të jetë më e madhe se të gjitha palët.
Në këtë kontekst, propozimi i William Walkerit dhe Joseph DioGuardit për Faton Bislimin si një mundësi për President konsensual meriton të dëgjohet.
Unë mendoj si Walker dhe DioGuardi se Faton Bislimi është një mundësi alternative që meriton të shqyrtohet seriozisht.
Jo sepse është kandidati i vetëm i mundshëm. As sepse një propozim që vjen nga dy miq të Kosovës duhet pranuar si urdhër. Republika e Kosovës ka institucionet e veta dhe vendimi duhet të merret në Kosovë.
Por një demokraci që e respekton veten nuk i mbyll dyert para një ideje vetëm pse ajo shfaqet në një moment të vështirë politik. Ajo e dëgjon, e peshon dhe pastaj vendos.
Dhe kur kjo ide vjen nga dy njerëz që e kanë njohur Kosovën në ditët e saj më të vështira, ajo meriton të dëgjohet.
Nga qëndresa te përgjegjësia
Në historinë shqiptare, figura të ndryshme kanë mbetur të rëndësishme jo vetëm për atë që kanë bërë në kohën e tyre, por për vlerat që përfaqësojnë edhe sot.
Gjergj Kastrioti – Skënderbeu është kujtesë e qëndresës.
UÇK-ja është kujtesë e sakrificës për lirinë.
Anton Çeta është kujtesë e pajtimit.
Ibrahim Rugova është kujtesë e paqes dhe dialogut.
At Mark Sopi është kujtesë e ndërgjegjes, përgjegjësisë dhe bashkëjetesës.
Nënë Tereza është kujtesë e humanizmit.
Këto figura dhe këto momente u përkasin periudhave të ndryshme dhe nuk mund të vendosen artificialisht në të njëjtën vijë politike. Por prej secilës mund të nxjerrim një mësim për Kosovën e sotme.
Dhe mbase mësimi më i rëndësishëm është ky: një shoqëri bëhet më e fortë kur arrin të bashkojë atë që është e ndryshme rreth një interesi më të madh se vetja.
Skënderbeu na kujton qëndresën përballë rrezikut.
UÇK-ja na kujton çmimin e lirisë.
Por një shtet nuk ndërtohet vetëm me qëndresë dhe sakrificë. Pas luftës vjen detyra edhe më e vështirë: të ndërtosh paqe, institucione dhe një kulturë politike ku kundërshtari nuk trajtohet si armik.
Pikërisht këtu bëhet i rëndësishëm Anton Çeta.
Mësimi i Anton Çetës
Në vitet e nëntëdhjeta, kur Kosova jetonte nën një regjim shtypës dhe kur plagët brenda shoqërisë rrezikonin të prodhonin plagë të reja, Anton Çeta zgjodhi rrugën e pajtimit.
Ai nuk e pa pajtimin si dobësi.
E pa si forcë.
Nuk u kërkoi njerëzve të harronin dhimbjen, por t’i jepnin asaj një fund që të mos prodhonte dhimbje të re.
Pajtimi ishte një akt i guximshëm qytetar. Ishte dëshmi se një shoqëri mund të vendosë të mos mbetet peng i së kaluarës.
Sot, kur flasim për konsensus politik, ky mësim është më aktual se kurrë.
Pajtimi nuk është vetëm kapitull i së kaluarës. Është kulturë politike.
Konsensusi, po ashtu, nuk do të thotë që të gjithë mendojnë njësoj. Do të thotë që, edhe kur mendojmë ndryshe, dimë të gjejmë një qëllim më të madh se vetja.
Rugova dhe politika e dialogut
Në këtë kujtesë zë një vend të veçantë edhe Ibrahim Rugova.
Rugova e ndërtoi një pjesë të madhe të filozofisë së tij politike mbi rezistencën paqësore, dialogun dhe orientimin e Kosovës drejt botës demokratike.
Ai e kuptonte rëndësinë e aleatëve. Por e kuptonte edhe se Kosova duhej t’i dëshmonte botës se ishte e aftë të ndërtonte një shoqëri demokratike, tolerante dhe të respektueshme.
Për Rugovën, politika nuk ishte vetëm luftë për pushtet. Ishte edhe përpjekje për të krijuar një kulturë të re politike.
Një kulturë ku kundërshtari nuk duhej domosdoshmërisht të shndërrohej në armik.
Ku dialogu nuk ishte kapitullim.
Ku paqja nuk ishte dobësi.
Kjo trashëgimi politike është veçanërisht e rëndësishme sot, kur debati publik shpesh reduktohet në pyetjen se kush fitoi dhe kush humbi.
Një Republikë nuk ndërtohet vetëm mbi fitoret e njërës palë.
Ajo ndërtohet mbi aftësinë për të jetuar së bashku edhe pas betejës politike.
At Mark Sopi dhe dimensioni i ndërgjegjes
Pikërisht në këtë dimension lidhet natyrshëm edhe kujtimi i Imzot Mark Sopit.
Mark Sopi ishte një figurë e rëndësishme morale e Kosovës. Ai i dha jetës publike një dimension që shpesh mungon në politikë: dimensionin e ndërgjegjes.
Marrëdhënia e tij me Ibrahim Rugovën dhe bashkëpunimi i tyre në rrethana të vështira dëshmonin se njerëzit me role dhe bindje të ndryshme mund të gjejnë gjuhë të përbashkët kur përballë tyre qëndron një interes më i madh shoqëror.
Në vitin 2005, kur Rugova dhe Mark Sopi vendosën gurthemelin e Katedrales “Nënë Tereza”, simbolika e atij akti shkonte përtej një godine.
Ishte një shenjë e një Kosove që donte të ndërtonte të ardhmen mbi tolerancën, mirëkuptimin dhe bashkëjetesën.
Dhe kjo është arsyeja pse Mark Sopi nuk duhet të kujtohet vetëm në ditë përkujtimore. Ai duhet të kujtohet edhe kur flasim për mënyrën se si duam ta ndërtojmë Republikën.
Nënë Tereza dhe humanizmi
Kjo frymë na çon natyrshëm te një tjetër figurë që e tejkalon çdo ndarje politike: Shën Nënë Tereza.
Nënë Tereza nuk është thjesht një emër shqiptar me famë botërore. Ajo është një nga simbolet më të fuqishme të humanizmit shqiptar në botë.
Mesazhi i saj ishte njerëzor para se të ishte politik: t’i shërbesh njeriut, t’i qëndrosh pranë atij që ka nevojë dhe ta ruash dinjitetin njerëzor edhe në rrethanat më të vështira.
Nëse Kosova dëshiron të ndërtojë një shtet demokratik, atëherë humanizmi nuk mund të jetë vetëm një fjalë ceremoniale. Duhet të jetë pjesë e kulturës së saj institucionale.
Sepse në fund të fundit, shteti ekziston për njeriun.
Walker, DioGuardi dhe një emër për t’u shqyrtuar
Në këtë kontekst duhet parë edhe propozimi për Faton Bislimin.
William Walker nuk është thjesht një emër në historinë diplomatike të Kosovës. Ai është dëshmitar i një prej kapitujve më tragjikë të historisë së saj moderne. E njohu Kosovën në kohën kur fjala e saj ende duhej të dëgjohej në botë dhe kur krimet që po ndodhnin këtu rrezikonin të mbeteshin nën heshtjen e politikës ndërkombëtare.
Ai pa dhe foli.
Për një popull që luftonte për të mos mbetur i harruar, kjo kishte peshë të jashtëzakonshme.
Sot, pas kaq vitesh, Walker kthehet përsëri me një mendim për Kosovën. Këtë herë nuk flet për luftën, por për një nevojë institucionale; jo për konfliktin, por për një figurë që mund të shërbejë si urë; jo për atë që na ndan, por për atë që mund të krijojë një pikë të përbashkët.
Ai ka propozuar Faton Bislimin për President.
Në krah të tij qëndron Joseph DioGuardi, një tjetër mik i kahershëm i Kosovës dhe një prej zërave amerikanë që për dekada ka punuar që çështja e shqiptarëve të Kosovës të dëgjohej në Washington.
DioGuardi e njeh Bislimin prej më shumë se dy dekadash. Kjo e bën propozimin e tij më shumë se një deklaratë të rastit: është një vlerësim që buron nga një njohje e gjatë.
Por edhe këtu duhet të ruajmë një parim të rëndësishëm.
Faton Bislimi nuk duhet të shihet si “kandidati amerikan”.
As si “kandidati i Walkerit”.
As si “kandidati i DioGuardit”.
Nëse një ditë do të bëhej President, ai do të mund të ishte vetëm President i Republikës së Kosovës.
Miqtë mund të tregojnë një rrugë.
Por rrugën duhet ta zgjedhë vetë Kosova.
Pse një alternativë meriton të dëgjohet
Nuk po them se Faton Bislimi është kandidati i vetëm i mundshëm.
As se duhet të jetë patjetër Presidenti i ardhshëm i Kosovës.
Po them diçka më të thjeshtë dhe, besoj, më të arsyeshme:
Faton Bislimi është një mundësi alternative që meriton të shqyrtohet seriozisht.
Në politikë, sidomos në momente të vështira, alternativa është vlerë.
Një shoqëri që nuk ka alternativa rrezikon të mbetet peng i ndarjeve të veta.
Një Republikë që kërkon konsensus duhet të jetë në gjendje të shohë edhe përtej emrave të zakonshëm, përtej llogarive të ditës dhe përtej pyetjes se cili krah politik do të dalë fitues.
Presidenti nuk është çmim i një partie.
Presidenti është institucion i Republikës.
Dhe një President konsensual duhet të jetë në gjendje të hyjë në një sallë ku janë të pranishëm njerëz që nuk pajtohen me të dhe të dalë prej saj pa e humbur respektin për ta.
Kjo është një nga sfidat më të mëdha të një Presidenti.
Jo t’i bindë të gjithë.
Por të jetë i respektueshëm edhe për ata që nuk e kanë mbështetur.
Një test për kulturën politike
Kandidatura e Faton Bislimit mund të shërbejë edhe si një test i kulturës sonë politike.
A jemi në gjendje ta shqyrtojmë një alternativë pa e parë menjëherë si kërcënim?
A mund të dëgjojmë një emër që nuk është domosdoshmërisht zgjedhja e parë e secilit?
A mund të kërkojmë një figurë që nuk bashkon vetëm një shumicë, por krijon një hapësirë më të gjerë mirëkuptimi?
Këto janë pyetje që duhet t’i bëjë politika kosovare.
Sepse Presidenti i Kosovës nuk duhet të jetë vetëm President i atyre që e kanë votuar.
Ai duhet të jetë edhe President i atyre që nuk e kanë votuar.
Këtu qëndron dallimi mes një kandidature partiake dhe një kandidature që synon konsensusin.
Nëse ekziston një kandidat më i mirë, le të dalë përpara.
Nëse ekziston një figurë tjetër që mund të bashkojë më shumë, le të dëgjohet.
Por le të mos e mbyllim derën para se ta kemi dëgjuar argumentin.
Kosova ka nevojë për një frymë
Ndoshta kjo është ajo që na mungon më shumë sot: jo një emër i përkryer, por një frymë politike.
Një frymë që e njeh vlerën e aleatit, por ruan dinjitetin e vendimmarrjes së vet.
Një frymë që e respekton të kaluarën, por nuk mbetet peng i saj.
Një frymë që e kujton Skënderbeun për qëndresën, UÇK-në për sakrificën për lirinë, Anton Çetën për pajtimin, Nënë Terezën për humanizmin, Rugovën për paqen dhe dialogun dhe At Mark Sopinë për përgjegjësinë morale e bashkëjetesën.
Dhe një frymë që i sheh miqtë amerikanë të Kosovës me mirënjohje, por jo si zëvendësim të vullnetit dhe institucioneve të Republikës.
Sepse ky është edhe kuptimi i një shteti të pjekur: të dëgjojë miqtë, të respektojë aleatët dhe, në fund, të vendosë vetë.
Sot Kosova ka nevojë pikërisht për këtë.
Përtej partive.
Përtej kampeve.
Përtej interesave të momentit.
Përtej pyetjes se kush fiton.
Sepse shteti nuk duhet të jetë fitorja e askujt mbi askënd.
Shteti duhet të jetë fitorja e të gjithëve.
Nëse Faton Bislimi mund të jetë njëra prej mundësive për ta afruar Kosovën me këtë ide, atëherë propozimi i William Walkerit dhe Joseph DioGuardit meriton të dëgjohet.
Me qetësi.
Me respekt.
Pa imponim.
Dhe mbi të gjitha, me bindjen se Presidenti i Republikës duhet të jetë, para së gjithash, President i Republikës së Kosovës.
Prishtinë,05.10.2026
Melezat zdin mir shqip
Mos ja shihni për të m adhe sepse i ka përpirë opingat e babait të vet
Gjuha zyrtare asht e ndertueme mbi toskerishten. Nuk e flet kush, por e shkruejne. Mandej, pranimi i saj kerkon vdekjen e gegenishtes. A jeni per funeralin perfundimtar te gegenishtes?
Jo, jo une sa me e dite jam per dy gjuhe standarte. Per kete qe kemi sot, por shume me te pasuruar nga dialektet, neologjizmat në rrjedhën e kohes si dhe gegnishten e standartizueme. Sepse kodi i gjuhes kerkon qe nje fjale duhet te shkruhet e thuhet njëlloj, pra gegnishte te paster jo te dialektizume. Berati nuk flet gegnisht. Ai flet sikur flitet ne nje fshat.
I nderumi Gjergj, kuptohet deri në arritjen e një marrëveshje.
Toskerishten e imponoj Enver Hoxha. Enver Hoxhen e zgjodhen “vellazenit komuniste” (serbet) pikerisht sepse ishte nga jugu edhe nuk qante koken per Kosoven, edhe sepse dishin se do te krijojne nje ndamje ndermjet Shqiptareve.
Kjo kritike per theksin e Berat Buzhales asht turp. Une e kuptoj pa asnje pengese, ndresa toskerishten e kuptoj me veshtiresi (ë-ë-ë kamos).
Përshëndetje Adnan, ti e kupton dialektin e Beratit, por ti duhet të kuptosh edhe gegnishten edhe shqipen e standartizuar. Atëherë je shqiptar. Sepse shqipja asht një. Ibrahim Rugova fliste shqipen e njohur zyrtarisht, jo se nuk e donte gegnishten, edhe unë kur shkruaj, e dua si gegnishten, si tosknishten, si dialektet, por gjuha duhet të flitet dhe të kuptohet nga të gjithë shqiptarët pa dallim. Prandaj fëmijët duhet t’i çoni në shkollat e plot¨simit të gjuhës shqipe kur nuk jetoni në Kosovë apo Shqipni. Të përshëndes. Flasim njerëzisht, se nuk kam asgjë me Beratin, por me gjuhën që ai e flet, kur ta flasë shqipen si duhet, kam me e përshëndet. Elida
oj muslimane e rakit, nuk thuhet HAJVANQE….po SHTAZARAKE ….dmth edhe ti je ma ,mut 100000000 here se buzhala
Po i jam përgjigjur sikur e flet Berati shqipen, hajvançe. Shtazarake asht diçka tjetër. Gomarisht përkon me hajvançe, por m’u duk fyese gomarisht dhe lashë një huazim të vjetër nga koha e pushtimit sepse ai kështu e flet shqipen si në kohë pushtimi. /Elida Buçpapaj
Flasin ashtu si janë e mendojnë…është e thjeshtë. Fajin e ka kush i ka bër kontratën e punës dhe e mban akoma.
Më pëlqeu shumë kjo analizë. Ai person vërtet është bastard kur flet. Por gjëja e parë që duhet t’i kërkojmë është të ndërrojë emrin. Nuk e lidh asgjë ne Beratin jo e jo, por as me Shqiperinë. Farë e keqe!
I nderuar Ndreu, flm, të lutem të flasim duke e respektuar njëri-tjetrin. Ju përshëndes dhe ju uroj çdo të mirë
Ndreu nuk e kuptova atë fjalen -bastard-
Si puna jote Anonymous pa emër dhe pa mbiemër.
Të nderuar komentues,
I falenderoj ata shqiptarë që komentojnë me emër dhe mbiemër dhe që shprehin mendimet e tyre në mënyrë civile. Ndërsa ata që fyejnë si anonimë pa emër dhe pa fytyrë, ata nuk kanë të drejtë të komentojnë sepse i ndalon ligji. Shkrimi është lexuar nga mijra e mijra dhe për këtë i falenderoj gjithë shqiptarët që i kanë dedikuar kohën e tyre, edhe ata që kanë shprehur mendimet, që e kanë pëlqyer apo që e kanë kritikuar. Kjo është demokracia. . Ju përshëndes me nderim, Elida Buçpapaj
Gjuha jonë po vuan njësoj si në burgun pesëqindvjeçarë të Turqisë. Përmbajtja e shkrimit të zonjës Buçpapaj është për të folur bukur, ndërsa disa komente bëhen si tifozë inatçinj.
Ju flm shumë i nderuar Qerim Skënderaj. Nderimet tona.
Gjuha e sotme shqipe ,pra gjuha e unisuar është gjuhë e bukur që tingllon bukur në vesh dhe ke dëshirë ta ndëgjosh. Gegërishtja le ti mbetet analfabetve të Kosovës si të tipit Berat Buzhala, Halil Matoshi, Migjen Kelmendit e tj etj,. Përderisa e mësonim gjuhën e unisuar shqipe dhe e shkruanim ate , pra e përdornim si gjuhë zyrtare nuk hasnim në bastardime të tilla as ne televizion ,radio, intervista e komente , sikurse lexon dhe ndegjon tani për cdo ditë në mjetet e shkruara dhe ato elektronike,…….shikoni se si shkruajn rinia e sotit në Kosovë, turpi ma i madhë dhe vrasja më e madhe që po i bëhet gjuhës nga bastardët që përkrahin idetë e Berat veshllapushit , Halilit, Migjenit e shumë e shumë injorntve si këta,….. për sy të zi e kanë vendos Gjuhën shqipe kriter ne Universitetin e Prishtinës në të gjitha drejtimet ,pavarsisht ,je i detyruar të hyshë në provimte gjuhes shqipe ,…..Elida ka të drejte dhe aferim i qoftë për kët vrejtje me vend ,…..
I nderuar Haliti, nuk kam asgjë kundër gegnishtes, përkundrazi. Berati nuk flet gegnisht, por me nëndialekt. Natyrisht njësimi i gjuhës është themelor, Rugova dhe elita e Kosovës e ka respektuar standartin, por gjithë dokumentat e para të shkruara shqip janë në gegnisht. Duhet të gjendet një marrëveshje. Beratin e kritikova sepse e flet gjuhën me nëndialekt fshati ose me slang, ai pretendon se asht kokë, por kush asht kokë e respekton shqipen. Ju përshëndes
E kuptoj sh qarte Beratin !
mune me ju than veq gonise bre u tri pizdu mater haha
Fakti qe ky shkrim paska zgjuar kaq komente , tegon se ka “ngacmuar”, pra dhe ka vlere.
Une nuk e di si flet zoti BeratI, (se nuk e kam degjuar kurr), por di qe zonja Buçpapaj nuk gabon lehte ne gjykime.
…Me vjen keq qe shume komentues nuk jane korrekt e te flasin per problemin por merren me gjera “anesore” e aq me shume me fyerje!!
Nje reviste si VOAL.Ch, nuk i meriton disa nga kete lexues…. Por …, edhe e dijme qe revisten ka te drejte ta lexoje “gjithkush”!!
E, ne fund te fundit ngushellohemi: “demokraci hesapi”, ç’ka nuk do te thote se eshte sistem me i miri ! !!
Me fshirjen e komenteve nuk te bejne me te mencur ose te paofenduar. Perkundrazi e bejne me te dukshem frustrimin tuaj. Per te qene me simptoma psikike te renduar nuk ka dyshim. Turp te quani veten face publike. Per fjalorin qe perdoret ne pergjigjet tuaja poshtroni nje komb te tere moj mjerane. Saloja e ka nje shprehje me bulevard…
Anonymus, komentet pa emer, pa ftyre, komentet e lepujve dhe mijve te gjirizeve si puna jote, a e din gjiriz çka do te thote natyrisht hiqen. Tregoje emrin e lepurushit dhe qendron ketu. Po perse te duket normale mor funderrine e shoqerise shqiptare qe Berat Buzhala jo vetem qe me ka blloku, pa me dhene te drejten t’i pergjigjem ne murin e tij por nuk lejon asnje koment prej atyre qe i thone Beratit ate qe i shkon per shtat. Ky shkrim asht pelqy prej te pakten 1300 lexiesave dhe eshte lexuar prej 50 mije te tjereve ndersa ti je nje mi gjirizesh qe edhe kerkon te tregohesh trim me fytyren e lepurit dhe miut te gjirizeve.
Nuk me ka shku fare ndermend gjirizi. Tash po e shoh ne fytyren tende kete fjale dhe objekt. Raca shqiptate do vuaj shume me gjirize si ti moj mjerane. Sepse pervec fjalorit te poshter dhe gjirizit ju nuk kishit asgje. Cka me ha leshi per Beratin e per ty. Me keni bere pershtypje poshtersite e tua moj e pa identitet, sepse edukate shqiptare ju mund te keni me se paku. Ne Kosove thone ne RTS. Emri im eshte ofendim i rende te paraqitet ne faqe te ketilla bordeleske. Phy
A nuk ishte Genocid ndaj Veriut me ndërhymje. Politikës famkeqe Enveriste,në dënimin Pater Fishte dhe ndalimin e Lahutes së Malse?
A ishte Genocid me shtypjen dhe e pushkatimite Priftëneve Shqipëtar-Katolik ?
C’të keqe kisht Elbasanja që përfshinte dy dialektet?
Cila gjuhë ka pasun zhvillim me dekret të DIKTATORIT ?
A nuk ishte gjithë kjo diktaturë ndaj Kosovës dhe Veriut me udhëzim të Jugosllvis,me qëllim asimilimit ,për me përqa Tosk e Gegè?
Gjuhen e Berat Buzhales e kam kritikuar ne artikullin tim: “Te lumte Doruntine Maloku” (Illyria, 20 korrik, 2015) – gjindet ne internet.
Po ju bej nji krahasim:Ne te folmen e sotme te gjuhes Shqipe te Cabejt thuhet: ” Ne jemi ketu”. Ne te folmen e vjeter Tironce kjo shprehje thuhet”No ina kho” Tani me thoni se kush tingellon ma bukur,me burrnore? Kosovaret do te thoshin : “Na jemi kha” Shkodranet do te thoshin:” Na jena ktu ” A mundeni me thane se kush eshte me muzikale dhe me burrnore? Dhe a mundeni me me thane se si tingellon ma bukur kur flasin femrat? Nuk ka faj Buzhala se kongresi i drejteshkrimit te vitit 72 beri gjuhe shqipe toskerishten
&