Fleckenstein, raportues për Shqipërinë në PE “3 qëllimet që më sollën në Tiranë” “Zgjedhjet, çelësi për negociatat” “Sjellim më shumë vëzhgues të huaj”
TIRANE-Pak para mberritjes në Shqipëri, eurodeputeti gjerman Knut Fleckenstein, raportues për Shqipërinë në Parlamentin Europian thotë për Deutsche Welle-n, se zgjedhjet e qershorit janë moment kyç për hapjen e bisedimeve.
“Nëse këto zgjedhje nuk zhvillohen me korrektesë, atëherë do të ketë një problem për hapjen e negociatave me BE-në. Prandaj do të varet shumë nga ajo se sa palët në zgjedhje do t’i respektojnë rregullat e lojës që njihen në Europë për zgjedhje të lira e të ndershme”, shprehet raportuesi për Shqipërinë në Parlamentin Europian duke komentuar edhe protestën e opozitës me çadra para kryeministrisë.
Sipas tij, opozita shqiptare kushdo qoftë ka gjithmonë frikë para zgjedhjeve. Por sesa realiste është kjo frikë e PD, Knut Fleckenstein thotë se; “Për këtë dua të krijoj një përshtypje, kur të jem këto ditë në Shqipëri”.
Lidhur me shqetësimin e madh te opozites per blerjen e votave, sipas saj me paratë e drogës dhe krimit, raportuesi thekson: Po, por kjo akuzë duhet të provohet fillimisht, e është gjithmonë e vështirë ta bësh këtë para zgjedhjeve.
Eurodeputeti gjerman Knut Fleckenstein zbardh 3 qëllimet që e sjellin sot në Tiranë.
Zoti Fleckenstein, cili është qëllimi i vizitës suaj sot në Tiranë?
Qëllimi është i trefishtë, së pari Parlamenti Europian sapo ka miratuar raportin e përgatitur prej meje. Për mua është e rëndësishme të flas me të gjithë aktorët aty, si shoqërinë civile ashtu edhe në politikë për të diskutuar për ato që thotë parlamenti. Këtë e pason qëllimi i dytë, natyrisht zbatimi konkret i reformës në drejtësi, kaq e rëndësishme për vendin, me qëllim që në vjeshtë të fillojmë, me shpresë, bisedimet e anëtarësimit. E treta lidhet me pritshmëritë tona lidhur me zgjedhjet, e në këtë kontekst do të kem me vete edhe rekomandimet e ODHIR-it.
Pas raportit tuaj duken se shanset janë shumë të mira…apo priten edhe zgjedhjet…
Po qe se fillohet me zbatimin e reformës në drejtësi, pra nëse vihet në lëvizje procesi i vetingut, shanset janë, sepse gati të gjitha fraksionet në parlament e kanë mirëpranuar se qeveria shqiptare dhe parlamenti kanë bërë shumë kohë e fundit për t’u zhvilluar në drejtim të Bashkimit Europian.
…por opozita në Shqipëri nuk e sheh kështu gjendjen. Të shtunën filluan protestat e opozitës që kërkojnë largimin e Ramës dhe qeveri teknike. Si i shikoni këto protesta. Opozita duket se nuk ka aspak besim tek kjo qeveri për zgjedhje të lira…
Opozita e ka gjithmonë një frikë të tillë para zgjedhjeve. Se sa realiste është kjo, për këtë dua të krijoj një përshtypje, kur të jem këto ditë në Shqipëri. Sigurisht do të takoj edhe përfaqësues të opozitës.
Palët politike nuk e gjetën gjuhën e duhur për reformën zgjedhore para zgjedhjeve. Problemet e zgjedhjeve e kanë shoqëruar demokracinë në Shqipëri gjithmonë, por kësaj here opozita ngre shqetësim të madh blerjen e votave, sipas saj me paratë e drogës dhe krimit. Këto janë akuza shumë të rënda…
Po, por kjo akuzë duhet të provohet fillimisht, e është gjithmonë e vështirë ta bësh këtë para zgjedhjeve. Por të gjithë ata që marrin pjesë në këto zgjedhje duhet ta dinë, se nëse këto zgjedhje nuk zhvillohen me korrektesë, atëherë do të ketë një problem për hapjen e negociatave me BE-në. Prandaj do të varet shumë nga ajo se sa palët në zgjedhje do t’i respektojnë rregullat e lojës që njihen në Europë për zgjedhje të lira e të ndershme.
Ky pretendim është i vjetër sa demokracia në Shqipëri, të dyja palët thonë duam zgjedhje të lira, të dyja akuzojnë njëra-tjetrën se nuk i respektojnë rregullat e lojës, se kanë bërë manipulime…
Po, e vërtetë, por duhet të themi se me kalimin e viteve ka pasur përmirësime, kësaj here është shumë e rëndësishme, prandaj do të dërgohen edhe shumë vëzhgues zgjedhorë nga vetë vendi, por edhe vëzhgues të huaj, të cilët do të ndjekin me shumë kujdes se çfarë do të ndodhë para zgjedhjeve e në ditën e zgjedhjeve.
Pra vlerësimi i zgjedhjeve është moment vendimtar…
Natyrisht kjo është shumë e rëndësishme, nuk mund të fillosh me implementimin e reformës në drejtësi dhe të bësh zgjedhje jo demokratike dhe jo duke respektuar kriteret ligjore. Kjo do të ishte një shenjë, se Shqipëria nuk është ende gati për fillimin e bisedimeve të anëtarësimit. Është e rëndësishme që në lista të mos gjenden kandidatë me të shkuar kriminale, të mos blihen votat. Para të atyre që kultivojnë drogën ka, këtë e di, por ato nuk duhet të përdoren për gjëra të tilla. Por kam edhe dyshime që ky është një problem vetëm i njërës anë./Deutsche Welle
–
Prokuroria ka propozuar përsëri një dënim me 7 vjet burg, një gjobë prej 300 eurosh dhe një heqje të së drejtës për të kandiduar për pesë vjet kundër ish-presidentit francez Nicolas Sarkozy, në rastin e financimit të dyshuar libian të fushatës së vitit 2007.
Propozimi u formulua nga Prokurori i Përgjithshëm Rodolphe Jouy-Birman, i cili argumentoi para gjykatës se “ai duhet të ndëshkohet sipas seriozitetit të veprimeve”, duke shtuar se ish-presidenti duhet “të trajtohet si çdo i pandehur tjetër”.
Propozimi i prokurorisë është i njëjtë me atë të paraqitur në shkallën e parë.
Në një vendim të mëparshëm, Sarkozi u dënua me pesë vjet burgim me kusht, një gjobë prej 100,000 eurosh dhe një heqje të të drejtave politike për pesë vjet me efekt të menjëhershëm. Panorama
Komisioneri i Standardeve Parlamentare në Britani ka nisur një hetim nëse kreu i partisë “Reforma”, Nigel Farage ka shkelur Kodin e Sjelljes së Dhomës së Komunave për pranimin e një dhurate prej 5 milionë paundësh dhe mosdeklarimin e saj nga miliarderi i kriptomonedhave Christopher Harborne.
Lideri i Reform UK akuzohet se i mori paratë disa javë përpara se të njoftonte se do të kandidonte në zgjedhjet e përgjithshme të vitit 2024.
Farage ka thënë se dhurata kishte për qëllim të mbulonte kostot e tij personale të sigurisë dhe për këtë arsye nuk kishte nevojë të deklarohej.
Megjithatë, Partia Laburiste dhe partitë e tjera argumentojnë se deputetët duhet të deklarojnë çdo dhuratë ose donacion potencialisht të rëndësishëm të marrë në 12 muajt para se të hyjnë në parlament dhe se paratë nga Harborne me seli në Tajlandë bien brenda këtyre rregullave.
Nëse hetimi zbulon se Farage ka kryer një shkelje veçanërisht të rëndë të rregullave të deklaratës parlamentare, ai mund të pezullohet nga Dhoma e Komunave.
Një pezullim prej 10 ditësh ose më shumë mund të shkaktojë një peticion për shkarkim, duke e detyruar potencialisht atë të luftojë përsëri për vendin e tij në Clacton.
E ardhmja politike e kryeministrit britanik varet në një fije peri, pasi ministrja e Brendshme, disa ministra dhe më shumë se 80 deputetë kanë kërkuar largimin e tij. Nëse jo menjëherë, atëherë në të ardhmen e afërt.
Megjithatë, siç shkruan BBC, mes deputetëve laburistë nuk ka një dakordësi se kush duhet ta zëvendësojë Keir Starmer-in si lider të Partisë Laburiste dhe të vendit.
Këtë të martë, kryeministri britanik i tha kabinetit se do të “vazhdojë të qeverisë” dhe se nuk kishte nisur asnjë garë për lidershipin.
Pra, edhe pse askush nuk ka deklaruar publikisht se dëshiron ta marrë drejtimin, ja disa kandidatë të mundshëm.
Wes Streeting
Wes Streeting është ministër i Shëndetësisë që prej ardhjes së laburistëve në pushtet në vitin 2024 dhe kishte mbajtur të njëjtin post në ‘kabinetin hije’ për tre vite më parë.
Ai u zgjodh për herë të parë deputet në vitin 2015, pasi kishte shërbyer si president i Unionit Kombëtar të Studentëve dhe si këshilltar në Londër.
Në autobiografinë e tij të vitit 2023, ai shkroi për fëmijërinë që kishte kaluar në një apartament social në lindje të Londrës, për vizitat në burg te gjyshi i tij grabitës bankash dhe jetën si një i krishterë homoseksual.
Sekretari i Shëndetësisë konsiderohet si komunikuesi më i mirë i kabinetit dhe mund të përmendë uljen e listave të pritjes në NHS (Shërbimin Kombëtar Shëndetësor Britanik) si një nga arritjet e tij në qeveri.
Ai ka qenë i hapur më parë për ambiciet e tij për lidership dhe gëzon mbështetje të madhe nga deputetët laburistë, veçanërisht nga qendra dhe krahu i djathtë i partisë.
Aleatët e tij në kabinet përfshijnë ministrin e Biznesit, Peter Kyle dhe ministren e Shkencës, Liz Kendall.
Por statusi i tij si kandidat i “krahut të djathtë” mund ta bëjë jo shumë popullor mes anëtarëve të partisë, të cilët zakonisht janë më majtas se grupi parlamentar.
Andy Burnham
Andy Burnham ka mbështetje të fortë nga deputetët laburistë dhe sondazhet tregojnë se ai është politikani laburist më popullor mes votuesve.
Ai ka gjithashtu një përvojë të gjatë në drejtim, pasi ka shërbyer si kryetar i Greater Manchester për pothuajse një dekadë, duke fituar nofkën “Mbreti i Veriut”.
Burnham nuk e ka fshehur ambicien për postin më të lartë. Megjithatë, ekziston një pengesë e madhe për të: ai aktualisht nuk është deputet. Aleatët e tij shpresojnë që kjo të ndryshojë shpejt.
Ai aplikoi për të qenë kandidati laburist në zgjedhjet e pjesshme në Gorton dhe Denton më herët këtë vit, por u bllokua nga aleatët e Starmer-it në strukturat drejtuese të partisë.
Nëse rikthehet në Parlament, kjo do të ishte hera e dytë për të në Westminster.
Nga viti 2001 deri në 2017 ai ishte deputet për Leigh dhe gjatë kësaj kohe mbajti poste të rëndësishme qeveritare, përfshirë në shëndetësi dhe kulturë.
52-vjeçari ka garuar dy herë për drejtimin e partisë: në vitin 2010 humbi ndaj Ed Miliband dhe në vitin 2015 doli i dyti pas Jeremy Corbyn.
Shumica e mbështetjes së tij në Parlament vjen nga krahu i majtë i partisë dhe deputetët e Anglisë Veriperëndimore.
Zëvendësja e Laburistëve Lucy Powell dhe ministrja e Kulturës Lisa Nandy konsiderohen aleate të tij.
Angela Rayner
Angela Rayner ishte deri vitin e kaluar zëvendëskryeministre dhe gruaja më e fuqishme në politikën britanike.
Rruga e saj ka qenë e jashtëzakonshme: ajo u rrit në varfëri dhe e la shkollën në moshën 16-vjeçare pa asnjë diplomë.
Përmes punës si kujdestare sociale, ajo u përfshi në sindikatën Unison, që u bë trampolina e saj drejt politikës.
Në vitin 2015 ajo u zgjodh deputete në Ashton-under-Lyne të Greater Manchester dhe u ngjit shpejt në Westminster, duke shërbyer në ‘kabinetin hije’ të Jeremy Corbyn.
Në qeveri, ajo mori postin e Sekretares së Strehimit dhe u ngarkua me detyrën për rritjen e numrit të ndërtimit të banesave dhe reformën e të drejtave të qiramarrësve.
Në vitin 2025 ajo dha dorëheqjen në mënyrë dramatike pasi pranoi se nuk kishte paguar mjaftueshëm taksa për blerjen e një shtëpie të re.
Ashtu si dy kandidatët e tjerë kryesorë, Rayner ka mbështetje të fortë mes deputetëve laburistë, por si politikane e majtë nga Greater Manchester, baza e saj mbivendoset me atë të Burnham-it.
Ajo ende pret rezultatin e një hetimi tatimor për blerjen e shtëpisë, gjë që mund ta komplikojë një fushatë të menjëhershme për lidershipin.
Po të tjerët?
Me pikëpyetjet që rrethojnë tre kandidatët kryesorë, është e mundur që të dalë një kandidat i papritur. Disa deputetë laburistë kanë diskutuar rikthimin e ish-liderit dhe ministrit aktual të Energjisë, Ed Miliband.
Por ai e hodhi poshtë këtë ide në nëntor, duke i thënë BBC-së: “E kam kaluar atë fazë. Ai kapitull është mbyllur.”
Edhe ministrja e Brendshme Shabana Mahmood është përmendur si kandidate e mundshme.
Megjithatë, ndryshimet e saj në politikat e emigracionit kanë shkaktuar polemika brenda partisë dhe mund ta kenë të vështirë të fitojë mbështetjen e anëtarësisë.
Sipas rregullave të partisë, asgjë nuk e ndalon vetë Keir Starmer-in të garojë në një zgjedhje për lidershipin, dhe të hënën ai u tha gazetarëve se do ta bënte këtë, nëse do të hapej një garë.
Kancelari Friedrich Merz tha se Gjermania duhet të “mbledhë veten” ose rrezikon të mbetet prapa në një botë që ndryshon me shpejtësi, në një fjalim para sindikalistëve të martën që shkaktoi tallje dhe fishkëllima.
Pas një viti në detyrë, popullariteti i Merz ka rënë ndjeshëm dhe qeveria e tij është përfshirë në debate se sa larg dhe sa shpejt duhet të reformohet ekonomia më e madhe e Evropës për të ringjallur rritjen dhe për të trajtuar kostot në rritje të kujdesit shëndetësor dhe pensioneve.
Pritja skeptike midis delegatëve që përfaqësojnë punëtorët nga sektorët industrialë, publikë dhe të shërbimeve pasqyron një betejë më të gjerë në politikën gjermane mbi ritmin e ndryshimit në një kohë kur partitë e konsoliduara po humbasin vota ndaj Alternativës për Gjermaninë (AfD) të ekstremit të djathtë, e cila është në rritje.
Konservatorët e Merz dhe aleati i tyre më i vogël, Social Demokratët, u takuan më vonë të martën për të zgjidhur mosmarrëveshjet, me Merz dhe zëvendëskancelarin e tij Lars Klingbeil që hodhën poshtë sugjerimet se koalicioni mund të shembet.
Pas dy vitesh recesioni, Gjermania iu rikthye rritjes ekonomike në fund të vitit të kaluar, por rimëkëmbja e brishtë rrezikon të shuhet nga një tronditje energjetike nga lufta me Iranin dhe tarifat e reja amerikane që synojnë prodhuesit e makinave që tashmë po luftojnë kundër konkurrencës nga Kina.
“Sfidat janë gjithashtu kaq të mëdha sepse ne kemi krijuar probleme për veten tonë për një kohë shumë të gjatë, probleme që tani duhet t’i zgjidhim. Ne thjesht kemi dështuar të modernizojmë vendin tonë”, i tha Merz Konfederatës së Sindikatave Gjermane.
“Prandaj, Gjermania duhet të mbledhë veten. Gjermania duhet të trajtojë problemet strukturore që i kemi shtyrë për shumë vite, probleme që rrjedhimisht janë rritur vazhdimisht. Ju e dini, ne të gjithë e dimë.”
Merz tha se kostot e larta dhe burokracia po dëmtonin biznesin, duke vënë në rrezik vendet e punës dhe prosperitetin e brezave të ardhshëm.
Por argumenti i tij për reformimin e shëndetësisë dhe pensioneve, kjo e fundit një çështje e drejtpërdrejtë “demografike dhe matematike”, u prit me tallje, fishkëllima dhe të qeshura periodike, ndërsa disa në audiencë mbanin shenja pro. gsh
Një komedi diplomatike mes Ballkanit, klasës së biznesit dhe fantazive prej bambuje – Ka vendime politike që të bëjnë të pyesësh veten: “A ishte ky një veprim strategjik – apo thjesht një shaka shumë e gjatë e 1 prillit?” Vendimi i fundit për personelin që ka të bëjë me ambasadorin e mbushur me skandale, Fate Velaj, padyshim që bie në këtë kategori.
Sepse askush tjetër përveç Bernhard Müller, BA, MPA (i cili kohët e fundit mori edhe një doktoraturë) – ish-kryetar i bashkisë së Wiener Neustadt, udhëtar kinez, autor dhe anëtar i bordit të komunitetit të biznesit austriako-kinez – tani do të shërbejë si konsull nderi. Dhe për Shqipërinë, as më pak.
Po, e lexuat mirë.
Jo për Pekinin.
Jo për Shangain.
As për një zyrë tregtare kineze.
Por për Shqipërinë.
Imagjinoni përshkrimin e punës diplomatike: “Ne po kërkojmë një ekspert për marrëdhëniet austriako-kineze për të përfaqësuar interesat e Shqipërisë”. E tëra çfarë mungon është një ekspert norvegjez i peshkimit si atashe kulturor për Saharën.
Njeriu kinez për Shqipërinë
Bernhard Müller padyshim sjell përvojë mbresëlënëse me Kinën. Ai ka udhëtuar rregullisht në Republikën Popullore që nga viti 2006, themeloi binjakëzimin e qyteteve midis Harbin dhe Wiener Neustadt në vitin 2008 dhe madje botoi librin “Kina: Përtej Orizit”.
Problemi i vetëm është: Shqipëria nuk është në Kinë. Dhe për aq sa dimë ne, gjuha mandarine nuk flitet gjerësisht në Tiranë.
Sigurisht, mund të argumentohet se marrëdhëniet ndërkombëtare sot duhet të konsiderohen globalisht. Por diku midis strategjisë gjeopolitike dhe kabaresë absurde, ka një vijë ndarëse.
Diplomacia e Teatrit Improvizues
Fate Velaj është bërë prej kohësh një figurë verbuese në diplomacinë austriako-shqiptare. Kritikët e kanë akuzuar atë për vite me radhë se është më i shquar për vetëpromovimin e tij sesa për kompetencën e tij klasike diplomatike.
Diskutimet rreth arsimimit, formimit akademik dhe rrugës së pazakontë të karrierës së tij kanë qarkulluar vazhdimisht në qarqet politike dhe mediatike. Akuza dhe thashetheme të ndryshme janë debatuar publikisht – duke përfshirë pyetje në lidhje me diplomat e tij akademike dhe cilësinë e tyre. Megjithatë, asnjë vlerësim i shëndoshë ligjërisht i këtyre akuzave nuk është bërë publik.
Pikërisht për këtë arsye emërimi i një lobisti të shquar të Kinës si konsull nderi po shkakton acarim shtesë. Pyetja e vërtetë është: Çfarë ideje strategjike fshihet pas kësaj? A është qëllimi për të lidhur Shqipërinë me Evropën nëpërmjet Harbin? Apo janë duke u zhvilluar tashmë plane për Rrugën e parë të Mëndafshit me një ndalesë në Wiener Neustadt?
Kur satira duket më realiste sesa realiteti
Edhe vëzhguesit politikë, të cilët normalisht analizojnë çdo vendim të personelit diplomatik pa pasion, nuk mund të mos qeshnin këtë herë. Pamja e përgjithshme i ngjan një përzierjeje të një drame ballkanike, një diskutimi biznesi dhe një simulimi të planifikuar keq në OKB.
Një ish-kryetar bashkie me një fokus të fortë në Kinë po i shërben papritmas Shqipërisë – i paraqitur nga një ambasador i cili vetë është rregullisht shënjestër e kritikave të ashpra. Dhe diku në sfond, edhe Edi Rama ndoshta po pyet veten nëse postet diplomatike tani po mbushen nga një lojë fati.
Tragjedia e vërtetë
Megjithatë, dëmi i vërtetë qëndron më pak në vlerën argëtuese. Diplomacia lulëzon në besueshmëri, kompetencë kulturore dhe qartësi strategjike. Kur vendimet e personelit japin përshtypjen se bazohen më shumë në rrjete personale, besnikëri ose ide të nxituara nga momenti, vetë institucioni humbet seriozitetin e tij. Shtetet më të vogla, në veçanti, kanë nevojë për përfaqësues të fortë dhe të besueshëm jashtë vendit – jo eksperimente PR me potencial farsë.
Edhe Kancelari Stocker e paralajmëroi Müller
“Nëse Müller & Co. tashmë po dështon në projekte kyçe si projekti i hotelit të dështuar dhe shitja e dështuar e parkut industrial në Neudörfler Straße – sa i besueshëm është pretendimi i SPÖ-së se është në gjendje të zgjidhë problemet kryesore të Wiener Neustadt?” kritikoi nënkryetari i atëhershëm i bashkisë dhe kancelari aktual Christian Stocker.
Përfundim
Ndoshta Bernhard Müller do të bëhet vërtet një konsull nderi i suksesshëm. Ndoshta marrëdhëniet ekonomike të lulëzuara Shqipëri-Kinë-Austri e Poshtme do të shfaqen papritur. Ndoshta Tirana së shpejti do të hapë një qendër pandash.
Por deri atëherë, ky vendim për personelin mbetet kryesisht një gjë: një kuriozitet diplomatik, që lëkundet diku midis strategjisë gjeopolitike dhe satirës politike. Dhe Fate Velaj edhe një herë u jep ushqim atyre vëzhguesve që janë të bindur se realiteti e ka tejkaluar prej kohësh artistin e kabaresë.
Armëpushimi i shpallur nga Moska ishte një veprim “hipokrit” që synonte të lejonte një paradë ushtarake në Rusi, ndërsa forcat ruse vazhduan të sulmonin objektiva civile në Ukrainë.
Përfaqësuesja e Lartë Evropiane për Punët e Jashtme dhe Politikën e Sigurisë, Kaya Kallas, bëri njoftimin përpara një takimi të Këshillit të Punëve të Jashtme të Bashkimit Evropian (BE) në Bruksel.
Ajo vuri në dukje se Ukraina i është përmbajtur regjimit të armëpushimit, ndërsa Rusia jo.
“Ukraina, ashtu si në propozimet e mëparshme të armëpushimit pa parakushte, i është përmbajtur armëpushimit. Rusia në fakt jo”, tha Kallas.
Sipas saj, ministrat e jashtëm të BE-së planifikojnë të bëjnë përparim sot në sanksionet kundër atyre që janë përfshirë në deportimin e fëmijëve ukrainas në Rusi.
Kallas e quajti situatën me fëmijët ukrainas “të tmerrshme” dhe theksoi se BE do të mbajë një aktivitet të veçantë të nivelit të lartë kushtuar kthimit të tyre.
Kur u pyet për mundësinë e emërimit të ish-kancelarit gjerman Gerhard Schröder si përfaqësues i BE-së në negociatat me Rusinë, Kallas e hodhi poshtë një ide të tillë.
“Nëse do t’i jepnim Rusisë të drejtën të emërojë dikë për të negociuar në emrin tonë, ky nuk do të ishte një veprim shumë i zgjuar”, tha ajo.
Ajo shtoi se Schröder ishte një lobist i rangut të lartë për kompanitë shtetërore ruse, kështu që është e qartë pse Putini do të donte të shihte një person të tillë. bw
Ministri i Jashtëm i Spanjës, Hoze Manuel Albares, deklaroi se Bashkimi Europian duhet të krijojë një forcë të përbashkët ushtarake dhe të mos varet më nga vendimet e Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Në një intervistë për Politico, Albares tha se Europa nuk mund të jetojë më me pasigurinë nëse SHBA do ta mbështesë ushtarakisht në rast krize.
“Qytetarët europianë meritojnë më shumë siguri. Nuk mund të zgjohemi çdo ditë duke pyetur çfarë do të bëjnë Shtetet e Bashkuara”, u shpreh ai.
Sipas ministrit spanjoll, lufta në Lindjen e Mesme dhe tensionet me Iranin tregojnë se Europa duhet të ketë më shumë pavarësi strategjike dhe mbrojtje të përbashkët.
Albares theksoi se krijimi i një force ushtarake europiane nuk është kundër NATO-s, por një mënyrë për të forcuar sigurinë dhe parandalimin ndaj kërcënimeve, si Rusia.
Deklaratat e tij vijnë pas tensioneve mes Madridit dhe Uashingtonit, pasi Spanja refuzoi përdorimin e bazave të saj nga avionët amerikanë për operacione që lidhen me konfliktin me Iranin.
Ministri spanjoll tha gjithashtu se administrata e Donald Trump ka një qasje të re ndaj marrëdhënieve transatlantike dhe Europa duhet të përshtatet me këtë “realitet të ri”. Panorama
Shefja e diplomacisë së Bashkimit Europian, Kaja Kallas, ka refuzuar idenë që ish-kancelari gjerman Gerhard Schröder të marrë rolin e negociatorit europian në bisedimet e mundshme të paqes mes Rusisë dhe Ukrainës.
Propozimi u hodh nga presidenti rus Vladimir Putin, i cili sugjeroi që Schröder të shërbejë si ndërmjetës në negociatat e ardhshme, duke deklaruar se lufta në Ukrainë “po shkon drejt fundit”.
Megjithatë, Kallas e kundërshtoi hapur këtë ide përpara takimit të ministrave të Jashtëm të BE-së në Bruksel.
“Nëse i japim Rusisë të drejtën të zgjedhë negociatorin në emrin tonë, kjo nuk do të ishte aspak e mençur. Për më tepër, Gerhard Schröder ka qenë praktikisht një lobist i nivelit të lartë për kompanitë shtetërore ruse”, deklaroi ajo.
Sipas Kallas, fakti që Putini preferon Schröderin për këtë rol tregon se ai “do të ishte në të dyja anët e tryezës”.
Ish-kancelari gjerman ka ruajtur marrëdhënie të afërta me Putinin edhe pas largimit nga politika aktive. Ai ka qenë pjesë e bordit të kompanisë ruse të naftës Rosneft deri në vitin 2022 dhe ka mbajtur role edhe në kompani të tjera energjetike ruse, përfshirë Gazprom dhe Nord Stream AG.
Edhe Ukraina e ka refuzuar propozimin rus. Ministri i Jashtëm ukrainas, Andrii Sybiha, u pyet nëse Kievi do ta mbështeste Schröderin si ndërmjetës, por ai u përgjigj shkurt: “Jo, nuk e mbështesim”.
Ndërkohë, në Gjermani pati reagime të ndryshme. Zëdhënësi për politikën e jashtme i socialdemokratëve gjermanë, Adis Ahmetović, deklaroi se propozimi duhet “të shqyrtohet me kujdes” në koordinim me partnerët europianë. bw
Komisionerja e Bashkimit Evropian për Zgjerimin, Marta Kos, ka shkaktuar reagime me një deklaratë të dhënë për gazetën spanjolle El País, ku vendos në të njëjtin kontekst Rusinë dhe ideologjinë MAGA të lidhur me presidentin amerikan Donald Trump.
Në intervistën e saj, Kos tha se Bashkimi Evropian po përballet jo vetëm me “autokratë” si Rusia, por edhe me tensione që vijnë nga Perëndimi, konkretisht nga ideologjia MAGA (“Make America Great Again”), të cilën e akuzoi se përpiqet të bindë evropianët se qytetërimi, ekonomia dhe demokracia evropiane janë në rënie.
Deklarata është interpretuar nga kritikët si një përpjekje për të barazuar një lëvizje politike konservatore amerikane me kërcënime gjeopolitike si Rusia, në një kohë kur marrëdhëniet transatlantike mbeten jetike për sigurinë evropiane.
Kos përdori termin “luftë hibride” për të përshkruar sfidat me të cilat, sipas saj, përballet Bashkimi Evropian, duke argumentuar se sulmet tashmë nuk vijnë vetëm nga jashtë, por edhe përmes narrativave ideologjike që qarkullojnë në Perëndim.
Deklarata e saj pritet të ushqejë më tej debatin mbi mënyrën se si establishmenti evropian i trajton lëvizjet konservatore në SHBA dhe Evropë, veçanërisht ato të lidhura me Trump-in dhe platformën MAGA.
Deklarata e plotë e Marta Kos:
“Kemi kundërshtarë që do të donin të na shihnin të dështojmë, që do të donin që kandidatët të dështonin, por objektivi kryesor jemi ne, Bashkimi Evropian. Po i referohem Rusisë dhe autokratëve të tjerë. Dhe, për herë të parë, jemi të ekspozuar ndaj një lufte hibride që sulmon jo vetëm kandidatët, por edhe vetë BE-në.
Po ashtu ndiejmë tensionet që vijnë nga Perëndimi, nga ideologjia MAGA (‘Make America Great Again’), e cila përpiqet të na bindë se qytetërimi evropian është në rënie, se ekonomia jonë është në rënie, se demokracia jonë është në rënie. Ky është një element i ri dhe, sërish, duhet të jemi të zgjuar në mënyrën se si reagojmë.” SYRI.NET
Një zjarr i përmasave të mëdha ka shpërthyer të shtunën në një objekt industrial në veri të Parisit, pranë aeroportit Charles de Gaulle.
Sipas raportimeve, flakët përfshinë një fabrikë për prodhimin e bukës dhe ëmbëlsirave, ndërsa re të dendura tymi të zi janë parë nga aeroporti dhe zonat përreth, duke shkaktuar shqetësim te udhëtarët dhe banorët.
Autoritetet e aeroportit konfirmuan se lëvizja e avionëve nuk është ndikuar nga zjarri dhe fluturimet po vijojnë normalisht.
Deri tani nuk raportohen persona të lënduar.
Mediat franceze bëjnë të ditur se rreth 60 zjarrfikës janë angazhuar në operacion për vënien nën kontroll të flakëve, të cilat kanë përfshirë kryesisht zonën e magazinimit të objektit industrial. Panorama
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, zhvilloi një vizitë zyrtare dyditore në Romë, ku u takua me kryeministren italiane Giorgia Meloni, ministrin e Jashtëm Antonio Tajani dhe një ditë më parë me Papën Leo XIV në Vatikan.
Vizita u zhvillua në një moment delikat për diplomacinë ndërkombëtare, mes tensioneve në Lindjen e Mesme, krizës në Iran dhe shqetësimeve për sigurinë energjetike globale.
Takimi Meloni–Rubio: Hormuzi dhe kriza iraniane në qendër të bisedimeve
Takimi mes Melonit dhe Rubios në Palazzo Chigi zgjati rreth një orë e gjysmë dhe u përqendrua kryesisht te situata në Iran dhe tensionet në Ngushticën e Hormuzit, një nga korridoret më strategjike të tregtisë dhe furnizimit energjetik në botë.
Sipas burimeve qeveritare italiane, Italia konfirmoi gatishmërinë për të vënë në dispozicion mjete detare për operacione të mundshme çminimi në zonë, por vetëm pas miratimit të Parlamentit italian dhe në kuadër të një koordinimi ndërkombëtar.
Në tryezën e diskutimeve ishin gjithashtu stabiliteti në Liban; e ardhmja e misionit paqeruajtës UNIFIL; lufta në Ukrainë; situata politike në Venezuelë dhe Kubë; si dhe iniciativat për garantimin e lirisë së lundrimit ndërkombëtar.
Sipas mediave italiane, Meloni dhe Rubio kanë diskutuar edhe mbi raportet mes Romës dhe administratës amerikane pas deklaratave të presidentit amerikan Donald Trump, i cili kishte kritikuar Italinë për qëndrimin në dosjen iraniane dhe kishte përmendur mundësinë e reduktimit të pranisë ushtarake amerikane në bazat italiane.
Tajani: “Europa dhe Amerika kanë nevojë për njëra-tjetrën”
Përpara takimit me Melonin, Rubio zhvilloi një bisedë dypalëshe në Farnesina me ministrin e Jashtëm italian Antonio Tajani.
Pas takimit, Tajani e cilësoi bisedën “pozitive” dhe ritheksoi rëndësinë strategjike të marrëdhënieve transatlantike.
“Europa ka nevojë për Amerikën, Italia ka nevojë për Amerikën, por edhe Shtetet e Bashkuara kanë nevojë për Europën dhe Italinë”, deklaroi ai.
Në komunikatën e Departamentit Amerikan të Shtetit thuhet se gjatë takimit u diskutua për bashkëpunimin ekonomik dhe të sigurisë, ndërsa Rubio nënvizoi “nevojën që vendet perëndimore të mbrojnë interesat e tyre ekonomike”.
Në fokus të bisedimeve ishin gjithashtu: siguria detare; kriza në Lindjen e Mesme; armëpushimi mes Libanit dhe Izraelit; çarmatimi i Hezbollahut; si dhe koordinimi mes NATO-s dhe aleatëve europianë.
Takimi me Papën në Vatikan
Një ditë më parë, Rubio u prit në Vatikan nga Papa Leo XIV në Pallatin Apostolik.
Sipas Selisë së Shenjtë, gjatë takimit u diskutua për konfliktet ndërkombëtare, tensionet humanitare dhe rëndësinë e diplomacisë për ruajtjen e paqes globale.
Takimi u konsiderua i rëndësishëm edhe në funksion të uljes së tensioneve mes administratës amerikane dhe Vatikanit lidhur me luftën në Iran dhe situatën në Lindjen e Mesme.
Antonio Tajani, duke komentuar takimin Rubio–Papa, deklaroi se “fakti që takimi me Atin e Shenjtë shkoi mirë ndihmon në qetësimin e klimës ndërkombëtare”.
Origjina italiane e Marco Rubios
Gjatë vizitës në Romë, Rubio mori gjithashtu dokumente zyrtare mbi origjinën italiane të familjes së tij nga Casale Monferrato në Piemonte.
Dokumentacioni genealogjik iu dorëzua nga Tajani dhe presidenti i rajonit Piemonte, Alberto Cirio, të cilët e ftuan sekretarin amerikan të vizitojë Piemonte-n, duke e cilësuar atë “shtëpinë e tij”./Alba Kepi, Syri TV
Ai vesh rroba më formale dhe tradicionale sesa paraardhësi i tij, dhe përveç kësaj, Papa Leo XIV, ndryshe nga Papa Françesku, jeton përsëri në Pallatin Apostolik lart mbi Sheshin e Shën Pjetrit në Vatikan. Gjithashtu, gjë që Françesku nuk e bëri kurrë, ai herë pas here tërhiqet në rezidencën verore papnore të Castel Gandolfo.
Kur bëhet fjalë për tiparet e jashtme, Kardinali amerikan Robert Prevost, i cili u zgjodh kreu i Kishës Katolike nga konklava më 8 maj 2025 dhe i cili mori emrin Leo XIV, sillet në shumë mënyra ndryshe nga paraardhësi i tij.
Ku po e udhëheq Kishën?
Megjithatë, kur bëhet fjalë për drejtimin programatik teologjik dhe kishtar-politik, drejtimi i saj është ende i paqartë. Deri më tani, nuk ka asnjë enciklikë, asnjë dokument mësimor të madh nga pena e Leos, theksoi historiani i kishës së Augsburgut Jörg Ernesti në një intervistë me DW.
Kështu, “mbetet e hapur se ku po e udhëheq ai teologjikisht”. Fjalët e para që Leo tha më 8 maj 2025, disa orë pas zgjedhjes së tij nga lozha e Bazilikës së Shën Pjetrit, ishin: “Paqja qoftë me ju të gjithë!” Asnjë term nuk shfaqet më shpesh në atë fjalim sesa fjala “paqe”.
Leo mbështeti “një paqe të paarmatosur dhe çarmatosëse, të përulur dhe këmbëngulëse”. Duke vepruar kështu, ai ndoqi kryesisht linjën e paraardhësit të tij, i cili kishte folur vazhdimisht për sulmin rus ndaj Ukrainës dhe konfliktin në Gaza.
Papa dhe Trumpi, qëndrime të ndryshme për luftën dhe paqenFotografi: Evan Vucci/Gregorio Borgia/AP Photo/picture alliance
Politika e jashtme veçanërisht e militarizuar e Presidentit të SHBA-së Donald Trump i jep motivit të paqes rëndësi shtesë – ndërhyrja amerikane në Venezuelë, kërcënimet ndaj Kubës dhe Grenlandës, lufta kundër Iranit. Kohët e fundit, sulmi ndaj Iranit, synimet e të cilit për armë bërthamore kanë qenë një shkak për shqetësim ndërkombëtar për vite me radhë, çoi në një konflikt të hapur midis dy amerikanëve më të rëndësishëm në botë për momentin: Papës, i cili kryesisht flet me mendim, dhe Presidentit, i cili vepron ashpër.
Në luftën me Iranin, Trump kërcënoi hapur se do ta shkatërronte Iranin pas Pashkëve. “I gjithë qytetërimi do të zhduket sonte”, tha ai. Kur Papa e hodhi poshtë kërcënimin si “vërtet të papranueshëm” dhe paralajmëroi kundër “fantazive të plotfuqishmërisë” që po bëhen “gjithnjë e më të paparashikueshme dhe agresive”, Trump e sulmoi atë personalisht.
Ai e quajti atë “shumë të majtë” dhe, në aspektin e politikës së jashtme, “të tmerrshme”. Ndoshta Trump po injoron rëndësinë e Venezuelës dhe Kubës, por edhe të Libanit, për Kishën Katolike. Të tre vendet kanë një traditë katolike.
Sulmi ndaj Papës: “As Hitleri, as Musolini, as Napoleoni”
Historiani i kishës Ernesti, i cili ka shkruar libra të shumtë mbi papatin dhe papët individualë, e quan sulmin e Trump ndaj Leos të paprecedentë. “Askush nuk ka folur kurrë kaq përçmues për personin e Papës: As Hitleri, as Musolini dhe as Napoleoni.”
Është gjithashtu “krejtësisht e pakuptimtë” të kundërshtosh një autoritet moral si Papa. Sipas Ernestit, Leo reagoi me shumë mençuri dhe me qetësi kërkoi shërbimin e tij. Më vonë, Leo u tha gazetarëve në aeroplan për në Afrikë se nuk kishte frikë nga Trump.
Sulmi i Presidentit amerikan çoi në faktin që deklaratat kritike të kreut të Kishës, të bëra në një fjalim të shkurtër një mbrëmje në Castel Gandolfo, morën vëmendje botërore. Fakti që disa vende në botën perëndimore, përfshirë SHBA-në, raportojnë për një rritje të re të interesit për fenë dhe Kishën në muajt e fundit mund të kontribuojë gjithashtu në këtë.
Polemika e Zëvendëspresidentit të SHBA-së JD Vance me Papëntërhoqi më pak vëmendje. Megjithatë, në parim, ajo mund të ketë qenë më e rëndësishme për Leon sesa shpërthimet e presidentit. Vance, i cili u konvertua në katolicizëm vetëm në vitin 2019 dhe anon më shumë nga mendimtarët teologjikë reaksionarë, i kërkoi Papës të ishte i kujdesshëm kur fliste për teologjinë. Do të ishte më mirë “që Vatikani të qëndronte në çështjet morale”. Më vonë, Vance e zbuti tonin e tij
Reklamë
Pa kundërshtime ndaj Evropës – deri tani
Ndryshe nga paraardhësi i tij, fjalimet dhe deklaratat e mëparshme të Papa Leos nuk mund të lexohen si kritika ndaj Evropës ose Kishës në vendet evropiane. Papa Françesku herë pas here ka përdorur fjalë të ashpra dhe ka akuzuar Evropën se është lodhur dhe mbyllur. Deri më tani, kur pret përfaqësues të vendeve evropiane, Leo gjithmonë tregohet dashamirës. Në qershor, ai është planifikuar për një vizitë gjashtëditore në Spanjë.
Megjithatë, mund të shihet se Afrika është veçanërisht afër tij – si në zemrën e tij ashtu edhe në vëmendjen e tij. Në prill 2026, ai kaloi njëmbëdhjetë ditë në katër vende afrikane. Kështu, ai qëndroi më gjatë në Afrikë sesa Benedikti XVI gjatë tetë viteve të tij të papatit. Që nga fillimi i papatit të tij, ai kishte menduar të udhëtonte në Afrikë, tha Lav më shumë se një herë.
Afrika ia kalon Evropës
Për ekspertin Ernesti, ky “vendim shumë i vetëdijshëm i Leos” përshtatet në një kontekst më të gjerë. Për 150 vjet, Afrika ka qenë “fokusi i papëve”.
Sot, Kisha në Afrikë po rritet mesatarisht me tre përqind në vit, ndërsa Kisha Evropiane po ngec. “Qendrat e gravitetit brenda Kishës Katolike po zhvendosen”, thotë Ernesti. Gjithnjë e më shumë afrikanë po punojnë në Vatikan. Ky fokus dhe vlerësim nga ana e Papës sigurisht që vlen edhe për pikëpamjen e tij për Azinë dhe Amerikën Latine.
Papa gjatë një vizite në AngolëFotografi: Andrew Medichini/AP Photo/picture alliance
Që nga konflikti midis Presidentit të SHBA-së Trump dhe Papës, shumë vëzhgues nuk presin më që Leo i lindur në Çikago të vizitojë SHBA-në gjatë viteve të Trump.
Vatikani po i përgjigjet në mënyrën e vet thashethemeve se administrata amerikane do të donte ta shihte kreun e Kishës në festimin e 250-vjetorit të Deklaratës së Pavarësisë së SHBA-së më 4 korrik. Pikërisht atë ditë, kur amerikanët në të gjithë botën festojnë vendin e tyre, Papa Leo viziton ishullin mesdhetar të Lampeduzës.
Lampeduza është konsideruar një vend simbolik për migrimin dhe gjendjen e vështirë të refugjatëve që nga vera e vitit 2013, kur Papa Françesku, disa muaj pas zgjedhjeve, vizitoi ishullin dhe mbajti zi për mijëra refugjatë që vdiqën duke u përpjekur të kalonin rrugën e rrezikshme për në Evropë. Lampeduza është programatikisht e rëndësishme edhe për Leon. Edhe ai thekson vuajtjet e miliona njerëzve që janë të detyruar të ikin nëpër botë.
Kjo është e dukshme në programin e vizitës së tij në Spanjë. Dy ditët e fundit të udhëtimit e çojnë atë në dy Ishujt, Gran Canaria dhe Tenerife. Të dyja janë destinacione të njohura turistike ku gjithnjë e më shumë refugjatë nga Afrika po mbërrijnë me anije. Leo do t’u kushtojë vëmendje edhe atyre. Në destinacionet e preferuara të turistëve evropianë, Papa do të kujtojë se migrimi dhe fati i refugjatëve janë ende tema të rëndësishme.
Komentet