VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Vuçiq zhvillon bisedë telefonike me Ramën dhe Zaevin

By | November 4, 2019

Komentet

FOTOT- Momentet e fundit të Jan Prengës para rrëmbimit, lëvizjet që bëri me një grua në një lokal

Detaje të reja kanë dalë në dritë nga rrëmbimi dhe vrasja tragjike e 49-vjeçarit Jan Prenga, paraditen e 17 janarit, në Kamëz. Gazetarja Dorjana Bezat ka siguruar për “BalkanWeb” fotot, që tregojnë momentet e fundit të Prengës para rrëmbimit, mëngjesin e 17 janarit.

Siç shihet në foto, në orët e mëngjesit Jan Prenga shfaqet në një lokal, së bashku me një grua, ku më pas ngrihen dhe largohen. Ky ka qenë dhe momenti i fundit, kur Prenga është parë në lagjen ku banonte, pasi më pas ai është rrëmbyer në rrugën “London”, prej ku është torturuar deri në vdekje e më pas zhdukur, ndërsa nuk është gjetur ende trupi i tij.

Sipas policisë, rrëmbimi i Jan Prengës u krye me një automjet të vjedhur “Range Over” dhe ka mbërritur i vdekur në bodrumin e resorit “Golden”, në Shijak.

Tre persona janë shpallur në kërkim për këtë ngjarje të rëndë Gentian Doçi, Altin Hajri dhe Dritan Rexhepi, ku të tre rezultojnë emra të njohur për drejtësinë, pasi Doçi është pjesë e një prej bandave të Shkodrës, Hajri është pronar i resortit luksoz “Golden”, ku u mor peng Prenga, ndërsa Rexhepi është i burgosur në Ekuador për trafik ndërkombëtar droge, i cili dyshohet se ka dhënë dhe urdhrin për vrasjen e 49-vjeçarit.

Si i shpëtoi drejtësisë italiane Gazmend Mahmutaj, u deklarua si deputet i Shqipërisë

Gazmend Mahmutaj është dënuar për trafik droge dhe shfrytëzim prostitucioni në Itali. I lidhur me emrin e tij ka qenë edhe kreu i Partisë Republikane, Fatmir Mediu, i cili është dënuar në Itali me 3 vite burg dhe ndalim të ushtrimit të posteve shtetërore për akuzën e “përkrahjes së të inkriminuarve”, pasi sipas Gjykatës së Apelit në Milano, me një vendim të 23 prillit 2000, Mediu, në emër të parlamentit shqiptar, ka favorizuar të kërkuarin nga drejtësia italiane, pikërisht Gazmend Mahutajn me të cilin kishte miqësi, për të kaluar tranzit nga vendi ynë drejt shtetin fqinj me emër të rremë (Raqi Gjoni).

Për këtë ngjarje, në atë kohë, Fatmir Mediu për Shqiptarja.com deklaronte se është shpallur i pafajshëm nga Gjykata e Lartë italiane.

Më 18 nëntor 1998, Gazmend Mahmutaj, një personazh i njohur i botës së krimit në Berat, ishte duke kaluar tranzit në aeroportin ”Malpensa” në Milano bashkë me një grup parlamentarësh shqiptarë. Deputetët shkonin në Parlamentin Evropian për një mbledhje për krimin e organizuar.

Mahmutaj, e dinte që ishte në kërkim nga autoritetet italiane, ndaj duke përfituar nga miqësia me kryetarin e PR-së, thotë drejtësia italiane, – Fatmir Mediu kishte siguruar dokumente të falsifikuara me emrin Raqi Gjoni.

Trupi gjykues në Itali, në shkallën e Parë dhe atë të Apelit, kishte arritur në përfundimin e se Mediu e ka ndihmuar Mahmutaj t’i shmanget drejtësisë italiane duke mos vuajtur dënimin. Mediu u dënua me 4 vite e 6 muaj burg dhe pas procedurës me gjykim të shkurtuar, ai u dënua me 3 vite burg. Por vetë Mediu shprehej se ka marrë pafajësi nga Gjykata e Lartë dhe se kjo çështje nuk ka vend për aludime.

Gazmend Mahmutaj është vëllai i Kasem Mahmutaj i kandiduar nga Partia Republikane në zgjedhjet lokale te vitit 2007 dhe në vitin 2015 u kandidua nga PD e drejtuar nga Lulzim Basha, po për kryetar Bashkie Berat.

Kasem Mahmutaj ka qenë drejtor i objektit më të madh të industrisë ushtarake, në Poliçan, duke qenë njëkohësisht dhe kreu i Partisë Republikane në Berat që në mars të 2008.

Palmer: Kosova e Serbia t’i caktojnë parametrat e dialogut që duhet të rezultojë me njohje reciproke

Përfaqësuesi Special i Departamentit të Shtetit për Ballkanin Perëndimor, Matthew Palmer, thotë se i takon Kosovës dhe Serbisë që të përshtatin parametrat mbi të cilët dialogojnë, kur është pyetur nëse Shtetet e Bashkuara të Amerikës përjashtojnë shkëmbimin e territoreve si zgjidhje, raporton euboserver, transmeton Gazeta Express.

“U takon palëve që të përcaktojnë parametrat e dialogut”, ka thënë Palmer për euobserver gjatë të hënës (17 shkurt në Bruksel), teksa është pyetur për planin e shumë diskutuar e kundërshtuar të korrigjimit të kufijve.

Palmer tutje thotë se SHBA mbështet Kosovën dhe Serbinë për të gjetur një mënyrë të rikthimit në dialog ku do të diskutoheshin të gjitha shqetësimit dhe do të gjendej një rrugë drejt normalizimit të raporteve, që sipas tij do të kishte njohjen reciproke në qendër.

“Ajo çfarë ne mbështesim është që palët të gjejnë një mënyrë për t’u rikthyer në tavolinën e negociatave, duke i vendosur shqetësimet për të gjitha çështjet në tavolinë, dhe për të gjetur një shteg përpara drejt normalizimit të raporteve të tyre, që në mënyrë ideale do të kishte njohjen reciproke në qendër”, ka shtuar ndër të tjera Matthew Palmer, transmeton Gazeta Express.

Ai ka thënë se SHBA’të dëshirojnë të shohin njohjen reciproke Kosovë-Serbi si rezultat të procesit të negociatave.

“Në do të donim të shihnim njohjen reciproke në mes të Serbisë dhe Kosovës si rezultat të procesit”, ka potencuar ndër të tjera Palmer.

Ndërkohë tutje ai nuk ka pranuar të flasë i pyetur nëse qëndrimi i SHBA’së për korrigjim të kufijve është në kundërshtim me qëndrimin gjerman, të cilët frikësohen se një lëvizje e tillë do të destabilizonte rajonin.

Gota (gjysmë) plot e donacioneve – Nga Klodian Tomorri

Shuma prej 1.1 miliard euro e deklaruar nga Konferenca e Donatoreve si ndihmë për Shqipërinë është impresionuese dhe mund të jetë një nga angazhimet më të mëdha solidare në rrafshin ndërkombëtar. Por duhen sqaruar disa gjëra shumë shkurt.

Pjesa më e madhe e kësaj shume, rreth 700 milionë euro janë kredi. Këto angazhime praktikisht janë të pavlefshme për dy arsye. E para, Shqipëria nuk mund t’i përdorë dot, sepse nuk ka hapësirë fiskale.

Kreditë e premtuara nga donatorët shkojnë direkt në rritje të deficitit fiskal dhe rrjedhimisht edhe borxhit publik. Shqipëria nuk ka hapësirë buxhetore për të rritur borxhin.

Arsyeja e dytë është edhe më e thjeshtë. Shqipëria nuk ka nevojë për borxhe konferencash. Qeveria shqiptare nuk është në pamundësi për të gjetur borxh. Vendi ynë sot del lirisht në tregjet ndërkombëtare të financave dhe mund të marrë borxh në çdo moment, madje me kosto të lirë. Herën e fundit, eurobondi shqiptar  u emetua me interes 3.5 për qind, çka është një normë relativisht e ulët borxhi.

I vetmi përfitim që vendi do kishte nga kreditë e donatorëve do ishte nëse ata do i akordonin këto kredi me interesa me të ulet se 3 për qind. Por sërish edhe ky do të ishte një përfitim i papërfillshëm,

Këtu dalim tek pjesa e donacioneve që vlejnë me të vërtetë. Ato janë grantet, pra para falas. Sipas të dhënave paraprake, shuma e granteve të dhuruara nga Konferenca e Donatoreve vërtitet nga 300-400 milionë euro, pasi shifrat duhet ende të saktësohen.

Për hir të së vërtetës, ky nuk është një kontribut i vogël, pasi bëhet fjalë për 2-3 për qind e PBB-së. Pra, financimi i deficitit buxhetor për gati 2 vjet dhe për këtë Shqipëria duhet t’u jetë mirënjohëse donatorëve.

Por edhe këtu duhet sqaruar një element shumë i rëndësishëm. Sa prej këtyre parave janë disbursuar dhe harxhuar ndërkohë. Sepse shuma prej 300-400 milionë euro që mendohet se është angazhuar përfshin brenda saj edhe paratë, të cilat janë disbursuar nga qeveritë mike dhe janë shpenzuar nga qeveria jonë gjatë situatës së emergjencës.

Ditët në vijim do të qartësojnë edhe më mirë përmasat e donacioneve si dhe kushtet e disbursimit të tyre. Megjithatë ky është një kontribut i rëndësishëm dhe qeveria meriton vlerësim për punën që ka bërë në mobilizimin e solidaritetit ndërkombëtar. Por, thënë këtë, është shumë e rëndësishme, që ato para të përdoren në destinacion. Do të ishte e pafalshme që qeveria e Shqipërisë dhe institucionet kontraktuese të abuzonin me donacionet. Kjo do ishte damka me e rëndë për çdo qeveri në glob.

Njëshi partiak dhe njëshi ekzekutiv i modelon të tjerët sipas vetes – Nga Moikom Zeqo

(Kjo ese i kushtohet kujtimit te mendimtarit te madh Zigmund Bauman dhe librit te tij “Mbi Lirine”)

Eshtë e habitshme dhe befasuese (natyrisht për ata që kuptojnë) që tek një pergamenë me lëkurë majmuni vigan (të ashtuquajtur edhe si Njeriu i Dëborës, që ende jeton në Himalajë, është motiv kurioziteti sfilitës dhe i gjithfarë haluçinacionesh, si edhe i trukeve filmike të dokumentarëve të shoqërive dhe akademive natyrore, shkencore) që ruhet në bibliotekën e manastirit më të vjetër në Tibet, lexohet një paragraf aktual rebel -për lirinë e krijimit kozmogonik,- si liri e mirëfilltë e Perëndisë së paidentifikuar, por të perceptuar gjithkund.

***

Teksti është i shkruar të paktën dy shekuj para Luftës së Trojës dhe shumë më herët se subjekti ekzistencial i Eposit të Gilgameshit e librat e Fenikasve e Babilonasve.

Kjo lashtësi marramendëse të huton dhe të trishton.

***

Debati për mendimin e lirë dhe për lirinë e të shprehurit, është i pafund edhe kontradiktor, plot paradokse logjike dhe juridike.
Ky debat me mjedisin mitik shqiptaro-ballkanik, ka patur dhe ka karakterstika të veçanta psiko-emocionale, specifike dhe shpesh të kobshme, domethënë edhe unikalë.

***

Fjala e paturpshme e Tersitit, këtij akeu leckaman kundër aristokratit (Bazileut), Agamemnon (shih: “Iliada” – Kënga e Dytë, Vargjet 271-274)-eshtë gjesti i parë i një ardhmërie rebeluese, protesta e parë e paqartë sociale e Demokratit të Parë të Europës.
Goditja e Tersitit, për arrogancën e tij qe shpagimi i lirisë së mendimit, tepër i nxituar, por jo i parakohshëm.

Rebeli Tersit u demaskua fuqishëm me përkorje dhe me tallje publike të skajshme.

***

Homeri e përshkruan Tersitin të shëmtuar, gungaç dhe të shëmtuar, njësoj si shtypi i sotëm grotesk i partive i përshkruan kundërshtarët inoçentë, që synojnë njëkohësisht, simultanisht të jenë në kreun e pushtetit.
Eshtë e vështirë të besohet se ky personazh i karikaturizuar në kuvendin ushtarak të mbretërve Akeas do të ishte prototipi i Sokratit dhe Krishtit, të cilët guxuan intelektualisht njësoj publikisht dhe pësuan të njëjtin fat të turpshëm nga turmat e politizuara, nga tradita agamemnonase e autoritetit absolut të padiskutueshëm.
***

Pa dyshim që skulpturat pagane të Sokratit dhe ikonat madhështore të Krishtit zotërohen nga koncepti i Bukurisë, Urtësisë dhe Profecisë.
Kjo gjë i bën paradoksale estetikat, sepse e Shëmtuara del më paralajmëruese dhe arketip i kategorive të tjera të privilegjura të quajtura “fisnike”, “të kultivura”, “artistike”.
***

Sfida estetike e Tersitit, çoi në lindjen e surrealizmit në shekullin XX dhe Salvador Dali-a tërë kryengritjen e vet pikturike e imitoi nga karikatura tersitiane.

***

Kjo është arsyeja gjenuine dhe supreme që Xhejms Xhojsi e rishkroi subjektin homerik si parodi, duke shkatërruar pa mëshirë monumentalitetin epik si një mbishtresë të panevojshme, ose si një zbukurim të stilit barok të zotërinjve prepotentë të pushtetit dhe të opinioneve njerëzore.
***

Lavuazje Laforti, historian i filozofisë në Universitetin e Sorbonës botoi në vitin 1965, librin ambicioz dhe erudit “Filozofia para rënies së Bastijës”, ku në mënyrë jo elokuente, të vrazhdë, por plot parashtresë dhe indikacione të vlefshme, bën lidhjen e figurës së Tersitit homerik me Spartakun trakas, Jan Husin, Omar Khajamin, Oliver Kromuellin, Rablenë, duke i shmangur jo pa qëllim filozofët problematikë bashkëkohorë si Zhan Pol Sartri.

Këtij libri i bën reçensione të mprehta me vërejtje metaforike për stilin, por afirmativ për strukturën konceptuale Adorme, Patocka, Malroja, Derrida, Kangerga.

***

Kapitulli që i kushtohej Pier Alebardit (1079-1142) filozof parizian brilant, që tërë jetën argumentoi në debat të pamëshirëshëm me Bernardin e Klervosë dhe Anselmin e Kenterberrit, se “arsyeja është para autoritetit, qoftë ky i fundit edhe teologjik”, u vlerësua posaçërisht.

Alebardi si rrjedhim i tezës kryeneçe të mësipërme, shtroi edhe kërkesën anticipuese, për drejtësi sociale duke i kërcënuar njerëzit e fuqishëm shtetërorë të kohës së vet me dënime të paimagjinueshme dhe me dënime ferri.

Ky teprim sfidues dhe mendjelehtë, i kushtoi shumë.. Koncili i Suasonit vendosi në 1141 të digjeshin në sheshe qytetesh tërë librat e tij të dëmshëm dhe për shkak të dashurisë së tij të fshehtë me murgeshën Eloiza, u rrah nga tre kryepeshkopë dhe … u trodh, (kastrua).

Letrat e mallëngjyera, pasionante të Alebardit për Eloizën, pas këtij akti katastrofal, janë burim sentimentalizmi, plot revoltë intelektuale, asketike deri në blasfemi.

Eshtë meritë e Lafortit që jep një interpretim origjinal për masakrën fetare të njohur si Nata e Shën-Bartolemeut, në 1572, duke cilësuar të ngjashëm me dukuritë dhe frymëzimet e populizmit militant të shekullit tonë, si dhe pushtetit të pestë televiziv, të studiuara por të pashpjeguara dot deri në fund nga Erich Fromi, Jungu, Kurasava, Poperi.

***

Xhafersoni dhe Medisoni, duke besuar në lirinë natyrore të njeriut, në mënyrë kauzale shtjelluan konceptin esencial të Amendamentit të Parë të Kushtetutës Amerikane, që lirinë e pacënueshme të bindjeve e lidhin me hedhjen poshtë në perspektivë të tëra ligjeve të mundshme kundër shtypit të lirë.

***

Xhafersoni i mrekullueshëm formuloi shprehjen tronditëse se “mes një qeverie pa gazeta dhe gazetave pa qeveri”, do të preferonte këtë të fundit, si më demokratikun.

Për këtë, e akuzuan si jakobin francez mes amerikanëve, pretencioz dhe kokëshkretë.

Gabimet e gazetarëve, madje edhe ato më të tmerrshmet, Xhafersoni i klasifikoi me një durim shembullor si “monumente të dobësisë njerëzore, të mosnjohjes, anomali të pashmangshme të intelektit”.

***

Makartizmi, gjuetia e shtrigave, ku-klus-klanasit, gjyqet staliniste të Moskës, Uotërgeiti, qenë sindroma politika të ngjashme me sëmundjet infektive.

Studiuesi i sociologjisë etimologjike, Ulliam Fajteri, i Universitetit të Mançesterit, jo i pandikuar nga shkolla bihoveriste, si edhe nga stili i lartë i Xhorxh Berklit, arriti në përfundimin (në Traktatin “Hierarkia e Ideve”) se ka një antagonizëm të paralindur të kategorive ideore, kështu mendimi i lirë është edhe shprehje e lirisë dhe e shtrëngimit, domethënë e së kundërtës, kinse se shtypi i lirë nuk mund të quhet i tillë, nëse nuk do të ekzistonte edhe censura e lirë, ose liria e censurës, një e drejtë natyrore dhe themelore e njeriut (!?).

***

Dr. Gunter Gyt, shefi i Policisë Politike në Berlin gjatë Rajhut III, ka botuar një libër memorialistik të sinqertë ku me këmbëngulje kërkon të vendoset klinikisht një raport i ndryshëm i funksionimit biologjik midis trurit dhe organeve seksuale.

Ai kishte vërejtur se zhvillimi i trurit të njeriut bashkëkohor, ishte më i madh, më efikas, sesa i organeve seksuale, çka çon pashmangshmërisht në triumfin e racionalitetit mbi instiktet, kur duhej të ishte ndryshe, për të përjetuar totalitarizmin subkoshient dhe borokratik të shtetit.

Gyti seriozisht propozonte ndërhyrje kirurgjikale ose hormonale në trurin e njerëzve që në lindje për të shmangur anomalinë, siç e quante ai të parësisë diabolike “të materies së hirtë”.

***

Nëse në shekullin XVI Paracelsi, mendoi të krijonte njeriun-artificial – Homonculusin.

Në fund të shekullit XX dhe në fillim të shekullit XXI, inxhinierët genetistë guxuan atë që nuk guxohej kurrë më parë, krijimin e komanduar të “Ajnshtajnëve dhe kryeministrave artificialë”, sipas parametrave të koduar saktësisht dhe me mirëkuptim nga shteti.

Vetëkuptohet se kështu realizohet harmonia e ëndërruar e shtypit, mënjanohen ekseset, sensacionet e panevojshme, streset dhe krimet informative që bëjnë kërdinë sot.

***

Për komunizmin totalitar lindor shtypi i lirë ishte një katrahurë, që kërcënonte doktrinën, mjekrën sibilike të Karl Marksit , te” tjetersuar” nga ideologet paranojake antikomuniste.

***

Për hir të së vërtetës, duhet vënë në reliev fakti që semiologu dyshimtar, i shumë kritikuari dhe i admiruari Umberto Eko me esenë e tij heretike “Tregtarët e Apokalipsit” e ka parashikuar trishtueshëm këtë dukuri, sepse pikërisht këtë ese ai ia kushton shqiptarit Milo Temesvari, i larguar dhunshëm nga atdheu në 1947, pas akuzës për devijacion të majtë.

Milo, tepër inteligjent, pasi ndenji disa kohë si lektor i gjuhëve të rralla kaukaziane në universitetin Rutgest në SHBA, përfundoi si asistent në bibliotekën kabalistike të Buenos-Ajresit, ku u njoh edhe me Jorge Luis Borgesin, që infektoi me silogjizmat e teologut mesjetar Thoma Akuini, i quajtur ndryshe edhe Aristoteli me tonsur i Kishës Katolike.

Në shkrimet dhe librat e tij kontradiktorë, shqiptari Milo Temesvar e quajti të pavërtetuar antologjikisht kategorinë e lirisë, duke shtuar se liria e mendimit dhe për më tepër shtypi i lirë, është kundër simetrisë dhe kristalogjisë moderne.

Këto materiale u futën ilegalisht në Shqipëri ndërmjet një ish-ambasadori të shtetit komunist dhe sot republikan i djathtë dhe u bënë objekt reflektimi nga dijetarët e punësuar në shërbimet sekrete dhe juristët me kurse 5-mujore të parlamentit Berishian, me pas te parlamentit Rilindas, të cilët pozitivizmin juridik e kanë vënë në dyshim si edhe teori të tjera të pavërtetuara.

***

Po ç’është liria?

Liria (gr. Eleutheria – lat. Libertas), është enigma më e madhe e njeriut.
Determinizmi teologjik e bën Shën-Agustinin të thotë se liria është e paracaktuar.
Edhe filozofët e antikitetit para tij, kësaj teze i dhanë një lustër kozmogonike.
Viklifi thotë “njeriu është shërbëtor jo i lirë i Zotit”.
Martin Luteri shprehet më skajshëm: “Djalli e ka gjetur fjalën – liri”.
Piko de la Mirandola vë në gojën e Zotit: “Të kam krijuar vetëm me një qëllim, që të jesh ndërtues dhe zotërues i lirë i vetvetes”. (De dignitate hominis).

Bekoni dhe Hobsi e identifikuan lirinë me fuqinë e njeriut, sa dimë, aq mundemi; sa mundemi, aq jemi të lirë.

Hobsi: “Njeriu (liria e tij) u nënshtrohet po atyre ligjeve, sikurse edhe natyra.”

Spinoza thekson: “Në sytë e mi, liria nuk konsiston në dekretin e lirë, por në domosdoshmërinë e lirë”.

Kanti bën fjalë për të ashtuquajturën “liri trascedentale”, liria nuk është e mundur në botën empirike ku sundon kuazaliteti.

Hegeli: “Liria është domosdoshmëria e njohur, e kuptuar”.

Madje dhe Marksi i ri: “Njeriu është qënia e lirë, pra qënia universale – Liria është aristokracia e amëshueshme e natyrës së njeriut”, tezë që u keqkuptua tragjikisht nga historia e njerëzimit.

Hajdeger: “Liria, ndjenjë fundamentale e qënies, është ndjenja e frikës nga mundësia që të mos jemi, të jemi nga qënie në joqënie”.

Satri: “Liria nuk është veti e njeriut, por substanca e tij, njeriu është i dënuar që të jetë i lirë”.

Kështu liria ndodhet midis dy poleve: determinizmit dhe indeterminizmit.

A ekziston liria e vullnetit?

Kalvini: “Vullneti i njeriut është si një kalorës që gjendet midis të dyve: Nëse në shalë hipën Zoti, atëherë njeriu do të shkojë si të dojë Zoti. Nëse në shalë hipën Djalli, atëherë njeriu do të shkojë nga të dojë Djalli.”

***

Teza heretike e paraqet njeriun “Farkëtar të fatit të vet “-(“Fortuna suae ipse faber”.

Indeterminizmi, e ndan njeriun, lirinë nga domosdoshmëria.

Epikuri, i kundërvihet fatalizmit që është thelbi i maksimalizuar i rastësive, kërkon që njeriu të synojë lumturinë (e drejta e tij natyrore) pra drejt një “atarksia” si gjendje e paturbullueshmërisë shpirtërore.

***

Idetë e mësipërme janë të nevojshme të njihen nga pushtetarët, por edhe nga opozitarët.

Vizionarizmi e bën politikanin të lirë, kriticist.

Njëshi partiak dhe njëkohësisht Njëshi Ekzekutiv, i modelon të tjerët sipas vehtes.

Një parti që nuk ka liri brenda saj, kur vjen në pushtet mungesën e lirisë e kthen në thagmë për të dhunuar mbi njerëzit që e duan lirinë, mbi intelektualët, personalitete të vërteta të kulturës.

Deputetët dhe ministrat pushtetarë bëhen kështu vegla të verbëta, celulizmi bëhet katastrofik, duke mos qenë të lirë për vehte, mëtojnë të prekin edhe lirinë e të tjerëve dhe në përgjithësi.

Për politikanë të tillë të pushtetit, duhet përmendur epigrama e shkruar në 1901, nga Faik Konica:

– More Dudum, kokëkungull,
gojëbuall, e barkrrumbull,

thuamë të rëntë pika,
ç’të duhet ty politika?

– Hiq, mor Dudum dorë, hadje,
të kllasëm në një kade,

plot me mjaltë e reçel,
ha e pi e kurrë mos del…

***

Nuk kam artikuluar më kot, çka kam thënë më sipër.

Liria ka dialektikën e vet, të cilën nuk mund ta quajmë “një shkarravitje arabeske”.

Politika shqiptare në përgjithësi, nuk e ka idenë e lirisë.
Militantët e partive kur vijnë në pushtet, janë manikenj,- koncepti i tyre propagandistik është si lufta antagoniste midis të Mirës (ata e identifikojnë paturpësisht, subjektivisht veten e tyre me të mirën) me të Keqen, që janë përherë të tjerët, kundërshtarët, opozitarët.

Ky thjeshtëzim, është fatal, buron konfliktualitetin antagonist, mitik, pra vetëshkatërrues.

Syzet bardhë e zi, janë optika e tmerrshme e shoqërisë së sotme.

Kjo margjinalizon sende, njerëz, idetë.

***

Një rrugë shtëpimi për të gjetur lirinë që nuk e njohin dot, është shtypi dhe masmedia.

Po a janë shtypi dhe masmedia të lirë?
Pas shkatërrimit të ortodoksisë moniste, të shtypit të saj të komanduar, kanë ndodhur ndryshime të mëdha.

Shteti totalitar,sipas Anah Harendit kishte një shtyp totalitar, kjo na kushtoi tragjikisht.

Për fat të keq, shtypi postkomunist është plot infektime dhe reminishenca të rënda nga e kaluara.
Kështu ndodh që mëditësit shkrimorë janë shërbëtorët e politikës, sepse nuk u intereson liria e vërtetë.
Ky mercenarizëm, është i frikshëm.
Por megjithatë, nuk duhet të jemi fatalistë.
Duhet të shpresojmë për të ndërtuar opinionin publik të shoqërisë civile.

Ky pushtet i fjalës së lirë duhet të përfillet nga qeveritarët.

Ndryshe, shtypi dhe masmediat, nuk do të gëzojnë autoritetin, atë autoritet të padiskutueshëm dhe patjetërsueshëm që të jep liria.
Opinionbërësit, ndonëse të paguar shumë shtrenjtë, që janë tepër komodë, por që kanë mllefe me emra të caktuara politikanësh, janë larg të kuptuarit të dukurive të vërteta që shqetësojnë Shqipërinë sot dhe kështu nuk arrijnë dot të konstruktojnë opinionin publik, të vërtetë.

Nuk mund të ketë opinion publik, pa ide dhe pa dituri, nuk mund të ketë opinion publik nëse nuk beson dhe nuk sakrifikon asgjë për lirinë, jo për lirinë e keqkuptuar dhe të shpërdoruar të vetvetes, por për lirinë e të gjithëve.

Kjo do të thotë që shtypi dhe masmediat, nuk duhet t’i kontrollojnë grupet e interesit,ose te klonohen nga pushtetaret “triumfaliste “,- siç ndodh në Shqipëri.

Opinioni publik duhet të jetë substanca e të gjithëve së bashku.

Nuk mund të ketë liri të disave dhe njëkohësisht mungesë të lirisë për të tjerët.

Liria u takon të gjithëve.

Në këtë apoteozë, shtypi i lirë dhe masmediat, kanë një mision të shenjtë.

Vuçiçi: Një marrëveshje finale kompromisi ishte gati, ja si na ikën nga duart Veriu i Kosovës dhe Anamorava

Presidenti i Serbisë, Aleksander Vuçiçi, pas kthimit nga Konferenca e Sigurisë në Mynih, në një prononcim për media kishte thënë se nga takimet që kishte pasur në Gjermani, kishte kuptuar që Ramush Haradinaj nuk e kishte vendosur taksën vetë dhe se dikush nga ndërkombëtarët ishte i përfshirë dhe po i qëndronte mbrapa, shkruan Gazeta Express.

Lidhur me këtë çështje kishte thënë se do të fliste më vonë dhe do të zbulonte detaje. E kur s’ka kaluar as një javë, Vuçiq ka filluar të jap detajet e para.

Në një intervistë për ‘Tv Happy’, ai ka aluduar në një shtet të fuqishëm evropian që sipas tij ka vendosur taksën me synimin për të larguar Serbinë nga dialogu në momentin kur arritja e një marrëveshje finale kompromisi ishte gati.

Siç ka shpjeguar ai si pjesë e kompromisit planifikohej që Serbia të merrte pjesën e Veriut të Kosovës dhe Anamoravën, megjithatë një gjë e tillë ishte pa mundësuar nga zhvillimet pas vendosjes së taksës.

“Amerikanë kanë kundërshtuar më zëshëm sesa Evropianët gjatë gjithë kohës. Është e pamundur që shqiptarët ta bëjnë një gjë të tillë pa mbështetjen e dikujt. Sigurisht, shqiptarët kanë pasur mbështetjen e shumicës së fuqive evropiane, për ta larguar Serbinë nga dialogu, në mënyrë që Serbia të mos arrijë të kërkojë as Veriun e Kosovës, Anamoravën, apo ndonjë gjë tjetër. Pra për të quar poshtë ndonjë plan nga i cili Serbia do të merrte diçka”, ka thënë Vuçiq.

Ai thotë se fillimisht nuk e kishte kuptuar një gjë të tillë, por se tashmë di gjithçka.

“E kam kuptuar më vonë. Tashmë di gjithçka. Kush ua ka kërkuar, kush iu ka thënë. Sigurisht, një fuqi e rëndësishme nga jashtë”, ka potencuar Vuçiq.

Ndërkohë tashmë presidenti serb thotë se pas humbjes së një mundësie të tillë nuk do të marrë përgjegjësitë në rast se ndodhë ndonjë ‘katastrofë’ në të ardhmen./GazetaExpress/

Dodik nga parlamenti i Republikës Serbe: Lamtumirë Bosnje

Mbledhja e Kuvendit të Republikës Serbe të Bosnjës.

Anëtarët e Kuvendit të Republikës Serbe në Bosnje dhe Hercegovinë po diskutojnë në një seancë të jashtëzakonshme në Banja Llukë në lidhje me, siç është thënë, “vendimin anti-Dejton të Gjykatës Kushtetuese të Bosnje dhe Hercegovinës”.

Gjatë seancës së jashtëzakonshme të parlamentit, kreu i Unionit të Social Demokratëve të Pavarur (SNSD), Millorad Dodik, e filloi fjalimin me fjalinë “Mirupafshim Bosnje dhe Hercegovinë, mirë se vjen dalje e Republikës Serbe”, duke aluduar në daljen e mundshme të Republikës Serbe nga Bosnje dhe Hercegovina.

Dodik deklaroi se Gjykata Kushtetuese transferoi pronën në Bosnje dhe Hercegovinë, së cilës nuk i përket, dhe se disa, përfshirë edhe atë, ishin naivë kur menduan se boshnjakët do të ndalonin të shfuqizonin simbolet e Republikës Serbe.

“Ajo që nuk shkon mirë me Dejtonin duhet të jetë në harmoni me Dejtonin. Falënderoj të gjithë kolegët e mi dhe përfaqësuesit e partive politike për punën e tyre të përkushtuar këto ditë për ardhjen në konkluzione të përbashkëta. Unë jam i inkurajuar nga ky fakt”, tha Dodik.

Si filloi kriza e re politike në Bosnje?

Përfaqësuesit e Republikës Serbe në institucionet e Bosnje dhe Hercegovinës, më 12 shkurt, vendosën të pezullojnë punën e tyre në të gjitha organet nën juridiksionin e autoriteteve të Bosnje dhe Hercegovinës, në pritje të miratimit të një ligji të ri për Gjykatën Kushtetuese të Bosnje dhe Hercegovinës.

Gjykata Kushtetuese përbëhet nga nëntë anëtarë, tre prej të cilëve zgjidhen nga Kryetari i Gjykatës Evropiane të të Drejtave të Njeriut pas konsultimit me presidencën e Bosnje dhe Hercegovinës.

Këta tre gjyqtarë nuk mund të jenë shtetas të Bosnjës ose të ndonjë shteti fqinj.

Arsyeja e këtij vendimi, për të pezulluar punën dhe për të thirrur një seancë të veçantë të Kuvendit të Republikës Serbe është vendimi i Gjykatës Kushtetuese të Bosnjës, e cila i shpalli antikushtetuese pjesët e Ligjit për tokën bujqësore të Republikës Serbe.

Me këtë vendim, toka bujqësore në Republikën Serbe konsiderohet pronë e Bosnje dhe Hercegovinës, dhe jo e këtij entiteti.

Gjykata Kushtetuese e shpalli vendimin e saj pas apelit të shtatë delegatëve – boshnjakë dhe kroatë – të parlamentit qendror të Bosnje dhe Hercegovinës.

Çfarë thonë përfaqësuesit ndërkombëtarë?

Lidhur me krizën më të re politike, ambasadori i BE-së në Bosnje dhe Herzegovinë, Johann Sattlera, bëri thirrje që politikanët të përmbahen nga aktivitetet përçarëse.

Në një përgjigje për Radion Evropa e Lirë, në lidhje me vendimin e përfaqësuesve të Republikës Serbe për të pezulluar punën brenda organeve nën juridiksionin e autoriteteve të Bosnjës, Ambasada e Shteteve të Bashkuara në Sarajevë tha se vendimet e Gjykatës Kushtetuese janë përfundimtare dhe duhet të respektohen nga të gjitha palët.

Përfaqësuesi i Lartë për Bosnjë dhe Hercegovinën, Valentin Inzko, tha se “çdo veprim që do të paralizonte institucionet e Bosnje dhe Hercegovinës dhe do të parandalonte punën e tyre do të ishte një hap i madh në drejtim të gabuar”.

Këshilla e shkrimtarit serb për Kurtin: Padite Serbinë për genocid, zoti Kryeministër! – Nga Milos Ciric

Të hënën mbushen 12 vite qëkur Kosova shpalli Pavarësinë, aq shumë të luftuar me Serbinë. Vitet e adoleshencës për të fillojnë me shpresë tani që Albin Kurti është zgjedhur Kryeministër i vendit.

Megjithëse një fytyrë e vjetër në skenën politike, Kurti përfaqëson një fillim të ri për Kosovën. As ai dhe as Vetëvendosje nuk kanë qenë kurrë në pushtet në nivel qendror.

Ai u zgjodh me një platformë që shumë media në Serbia e quajtën “nacionaliste” dhe “populiste”, por në kontekstin atyre që kanë ndodhur vitet e fundit në Kosovë, kjo ishte jo vetëm e gabuar, por edhe e pakuptimtë për votuesit që e renditen partinë e tij të parën në zgjedhjet e 6 tetorit.

“Nacionalizmit” të Kurtit nuk duhet t’i hiqet një paralele e rreme me nacionalizmin e Presidentit serb, Aleksandër Vuçiç, sepse kjo ushqen narrativën se të gjithë janë fajtorë për atë që ndodhi në vitet ’90.

Jo të gjithë nacionalizmat në Ballkanin Perëndimor janë njësoj. Shumë prej tyre, të paktën në fillim lindën si reagim kundër agresionit të Serbisë dhe të katër luftërave që ajo ndërmori nën udhëheqjen e Sllobodan Millosheviçit.

Në fjalimin e parë si Kryeministër para Kuvendit të Kosovës, Kurti me të drejtë tha se Qeveria e tij ishte gati që të padisë Serbinë për genocit dhe krime lufte gjatë luftës së Kosovës. Ai premtoi edhe reciprocitet të plotë me Serbinë dhe njoftoi se ishte gati që të udheheqë dialogun me të.

Tani, ai drejton Qeverinë dhe Presidenti Thaçi më në fund mund të kufizohet vetëm në ushtrimin e detyrave të tij kushtetuese, që kryesisht janë ceremoniale. Thaçi është parë prej kohësh si Alfa dhe Omega e politikës në Kosovë, sidomos kur bëhet fjalë për dialogun me Serbinë. Me shpresë dhe për të mirën e Kosovë kjo do të ndryshojë.

Me Qeverinë e re, Kosova ka një mundësi që të shkëputet nga drejtimi i atyre që e ngritën mbështetjen popullore mbi politikat dhe trashëgiminë vrastare të viteve ’90, ashtu siç kanë bërë shumë prej fqinjëve të saj.

Kurti është i rrallë mes figurave të tjera politike në Ballkan, si një person që ka vuajtur gjatë luftës, është akuzuar si kriminel lufte dhe si tradhtar, si luftënxitës e deri si hajdut i rëndomtë.

Prandaj, Kryeministri i ri nuk duhet të bëjë premtime që nuk mund t’i mbajë. Qeveria e tij ka moralin dhe detyrimin që të bëjë pikërisht atë që u zotua të bëjë. Nëse jo, Kurti do të shndërrohet në një tjetër udhëheqës i Kosovës që pështyn mbi fytyrat e mijëra jetëve të humbura vetëm për të fituar pikë në politikë, ashtu siç ka bërë Thaçi.

Padite Serbinë në gjykatë për genocid dhe krime lufte kundër njerëzve të tu zoti Kryeministër! Procesi është vonuar shumë!

Ashtu siç kam shkruar në përvjetorin e dhjetë të Pavarësisë së Kosovës, për më shumë se gjysmë shekulli qytetarët e Kosovës kanë qenë subjekt i një racizmi sistematik, diskriminimi, përdhosjeje dhe degradimi nga Serbia me miratimin e heshtur të të gjitha ish-republikave të tjera jugosllave.

Kjo pasoi fushatën e genocidit ballor të organizuar nga Serbia e Millosheviçit, që u përpoq të shfarosë të gjithë popullin. Nëse nuk do të ishte për ndërhyrjen e NATO-s në 199, popullsia e Kosovës sot do të ishte shumë herë më e reduktuar. Brez pas brezi, kosovarët duket se kanë qenë të detyruar që të pranojnë fatin e tyre të pashmangshëm: të jenë subjekt i mëshirës së të tjerëve.

Tani që festojmë 12 vjetorin e Pavarësisë së Kosovës le të kujtojmë dy nga shumë persona që ranë me apo pa dëshirë për këtë Pavarësi, 20-vjeçarin Asllan Pireva dhe shokun e tij 19 vjeç, Naser Hajziri.

Pireva dhe Hajziri ishin studentë të vrarë nga policia serbe më 2 prill të vitit 1981 gjatë protestave kundër politikave shtypëse të Serbisë. Kurti ka qenë gjashtë vjeç kur ata vdiën. 16 vite më vonë ai ishte mes atyre që përsëriste të njëjtën fjali, si Hajrizi dhe Pireva, “Kosova Republikë!”, por në një protestë tjetër të studentëve.

Por, pavarësisht vuajtjeve që u lëshuan mbi të nga regjimi i Millosheviçi, që nga burgosja nga 1999 deri në 2001, ku u rrah dhe torturua, Kurti mbijetoi. Mijëra kosovarë të tjerë nuk e kishin këtë fat. Të luash me fatin e tyre tragjik, duke premtuar se do të padisësh Serbinë dhe më pas të mos e bësh do ta diskreditojë përgjithmonë figurën e Kurtit dhe do të minojë të gjithë platformën e tij.

Mijëra shqiptarë të Kosovës u vranë, përdhunuan, ose u detyruan që të braktisnin shtëpitë e tyre dhe të jetonin në ekzil në vitet ’90. Shumë figurojnë ende të zhdukur, përfshirë burra, gra, fëmijë dhe civilë të tjerë që padallim u vranë.

Ne e dimë kush e bëri këtë: skuadrat serbe të vdekjes, që përbëheshin nga ushtria, policia dhe formacionet paraushtarake. E dimë se kush e organizoi këtë: udheqja serbe e Millosheviçit. E dimë kush e mbrojti këtë: shumë prej zyrtarëve aktualë serbë, përfshirë Presidentin Vuçiç.

E dimë gjithashtu se kush e mbështeti: pjesa më e madhe e popullit serb, që mbështetën Millosheviçin në çdo hap, ashtu siç sot mbështesin Vuçiçin. Në zgjedhjet e shtatorit 2000, në pikën më të ulët të mbështetjes popullore për të, Millosheviç sërish mori thuajse 2 milionë vota.

Prandaj, është koha që populli serb të vihet para përgjegjësisë për mbështetjen që u ka dhënë këtyre politikave vrastare për dekada me radhë. Thuhet se serbët ishin në një farë mënyrë të detyruar që të merrnin këto vendime, se ishin të keqinformuar, të varfër dhe të shantazhueshëm dhe se përgjegjësia s’mund të jetë e përbashkët.

Ky këndvështrim relativizues është i turpshëm. Është i dhimbshëm për viktimat dhe familjarët e tyre, përfshirë edhe për viktimat serbe të luftës. Serbia nuk ka dhënë kurrë llogari për krimet që ka kryer, prandaj sot zyrtarët e saj dhe qytetarët e saj lirshëm shprehin racizmin kundër shqiptarëve të Kosovës.

“Bullizmi” serb ndaj Kosovës orkestrohet nga Vuçiç, mediat pranë tij, qeveria dhe opozita, ndoshta edhe duke helmuar jetët e fëmijëve nëpër shkollat serbe. Ky “bullizëm” është pjesë e pandashme e jetës së përditshme të serbëve, duke e shfaqur kudo, në kulturë dhe sport.

Këto sjellje raciste kundër kosovarëve vazhdojnë të shprehen hapur, si nga Qeveria, ashtu edhe nga qytetarët.

I sheh përditë nëpër faqet e gazetave, nëpër faqet e librave, nëpër shfaqje të ndryshme kulturore, e deri nëpër meshat e Kishës Ortodokse Serbe, një prej kollonave më të rëndësishme që mbajti regjimin e Millosheviçit. Për këtë arsye, nuk ka asnjë surprizë se përse edhe vetë serbët e Kosovës, gjithashtu viktima të politikave të Millosheviçit vazhdojnë të brohorasin trashëgiminë e tij dhe të pasaardhësve të tij.

Dikur kam deklaruar se politikat naziste të Serbisë ndaj Kosovës në thelb nuk kanë ndryshuaar këto tre dekadat e fundit: Kosova është koloni e Serbisë, asnjë krim nuk është kryer, përveç atyre të kryera nga shqiptarët kundër serbëve, s’ka nevojë për keqardhje, drejtësi, dëmshpërblim apo falje nga Serbia apo populli i saj.

Të thuash të vërtetën mbi shkatërrimin që ka mbjellë shteti serb mbi miliona jetë joserbe të bën pjesë të propagandës antiserbe. Qëndrimi zyrtar i Serbisë nuk ndryshon dhe është me direktiva që nga regjimi i Millosheviçit.

Të gjithë serbët duhet të pajtohen me narrativën e fabrikuar, që vetëm serbët janë viktima, që të drejtat e serbëve janë nën kërcënim të vazhdueshëm në Kosovë, Bosnje, kroaci dhe tani edhe në Mal të Zi. Çdokush që mendon dhe thotë të kundërtën është një tradhtar, mercenar i huaj dhe antiserb.

Ky është problemi i Serbisë, jo Kosova. Por, Kosova nuk duhet të synojë që ta bëjë Serbinë që të ndjehet më mimrë duke e falur dhe harruar mijëra viktimat. Kurti nuk duhet të mbulojë plagët ende të hapura, ndaj të cilave një sy qorr është bërë gjithmonë. Përkundrazi, Kosova, ashtu siç ai ka sugjeruar, duhet të jetë e barabartë me Serbinë dhe me këdo tjetër. Kosova sot është kolonia e askujt.

Edhe mbështetësit e deklaruar të Kosovës, veçanërisht BE dhe SHBA duhet ta pranojnë këtë dhe t’i japin fund përdhosjes së Kosovës përmes kërkesave paafund, që kërcënojnë të fusin qytetarët e Kosovës në një geto sërish. Është koha që Perëndimi të respektojë Republikën e Kosovës, ashtu si çdo vend tjetër sovran.

Por, le të qëndrojmë me shpresë se fëmijëria e tejzgjatur dhe traumatizuese e Kosovë u mbyll dhe tani përpara janë vitet e adoleshencës, me të drejtë plot ankth, por me rritje të vazhdueshme që i drejton njerëzit e saj drejt një të ardhmje të hapur, të shëruar dhe të bashkuar. Gëzuar ditën e Pavarësisë Kosovë dhe paç fat!

****

Autori është shkrimtar dhe aktivist serb për të drejtat e njeriut. Shkrimi është publikuar në Balkaninsight.com

E takuam mbas viteve 90, sikur te mos kishin kaluar aq vite rinie! Nga Natasha Pustina

Ishin vitet 73-74 , nuk kujtohem saktesisht, kur nje dite, im shoq vjen ne shtepi, mbas pune me nje mikun e tij , piktor, te cilin e njihja qe ne Tirane.

Pergatita diçka te shpejte per dreke dhe hapem nje shishe vere,qe ne ato kohe nuk na mungonte. Vera ishte e mire dhe na shijoi ,fale edhe bisedes interesante qe filloi midis nesh, si miq .

Folem ne pergjithsi per pikturen dhe artin qe ne ate kohe kish mare pak ajer dhe ndryshonte nga shabllonet e deri asaj kohe te realizmit socialist.

Ate jave kishim qene ne Tirane, per te pare nje ekspozite pikture , ku veçuam disa piktura me te vertete interesante te Edison Gjergos, Edi Hiles, Sali Shijakut, e sidomos Abduraim Buzes dhe disa te rinjve qe sapo kishin publikuar vepra per here te pare ,ndoshta akoma student ,si Bashkim Ahmeti , me duket etj.

Ishte nje fryme e re ,qe na pelqeu shume; linja elegante,kolor qe harmonizohej dhe sfumonte, drite – hije qe i ndjeje pranveren , ndjeje rini dhe mbi tegjitha kontrast te harlisur.

Me terhoqi vemendjen qe miku yne ,piktor po buzeqeshte hidhur ,pa thene asgje.

– Lere ,tha, se per keto harlisje ne skene ,e hengra une.

E dinim qe ishte skenograf ne teatrin popullor.

– U ngriten edhe me kritikuan per shfaqje te huaja ne stilin e punes sime, per veshje extravagante, per modernizem ne pergatitjen e skenes, per sjellje te pa denja ne shoqeri ,puna arriti deri aty sa aktori i mirenjohur Naim Frasheri,me akuzoi se i pengoja aktoret ne punen e tyre,nga veshtiresia qe u krijoja ne levizjet skenike, per hir te modernizmit skenik, ai e kish fjalen per realizimin skenik te “ Hamletit,, me duket.

Miku yne piktor kishte idhull Modinjanin dhe Gogen, te cilet ne i njihnim mire dhe i donim shume. Ne ate kohe ishim duke pare tek televizioni i Shkupit jeten e Gogenit ,bazuar ne romanin e shkrimtarit Somerse

Maugham.

Biseda rrodhi kendshem deri ne momentin qe ai na tregoi se kishte ardhur ne metalurgji per riedukim ,ne gjirin e klases puntore!!! Boh…

Tani po largohem, me vjen keq se nuk mund te vi me ketu, u kenaqa shume,por mund te keni ju pasoja.

Pasojat nuk vonuan:

Mbas disa ditesh, tim shoq e thirren ne degen e brendeshme dhe komitetin e partise.

– Ç’lidhje kishte me piktorin, çfarë kishin biseduar, etj

Natyrisht ,me shume kujdes ai iu pergjegj se kishin qene miq nga Tirana dhe piktori kish shprehur kenaqsine se do te punonte portrete te puntoreve te metalurgjise dhe furnalten ,qe pothuaj kish hedhur shtat shume bukur.

Gjate pushimeve te drekes, im shoq shkonte shpesh ne te ashtuquajturen studio, qe kishte piktori ,ne metalurgji e nje dite me thote: – Liçja, keshtu i thoshin miqsish piktorit,ka perfunduar nje pikture shume te bukur te furnaltes, me nje ndriçim argjend te qiellit ,gati fluido me ca re puplore te bardha,me pelqeu shume.

Nuk vonoi shume dhe e thirri nje nga instruktoret e komitetit te partise,qe mbulonte metalurgjine dhe i thote: – Po ec mo inxhinier, te shohesh se çka bere ai katran piktori, e u drejtuan te dy ne studjon e piktorit.

– Shihe si e ka paraqitur furnalten, shihe qiellin tone te mbushur me re, qielli yne eshte i paster,dielli ndricon ,etj,etj.

I zene ngushte ,inxhinieri i pergjigjet-Por keto jane re te bardha dhe thyejne bukur sfondin,i japin piktures drite.

Instruktori pa me dyshim tim shoq dhe tundi koken.

Mbas disa ditesh,vjen ne shtepi shume i shqetsuar dhe thote :- Sot kane arrestuar Liçen, ne dreke, po shkoja ne studion e tij, kur pashe nje grup policesh qe e kishin marre per krahesh,kur me kaloi prane uli koken qe te mos ndeshte ne veshtrimin tim ,te habitur.

Kaluan vite dhe ne nuk dinim gje per te.

E takuam mbas viteve 90, sikur te mos kishin kaluar aq vite rinie!

Shoqëria e hapur dhe politika kaotike shqiptare – Nga MOIKOM ZEQO

(Toleranca dhe tirania e shumicës, marrëzitë e opozitës – shkatërrimi i funksionimit të institucioneve)

– Meqenëse kam shkruar për keqkuptimin e ideve demokratike, për demokracinë e deformuar, dua t’i referohem një nga filozofëve më të mëdhenj, Karl Poperit, ndër ata që kanë sfiduar tezën “e vdekjes së filozofisë”.

Kjo nuk është aspak një formulë e skajshme dhe e  pafajshme.

Pragmatizmi ka spostuar librat, simbolet e studimit rigoroz, prirjet arsyetuese, apo dyshuese, domethënë gjithçka që përcakton klinikisht substancën e problematikës filozofike.

Ata që mohojnë filozofinë, vetëkuptohet që janë të mohuar prej saj.

Po kush ishte (është) Karl Poper?

Ç’përfaqëson Karl Poper-i?

Me origjinë austriake, i lindur në 1902, Karl Poper u bë një filozof i madh anglez dhe në 1945 në Londër, ai konsiderohej si një patriark i filozofisë.

Karl Poper ka synuar me vetëdije një pozicion specifik të neopozitivizmit, por me elementë të racionalizmit kritik, gjë që shpjegohet edhe me njohjen e tij të shumëfishtë dhe të pazakontë të dijeve dhe të shkencave ekzakte, fizike e përgjithësisht natyrore.

Karl Poper dallon tri botë: botën fizike (materien), botën përjetuese (vetëdijen), botën e ideve, teorive (si realitet objektiv), pranon pa dyshim materialitetin dhe objektivitetin parësor, duke mohuar metafizikën si anakronizëm mendor, kurse kriterin e verifikimin e përcakton nga pika e kundërt: kriteri i përgënjeshtrimit.

Kësisoj, Karl Poper kritikon esencializmin e filozofisë së shkencave, si dhe të tërë teoritë konvencionaliste, instrumentaliste, madje dhe pozitivistët klasikë, duke i reformuar parimet kryesore të pozitivizmit shkencor, sepse sipas Karl Poper “parimi i njohjes njerëzore mund të vërtetohet në kuptimin e mohimit të mitit dhe të ‘shndërrimit’ të tij në shkencë.

Karl Poper e mohon metodën induktive dhe e zëvendëson me deduksionin, kritikon ashpër aspekte të dyshimta të filozofisë sociale dhe sidomos metodën matematikore të të vëzhguarit të shkencave historike.

Mendimi i Poperit kundër shoqërive totalitare spikat.

Karl Poper kundërshton kuptimet “utopike”, duke vënë në dukje se “përpjekja për të krijuar qiell në tokë, prodhon përherë ferr”.

Ky deduksion është substancial për dështimin e komunizmit totalitar.

Karl Poper në 1945 boton kryeveprën e vet “The open society and its enemyes” (Shoqëria e hapur dhe armiqtë e saj) në dy vëllime.

Në këtë shtjellim pretencioz, në këtë suma-sumarum, filozofia shkrihet si sociologjia e antropoligjizuar, jepet si sens zhvillimi i ngadalshëm, një lloj katekizmi mendor për popujt si dhe një eksorcizëm – një antidot ndaj ideologjive ndarëse, kundërshtuese, përplasëse, përjashtuese.

Karl Poper ka synuar një universalitet të një kuptimi të ri të botës, ndonëse pa shpjeguar dot deri në fund dhe bindshëm kontradiktat e saj, ai bën një apel madhështor, por nuk i fatalizon historinë dhe idetë e ndryshme.

Karl Poper në tezën e Shoqërisë së Hapur, duke huazuar idetë e europianistëve të Konvergimit, duke hequr kufijtë politikë, që paraqiten edhe si kufij etnikë etj., si një Sen Simon i ri, flet për një të ardhme të përbashkët të bashkësisë joantagoniste të kombeve dhe të njerëzve.

Karl Poper ngrihet kundër teorive dhe praktikave që veçojnë njerëzit, mbifuqizojnë “in extremis” nacionalizmat, apo teoritë raciste, por edhe ato politike edhe vë në qendër të optikës filozofike, idenë e një bashkësie e një matrice antropologjike të përbashkët të Shoqërisë së Hapur.

Karl Poper me projektin e Shoqërisë së Hapur, realizon përvojat totalitare si edhe të ngujimit kufitar, duke i quajtur këto si Vrima e Zezë e Historisë.

Një marrëzi e instrumentalizuar, që të rikthen në të kaluarën dhe e bën edhe të tashmen, edhe të ardhmen thjesht një tautologji.

Demokracia autentike dhe demokracia alibike stimulojnë Karl Poper, që arsyeton rrugët dhe mundësitë e Shoqërisë së Hapur, duke thënë rregullat e një demokracie të ëndërruar, që ai e mbiquan Demokraci Autentike dhe jo një Demokraci Alibike, gjë që bën të mundur faktin që shoqëria civile, të bëhet dalëngadalë dhe përfundimisht më e plotfuqishme sesa vetë koncepti i vjetër i shtetit.

Kjo mund të arrihet, sipas Karl Poper ndërmjet një sistemi institucionesh, pra nëpërmjet institucionalizimit të vetë institucioneve.

Këto teza të Karl Poper kanë një aktualitet të habitshëm dhe janë gati inkadeshente për realitetin, shoqërinë dhe demokracinë e brishtë shqiptare. Institucionet, kryevepra e demokracisë,

Sipas Karl Poper, krijimi i institucioneve është kryevepra madhështore e demokracisë, shumë më substanciale sesa qarkullimi i emrave të administratave, apo ciklimi i zgjedhjeve politike.

Çdo mazhorancë politike që nuk merr parasysh institucionet, bëhet një nga faktorët më negativë dhe shkatërrues të defaktorizimit të institucioneve.

Krijimi i çdo mazhorance të re nuk është domosdoshmërish një atu, për të rikompozuar çdo institucion sipas vizionit të fitimit të mandatit.

Kjo gjë absolutisht nuk është siç duhet nga mazhorancat politike në Shqipëri, sepse mazhorancat qoftë të PD-së, qoftë të PS-së, në këto 30 vite nuk kanë pasur aspak ndërgjegjshmërinë historike për institucionet demokratike, por kanë përcaktuar politikën dhe shoqërinë shqiptare sipas modelimeve të tyre të fitoreve politike.

Kuptimshmëria konvencionale e shumicës është një keqkuptim kolosal.

Të gjitha këto gjëra të alkimisë politike bëhen në emër të “shumicës”.

Po çfarë është kjo shumicë?

A është shumica elektorale, i tërë populli, e tërë shoqëria?

Nëse një elektorat fiton me diferencë të vogël në raport me elektoratin e opozitës, kjo quhet një shumicë konvencionale, madje një shumicë numerike, sesa programore.

Atëherë, kush ua jep targun liderëve të shumicave të përkohshme elektorale për të bërë ndryshime subjektivisht të njëanshme për tërë popullin dhe shoqërinë.

Ky keqkuptim i shumicës është ndoshta vatra apo matrica e marrëzive politike më të llahtarshme që kanë ndodhur dhe po ndodhin në Shqipëri.

“Liderët” e shumicës, pavarësisht nga emërtimet apo etiketat e partive, kanë delirin për të përfaqësuar tërë popullin dhe shoqërinë.

Këtu qëndron arsyeja tragjike, që nuk merret parasysh asgjë nga elektorati i opozitës, duke bërë kështu që një elektorat të zotërojë, madje të dhunojë elektoratin tjetër.

Ky problem kaq i mprehtë dhe delikat është analizuar shkëlqyeshëm nga Karl Poper.

Karl Poper shkruan: “Demokracia nuk mund të karakterizohet e kryer vetëm si qeveri e shumicës. Edhe pse institucioni i zgjedhjeve të përgjithshme është i një rëndësie të veçantë.

Në fakt, një shumicë mund të qeverisë në mënyrë tiranike.

Në një demokraci, pushtetet e qeveritarëve duhet të kufizohen dhe kriteri i demokracisë është ky: Në një demokraci, qeveritarët, domethënë qeveria, duhet të hiqen prej pushtetit të shpërdoruar prej atyre që ata qeverisin, por pa derdhur gjak.

Pra, në qoftë se njerëzit në pushtet nuk ruajnë ato institucione që i sigurojnë pakicës mundësinë për të punuar, për një shndërrim paqësor të qeverisjes, atëherë kjo qeveri është një tirani.

Duhet të realizojmë, të zgjedhim vetëm mes dy formave të qeverisjes, domethënë midis asaj, që ka institucionet e demokracisë dhe asaj që ka institucionet e tiranisë.

Një kushtetutë demokratike, e qëndrueshme duhet të përjashtojë vetëm një tip të shndërrimit të sistemit legal, vetëm atë lloj ndërrimi, që rrezikon karakterin e tij demokratik”.

Përralla “Mbreti lakuriq” e Andersenit për Karl Poperin është tepër e qartë – ai e kujton përrallën e Andersenit “Mbreti lakuriq”, – kur djali i vogël tha të vërtetën e mbretit pa rroba, ndërsa shumica e sugjestionuar në alucinacione shihte rrobat më ceremoniale e të shkëlqyera në trupin e mbretit.

A nuk ndodh kështu edhe me politikanët tanë në Shqipëri?

A nuk janë shumicat e sugjestionuara në të dyja krahët që i shikojnë liderët e tyre jo lakuriq, kur ata janë në shumicën e rasteve lakuriq?

Djali i vogël ishte një, shumica janë të tjerët.

Por, e vërteta i takonte djalit të vogël.

Ky shembull parabolik tregon qartë sesi një shumicë parlamentare dhe politike që pretendon monopolin e së vërtetës dhe të gjithçkaje të jetë vetëm e sugjestionuar dhe të ndërmarrë veprime nga më të çuditshmet, nga më delirantet.

Filozofia politike e Karl Poper përshkohet nga humanizmi.

Filozofia politike e Karl Poper e rrëzon kultin e qeveritarëve dhe synon për të krijuar kushtet e një demokracie konceptuale.

Kushtetuta si substancë juridike nuk bie në kundërshtim me ekzistencialitetin e njeriut dhe kur njeriu nuk bëhet një posterior i politikës, por njeriu i referohet vetëm njeriut, duke bërë kështu humanizim të politikës dhe të historisë.

Karl Poper me këtë koncept të përparuar të demokracisë nuk mund të parapëlqehet, aq më tepër nga ana që preferojnë bajraktarizmin bjeshkëtar shqiptaro-ballkanik, si edhe totalitarizmin demokratist, apo rilindas.

Ky konfrontim e ballafaqim i ideve të Karl Poper me jetën e sotme politike shqiptare, do të çonte në mendimin se Karl Poper është një mendimtar i rrezikshëm, madje tepër i dëmshëm dhe heretik për pushtetarët e sotëm.

Për pushtetarët problematikë të ditës, opozita shqiptare është një koncept i përjashtuar, opozita nuk ka asnjëherë të drejtë sepse opozita nuk ka “shumicën”. Kështu,  dikur  mazhoranca  berishiane e PD-së, personalizonte gjithçka dhe mund të bënte gjithçka.

A nuk po bën kështu dhe maxhorancë rilindase?

Karl Poper ka thënë gjithashtu se një demokraci quhet e emancipuar jo kur respektohen të drejtat e shumicës, po në mënyrë të veçantë nga respektimi i të drejtave të opozitës.

Kjo tezë i alarmon politikanët shqiptarë, sepse botëkuptimi i tyre është paternalist, përjashtues dhe purist. Të drejtat e opozitës nuk mohohen, sado marrëzi të ketë bërë vetë opozita dhe “liderët” diletantë.

Të drejtat e opozitës atakohen me përbuzje të madhe, thua se elektorati i opozitës meriton gjithashtu përjashtimin dhe dënimin.

Në të vërtetë, pushtetarët dhe opozita janë shqiptarë, qytetarë të të njëjtit vend, të të njëjtit komb, ata përbëjnë shoqërinë e cila nuk mund të dualizohet në mënyrë absurde dhe pambarimisht.

Prandaj, sipas Karl Poper, kryeinstitucioni i Shoqërisë së Hapur, është toleranca.

Këtu nuk bëhet fjalë për tolerancën si një sjellje etike vetjake, si një kulturë të sjelluri në shoqëri, si një respekt formal dhe hipokrit, por për tolerancën konceptuale, në kuptimin filozofik politik dhe antropologjik, për tolerancën që bashkon dhe nuk ndan, që ndërthur dhe nuk përçan, për tolerancën që ndërton “së bashku” dhe nuk bën vetëvrasje “së bashku”.

Kundër postulatit “Kam gjithmonë të drejtë” Karl Poper polemizon me etatizimin e shoqërisë, si edhe me karakterin e privilegjuar të administratës së mazhorancës, që simbolizon te vetvetja postulatin “kam gjithmonë të drejtë”, duke manipuluar opinionin publik, duke rrafshuar mendimet debatuese dhe standardizuar në mënyrë të mjerueshme individin dhe shoqërinë.

Karl Poper shkruan: “Në qoftë se demokracia shkatërrohet, atëherë të gjitha të drejtat janë shkatërruar, madje edhe nëse ato arrijnë t’i mbajmë me disa avantazhe ‘të dhuruara’ prej qeveritarëve. Në raste të tilla, zgjidhja bëhet ndërmjet dorëheqjes”. “Demokracia ofron një fushë të çmueshme beteje për çdo reformë të arsyeshme. Por në qoftë se në këtë fushë lufte, mbrojtja e demokracisë nuk bëhet preokupacioni kryesor, tendencat e fshehta dhe të dhunshme antidemokratike (që i kuptojnë fare mirë ata pjesëtarë të shoqërisë që i vuajnë në kurriz), do ta shkatërrojnë demokracinë. Në këtë rast kur kjo ndodh, sepse kuptimi i koncepteve për këtë shoqëri të lirë, nuk është zhvilluar në mënyrë të mjaftueshme, duhet lëvizur më shpejt për të nxitur përvetësimin e tyre. Një linjë politike e kundërt mund të rezultojë fatale. Ajo mund të sjellë si pasojë humbjen e betejës më të rëndësishme, domethënë të betejës për vetë demokracinë”. A nuk e keni vënë re sesi partitë dhe liderët e mazhorancave fituese sapo bëhen pushtetarë, nuk flasin më për demokracinë, por vetëm për mekanizmin administrativ?

Harrohen frazat e bukura dhe demokratike e pragmatizmi i pushtetit bymehet dhe bëhet instrument kërcënues, duke krijuar psikozën e frikës dhe të ndëshkimit. Këtu nuk bëhet fjalë për emra të caktuar, apo për figura të korrupsionit që bën kërdinë në Shqipëri dhe që për fat të keq, do të bëjë kërdinë edhe në të ardhmen.

Interesi për demokracinë e vërtetë zbehet dhe humbet, sepse burokracia administrative fetishizon vetveten dhe kështu administrata bëhet më e plotfuqishme sesa vetë institucionet e Parlamentit, Kryeministrit, të Presidentit, apo të institucioneve të tjera të pavarura të shtetit, si edhe të institucioneve të tjera që kanë status autonomie.

Pakica e shumicës gjithashtu funksionon.

Një pakicë e vogël e Njësh-it të Ekzekutivit, e stafit të tij të klonuar pyetet për gjithçka dhe përcakton në hollësi gjithçka në shoqëri, në institucione etj.

Kjo situatë e rëndë, përvijohet në ditët tona kur një pakicë e “shumicës”, nuk e pyet as vetë shumicën e saj.

Kjo shpjegon pse pakica e stafit ka një autoritet të papërballueshëm, kurse deputetët-përfaqësuesit e shumicës parlamentare nuk kanë gati asnjë autoritet, as kriticizëm dhe as kundërvënie ndaj pakicës së stafit.

Përvetësimi i ideve të drejta mund të materializojë një shoqëri të drejtë.

Me gjithë konvencionalitetin që mbart cilësimi i drejtësisë sociale, duhet të paraprijë ajo më e madhja dhe më supremja, drejtësia njerëzore.

Manipulimi bizantin i koncepteve të mbrapshta, gjoja demokratike është në kundërshtim vdekësor me shoqërinë e hapur të Karl Poper.

Mendimet e Karl Poper janë të gjalla dhe e bëjnë të mbijetojë sistemin arsyetues tek secili, ato bëjnë një katharsis mendor dhe shmangin kultin e marrëzive, të deformimeve konceptuale që po bëjnë kërdinë sot në shoqërinë dhe jetën kontradiktore shqiptare.

Karl Poper ka synuar një universalitet të një kuptimi të ri të botës, ndonëse pa shpjeguar dot deri në fund dhe bindshëm kontradiktat e saj, ai bën një apel madhështor, por nuk i fatalizon historinë dhe idetë e ndryshme.

Kundër postulatit “Kam gjithmonë të drejtë”, Karl Poper polemizon me etatizimin e shoqërisë, si edhe me karakterin e privilegjuar të administratës së mazhorancës, që simbolizon te vetvetja postulatin “kam gjithmonë të drejtë”.

Pse Shqipëria do ta ketë më rrëpirë nga të gjithë rrugën e BE – Nga JANUSZ BUGAJSKI

Nga të gjitha vendet e Ballkanit, Shqipëria mund të ketë rrugën më të rrëpirë drejt anëtarësimit në BE. Përveç kriteret themelore për statusin e kandidatit, ndër vite janë imponuar shumë kushte shtesë dhe bisedimet e pranimit janë bllokuar në mënyrë të njëanshme nga Franca. Pyetja është nëse propozimet e reja të zgjerimit të BE do ta shtyjnë më tej pranimin e Shqipërisë.

Në përgjigje të reagimeve të shumta negative ndaj vetos së Presidentit francez Emmanuel Macron për negociatat e anëtarësimit, Komisioni Europian ka shpallur një plan të ri të zgjerimit. Ai deklaron se disa nga gjashtë shtetet e Ballkanit Perëndimor mund të bëhen anëtarë deri në vitin 2025. Strategjia e re e Komisionit u hartua pa konsultime rajonale dhe do t’i nënshtrohet rishikimit përpara se të miratohet. Megjithëse supozohet se do të japë “karrota” më të mëdha për secilin (shtet) aspirant të BE-së, provat shfaqin se “shkopinjtë” mund të jenë më të shumtë se “karrotat”.

Shpërblimet e premtuara sigurisht që janë në avantazh të shteteve aspirante. Gjatë viteve të ardhshme, BE do të ofrojë 500 milion € në pagesa për vendet e Ballkanit Perëndimor, ndërsa ata përmbushin elementet e planit të ri të zgjerimit. Sidoqoftë, BE synon të vërë në përdorim të paktën tre “shkopinj” më të mëdhenj për të qetësuar Macron dhe kundërshtarët e zgjerimit.

Së pari, Komisioni Evropian planifikon të vendosë rregulla më të rrepta për Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut të përqendruara më shumë në “themeloret”, siç janë sundimi i ligjit, institucionet demokratike dhe lufta kundër korrupsionit. Nisma të tilla janë thelbësore, pasi mundësia e BE-së për të nxitur reformën e brendshme ulet ndjeshëm kur një vend të jetë anëtar. Sidoqoftë, pyetja është nëse shtetet kandidate do të vihen përballë me standarde shumë më të larta se sa aspirantët e mëparshëm.

Së dyti, të gjithë anëtarët e BE do të kenë shanse të shtuar për të vënë veton në procesin e pranimit, pasi secila qeveri do të mund të pezullojë përparimin e një kandidati në çfarëdo pikë. Madje ka zëra se kapitujt e BE-së të cilat në rastin e Serbisë dhe Malit të Zi tashmë janë mbyllur mund të rihapen dhe përparimi drejt anëtarësimit të kthehet mbrapsht, nëse do të ndërmerret rishikimi i reformave të kërkuara.

Dhe së treti, plani i Komisionit përfshin një fokus të përtërirë në marrëdhëniet rajonale dhe ndër-shtetërore. Jean-Claude Juncker, presidenti i Komisionit Evropian, ka deklaruar se BE nuk do të pranojë më kurrë një shtet me mosmarrëveshje kufitare. Për një vend kandidat siç është Serbia, kjo do të nënvizojë urgjencën e zgjidhjes së marrëdhënieve bilaterale me Kosovën duke njohur shtetësinë e saj.

Propozimi është i ngjashëm me ato të një dokumenti të lëshuar nga Parisi në nëntor, i cili i përmbledh të gjithë kapitujt e pranimit në BE në gjashtë klauzola: themeloret; tregu i brendshëm; konkurrenca dhe rritja gjithëpërfshirëse; axhenda e gjelbër dhe lidhjet e qëndrueshme (mes grupeve); burimet, bujqësia (agrikultura), kohezioni dhe marrëdhëniet e jashtme. Negociatat për secilin grup do të hapen si një e tërë. Sidoqoftë, kjo mund të shtojë edhe më shumë vështirësitë në shtetet ku vullneti politik ose aftësia teknike për të ndjekur disa reforma madhore njëkohësisht është e kufizuar. Në vend të një qasjeje të thjeshtuar për pranimin, BE-ja mund të jetë duke e komplikuar, ngatërruar dhe burokratizuar më tej procesin.

Komisioni i BE-së llogarit se vendet anëtare do ta miratojnë planin e tij në mbledhjen e ardhshme të Këshillit Evropian të planifikuar për 26-27 Mars dhe shpreson që bisedimet e anëtarësimit do të hapen për Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut në një samit të veçantë në maj , në Zagreb. Megjithatë, rezistenca ndaj zgjerimit do të vazhdojë në Bashkim, bazuar pjesërisht në islamofobinë e të djathtëve dhe konservatorëve për t’i rezistuar anëtarësimit të Shqipërisë, Bosnje-Hercegovinës ose Kosovës. Ekziston gjithashtu frika e të majtëve dhe liberalëve për të përfshirë shtete të tilla si Serbia që mund të krijojnë një aleancë me liderin hungarez Victor Orban dhe të forcojnë axhendën nacionaliste dhe ksenofobe brenda BE.

Disa kanë spekuluar se qëllimi i vërtetë i Komisionit të BE-së në lëshimin e dokumentit të ri të zgjerimit është të qetësojë Macron. Kjo do t’i mundësonte Bashkimin t’i ofronte Maqedonisë e Veriut një datë për fillimin e bisedimeve para zgjedhjeve të saj në prill dhe në këtë mënyrë të parandalojnte një ringjallje nacionaliste. Megjithëse ky do të ishte një hap i mirëpritur, nëse Shqipëria përjashtohet nga kjo datë, atëherë të gjithë rajonit do t’i dërgohej një mesazh negativ.
BE po përballet me një dilemë madhore. Nga njëra anë, bllokimi i rrugës së pranimit për shtetet e Ballkanit Perëndimor mund të hapë pikërisht ata problem që Brukseli kërkon të shmangë: dëmtimi i besueshmërisë së BE-së, zhgënjimi i qytetarëve, prishja e programeve të brendshme të reformave dhe mundësia e hapjes më të madhe kundrejt ndërhyrjeve armiqësore të huaja. Në të kundërt, nëse (negociatat) e pranimit hapen kryesisht për shkak të frikës nga radikalizmi, atëherë vetë programi i reformës mund të humbasë vlerën. Kërcënimi i afërt për paqëndrueshmëri, atëherë, kthehet në arsyen më të fuqishme për fillimin e procesit të pranimit në BE.

Dita, Albania

ALBANIA’S UPHILL STRUGGLE TOWARD THE EU

Janusz Bugajski

Of all the countries in the Balkans, Albania may have the steepest path toward EU membership. In addition to the basic criteria for candidate status, numerous additional conditions have been imposed over the years and accession talks have been blocked unilaterally by France. The question is whether the new EU enlargement proposals will further delay Albania’s accession.

In response to widespread negative reactions to French President Emmanuel Macron’s veto on accession talks, the European Commission has announced a new enlargement plan. It asserts that some of the six western Balkan states can become members by 2025. The new Commission strategy was drawn up without regional consultation and will be subject to revision before it is approved. Although it is supposed to deliver bigger carrots for each EU aspirant, evidence indicates that the sticks may be bigger than the carrots.

The promised incentives can certainly benefit the aspirant states. Over the next few years, the EU will offer €500 million in payments to western Balkan countries as they deliver on elements of the new enlargement plan. However, the EU intends to wield at least three larger sticks in order to appease Macron and the opponents of enlargement.

First, the European Commission plans to impose tighter rules on Albania and North Macedonia with more focus on “fundamentals,” such as the rule of law, democratic institutions, and combating corruption. Such initiatives are crucial, as EU ability to push for domestic reform is reduced significantly once a country is a member. However, the question is whether the candidate states will be held to much higher standards than previous aspirants.

Second, all EU members will have additional opportunities to veto the accession process, as each government can suspend a candidate’s progress at any point. There are even suggestions that EU chapters which have already been closed in the case of Serbia and Montenegro could be reopened and progress toward accession reversed if there is backtracking on required reforms.

And third, the Commission plan includes a renewed focus on regional and inter-state relations. Jean-Claude Juncker, president of the European Commission, stated that the EU would never again accept a country with border disputes. For a candidate country such as Serbia this will underscore the urgency of settling bilateral relations with Kosova by recognizing its statehood.

The proposal is similar to a document released by Paris in November, which groups all EU accession chapters in six clusters: fundamentals; internal market; competitiveness and inclusive growth; green agenda and sustainable connectivity; resources, agriculture, and cohesion; and external relations. Negotiations on each cluster would be opened as a whole. However, this may add even more  complexity in states where there is limited political willingness or technical capacity to pursue several major reforms simultaneously. Instead of a simplified approach to accession, the EU may further complicate, confuse, and bureaucratize the process.

The EU Commission calculates that member states will adopt its plan at the next European Council meeting scheduled for March 26-27 and hopes that membership talks will be opened for Albania and North Macedonia at a special summit in Zagreb in May. However, resistance to enlargement will continue in the Union, partly based on Islamophobia among rightists and conservatives in resisting the entry of Albania, Bosnia-Herzegovina, or Kosovar. There is also fear among leftists and liberals of bringing in states such as Serbia that could form an alliance with Hungarian leader Victor Orban and strengthen the nationalist and xenophobic agenda within the EU.

Some have speculated that the real purpose of the EU Commission in issuing the new enlargement document is to appease Macron. It would allow the Union to offer North Macedonia a start date for talks before its April elections and thereby prevent a nationalist resurgence. Although this would be a welcome step, if Albania is excluded from this timetable then it would send a negative message throughout the region.

The EU confronts a major dilemma. On the hand, blocking the accession path for West Balkan states could unleash the very problems that Brussels seeks to avoid by damaging EU credibility, disillusioning citizens, undermining domestic reform programs, and providing more openings to hostile foreign interference. Conversely, if accession is opened primarily because of fears of radicalism then the reform program itself may lose value. The imminent threat of instability then becomes the most powerful reason for starting the process of EU accession.

Kim Mehmeti:Të huajt habiten kur shohin burrështetas shqiptar të mençur e të pa korruptuar si Kryeministri i Kosovës!

Nisur nga çfarë kanë trajtuar mediat ditën e sotme, akademiku dhe shkrimtari Kim Mehmeti shprehet se fjalimi i Albin Kurtit në Mynih ka tronditur miqësinë mes Ramës, Thaçit dhe Vuçiçit si dhe ka shkaktuar hatërmbejtje tek amerikanët.

Sa iu përket këtyre të fundit, Mehmeti nuk gjen arsye ndërsa thekson se askush nuk e do dhe nuk kujdeset më mirë për Kosovën se sa kryeministri i saj.

Mehmeti e konsideron Kurtin si politikan të pakorruptuar, të mençur, të dinjitetshëm dhe që kanë kokë për të menduar e jo vetëm për ta mbajtur baraspeshën e trupit, gjë të cilën sipas tij nuk ka pse përmendet si diçka e madhe me të cilin diplomatët nuk e kanë mësuar.

“Pra s’kemi pse u hidhërohemi të huajave që ne i mësuam të besojnë se të gjithë të zgjedhurit dhe burrështetasit tanë janë si Piktori i Shqipërisë dhe Presidenti i Kosovës, të cilët më me fat ndjehen kur fotografohen me kopshtarin e ndonjë burrështetasi perëndimor se sa kur bëjnë ndonjë të mirë për popullin e vet!”, shkruhet në reagimin e tij.

Shkrimi i plotë:

Të huajt habiten kur shohin burrështetas shqiptar të mençur e të pa korruptuar si Kryeministri i Kosovës!

“Sipas raportimeve mediatike del se Kryeministri i ri i Kosovës, me fjalimin e tij në Munih, e paska tronditur miqësinë mes Kryeministrit të Shqipërisë, Presidentit të Kosovës dhe atij të Serbisë. Spekulohet se nga ky fjalim u paska mbetur hatri edhe përfaqësuesve amerikan në këtë takim.Amerikanët s’kanë pse hidhërohen, sepse as ata, as kushdo tjetër, nuk e do Kosovën më shumë se Kryeministri i saj dhe askush nuk di të kujdeset për të më mire se ai. Pastaj, ata e dinë se sa të ketë shqiptarë në këtë botë, nuk do vdes as mirënjohja ndaj ndihmës që Perëndimi dhe Amerika ia ofruan shqiptarisë. Njësoj siç e dinë se të jesh mirënjohës nuk do të thotë të heqësh dorë nga dinjiteti yt personal e kolektiv, siç e dine pra se njeriu nuk është i vdekur vetëm pasi që jep shpirt, por edhe kur bëhet leckë me të cilën çdokush i fshin qurrat!

Në ndërkohë ne s’kemi pse ua zëmë për të madhe diplomatëve të huaj pse nuk janë mësuar të përballen me politikanë tanë të pa korruptuar, të mençur, të dinjitetshëm dhe që kanë kokë për të menduar e jo vetëm për ta mbajtur baraspeshën e trupit. Pra s’kemi pse u hidhërohemi të huajave që ne i mësuam të besojnë se të gjithë të zgjedhurit dhe burrështetasit tanë janë si Piktori i Shqipërisë dhe Presidenti i Kosovës, të cilët më me fat ndjehen kur fotografohen me kopshtarin e ndonjë burrështetasi perëndimor se sa kur bëjnë ndonjë të mirë për popullin e vet!”