-Shiko, vërej, këqyr mirë…
Para syve të tu mund
të kaloj një kodër
e gjelbërt.
-Një kodër ?
-Po, një kodër
me sy të tejdukshëm. ?
-Të tejdukshëm. ?
-Po, të pasqyrtë.
-Unë e njoh
një kodër
prej kohësh.
Të jetë ajo a një
kodër tjetër pranë saj ?
Mua më duken
njësoj t’gjitha
kodrat.
(Matanë syve të tij
pështjellohet hiri,
frymojnë xixa.)
-Nuk shoh asgjë. ? Kodra që njoh unë më afrohet menjëherë sa ngre sytë.
Ndjej zjarrmi në ajër, por nuk po shoh asgjë. Ndoshta kodra ka zbritur në bregun e kaltër. Eshtë tronditur duke parë qytetin me hi dhe me rrëmuja.
-Hapi krahët menjëherë, menjëherë tani, hapi shpejt, të të afrohet kodra.
-Ndij ngrohtë, nuk shoh ende gjë. Paska rrugë të gjatë drita e saj deri këtu.
Mos ka ndalur e ka takuar kodrën që njoh unë, mos i ka qëlluar kush tinëz?
-Eh, tani është çasti kur kodra të sheh me sy gjelbërimi ty. Ende pa ardhur.
-Më sheh Kodra ? Paska sy ajo?. Unë di se vetëm një kodër ka sy. Ajo më e
hershmja që njoh unë e ca të tjerë. Kodra ka zbrit të lahet në det, te currilat.
Cdo kodër rri syndezur, ndezur gjatë. E fik vetë njëherë syrin ose ia fikim ne.
-Kur del shëtitje Kodra e re? Natën ?
-Ditënatë ajo shëtit gjelbëruar,
gjelbëruar e kaltër afër detit.
-Ditënatë ajo rri zgjuar ?
Po pse edhe natën?
-Natën kodra ka
tjetër sy.
-Por ne shohim
me sytë tanë
kur jemi
tek ajo.
edhe sikur
të kemi
vetëm
një sy.
Nuk fle
gjumë
kodra?
-Ne nga një sy kemi, kur nuk shohim me vëmëndje gjithësinë përreth, ne nga një
vesh dëgjojmë kur i biem fy’llin tonë.
Sa për gojë kemi vetëm një.
Jo, jo s’kemi vetëm një.
-Del flakë nga goja jonë kur ndizet kodra nga zjarret ?
-Po, del flakë nga gjithë trupi ynë kur digjet kodra.
S’e djeg kodra veten asnjëherë, e djegim ne…
-A,a.a,a, prandaj e kam ndonjëherë gjuhën
e gjithë trupin si të shkrumbosur unë ?
-E vërtetë është, shumë e vërtetë.
Kodra fjaloset ngadalë me fjalë
të gjelbërta, përhera shumë
e zëshme, jo e rrëmujshme
të rrëmujshëm sot jemi ne
nga goja, që nis e digjet.
-Digjet goja? O, ç’na the, ç’na the ?
Digjen krahët por jo goja.
– Po, po goja digjet.
Po mori zjarr goja
atëhere digjet
edhe gjuha,
ndizen dhëmbë e dhëmballë,
qofshin ato edhe prej floriri.
– Po mua s’më është djeg
asnji fije floku kur kodra
ka marr zjarr.
-Ti nuk e njeh mirë
kodrën atëhere.
-Si nuk e njoh ?!
-Kodra nuk i ankohet kujt, as drurëve të vet. Ne, njerëzit, sa shkrep e dynden gjithandej flakë e tym ia kthejmë shpinën. Ajo rrudhet kur ia kthejmë shpinën, mbushet plasa dhe gropa, fiket ende e njomë.
Ne, ia vemë flakën, më keq akoma kur ia shohim fjollat e tymitE dhe ikim nga sytë këmbët larg saj.
Kodra meket, i kërcasin brinjët e hirta, shpupuritet nga gjethet e saj, i merren mendttë dhe këmbët.
-Sikur the që kodra i mbyll sytë vetëm njëherë, kur vdes? O, ç’na the, vdiskërka edhe kodra, kodërza ?
-Po, vdes rringjallet. Ne, që ia presim krahët kujtohemi ndonjëherë për të, pendohemi për fajet tona.
-O, ç’na the, u ngjallka edhe kodra ? Në jetë s’ngjallet njeriu, u ngjallka një kodërzë. O, ç’po na thua…- –
-Kodra nuk vdes pa lindur kodrën tjetër. Kodra thahet edhe përthahet gjer në rrënjë, kur ne, njerëzit e lemë vetëm, ia tymosim gjithçka. Atëhere ajo nuk merr më frymë dhe e drobitur e gjitha nis e vdes. Rrënjë e degë të padjegura fluturojnë gjer tek deti, shuajnë shpejt flakët e tyre dhe farojnë diku tjetër.
– O, ç’na the, o, ç’po na thua, mos u ringjallkan dhe gurët gojëkyçurit, gjinkallat, lepujt, mizat e dheut…
-Të gjitha rringjallen pak, shumë, ecin, fluturojnë, rrokullisen, mpleksen, – u krenua shpejt zëri i parë.
-O, oooo, as parë dhe as dëgjuar kjo – spikati zëri i dytë. Ngriti supet dhe pa dashur preku një degëz.
-Drurët, në kodër, fërkohen dhe ledhen me njeri – tjetrin, ia veshin me pëllëmba të buta shoshoqit.
Harlisen gishtaflokë, i hedhin dorën njeritjetrit mbi sup, fërkojnë pëllëmbët e tyre kur kanë ftohtë.
-Drurët xhvishen lakuriq, nuk kanë ftohtë vjeshtëdimër, në pranverë edhe në verë ç’bëjnë drurët ?
-Vjeshtëdimër durojnë shirangrica, thahen ditëve diell, pranvere freskohen, në verë lahen në det.
Zëri i parë largonte hirin, shpërndante xixat, zëri i dytë afrohej të ngrohej prej tij.
Guri kur rrokulliset lëshon xixa ?- pyeti zëri lodronjës. Ato xixa janë të kodrës, janë të valëve ?
-Ato xixa të shpejta herë të gjelbërta dhe herë blu kur ne i shqyejmë bëhen të ngurta, shuhen.
-Xixa lëshon vetëm guri i parë. Po ku është sot, është tani diku guri i parë i Sheshit të Kateqit?
-Edhe peshqit kanë xixa. Luspat e tyre xixa janë. Xixat u ndrisin në ujë e në rrjetë, u ndrisin edhe në tokë, pastaj edhe, edhe në tjegull e në tigan, si ta duash – qesëndisa unë.
– E sheh kodrën ?
– Në kodër jemi.
– Eh, u hutova…-
– Zogjtë kur fluturojnë shkundin xixa nga krahët. I ke parë në jetë ndonjëherë? –
-O, ç’na the, o , ç’po na thua… Po zogjtë do kishin flatra zjarri atëhere…
Gjithë bota qënka xixash, gjithandej mbi kodra, valë, gur e peshq?
-Po, gjithë bota. Drurët janë plot xixa gjelbërimi, bohçe folesh,por kur digjen janë fatkeqë të mpirë, fatkeqë të gjelbër.
-Ti mban një bohçe ndër gishta kur shkruan ?
*
-Paske ftohtë? – zëri i parë.
-U ftoh paksa.- zëri i dytë…zëri zero.
-Vrapo në kodër, mbërri gjer tek Fari!
(Dita nuk ngryset vet asnjëherë. Ditën e ngrys njeriu. Kështu edhe nata, merr njësy gjumë dhe gjithkund ndez pishtarë : në krye të rrugëve, në molo e pavione,në lundra e akrobacira, në palestër e në autostradë, bile dhe në burg.)
-U burgoska Dita ? Po dita dhe drita e njeriut përhera kanë qenë veç të lira.
-Dita s’burgoset, burgosemi ne kur ia shuajmë flakën, ia k’pusim gjuhën.
-Pra, unë qënkam i lirë pa liri, pa një prangë ? – zëri i dytë…zëri zero.
-Po, ti je mbyllur në mërzinë tënde jerm, në tymin tënd shkalafytje gjumi?.- zëri i i parë. – Ngrihu, shkundu, ec, vrapo gjer në majë!!!
Pa prit pa kujtu, gazmoj gufoj, përpjetë sa nuk fluturoi zëri i dytë,ntani, pa zero. Gufoi gjoksin, nxitoi këmbët, iu afrua bregut, lundroi me peshkatarët, tërhoqi rrjetat plot peshq e hala dhe xixa plot. Gjithçka ndriste e vezullonte përreth gjithandej prej kohësh, gjithëkohshëm tani, në këtë çast, përhera nesër, nesërmi …
O Njeri, gjelbëroja Jetën njeriut tjetër plot rrënjë, trungje, degë plot gjethe, syduar kodre, deti…
Në këtë jetë s’u ngjallka njeriu, u ngjallka një zjarrmi njerëzore në qytet, qytetth, kodërdet.
O, Jetë, ndizja rrezet pa hije e tym
pa hi e hile të gjithë frymorëve
zjarr të shëndetshëm
trashëgimtar …