VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

RECORD MONDIAL POUR UN RUBINS BIRMAN À GENÈVE

By | May 13, 2015

Komentet

Kongresmeni JoeDioGuardi & Keshilltarja per Çeshtje te Ballkanit Shirley Cloyes DioGuardi takim me diasporën në Zvicër

Me kenaqesi ju njoftojme se Presidenti i LQSHA-se, ish-Kongresisti i SHBA-ve Joe DioGuardi dhe Keshilltarja per Ceshtje te Ballkanit znj. Shirley Cloyes DioGuardi do te marrin pjese, si mysafire te vecante, ne nje manifestim madhor ne Zvicer me 24 Nentor 2019 prej ores 15:00 deri ne 19:00 ne:

Pentorama Amriswil
Arbonerstrasse 4,
8580 Amriswil

I ftojme te gjithe shqiptaret qe jetojne ne Zvicer qe te marrin pjese ne kete manifestim bashke me Kongresistin DioGuardi dhe znj DioGuardi, qe shenon edhe 30 vjetorin e punes se palodheshme te Liges Qytetare Shqiptaro-Amerikane, organizates se vetme lobuese per shqiptaret te regjistruar ne Washington, DC.

Eshte pikerisht kjo pune e Liges se bashku me kontributin e madhe te Anetareve te Bordit, miqeve e perkraheseve, qe ka qene esenciale dhe instrumentale ne drejtimin e politikes se jashtme amerikane ne interes te kauzes kombetare shqiptare, e cila perfshine lirine dhe pavaresine e Kosoves, demokratizimin e Shqiperise, dhe sigurimin e te drejtave te plota per shqiptaret ne Mal te Zi, Maqedoni, dhe Lugine te Presheves!

Ju lutemi, shperndajeni kete lajmerim (share) tek te gjithe miqte dhe familjaret tuaj ne Zvicer.

Ju falemnderit!

It gives us great pleasure to announce that AACL President and former US Congressman Joe DioGuardi and Balkan Affairs Adviser Shirley Cloyes DioGuardi will be attending a major event in Switzerland, as special guests, on Sunday, November 24, 2019, from 15:00 to 19:00 at:

Pentorama Amriswil
Arbonerstrasse 4,
8580 Amriswil

We invite all Albanians in Switzerland to join Congressman DioGuardi and Ms. DioGuardi at this event, marking the 30th anniversary of the tireless work of the Albanian American Civic League, the only registered lobby for the Albanian people in Washington, DC.

It is the work of the Civic League and the support of its Board Members, friends and other supporters, that has been essential and instrumental in shaping America’s foreign policy in favor of the legitimate and righteous plight of the Albanian national cause, including a free and independent Kosova, a democratic Albania, and equal rights for Albanians in Montenegro, Macedonia and the Presheva Valley!

Please share this announcement with all your friends and family who live in Switzerland.

Thank you!

# # #

KUVENDI I LAPSH_it “NAIM FRASHËRI” NË ZVICËR KËRKON INSTITUCIONAILIZIMIN E SHKOLLËS SHQIPE TË MËSIMIT PLOTËSUES Nga Nexhmije Mehmetaj

Lidhja e Arsimtarëve dhe Prindërve Shqiptarë „Naim Frashëri“ në Zvicër mbajti Kuvendin vjetor të punës më10.11. ’19 në Spreitenbach- Argau.

Në të morën pjesë 41 mësues, mësuese të gjuhës shqipe e veprimtarë të kësaj shkolle që flasin e shkruajnë shqip e që dëshirojnë që edhe fëmijët e tyre të flasin, shkruajnë e lexojnë shqip.

Kishin ardhur përfaqësues të Këshillave Kantonale nga ku organizohet mësimi shqip si Argau, Berna, Bazel Landi, Cyrihu, Friburgu, Glarusi, Jura, St. Galleni dhe Vaudi.

Ishte i pranishëm edhe z. Nuhi Gashi nga MASHT e Republikës së Kosovës.

Punimet e Kuvendit i hapi znj Merita Azemi- sekretare, mësuese.

Një raport të pasur pune paraqiti z. Nexhat Maloku- kryetar i LAPSH-it. Ndër të tjera tha:” Shkolla shqipe në Zvicër është një emër që e meriton dhe ka krijuar traditë. Historia dhe aktiviteti tridhjetë vjeçar i kësaj shkolle e dëshmojnë këtë më së miri. Veprimtaria jonë është përqendruar kryesisht në organizimin dhe funksionimin sa më efikas të mësimit plotësues të gjuhës shqipe. Për  rezultatet në veprimtarinë tonë flasin vetë faktet. Numri i mësimdhënësve të kyçur në procesin mësimor është 54. Mësimin e vijojnë 1661 nxënës/e, në 14 kantone. Në krahasim me përpjekjet tona dhe sa i madh është numri i fëmijëve shqiptarë në Zvicër ky numër nuk është për çdo lakmi. Sa i përket vështirësive të shkollës problem në veti paraqet mos institucionalizimi i saj, mësimi mbetet në baza vullnetare dhe duhet paguar nga prindërit.”

Periudha 29-30 vjeçare e veprimit të shkollës shqipe të mësimit plotësues në Zvicër, sa i përket funksionimit mund të konsiderohet si fazë e stërzgjatur për të arritur nivelin institucional.

Në pjesën përfundimtare të Kuvendit u mor vendim që Lidhja e Arsimtarëve dhe Prindërve Shqiptarë “Naim Frahëri “ në Zvicër të kërkojë nga Qeveria e re e Republikës së Kosovës që në afate sa më të shkurtër të institucionalizojë Shkollën shqipe të mësimit plotësues në Zvicër me të gjithë parametrat shtetëror. Shkollën për mësimin e gjuhës amtare duhet ta bëj shteti, vetëm ai di të organizojë shkollë të mirëfilltë.

Besojmë Qeverinë në  ardhje se do të përmbushur premtimin që e dha gjatë fushatës  zgjedhore. Fëmijët dhe mësuesit shqiptarë kanë nevojë të përkrahen dhe vlerësohen në të njëjtën masë ashtu siç kolegët e tyre në atdhe.

Kuvendi i punës mund të themi me plot gojën se ishte një tubim i suksesshëm. Ai përcolli mesazhe për dy shtetet shqiptare, mesazh që në thelb përmban shqetësimin e mësimdhënësve për të mos harruar gjuhën e bukur shqipe, për të mos u asimiluar nga kulturat e vendit ku punojnë dhe jetojnë. Kjo, veçanërisht, është më urgjente për fëmijët e lindur këtu në mërgim asimilimi gjuhësor dhe kulturor i të cilëve po bëhet me hapa të shpejtë ndërsa interesimi i shtetit dhe shoqërisë është në skaj të vëmendjes. Humbja e gjuhës amtare dobëson marrëdhëniet me vendlindjen. Atdheu ynë mbetet vetëm në kujtesë, sa për të treguar vetëm origjinën.

 

 

Delemont, 18.11. 2019                              Nexhmije Mehmetaj

Më 18 nëntor 1307 Vilhelm Teli, heroi kombëtar i Zvicrës, u dënua të qëllonte me shigjetë mollën mbi kokën e të birit

VOAL – Vilhelm Teli (Wilhelm Tell) ishte një hero legjendar Zviceran i cili duhe të ketë jetuar midis fundit të shekullit trembëdhjetë e në shekullin e katërmbëdhjetë dhe ekzistenca e vërtetë historike e të cilit është ende çështje e papërcaktuar.

Vilhelm Teli është heroi kombëtar i Zvicrës. Miti ose realiteti i një qyteti të vogël në zemër të Evropës, Tel dhe legjenda e tij mesjetare janë të njohura në të gjithë botën.

Sipas legjendës, Vilhelm Teli lindi dhe jetoi në Bürglen në Kantonin e Uri, afër masivit Gotthard. Teli, babai i një familjeje, një gjahtar i aftë i harkut, shkoi në kryeqytetin rajonal Altdorf më 18 nëntor 1307. Ndërsa kaloi në sheshin publik, ai injoroi kapelën perandorake që Albrecht Gessler, administratori lokal i Habsburgëve, i kishte bashkangjitur shtëpisë së ankandit, disa muaj më parë. Kapela, simbol i autoritetit perandorak, duhej të respektohej absolutisht nga kushdo që kalonte. Ata që nuk u përkulën rrezikuan konfiskimin e pasurisë apo edhe vdekjen. Meqenëse Tel nuk e kishte nderuar kapelen e tij, e gjeti veten në telashe. Të nesërmen ai u përmend në shesh; para të gjithëve ai duhej të justifikonte veprimin e tij.

Në këmbim të jetës së tij, përmbaruesi Gessler i imponoi atij provën e mollës, e cila, e vendosur mbi kokën e djalit të tij të vogël Gualtier, duhej të përshkohej nga shigjeta e harkut të tij. Prova kaloi me sukses, por në rast se diçka do të kishte shkuar keq, Vilhelmi kishte fshehur një shigjetë të dytë nën xhaketë, gati për tiranin. Kjo i kushtoi Vilhelm Telit lirinë e tij: ai u arrestua dhe u dërgua me varkë në burgun Küssnacht. Papritur shpërtheu një stuhi në Liqenin e Lucernës dhe rojet e burgut e liruan Telin, një lundrues e shkathët, që mund t’i shpëtonte ata nga stuhia. Duke mbërritur në afërsi të bregut, në gjysmën e rrugës midis Altdorf dhe Brunnen, Tel u hodh nga anija në breg me një kërcim dhe, me një goditje të fuqishme, e dërgoi anijen përsëri në detin e hapur. Në ditën e tretë, afër Küssnacht, i fshehur pas një peme në anët e “Via Cava” që të çon nga Gotthard në Zyrih, Teli u hakmuar duke vrarë Gesslerin.

Sipas traditës, më 1 gusht 1308 u bë çlirimi i Zvicrës origjinale. Populli, pasi mësoi për veprat e Telit, u ngrit dhe rrethoi kështjellat dhe ndoqi sundimtarët nga tokat e tyre përgjithmonë. Për më tepër, shigjetari do të kishte marrë pjesë në betejën e Morgarten përkrah Konfederatave (Uri, Schwyz dhe Unterwalden), e cila përfundoi me fitoren kundër Habsburgëve më 1315. Vilhelm Teli jetoi me respekt dhe admirim të njerëzve deri në verë të vitit 1354, kur, për shkak të një stuhie, heroi zviceran sakrifikoi jetën e tij për të ndihmuar një fëmijë të rrëmbyer nga përroi i Schächen në përmbytje.

Referenca e parë për heroin legjendar shfaqet në një dorëshkrim të vitit 1470, Librin e Bardhë të Sarnenit, të përpiluar nga kalorësi i famshëm provincial Hans Schriber, i cili kishte mbledhur kronika dhe të dhëna historike në Konfederatën Zvicerane. Një burim tjetër për legjendën është Kënga e Themelimit të Konfederatës, e kompozuar nga një poet anonim dhe botuar për herë të parë në 1545, e cila rrëfen lindjen e Konfederatës Zvicerane dhe citon fatin e Vilhelm Telit, i cili, sipas këtij burim, ishte mbytur në Liqenin e Lucernës nga Gessler i lig. Por vepra më e plotë që paraqet historinë e Tell është Chronicon helveticum i vitit 1550, nga historiani Aegidius Tschudi. Historiani saktëson se Tel do të ishte mbytur në vitin 1354, jo sepse ai vrau sundimtarin, por për të shpëtuar një fëmijë që ra në ujërat e ftohta të lumit Schächen. Episodi është përshkruar gjithashtu në një afresk të vitit 1582 të ruajtur në kapelën Bürglen, fshati ku ai lindi.

Personalitete të rëndësishme artistike kanë kontribuar në bërjen e famshme të figurës së Vilhelm Telit. Midis tyre, i pari i të gjithëve, shkrimtari dhe poeti gjerman Friedrich Schiller i përshkroi veprat heroike në dramën homonime (Wilhelm Tell, 1804). Nga drama e Schiller-it, më 1829 Gioachino Rossini kompozoi Vilhelm Tel. Kjo operë ishte shumë e rëndësishme për Zvicrën dhe Zviceranët; prova e kësaj është fakti që klaksonët e autopstaleve të vjetra binin sipas melodisë me të cilën fillonte opera.

Një ri-interpretim i vetëm i mitit të Vilhelm Telit (Wilhelm Tell für die Schule) është shkruar më 1971 nga Max Frisch, një ese e shkurtër e ndërtuar mbi një përzierje interesante të filologjisë dhe ironisë, në të cilën rikrijohet historia e heroit kombëtar zviceran, por duke vënë në qendër të veprës sundimtarët Habsburgë dhe paaftësinë e tyre për të kuptuar botën e njerëzve malësorë, kokëfortë dhe të heshtur mes të cilëve ai ndodhet./Elida Buçpapaj

Zyrih: Kisha merr çmimin Diellor Evropian 2019

VOAL – Kisha Katolike e Shën Françeskut në Ebmatingen, në kantonin e Zyrihut, mori çmimin Diellor Evropian 2019. E ndërtuar në vitin 1989, ndërtesa fetare u rehabilitua për 1.2 milion franga, gjë që e bëri atë shembullor si nga profili ekologjik (emetimet zero) dhe nga energjia.

Ngrohja me naftë, e cila harxhonte 7.000 litra në vit dhe lëshonte 21 ton CO2, është eleminuar dhe kërkesa vjetore prej 84.400 kWh u zvogëlua në 54.700 me një izolim më të mirë të çatisë, një pompë ngrohje e nxehtësia gjeotermale që funksionon me energji diellore, ndriçim LED dhe 161 metra katror panele fotovoltaike.

Këto të fundit sigurojnë 78.900 kilovat-orë, kështu që kisha prodhon shumë më shumë energji sesa konsumon.

Konkluzionet e përkthyera me urdhër të Prokurorisë Themelore të Prizrenit janë të shtrembëruara e nuk duhet të citohen nga askush – Nga Bardhyl Mahmutaj

 

Pas publikimit të raportit të ekspertizës zvicerane për rastin “Astrit Dehari”,  emisioni “Pressing” i T7, i datës 24 tetor 2019, iu kushtua këtij raporti. Të ftuar të drejtuesit të emisionit, z. Leonard Kërquki, ishin prindërit e Astrit Deharit (Avniu dhe Xhemilja) dhe avokati që përfaqëson familjen Dehari, z. Tomë Gashi.

  1. Leonard Kërquki ma mundësoi të lidhem drejtpërdrejt nëpërmjet telefonit dhe të jap disa sqarime lidhur me përkthimin skandaloz të konkluzioneve të këtij raporti.

Përkundër asaj se disa medie në Kosovë publikuan përkthimin tim të këtyre konkluzioneve, ende vazhdohet të citohen konkluzionet e shtrembëruara nëpërmjet përkthimit, të cilat u shpërndarë zyrtarisht nga Prokuroria Themelore e Prizrenit dhe u publikuan në faqen zyrtare të internetit të Prokurorit të shtetit. E shoh të udhës t’i kthehem edhe një herë kësaj çështjeje.

T’i marrim konkluzionet një nga një.

Në tekstin origjinal në gjuhën frënge thuhet:

                                                    CONCLUSIONS

Sur la base de l’ensemble des éléments à notre disposition et suite aux analyses effectuées dans nos laboratoires, nous pouvons admettre les conclusions suivantes:

  1. Comme indiqué dans notre expertise EI 180001, nous avons des doutes concernant les circonstances du décès de M. DEHARI Astrit. En effet, l’hypothèse d’un suicide de M. DEHARI Astrit par le moyen avancé par les médecins légistes parait peu vraisemblable et l’intervention d’une tierce personne dans le processus fatal doit être évoquée”.

 

Në variantin zyrtar të përkthimit në gjuhën shqipe, hyrja dhe konkluzioni i parë është përkthyer kështu:

Në bazë të të gjitha elementeve që kemi në dispozicion dhe në vazhdimin e analizës së kryer në laboratorët tona ne mund të pranojmë konkluzionet e më poshtme:

  1. Ashtu siç është thënë në ekspertizën tonë El180001, ne kemi dyshime që lidhen me rrethanat e vdekjes së z. DEHARI Astrit. Në fakt hipoteza e një vetëvrasjeje e z. DEHARI Astrit përmes mjete të caktuara nga mjekët ligjor duket pak e vërtetë dhe intervenimi i një personi të tretë në proces fatal duhet të kihet parasysh”.

Përkthimi që kam bërë unë:

Duke u mbështetur në tërësinë e elementeve që na janë vënë në dispozicionin tonë dhe pas analizave të bëra në laboratorët tanë, ne miratojmë konkluzionet që vijojnë:

  1. Siç është theksuar në ekspertizën tonë EI180001, ne kemi dyshime sa i përket rrethanave të vdekjes së Z. Astrit Dehari. Në fakt, vërtetësia e hipotezës së vetëvrasjes së Z. Astrit Deharit, me mjetet që thonë mjekët ligjorë, duket e vogël dhe ndërhyrja e një personi tjetër në procesin fatal duhet të përmendet”.

Nga përkthimi zyrtar i konkluzionit të parë  krijohet përshtypjen se gjoja ekspertët zviceran e lënë si diçka subjektive prezencën e personit tjetër (“personit të tretë” siç është përkthyer “une tierce personne”), të cilën “duhet ta kemi parasysh”.

Realisht ekspertiza vjen te konkluzioni se ndërhyrja e personit tjetër duhet të përmendet, që do të thotë se ai objektivisht ka qenë prezent. Ky objektivitet bazohet në rezultatet e ADN-së që ekspertët zviceran kanë gjetur në mostrat që janë marrë nga ora e Astrit Deharit.

Objektiviteti i personit tjetër në procesin fatal lidhet edhe me konkluzionin e dytë.

Në tekstin origjinal në gjuhën frënge, në konkluzionin e dytë thuhet:

2. Les analyses ADN effectuées dans notre laboratoire ont permis de mettre en évidence un profil ADN sur un échantillon décrit par les experts au Kosovo comme contentant trop peu ou pas d’ADN”.

Në variantin zyrtar të përkthimit në gjuhën shqipe, konkluzioni i dytë është përkthyer kështu:

2. Analizat e ADN-së të kryera në laboratorët tona kanë mundësuar të vejnë në dritë një profil të ADN-së mbi mostrën e përshkruar nga ekspertët e Kosovës siç thuhet se përmbanë pak ose shumë pak ADN”.

Ky përkthim, me një sintaksë që nuk përkon me sintaksën e gjuhës shqipe, krijon huti.

Përkthimi që kam bërë unë:

2. Analizat e ADN-së, të kryera në laboratorët tanë, kanë mundësuar të nxjerrin në pah një profil të ADN-së në një mostër, të cilën ekspertët e Kosovës e përshkruajnë sikur të përmbante pak ose aspak ADN”.

Fillimisht duhet të theksohet se nëpërmjet përkthimit të shtrembëruar (“pak ose shumë pak ADN”) është munduar të fshihet fakti që Agjencia e Kosovës për Forenzikë nuk kanë bërë analiza të ADN-së në mostrën e marrë nga ora e Astrit Deharit, me arsyetimin fse gjoja mostra ka përmbajtur “pak ose aspak ADN”.

Në batë të rezultateve të analizës së ADN-së (Nr. Labo: 19-T03497, të përfshira në ekspertizën plotësuese EI 190001, të datës 9 shtator 2019) ekspertiza zvicerane thekson se “Nga mostra që kemi marrë prej të njëjtës orë, ne kemi mundur të nxjerrim profilin e ADN-së së një burri të panjohur, i emëruar në raport si H1. Ky rezultat lë të nënkuptohet se, sigurisht mund të nxirren profile të ADN-së edhe nga gjurmët e tjera që nuk janë analizuar nga Agjencia e Kosovës për Forenzikë. Analiza të tilla mund të bëhen edhe nga ADN-ja, që tanimë janë nxjerrë nga Agjencia e Kosovës për Forenzikë ose nga mostrat që ka realizuar Qendra Universitare Romande e Mjekësisë Ligjore në Lozanë, për aq kohë sa ruhet materiali”.

Për këtë arsye kemi konkluzionin e tretë të ekipit mjeko-ligjor zviceran, nëpërmjet të cilit ata shprehin gatishmërinë e tyre të kontribuojnë në ndriçimin e rastit “Astrit Dehari”.

Në tekstin origjinal në gjuhën frënge, në konkluzionin e tretë thuhet:

3. Au vu de ce qui précède, nous estimons qu’une nouvelle enquête est nécessaire afin de clarifier les circonstances du décès de M. DEHARI Astrit. Nos équipes et nos laboratoires sont à disposition des enquêteurs en charge de l’affaire.

Le matériel mis à disposition du CURML va rester préservé en attendant de nouvelles instructions de la part de notre mandant”.

 

Në variantin zyrtar të përkthimit në gjuhën shqipe, konkluzioni i tretë është përkthyer kështu:

3. Nga ajo çfarë u tha, ne vlerësojmë se një hetim i ri është i nevojshëm për t’i qartësuar rrethanat e vdekjes së z. DEHARI Astrit. Ekipet tona dhe laboratorët tona janë në dispozicion të hetuesve të ngarkuar me çështjen.

Materiali që është vënë në dispozicion nga CURML do të ruhet në pritje të udhëzimeve të reja nga ana e mandatit ton”.

Përkthimi që kam bërë unë:

3. Duke pasur parasysh atë që u tha më lart, ne vlerësojmë se një hetim i ri është i domosdoshëm për të ndriçuar rrethanat e vdekjes së z. Astrit Dehari. Ekipet tona dhe laboratorët tanë janë në dispozicion të hetuesve të ngarkuar me këtë çështje.

Duke pritur udhëzime të reja nga ana e atyre që na e kanë dhënë mandatin për këtë hulumtim, materiali që është vënë në dispozicion të Qendrës Universitare Romande të mjekësisë ligjore në Lozanë do të ruhet”.

Siç shihet, kur kemi të bëjmë me materialet që do të ruhen nga ana e Qendrës Universitare Romande të mjekësisë ligjore në Lozanë, përkthimi është tërësisht i gabuar. Në tekstin frëngjisht thuhet qartë se kemi të bëjmë me materialet që i janë vënë në dispozicionin e kësaj qendre nga ai që u kanë dhënë mandatin të bëjnë ekspertizën. Për të ngatërruar çdo gjë, në përkthim pohohet se gjoja këto materiale “do të ruhet në pritje të udhëzimeve të reja nga ana e mandatit ton” që do të thotë mandatit të Qendrës Universitare Romande të mjekësisë ligjore në Lozanë.

Nuk mund të pritej konkluzion tjetër nga ata që kanë filluar t’i ngatërrojnë gjërat që në fjalinë e parë të përkthimit të ekspertizës së 14 qershorit 2019.

Paragrafi i parë i ekspertizës EI180001 sqaron se kush, kujt i jap mandat të bëjë këtë hulumtim.

Në tekstin origjinal në gjuhën frënge, në paragrafin e parë sqarohet:

Nous avons reçu de M. Metush Biraj, Procureur national de la République du Kosovo, un mandat daté du 05 février 2018, dans le cadre d’une demande d’entraide internationale. Ce mandat est adressé au Centre Universitaire Romande de Médecine Légale avec la demande d’entreprendre toutes les investigations indépendantes nécessaires pour faire la lumière autour du décès de: M. DEHARI Astrit, né le 26 février 1990”.

 

Në variantin zyrtar të përkthimit në gjuhën shqipe, ky paragraf është përkthyer kështu:

Në kemi pranuar nga z. Metush Biraj, Prokuror kombëtar i Republikës së Kosovës, një pako të datës 5 shkurt 2018, në kuader të një kërkese të ndihmës së ndërsjellë ndërkombëtare. Kjo pako i është drejtuar Qendrës Universitare Romand të Mjekësisë Ligjore me kërkesë për të ndërmarrë të gjitha hetimet e pavarura të nevojshme për të ndriçuar vdekjen e : Z. DEHARI Astrit, I lindur me 26 shkurt 1990…”.

Përkthimi që kam bërë unë:

Nga z. Metush Biraj, prokuror shtetëror i Republikës së Kosovës, kemi marrë mandatin që mban datën 5 shkurt 2018.

Në kuadër të një kërkese për ndihmë reciproke ndërkombëtare, nga z. Metush Biraj, prokuror shtetëror i Republikës së Kosovës, kemi marrë një mandat, që mban datën 5 shkurt 2018. Ky mandat i është drejtuar  Qendrës Universitare Romand të Mjekësisë Ligjore me kërkesë që të ndërmerren të gjitha hulumtimet e pavarura, të nevojshme për të hedhur dritë rreth vdekjes së Astrit Deharit, i lindur më 26 shkurt 1990…”.

Nuk është për t’u habitur nga ata që ngatërrojnë “mandatin” me “pako”, të kenë “paketuar” fjalitë që nuk u kanë konvenuar atyre që janë përpjekur të fshehin vrasjen e Astrit Deharit.

Në përfundim të këtij shkrimi por sjell në tërësi konkluzionet e përkthyera nga unë:

Konkluzione

Duke u mbështetur në tërësinë e elementeve që na janë vënë në dispozicionin tonë dhe pas analizave të bëra në laboratorët tanë, ne miratojmë konkluzionet që vijojnë:

  1. Siç është theksuar në ekspertizën tonë EI180001, ne kemi dyshime sa i përket rrethanave të vdekjes së Z. Astrit Dehari. Në fakt, vërtetësia e hipotezës së vetëvrasjes së Z. Astrit Deharit, me mjetet që thonë mjekët ligjorë, duket e vogël dhe ndërhyrja e një personi tjetër në procesin fatal duhet të përmendet.
  2. Analizat e ADN-së, të kryera në laboratorët tona, kanë mundësuar të nxjerrin në pah një profil të ADN-së në një mostër, të cilën ekspertët e Kosovës e përshkruajnë sikur të përmbante pak ose aspak ADN.
  3. Duke pasur parasysh atë që u tha më lart, ne vlerësojmë se një hetim i ri është i domosdoshëm për të ndriçuar rrethanat e vdekjes së z. Astrit Dehari. Ekipet tona dhe laboratorët tanë janë në dispozicion të hetuesve të ngarkuar me këtë çështje.

Duke pritur udhëzime të reja nga ana e atyre që na e kanë dhënë mandatin për këtë hulumtim, materiali që është vënë në dispozicion të Qendrës Universitare Romande të mjekësisë ligjore në Lozanë do të ruhet.

ATP Masters Londër 2019: Federer eleminon Gjokoviçin dhe arrin në gjysmëfinale

VOAL – Nuk do të shërbejë për të fshirë të mallkuarin 8-7 40-15 nga mendjet e tifozëve të tij dhe nuk do të shërbejë as për rikthimin e titullit Wimbledon 2019, por ndërkohë Roger Federer (ATP 3) ka kryer një hakmarrje të rëndësishme ndaj Novak Djokovic (2 ). Në ndeshjen kundër Nole, e vlefshme për ditën e tretë të Borg Group, King Roger mbizotëroi 6-4 6-3 duke u kualifikuar në gjysmëfinalen e finaleve të ATP në Londër dhe duke ndalur në të njëjtën kohë edhe ngjitjen e serbit për numrin në renditje si dhe rekordin e tij të 6 fitoreve të Masterit.

Seti i parë i 38-vjeçarit nga Bazeli ishte një kryevepër: i mbështetur nga një shërbim shumë efektiv, Federer mori 3-1 dhe nuk la asnjë shans që kundërshtari i tij të rikthehej.

Dick Marty ligjëratë për të drejtat e njeriut në Universitetin e Gjenevës

Në kuadrin e javës të të drejtave të njeriut, nga 11 deri më 15 nëntor, në Universitetin e Gjenevës do të mbajë një ligjëratë Dick Marty, që është edhe Doktor Honoris Causa i këtij universiteti.

Në ftesën e përgatitur nga ky Universitet, është shkëputur një prononcim i Dick Marty për të drejtat e njeriut si më poshtë:

“Ne kemi ditur gjithmonë se si ta dallojmë atë që është e mirë nga ajo që është e keqe. Për shekuj kemi shkruar tekste të mrekullueshme për respektimin e dinjitetit njerëzor. E megjithatë! Djep i qytetërimit tonë, Mesdheu është bërë varreza për mijëra fatkeqësi, nën indiferentizmin e më të pasurve. Të drejtat e njeriut nuk mund të reduktohen në një katalog të të drejtave subjektive, pretendime individuale, ato kanë kuptim vetëm nëse shoqërohen nga një politikë, një mjedis, një kulturë dhe një projekt shoqëror dhe ekonomik që siguron respekt për dinjitetin e personit në një frymë solidariteti. Të drejtat e shpallura nga tekstet e mëdha ndërkombëtare kanë kuptim vetëm nëse ato janë efektive dhe nuk janë të rezervuara për një rreth të privilegjuar. E drejta e shprehjes, për shembull, ka pak ose aspak hapësirë ​​nëse popullsia lihet në errësirë, nëse informacioni është prerogativë e disa grupeve ekonomike. Në fakt, nuk mund të ketë të drejta themelore pa drejtësi të vërtetë në kuptimin më të gjerë të termit. Por një botë më e drejtë kërkon një angazhim të përhershëm, një mobilizim kundër indiferencës dhe, po, gjithashtu një rezistencë aktive kundër ligjeve të padrejta “.

Dick Marty është një politikan i respektuar me një karrierë mbresëlënëse, studiues në Institutin Max Planck për të Drejtën Ndërkombëtare Penale dhe Kriminologji, më pas radhazi, prokuror në kantonin e Tiçinos, Këshilltar Shtetëror dhe Anëtar i Parlamentit në Asamblenë Parlamentare të Këshillit të Evropës. Ai kryesoi Komisionin për të Drejtat e Njeriut, për të cilin kreu anketime të ndryshme me rezultate marramendëse që e bënë atë të njohur në skenën ndërkombëtare. Një njeri i angazhuar me bindje të formuara, ai ka marrë çmime dhe vlerësime të shumta në Zvicër dhe jashtë saj, përfshirë një doktoratë nderi nga Universiteti ynë, shkruhet në ftesën e përgatitur nga Universiteti i Gjenevës me këtë rast.

Ndërkohë Z.Dick Marty, është edhe përpilues i raportit mbi trafikimin e  organeve gjatë luftës në Kosovë 1998-’99 nga ana e UÇK-së.

Për cilindo që është interesuar, ligjëratën e tij Z.Dick Marty do ta mbajë të martën më 12 Nëntor 2019 në orën 18:00 në Uni Dufour/ Auditori U600/ Rue du Général Dufour 24 1204 Genève. Jeni të mirëpritur.

Mardi 12 novembre 2019 | 18h30
Uni Dufour | Auditoire U600
Rue du Général Dufour 24
1204 Genève

 

 

 

Në Lozanë arrin Plaku gjigant i Krishtlindjeve

VOAL – Ka mbërritur nëpërmjet liqenit i shoqëruar nga drerët e tij dhe, prej 20 nëntorit, do të jetë në qendër të tregut të Krishtlindjeve në Lozanë. Bëhet fjalë për Plakun e Krishtlindjeve dhjetë metra të gjatë të bërë plotësisht nga druri.

Ai arriti në Vaud falë bashkëpunimit me “Le fabuleux Village des flottins” të Évian-les-Bains. Qyteti francez është i famshëm për këto instalime që gjallërojnë Krishtlindjet. Në traditë ato janë bërë nga degë që gjenden në plazhe.

ATS

Ekspertët zviceranë hedhin poshtë konstatimet e institucioneve kosovare për rastin “Astrit Dehari” Nga Bardhyl Mahmuti

Në bazë të raportit të autopsisë të Institutit të Mjekësisë Ligjore në Prishtinë (me numër reference IML: MA16-286, të datës 7 nëntor 2016), “vdekja e Astrit Deharit ka ardhur si pasojë e asfiksisë mekanike nga bllokimi i rrugëve të sipërme të frymëmarrjes nga një mjet me konsistencë solide (i fortë) dhe se shkaktimi i vdekjes mund të shpjegohet me ndaljen e menjëhershme të punës së zemrës” (në tekstin e autopsisë: ndaljen “reflektore të punës së zemrës”).

Krahas diagnozave, që përkufizohen si shkaktarë të vdekjes, ekipi mjeko-ligjor që kreu autopsinë në Kosovë interpreton lëndimet që ka pasur Astrit Dehari. Në pjesën e titulluar: “Shkaqet dhe mekanizmi i vdekjes”, ky ekip përmend vetëm lëndimet që ishin përshkruar në pikën 1 dhe 2 të raportit të autopsisë dhe i përkufizon si dëmtime, që me “besueshmëri janë dëmtime të vetëshkaktuara”.

Në pikat 1 dhe 2 të raportit të lartpërmendur të autopsisë përshkruhen vetëm lëndimet në anën e djathtë të qafës dhe në pjesën e poshtme të brendshme të parakrahut  të dorës së  majtë dhe përkufizohen si “dëmtime (gërvishtje) sipërfaqësore të lëkurës”.

Duke u mbështetur në këtë raport, kryeprokurori i Prokurorisë Themelore në Prizren, Sylë Hoxha, më 18 nëntor 2016, në një konferencë të jashtëzakonshme deklaroi: “Nga dëshmitë e siguruara deri më tani, nuk është dhënë asnjë dyshim i mundshëm për ndonjë përleshje fizike apo probleme në mes të paraburgosurve dhe oficerëve me tani të ndjerin Dehari. Nuk është gjetur asnjë provë apo dëshmi e mundshme se ka ndonjë ndërhyrje me faktor të jashtëm që rezulton në lëndimin apo dëmtimin fizik të të ndjerit Astrit Deharit. Të gjitha provat dhe ekzaminimet demonstrojnë se ky rast ishte vetëvrasje”. Për t’u dukur bindës në punën “profesionale” që kanë bërë, Sylë Hoxha saktëson se “gjatë procesit hetimor janë marrë në pyetje 17 persona, nga të cilët janë ri-marrë në pyetje katër prej tyre dhe janë ekzaminuar të gjitha dëshmitë e sekuestruara nga vendi i ngjarjes”.

Ekspertët mjeko-ligjorë zviceranë analizuan procesverbalet e hetuesisë, raportin e lartpërmendur të autopsisë, rezultatet e punës së Agjencisë së Kosovës për Forenzikë dhe të dhënat për aspektet fizike, psikologjike dhe sociale, që kanë të bëjnë me vdekjen e Astrit Deharit.

Në pjesën e mësipërme, që u publikua si pjesa e parë e këtij shkrimi, u përmendën pasaktësi të shumta që përmban raporti i autopsisë së lartpërmendur lidhur me lëndimet që shihen në ekzaminimin e jashtëm, por edhe një numër lëndimesh që nuk përmenden fare në këtë raport.

Sa u përket plagëve sipërfaqësore, për të cilën ekspertët mjeko-ligjorë të Kosovës deklarojnë me “besueshmëri” se “janë dëmtime të vetëshkaktuara”, ekspertët zviceranë kanë dyshimet e tyre dhe vijnë në këtë përfundim: “Plagët sipërfaqësore, të vërejtura në pjesën anësore të qafës, në anën e djathtë, si dhe në kyçin e majtë, janë pasoja të shkaktuara nga goditjet me një mjet të mprehtë dhe, sipas vendit ku ndodhen, fillimisht mund të mendohet se kemi të bëjmë me lëndime të kryera kundër vetvetes. Duke u nisur nga fakti i karakterit sipërfaqësor i këtyre plagëve dhe nga fakti se z. Astrit Dehari kishte njohuri mjekësore, vështirë se mund të besohet që këto lëndime të jenë shkaktuar nga autori, me qëllim që të shkaktojë vetëvrasjen”.

Në këtë kontekst, ekspertët zviceranë jo vetëm që nuk përjashtojnë ndërhyrjen e “faktorit të jashtëm” në shkaktimin e lëndimeve të tilla, por, përkundrazi, ata mbështesin domosdoshmërinë e ndriçimit të “hipotezës nëse këto lëndime janë shkaktuar nga një person tjetër, me qëllim të maskimit të krimit”. Përjashtimi i hipotezës për përfshirjen e personave të tjerë në këtë krim nuk mund të bëhet në mënyrën siç është vepruar, pa asnjë fakt, nga kryeprokurori i Prokurorisë Themelore në Prizren, Sylë Hoxha. Një hipotezë e tillë duhet të përjashtohet vetëm nëse me fakte të pakontestueshme dëshmohet që persona të tjerë nuk kanë qenë të përfshirë në procesin fatal.

Sa u përket mënyrës se si është vepruar gjatë hetuesisë, gjatë autopsisë dhe gjatë punës së Agjencisë së Kosovës për Forenzikë me rastin “Astrit Dehari”,ekspertët zviceranë bëjnë vërejtje të shumta.

Vërejtje thelbësore bëhet rreth pretendimeve të Prokurorisë së Prizrenit, për gjoja profesionalizmin që kanë treguar “gjatë procesit hetimor, kur janë marrë në pyetje 17 persona”.

Duke u mbështetur në materialet që u janë dorëzuar nga autoritetet e Kosovës, ekspertët zviceranë tërheqin vëmendjen në faktin se 12 ditë pas vdekjes së Astrit Deharit, “më 17 nëntor 2016, njësia forenzike e Kosovës ka bërë fotografimin e Naser Makollit, të Frrok Berishës dhe të Adonis Gashit, tre të burgosurve që ishin në të njëjtën dhomë me Astrit Deharin. Ata janë fotografuar lakuriqë dhe nuk janë vërejtur lëndime, gjurmë apo shenja që mund të ngjallin dyshime”. Lidhur me konstatimet e policisë, se “të burgosurit e lartpërmendur nuk kishin lëndime në datën e fotografimit”, ekspertët zviceranë theksojnë: “Megjithatë, duhet të vihet re se ky afat është shumë i gjatë dhe se gjurmët eventuale ose lëndimet ndërkohë kanë mundur të zhduken”.

Vërejtja e dytë bëhet lidhur me shenjat e gishtërinjve që janë gjetur në shishen plastike, në një enë për vlimin e ujit dhe një orë dore.

Në bazë të raportit daktiloskopik të Agjencisë së Kosovës për  Forenzikë, në shishen plastike, në një enën për vlimin e ujit dhe në orën e Astrit Deharit janë gjetur gjurmë jo të plota të gishtërinjve, të cilat ishin të pamjaftueshme për t’i përdorur në procesin e identifikimin të personave, të cilëve u përkitnin këto gjurmë.

Shishja plastike (“bouteille en plastique” në frëngjisht), me të cilën pretendohet se është mbytur Astrit Dehari, përmendet me dhjetëra herë dhe është e përkthyer saktë. Në paragrafin, ku ekspertët zviceranë vënë në pah çështjen e gjurmëve jo të plota të gishtërinjve,  “bouteille en plastique”, është përkthyer “kuti prej plastike”!!! Është e pabesueshme që “bouteille en plastique” (“shishja plastike”), e përkthyer saktësisht me dhjetëra herë, rastësisht të jetë përkthyer gabimisht, pikërisht në kontekstin kur flitet për gjurmë gishtërinjsh në shishen plastike, që dëshmitarët e kishin parë në gojën e Astrit Deharit. Kam bindjen e plotë se heqja e fjalës “shishe” dhe zëvendësimi i saj me fjalën “kuti” nuk është e rastësishëm. Përkundrazi, kemi të bëjmë me ndryshim të qëllimshëm, për të fshehur në “kuti” shishen bashkë me gjurmët e saj.

Ndërsa sa i përket faktit, që Agjencia e Kosovës për  Forenzikë “nuk ka identifikuar asnjë përzierje gjurmësh gjenetike gjatë analizave të sendeve të ndryshme dhe të rrobave të Astrit Deharit”, ekspertët zviceranë e cilësojnë si “të habitshme”, sepse nuk është e besueshme të arrihet tek ato rezultate “në rastet kur kemi 4 individë në një dhomë”. Prandaj, ata shprehin gatishmërinë e tyre “për analiza gjenetike shtesë”.

Vërejtja e mësipërme është një goditje e rëndë për procesin e hetimeve në rastin “Astrit Dehari”. Sidomos kur kemi të bëjmë me zbatimin e metodave shkencore për ndriçimin e krimit.

Përkthimi në gjuhën shqipe i kësaj vërejtjeje ia zvogëlon rëndësinë që i japin ekspertë zviceranë. Në vend të “përzierje gjurmësh gjenetike” (“mélange de traces génétiques” në frëngjisht), që nënkupton përzierje të dy apo më shumë ADN-ve, analizimi i së cilave mundëson identifikimin e personave që kanë qenë pranë njëri-tjetrit, në tekstin shqip është përkthyer si “përzierje e gjurmëve digjitale”. Nuk besoj të jetë i rastësishëm as përkthimi i kësaj vërejtjeje, për vetë faktin se paragrafi paraprak në raportin e ekspertizës zvicerane lidhet pikërisht me gjurmët e gishtërinjve (“Des empreintes digjitales”, në frëngjisht). Edhe ata që nuk e njohin gjuhën frënge, mund ta vërejnë se nuk janë të njëjtat gjëra “mélange de traces génétiques” dhe “des empreintes digjitales”. Lënia e gjurmëve gjenetike është rezultat i vendosjes së qelizave në një send, gjatë kontaktit të individit me atë send, kurse përzierja gjenetike është kur me këtë send kanë pasur kontakte edhe individë të tjerë. Për këtë arsye, për ekspertët zviceranë është e habitshme si ka mundur të ndodhë, që në sendet e lartpërmendura të mos ketë gjurmë gjenetike të personave të tjerë, që kanë qenë në të njëjtën dhomë me Astrit Deharin. Një gjë e tillë nuk është e mundur, pos nëse dikush i ka fshirë qëllimisht!

Në raportin shtesë të datës 9 shtator 2019 (me numër reference: EI190001 TF/SG/jb, V/ref. PPN/I nr. 461/16), Njësia Romande e Mjekësisë Forenzike të Qendrës Universitare Romande të mjekësisë ligjore në Lozanë trajton analizën gjenetike që është bërë në Kosovë.

Ekspertiza zvicerane bën një numër të madh vërejtjesh lidhur me mënyrën se si është vepruar gjatë analizës gjenetike të sendeve “të skenës së krimit”.

Vërejtja kryesore bëhet për shkak të faktit, se nuk janë analizuar të gjitha sendet që duhej të analizoheshin e që janë thelbësore për ndriçimin e rastit. Pse u kufizuan analizat gjenetike në Kosovë, kryesisht në sendet që kanë pasur gjurmë gjaku dhe nuk është analizuar trikoja e Astrit Deharit apo fletorja ku Astrit Dehari mbante ditarin e vet, e cila u gjet në dysheme afër krevatit të Naser Makollit? Për çfarë arsyeje ekspertët e Kosovës nuk e saktësojnë vendin nga ku janë marrë mostrat e analizave? Nuk është e parëndësishme të dihet nëse mostra është marrë nga fundi i shishes, që ka qenë e futur në gojën e Astrit Deharit, nga ku rezultati i analizave domosdoshmërish do të rezultojë pozitivisht me ADN të Astrit Deharit, apo në pjesën e sipërme të shishes, ku ka mundur të ketë gjurmë gjenetike të ndonjë personi tjetër…

Për çfarë arsyeje janë hequr një numër mostrash nga lista e mostrave të analizuara në Kosovë? Ku humbi mostra me numër 20 dhe pse u hoq nga lista e mostrave që mbajnë numrat nga 1-21? E njëjta gjë vlen edhe për serinë e mostrave 14.1-14.4, ku mungojnë mostrat 14.2 dhe 14.3, pa u dhënë asnjë shpjegim. Cilat ishin rezultatet e tyre? Kush i hoqi thonjtë e duarve të Astrit Deharit nga zarfet? Edhe nëse pranohet hipoteza, se thonjtë janë shfrytëzuar gjatë analizave të bëra nga Agjencia Kosovare e Forenzikës, prapëseprapë një çështje mbetet e dyshimtë: pse zarfet u dërguan bosh në Zvicër?

Nga mungesat e shumta që e përshkojnë punën e ekspertëve të Kosovë në rastin konkret, ekspertiza zvicerane përmend vetëm një shembull për ilustrim: “Agjencia e Kosovës për Forenzikë nuk i ka analizuar mostrat që janë marrë nga ora e Astrit Deharit, që, sipas tyre, përmbanin shumë pak ADN. Nga mostra që kemi marrë prej të njëjtës orë, ne kemi mundur të nxjerrim profilin e ADN-së së një burri të panjohur,i emëruar H1. Ky rezultat lë të nënkuptohet se, sigurisht mund të nxirren profile të ADN-së edhe nga gjurmët e tjera që nuk janë analizuar nga Agjencia e Kosovës për Forenzikë. Analiza të tilla mund të bëhen edhe nga ADN-ja, që tanimë janë nxjerrë nga Agjencia e Kosovës për Forenzikë ose nga mostrat që ka realizuar Qendra Universitare Romande e Mjekësisë Ligjore në Lozanë, për aq kohë sa ruhet materiali”.

Ekspertët zviceranë hedhin poshtë interpretimin e plagëve sipërfaqësore, të shkaktuara nga goditjet me një mjet të mprehtë në pjesën anësore të qafës, në anën e djathtë dhe të kyçit të majtë, si “dëmtime të vetëshkaktuara”, që i kanë paraprirë “vetëvrasjes me zënie fryme”. Ata theksojnë se në literaturën shkencore, që ka të bëjë me vetëvrasjet, “asnjëherë nuk është përshkruar vetëvrasja komplekse, që implikon një zënie fryme të llojit “smothering”, të cilit t’i ketë paraprirë përdorimi i një objekti të mprehtë”.

 

Duke u mbështetur në analizat e veta, ekipi mjeko-ligjor zviceran erdhi në përfundimet, se “një numër lëndimesh të konstatuara mbi trupin e z. Astrit Dehari nuk janë përshkruar nga mjekët ligjorë të Kosovës, që kanë kryer autopsinë apo edhe nga të tjerë, dhe nuk janë marrë parasysh në konkluzionet përfundimtare të raportit të autopsisë:

Lëndimet e shkaktuara me mjete jo të mprehta janë gjetur në nivelin e pjesës anësore të fytyrës, në anën e djathtë, dhe në pjesën anësore të qafës, në anën e djathtë, në parakrahun e djathtë dhe të shuplakës së djathtë, të cilat mund të jenë shkaktuar nga goditjet me mjete të forta, nga shtrëngime të qafës ose nga mbërthime të dorës. Duke pasur parasysh vendin ku ndodhen këto lëndime, ekipi mjeko-ligjor zviceran nuk beson që kanë ndodhur aksidentalisht. Ndërkaq, përpjekjet e ekspertëve të Kosovës i shpjegojnë si lëndime të shkaktuara gjatë bartjes së trupit të Astrit Deharit, veprimeve mjekësore për ta kthyer në jetë apo “konvulsioneve” që shoqërojnë bllokimin e rrugëve të frymëmarrjes, por që nuk duken bindëse. Prandaj, ekspertiza zvicerane nxjerr konkluzionin, se rrethanat e vdekjes së z. Astrit Dehari janë shumë të dyshimta, për shkak të ndërhyrjes së një personi tjetër në procesin fatal.

 

Në cilat fakte mbështet ekipi mjeko-ligjor zviceran për të hedhur poshtë diagnozat e Institutit të Mjekësisë Ligjore në Prishtinë dhe të  kryeprokurorit të Prokurorisë Themelore në Prizren, Sylë Hoxha? Pse Astrit Dehari nuk ka bërë vetëvrasje? Ku janë kundërthëniet e diagnozave të ekipit mjeko-ligjor të Kosovës dhe të prokurorit Sylë Hoxha? Të gjitha këto çështje do të trajtohen në pjesën që vijon

Një selfie buzë Tamizit nga kampionët e tenisit

VOAL – Nga e diela ata do të luftojnë në fushë për titullin e mjeshtrit të tenisit të vitit 2019, por ndërkohë Roger Federer, Rafa Nadal, Novak Djokovic dhe pjesëmarrësit e tjerë në finale të ATP në Londër kanë përfituar nga ajo për një udhëtim të bukur në Tamiz. Gjatë ngjarjes promovuese nuk mund të mungonte selfie klasike: marrë për rastin nga Aleksandër Zverev, i cili preu pak jashtë kornizës Stefanos Tsitsipas (shiko foton e artikullit), fotografia u ndryshua më vonë në të pastër.

“Fshehja e raportit zviceran për 4 muaj”, Prokuroria s’reagon ndaj pretendimeve të Bardhyl Mahmutit

Publicisti Bardhyl Mahmuti ka prezantuar disa dëshmi nëpërmjet të cilave thekson se një pjesë e ekspertizës për rastin e Astrit Deharit është përcjellë në Kosovë, më datë 14 qershor, ndërkohë që dokumentit të përkthyer në gjuhën shqipe i është vënë data 14 shtator. Për këtë ai i është drejtuar me një letër publike edhe kryeprokurorit të shtetit, Aleksandër Lumezi, duke thënë se raporti është mbajtur fshehtë 4 muaj. Mirëpo, Prokuroria Speciale nuk ka treguar nëse do të zhvillojë hetime në këtë pjesë. Një përgjigje për këtë ka pasur edhe Prokuroria e Prizrenit, shkruan Gazeta Express.

GazetaEXPRESS

Veprimtari i njohur shqiptar, dikur përfaqësues politik i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Bardhyl Mahmuti, ka hedhur disa dyshime mbi rastin e hetimeve për mënyrën e vdekjes së ish-aktivistit të Vetëvendosjes, Astrit Dehari, që ndërroi jetë në rrethana të dyshimta tre vjet më parë në Qendrën e Paraburgimit në Prizren.

Pas ardhjes së ekspertizës nga Lozana e Zvicrës ku kërkoheshin hetime të reja, për të zbardhur vdekjen e Deharit, Mahmuti ka publikuar disa reagime, përfshirë këtu edhe një letër drejtuar kryeprokurorit të shtetit, Aleksandër Lumezi.

Ai pretendon se raporti i ekspertizës zvicerane për rastin e Astrit Deharit u mbajt fshehtë për katër muaj nga organet e Kosovës.

Mahmuti thotë se në bazë të ekspertizës që u është bërë materialeve të dorëzuara nga Prokuroria Themelore, një pjesë e raportit u dorëzua në Kosovë me datë 14 qershor, e shton se për katër muaj i njëjti u mbajt i fshehur në Prokurorinë Themelore të Prizrenit.

“Raporti i ekspertizës i datës 19 qershor u fsheh 4 muaj nga dikush në prokurorinë themelore të Prizrenit. As familja, as avokati i palës civile dhe as opinioni publik që ka ndjekur me shqetësim zhvillimet lidhur më këtë çështje nuk u vu në dijeni të përmbajtjes së këtij raporti. Rreth 3 muaj më vonë, më 9 SHTATOR 2019, instituti i lartpërmendur i qendrës universitare të Zvicrës dorëzoi ekspertizën shtesë prej 14 faqesh, me numër reference: EI190001 TF/SG/jb, V/ref. PPN/I nr. 461/16”, shton ai, derisa bën të ditur se sipas tij është ndryshuar edhe data e këtij raporti nga 14 qershor më 14 shtator.

“Ftoj publikisht Prokurorin e Shtetit, z. Aleksandër Lumezi dhe Ushtruesin e Detyrës së Kryeprokurorit të Prokurorisë Speciale të Kosovës, z. Afrim Shefkiu që në përputhje me kompetencat dhe autorizimet kushtetuese dhe ligjore të fillojnë hetimet e menjëhershme dhe të merren masat e parapara me ligj për autorët e këtij falsifikimi”, ka thënë i njëjti.

Për pretendimet e Mahmutit, Gazeta Express ka kontaktuar kryeprokurorin e Prokurorisë Themelore të Prizrenit, Admir Shala. Shala ka deklaruar se për pranimin e raportit tashmë janë deklaruar e se duhet t’u referohemi komunikatës së lëshuar për këtë temë.

Më 17 tetor kryeprokurori Shala pati dalë me një konferencë për media ku kishte bërë të ditur se ka arritur në Kosovë ekspertiza për rastin Dehari.

“Sot kemi pranuar raportin përfundimtar të ekspertizës së rastit të Astrit Deharit nga Instituti në Lozanë të Zvicrës. Nuk e dimë çka ka përbrenda, sot është dorëzuar në Prokurorinë e Shtetit. Ne këtë do t’ia dorëzojmë prokurorit të rastit që do ta hapë dhe do të dorëzohet për përkthim”, kishte thënë ai.

Për datën e arritjes së kësaj ekspertiza nga prokuroria ishin arsyetuar duke përcjellë për media një fotografi të zarfit që brenda kishte raportin e dërguar nga Lozana.

Për të njëjtën vonesë të publikimit të ekspertizës institucionet i kishin akuzuar publikisht edhe prindërit e Astrit Deharit.

Në Prokurorinë Speciale nuk kanë pranuar që të komentojnë pretendimet e Mahmutit. Të njëjtët deklarojnë se nuk kanë dalë ende me aktvendim për nisje të hetimeve, pasi që fillimisht duhet të analizohen mirë të gjitha të dhënat që i kanë.

Avokati i familjes Dehari, Tomë Gashi, në anën tjetër ka thënë për Express se i përkrahin qëndrimet e Bardhyl Mahmutit.

“Sa i përket qëndrimeve të z.Bardhyl Mahmuti të cilat kanë të bëjnë me dallimet në gjuhën frënge dhe gjuhën shqipe, ndër të tjera edhe në datat e përpilimit të ekspertizës në rastin e vrasjes së Astrit Deharit unë si avokat i familjes Dehari në tërësi e përkrahi letrën publike të dërguar nga ana e tij te prokurori i shtetit Aleksandër Lumezi dhe te prokurori i rastit Afrim Shefkiu”, thotë Gashi.

I njëjti shton se shtyllat më të rëndësishme të shtetit të Kosovës do të duhej që të hetojnë pretendimet e Bardhyl Mahmutit. Familja Dehari për punën e vonesës së ekspertizës janë drejtuar edhe te prokurori i shtetit dhe në Ministri të Drejtësisë.

“Normalisht që prokuroria duhet të dalë me një qëndrim të saj për këto dallime që lehtësisht vërehen në gjuhën bazike që është përpiluar raporti, atë frënge dhe në gjuhën shqipe”, thotë ai.

Gazeta Express ka raportuar me 21 tetor se ekspertiza e plotë për rastin e Astrit Deharit ka arritur në Kosovë para datës 20 shtator, por, që e njëjta u publikua vetëm pasi që në vend përfunduan zgjedhjet e jashtëzakonshme.

Hetimet për rastin Deharit me vendim të kryeprokurorit të shtetit, Aleksandër Lumezit do të zhvillohen në Prokurorinë Speciale të Kosovës.

OECD: Zvicra të rrisë moshën e pensionit në 67 vjeç

VOAL – OECD, Organizata për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim, rekomandon që Zvicra gradualisht të rrisë moshën e pensionit në 67 vjeç për burra dhe gra. Do të ishte gjithashtu e rëndësishme të ulet niveli minimal i përcaktuar me ligjin për pensionet profesionale për pleqërinë, të mbijetuarit dhe paaftësinë për shtyllën e dytë.

Sidoqoftë, raporti i paraqitur të hënën në Bernë tregon se Konfederata vazhdon të gëzojë një standard të lartë jetese, se prodhimi i brendshëm bruto për frymë është i treti në botë, se politika financiare është e qëndrueshme dhe se borxhi është shumë i ulët.

Dokumenti gjithashtu parashtron parashikimet në lidhje me performancën e produktit të brendshëm bruto zviceran, i cili këtë vit duhet të rritet vetëm me 0.8% në vend të 1% të parashikuar në fillim. Një përkeqësim – shpjegohet – për shkak të përkeqësimit të tensioneve tregtare dhe të një ngadalësimi më të përgjithshëm të ekonomisë kontinentale. Progresi në vitin 2020 gjithashtu duhet të jetë më i ulët se sa pritej, duke u ulur nga 1.5 në 1.4%.
ATS