Presidenti Joe Biden po prezanton një paketë gjithëpërfshirëse nismash me vlerë 1.8 trilionë dollarë për familjet amerikane, arsimin, vendet e punës, infrastrukturën, klimën e të tjera, dhe duke deklaruar se “Amerika është përsëri në veprim”. Presidenti Biden po mban fjalimin e parë para dy Dhomave të Kongresit, një ditë para se të mbushen 100 ditë të mandatit të tij.
“Sot kam ardhur të flas për një situatë krize dhe mundësish. Për rindërtimin e vendit, rigjallërimin e ekonomisë dhe fitore në betejën për të ardhmen e Amerikës,” tha presidenti.
Zoti Biden renditi një numër sfidash në fillimet e administratës së tij, përfshirë pandeminë dhe krizën ekonomike të krijuar prej saj si dhe sulmin ndaj Kapitolit më 6 janar.
Presidenti iu drejtua amerikanëve me fjalët “Falë jush, popullit amerikan, përballë pandemisë më të vështirë që kemi ndeshur, kemi kapërcyer problemet logjistike” për të vënë nën kontroll këtë sfidë, duke nënvizuar gjithashtu ndihmat financiare për të mbrojtur amerikanët e goditur financiarisht nga pandemia.
Ai nënvizoi përparimin në fushatën e vaksinimeve, por u bëri thirrje amerikanëve të bëjnë ç’është e mundur për të luftuar virusin që ka shkaktuar mbi 570,000 të vdekur në SHBA dhe ka infektuar më shumë se 32 milionë vetë.
“Ende kemi shumë punë përpara. Mos hiqni dorë nga vigjilenca”.
Presidenti u bëri thirrje amerikanëve të vaksinohen, duke vënë në dukje se të gjithë nga 16 vjeç e sipër kualifikohen për vaksinim aktualisht.
Presidenti foli për përpjekjet e administratës së tij për të rimobilizuar ekonominë, duke thënë se SHBA duhet të fitojnë në konkurrencën me fuqi të tjera si Kina. Ai shtoi se gjatë periudhës së udhëheqjes së tij deri tani, 300,000 vende të reja pune u hapën në ekonominë amerikane.
“Për këtë arsye po bëjmë investime në të ardhmen e ekonomisë amerikane, për të hapur vende pune, për të modernizuar ekonominë, për të ndërtuar ura e rrugë, për të siguruar ujë të pastër duke zëvendësuar tubacionet me përmbajtje plumbi që çdo amerikan të ketë ujë të pastër. Ky proces krijon mijëra vende të reja pune”.
Presidenti foli edhe për nevojën për të modernizuar infrastrukturën për lidhje me internetin, duke njoftuar se kishte caktuar Nënpresidenten Harris të drejtonte këto përpjekje.
“Falë Planit Amerikan të Shpëtimit jemi në rrugën e duhur për të përgjysmuar varfërinë ndër fëmijët amerikanë,” tha presidenti duke folur për nismën e tij për të ndihmuar financiarisht familjet amerikane me fëmijë të vegjël.
Propozime për shpenzime masive për fëmijët, familjet amerikane
Presidenti amerikan Joe Biden po propozon zgjerim të konsiderueshëm të ndihmës federale për fëmijët dhe familjet amerikane në fjalimin e tij të mërkurën.
Presidenti Biden po paraqet detajet e propozimit të tij prej 1.8 trilionë dollarësh në një fjalim të transmetuar nga televizioni në shkallë kombëtare, para 200 ligjvënësve të ulur duke respektuar distancimin fizik, me maska dhe para zyrtarëve kryesorë amerikanë të mbledhur në sallën e Dhomës së Përfaqësuesve.
Normalisht, për një fjalim të tillë do të kishte në sallë 1,600 të pranishëm, por numri po kufizohet ndjeshëm këtë radhë si rezultat i koronavirusit.
Plani përfshin dy vjet çerdhe për fëmijët të paguar nga shteti dhe dy vjet arsim falas në institucione dy vjeçare të arsimit të lartë. Kjo do të mbulohet, sipas planit të presidentit, duke rritur taksat për më të pasurit.
Përveç kësaj, propozimi i Presidentit Biden parashikon akordimin e 225 miliardë dollarëve për të mbështetur familjet amerikane të përballojnë koston e kujdesit për fëmijët dhe pagesa mujore prej të paktën 250 dollarësh për prindërit.
Para fjalimit, Shtëpia e Bardhë i cilësoi planet e presidentit për shpenzimet për familjet dhe arsimin e të rinjve, si dhe propozimin e mëparshëm për projekte në infrastrukturë me vlerë 2.3 trilionë dollar si “investime që ndodhin një herë në një gjeneratë për vendin tonë”.
Këto propozime, nëse miratohen nga Kongresi, do të rezultojnë në një rol dhe angazhim shumë më të madh të qeverisë federale në jetën e amerikanëve. Pjesa më e madhe e republikanëve nuk janë dakord me këtë zgjerim të rolit të qeverisë, megjithëse këto plane nuk janë aq radikale sa ç’kanë kërkuar elementët më progresistë të Partisë Demokrate.
Presidenti po përpiqet të gjejë balancën e vështirë mes kundërshtimit që shprehin republikanët ndaj rritjes së taksave dhe nevojës për të gjeneruar fondet për të paguar koston e nismave të tij federale.
Presidenti demokrat tha se është i gatshëm të diskutojë me të dyja palët në Kongres për hir të arritjes së një marrëveshjeje. Ai tha se më 12 maj do të takohet në Shtëpinë e Bardhë me ligjvënës demokratë dhe republikanë për t’u përpjekur për gjetjen e gjuhës së përbashkët.
Plani i presidentit përfshin 1 miliard dollarë shpenzime për arsimin dhe kujdesin parashkollor për fëmijët si dhe 800 miliardë dollarë për t’u ofruar ulje taksash familjeve me të ardhura më modeste.
Propozime për Reforma Fiskale
Për të paguar për këto plane, Presidenti Biden propozon reforma të sistemit fiskal amerikan. “Plani për Familjet Amerikane” financohet nga rritja e normës së taksave për amerikanët më të pasur nga 37% në 39.6%.
Po ashtu propozimi i tij parashikon dyfishimin e taksës mbi të ardhurat nga investimet për ata amerikanë që bëjnë më shumë se 1 milionë dollarë. Plani i tij për modernizimin e infrastrukturës, sipas parashikimeve të administrates, do të financohet nga rritja e taksave mbi korporatat.
Administrata e Presidentit Biden thotë se propozimet e tij për reforma fiskale synojnë të shpërblejnë punën jo pasurinë dhe “reformimi i kodit fiskal parashikon që të pasurit të luajnë me të njëjtat rregulla si kushdo tjetër”.
Dhuna nga Armë Zjarri
Presidenti Biden bëri thirrje për veprim dypartiak nga Kongresi për të ndalur dhunën me armë zjarri.
Në fjalim, zoti Biden tha se reformat mbi armëmbajtjen gëzojnë mbështetje dërrmuese nga amerikanët, përfshirë ata që zotërojnë armë. “Kjo nuk duhet trajtuar si kauzë e demokratëve apo republikanëve,” tha ai.
Presidenti Biden shpalosi një numër “reformash të arsyeshme” siç i prezantoi ai. Ndër to përfshiheshin kontrolle të përgjithshme të historikut të blerësit dhe ndalimi i armëve të fuqishme të gradës ushtarake si dhe i karikatorëve me kapacitet të lartë. Ai foli edhe për përpjekjet e Departamentit të Drejtësisë për të nxjerrë jashtë ligji “armët fantazmë” për të cilat autoritetet e rendit e kanë të pamundur të zbulojnë zotëruesin.
Presidenti Biden iu drejtua me mesazh amerikanëve që zotërojnë armë apo aktivistëve për të drejtën e armëve që shprehen se çdo kufizim përbën shkelje të së drejtës së armëmbajtjes të sanksionuar me Kushtetutë. “Nuk po ndryshojmë Kushtetutën, po tregohemi të arsyeshëm”.
“Po flasim për armë të prodhuara në kushte artizanale nga një paketë që përfshin udhëzime për prodhimin e tyre. Pjesët që përfshin paketa nuk kanë numër serial. Kur forcat e rendit i gjejnë në skenën e një krimi, e kanë të pamundur të identifikojnë kujt i përket kjo armë. Atyre që blejnë paketa të tilla për të prodhuar një armë në shtëpi nuk u kërkohet të kalojnë kontrollin e historikut. Kushdo, qoftë një kriminel apo një terrorist mund të blinte një paketë të tillë dhe për 30 minuta do të kishte në dorë një armë vdekjeprurëse. Por jo më,” tha presidenti.
Reforma Policore
Presidenti Biden po i bën thirrje Kongresit të miratojë reforma për zbatimin e rendit në emër të afrikano-amerikanit George Floyd, i cili vdiq gjatë arrestit nga një polic i bardhë që e mbajti të mbërthyer me gjurin tek qafa për më shumë se nëntë minuta.
Presidenti tha se reformat gëzojnë mbështetje të gjerë tek amerikanët dhe se republikanët janë “të angazhuar në diskutime produktive” me demokratët.
“Duhet të punojmë së bashku për të gjetur konsensus,” tha zoti Biden. “Ta realizojmë reformën brenda muajit të ardhshëm, para një vjetorit të vdekjes së George Floydit”.
Presidenti demokrat u përshëndet me duartrokitje pa dallim partiak. Pjesëmarrësit në sallë u ngritën në këmbë me entuziazëm ndaj komenteve të tij në mbështetje të policisë kur presidenti tha “pjesa më e madhe e burrave e grave në uniformë u shërbejnë me nder komuniteteve të tyre”.
Por ai shtoi se Kongresi duhet të rikthejë besimin tek forcat e rendit, t’i japë fund racizmit në sistemin e drejtësisë dhe t’u japë kuptim fjalëve të vajzës së zotit Floyd: “Babi ndryshoi botën”.
“Pas shpalljes fajtor të vrasësit të George Floydit, e shohim sa me të drejtë ishin këto fjalë, nëse kemi guximin të veprojmë. Tani kemi rastin të shënojmë përparim të vërtetë,” tha presidenti.
Dhoma e Përfaqësuesve e kontrolluar nga demokratët miratoi këtë vit “Aktin Ligjor George Floyd për Drejtësi në Punën Policore” që synon të ndalë taktikat agresive nga forcat e rendit. Kjo masë nuk është marrë ende në shqyrtim nga Senati.
Politika e Jashtme
Presidenti Biden u zotua të ruajë një prani të fortë ushtarake amerikane në ujërat indo-paqësore dhe premtoi të mbështesë fuqimisht zhvillimin teknologjik dhe tregtinë.
“Kina dhe vende të tjera po na afrohen me shpejtësi. Ne duhet të vazhdojmë zhvillimin dhe të dominojmë në krijimin e produkteve e teknologjive të së ardhmens,” tha ai.
Në një fjali që u përshëndet me duartrokitje të forta, presidenti tha “Nuk ka asnjë arsye që helikat për mullinjtë e erës të mos ndërtohen në Pitsburg (qytet në shtetin amerikan të Pensilvanisë) dhe jo në Pekin”.
Presidenti Biden e ka përmendur në mënyrë të përsëritur konkurrencën me Kinën si sfidën më të madhe të politikës së jashtme amerikane me të cilën ndeshen Shtetet e Bashkuara. Ai dhe demokratët e tjerë si dhe republikanët e opozitës kanë ashpërsuar retorikën ndaj Pekinit.
“Amerika do t’u kundërvihet praktikave të padrejta tregtare që dëmtojnë punëtorët dhe industritë amerikane, si për shembull subvencionet që (u jep Kina) ndërmarrjeve shtetërore si dhe do t’u kundërvihet ndaj vjedhjes së teknologjisë dhe pronës intelektuale,” tha zoti Biden.
Ai tha gjatë fjalimit se ia kishte bërë të qartë Presidentit kinez Xi Jinping se Shtetet e Bashkuara do të vazhdojnë të mbajnë një prani të fortë ushtarake në Indo-Paqësor “ashtu siç bëjmë me NATO-n në Evropë, jo për të ndezur konflikte, por për t’i parandaluar”.
Megjithëse nuk ofroi hollësi të reja, Presidenti Biden i kushtoi më tepër vëmendje Kinës se çdo teme tjetër të politikës së jashtme. Fjalimi kryesisht u përqëndrua tek politikat e brendshme.
Presidenti Biden foli edhe për konkurrencën me një tjetër rivale gjeopolitike, Rusinë. Ai tha se ia kishte bërë të qartë Presidentit Putin se ndërhyrjet e Moskës në zgjedhjet amerikane si dhe sulmet kibernetike ndaj institucioneve qeveritare dhe bizneseve amerikane kanë pasoja, por shtoi se Uashingtoni nuk do acarime të marrëdhënieve.
Në një tjetër dëshmi të largimit nga praktika e administratës së mëparshme për të vepruar pa konsultime dhe bashkëpunim me vendet partnere, Presidenti Biden tha se do të punojë ngushtë me aleatët për t’iu përgjigjur kërcënimeve që paraqesin programet bërthamore të Iranit dhe Koresë së Veriut.
Demokrati Abdul El-Sayed ka fituar garën për një vend në Senatin amerikan, duke mundur kandidatin republikan Mike Rogers në shtetin e Michiganit, sipas projeksioneve të Decision Desk HQ dhe raportimeve të mediave amerikane.
El-Sayed, me profesion mjek dhe pjesë e krahut progresist të Partisë Demokratike, pritet të bëhet senatori i parë mysliman në historinë e Shteteve të Bashkuara. Gjatë fjalimit të fitores, ai iu drejtua mbështetësve me fjalët: “Michigan, ia dolëm!”. Pas fitores, demokrati nuk la pa komentuar as zëvendëspresidentin JD Vance, duke iu referuar ceremonisë së betimit në janar. “JD, habibi im, ka një ironi të këndshme në faktin se je i detyruar kushtetues të më betosh në janar”, deklaroi ai, duke përdorur një shprehje arabe që përkthehet si “i dashur”.
Fitorja e El-Sayed vjen pas një fushate të tensionuar, e shoqëruar me përçarje brenda Partisë Demokratike. Ish-kandidatja demokrate Hayley Stevens, të cilën El-Sayed e kishte mundur në zgjedhjet paraprake të gushtit, vendosi vetëm dy ditë para votimit të mbështeste republikanin Mike Rogers. Vendimi shkaktoi reagime të forta në radhët e demokratëve. Kreu i grupit demokrat në Senat, Chuck Schumer, e cilësoi veprimin e Stevens si një “tradhti”, ndërsa disa prej bashkëpunëtorëve të saj dhanë dorëheqjen. Stevens e justifikoi mbështetjen për Rogers me kundërshtimet e saj ndaj qëndrimeve të El-Sayed dhe lidhjeve të tij me komentatorin politik Hasan Piker.
Gjatë fushatës, Donald Trump dhe JD Vance zhvilluan vizita në Michigan, ku presidenti amerikan sulmoi personalisht kandidatin demokrat. Trump e quajti atë “terrorist të dhunshëm” dhe përdori emrin e tij të mesëm, Mohammed, në deklaratat publike. El-Sayed iu përgjigj duke deklaruar se nuk kishte rëndësi se si Trump e shqiptonte emrin e tij, pasi pas zgjedhjeve do të duhej ta thërriste “senator”. Fushata e demokratit u përqendrua kryesisht te kujdesi shëndetësor dhe kostot e jetesës, ndërsa besimi i tij mysliman dhe qëndrimet për Izraelin dhe luftën në Gaza u kthyen në çështje të debatit politik gjatë garës.BW
Mbështetësit festojnë fitoren e kandidates demokrate për guvernatore të Xhorxhias, Keisha Lance Bottoms, në zgjedhjet e mesmandatit në SHBA, gjatë një tubimi në Atlanta, më 3 nëntor 2026.
Radio Evropa e Lirë
Demokratët fituan kontrollin e të dyja dhomave të Kongresit amerikan në zgjedhjet e 3 nëntorit, duke shënuar fitore edhe në bastione tradicionale republikane dhe duke i dhënë një goditje të rëndë politike presidentit Donald Trump.
Rezultatet tregojnë një ndryshim të madh në raportin e forcave në Uashington, ku republikanët deri më tani kontrollonin si Senatin, ashtu edhe Dhomën e Përfaqësuesve.
Fitorja e demokratëve vjen në një kohë pakënaqësish të mëdha të amerikanëve me gjendjen ekonomike, rritjen e kostos së jetesës dhe luftën kundër Iranit, të nisur nga administrata Trump në shkurt.
Rritja e çmimeve të karburanteve pas shpërthimit të luftës e ka shtuar presionin mbi familjet amerikane, ndërsa sondazhet kanë treguar se shumë votues e konsiderojnë administratën përgjegjëse për vështirësitë ekonomike.
Demokratët kanë arritur të fitojnë vende në Senat edhe në shtete që tradicionalisht votojnë për republikanët, përfshirë: Teksasin, Kansasin, Ajovën, Ohajon dhe Karolinën e Jugut.
Në Kansas, pastori Adam Hamilton u bë demokrati i parë që fiton një vend në Senat, pas më shumë se nëntë dekadash.
Në Ohajo, demokrati Sherrod Brown fitoi vendin që më parë e mbante nënpresidenti JD Vance, ndërsa në Teksas, James Talarico mposhti prokurorin e përgjithshëm republikan, Ken Paxton.
Të dyja shtetet kishin mbështetur bindshëm Trumpin në zgjedhjet presidenciale të vitit 2024.
Mbështetësit e Partisë Demokratike gjatë një tubimi në natën e zgjedhjeve në Des Moines, Ajova, më 3 nëntor 2026.
Një tjetër fitore e rëndësishme për demokratët u shënua në Karolinën e Jugut, ku pediatrja Annie Andrews mposhti senatoren republikane, Darline Graham.
Graham ishte emëruar në Senat pas vdekjes së vëllait të saj, senatorit Lindsey Graham, dhe kishte mbështetjen e drejtpërdrejtë të Trumpit.
Presidenti amerikan kishte zhvilluar një fushatë intensive për kandidatët republikanë në javët e fundit para zgjedhjeve, duke marrë pjesë në më shumë se 24 tubime.
Ai u kishte kërkuar mbështetësve të votonin sikur edhe vetë të ishte në garë, me synimin për të mobilizuar elektoratin republikan.
Por, ndërsa rezultatet tregonin humbjen e shumicës republikane në Kongres, Trump këmbënguli se rezultati do të kishte qenë ndryshe nëse emri i tij do të ishte në fletëvotim.
“Unë nuk isha në fletëvotim dhe, po të isha, do të kishim fituar me epërsi dërrmuese”, shkroi ai në rrjetet sociale.
Demokratët fituan edhe një numër vendesh në Dhomën e Përfaqësuesve që më parë kontrolloheshin nga republikanët, përfshirë në Kentaki, Nju Xhërsi dhe Karolinën e Veriut.
Suksesi i tyre është shtrirë edhe në zgjedhjet për guvernatorë.
Në Teksas, demokratja Gina Hinojosa mposhti guvernatorin republikan, Greg Abbott, ndërsa demokratët fituan edhe në Ajova dhe Ohajo.
Çfarë nënkupton rezultati për Trumpin?
Marrja e kontrollit të të dyja dhomave të Kongresit u jep demokratëve mundësi të bllokojnë nisma ligjore të presidentit Donald Trump, të nisin hetime ndaj administratës së tij dhe të ushtrojnë mbikëqyrje më të madhe gjatë dy vjetëve të mbetur të mandatit.
Sipas një analize të institutit amerikan Brookings, një nga pasojat më të rëndësishme lidhet me emërimet presidenciale, të cilat kërkojnë miratimin e Senatit.
Kjo përfshin anëtarët e kabinetit, zyrtarët e lartë dhe gjyqtarët federalë, përfshirë ata të Gjykatës Supreme.
Me demokratët në shumicë, Trump mund ta ketë më të vështirë të emërojë kandidatët e tij, veçanërisht në sistemin gjyqësor, ku gjyqtarët emërohen për gjithë jetën.
Një tjetër instrument i rëndësishëm është kontrolli mbi shpenzimet federale.
Kongresi miraton fondet për funksionimin e qeverisë dhe programet publike, duke u dhënë demokratëve mundësi të ndikojnë në prioritetet buxhetore të administratës.
Mospajtimet mund të çojnë edhe në bllokimin e financimit të institucioneve federale, nëse palët nuk arrijnë marrëveshje.
Demokratët mund të ushtrojnë presion edhe mbi politikën e jashtme, përfshirë luftën kundër Iranit, përmes hetimeve parlamentare dhe kontrollit mbi financimin e operacioneve ushtarake.
Megjithatë, Trump ruan kompetencat ekzekutive dhe të drejtën e vetos ndaj ligjeve.
Për ta rrëzuar veton nevojiten dy të tretat e votave në secilën dhomë të Kongresit.
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump.
Kontrolli i Kongresit sjell edhe përgjegjësi për demokratët, nga të cilët votuesit do të presin përgjigje ndaj shqetësimeve ekonomike, ndër të tjera.
Kjo mund t’i bëjë dy vjetët e fundit të mandatit të Trumpit një periudhë përplasjesh politike, por edhe kompromisesh të domosdoshme për miratimin e buxhetit dhe financimin e qeverisë federale.
Matthew Palmer, diplomati i njohur amerikan me përvojë të gjatë në Departamentin e Shtetit të SHBA-së, si ish Zëvendës Ndihmës i Sekretarit të Shtetit për Evropën dhe Azinë, i cili ka luajtur një rol kyç në politikën e jashtme amerikane në rajonin e Ballkanit Perëndimor, si Përfaqësues i Posaçëm për Ballkanin Perëndimor në LinkedIn ka bërë një prononcim në lidhje me të ardhmen e Serbisë pas fitores të zgjedhjeve nga Listës Studentore, si më poshtë:
“Një parashikim i shkurtër, në cilësinë time si përfaqësues i CEPA-s*.
Lëvizja studentore në Serbi ishte thellësisht frymëzuese.
Faza tjetër – kalimi nga entuziazmi i protestave te puna konkrete e qeverisjes – do të jetë sfiduese.
Ky tranzicion ofron një mundësi reale për t’i dhënë një shtysë të re procesit të integrimit të Serbisë në institucionet evropiane dhe euroatlantike.
Kjo do të kërkojë një ndjesi urgjence dhe mirëbesim nga të gjitha palët.
Momenti për ta nisur është tani.”
—-
*CEPA (shkurtim për Center for European Policy Analysis – Qendra për Analiza të Politikave Evropiane) është një institut kërkimor (think tank) jo-fitimprurës dhe jo-partiak me seli kryesore në Uashington, D.C. dhe qendra në Londër dhe Bruksel.
Amerikanët u drejtohen sot, më 3 nëntor, kutive të votimit në zgjedhjet e mesmandatit, të cilat do të përcaktojnë kontrollin e Kongresit dhe mund t’ua ndryshojnë rrjedhën dy vjetëve të mbetur të presidencës së Donald Trumpit.
Mbi 50 milionë amerikanë kanë votuar tashmë para ditës së zgjedhjeve, ndërsa miliona të tjerë pritet të votojnë gjatë së martës.
Zgjedhjet zhvillohen në një kohë kur presidenti Trump përballet me pakënaqësi për koston e lartë të jetesës, politikat tregtare dhe luftën me Iranin.
Sipas BBC-së, sondazhet e fundit e vendosin mbështetjen për Trumpin në rreth 30 për qind, ndërsa disa gara që dikur konsideroheshin të sigurta për republikanët, janë bërë më konkurruese.
Edhe pse Trump nuk është vetë kandidat, rezultati do të përcaktojë nëse republikanët do ta ruajnë kontrollin e Kongresit apo demokratët do të fitojnë mundësi më të mëdha për ta kundërshtuar agjendën e tij.
Fushata përfundon me gara të forta në disa shtete
Kandidatët republikanë dhe demokratë i bënë të hënën thirrjet e fundit për vota, me tubime në shtete si Teksasi, Miçigani dhe Ajova.
Trump e përmbylli fushatën me një fjalim në Uashington, ku deklaroi se republikanët kanë bërë përpjekje të mëdha për të siguruar mbështetjen e votuesve.
Presidenti tha gjithashtu se ka mbajtur 31 tubime gjatë 27 ditëve të fundit, krahas angazhimeve të shumta telefonike në mbështetje të kandidatëve republikanë.
Teksasi dhe Miçigani, ndër garat që po ndiqen me vëmendje
Një nga garat më të rëndësishme zhvillohet në Teksas, ku demokrati James Talarico përballet me republikanin Ken Paxton për një vend në Senat.
Asnjë demokrat nuk ka fituar zgjedhje në nivel shteti në Teksas që nga viti 1988, por sondazhet e fundit tregojnë një garë të ngushtë mes dy kandidatëve.
Në tubimin e fundit në Austin, Talarico kritikoi tarifat tregtare dhe luftën në Lindjen e Mesme, duke i lidhur ato me rritjen e çmimeve të ushqimeve dhe karburanteve.
Paxton, ndërkaq, premtoi uljen e kostos së jetesës dhe u bëri thirrje mbështetësve republikanë të dalin në votime.
Një garë tjetër e rëndësishme zhvillohet në Miçigan, ku republikani Mike Rogers përballet me demokratin Abdul El-Sayed.
Rogers është përpjekur të tërheqë edhe votues demokratë të pakënaqur me kandidatin e partisë së tyre, ndërsa El-Sayed e ka përqendruar fushatën te vështirësitë ekonomike të familjeve amerikane.
Në këtë shtet, politikat tarifore të Trumpit ndaj Kanadasë janë bërë gjithashtu çështje e fushatës, për shkak të lidhjeve të ngushta ekonomike dhe tregtare mes dy vendeve.
Edhe Alaska, që tradicionalisht ka mbështetur republikanët, po tërheq vëmendje.
Senatori republikan, Dan Sullivan, përballet me demokraten Mary Peltola në një garë që është bërë më konkurruese sesa pritej.
Ekonomia dhe lufta me Iranin dominojnë shqetësimet e votuesve
Kostoja e jetesës është një nga çështjet kryesore që kanë ndikuar në fushatën zgjedhore.
Rritja e çmimeve të ushqimeve, karburanteve, banimit dhe kujdesit shëndetësor ka qenë në qendër të kritikave të demokratëve ndaj administratës Trump.
Në Miçigan, kandidati demokrat, Abdul El-Sayed, deklaroi se në vendin më të pasur dhe më të fuqishëm në botë nuk duhet të jetë kaq e vështirë të përballohen shpenzimet për karburante, ushqime, banim dhe shërbime mjekësore.
Republikanët, ndërkohë, kanë mbrojtur politikat ekonomike të presidentit, duke premtuar ulje të kostove dhe vazhdim të reformave.
Lufta me Iranin ka shtuar, gjithashtu, presionin politik mbi Trumpin, veçanërisht për shkak të ndikimit të saj në çmimet e energjisë.
Vetëm disa orë para zgjedhjeve, mediat amerikane raportuan për sulme të reja të forcave amerikane ndaj objektivave iraniane në ishullin Keshm, pranë Ngushticës së Hormuzit.
Çfarë janë zgjedhjet e mesmandatit?
Zgjedhjet e mesmandatit mbahen çdo katër vjet, në gjysmën e mandatit të presidentit amerikan, dhe përcaktojnë përbërjen e Kongresit për dy vjetët e ardhshëm.
Në këto zgjedhje, amerikanët votojnë për të 435 vendet e Dhomës së Përfaqësuesve dhe rreth një të tretën e 100 vendeve të Senatit.
Në disa shtete votohet edhe për guvernatorë, përfaqësues të institucioneve shtetërore dhe çështje të ndryshme lokale.
Channel 5 ka publikuar dokumentarin e paralajmëruar pak kohë më parë për Shqipërinë, ku kryeministri Edi Rama braktis intervistën pas pyetjeve të sikletshme të gazetarit amerikan Andrew Callaghan. Dokumentari trajton akuzat për korrupsion, pastrim parash, lidhjet e dyshuara të krimit me ndërtimet dhe investimet e Jared Kushner në bregdetin shqiptar.
Një dokumentar i publikuar nga kanali amerikan “Channel 5” ka vendosur në qendër të vëmendjes Shqipërinë, duke ngritur një sërë pyetjesh të forta mbi qeverisjen e Edi Ramës, ndikimin e krimit të organizuar në ekonomi, investimet miliardëshe në bregdet dhe marrëdhëniet e pushtetit me investitorët e mëdhenj.
Gazetari amerikan Andrew Callaghan ka udhëtuar në Shqipëri për të investiguar projektet turistike të lidhura me Jared Kushner, dhëndrin e presidentit amerikan Donald Trump, por dokumentari shkon shumë më tej. Ai sjell dëshmi të protestuesve, aktivistëve, ish-zyrtarëve dhe personave që ngrenë dyshime mbi burimin e parave që financojnë ndërtimet luksoze, ndërsa përfundon me një intervistë të tensionuar me vetë kryeministrin Edi Rama.
Përgjatë materialit, Callaghan paraqet pretendime serioze për pastrim parash, falsifikim dokumentesh pronësie dhe favorizim të investimeve në zona me rëndësi të veçantë mjedisore. Këto akuza janë pjesë e investigimit dhe dëshmive të intervistuarve; ato nuk përbëjnë në vetvete prova të fajësisë penale të personave të përmendur.
Në qendër të dokumentarit janë projektet e lidhura me kompaninë Affinity Partners të Jared Kushner, veçanërisht zhvillimet e planifikuara në Sazan dhe zonën e Zvërnecit. Gazetari ngre pikëpyetje mbi mënyrën e sigurimit të pronësisë, statusin e tokave dhe marrëdhëniet mes investitorëve dhe autoriteteve shqiptare.
Një prej emrave që përmendet vazhdimisht është Artur Shehu, për të cilin dokumentari paraqet akuza dhe dyshime për lidhje me krimin e organizuar dhe për dokumentacionin e pronësisë së tokave të përfshira në transaksione. Materiali pretendon se janë përdorur dokumente të vjetra pronësie, përfshirë një dokument të vitit 1901, për të justifikuar të drejta mbi sipërfaqe të rëndësishme të bregdetit.
Callaghan e lidh këtë histori me problemet e trashëguara të pronësisë në Shqipëri pas rënies së komunizmit, duke ngritur pyetjen nëse paqartësitë dhe abuzimet me dokumentacionin janë shfrytëzuar për të kaluar prona në duart e investitorëve privatë.
Një tjetër pjesë e rëndësishme e dokumentarit i kushtohet bumit të ndërtimit në Tiranë dhe në bregdet. Gazetari viziton komplekse luksoze, filmon ndërtesa dhe vila që duken të pabanuara, ndërsa interviston persona që pretendojnë se ndërtimi është shndërruar në një mekanizëm për pastrimin e parave të trafikut ndërkombëtar të drogës.
Në material përmenden edhe shifra mbi banesat e pabanuara dhe burimet e pashpjeguara të financimit në sektorin e pasurive të paluajtshme. Dokumentari citon një vlerësim sipas të cilit 56,2% e financimit të pasurive të paluajtshme gjatë periudhës 2015–2024 vinte nga burime të pashpjeguara ose të paligjshme, ndërsa përmend mbi 356 mijë banesa të pabanuara në vend. Burimi dhe metodologjia e këtyre pretendimeve nuk sqarohen plotësisht në transkript.
Kontrasti mes kullave luksoze dhe vështirësive ekonomike të qytetarëve është një nga temat që përsëritet në dokumentar. Të intervistuarit flasin për çmime të larta banesash, paga të ulëta, mungesë mundësish për të rinjtë dhe një model zhvillimi që, sipas tyre, favorizon një grup të kufizuar investitorësh.
Në dokumentar një vend të rëndësishëm zë edhe revolta qytetare e njohur si “Revolucioni i Flamingove”. Ajo paraqitet si një lëvizje që nisi nga kundërshtimi i projekteve në zona të mbrojtura, por që u zgjerua në kërkesa për dorëheqjen e qeverisë, ndryshime politike, mbrojtjen e pasurive natyrore dhe përmirësimin e kushteve ekonomike.
Protestuesit e intervistuar akuzojnë qeverinë se po u jep përparësi investitorëve të mëdhenj në dëm të qytetarëve dhe mjedisit. Disa prej tyre pretendojnë se janë përballur me arrestime dhe ndërhyrje policore gjatë tubimeve.
Në këtë atmosferë, gazetari amerikan arrin të sigurojë një intervistë me kryeministrin Edi Rama, i cili pranon t’u përgjigjet pyetjeve për protestat, krimin e organizuar, ndërtimin dhe projektet e Kushnerit.
Fillimisht, Rama mbron të drejtën e qytetarëve për të protestuar dhe thotë se qeveria ka marrë në konsideratë disa prej shqetësimeve të ngritura.
“Është një protestë dhe kjo është krejtësisht në rregull. Ata kanë të drejtë të protestojnë. Ne jemi një vend i lirë dhe demokratik”, shprehet kryeministri.
Por biseda merr një tjetër drejtim kur Callaghan e pyet për ndikimin e grupeve kriminale shqiptare në tregjet ndërkombëtare të kokainës.
Rama e kundërshton kategorikisht idenë e ekzistencës së një mafieje shqiptare që kontrollon trafikun botëror të drogës.
“Kam dëgjuar të kundërtën, të paktën nga drejtuesi i SPAK-ut disa vite më parë, se nuk ekziston një gjë e tillë si mafia shqiptare. Nuk ekziston. Ka shqiptarë, ashtu siç ka amerikanë, spanjollë, italianë apo të tjerë, që janë të përfshirë në rrjete të tilla në mbarë botën, por nuk ekziston një mafie shqiptare që kontrollon botën e kokainës. Më falni, por kjo është marrëzi”, deklaron Rama.
Debati ashpërsohet kur gazetari i referohet financimit të ndërtimeve dhe pretendimit se një pjesë e madhe e parave që qarkullojnë në sektorin e pasurive të paluajtshme kanë origjinë të panjohur.
Kryeministri kërkon burimin e të dhënave dhe mohon që SPAK të ketë bërë një deklarim të tillë.
“SPAK nuk e ka thënë kurrë këtë. SPAK mund të ketë thënë diçka tjetër, se nga paratë e sekuestruara kanë bërë një vlerësim që një pjesë e tyre është investuar në pasuri të paluajtshme. Por SPAK nuk e ka thënë kurrë këtë”, përgjigjet ai.
Një tjetër përplasje zhvillohet mbi numrin e apartamenteve bosh në Tiranë. Callaghan përmend 55 mijë apartamente të pabanuara në kryeqytet, ndërsa Rama e cilëson shifrën të pavërtetë.
“Edhe kjo është një marrëzi tjetër. Nga ka ardhur kjo shifër? Mund ta kesh lexuar në shumë vende, por kjo nuk do të thotë se është e vërtetë. Kjo është bota në të cilën jetojmë sot. Nuk ekzistojnë 50 mijë apartamente bosh në Shqipëri. Është absurditet. Unë nuk flas këtu si opinionist, si gazetar apo si dikush që ti takon në rrugë. Unë flas si kryeministër i vendit, prandaj kam përgjegjësinë të flas mbi bazën e të dhënave dhe fakteve, jo të pretendimeve”, thotë Rama.
Kryeministri kundërshton gjithashtu përshkrimin e Tiranës si një qytet ku po ndërtohen kulla të shumta, duke deklaruar se numri i tyre është shumë më i vogël nga sa paraqitet.
“Jam kurioz të shoh ku i sheh ti kullat e larta që ndërtohen kudo, sepse ky është një tjetër iluzion optik. Nëse i numëron kullat në Tiranë, nuk do të arrish ende në dhjetë. Dhe nëse numëron kantieret ku po ngrihen ndërtesa të reja, nuk do të arrish ende në dhjetë, sepse unë i numëroj. Nuk është e vërtetë që po planifikohen kulla masive kudo. Pra, do të flasim për fakte apo do të bëjmë një bisedë ku ti hedh gjithfarë gjërash që mendon se i ke parë apo i ke lexuar? Ti zgjedh”, shprehet Rama.
Përballë kritikave për ekonominë, kryeministri mbron bilancin e qeverisjes së tij. Ai thotë se Prodhimi i Brendshëm Bruto është rritur ndjeshëm që prej ardhjes së tij në pushtet, ndërsa turizmi është shndërruar në një nga motorët kryesorë të ekonomisë.
Rama deklaron se numri i turistëve është rritur nga më pak se dy milionë në mbi 12 milionë dhe se të ardhurat nga turizmi kanë kaluar tetë miliardë euro. Këto janë shifra të paraqitura prej tij gjatë intervistës.
“Ka shumë lajme të mira për Shqipërinë, por ti nuk je këtu për lajmet e mira, je këtu për lajmet e këqija. Prandaj po përpiqem të vendos një ekuilibër”, i thotë ai gazetarit.
Një nga momentet më të rëndësishme të intervistës lidhet me investimet e Jared Kushner.
I pyetur për projektin e Sazanit dhe raportimet mbi bllokimin e fondeve, Rama mohon që të ketë para të ngrira për këto projekte dhe sqaron se për Sazanin nuk ka ende një marrëveshje përfundimtare.
“Sazani është tokë publike. Nëse nuk e di, po të informoj. Ndërsa flasim, nuk ka ende një marrëveshje mes Republikës së Shqipërisë dhe grupit që dëshiron të investojë në Sazan. Jemi duke negociuar, nuk ka ende marrëveshje. Nuk ka para, nuk ka projekte, nuk ka ende një marrëveshje. Ne po negociojmë një marrëveshje sepse shpresojmë të krijojmë një sipërmarrje të përbashkët ku Republika e Shqipërisë do të jetë partnere”, deklaron kryeministri.
Dokumentari, nga ana tjetër, pretendon se SPAK ka ngrirë 120 milionë euro në kuadër të një hetimi. Në intervistë, Rama bën dallimin mes negociatave për Sazanin dhe transaksionit të pronave private, duke shpjeguar se paratë e këtij të fundit do të qëndrojnë në një llogari të kushtëzuar deri në përfundimin e procesit.
Përplasja vijon me pyetjet mbi marrëdhëniet e Ramës me Ivanka Trump dhe Jared Kushner. Kryeministri mohon se ka udhëtuar me ta me jaht, duke thënë se i ka takuar gjatë një ndalese të mjetit lundrues në portin e Durrësit.
“Unë nuk kam bërë kurrë një udhëtim me jaht me Ivankën dhe Jaredin. Shkova t’i përshëndes kur ndaluan në portin e Durrësit për furnizim. I takova në jaht, ndërsa ai ishte i ankoruar në port. Hëngrëm darkë dhe unë u largova për në shtëpinë time”, shpjegon Rama.
Më pas, Callaghan e pyet për Artur Shehun dhe për lidhjen e tij me pronat e përfshira në investim.
Rama deklaron se nuk e njeh personalisht Shehun dhe se nuk e ka takuar asnjëherë.
“Nuk e njoh, nuk e kam takuar kurrë, nuk e di as si duket. Unë nuk jam avokati i tij, nuk jam prokurori i tij, nuk jam gjykatësi i tij. Unë jam kryeministri i Shqipërisë. Dhe ajo që mund të të them është se, për sa kohë një titull pronësie është i regjistruar në regjistrin e pronave të vendit, ai titull është i ligjshëm. Nëse hetimi tregon diçka tjetër dhe nëse gjykata vendos kështu, atëherë titulli do të vihet në diskutim”, shprehet ai.
Megjithatë, pyetjet e gazetarit nuk ndalen te investimet e Kushnerit. Callaghan kërkon të flasë edhe për raste të tjera të lidhura me korrupsionin dhe për përgjegjësinë politike të qeverisë kur persona të afërt me pushtetin përballen me drejtësinë.
Në bisedë përmenden zyrtarë të arrestuar ose nën hetim dhe investitori strategjik Pëllumb Gjoka. Rama këmbëngul te parimi i përgjegjësisë individuale dhe prezumimi i pafajësisë, ndërsa kundërshton mënyrën se si gazetari kalon nga një rast te tjetri.
“Çfarë po përpiqesh të bësh këtu? Nuk e kuptoj. Nuk jam këtu për të ushqyer kuriozitetin tënd. Ti mund të kesh gjithë kuriozitetet që dëshiron, por a mund të bësh pyetje për faktet dhe projektin, apo je këtu për të kaluar nga një çështje te tjetra?”, reagon kryeministri.
Gazetari i përgjigjet se po përpiqet të kuptojë se si funksionon përgjegjësia për korrupsionin dhe se po i jep kryeministrit mundësinë të sqarojë qëndrimin e tij.
Por tensioni rritet më tej.
“Unë nuk jam këtu për të ndarë ndjenjat e mia me ty, djalosh. Jam këtu për t’iu përgjigjur pyetjeve mbi faktet. Ti ke ardhur nga Amerika për të bërë çfarë? Për të bërë thashetheme me mua? Unë nuk kam nevojë për mundësitë që më jep ti. Jam këtu thjesht për të të mirëpritur, duke të dhënë me respekt kohën time të çmuar, dhe ti duhet ta përdorësh kohën time me respekt”, i thotë Rama gazetarit amerikan.
Intervista vijon edhe me pyetje për konfliktin izraelito-palestinez, Hamasin, rrezikun e fashizmit dhe të ardhmen e demokracisë.
Rama paralajmëron se dezinformimi dhe polarizimi po dëmtojnë debatin publik, ndërsa e cilëson Hamasin si një shfaqje të fashizmit. Gazetari e pyet nëse rritja e ekstremizmit dhe zhvillimet politike në Shtetet e Bashkuara përbëjnë gjithashtu rrezik për demokracinë.
Kryeministri kundërshton disa prej interpretimeve të Callaghan dhe i thotë se ai po e zhvendos bisedën në çështje që u përkasin amerikanëve.
Në përfundim, Rama e mbyll intervistën duke deklaruar se gazetari duhet t’i diskutojë këto tema me bashkëkombësit e tij. Më pas Rama braktis bisedën dhe largohet.
“Mendoj se diskutimi ishte shumë interesant. Shpresoj që shikuesit e tu të jenë argëtuar. Tani, fusha ku ke hyrë është tërësisht e jotja. Mund të gjesh amerikanë të tjerë për t’i diskutuar këto gjëra. Jam i sigurt se do të gjesh njerëz që mendojnë si ti dhe të tjerë që mendojnë ndryshe. Dhe përsëri do të ketë një konfuzion të madh mes jush, sepse baza e përbashkët ka humbur dhe kështu, të gjithë ne, pa e kuptuar, ndihmojmë që fashizmi të afrohet më shumë”, shprehet Rama, përpara se ta përfundojë bisedën me përshëndetjen: “Faleminderit shumë. Shihemi. Mirupafshim”. /Pamfleti
Ju shkruajmë për të shprehur shqetësimin tonë lidhur me gjendjen e demokracisë dhe shtetit të së drejtës në Republikën e Shqipërisë, një aleate e NATO-s dhe vend kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian. Shtetet e Bashkuara kanë investuar ndjeshëm në reformën në drejtësi në Shqipëri dhe kanë një interes të fortë që ajo të ketë sukses. Ngjarjet e fundit tregojnë se përparimi është i brishtë dhe, në fusha kyçe, rrezikon të zhbëhet. Ju bëjmë thirrje të përdorni kompetencat e Departamentit për kufizimin e vizave, në bazë të nenit 7031(c), ndaj zyrtarëve shqiptarë të përfshirë në korrupsion të rëndë.
Vlerësimet e pavarura japin sinjale të përziera. Freedom House e klasifikon Shqipërinë si “Pjesërisht të Lirë”, me 69 pikë nga 100 në vitin 2026. Vëzhguesit i vlerësuan zgjedhjet parlamentare të majit 2025 si “konkurruese dhe të zhvilluara në mënyrë profesionale”. Megjithatë, Shqipëria mori vetëm 39 pikë nga 100 në Indeksin e Perceptimit të Korrupsionit për vitin 2025 të Transparency International. Raporti i vitit 2026 për Demokracinë i Institutit V-Dem tani e klasifikon Shqipërinë si një autokraci elektorale.
Korrupsioni mbetet pengesa kryesore. Prokuroria e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK), e krijuar me mbështetjen e Shteteve të Bashkuara dhe Evropës, ka treguar pavarësi të mirëfilltë. Komisioni Evropian e ka vlerësuar punën e saj, ndërsa ka vënë në dukje se institucionet e tjera kanë mbetur prapa. Zyrtarët kanë ushtruar gjithashtu presion ndaj SPAK-ut dhe Inspektorit të Lartë të Drejtësisë, organit që mbikëqyr gjyqtarët dhe prokurorët.
Hetimet e SPAK-ut tashmë kanë mbërritur në nivelet më të larta të qeverisë. SPAK ka akuzuar Belinda Ballukun, e cila ka shërbyer si zëvendëskryeministre, për ndërhyrje në prokurimet publike për ndërtimin e rrugëve. Në dhjetor 2025, prokurorët i kërkuan Kuvendit t’i hiqte imunitetin, në mënyrë që ajo të mund të arrestohej. Kryeministri Edi Rama e cilësoi kërkesën antikushtetuese dhe Kuvendi nuk ka lejuar që arrestimi të procedojë. Rama mohon të gjitha akuzat për korrupsion ndaj tij. SPAK po heton gjithashtu ish-drejtuesen e Shërbimit Informativ të Shtetit të Shqipërisë, Vlora Hyseni, për përdorimin e pretenduar të paautorizuar të aksesit të saj në informacion për të ndihmuar një person të dyshuar për veprimtari kriminale.
Pakënaqësia publike ka shpërthyer në protesta në rrugë. Akuzat ndaj Ballukut ndihmuan në nxitjen e protestave masive në Tiranë në janar 2026, ku u kërkua dorëheqja e Ramës dhe zhvillimi i zgjedhjeve të parakohshme. Deri në verë, protestat kundër një resorti luksoz pranë një zone të mbrojtur natyrore ishin shndërruar në një lëvizje më të gjerë, të njohur si “Revolucioni i Flamingove”.
Kriza ka ushtruar presion edhe mbi median. Peizazhi mediatik shqiptar karakterizohet nga përqendrimi i pronësisë, financimi jotransparent dhe pronarë me lidhje politike. Më 30 korrik 2026, dhjetë organizata për lirinë e shtypit paralajmëruan për pengesa, kërcënime dhe sulme ndaj gazetarëve që mbulonin protestat.
Ato përmendën 15 kërcënime dhe sulme vetëm gjatë muajve qershor dhe korrik, si dhe vunë në pikëpyetje përdorimin e autobotëve me ujë dhe gazit lotsjellës kundër demonstruesve.
Institucionet shqiptare kundër korrupsionit nuk mund të kenë sukses kur udhëheqësit politikë mbrojnë zyrtarët që ato hetojnë. Për këtë arsye, ju bëjmë thirrje të përdorni kompetencat e Departamentit sipas nenit 7031(c) të ligjit vjetor për ndarjet buxhetore të Departamentit të Shtetit, operacionet e jashtme dhe programet përkatëse. Konkretisht, i kërkojmë Departamentit të shpallë publikisht si persona të padëshiruar zyrtarët shqiptarë dhe, kur është e përshtatshme, familjarët e tyre të afërt, për të cilët disponon informacione të besueshme mbi përfshirjen në korrupsion të rëndë.
Ky shqyrtim duhet të përfshijë zyrtarët e akuzuar nga SPAK-u dhe ata që kanë përdorur pozitat e tyre për të penguar hetimet e tij. Zbatimi i këtij instrumenti në mënyrë të njëtrajtshme, pavarësisht përkatësisë partiake, do të ndihmonte përpjekjet e Departamentit kundër kleptokracisë. Gjithashtu, do të tregonte se Shtetet e Bashkuara qëndrojnë në krah të shqiptarëve që kërkojnë llogaridhënie.
Ju kërkojmë gjithashtu të përgjigjeni për pyetjet e mëposhtme deri më 5 nëntor:
A do të angazhohet Departamenti për të shqyrtuar rastet e zyrtarëve shqiptarë për shpalljen e tyre si persona të padëshiruar në bazë të nenit 7031(c), dhe brenda çfarë afati kohor? A do të shqyrtojë gjithashtu vendosjen e sanksioneve sipas programit Global Magnitsky, në rastet kur provat e mbështesin një masë të tillë?
Çfarë ndihme po i ofron Departamenti SPAK-ut, Inspektorit të Lartë të Drejtësisë dhe reformës më të gjerë në drejtësi në Shqipëri? Si do t’i mbrojë këto institucione nga presioni politik?
A e ka ngritur Departamenti me qeverinë shqiptare çështjen e mosveprimit të Kuvendit lidhur me kërkesën e SPAK-ut për arrestimin e znj. Balluku? Cila ishte përgjigjja?
Si po bashkëpunon Ambasada Amerikane në Tiranë me autoritetet shqiptare lidhur me mënyrën e menaxhimit policor të protestave dhe sigurinë e gazetarëve? A i mbështet Departamenti hetimet e pavarura për incidentet e dokumentuara gjatë kësaj vere?
Kërkojmë gjithashtu organizimin e një seance informuese për stafin tonë lidhur me këto çështje.
Ju falënderojmë për vëmendjen ndaj kësaj çështjeje. Presim me interes të bashkëpunojmë me ju për të mbështetur institucionet demokratike të Shqipërisë.
Me respekt,
Joe Wilson
Anëtar i Dhomës së Përfaqësuesve
Bashkëkryetar i Komisionit të Helsinkit të SHBA-së
Dy kongresmenë republikanë i kanë kërkuar sekretarit amerikan të Shtetit, Marco Rubio, të përdorë nenin 7031(c), të njëjtën dispozitë ligjore me të cilën Sali Berisha u shpall “non grata”, për të ndaluar hyrjen në SHBA të zyrtarëve shqiptarë të përfshirë në korrupsion madhor. Letra vjen mes protestave kundër qeverisë Rama, hetimeve të SPAK dhe shqetësimeve për presionin ndaj drejtësisë, protestuesve dhe gazetarëve.
Qeveria e Edi Ramës po përballet me një tjetër goditje politike nga Uashingtoni. Dy kongresmenë republikanë i kanë kërkuar administratës amerikane të shqyrtojë shpalljen “non grata” të zyrtarëve shqiptarë të përfshirë në korrupsion madhor, duke kërkuar përdorimin e nenit 7031(c), dispozitës së njohur edhe në Shqipëri përmes sanksionimit të Sali Berishës nga Departamenti Amerikan i Shtetit.
Lajmi është publikuar nga televizioni amerikan Fox News, i cili raporton se kongresmenët Joe Wilson dhe Keith Self i kanë dërguar një letër sekretarit amerikan të Shtetit, Marco Rubio, duke ngritur alarmin për gjendjen e demokracisë, korrupsionin dhe sundimin e ligjit në Shqipëri.
Në letrën e datës 22 tetor 2026, dy republikanët kërkojnë që Departamenti i Shtetit të përdorë kompetencat për kufizimin e vizave ndaj zyrtarëve për të cilët ekzistojnë informacione të besueshme për përfshirje në korrupsion të rëndë. Masa mund të përfshijë edhe familjarët e tyre të afërt.
“Po ju shkruajmë për të shprehur shqetësimin tonë për gjendjen e demokracisë dhe sundimit të ligjit në Republikën e Shqipërisë, një aleate e NATO-s dhe vend kandidat për anëtarësim në Bashkimin Europian. Shtetet e Bashkuara kanë investuar shumë në reformën në drejtësi në Shqipëri dhe kanë interes të madh për suksesin e saj. Ngjarjet e fundit tregojnë se përparimi është i brishtë dhe, në fusha kyçe, rrezikon të zhbëhet”, thuhet në letrën drejtuar Rubios.
Kongresmenët kërkojnë shprehimisht aktivizimin e mekanizmit të sanksioneve që lejon Departamentin e Shtetit t’u ndalojë hyrjen në territorin amerikan zyrtarëve të huaj të përfshirë në korrupsion madhor.
Bëhet fjalë për nenin 7031(c) të ligjit amerikan për financimin e Departamentit të Shtetit dhe operacionet e jashtme, mbi bazën e të cilit në maj 2021 u shpall “non grata” edhe ish-kryeministri Sali Berisha, së bashku me familjarë të tij.
Tani, dy kongresmenët kërkojnë që ky mekanizëm të zbatohet ndaj zyrtarëve shqiptarë që rezultojnë të përfshirë në korrupsion, pa dallim përkatësie politike.
Në dokument theksohet se institucionet kundër korrupsionit nuk mund të kenë sukses nëse drejtuesit politikë mbrojnë zyrtarët që janë objekt i hetimeve.
“Institucionet shqiptare kundër korrupsionit nuk mund të kenë sukses kur drejtuesit politikë mbrojnë zyrtarët që ato hetojnë. Prandaj ju bëjmë thirrje të përdorni kompetencën e Departamentit sipas nenit 7031(c) të ligjit vjetor për financimin e Departamentit të Shtetit, Operacioneve të Jashtme dhe Programeve të Ngjashme.
Konkretisht, kërkojmë që Departamenti të shpallë publikisht zyrtarët shqiptarë dhe, kur është e përshtatshme, anëtarët e familjeve të tyre të ngushta, për të cilët disponon informacione të besueshme mbi përfshirjen në korrupsion madhor”, thuhet në letër.
Kërkesa nuk kufizohet vetëm te zyrtarët e hetuar për korrupsion. Kongresmenët kërkojnë që shqyrtimi të përfshijë edhe ata që kanë përdorur pozitat shtetërore për të penguar hetimet e SPAK.
Ky është një nga paralajmërimet më të drejtpërdrejta të dokumentit, pasi dy ligjvënësit amerikanë e lidhin luftën kundër korrupsionit jo vetëm me veprimet e zyrtarëve të dyshuar, por edhe me ndërhyrjet politike për t’i mbrojtur ata nga drejtësia.
Sipas Fox News, shqetësimi i kongresmenëve është shtuar në një kohë kur Shqipëria po përballet me protesta të gjera kundër qeverisë Rama. Prej javësh, studentë dhe qytetarë kanë dalë në rrugë duke kërkuar dorëheqjen e kryeministrit, llogaridhënie për korrupsionin dhe respektimin e institucioneve demokratike.
Media amerikane raporton për përplasjet mes protestuesve dhe policisë në Tiranë, përdorimin e mjeteve zjarrvënëse gjatë demonstratave dhe akuzat për reagim të tepruar të forcave të rendit.
Në një deklaratë për Fox News Digital, kongresmeni Joe Wilson e ka lidhur drejtpërdrejt shqetësimin e Kongresit me zhvillimet në Shqipëri dhe akuzat ndaj qeverisë Rama.
“Kongresi është thellësisht i shqetësuar për situatën në Shqipëri, ndërsa qeveria përdor forcë të tepruar kundër qytetarëve që kërkojnë llogaridhënie dhe institucione të pastra. Korrupsioni dhe trafiku i narkotikëve që lidhen me qeverinë Rama duhet të luftohen”, deklaroi Wilson për Fox News.
Letra ndalet edhe te gjendja e institucioneve demokratike dhe e medias. Kongresmenët citojnë vlerësimet e organizatave ndërkombëtare, sipas të cilave Shqipëria vazhdon të ketë probleme serioze me korrupsionin, ndërsa gazetarët që mbulojnë protestat janë përballur me kërcënime, pengesa dhe sulme.
Sipas dokumentit, organizatat për lirinë e medias kanë evidentuar 15 raste kërcënimesh dhe sulmesh gjatë qershorit dhe korrikut 2026, si dhe kanë ngritur shqetësime për përdorimin e gazit lotsjellës dhe mjeteve të tjera kundër demonstruesve.
Dy republikanët kërkojnë nga Departamenti i Shtetit të sqarojë nëse Ambasada Amerikane në Tiranë po bashkëpunon me autoritetet shqiptare për mbrojtjen e protestuesve dhe gazetarëve, si dhe nëse mbështet hetime të pavarura për incidentet e dokumentuara.
Kongresmenët i kanë vendosur administratës amerikane edhe një afat konkret. Deri më 5 nëntor, Departamenti i Shtetit duhet t’u përgjigjet pyetjeve për shqyrtimin e zyrtarëve shqiptarë sipas nenit 7031(c), mbështetjen ndaj SPAK dhe masat për mbrojtjen e drejtësisë nga presioni politik.
Ata kërkojnë gjithashtu që të shqyrtohet përdorimi i sanksioneve Global Magnitsky, një tjetër instrument amerikan për ndëshkimin e korrupsionit dhe shkeljeve të rënda të të drejtave të njeriut, në rastet kur provat e justifikojnë.
Global Magnitsky është një mekanizëm amerikan sanksionesh ndaj individëve të përfshirë në korrupsion të rëndë ose shkelje serioze të të drejtave të njeriut. Ndryshe nga shpallja “non grata”, që kufizon hyrjen në SHBA, ky mekanizëm mund të sjellë edhe ngrirjen e pasurive dhe bllokimin e transaksioneve financiare të personave të sanksionuar. /Pamfleti
Kongresisti amerikan Joe Wilson ka përshëndetur qytetarët e Serbisë dhe veçanërisht studentët, pas zgjedhjeve të jashtëzakonshme parlamentare, ku Lista Studentore ka siguruar shumicën e votave sipas rezultateve paraprake.
Në një reagim në platformën X, Wilson vlerësoi angazhimin e studentëve serbë, duke theksuar se ata kanë treguar vendosmëri dhe patriotizëm historik në përpjekjet për rikthimin e sundimit të ligjit në vend.
“Amerikanët u dërgojnë urime të përzemërta qytetarëve të Serbisë pas një fushate të vështirë zgjedhore”, shkroi kongresisti amerikan.
Wilson theksoi se përfundimi i procesit zgjedhor shënon fillimin e një etape të re, ndërsa shprehu pritshmëri për forcimin e marrëdhënieve mes Serbisë dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
“Tani fillon puna e vështirë. Pres me padurim ripërtëritjen e marrëdhënieve mes Serbisë dhe Shteteve të Bashkuara! Zoti e bekoftë Serbinë”, shtoi ai.
Reagimi i kongresistit amerikan vjen pas deklaratës së presidentit Aleksandar Vuçiç, i cili pranoi humbjen në zgjedhjet parlamentare.
Sipas rezultateve paraprake të publikuara nga organizata CeSID, Lista Studentore “Studentët fitojnë” ka marrë 52.1 për qind të votave, që përkthehen në 138 mandate në Parlamentin me 250 vende.
Ndërkohë, lista “Aleksandar Vuçiç – Serbia e Bashkuar” ka siguruar 39.3 për qind të votave, ose 104 mandate, sipas të njëjtave vlerësime paraprake.
Rezultatet përfundimtare mbeten për t’u konfirmuar nga autoritetet zgjedhore serbe. bw
Pas kontrolleve nga SPAK, biznesmeni izraelit, Ron Yeffet, po përballet me telashe edhe në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Përplasja e ashpër ligjore mes Yeffet dhe paditësit të tij, Mark Faist, në Gjykatën e Floridës ka marrë një kthesë të fortë, ku në lojë është hapja e detyruar e llogarive bankare të Yeffet.
Paditësi Mark Faist, i cili akuzon ortakun e qeverisë shqiptare dhe mikun e ngushtë të Edi Ramës për mashtrim 8.6 milionë dollarë, ka depozituar një kërkesë për detyrim (Motion to Compel), përmes së cilës kërkon që gjykata të urdhërojë Yeffet-in të dorëzojë historikun e plotë të transaksioneve bankare për llogari specifike në Regions Bank, Provident Bank dhe Spencer Savings Bank.
Faist pretendon se paratë e tij të investuara për projekte ndërtimi në Nju Jork nuk u përdorën kurrë për qëllimin e kontraktuar, por Yeffet i shpenzoi për qëllime të tjera duke mashtruar.
Boomerangu ligjor dhe pretendimi 30-milionësh për Shqipërinë
Deri tani, ky gjyq mund të mbetej një mosmarrëveshje e thjeshtë tregtare për moskthim borxhi pas një marrëveshjeje ripagimi. Megjithatë, ishte vetë Ron Yeffet ai që e zgjeroi çështjen duke ngritur një kundërpadi për shpifje ndaj Faist-it.
Yeffet pretendon shprehimisht në dokumentet gjyqësore se akuzat për mashtrim që Faist ka përhapur ndaj tij te biznesmenët e tjerë i kanë shkatërruar reputacionin dhe i kanë kushtuar humbjen e një projekti të madh ndërtimi në Shqipëri, me vlerë mbi 30 milionë dollarë.
Kjo lëvizje e Yeffet-it është kthyer në një boomerang ligjor. Avokatët e Faist argumentojnë shprehimisht se meqenëse Yeffet kërkon 30 milionë dollarë për Shqipërinë duke pretenduar se akuzat ndaj tij janë të rreme, ai nuk mund të fshehë më deklaratat bankare në Amerikë.
Sipas ligjit të Floridës, vërtetësia është mbrojtje absolute (Truth Defense) ndaj shpifjes; nëse llogaritë bankare vërtetojnë se miliona dollarët u keqpërdorën, akuza për shpifje bie dhe pretendimi 30-milionësh i Yeffet për Shqipërinë digjet automatikisht.
Yeffet pranon mashtrimin për të shmangur hapjen e llogarive
Përballë këtij rreziku, avokatët e Yeffet kanë depozituar një mocion kundërshtues, duke përdorur një taktikë mbrojtëse: atë të stipulimit, që ndryshe njihet si marrëveshje faktuale.
Avokatët e Yeffet ofrojnë të pranojnë zyrtarisht përpara gjykatësit se fondet e investimit nuk u përdorën për shpenzimet e zhvillimit të pronave të përmendura në Nju Jork.
Përmes këtij pranimi, ata duan të bindin gjykatën se kërkesa e Faist për të kontrolluar bankat është “e tepërt, abuzive dhe joproporcionale”, pasi fakti kryesor u pranua vetë nga pala e tyre.
Megjithatë, Faist e ka refuzuar zyrtarisht këtë ofertë, pasi prania e thjeshtë që paratë nuk u përdorën atje nuk tregon se ku përfunduan ato realisht (nëse janë vjedhur apo keqpërdorur), çka përbën thelbin e mbrojtjes së tij ndaj kundërpadisë. /Kapitali/
Presidenti amerikan, Donald Trump, ka urdhëruar nisjen e hetimeve ndaj një prej ish-aleatëve të tij më të afërt, Richard Grenell.
Siç ka shkruar mediumi “Axios”, në Shtëpinë e Bardhë ka shpërthyer një skemë e “pagesave për ndikim” te Trumpi. Në qendër të raportimit është një instruksion i pretenduar nga Grenelli për biznesmenin turk, Turhan Mildon, në maj të vitit të shkuar.
Grenell atë kohë shef i qendrës kulturore “Kennedy Center”, i pati thënë Mildonit të transferojë rreth 17 milionë dollarë te kompania “Texas Armament & Technology” – nga të cilat rreth 6 milionë dollarë do të shkonin për qendrën e arteve.
“Sapo që paratë të vijnë te kompania këtu, do të aranzhoj donacionin te ‘Kennedy Center’, dhe ju do t’iu bashkoheni ngjarjeve VIP dhe të jeni të afërt me administratën, madje edhe me presidentin e Shteteve të Bashkuara të Amerikës”, thuhet në mesazhin e Grenellit, sipas raportimit.
Grenelli ka mohuar pretendimet duke i quajtur të rreme.
E gruaja e Mildonit, avokatja Alina Habba, ka thënë se “Kennedy Center” s’e ka marrë kurrë donacionin.
Ajo raportohet se më herët gjatë muajit ka takuar Trumpin për Grenellin sipas “Axios” dhe “The New York Times”. Presidenti më pas ka urdhëruar Shtëpinë e Bardhë që menjëherë të nisë hetimet.
Richard Grenell ka shërbyer si emisar special i Trumpit për dialogun Kosovë-Serbi, në periudhën 2019-2021. koha
Kongresmeni republikan amerikan Keith Self ka reaguar në mbështetje të protestave në Shqipëri, duke i cilësuar ato si shprehje të mosbesimit të qytetarëve ndaj politikanëve të korruptuar dhe shpërfilljes së shtetit të së drejtës.
Ai u ka bërë thirrje drejtuesve të Shqipërisë të dëgjojnë kërkesat për ndryshime thelbësore, që garantojnë mundësi ekonomike dhe stabilitet rajonal.
Reagimi i kongresmenit republikan Keith Self:
Protestat në Shqipëri janë kulmi i mosbesimit të qytetarëve ndaj politikanëve të korruptuar dhe i lodhjes nga shpërfillja totale e shtetit të së drejtës. Udhëheqësit e Shqipërisë duhet t’u përgjigjen thirrjeve për ndryshime thelbësore, që do të krijojnë mundësi ekonomike dhe do të nxisin stabilitetin rajonal. Panorama
Kongresmeni republikan amerikan Robert Aderholt ka reaguar me shqetësim për përshkallëzimin e tensioneve dhe protestat e studentëve në Shqipëri, duke i bërë thirrje qeverisë të respektojë të drejtat e qytetarëve që protestojnë paqësisht.
Në një reagim të publikuar në rrjetin social X, ligjvënësi amerikan thekson se populli shqiptar meriton sundimin e ligjit, institucione që japin llogari dhe lirinë për të shprehur zërin e tij.
Aderholt i kushton vëmendje të veçantë rinisë shqiptare, e cila është vendosur në qendër të protestave të ditëve të fundit, duke nënvizuar se të rinjtë duhet të kenë mundësinë të ndikojnë në të ardhmen e vendit të tyre.
Mesazhi i kongresmenit republikan vjen në një kohë kur protestat studentore janë shoqëruar me përplasje me policinë, përdorim të gazit lotsjellës dhe ujëhedhëseve, si dhe ndalime të protestuesve.
Në deklaratën e tij, Aderholt kërkon gjithashtu që të gjitha palët të refuzojnë dhunën, ndërsa i drejtohet shprehimisht qeverisë shqiptare me kërkesën për respektimin e të drejtave të protestuesve paqësorë.
Deklarata e plotë e kongresmenit Robert Aderholt:
“Jam thellësisht i shqetësuar nga përshkallëzimi i trazirave në Shqipëri, një vend aleat i NATO-s.
Populli shqiptar meriton sundimin e ligjit, institucione që japin llogari dhe lirinë për ta bërë zërin e tij të dëgjohet. Të gjitha palët duhet të refuzojnë dhunën dhe qeveria duhet të respektojë të drejtat e protestuesve paqësorë.
Të rinjtë shqiptarë meritojnë të kenë një zë në formësimin e së ardhmes së vendit të tyre.” Panorama
Komentet