Gazetari sportiv Besnik Dizdari i ka kushtuar nje speciale 80 vjetorit te Lojerave Olimpike. Pas pjeses se pare ku ai shkruante per faktin qe flaka olimpike kaloi ne 1936 prane kufirit me Shqiperine, sot del ne skene edhe nje fakt shume interesant.
Ne vitin 1936 kur u organizuan Lojerat Olimpike te Berlinit, ministr i Arsimit i Qeverise se Ahmet Zogut, dr. Nush Bushati zhvilloi nje takim 40 minuta me Hitlerin.
“ERRATA CORRIGE” SENSACIONALE MBAS MESNATE
Jam munduar gjithmonë të zbatoj një mënyrë gazetarie të vjetër, që thotë se mbasi e ke përfunduar një shkrim, nëse koha ta lejon, lene “të pushojë” paksa. Dhe shko e pij një kafe ose bëj diçka tjetër dhe vetëm mbas kësaj ndërprerje ktheju te shkrimi, lexoje dhe do të çuditesh se disa gjëra që ke shkruar qoftë dhe para një ore, papritmas nuk do të pëlqejnë. Madje, mund të ndodhë që të habitesh se si ajo që të kishte pëlqyer aq fort para një ore, tash nuk të pëlqen më! Ky lloj redaktimi personal mua më ka dalë i një arritjeje të madhe.
Kështu, pjesën e dytë të këtij Dossier-i unë e lashë me pushue shumë orë. Kryeredaktori Robert Rakipllari heshti, edhe pse kishte ndër duar vetëm pjesën e parë të shkrimit që u botua dje… Dhe të shtunën në mbrëmje, ndërsa po admiroja interpretimin historik të kampiones olimpike Majlinda Këlmendi të Republikës së Kosovës, në të ndërmjeme m’u tek të shfletoja koleksionin e shkëlqyeshëm historiko-olimpik të dy gazetave më të mëdha sportive të botës, “L’Equipe” të Francës” dhe të “La Gazzetta dello Sport” të Italisë.
Janë dy botime disavëllimshme, të cilat kur i kam blerë më kanë pasë kushtuar tejet. E, këto janë sakrificat e padhimbshme të asaj kategorie gazetarësh që e ndjenë fort profesionin e tyre. Duke i shfletuar vetvetiu më mbetëm sytë te foto e Hitlerit në Olimpiadën e Berlinit. Dhe ec e gjeje se si më tha mendja që në këtë mesnatë të kërkoj foto të tjera nga Olimpiada e Berlinit në internet.
Doemos që ishin të mbarim… Dhe mu në këtë çast, ndërsa shihja për të disatën herë te “RTK” e Kosovës Majlindën në podiumin olimpik me lot në sy, teksa i gëzohej medaljes parë olimpike të një shteti shqiptar në krejt historinë e përbotshme, që në këtë rast nuk është Republika e Shqipërisë, por Republika e Kosovës, papritmas zbuloj sensacionin. Atë që po e quaj një ndër sensacionet më të mëdha që një “errata corrige” (“ndreqje gabimi” ) mund të bëjë.
Gjithçka ishte e shkruar shumë shkurt: “Nuk është e vërtetë që Hitleri e ka injoruar Owens-in apo që ka braktisë tribunën kur ai merrte medaljet në Berlin 1936”, siç shkrova edhe unë në pjesën e parë të këtij Dossier-i! Nuk po u besoja syve për këtë përgënjeshtrim të bujshëm që shfaqej mbas 80 vjetëve. Fakti vinte prej autobiografisë së Owensit “The Jese Owens Story”. Paska shkruar fjalë për fjalë vetë Owens-i: “Mbasi zbrita nga podi i fitimtarit, kalova pranë tribunës së nderit për t’u futur në gardërobën e nëntribunës. Kancelari gjerman po më fiksonte, u ngrit dhe më përshëndeti me dorë. Unë veprova po ashtu, duke ia kthyer përshëndetjen.
Mendoj se gazetarët kanë mbajtur një qëndrim të një shije të keqe, duke shpikur një armiqësi që nuk ka ekzistuar kurrë”. Një përmbysje e historisë! E kjo nuk bëhet për të shpëtuar figurën e Hitlerit, që s’ka histori që e shpëton. Kjo “errata corrige” që bën vetë Owens-i bëhet vetëm për hir të së vërtetës. E bota e informacionit, “e udhëhequr” në plot 80 vjet pa ia nda prej historianëve “kryefortë”, vazhdon të thotë të kundërtën edhe sot.
Ndërkaq, befasia tjetër vjen prej numrit të së dielës të së përditshmes së madhe “Marca” të Spanjës. Ajo kishte gjetë një mënyrë krejt origjinale për të bërë këtë “errata corrige”. Kishte botuar një foto të montuar, ku tregon se si Owens-i dhe Hitleri gëzonin së bashku njëri-tjetrin te pedena e kërcimit së gjati. Po e botojmë bashkëngjitur Dossier-it tonë që vjen ndryshon kë- sisoj, deri “disa çaste” para botimit. E nuk mund të harrojmë ndërkaq, se ka për fat ka edhe një të vërtetë tjetër.
Asokohe, në 1936, Presidenti amerikan, Franklin Roosevelt, i zënë tejet me fushatën e zgjedhjeve presidenciale, e anuloi pritjen për Owens-in që ishte parashikuar të bëhej në Shtëpinë e Bardhë. Owens-i ishte anëtar i Partisë Republikane dhe bënte fushatë për kundërshtarin e Roosevelt-it, kandidatin Alf Landon. Ndreqja historike e figurës së katër herë Kampionit Olimpik të Berlinit do të bëhej vetëm mbas 19 vjetëve, në 1955 nga Presidenti amerikan, Dwight Eisenhower, i cili e emëroOwens-in “Ambasador të Sporteve”! Edhe kështu u rishkruaka historia…
“AUDIENCA ME KANCELARIN HITLER” DHE MINISTRI DR.NUSH BUSHATI …
Siç po veprojmë edhe ne në këtë Dossier-in tonë, teksa vazhdojmë aventurën “shqiptare” të Berlinit 1936… Dhe po nëntitulloj ashtu siç ka përcaktuar shtypi shqiptar i kohës: “Audienca me kancelarin Hitler”! Ndodhi pra, që tre shqiptarët, të cilët për herë të parë përfaqësonin Shqipërinë në një Olimpiadë, të jenë në “Olympia Stadion”: dr.Nush Bushati, prof.Gaqo Gogo dhe kryeredaktori i “Sportit Shqiptar”, Anton Mazreku. Për fatin e tyre ata janë në tribunë pa përshëndetur asnjë sportist të tyrin.
Ajo që në editorialin e tij të famshëm të vitit 1936 Anton Mazreku do ta titullonte: “Mësimi i mosvalëvitjes së flamurit tonë në Olympiadën e Berlinit”. Po Shqipëria gjithsesi ishte aty… Madje, përmes një ngjarjeje krejt të jashtëzakonshme, që simbas kërkimeve tona i përket datës 9 ose 10 gusht 1936, në ditë kulminante të zhvillimit të Olimpiadës. Adolf Hitler, Kancelari i Gjermanisë, ka pritur në selinë e tij në Berlin, dr.Nush Bushatin, ministër i Arsimit të Mbretërisë Shqiptare dhe kryetar i organizatës sportive kombëtare të Shqipërisë “Vllaznia Shqiptare”.
Megjithatë, ende nuk kam arritur të di nëse Hitleri i ka pritur të gjithë kryetarët e delegacioneve olimpike të 49 shteteve pjesëmarrëse. Por është e pamundur që Hitleri me autoritetin e tij, me marrëdhëniet dyzuese, komplekse, të brishta e të fuqishme politike që mbarështronte në këtë periudhë me botën, të ketë pritur në audiencë kryetarët e delegacioneve.
Dihet ndërkaq se në Olimpiadën e Berlinit kanë qenë të pranishëm autoritete shumë më të larta se dr.Nush Bushati i Shqipërisë, të tillë si Mbreti i Bullgarisë, Princi Trashëgimtar i Italisë, Princi Trashëgimtar i Suedisë, të cilët Hitleri mund t’i ketë pritur. Por nuk përjashtohet fakti që dr.Bushati të ketë qenë i vetmi ministër i Arsimit i një shteti europian i pranishëm në Olimpiadë, sepse vetëm Shqipëria kishte organizimin e saj unikal, ku ministri i Arsimit ishte dhe kryetar i organizatës sportive kombëtare, pra edhe drejtuesi i mirëfilltë i lëvizjes sportive në vend.
E, për dr.Nush Bushatin, më shumë se njohuritë sportive, rëndonin pozitat politike, sidomos të një Musa Juke, që i kishte drejtuar sportet në Shqipëri duke qenë ministër i Brendshëm apo dhe të Faik Shatkut, ndërkohë që me dr.Mirash Ivanajn dhe dr.Nush Bushatin, tashmâ gjithçka përshtatej më në logjikë me një kulturë tjetër, si të thuash arsimore e sportive bashkë.
Pllakati i Olimpiadës së Berlinit 1936
Dr.Nush Bushati kishte lindur në Shkodër në 1896 dhe ishte bir i Gaspër Bushatit, i njohur edhe përmes një veprimtarie tregtare, ndërsa nga nëna i përkiste familjes tjetër të mirënjohur Naraçi. Shkon për studime në Vjenë për Drejtësi, por ka një pasion të madh, teatrin. Për këtë ndjek mësimet e regjisorit të famshëm, Max Goldman Reinhardt (1873-1943), njeriu që formoi Aleksandër Moisiun. Dr.Nush Bushati arrin të luajë deri në Berlin në “National Theatre at Neustrelitz” si dhe në “Insbbruck Theatre”, pa u shkëputur nga kurset e profesor Reinhardtit në Vjenë, po dhe nga veprimtaritë e tij të shumanshme politiko-shtetërore.
Mëson aktrimin, por dhe specializohet si një regjisor, çka e ushtron pak në 1929-30. Më parë, në 1922 në Vjenë, dr. Nush Bushati mbaron Drejtësinë, martohet me zonjushën Hansi Zdeborsky dhe papritmas më 1930 rikthehet në Shqipëri! Dr.Ing. Kurt Bushati, sot 80-vjeçar, një personalitet i shquar i industrisë së naftës në Austri, është i biri i tij. Deri në këtë 1936, dr.Nush Bushati duhet të ketë jetuar ndoshta gati 15 vjet në Austri, sepse këtu ai mbaron edhe shkollën e mesme.
Djalë i ri, po kaq befasisht dhe shpejt, ai ka një jetë të rëndësishme në politikën kombëtare që peshon tejet, madje qysh në 1922-23, kur 26-27 vjeç emërohet përfaqësues i Shqipërisë në Arkivin Austriak të Ministrisë së Jashtme të Austrisë. Synimi ishte që të hulumtohej në arkivin e famshëm perandorak austro-hungarez për dokumente që i përkisnin historisë së Shqipërisë. Dhe mandej një jetë tejet interesante midis specializimit studimor, por me sa duket, edhe të përkushtimit të teatrit. Dhe ja fakti mjaft i rëndësishëm që për çudi, i përket vitit 1923.
Ai zgjidhet deputet i Shkodrës, me siguri duke qenë në Vjenë, në ato që njihen si zgjedhjet e Kuvendit Kushtetues. Është deputet i Qytetit të Veriut së bashku me figura të mëdha: Ambroz Marlaskaj, Hafiz Repishti, Halit Rroji, Ibrahim Gjyrezi, Hil Mosi, Iljaz Muka, Luigj Koliqi, Luigj Gurakuqi, Dom Ndre Mjeda, Nush Bushati, Pjetër Bumçi, Shuk Gurakuqi, Xhemal Bushati. Dhe dr.Bushati është as më pak dhe as më shumë, por pikërisht sekretar i këtij Kuvendi.
Dhe përsëri në Vjenë, në 1924 si kryekonsull i Shqipërisë dhe inspektor i studentëve shqiptarë në Austri. Periudha e qeverisë së Fan Nolit! Në 1925, ai është midis deputetëve, të cilëve iu rrëzohet titulli, duke qenë se është një nga të cilët gjatë dramës së 1924-s kishte pranuar detyrë me rrogë, në këtë rast kryekonsull në Vjenë! Dhe njëkohësisht po aq pranë teatrit! Imagjinoni për asokohe: një deputet edhe aktor! Ne nuk zotërojmë të dhëna që na vërtetojnë një lidhje të dr.Bushatit me sportin.
Po është e pamundur që një njeri i teatrit, pra i kulturës në tanësi, të ketë qëndruar indiferent ndaj sportit, kur dihej ndërkaq se çfarë zhvillimi ka pasur sporti, sidomos futbolli në këtë periudhë në Austri. Duke iu rikthyer mbërritjes së befasishme të dr.Bushatit në Shqipëri në 1930, zbulojmë se ai menjëherë është sekretar i Përgjithshëm i Entit Kombëtar “Djelmënia Shqiptare”, prej ku më 6 qershor 1930 me dekretligj do të themelohej edhe Federata Sportive Shqiptare “Vllaznia Shqiptare”. Kësisoj duhet të pranojmë se dr.Nush Bushati është ndër të parët drejtues kombëtarë të organizatës sportive në Shqipëri.
Këtu është dhe lidhja e tij e parë institucionale me sportin kombëtar. Ta do mendja se pikërisht për shkak të njohurive dhe kulturës së tij. Për këtë nuk ka një sensacion. Sensacioni qëndron te gjesti i Ahmet Zogut, tashmâ Mbret i shqiptarëve, i cili e fton funksionarin e lartë të qeverisë së Fan Nolit, të marrë ndër duar kulturën e sportin kombëtar dhe mandej deri arsimin kombëtar! Në 1932, dr.Bushati është deputet i Dibrës së bashku me Abdurrahman Salih, Abdurrahman Dibra, Fiqri Rusi, Hafiz Xhemali dhe Jashar Erebara, gjithnjë aktiv në jetën e vendit, derisa mbërrin të emërohet ministër i Arsimit i Mbretërisë, më 21 tetor 1935, post që e mban deri më 7 nëntor 1936 kur zëvendësohet nga Abdurrahman Dibra, njeriu i cili në 1938 do të përuronte ndërtimin e Stadiumit tonë Kombëtar, që Mbreti e kishte parashikuar të ndërtohej aty ku deri para pak ka qenë stacioni hekurudhor i Tiranës, e tash është monumenti i Mbretit Zog.
Çka do të thotë se aty ku nuk arriti të ndërtojë stadiumin, Shqipëria e sotme ngriti monumentin e Mbretit. Kjo sigurisht kurrë nuk mund t’i kishte shkuar ndër mend Mbretit Zog!… “Ministri i ynë i Arsimit, z.dr. Nush Bushati, ishte në Gjermani edhe për të studiuar sistemin e organizimit t’Arësimit Gjerman. Ministri i ynë ndejti në Berlin edhe për të pamë zhvillimin e lojnave olimpike, dhe si mik nderi pati pritje të përzemërta dhe mundi të njihet personalisht me Mbretin e Bullgarisë, me Princat e Italisë e të Suedisë, si dhe me shumë diplomatë të huaj që gjënden prezentë në këto gara”.
Kështu njofton shtypi shqiptar, ndërkohë, që pritja që i bëhet ministrit Bushati prej autoriteteve gjermane qe më se e përzemërt. Dhe se autoritetet gjermane, “edhe këto herë nuk munguan të shfaqin admirimin e tyne për përpjekjet gjiganteske që po ban populli i vogël shqiptar i udhëhequn nga Zogu I, për të hyrë në radhë me popuj të tjerë në udhën e përparimit e të zhvillimit”.
Ministrit Bushati i vihet në dispozicion një veturë e posaçme gjatë gjithë kohës që ai ndjek garat e Olimpiadës, por ndërkohë ai viziton shumë shkolla e mjedise kulturore e sportive gjermane, me synimin për të marrë përvojë organizative. Ky është edhe një qëllim më vete i gjithë kësaj pranie të Shqipërisë në Lojnat e 11-ta Olimpike të Berlinit. Nuk jipen hollësira, përveç faktit se audienca krye më krye midis Adolf Hitlerit dhe dr.Nush Bushatit nuk ka qenë një takim më këmbë, por që ka zgjatur plot 40 minuta! Me gjuhën e diplomacisë shtypi thekson se midis tyre “pati një bisedim miqësor që zgjati 40 minuta”! Për çka është biseduar?
Sa ka qenë raporti politikë-kulturë- sport midis njeriut më të fuqishëm të asokohe dhe ministrit shqiptar të arsimit?… Evenimenti nuk ndalon me kaq. Rëndësia merr udhë të pandalshme, kur mëson se ministrin e Arsimit Bushati e presin radhazi ministri Jashtëm i Gjermanisë, von Neurath, madje mbi një orë në “bashkëbisedime të ndryshme”. Dhe mbas tij pritjet radhazi personalisht nga Göbbelsi dhe Geringu! Dhe dihet se cilët ishin këta…
PROF. IRFAN TËRSHANA – PERSONAZHI TJETËR I BERLINIT ‘36
Është ndarë nga jeta më 2006-n. Pati fatin të mos e shihte të rrënuar monumentin tonë të madh të kulturës, Stadiumin Kombëtar “Qemal Stafa”, të cilit më 1946-n ai i kishte dhënë “rifiniturën”. Ka qenë edhe ai në Berlinin 1936. Është fjala për të paharrueshmin prof. Irfan Tërshana, siç e kanë njohur të gjithë. E në Berlin ka dhe një prani studentësh, po dhe pedagogësh shqiptarë, doemos nën kryesinë e dr. Bushatit, i cili vjen për përvojë arsimi dhe olimpike së bashku.
Profesori i shquar i edukimit fizik, Irfan Tërshana (1905-2006), po dhe projektuesi i famshëm i objekteve sportive në Shqipëri, është shqiptari i parë i nderuar nga CIO (Komitetit Olimpik Ndërkombëtar) me Urdhrin Olimpik. E të duket sikur ky nderim ka një lidhje me praninë e Shqipërisë dhe të tij në Olimpiadën e Berlinit 1936. Profesor Tërshana ka ndejë shumë ditë në Berlin. Madje, ai ka qenë para fillimit të Olimpiadës me synimin për të marrë përvojë nga ndërtimi i objekteve të atjeshme. Ky ishte njeriu të cilin qysh më 1934, Mbretëria e kishte dërguar për një muaj në Berlin për të ndjekur hap mbas hapi ndërtimet mrekulluese paraprake të stadiumeve, pishinave e palestrave të Olimpiadës së Berlinit, që do të zhvillohej mbas dy vjetëve, më 1936-n.
Dhe prapë, mû në këtë vit, 1936, ai është i pranishëm teksa i bashkohet treshes së mësipërme. Gjen inxhinierin drejtues gjerman, i cili mbas do kohe i dhuron librin e ndërtimeve të tij olimpike të Berlinit, të cilin Irfan Tërshana e ka mbajtur fshehur për gati pesëdhjetë vjet – me këtë mbishkrim: “Ia dhuroi z. prof. Irfan Tërshanës për punimet e ndërtimeve olimpike nga 15 korriku deri 15 gusht 1934, në këtë kohë të ndërtimeve të kompleksit të stadiumeve sportive për lojërat olimpike gusht – shtator 1936. * Berlin, nëntor 1937″.
Njeriut të parë që ia ka treguar këtë ka qenë autori i këtij shkrimi, më 2005. Dhe historia e Irfan Tërshanës është e pamatë, e pangjashme në krejt historinë e sportit tonë kombëtar. I përket brezit të harruar të shokëve të tij të një historie të pafund. Para tij, në Romë për të studiuar edukatën fizike kishin shkuar dhjetë shqiptarët e parë, të cilët kujtesa e 100-vjeçarit tonë do t’i shpaloste radhazi: Selman Stërmasi, Hajdar Jakupi, Luigj Shala, Eqrem Stërmasi, Azis Rexhepi, Spiro Shuteriqi, Aqif Domini, Niko Açka, Teni Frashëri, Malo Kodra – figura të mëdha të edukimit fizik në Shqipëri, shumica të panderuar deri më sot.
Më 1929-n, Irfan Tërshana, është viti i dytë i shqiptarëve që shkojnë në ISEF-n e famshëm të Romës (Instituti i Lartë i Edukimit Fizik), pjesë e një gjashtësheje emblematike për kulturën fizike e sportet në Shqipëri: Irfan Tërshana, Adem Karapici, Mendu Agolli, Myfit Halimi, Xhevdet Skilja, Bexhet Jolldashi – të gjithë themelues të kulturës sonë fizike, njeri më i madh se tjetri. Ka problem për t’iu dhënë bursa, por Rauf Fico, ministri i Jashtëm, i del krah. Kur diplomohet e fillon në Lezhë, më 3 dhjetor 1932, si instruktor i edukatës fizike, ku nuk harron sot e kësaj dite mbështetjen e drejtorit të shkollës, Emin Kopliku, i cili ishte kunat i një themeluesi tjetër të madh të edukimit fizik, prof. Avni Zajmit.
Është Emin Kopliku – protagonisti i shquar i Ballit Kombëtar me Mithat Frashërin e Faik Qukun – figurë atdhetare që vdes në mërgim, duke lënë në persekutim familjen në Shqipëri… Prej këtu, prof. Tërshanën e presin radhazi Berati, Shkodra, Kukësi, Tirana. Është pedagogu i shquar i edukatës fizike i Gjimnazit të Shkodrës, më vonë i atij të Tiranës, instruktori i fizkulturës i BRASH-it, inspektor i edukatës fizike, mandej projektuesi i objekteve sportive në Komitetin e Kulturës Fizike e Sporteve të Shqipërisë, duke ushtruar ndërmjet edhe nja tre vjet punëtorin e krahut në ndërmarrje të ndryshme të Tiranës! Më parë, më 1932-33, e kishin thirrur papritmas në Romë për të ndihmuar për ndërtimin e Kampit të Rinisë “Dux”.
Mandej kishte qenë i pranishëm në Kampionatin Italian të Skermës në kinema “Barberini” dhe i takon të jetë pranë Musolinit, tejet popullor siç shfaqej në këso takimesh Duçja. Ndërkaq, Hitlerin do ta shohë krejt nga afër në Berlin, në tribunën e ceremonisë së Lojërave Olimpike. Por në jetën e tij, ndër më mbresëlënësit mbetet takimi me Mbretin Ahmet Zogu, më 1930, kur qe student. Ka qenë takimi i Mbretit me studentët që ishin jashtë vendit. Ajo që nuk i shlyhet është takimi një për një i Mbretit me secilin, duke i pyetur radhazi se nga ishin dhe ku studionin. “Të mirat që merrni atje i sillni këtu, të këqijat i leni, se kemi mjaft të këqija këtu”, u thotë Mbreti Zog, dhe këto fjalë Irfan Tërshanës i patën mbetur të pashlyeshme.
Së bashku me këtë: “Jo katolikë e myslimanë, jo toskë e gegë, por ilirë, pellazgë, shqiptarë”. Enver Hoxhën e ka takuar në vitet ’70, gjatë vizitës së tij në Gjirokastër, kur diktatorit të pamëshirshëm i qe mbushë mendja me i dhënë stadiumin qytetit të tij të lindjes. I ishte tiposur, që stadiumi të ndërtohej diku në mes të qytetit. Dhe i kujtohet Irfan Tërshana, të cilin e thërrasin me urgjencë në Gjirokastër. Prof. Tërshana nuk i njeh emocionet në këto lloj takimesh. Kishte “takuar” Hitlerin, kishte folur me Duçen, kishte ndejë me Ahmet Zogun. Dhe ishte tre vjet më i moshuar se Enver Hoxha. Kur përshkohej në çështje profesioni, ai harronte se kë kishte përpara. “:Jo, shoku Enver. Stadiumi i Gjirokastrës duhet ndërtuar atje poshtë….”.
Enver Hoxha nuk kundërshtoi… Irfan Tërshana kishte vënë dorë kësisoj edhe në stadiumin e Gjirokastrës, i fundit i tij. Detyrohem të përsëris: 18 stadiume, 4 hiprodrome, 3 pishina, 375 objekte të ndryshme sportive. Tiranë, Shkodër, Berat, Gjirokastër, Vlorë, Korçë, Elbasan, Durrës, Krujë, Kavajë… Të gjitha këto veprimtari edhe të tija të Mbasluftës. E kishte filluar për çudi në Shkodër, me ndërtimin nga themelet të Stadiumit të Parë mbas vitit 1944 në Shqipëri, atij të Shkodrës, ashtu si më 1936-n me kompleksin e Gjimnazit të Shkodrës deri me pistë atletike!
Atë që sot, më 2016-n, nuk e ka një për be, as kryeqyteti Tiranë. Më 1946-n qe njëri prej atyre që i dhanë pra rifiniturën Stadiumit Kombëtar “Qemal Stafa” të saporrënuar këto ditë, duke vendosur për t’i hequr vlerën olimpike të tij, që është pista e atletikës së lehtë. Kësi “bosash” arrogantë ka sot Shqipëria jonë. Më 1993-shin, CIO (Komiteti Olimpik Ndërkombëtar) i ka dhënë Irfan Tërshanës trofeun e tij, “Sporti dhe Ambienti”.
Dhe Shqipëria e tij, që e ka shpallë 90 vjeç “Mësues të Popullit” më 1995-n, “Nderi i Sportit Shqiptar” më 1999-n, “Mirënjohje e Qytetit të Tiranës” më 2000-shin e deri tek Urdhri Olimpik nga KOKSH në 100-vjetorin e lindjes, më 2005-n. Rrallë njeh historia e njerëzimit që një njeri të nderohet kësisoj në dekadën e dhjetë të jetës së tij! Irfan Tërshana ka qenë tre vjet më i madh se Anton Mazreku. Kishin një miqësi të fortë dhe Olimpiada e Berlinit i lidhi edhe më fort. Po aq me ministrin dr. Nush Bushatin dhe prof. Gaqo Gogën, me të cilin, befasisht pra, kishin formuar katërshen tonë “berlineze” të Olimpiadës 1936…
Harry Kane shpallet fitues i Topit të Artë 2026, duke kurorëzuar një vit të jashtëzakonshëm me fanellën e Bayern Munich dhe kombëtaren e Anglisë.
Sulmuesi anglez triumfon pas një sezoni fantastik, ku shkëlqeu me gola të shumtë dhe paraqitje vendimtare. Kane lë pas rivalë të mëdhenj si Kylian Mbappé dhe Lamine Yamal, duke arritur çmimin më prestigjioz individual në futbollin botëror.
Ky sukses është një moment historik për futbollin anglez, pasi Kane bëhet anglezi i parë që fiton Topin e Artë që nga Michael Owen në vitin 2001. Lamine Yamal shpallet talenti i vitit, ndërsa Luis de la Fuente vlerësohet si trajneri më i mirë. BW
Guerrils, tifozeria tradicionale e klubit të futbollit Partizani, ka njoftuar pezullimin e aktivitetit tifozerik dhe bojkotin e ndeshjeve të ardhshme, në shenjë solidariteti me studentët, pedagogët dhe qytetarët që po protestojnë, si dhe kundër dhunës policore.
Përmes një njoftimi zyrtar, Guerrils bën të ditur se vendimi vjen si pasojë e situatës së krijuar nga protestat, represioni dhe dhuna policore ndaj protestuesve. Tifozeria thekson gjithashtu se dhuna dhe arroganca e policisë nuk janë të panjohura për ta, pasi, sipas saj, të njëjtat metoda përdoren në mënyrë sistematike edhe ndaj tifozëve në stadiume.
Njoftimi i Guerrils:
“UG pezullon aktivitetin tifozerik.
Konfirmojmë kështu që nuk do të jemi prezent në ndeshjet e ardhshme si pasojë e situatës së protestave, represionit dhe dhunës policore me të cilën po përballen studentët, pedagogët dhe populli.
Dhunë kjo që për ne nuk është e panjohur, pasi në stadiume kjo metodë dhe arrogancë shfaqet ndaj nesh edhe tifozerive të tjera në mënyrë sistematike.
Idealet tona mbeten si flamuj që valëviten të lirë edhe pse erë e fortë fryn kundër!” sn
Cristiano Ronaldo vazhdon marshimin drejt kuotës së 1000 golave në karrierë. Ylli portugez ka realizuar golin e tij të 981-të, këtë herë në Champions League të Azisë, duke iu afruar edhe më shumë objektivit historik.
Sulmuesi i Al Nassr gjeti rrugën e rrjetës në përballjen kundër Neftchi Farg‘ona, në kuadër të javës së dytë të fazës së ligës në AFC Champions League Elite.
Goli erdhi pas një aksioni të bukur nga krahu i majtë. Sadio Mané krosoi në zonë, ndërsa Ayman e kontrolloi topin me gjoks dhe ia la në dispozicion Ronaldos. Portugezi goditi menjëherë me rrotullim, duke e dërguar topin në rrjetë dhe duke çuar Al Nassr në avantazhin 2-0.
Me këtë realizim, Ronaldo ka vetëm 19 gola për të arritur shifrën e jashtëzakonshme prej 1000 golash në karrierën e tij profesionale. Një objektiv që 41-vjeçari synon ta përmbushë përpara se t’i japë fund aventurës së tij në futbollin e luajtur.
Ronaldo vazhdon të dëshmojë se mbetet vendimtar edhe në këtë fazë të karrierës, ndërsa çdo gol e afron më shumë me një rekord që do të shënonte një tjetër kapitull të jashtëzakonshëm në historinë e futbollit. sn
Shqipëria ka marrë një sukses të rëndësishëm në Ligën e Kombeve ndaj San Marinos, por ka vuajtur për të siguruar tre pikët përballë ekipit më të dobët në botë.
Pas një goli të shpejtë të Asllanit, kuqezinjtë e menduan ndeshjen e fituar dhe nuk ia dolën ta mbyllnin dukë shpërdoruar mundësi të mira pasi shpërdoronin me egoizëm rastet e krijuara.
Një gol i Lazari bëri që sfida të hapej në fund në mënyrë të papritur, pasi San Marino shfrytëzoi përgjumjen e kuqezinjve.
Maran hodhi gjithë ekipin në sulm duke kërkuar me çdo kusht golin. Ai do të vinte vetëm në shtesë pas një penalltie për prekje topi me dorë në zonë, me Asllanin i cili realizoi nga pika e bardhë për të shmangur një turpërim epik.
SHQIPËRI-SAN MARINO 2-1
11′, 90’+3′ (p) Asllani / 65′ Lazari
NGJARJET KRYESORE
90’+6’ Mbyllet ndeshja me fitoren 2-1 të Shqipërisë.
90’+3’ GOOOL SHQIPËRI! Asllani shënon me penallti. (VIDEO)
90’ Jepem 4 minuta shtesë.
90’ Penallti për kuqezinjtë! Pas një harkimi në zonë është Fabri që prek topin me dorë dhe gjyqtari pasi sheh VAR, jep penallti.
90’ Pas një harkimi në zonë, Asllani gjuan por gjen përgjigjen e portierit. (VIDEO)
88’ Harkim tjetër nga Mehmeti, Daku me kokë nuk gjen portën.
87’ Harkim në zonë për Dakun, sulmuesi pengohet nga Manaj dhe nuk gjuan në portë. (VIDEO)
86’ Xhulio merr vendin e Kapikione në radhët e San Marinos.
83’ Xhakopeti ndëshkohet me karton të verdhë.
82’ Hysaj nis topin në zonë ku është Daku, gjuajtja e të cilit devijohet në këndore. (VIDEO)
79’ Daku nga e majta lëshon një gjuajtje tokazi që devijohet dhe shkon jashtë.
77’ Asllani gjuan përballë zonës, sfera përfundon jashtë pa gjetur portën.
76’ Xhokondi ndëshkohet me të verdhë pasi ndal në mënyrë të parregullt Mehmetin.
73’ Daku del nga e djathta, gjuan por sfera kalon gjithë pasqyrën e portës.
71’ Mitaj dhe Shehu lënë fushën e lojës për Ramadanin dhe Dakun.
65’ E pabesueshme! Një harkim nga e majta e sulmit gjen Lazarin i cili përfiton nga përgjumja e Mitajt dhe çon sferën në rrjetë. (VIDEO)
63’ Shehu nga e djathta provon me një gjuajtje që më pas nuk kthehet në rrjetë as nga Manaj. (VIDEO)
62’ Një harkim në zonë nga e djathta gjen Uzunin i cili gjuan me kokë, por sfera kalon mbi traversën e portës mike. (VIDEO)
59’ Pankoti, Lazari dhe Benvenuti hyjnë në fushë në vend të Saliçioni, Meloni dhe Çevoli në radhët e San Marinos.
56’ Uzuni merr vendin e Hoxhës në radhët e kuqezinjve.
51’ Çevoli ndëshkohet me të verdhë pasi ndal në mënyrë të parregullt Mehmetin.
49’ Pas një goditje dënimi të Asllanit, Mehmeti devijon në zonë por sfera shkon në duart e portierit.
46’ Muçi i lë vendin në fushë Mehmetit në startin e pjesës së dytë.
45’+2’ Mbyllet pjesa e parë me shifrat 1-0 për Shqipërinë.
45’ Jepen 2 minuta shtesë.
45’ Della Balda del në sulm në të djathtën, gjuajtja e tij ndalet nga Dajsinani i vëmendshëm. (VIDEO)
41’ Shehu gjuan nga jashtë zonës, sfera shkon në duart e portierit pas një devijimi.
40’ Hoxha harkon në majta për Manajn, i cili nuk ia del të devijojë drejt portës.
38’ Fabri ndëshkohet me të verdhë për një faull ndaj Asllanit.
37’ Hysaj pason për Manajn në zonë, gjuajta e këtij të fundit ndalet nga portieri me këmbë. (VIDEO)
34’ Hoxha futet në qendër nga e majta, gjuajtja tokazi shkon në duart e portierit.
31’ Kundërzbritje e shpejtë e kuqezinjve, topi shkon te Manaj i cili vonohet duke mos pasuar e më pas gjuan duke parë sferën të bllokohet nga mbrojtja. (VIDEO)
30’ Edhe Zanoni tenton nga distanca, sfera shkon lart mbi traversë, pa shqetësuar Dajsinanin.
27’ Kapikioni provon nga distanca, Dajsinani është në pozicion dhe pret sferën. (VIDEO)
22’ Manaj rrotullohet në zonë dhe gjuan menjëherë, por godet vetëm shtyllën e portës së miqve. (VIDEO)
19’ Një top interesant në zonë nuk kontrollohet nga Manaj i cili e sheh të shkojë në fundore. (VIDEO)
17’ Pilo hyn në zonë nga e majta, harkimi i tij në qendër nuk shfrytëzohet nga askush.
14’ Asllani harkon një goditje dënimi direkt në zonë, sfera grushtohet nga portieri.
11’ GOOOL SHQIËPRIA! Asllani nga distanca shënon me një goditje spektakolare (VIDEO)
8’ Provon edhe Manaj nga jashtë zonës, sfera shkon në duart e portierit. (VIDEO)
7’ Muçi tenton portën nga jashtë zonës, sfera shkon larg katërkëndorit. (VIDEO)
5’ Hysaj kroson në qendër për Asllanin i cili gjuan me kokë por nuk gjen portën. (VIDEO)
3’ Dajsinani gabon në kontrollin e topit para portës, por pastaj rikuperon.
Rob Henesi shkaktoi pakënaqësi të mëdha te Kombëtarja, pasi nuk akordoi penallti për Myrto Uzunin ndaj Finlandës. Vendimi i gjyqtarit irlandez u mbështet nga skocezët në dhomën e VAR. Episodi i Uzunit u konsiderua simulim, teksa Finlanda fitoi me rezultatin 2-1.
Kjo nuk është hera e parë që Henesi bën bujë në një ndeshje ndërkombëtare. Ishte vera e vitit 2021, kur maltezët e Hibernians u ankuan zyrtarisht në UEFA pas gjykimit në Ligën e Konferencës.
HISTORIA- Hibernians kishte fituar 0 me 1 në ndeshjen e parë në transfertë ndaj Rigës, dhe po bëhej klubi i parë maltez që do të shkonte në grupet e një kompeticioni europian. Fillimisht ishte një vendim i diskutueshëm për pozicion jashtë loje në Ligën e Konferencës, që i mohoi Hibernians një gol të dytë. Riga ndërkohë e dërgoi ndeshjen në shtesë duke shënuar në fund për rezultatin 1-2 në Maltë.
Një lojtar i Hibernians u largua me karton të kuq për të vështirësuar llogaritë pasi ndeshja shkoi me shtesa. Po ashtu edhe trajneri me një tjetër lojtar të Hibernians nga pankina u ndëshkuan me karton të kuq. Rezultati pas 120 minuta ishte 4-1 në favor të Rigës.
POLITIKA- Qeveria në Maltë po ashtu ndërhyri pasi gjykimi u konsiderua skandaloz. Asokohe ishte Ministri i Punëve të Brenshme, Byron Camilleri, që reagoi pas humbjes për vendimet në fushë.
DEKLARATA E HIBERNIANS- “Kemi dërguar një letër zyrtare proteste në UEFA pas sjelljes së papranueshme të ekipit të arbitrimit në ndeshjen e së enjtes së kaluar kundër FC Riga. Klubi ka kërkuar një hetim zyrtar për incidentet që karakterizuan ndeshjen. Edhe pse e dimë se kjo nuk do ta ndryshojë rezultatin, mbetemi të vendosur që drejtësia të vihet në vend për Hibernians FC”.
Kosova do të përballet sot me Austrinë. Sfida e orës 18:00 në stadiumin “Fadil Vokrri” është vendimtare për dardanët në Ligën e Kombeve.
Kosova regjistron 3 pikë më pak se Austria pas tre raundesh dhe në shtëpi i bën punë vetëm fitorja. Trajneri Foda ka bërë zgjedhjet e tij teknike për listën me 23 lojtarë.
Avdyli, Kacuri dhe Jashari do të qëndrojnë në tribunë. Albian Hajdari është një mungesë e konfirmuar nga më parë për shkak dëmtimi.
Kujtojmë se Kosova barazoi në sfidën e fundit ndaj Izraelit. Foda provoi rotacionit, ndërsa ekipi nuk ia doli të shkonte te goli. bw
Federata Shqiptare e Futbollit ka publikuar njoftimin ku tregon se dy lojtarë të Kombëtares janë larguar nga grumbullimi. Bëhet fjalë për Feta Fetain dhe Samuele Sinën.
Simon Simoni ndërkohë rikthehet pasi Etrit Berisha u pezullua. Luis Hasa është sërish në dispozicion pasi la pas problemet shëndetësore.
Fetai dhe Sina i janë bashkuar Kombëtares U-21 për sfidën miqësore ndaj Ukrainës. Zgjedhja është disi e papritur duke pasur parasysh se ndaj San Marinos pritet të ketë sërish rotacion te Kombëtarja.
NJOFTIMI I FSHF
Kombëtarja shqiptare është rikthyer në fushë pas kthimit nga Finlanda me lojtarët kuqezi që kanë zhvilluar seancën e radhës stërvitore në Shtëpinë e Futbollit në kuadër të përgatitjeve për ndeshjen e radhës ndaj San Marinos.
Skuadra u nda në dy grupe, teksa lojtarët që nuk u aktivizuan në Finlandë zhvilluan një seancë me ngarkesë të plotë. Ndërsa lojtarët që ishin titullarë në ndeshje bënë vetëm rikuperim dhe fizioterapi.
Departamenti i Komunikimit në FSHF bën me dije se ka ndryshime në listën e Kombëtares. Mesfushori Feta Fetai dhe mbrojtësi Samuele Sina do të largohen për t’u bashkuar me Kombëtaren U-21 dhe do të jenë në dispozicion të trajnerit Alban Bushi për miqësoren me Ukrainën, që luhet nesër në ora 15:30 në Hungari.
Sakaq, edhe mesfushori Luis Hasa ka kaluar problemet shëndetësore dhe sot është bashkuar me grupin, duke qenë gjithashtu i gatshëm për ndeshjen e katërt të UEFA Nations League.
Gjithashtu, trajneri Rolando Maran ka thirrur portierin Simon Simoni për të zëvendësuar Etrit Berishën e skualifikuar. Simoni është bashkuar që sot në stërvitje me kuqezinjtë dhe do të jetë i gatshëm për ndeshjen me San Marinon, që luhet më datë 6 tetor, ora 20:45 në stadiumin “Air Albania”.
Biletat për ndeshjen Shqipëri-San Marino mund ti gjeni obline në ebileta.al ose në pikën e shitjes fizike në stadiumin “Air Albania”.
Gjatë ndeshjes Shqipëri–Bjellorusi nuk munguan mesazhet pikante. Në “Air Albania”, u dëgjua thirrjet “Arrestoni Ramën” dhe natyrisht prezente ishte edhe një pankartë e tillë.
Pavarësisht se është vetëm futboll, tifozët shprehën pakënaqësinë e tyre ndaj kryeministrit Edi Rama, ndërsa mesazhi tërhoqi vëmendjen e të pranishmëve. Shqipëri-Bjellorusi zhvillohet paralelisht me protestën e 119-të me radhë para kryeministrisë.bw
VOAL- Futbolli italian është në zi – Sandro Mazzola, i cili ka ndërruar jetë në moshën 83 vjeçare.Një legjendë dhe sulmues i Interit, karriera e lojtarit të Mazzola ishte e lidhur pazgjidhshmërisht me ngjyrat e Nerazzurrëve, për të cilat ai luajti 17 sezone nga viti 1961 deri në vitin 1977. Gjatë atyre viteve, viteve të “Interit të Madh”, klubi shkroi ndoshta faqet më të shkëlqyera në historinë e tij, duke fituar katër Scudetto, dy Kupa Evropiane dhe dy Kupa Ndërkontinentale.Ai gjithashtu veshi fanellën e Italisë në 70 raste, duke shënuar 22 gola dhe duke fituar Kampionatin Evropian në vitin 1968, përpara se të arrinte në finalen e Kupës së Botës dy vjet më vonë.Në vitin 1971, ai ishte nënkampion në garën për Topin e Artë pas Johan Cruijff. RSI
Drejtor sportiv i AC Milan për dy vjet, deri në majin e kaluar, ish-sulmuesi i kombëtares Igli Tare dyshohet për pastrim parash në Shqipëri, në kuadër të një hetimi të gjerë për korrupsion.
Ish-drejtori sportiv shqiptar i AC Milan, Igli Tare (53 vjeç), është objekt i një hetimi për korrupsion në Shqipëri, ku është e përfshirë ish-zëvendëskryeministrja Belinda Balluku, e cila vetë është nën akuzë në një çështje për dhënien e kontratave publike, njoftoi më 9 shtator Prokuroria e Posaçme Kundër Korrupsionit (SPAK), në një komunikatë të gjatë.
SPAK-u thotë se ka zgjeruar hetimin ndaj Belinda Ballukut edhe te ish-sulmuesi i kombëtares (67 ndeshje), i cili ka gjithashtu shtetësi italiane. Igli Tare, i cili mbajti postin e drejtorit sportiv të klubit kuqezi nga viti 2024 deri në maj 2026, dyshohet veçanërisht për pastrim parash në këtë çështje shumë të bujshme.
Gjatë karrierës së tij si futbollist në Itali, ai ka luajtur për Brescia-n, Bolognën dhe Lazion e Romës, ku ka qenë gjithashtu “DS” në vitet 2008-2009 dhe 2022-2023.
Dy vila në bregdetin jonian
E afërt me kryeministrin socialist Edi Rama, zonja Balluku u vu nën akuzë në nëntor 2025 nga SPAK-u për favorizim në dhënien e tenderëve në kuadër të dy projekteve të mëdha rrugore, me vlerë të përllogaritur në disa qindra milionë euro. Ajo u shkarkua nga detyra në nëntor 2025.
Sipas prokurorisë, “me qëllim fshehjen e përfitimit të siguruar nga një vepër korrupsioni”, ish-zëvendëskryeministrja regjistroi në emër të Igli Tares dy vila në bregdetin Jonian, në jugperëndim të vendit, në Dhërmi dhe në Palasë. Të dyja vilat, të shitura sipas prokurorisë në mënyrë fiktive ish-futbollistit, janë sekuestruar.
“Për të fshehur këtë pasuri të padeklaruar, e pandehura Belinda Balluku iu drejtua shtetasit Igli Tare, i cili kreu veprime fiktive”, shpjegon SPAK-u në komunikatën e tij.
Tare është marrë në pyetje nga hetuesit në gusht, në kuadër të këtij hetimi.
Lufta kundër krimit të organizuar dhe korrupsionit përbën një nga kushtet kryesore për anëtarësimin e Shqipërisë në Bashkimin Evropian.
Disa ish-ministra të qeverive të Edi Ramës, në pushtet që nga viti 2013, janë vënë në shënjestër të drejtësisë në çështje korrupsioni. sn
Federata Evropiane e Futbollit (UEFA) ka dënuar klubin Crvena Zvezda të Beogradit dhe Borac Banjalluka për sjelljen raciste të tifozëve të tyre, pasi në ndeshjet e këtyre klubeve në garat evropiane iu bë homazh Ratko Mlladiqit, të dënuarit për gjenocid dhe krime të tjera të luftës.
Në ditën e vdekjes së Mlladiçit më 27 gusht, tifozët e Zvezda-s në ndeshjen kundër klubit futbollistik, Viktoria Plzen në Çeki shpalosën pankarta me mbishkrimin “Gjeneral, lavdi e madhe dhe faleminderit”, ndërsa brohoritën emrin e Ratko Mlladiçit. Për këtë arsye, Qendra Përkujtimore e Srebrenicës kërkoi nga UEFA që ta përjashtojë përgjithmonë klubin nga Beogradi.
Komisioni Disiplinor i UEFA-s njoftoi se Crvena Zvezda është dënuar me një gjobë prej gati 100.000 eurosh për sjellje raciste dhe brohoritje të papërshtatshme nga tifozët, si dhe me ndalimin e shitjes së biletave për tifozët e saj për ndeshjen e radhës si mysafir në një garë evropiane.
Gjatë ndeshjes, tifozët e klubit të Beogradit shpalosën pankarta me mbishkrimin “Gjeneral, lavdi e madhe dhe faleminderit ”, ndërsa brohoritën emrin e Ratko Mlladiçit. Më pas, FK Crvena Zvezda publikoi në profilet e saj zyrtare në rrjetet sociale fotografi ku pankartat në fjalë shihen qartë.
Për shkak të sjelljes raciste dhe/ose diskriminuese të tifozëve, Zvezda u gjobit me 40.000 euro, ndërsa për transmetimin e një mesazhi të papërshtatshëm për një ngjarje sportive u gjobit me 50.000 euro. Klubi u gjobit edhe me 8.250 euro për sjelljen e pahijshme të ekipit gjatë ndeshjes si mysafir në Plzen.
Në ndeshjen e Borac Banjalluka kundër Vikingur Reykjavik, më 27 gusht, në ditën e vdekjes së Mlladiçit, në tribunat e stadiumit të qytetit në Banjallukë iu bë homazh Mlladiqit.
Komisioni Disiplinor i UEFA-s njoftoi se klubi nga Banjalluka, për shkak të sjelljes raciste dhe/ose diskriminuese të tifozëve, është dënuar me 30.000 euro, ndërsa është urdhëruar mbyllja e pjesshme e stadiumit për ndeshjen e radhës të Borac-it në një garë evropiane.
Borac është dënuar edhe me 4.000 euro për sjelljen e pahijshme të ekipit, me 3.500 euro për ndezjen e mjeteve piroteknike, ndërsa anëtari i stafit teknik, Bogolub Zhelkoviq, është dënuar me 2.000 euro për fyerjen e zyrtarit të ndeshjes.
Briken Calja ka fituar medalje ari në stilin e shkëputjes, duke ngritur 154 kilogramë, që është edhe një rekord në Lojërat Mesdhetare Taranto 2026.
Peshëngritësi shqiptar ka garuar sot në kategorinë deri 75 kilogramë. Në stilin e shkëputjes ai ngriti 147 kilogramë në provën e parë. Në provën e dytë, Calja ngriti 152 kilogramë dhe në të tretën 154 kilogramë. Tre prova të kaluara me sukses dhe rekord nga ai për Lojërat Mesdhetare.
Shqipëria kishte marrë tri medalje më parë në Lojërat Mesdhetare Taranto 2026, të gjitha në mundje. Medalje ari ka fituar Islam Dudajev, medalje argjendi Zelimkhan Abakarov dhe medalje bronzi Ardit Zeneli.
Komentet