2 Prill 2026

Në një moment historik dhe vendimtar, drejtësia më në fund ka triumfuar për Vatrën dhe për të gjithë ata vatranë që besuan në parimet e saj themeluese dhe e drejta. Pas vitesh shqetësimesh, përpjekjesh dhe betejash ligjore, Gjykata Supreme e New York-ut ka marrë një vendim që rikthen ligjshmërinë, transparencën dhe rendin demokratik në Federatë.

Pardje ishte një seancë e gjatë dhe e nxehtë gjyqësore dhe dje na erdhi vendimi i fundit i gjykatës që sjell qartësi dhe drejtësi:

• Kuvendi i shpallur i 25 prillit nuk do të zhvillohet.

• Kushtetuta e vitit 2022 shpallet e pavlefshme, (dhe për pasojë të gjitha veprimet e bazuara në të janë të pavlefshme)

• Një Kuvend i ri do të mbahet më 27 qershor, sipas kërkesës tonë.

• Kushtetuta e vitit 1926, sot në 100-vjetorin e saj, shkruar nga korifenjt e Vatrës, Konica dhe Noli, kthehet edhe një herë dokumenti i vetëm ligjor që udhëheq Vatrën, kjo sipas kërkesës tonë.

• Të gjithë anëtarët e Vatrës kanë të drejtë të votojnë dhe të zgjidhen.

• Dyert e mbyllura të Selisë së Vatrës do të hapen për të gjithë vatraët që më parë ishin lënë jashtë.

Ky vendim nuk është thjesht një fitore ligjore, por fitore edhe e moralit vatran, është një rikthim te identiteti dhe vlerat e vërteta të Vatrës. Është një dëshmi se askush nuk është mbi rregullat dhe se demokracia nuk mund të zëvendësohet me vendime të njëanshme, një mesazh i qartë se Vatra nuk mund dhe nuk do të jetë kurrë pronë e askujt dhe dëshmi se e drejta triumfon.

Kjo situatë filloi në Kuvendin e Vatrës të shkurt të vitit 2022, kur një Kanunore e re u propozua, por nuk u miratua dhe nuk u certifikua kurrë sipas rregullave. Megjithatë, ajo u trajtua si e vlefshme nga drejtuesit, duke u përdorur si bazë për ndryshime të rëndësishme strukturore. Madje, pas përfundimit të Kuvendit, iu shtuan edhe nene të tjera në mënyrë klandestine, në kundërshtim të plotë me çdo procedurë demokratike. Kryetari i Vatrës, i zgjedhur për një vit, tjetërsoi votat dhe qendroi në krye të Vatrës jashtë çdo të drejte dhe morali demokratik për më shumë se 4 vjet.

Sikur nuk u mjaftuan me kaq, të gjitha strukturat drejtuese nuk u zgjodhën sipas Statutit, por u emëruan nga kryetari i Vatrës duke e kthyer Vatrën në një piramidë pa baze ligjore.

Detyrimet për transparencë financiare çdo katër muaj, u shpërfillën për më shumë se katër vite. Mbi $80 000 të mbledhura nga vatranët për termetin në Shqipëri, nuk dihet fati tyre. Vatranët dhe publiku shqiptar nuk patën asnjë transparence se ku shkojnë pagesat e anëtarësisë, donacionet, te ardhurat nga reklamat apo nga qeratë e apartamenteve të Vatrës. Për 4 vjet nuk u paguan taksat e shtetit apo as faturat e ujit të shtëpisë së Vatrës, që rrezikoi marrjen nga shteti të saj. Kërkesat për auditim të pavarur u refuzuan vazhdimisht.

Lista e abuzimeve është pafund. Këto nuk ishin gabime të vogla, por shkelje serioze të parimeve të përgjegjshmërisë dhe mirëqeverisjes, të një organizate famëmadhe si Vatra.

Pergjegjes për këtë situatë, mendoj se janë ata që janë në timonin e Vatrës, Elmi Berisha kryetar dhe Alfons Grishaj nënkryetar, po ashtu edhe Pashko Camaj sekretar, si nënshkrues i gjyqeve ndaj Vatranëve.

Dhjetra vatranë që ngritën zërin me kritikën e tyre për të shpëtuar Vatrën nga ky degradim i vlerave të saj, u përjashtuan, u anatemuan, u paditën nëpër gjyqe apo ju mbyllën dyert e Vatrës. Kjo goditi rëndë jo vetëm strukturën, por edhe shpirtin e organizatës duke krijuar një ndarje të madhe në mes vatranëve.

Për më tepër, gjatë kësaj periudhe, shumë nga veteranët e Vatrës dhe intelektualët që për dekada kanë kontribuar në ruajtjen dhe forcimin e saj, u lanë mënjanë, dhe nuk u trajtuan me respektin që meritojnë. Zëri i tyre, përvoja dhe mençuria e tyre, në vend që të vlerësoheshin, u injoruan, duke dëmtuar jo vetëm unitetin, por edhe vetë frymën e organizatës.

Në Nëntor 2025, një grup i madh anëtarësh ndërmorën hapin e duhur ligjor, duke kërkuar nga gjykata të shqyrtojë vlefshmërinë e bazës ligjore të strukturave të Vatrës dhe të ashtuquajturës Kanunore e re. Në Janar 2026, megjithëse çështja ishte në gjykim, drejtuesit e Varës shpallën Kuvendin e ri të Vatrës me 25 prill 2026, kuvend që do të mbulonte një herë e mirë shkeljet dhe abuzimet 4-vjeçare. Ne kërkuam nga gjykata ndërhyrje urgjente për të parandaluar dëme të mëtejshme të pariparueshme. Gjykata miratoi një urdhër ndalues të përkohshëm ndaj drejtuesve të Vatrës (TRO), duke ndalur këtë proces.

Ndërsa pardje ishte një seancë e gjatë dhe e nxehtë gjyqësore dhe dje na erdhi vendimi i fundit i gjykatës që sjell qartësi dhe drejtësi, vendimet e së cilës i shkrova më lart.

Së fundmi, mbas këtë përballje, ndihem mirë që isha ndër të parët që ngrita zërin kundër këtyre padrejtësive dhe shkeljeve, duke filluar këtë lëvizjeje për rikthimin e ligjshmërisë dhe demokracisë në Vatër. Për pasojë isha i pari që drejtuesit me moral të kufizuar më dënuan me “fletërrufe”, më përjashtuan, më paditën në gjykatat e larta Federale dhe Supreme të Massachuset dhe New York në emër të Vatrës dhe kërkuan miliona dollarë shpërblim. Në vazhdim gjykatat mohuan një nga një dhe të gjitha kërkesat dhe mocionet e drejtuesve e Vatrës ndaj meje. Pavarësisht kërcënimeve, presioneve dhe përpjekjeve për të më heshtur përmes proceseve gjyqësore, dhe me shpenzime të mëdha financiare, nuk u tërhoqa. Qëndrova i palëkundur në mbrojtje të së vërtetës dhe të interesit të Vatrës, së bashku me dhjetra vatranë të tjerë që iu bashkuan kësaj kauze të drejtë.

Sot unë personalisht, së bashku me miqtë e mij vatranë që ngritën zërin, që qëndruan të palëkundur përballë presioneve dhe që luftuan për të vërtetën, ky është një moment krenarie dhe drejtësie.

Por mbi të gjitha, ky është një moment reflektimi dhe bashkimi.

Le të shërbejë kjo fitore si një urë bashkimi, jo si një arsye për ndarje. Le të rikthejmë dialogun, mirëkuptimin dhe frymën e bashkëpunimit. Vetëm të bashkuar mund të përmbushim misionin e saj dhe të ndërtojmë një të ardhme më të fortë dhe më të drejtë për Vatrën.

Me Kuvendin e 27 qershorit përpara, kemi një mundësi të artë për të rifilluar mbi baza të shëndosha, me ligjshmëri, disiplinë, transparencë dhe përfshirje të vërtetë të të gjithë anëtarëve. Është koha për të rikthyer besimin, për të respektuar kontributin e çdo brezi dhe për të ecur përpara së bashku.

Është koha që të kthehemi në mision e shenjtë të Vatrës: të mbrojmë dhe promovojmë çështjen kombëtare shqiptare, të ruajmë identitetin, gjuhën dhe kulturën shqiptare në diasporë, si dhe të forcojmë lidhjet midis shqiptarëve kudo që ndodhen. Ky mision kërkon përkushtim, unitet dhe integritet, vlera që duhet të udhëheqin mendjet dhe veprat tona në vazhdim.

Sot është koha që të gjithë anëtarët e Vatrës, pa dallim se kë kanë mbështetur në të kaluarën, të lënë pas përçarjet dhe të shohin përpara me përgjegjësi dhe respekt të ndërsjellë. Kur u ndamë, të gjithë humbëm, humbi Vatra, tani që fituam, të gjithë fituam, fitoi Vatra. Vatra është më e madhe se çdo individ apo grup. Ajo i përket të gjithëve.

Me respekt, Valentin Lumaj