VOAL

VOAL

Nazmie Shabiu: Votoni për Tinën, sepse ti, Valentina Bunjaku Rexhepi kurrë nuk ma mbylle derën! Nga Elida Buçpapaj

September 27, 2019

Komentet

Shqipëria nuk është e politikanëve, por e shqiptarëve! Koha për qeveri tranzitore- Nga Prof. dr. PËRPARIM KABO

Ajo që pritej po ndodh, dëshpërimi popullor i grumbulluar ditë pas dite dhe durimi u sos, tani pakënaqësia ushqen protestimin mbarë popullor në të gjithë atdheun. Hedonizmi aventurier, grabitja e llahtarshme e pasurive kombëtare nga një grusht njerëzish pranë dhe në pushtet, vjedhja e pronës publike dhe asaj private të qytetarit, zhvillimi ekonomik i munguar, shkatërrimi i tregut të prodhimit vendas, ç’popullimi i territoreve të tëra, hilet me investitorë stradegjikë dhe paketën e maleve, ligji vllavrasës 7501, arsimi dhe shëndetësia me investime mjerane, dhe nga ana tjetër jeta lluksoze e qeveritarëve dhe e fëmijëve të tyre bejnë kontrastin therrës.

U besua që nga 2016 kur u votua paketa antikorrupsion se organet e reja të sistemit të drejtësisë do bënin pastrimin ligjor të klasës politike, por kjo nuk ndodhi. Ndryshimet janê minimale dhe me sfond të dyshimtë të interesave të errëta. Shumica parlamentare me arrogancë dhe fodullëk e ka kthyer aprovimin e ndryshimeve ligjore në një formalitet procedure, ndërsa opozita bashkëshoqëron kundërshtimin e hapur me bashkëpunim të individëve të saj për interesa tregu me pozitën.

Të dy palët janë të humbur. Gjendja e sotme e pakënaqësisë masive është një histori e vetme 35 vjeçare. Nuk ka politikan me jetë normale, të gjithë janë shumë të pasur nga bizneset jo nga paga. Popullit i lanë varfërinë, pasigurinë për jetën dhe ikjen nga sytë këmbët.

Qeveria aktuale hiqet se blenë modernitetin por nuk ka garantuar normalitetin, garancitë sociale të jetës. Reforma administrative territoriale është shprehje e përqëndrimit të pushtetit në pak duar, veçse kjo gjendje shpreh krizë të thellë në qeverisje. Sa më shumë pushtet në pak duar, po aq shumë mungese sovraniteti të deleguar për popullin.

Pushteti nuk është forcë administrative, por marrje përsipër i të qenit shërbenjës publik. Protesta me futjen e studentëve morri përmasa të një uragani shoqëror. Ajo nuk ndalet sepse shpreh idealin më të lartë, dashurinë për atdheun , për një Shqipêri të denjë me qytetarë të respektuar ekonomikisht në dinjitetin njerëzorë. Çfarë duhen vinçat dhe ndërtimet ngado kur të rinjtë edhe ne dy jetë nuk e blejnë dot atë shtëpi banimi.

Pa punë të garantuar, pa shtëpi , çfarë mbetet si zgjidhje? Ikja. Por ja studentët nuk duan më të ikin, ata duan atdheun e tyre që politika e kthehu në treg dhe po don me e tregëtu. Protestës iu vesh edhe shpagimi i verrbër me zjarre dhe thyerje. Kryesisht nga adoleshentë nga familjet e këputura, të cilat nuk i mirërrisin dot fëmijët jo se nuk duan, por se nuk munden.

Veçse edhe ata janë pjesë e shoqërisë sonë, fatkeqësia e tyre është përgjegjësi mbarë shoqërore. Vërtet ata kanë shkaktuar dëme në objektet urbane dhe aktivitete private, por dëmi më i madhë është motivimi i tyre për t’i bërë ato veprime. Ata janë rritur pa fëmijëri, pa kinema, pa teatër kukullash, pa cirk, pa rrethe jashtëshkollore, pa kampe pushimesh.

Demokracia pushtetore atyre iu la liri vetëm rrugën dhe veset e saj.Policia e ka humbur qetësinë, është nën trysninë e urdhërit dhe ndeshjen me shkelêsit, porse dhuna ndaj një të pambrojturi nuk të bën polici të rendit.

Mjaft zbatuat urdhëra që ju shpien në veprime të pakontrolluara , ju jeni shqiptarë , jeni familjarë dhe disa prej jush edhe prindër. Bashkohuni me protestuesit paqësorë sepse dalja nga ky sistem hajnash është edhe në të mirën e fëmijëve tuaj.

Në historinë e ndryshimit do hyj ai deputet, që i pari do largohet nga parlamenti duke hequr dorë nga mandati. Eshtë koha për një qeveri tranzitore, dhe nisjen e ribërjes së demokracisë funksionale, me mirqënie dhe shërbime publike dinjitoze.

Shqipëria (dhe fati e ecuria e saj) nuk është e politikanëve por e shqiptarëve.

THE FALL OF DICTATORSHIPS- By Agim Aliçkaj

 

  • Dictators witness the downfall of others, yet they neither learn nor change, believing that the same fate could never befall them.

Dictatorships share many similarities, but they also have significant differences. Nevertheless, they all have one thing absolutely in common: their inevitable collapse and eventual end. The circumstances of their downfall may vary considerably. Those dictatorships that turn into tyrannies against their own people and refuse to surrender power without resorting to violence often meet the most disastrous ends.

Serbia’s dictator, Aleksandar Vučić, finally suffered a major defeat in the parliamentary elections of October 25, 2026. The Student Movement, with Ilija Srdanović heading its electoral list, won a parliamentary majority, bringing an end to more than 14 years of domination by the Serbian Progressive Party. Vučić’s dictatorship is collapsing, but the consequences of his rule remain. His future will depend on the extent of his wrongdoing, the facts and documents that substantiate it, and the determination of the new institutions to hold him accountable.

The political downfall of a Serbian dictator is certainly very good news, even though Kosova and the Albanian people do not expect major changes in Serbia’s hegemonic policies.

Beyond corruption and domestic problems, Vučić’s failures in Kosova, particularly in his confrontation with Prime Minister Albin Kurti, have dealt severe blows to his political authority. Among the most damaging were the disastrous failure of the Serbian terrorist attack in Banjska and his protection of its organizer, Milan Radoičić.

The responsibility of Vučić’s regime for the terrorist aggression in Banjska must be thoroughly investigated. This major failure, combined with the deep dissatisfaction of Serbian citizens over corruption and authoritarian rule, contributed to the weakening of his power and created the conditions for his electoral defeat.

His successor, whoever that may be, should think very carefully about how to deal with Kosova and the Albanian people. Kosova is the land where Serbian regimes committed barbaric crimes and, at the same time, the political graveyard of criminal Serbian regimes.

Albania’s dictator, Edi Rama, a close political collaborator of Vučić, is openly demonstrating that he will not step aside without dragging the country into a serious confrontation. He has entered a dead-end road. He has transformed democracy into an authoritarian system of government that is gradually taking on the characteristics of tyranny.

The suffering of the Albanian people under his regime has become enormous and unbearable. Mother Albania has been seriously endangered by Rama and his political hordes, the oligarchs, opportunists, power-hungry careerists, and unscrupulous operators surrounding him. Through corruption, theft, shady deals, cruelty, and tyranny.

The people of Albania are being robbed and beaten at the same time!

He has turned Kosova and the ancient Dardanian lands into bargaining chips in political deals with representatives of Serbia’s hegemonic policies. His failure to condemn Serbian war crimes, the Open Balkan initiative, attempts for the partition of Kosova, support for the Association of Serb-Majority Municipalities, his declaration of northern Kosova as a no-man’s-land, and his positions regarding the establishment of the Specialist Chambers are just some of his profoundly anti-national actions.

But Albin Kurti and the people of Kosova stopped him!

For months, the people of Albania have been demanding his resignation through continuous, dignified, and peaceful protests. Yet he refuses to listen!

I believe there are three main reasons.

First, his political arrogance and his conviction that he is superior, wiser, and more capable than everyone else, as though Albania could neither survive nor prosper without him.

Second, the serious suspicions of corruption accumulated during his long years in power, his connections with oligarchs, and the powerful economic and political interests from which he may find it increasingly difficult to break free.

Third, his close political ties with Vučić’s discredited regime, which he regarded as an opportunity to enhance his international standing.

He fails to understand that his misgovernment has crossed every acceptable boundary. The controversies surrounding Zvërnec and Sazan are only some of the questionable deals that have alarmed public opinion. The lack of transparency is frightening. God alone knows what he has done to Albania during his 13 years of rule. Many things may come to light only after his departure from power.

His problem is not merely his political opponents. His problem is the angry people of Albania themselves. People, especially young people and students, do not take to the streets so easily. His supposed offers of dialogue are insincere. His actions show not the slightest indication that he is prepared to undertake fundamental changes. The time for meaningless negotiations with him has passed.

Instead of resigning and freeing Albania from tyranny, he blames the people for his own failures. He continues making sensational claims about imaginary culprits, even though, as prime minister, he bears the primary responsibility for Albania’s problems. His supporters in the media have recently begun accusing Prime Minister Kurti of instigating the protests.

Kurti’s only “fault” is that he represents an example of a leader committed to governing with clean hands and exposing corrupt officials. He has demonstrated that he cannot easily be bought or blackmailed.

Interference by Prime Minister Kurti or other Kosova politicians in Albania’s internal affairs is neither desirable nor necessary. On the contrary, it could sow division and create unnecessary dangers. Kurti must not behave like Edi Rama, who, in cooperation with Serbia, has openly acted against Kosova’s interests.

Nevertheless, no one can prevent the Albanian people of Kosova, other Albanian territories, and the diaspora from supporting and participating in the just and peaceful protests of the Albanian people in Albania. This is a national duty. Albania belongs to all Albanians, regardless of where they live.

Rama’s claims that he possesses an unlimited and untouchable mandate until 2029 simply because he won elections with a majority of votes are untenable. Through their votes, the people authorize a leader to govern responsibly, not to govern badly or betray state and national interests. The people have the right to demand the removal of anyone who poses a danger to the state, through democratic and constitutional means.

The failure of certain international circles to react to or criticize Edi Rama’s actions may be explained by their preference for compliant leaders who do not interfere with their geopolitical interests, at least until they conclude that such leaders are no longer useful to them. The time has come for international diplomats to speak out openly against the brutal and undemocratic conduct of Edi Rama’s government.

Rama’s declarations that his mission is to bring Albania into the European Union, that he alone can accomplish this goal, and that the protests are obstructing the process defy all reasonable logic. Those who believe he is irreplaceable are either blinded by self-interest or overwhelmed by naivety.

Albania will be far better off without Edi Rama!

Edi Rama’s dictatorship in Albania must come to an end. Peaceful protests are the preferred method. Other forms of democratic resistance should also be considered, including peaceful blockades, boycotts, strikes, and civil disobedience. Cooperation between students, citizens, and uncompromised politicians from opposition parties is necessary to establish a serious democratic alternative.

Violence must be prevented, and those responsible for provoking it must be identified and isolated. Special caution is necessary regarding provocateurs and suspicious individuals from all sides, including the possibility of infiltration by those seeking to discredit the protests and provoke confrontations.

Police violence during recent protests has, in many instances, been excessive and cruel. The images of defenseless citizens being beaten by law enforcement officers are reminiscent of scenes of Serbian police brutality against Albanians. The Albanian people of Kosova experienced the violence of criminal Serbian regimes countless times before finally achieving their freedom.

The behavior of Socialist Party members of parliament and their almost unconditional support for Edi Rama, even after months of protests and widespread public discontent, is incomprehensible. It would be far more honorable and responsible for members of parliament with a sense of national duty and political integrity to demonstrate the courage necessary to secure the 71 votes required for a motion of no confidence against Edi Rama. Otherwise, they risk bearing political responsibility and sharing the unfortunate fate of his regime.

A notable exception is Socialist Party MP Marjana Koçeku, who deserves special respect and recognition for the courage and dignity she has demonstrated by openly opposing Edi Rama’s actions.

In any event, Edi Rama’s moral and political mandate to govern Albania has expired. This is the message being delivered loudly and clearly by Albanian citizens and young people demanding change. The end of his rule is inevitable. The longer he postpones facing political accountability, the more difficult his eventual downfall may become. The damage and consequences for Albania could be severe and unpredictable, but they are not unavoidable if reason and the democratic will of the people prevail.

Mother Albania will once again breathe freely, in a fraternal embrace with Kosova and all Albanians throughout the world!

Agim Aliçkaj

New York, October 31, 2026

SHEMBJA E DIKTATURAVE- Nga Agim Aliçkaj

 

  • Diktatorët e shohin rrëzimin e të tjerëve, por nuk mësojnë dhe nuk ndryshojnë, duke besuar se një gjë e tillë nuk mund t’u ndodhë atyre.

Diktaturat kanë shumë gjëra të ngjashme, por edhe dallime të mëdha. Megjithatë, një gjë e kanë plotësisht të përbashkët dhe të sigurt: rrëzimin dhe fundin e tyre. Mënyrat e shembjes janë të ndryshme. Më së keqi përfundojnë diktaturat që shndërrohen në tirani ndaj popullit të vet dhe nuk dorëzohen pa përdorimin e dhunës.

Diktatori i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, më në fund pësoi humbjen e madhe në zgjedhjet parlamentare të 25 tetorit 2026. Lëvizja Studentore, me Ilija Srdanoviqin në krye të listës zgjedhore, fitoi shumicën parlamentare, duke i dhënë fund dominimit mbi 14-vjeçar të Partisë Progresive Serbe. Diktatura e Vuçiqit po shembet, por pasojat e sundimit të tij mbeten. Fati i tij i mëtejshëm do të varet nga përmasat e keqbërjeve, faktet dhe dokumentet që i dëshmojnë ato, si dhe nga vendosmëria e institucioneve të reja për ta vënë para përgjegjësisë.

Rrëzimi politik i një diktatori serb është gjithsesi lajm shumë i mirë, pavarësisht se Kosova dhe shqiptarët nuk presin ndryshime të mëdha në politikën hegjemoniste serbe.

Përveç korrupsionit dhe problemeve të brendshme, dështimet e Vuçiqit në Kosovë, në ballafaqim me Kryeministrin Albin Kurti, sidomos debakli i sulmit terrorist serb në Banjskë dhe mbrojtja e organizatorit të tij, Milan Radojçiq, kanë qenë ndër goditjet më të rënda ndaj autoritetit të tij politik.

Përgjegjësia e regjimit të Vuçiqit për agresionin terrorist në Banjskë duhet të hetohet deri në fund. Ky dështim i rëndë, së bashku me pakënaqësinë e thellë të qytetarëve serbë ndaj korrupsionit dhe sundimit autoritar, kontribuoi në dobësimin e pushtetit të tij dhe krijimin e kushteve për humbjen zgjedhore.

Pasardhësi i tij, kushdo qoftë ai, duhet të mendojë mirë se si do të sillet me Kosovën dhe shqiptarët. Kosova është vendi ku regjimet serbe kanë kryer krime barbare dhe, njëkohësisht, varri politik i regjimeve kriminale serbe.

Diktatori i Shqipërisë, Edi Rama, bashkëpunëtor i afërt politik i Vuçiqit, po tregon hapur se nuk do të tërhiqet pa e çuar vendin drejt një përballjeje të rëndë. Ai ka hyrë në një rrugë pa krye. Demokracinë e ka shndërruar në një sistem qeverisjeje autoritare, i cili gradualisht po merr tiparet e tiranisë.

Vuajtjet e popullit shqiptar nga regjimi i tij janë të mëdha dhe të padurueshme. Nënë Shqipëria është rrezikuar rëndë nga ai dhe hordhitë e tij politike, oligarkët, interesaxhinjtë, kolltukxhinjtë dhe batakçinjtë që e rrethojnë. Me korrupsion, hajni, pazare, mizori dhe tirani.

Popullin e Shqipërisë edhe po e vjedhin, edhe po e rrahin!

Kosovën dhe tokat dardane i nxori në pazare politike me përfaqësuesit e politikës hegjemoniste serbe. Mosdënimi i krimeve serbe të luftës, Ballkani i Hapur, përpjekjet për ndarjen e Kosovës, mbështetja për asociacionin serb, deklarimi i veriut si tokë e askujt dhe qëndrimet e tij lidhur me krijimin e Gjykatës Speciale janë vetëm disa nga veprimet e tij thellësisht antikombëtare.

Por, e ndaloi Albin Kurti me popullin e Kosovës!

Populli i Shqipërisë, prej muajsh, po kërkon dorëheqjen e tij përmes protestave të vazhdueshme, dinjitoze dhe paqësore. Por ai nuk merr vesh!

Mendoj se janë tri arsye kryesore.

E para, arroganca e tij politike dhe bindja se është më i ngritur, më i mençur dhe më i aftë se të gjithë të tjerët, sikur Shqipëria nuk mund të ekzistojë dhe të përparojë pa të.

E dyta, dyshimet e rënda për korrupsionin e krijuar gjatë qeverisjes së tij të gjatë, lidhjet me oligarkët dhe interesat e fuqishme ekonomike e politike, nga të cilat mund ta ketë gjithnjë e më të vështirë të shkëputet.

Dhe e treta, lidhjet e tij të ngushta politike me regjimin e diskredituar të Vuçiqit, të cilat i shihte si një dritare për afirmim ndërkombëtar.

Ai nuk e kupton se me keqqeverisjen e tij e ka kaluar çdo kufi. Çështjet e Zvërnecit dhe Sazanit janë vetëm disa nga pazaret e dyshimta që kanë alarmuar opinionin publik. Mungesa e transparencës është frikësuese. Një Zot e di se çfarë ka bërë me Shqipërinë gjatë 13 vjetëve të sundimit të tij. Shumë gjëra mund të zbulohen vetëm pas largimit të tij nga pushteti.

Problemi i tij nuk janë vetëm kundërshtarët politikë. Është vetë populli i zemëruar i Shqipërisë. Një popull, sidomos rinia dhe studentët, nuk del në rrugë aq lehtë. Ofertat e tij për kinse bisedime janë false. Veprimet e tij nuk tregojnë as shenjën më të vogël se është i gatshëm për ndryshime thelbësore. Koha e bisedimeve të kota me të ka kaluar.

Në vend që të dorëhiqet dhe ta çlirojë Shqipërinë nga tirania, ai e fajëson popullin për gabimet e veta. Vazhdon me zbulime sensacionale të fajtorëve të imagjinuar, edhe pse përgjegjësinë kryesore për problemet e Shqipërisë e mban vetë si kryeministër. Mbështetësit e tij në shtyp, së fundmi, kanë filluar ta akuzojnë edhe Kryeministrin Kurti për nxitje të protestave.

I vetmi «faj» i Kurtit është se ai përfaqëson shembullin e një lideri që synon qeverisjen me duar të pastra dhe i ekspozon qeveritarët e korruptuar. Ai ka dëshmuar se nuk blihet dhe nuk shantazhohet lehtë.

Përzierja e Kryeministrit Kurti apo e politikanëve të Kosovës në punët e brendshme të Shqipërisë nuk është as e preferueshme, as e nevojshme. Përkundrazi, mund të mbjellë përçarje dhe të krijojë rreziqe të panevojshme. Ai nuk guxon të bëhet si Edi Rama, i cili, në bashkëpunim me Serbinë, ka vepruar hapur kundër interesave të Kosovës.

Megjithatë, askush nuk mund ta ndalë popullin shqiptar të Kosovës, të trojeve të tjera shqiptare dhe të mërgatës që t’i mbështesë dhe të marrë pjesë në protestat e drejta e paqësore të popullit shqiptar të Shqipërisë. Kjo është detyrë kombëtare. Shqipëria u takon të gjithë shqiptarëve, pavarësisht se ku jetojnë.

Pretendimet e Ramës se ka mandat të pakufishëm dhe të paprekshëm deri në vitin 2029, vetëm sepse i ka fituar zgjedhjet me shumicë votash, nuk qëndrojnë. Me votë, populli të autorizon për të udhëhequr mirë, jo për të punuar keq dhe për t’i tradhtuar interesat shtetërore dhe kombëtare. Populli ka të drejtë të kërkojë largimin nga pushteti të kujtdo që paraqet rrezik për shtetin, përmes mjeteve demokratike dhe kushtetuese.

Mosreagimi dhe mungesa e kritikës ndaj veprimeve të Edi Ramës nga disa qarqe ndërkombëtare mund të shpjegohen me faktin se ato preferojnë të kenë të bëjnë me qeveritarë të dëgjueshëm, që nuk ua prishin interesat gjeopolitike, derisa të binden se nuk kanë më përfitime prej tyre. Ka ardhur koha që diplomatët ndërkombëtarë të dalin hapur kundër sjelljes brutale dhe jodemokratike të qeverisë së Edi Ramës.

Deklaratat e Edi Ramës se e ka mision anëtarësimin e Shqipërisë në Bashkimin Evropian, se vetëm ai mund ta realizojë atë dhe fajësimi i protestave si pengesë për këtë proces, nuk kanë kurrfarë logjike normale. Ata që besojnë se ai është i pazëvendësueshëm janë të verbëruar nga interesat ose të kapluar nga naiviteti.

Shqipëria do të bëhet shumë më mirë pa Edi Ramën!

Diktatura e Edi Ramës në Shqipëri duhet të shembet. Protestat paqësore janë metoda e preferuar. Duhet të konsiderohen edhe forma të tjera të rezistencës demokratike: bllokadat paqësore, bojkotet, grevat dhe mosbindja qytetare. Bashkëpunimi i studentëve dhe i qytetarëve me politikanë të pakomprometuar të partive opozitare është i nevojshëm për krijimin e një alternative serioze demokratike.

Dhuna duhet të parandalohet dhe elementët që e shkaktojnë atë duhet të zbulohen dhe të izolohen. Duhet pasur kujdes nga provokatorët dhe personat e dyshimtë nga të gjitha anët, përfshirë mundësinë e infiltrimit të individëve që synojnë diskreditimin e protestave dhe nxitjen e përplasjeve.

Dhuna e policisë gjatë protestave të fundit, në shumë raste, ka qenë e tepruar dhe mizore. Pamjet e qytetarëve të pambrojtur që goditen nga forcat e rendit të kujtojnë skenat e dhunës së policisë serbe ndaj shqiptarëve. Populli shqiptar i Kosovës e ka provuar shumë herë dhunën e regjimeve kriminale serbe, deri në arritjen e lirisë.

Është e pakuptueshme sjellja e deputetëve të Partisë Socialiste dhe mbështetja e tyre pothuajse e pakushtëzuar për Edi Ramën, edhe pas muajsh të tërë protestash dhe pakënaqësish të mëdha qytetare. Do të ishte shumë më e ndershme dhe më e përgjegjshme që deputetët me ndërgjegje shtetërore dhe kombëtare të gjenin guximin politik për të siguruar 71 votat e nevojshme për një mocion mosbesimi ndaj Edi Ramës. Përndryshe, rrezikojnë të mbajnë mbi vete përgjegjësinë politike dhe të ndajnë fatin e keq të regjimit të tij.

Përjashtim nga kjo sjellje bën deputetja socialiste Marjana Koçeku, e cila meriton respekt dhe vlerësim të veçantë për guximin dhe dinjitetin e treguar duke kundërshtuar hapur veprimet e Edi Ramës.

Sidoqoftë, tiranit Edi Rama i ka skaduar afati moral dhe politik i qeverisjes në Shqipëri. Këtë po e thonë me zë të lartë qytetarët dhe rinia shqiptare që kërkojnë ndryshim. Fundi i pushtetit të tij është i pashmangshëm. Sa më shumë ta shtyjë përballjen me përgjegjësinë politike, aq më i rëndë mund të jetë përfundimi i tij. Dëmet dhe pasojat për Shqipërinë mund të jenë të mëdha dhe të paparashikueshme, por nuk janë të pashmangshme nëse mbizotëron arsyeja dhe vullneti demokratik i popullit.

Nënë Shqipëria do të marrë frymë lirshëm, në përqafim vëllazëror me Kosovën dhe me të gjithë shqiptarët anembanë botës!

Agim Aliçkaj

New York, 31 tetor 2026

Në respekt të së vërtetës historike – Nga Prof. dr. ESHREF YMERI

 

Në emisionin “News24 Fundjavë”, me titull “Kapitullimi i Ramës është i firmosur” / Beqiri: Policia po përdoret si milici personale…”, të transmetuar më 25 tetor 2026, analisti dhe studiuesi i njohur dhe i nderuar, i ftuar në studio për intervistë, dr. Evarist Beqiri, ndër të tjera, për Ramën deklaroi:

       “… ky është dhunuar vetë, ky është masakruar vetë nga një pushtet tjetër dhe të gjithë e dinë,  na ka ardhur keq atëherë kur këtë e masakruan, apo jo?”.

       Kjo deklaratë për masakrimin e Ramës dikur, më nxiti të shtegtoj në internet dhe të kthehem shumë vite prapa, për të lexuar informacionin e botuar asokohe, të cilin po e përcjell në vijim:

“Më 21 duke u gdhirë 22 janari i vitit 1997, u rrah barbarisht në shtëpinë e tij në Tiranë, pedagogu i Akademisë së Arteve, intelektuali i pavarur dhe bashkëpunëtori i shtypit të lirë, kryeministri i ardhshëm i Shqipërisë, Edi Rama. Lajmi mori dhenë nëpërmjet gazetës “Koha jonë” dhe mediave të tjera të pavarura.”

Kështu e nis shkrimin e tij Hamdi Jupe dhe sjell në vëmendje një ngjarje të ndodhur 25 vite më parë, rrahjen e Edi Ramës në vitin 1997. Si një koleg dhe person që e ka njohur nga afër kryeministrin e sotëm, në ambientet e gazetës “Koha Jonë”, ku Edi Rama punonte atë kohë, ai tregon sesi e gjetën të gjakosur në spital.

“Gazetari Martin Leka përshkruante gjendjen e piktorit të shtruar në spital. “Kanë rrahur keq Edi Ramën, është rëndë…”. Zëri i kolegut të radios londineze “BBC”, përmes receptorit të telefonit, këtë radhë vinte trishtueshëm. Nuk arritëm ta pyesnim për hollësira të tjera, ndonëse arritëm të kuptonim tragjedinë.

Në urgjencën e spitalit nr. 2, e vetmja shenjë që identifikonte njeriun e plagosur rëndë me piktorin dhe publicistin e njohur Edi Rama, ishte gjysma e trupit jashtë krevatit të zakonshëm të mjekimit. Zoti dhe trupi i hekurt i tij dukej se e kishin shpëtuar gjallë”, – shkruan Hamdi Jupe.

Gazetari publikon fotot për rrahjen e Edi Ramës dhe një pjesë të shkrimit të gazetës “Koha Jonë”.

Edi Rama më 1997, i dhunuar

“Përpjekjet për të dalluar tiparet e fytyrës së Edit i pengonin rrëketë e gjakut që kishin mbuluar fytyrën dhe trupin. Hematomat kishin filluar të përshpejtoheshin. Buza kishte filluar t’i enjtej me shpejtësi. Ndërsa mjeku bëhej gati të ndërhynte, bashkë me Nikoll Lesin dhe Ben Blushin, dëgjuam disa copëza nga fjalët: “Deshën të më vrisnin?!…”.

Me mirësjellje, mjeku na porositi të mos i flisnim. Sapo dolëm, në korridor e jashtë urgjencës ishin mbledhur dhjetra miq të Edit, intelektualë, piktorë, aktorë e gazetarë, aktivistë të të drejtave të njeriut etj”, – shkruante “Koha jonë” më 24 janar 1997, referuar asaj që thotë Jupe. Kronika shoqërohej me fotografi, që tregonte piktorin me fytyrën të bërë copë.

Edhe pse ngjarja edhe sot nuk ka asnjë autor, Hamdi Jupe flet për një dëshmitar.

“Rama është rrahur nga 4 pjesëtarë të grupit operativ të SHIK-ut, me drejtues Arjan Çengon. Në këtë grup ka qenë një person nga Tropoja, një nga Mirdita dhe dy të tjerë nga Dibra. Gjithçka po ju them më është pohuar nga kryesuesi i këtij grupi, Arjan Çengo. Ma ka thënë me gojën e vet, besoj në pranverën e 1997-s. Kur e kam pyetur për arsyen e rrahjes së Ramës, më ka thënë se e kanë bërë me urdhër të shefit të tyre, Gazidedes. Kush e ka njohur Gazideden, e di që ai nuk bënte asgjë pa urdhër të Berishës”, – ka thënë Izet Haxhia, ish-truprojë i Berishës, për Gazetën “Dita”, më 23 janar 2016.

Pavarësisht ngjarjes së rëndë, Edi Rama, dhe sot që është kryeministër i Shqipërisë, nuk është interesuar për zbardhjen e asaj ngjarjeje dhe për nxjerrjen para ligjit të operativëve të SHIK-ut, që e bënë për spital. Dëshmitarët dhe kolegët, që punuan me Ramën atë kohë, janë shumë, ama duket se vetë kryeministri e ka lënë pas atë ngjarje, që kur iku menjëherë në Paris” (Citohet sipas: “Kush e rrahu Edi Ramën në ’97? Dëshmia: Donin të më vrisnin?!”. Faqja e internetit e gazetës “Express”. 22 janar 2022).

Pas leximit të këtij informacioni, vetvetiu lind një pyetje e thjeshtë:

“Si shpjegohet që vetë Rama “e ka lënë pas atë ngjarje, që kur iku menjëherë në Paris”?

Sipas deklaratës së gazetarit Hamdi Jupe, grupi i atyre që patën masakruar Ramën, qenka kryesuar nga një person konkret. Po si është e mundur që Rama s’qe bërë i gjallë të reagonte me ngritjen e  një padije në gjykatën e Tiranës? Normalisht, gazetari Hamdi Jupe duhej ta kishte pyetur Ramën se pse pati heshtur pas asaj masakre dhe të kërkonte të merrte një përgjigje prej tij.  Rama pati heshtur krejtësisht dhe qe larguar për në Paris, ku, sipas deklaratave të të ndjerit Fatos Nano, dihet më së miri se me çfarë punë të pista qe marrë, për çka edhe qe burgosur. Gjergji Thimo ka deklaruar:

“Numri i Ramës i burgosur në Paris AL.1961138/a (Citohet sipas deklaratës së tij në studion e Tv “Syri”, i ftuar nga gazetari Adi Krasta. 30 qershor 2020).

Le t’i kthehemi edhe një herë pyetjes që u shtrua më lart, se cila ishte arsyeja që Rama nuk pati ngritur padi kundër masakruesve të vet?

Përgjigjja e kësaj pyetjeje mund të nënkuptohet lehtë.

Rama nuk mund të ngrinte padi, për shkak se e dinte shumë mirë arsyen se pse e patën masakruar. Lexuesit e nderuar e dinë me siguri se Rama, para se të ngjitej  në majat e politikës nga vetë partia e tij, e njohur shumë mirë si një lavire neokomuniste (që, siç dihet, në mbledhjen e asamblesë, të zhvilluar në pasditen e 05 nëntorit 2005, ia pati hedhur poshtë platformën për drejtimin e partisë, të nesërmen, si një parti-prostitutë, e blerë prej tij, e pati zgjedhur kryetar), para se të ngrinte sarajet e Surrelit, pati jetuar në një apartament që ndodhej prapa Shollës 9-vjeçare “Sabaudin Gabrani”. Në atë apartament, Rama e kishte bërë zakon të shkonte mbrëmjeve të bënte dush dhe të dilte nga banja lakuriq, ndërkohë që perdet e dritareve i kishte prej tyli të tejdukshëm. Në apartamentet përballë, fqinjët, mes tyre të moshuar, gra, burra, djem të rinj, nuse të reja, vajza, fëmijë të të gjitha moshave, të skandalizuar, shikonin Ramën, tek endej lakuriq nëpër apartament. Të gjithë ata burra dhe djem, të indinjuar në kulm, në respekt të nënave, nuseve, motrave dhe fëmijëve të tyre, morën masa dhe organizuan atë mënyrë masakrimi të Ramës për shkak të sjelljes së tij të turpshme.

Pra, për dijeni dhe në respekt të analistit dhe studiuesit të nderuar Evarist Beqiri, të Drejtorit të Tv “News24” dhe të të gjithë gazetareve dhe gazetarëve mjaft të talentuar që punojnë në këtë media të shquar dhe autoritare të informimit masiv, më 21 duke u gdhirë 22 janari i vitit 1997, masakrimin e Ramës nuk e pati organizuar absolutisht pushteti i asaj kohe. Atë masakrim e patën organizuar fqinjët e tij që u përmendën  më lart. Kjo ka qenë arsyeja se pse Rama nuk pati menduar kurrë për të ngritur padi kundër masakruesve të vet, sepse e dinte shumë mirë se çfarë do të dëshmonin në gjykatë banorët përballë apartamentit të tij.

Nuk ka asgjë për t’u habitur nga sjelljet rrugaçërore të Ramës. Ish-zv/ministri i Arsimit, Taulant Muka, pati bërë një deklaratë të fortë gjatë një interviste në emisionin e moderuar nga Flavio Qarri në Syri Tv. Në atë emision,  të transmetuar më 05 shkurt 2025, ai pati deklaruar se kryeministri Edi Rama është futur në zyrën e shefes së kabinetit të tij vetëm me brekë.

Ky fakt dëshmon më së miri se ç’monstër e pështirë është lavirepartia socialiste, e cila mban në udhëheqje një kryetar partie dhe një kryeministër me sjellje rrugaçërore, të paparë dhe të padëgjuar ndonjëherë në historinë e njerëzimit.

—————0—————

Problemi me Al Kaponet- Nga ARBEN KALLAMATA

Problemi me kryegangsterrë si Al Kapone është se ata kryejnë aq shumë krime saqë, për çfarëdo që t’i dënosh duket sikur i je shmangur drejtësisë. Ndërkohë, është thuajse e pamundur t’ua provosh të gjitha krimet. Në vitet 30të, të gjithë e dinin se njeriu që terrorizoi Çikagon dhe gjithë Amerikën në kohën e ndalimit të alkoolit ishte kriminel. Por nuk e arrestonin dhe nuk e dënonin dot se s’kishte prova. Më në fund, arritën ta dënonin me burg me akuza për parregullsi në lidhje në pagimin e taksave. Provat dhe faktet u gjetën vetëm për shkeljet fiskale.

Ndoshta drejtësia do t’i provojë një ditë akuzat për vjedhje dhe për korrupsion që i drejtohen Edi Ramës. Ndoshta edhe mund të mos i provojë dot. Ata që i dalin në mbrojtje mundohen të të bindin me argumentin se Edi Ramën nuk mund të akuzohet gjëra që nuk i janë provuar ligjërisht.

Por ka edhe gjëra që janë të provuara dhe të pohuara nga ai vetë dhe për të cilat politika dhe ligji duhet të veprojë për ta hequr atë nga karrigia. Ndoshta ato nuk përbëjnë thelbin e korrupsionit dhe shkatërrimit që i ka sjellë Edi Rama strukturës së shtetit shqiptar, por mbeten shkelje të rënda, të hapura dhe lehtësisht të provueshme.

Ndër to është edhe projekti për krijimin e një shteti bektashi në territorin e Republikës së Shqipërisë.

Kryeministri Edi Rama e shpalli zyrtarisht idenë për krijimin e një mikro-shteti sovran të Urdhrit Bektashi në shtator të vitit 2024 gjatë një fjalimi në Asamblenë e Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara në Nju Jork. “… Rama tha se enklava sovrane, që do t’i ngjasojë Vatikanit…Qeveria shqiptare planifikon të ndërtojë në sipërfaqen prej 27 hektarësh, mikro-shtetin e quajtur “Shteti Sovran i Urdhrit Bektashi”, i cili do të ketë kufijtë, administratën dhe pasaportat e tij.” (DW 25/09/2024).

Kushtetuta e sotme e Republikës së Shqipërisë nuk lejon krijimin e një shteti tjetër sovran brenda territorit të saj. Neni 1 / 2. përcakton se Republika e Shqipërisë është shtet unitar dhe i pandashëm. Pra, sipas Kushtetutës Shqipëria është një shtet i vetëm dhe i pandashëm. Falja ose kalimi i një pjese të territorit nën një sovranitet tjetër të pavarur (me pasaporta, kufij apo monedhë më vete) bie ndesh drejtpërdrejt me këtë nen. Nuk ka rëndësi nëse janë 27 hektarë, 27 cm katrorë apo 27 mijë kilometra katrorë.

Nga ana tjetër, Neni 3 sanksionon se “Pavarësia e shtetit dhe tërësia e territorit të tij … janë baza e këtij shteti, i cili ka për detyrë t’i respektojë dhe t’i mbrojë”. Kjo do të thotë se “Kushtetuta e ngarkon shtetin me detyrën e prerë për të respektuar dhe mbrojtur tërësinë territoriale dhe pavarësinë si baza të ekzistencës së tij.” (Gazeta Panorama, 30 shtator 2024, Kushtrim Istrefi: “Krijimi dhe njohja e shtetit bektashi, sipas së drejtës ndërkombëtare kushtetuese.”) Kushtetuta nuk e ngarkon shtetin me detyrën për ta zhbërë tërësinë territorial dhe pavarësinë e Shqipërisë.

Neni 2/1 përcakton: “Sovraniteti në Republikën e Shqipërisë i përket popullit”. Askush nuk mund t’ia ofrojë sovranitetin një entiteti tjetër jashtë sistemit juridik të përcaktuar nga populli shqiptar nëpërmjet përfaqësuesve të tij. Duke i ofruar sovranitetin e një pjese të Republikës së Shqipërisë shtetit Bektashi, Edi Rama merr përsipër të bëjë një gjë për të cilën nuk është i autorizuar apo i lejuar ta bëjë. Ai shkel Kushtetutën.

Në lidhje me komunitetet fetare, Paragrafi 1 i Nenit 10 thotë: “Në Republikën e Shqipërisë nuk ka fe zyrtare” ndërsa paragrafi 3: “Shteti njeh barazinë e bashkësive fetare”. Krijimi i një shteti bektashi është në kundërsthim me të dy këto paragrafë. Ai lejon një shtet fetar brenda Republikës së Shqipërisë dhe i jep përparësi një feje kundrejt të tjerave.

Nuk ka nevojë të jesh jurist dhe mjafton leximi i dy faqeve të para të Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë për të kuptuar që Kryeministri Edi Rama me përpjekjet për krijimin e një shteti Bektashi në territorin e Shqipërisë shkel në katër nene ligjin themelor të Republikës së Shqipërisë, ligjin për të cilin ai është zgjedhur që ta mbrojë. Nëse kryeministri bën hapur shkelje ligjore atij duhe t’i hiqet imuniteti dhe të ndiqet penalisht. Nëse ai shkel kushtetutën dhe kjo provohet katërcipërisht, siç mund të provohet fare lehtë në rastin e deklarimit të projektit për krijimin e një shteti bektashi në territorin e Republikës së Shqipërisë, atëherë është absurde që ai të vazhdojë të jetë kryeministër dhe të mos përgjigjet përpara ligjeve të vendit për këtë shkelje.

Rama vazhdon t’i mëshojë karriges së kryeministrit me pretendimin se atë e kanë votuar 800 mijë shqiptarë dhe ai do të mbajë mandatin që i kanë dhënë ata. Por ai duhet ta dijë se asnjë numër apo përqindje votash nuk të jep imunitet për të shkelur kushtetutën. Duke shkelur kushtetutën, ai ka grisur mandatin që i kanë dhënë votuesit. Në këtë rast, kërkesa për dorëheqjen e tij është thjesht kërkesë për zbatimin e ligjit, kërkesa më e ligjshme dhe më e ndershme që mund dhe duhet të bëjë çdo qytetar i Republikës së Shqipërisë. Përpjekjet për ta mbrojtur atë janë përpjekjet për të mbrojtur dikë që ka shkelur ligjin, janë përpjekje të paligjshme.

Me Al Kaponet duhet vepruar siç u veprua me origjinalin e tyre

IKU AI QË PROJEKTOI KUSHTETUTËN E VITIT 1976- Nga BESIM NDREGJONI

Duke parë mediat sociale më rastisi një njoftim nga Akademia e Shkencave një institucjon  politik aspak Akademik, vazhdimsi e mbrojtse e diktaturës komuniste që njoftonte me “dhimbje” të thellë humbjen e Akademikut Jurist Luan Omari mosha 101 vjeçare, I vetemi Jurist i diktaturës komuniste që kishte projektuar dhe realizuar Kushtetutën kriminale të vitit 1976 që e kthente me ligj partinë komuniste në një parti shtet kriminal ku drejtsia të ekzekutonte në emër të partisë. Dhe nga viti 1976 genocidi ndaj shqiptarve antikomunistë u bë ligj kushtetues nga ky Akademik i jurispendencës alla demokratike shqiptare. Këta që banë ligje për pushkatime e burgime për diktaturën emrohen dhe thirren Akademik, në pluralizmin komunistë demokratik shqiptar. Nipin e diktatorit Enver Hoxhës pushteti demokratik shqiptar i krijoj kushte dhe e zgjodhi në Akademinë e Shkencave të Shqipërisë, dhe e dërgoi deri dhe në komisionin e Venecias si Jurist përfaqësues i Shqipërisë. Ky ishte turpi i politikës së ashtuquajtur antikomuniste që xhelatët e diktaturës që kishin ba ligje genocidiale kundra demokracisë në mbrotje të pushtetit komunistë i promovonin si Akademik. Çdo jetë njeriu duhet respektuar, por jeta e një xhelati që i shkaktoi popullit mijëra viktima me ligjet që i vendosi popullit shqiptar me kushtetutën e vitit 1976, që e paguan me jetë dhe gjak 40% e popullit shqiptar u masakruan në tre breza për pushtetin e diktatorit nuk mund të nderohen kur Shqipëria numron mbi 6000 të zhdukur me këtë kushtetutë të komunizmit dhe sot nuk kan një varr. Kjo kushtetutë denoi  40.000 shqiptarë që vuajtën mbi 917.000 vite burg politikë. Ky Akademik në një vend demokratikë duhet të dilte para drejtësisë si ligjbërs i gjunglës shqiptare që i bani vendit të tijë, për krimet që akoma kullojnë gjak në familjet shqiptare. Por këta familje fisnike antikomuniste nuk zgjodhën hakmarrjen ndaj xhelatëve, të ndergjegjësuar me atdhetarizëm ja lanë drejtësisë për të gjykuar e vendosur! Vdekja e xhelatëve të sjell një ndjenjë boshllëku do ta quaja. Që u largua një xhelatë nga shoqëria shqiptare i cili për krimet që bëri, nuk u dënua, por u nderua.Një maskaradë e qeverive shqiptare paskomuniste që nuk i denua krimet e xhelatëve dhe të dajës së ti Enver Hoxhës.Ky xhelatë kur i kërkova të vinte se i gjetëm eshtrat e babit të tij Bari Omari, që ja kishte pushkatuar daja i tijë  krimineli Enver Hoxha ai mu përgjigj nuk vi tek ata tradhtarë! Ky ishte Akademiku juristi që u nderua nga sistemi demokratik. Kjo ishte dhe është demokracia komuniste shqiptare vazhduese e denjë e diktaturës së Enver Hoxhës. Kur vdes një xhelatë nuk ka ndjesi, por ndihesh shumë i trishtuar kur mbas 35 vitesh pluralizmit politik, 6000 familje kërkojnë eshtrat e njerëzve të tyre dhe kjo klasë politike e papërgjegjshme në vend që ti gjente këto eshtra, i ka lënë këto familjarë në zi. Dhe nderon atë që bëri ligje për të vrarë këta shqiptarë që deshën liri.Çdo gjë do ta pranoja, por sigurisht që xhelatët që krijuan ligje për të vrarë kundërshtarët politikë, për të ndaluar demokracinë për ta shtypur një popull, nuk do heshtja para rinisë shqiptare pa i treguar të vërtetën e krimit komunist dhe të xhelatëve si ky akademiku që cofi dje!
Nqs do të kishim demokraci do të nderonim lirinë e shqiptarve që e paguan me gjak, kurrë nuk do të kishim një parti diktatoriale. Nuk do të kishim një Akademi që e drejton biri i ekzekutorit të masakrës së Buzë Madhe e të Lusnes së Kuksit. Kjo palo Akademi që nuk nderon ata që i dhanë emër Shqipërisë nderon xhelatët që e lanë me gjak shqiptari popullin e Shqipërisë vetëm se ata nuk pranonin komunizmin!
Komunizmi ashtu si dhe nazizmi janë sisteme kriminale që kanë shkaktuar njerëzimit miliona viktima, dhe si të tillë duhet të dënohen dhe jo të nderohen ata që i shërbyen krimit komunist me ligje dhe me plumba, si ky akademiku që iku dje, ato duhet të mbanin  përgjegjësi dhe të ballafaqoheshin me drejtsi. Shqipëria mbas 35 vitesh vazhdon në diktaturë ku dhunohen studentat që kërkojnë liri, dhe nderohen xhelatë që vranë lirinë!
Besim Ndregjoni

Me Edi Ramën as te Ura e Limuthit e jo më në BE! – Nga Dr. JORGJI KOTE

 

 

“As te Ura e Limuthit nuk na shpie…“ përdorej shpesh te ne për të treguar një diçka të pamundur me një njeri e sidomos lider. Ajo urë e vogël  ndodhet në dalje të Tiranës drejt Durrësit në rrugën e vjetër. Kjo shprehje e vjetër të vjen ndërmend kur dëgjon  Kryeministrin Rama që edhe ditët e fundit e justifikon mosdorëheqjen se demek vetëm me atë Shqipëria anëtarësohet në BE! Këtë ai e pohoi edhe në fushatën  e zgjedhjeve 2021 me sloganin “ me Edin me PS-në drejt BE-së” që ngjan si dy pika uji me parrullën e dikurshme  “Me Enverin, me Partinë, socializmit do t’ia mbrijmë”!

Mirëpo, kjo deklaratë që rreket t’i japë Ramës ekskluzivitetin e anëtarësimit në BE nuk ka këmbë ku të qëndrojë. Madje, ajo mbetet prapa sloganit monist që “  Vetëm Partia e Punës i përfaqëson interesat e të gjithëve dhe mund të na çojë në socializëm” Në fakt, ky slogan ishte më i vërtetë se ai i Edit sepse klasat e përmbysura dhe të burgosurit politikë nuk e donin socializmin, ndaj edhe nuk kishin se si ta ndërtonin atë. Ndërsa sot, Rama nuk ka asnjë të drejtë dhe pikën e besueshmërisë kur e heq vehten si flamurtar i anëtarësimit në BE! Proces që ka filluar mbi tre dekada më parë, kur ai “hante pilaf“ si refugjat në Paris.

Pastaj, ja shiheni, ende pa kaluar viti nga premtimi i tij i bujshëm për pasaportën europiane, në shkurt doli në editorial me Vuçiçin, humbësin e madh të 25 Tetorit, duke dhënë viston, ndonëse pa ia kërkuar njeri për anëtarësimin gjysmak në BE.

Ndërsa javën e kaluar doli hapur jo vetëm kundër Kushtetutës por edhe kundër  lirive të mëdha të BE-së, sidomos saj të lëvizjes dhe tubimit; duke kërcënuar  si të ishte xhandar dhe prokuror monist protestuesit me sanksione penale, financiare dhe anti-njerëzore; ndërkohë, me paketën e Anti-Protestës, të cilën do ta kishte zili rregjimi monist në vitin 1990 injoron edhe parimin e prezumimit të pafajësisë me të cilin ka mbrojtur ditë e natë bashkëpuntorët e tij të ngushtë të përfshirë në afera dhe skandale të turpshme! Ndërsa policinë po e përdor si ushtri mercenarësh për të shtypur dhe përndjekur protestuesit paqësorë; kur sipas parimeve dhe praktikave më  të mira të BE-së,  ajo duhet të  mbrojë dhe jo të sulmojë shtetasit e vet. Kësisoj, Rama i ka kthyer fasadat në fantazma dhe falanga dhune dhe krimi!

Mirëpo,  nëse Rama është përpjekur pa sukses ta personalizojë përgjegjësinë e atyre që “ hanë dardha prapa shpinës së tij”, edhe pse deri dje nuk linte fjalë pa i ngritur në qiell, ai kursesi nuk mund ta personalizojë dhe ta privatizojë anëtarësimin në BE dhe as ta përdorë si jelek shpëtimi, sidomos  tani që nuk di ku të futë kokën.

Për fatin e tij të keq, ashtu si në fushat e tjera, edhe në atë të integrimit, sidomos  mbas shpërthimit të protestave masive paqësore, Rama e ka humbur davanë  bashkë me besueshmërinë politike; edhe imazhi i tij publik ka rënë për tokë. Mirëpo tani është tepër vonë t‘i rivendosë ato, ca më pak  me  truke që u ka dalë boja apo edhe me pasqyrat besnike, të cilat janë thyer e janë bërë copë copë.

Ai nuk e di se demarshet për anëtarësimin në BE nuk janë shfaqje, kulla dhe fasada, të cilat i ka patur dhe i ka aq për zemër. Po ashtu, me tuta, timon, tepsi, poture, benevrekë dhe atlete mund “të shkohet e shumta deri te Ura e Limuthit“ por jo më tej, dhe ca më pak në Bruksel. Sepse integrimi Euro-Atlantik  është proces historik mbarëpopullor  që ka filluar 36 vite më parë, edhe pse nëse jo i dështuar, ai është tejet i vonuar. Kështu, nëse vendeve “simotra“ u janë dashur më pak se 15 vjet nga dorëzimi i kërkesës zyrtare deri te  anëtarësimi, nga viti 2009 kur ne e dorëzuam kërkesën përkatëse kanë kaluar 17 vite dhe ne jemi “ala te ura“, mbasi nuk kemi mbyllur as gjysmën e grupkapitujve! Ndaj, edhe sikur në vitin 2030 të anëtarësohemi, qoftë edhe gjysma gjysma siç po “duken bathët“ kjo do të thotë 21 vite pas dorëzimit të kërkesës! Dhe për këtë vonesë rekord, “ meritën” kryesore e ka natyrisht PS-ja dhe Edi Rama, se kanë gati 14 vite rresht në pushtet!

Faktet dëshmojnë qartë se integrimi, me të mirat dhe të metat e tij është meritë gjithëpërfshirëse e popullit, shoqërisë shqiptare dhe e klasës politike dhe jo e një apo disa liderëve. Konkretisht, në Qershor 1991 ishin PPSH-ja e sapokthyer në PS  dhe PD-ja që realizuan anëtarësimin tonë në OSBE; më 1995, ishte PD-ja e cila me konsensusin e PS-së së atëhershme na anëtarësoi në Këshillin e Europës.

Në vitin 1999, kur në pushtet ishte PS-ja me Nanon, Metën dhe Majkon  më shumë për meritë të luftës çlirimtare të Kosovës, BE-ja  na përfshiu në Procesin e Stabilizim – Asociimit. Po ashtu, gjatë kohës kur në pushtet ishin socialistët u zhvilluan dhe përfunduan bisedimet për atë Marrëveshje. Por ishte po PS-ja që e vonoi 2 vjet atë proces për shkak të grindjeve të brendshme dhe luftës për pushtet. Ndaj, edhe pse ajo  Marrëveshje ishte gati për nënshkrim, për shkak të korrupsionit në rritje, BE-ja nuk pati besim te PS-ja dhe e shtyu nënshkrimin e saj për në Qershor 2006, mbasi u rikthye në pushtet PD-ja dhe Berisha. Ishte ky i fundit që në Prill 2009 dorëzoi në Pragë kërkesën zyrtare të anëtarësimit në BE. Po në Prill 2009, kur pushtetin e kishte PD-ja dhe me konsensusin e PS-së,  Shqipëria u pranua në NATO, e cila mbetet arritja më e madhe e të gjithë kohrave. Gjithsesi, këto nuk ishin merita të njerit dhe tjetrit, por të sistemit dhe vullnetit popullor.

Më tej, ndonëse Brukseli ishte gati të na jepte statusin kandidat për në BE në vitin 2011-2012, PS-ja dhe Rama  kundërshtuan për si të thuash  “ mustaqet e Çelos”, duke e vonuar edhe dy vite të tjera statusin e kandidatit. Ndërsa në Qershor 2013, pas fitores së tyre, socialistët dhe Rama e shtynë “me lezet“ këtë status për në Qershor 2014,  vetëm e vetëm që të mos njihej si meritë e PD-së dhe e Berishës!

Dhe prapë, Rama, ky  demek “flamurtar dhe garant i vetëm“ i integrimit na  mbajti në ankth 10 vite tëtjera për shkak të difekteve dhe deficiteve demokratike, problemeve me Greqinë, etj derisa negociatat e  anëtarësimit u çelën në tetor 2024.

Sa për “ rekordin” e çeljes së 6 grupkapitujve brenda 15 muajve, kjo është e vërtetë. Por, që të jemi realistë, siç e kanë konfirmuar Komisioni dhe Këshilli Europian, kjo nuk ishte për meritë të reformave dhe ca më pak të lidershipit tonë politik, por kryesisht për shkak të domosdoshmërisë gjeopolitike. Dihet se 10 vitet e fundit, BE-ja e kishte lënë zgjerimin mënjanë për shkak të lodhjes deri në alergji në vendet e saj dhe të mungesës së rezultateve nga vendet kandidate. Pa dyshim që aktori dhe faktori kryesor që e detyroi BE-në t’i rikthehej  Zgjerimit dhe ridimensionimit të tij ishte agresioni rus kundër Ukrainës dhe rreziqet e tij për rajonin. Këtë të vërtetë e ka pohuar me ironi edhe vetë Rama kur në disa raste  ka “ përgëzuar” Putinin se falë agresionit të tij, BE-ja “ u zgjua” dhe e përshpejtoi këtë proces.

Nga ana tjetër, anëtarësimi në BE nuk është thjesht hapje dhe mbyllje kapitujsh. Ajo është ana teknike që i takon kryesisht Komisionit Europian.  Ndërsa ana politike lidhet me zbatimin e reformave, sidomos me shtetin e të drejtës, luftën kundër krimit dhe korrupsionit. Pikërisht këtu vazhdon të çalojë politika jone nën drejtimin e PS-së dhe Ramës. Ajo është problemi dhe pengesa jonë kryesore për objektivin madhor “Shqipëria në BE 2030“. Mirëpo, pa përparim në këto fusha, as që mund të mendohet ky anëtarësim, sikur edhe 100 vjet të jetë Rama Kryeministër. Këtë e bëri të qartë në Samitin  e Procesit të Berlinit edhe Kancelari gjerman Merz, kur theksoi se suksesi  do të vijë  nga brenda jush, nga reformat dhe meritat në zbatimin e tyre. Gjeopolitika natyrisht  ndihmon dhe lehëson punën, por përcaktuese mbeten reformat, dialogu me opozitën dhe grupet sociale, ku  qeveria dhe vetë Rama janë kundrapedal, duke ngritur blloqe të reja penguese.

Nga ana tjetër, vendimi më i fundit i Këshillit të BE-së, krahas bonusve dhe stimujve materialë dhe financiarë  kur reformat përparojnë bën fjalë kryesisht për anëtarësim gjysmak, ekonomik, me kushte dhe “bishta“, pa veto dhe votë, pa komisionerë, prame “figurë por pa zë“, me klauzola mbrojtëse deri në 15 vite. Këto janë fakte te reja që e përgënjeshtrojnë  Ramën si lider i pashmangshëm për në BE.

Ca më keq akoma, këto muajt e fundit pas shpërthimit të protestave paqësore popullore që po kthehen në revoltë kundër rregjimit të tij vërtet  anti – popullor, jo vetëm kancelaritë, por gjithë bota po sheh fytyrën e vërtetë të Ramës, që edhe për anëtarësimin në BE po kthehet në  pjesë mëkatare dhe jo në  zgjidhje reale  të problemit. Protestat tona qytetare model dhe unikale edhe në Europë ia kanë çjerrë maskën, ia kanë shembur fasadën dhe ia kanë hequr zmalton kallajit të butaforisë së tij propagandistike. Çdo ditë që kalon po shihet qartë se populli jo vetëm nuk e do më, por ai e urren atë  për vdekje. As mandati i tij i katërt vjel(l)ur në Maj 2021 me plot truke dhe hile të njohura botërisht nuk mund të shërbejë më si tapi dhe gjethe fiku për arrogancën e pushtetit, mungesën totale të përgjegjësisë dhe mosqeverisjes. Ca më keq akoma se Rama nuk i ve fare fre gjuhës së drunjtë politike, siç bëjnë kolegët e tij europianë. Ndryshe nga kryeministrat e tjerë që e matin çdo fjalë që të mos kalojnë “sinoret“ Rama çirret dhe sillet më keq se një monark absolut, që i pyesnin këshilltarët. Ndërsa Rama “vetë Zot dhe vetë Shkop“!

Ndaj pengesë për ne për në BE nuk janë protestat dhe protestuesit, por Rama me qeverinë, me të 77 ministrat e tij në detyrë dhe të shkarkuar, me qindra drejtorë, me afera dhe skandale ulëriëse që janë nën hetim dhe të tjera që priten të fillojnë.

Ndërkohë, tani që  edhe strategjia e re e Zgjerimit u miratua, përparimi drejt anëtarësimit nuk do të bëhet aforfe dhe ca më pak se Kryeministër është ende Edi Rama, por vetëm duke zbatuar “një për një” kriteret e njohura të Kopenhagenit të vitit 1993, detyrat e reja dhe të shumta të shtëpisë që na ka lënë Brukseli; me theks të veçantë te sundimi i ligjit, pavarësia e gjyqësorit, lufta kundër pandëshkueshmërisë së zyrtarëve të lartë, krimit dhe korrupsionit. Pikërisht këtu po na “has sharra në gozhdë” mbasi sidomos Kapitujt 23/24 që për Brukselin janë “thelbi” demokratik, për Tiranën janë pika më e dobët ose “Thembra e Akilit”! Se aty janë problemet/pengesat më të mëdha, të cilat në vend që të zbuteshin dhe pakësoheshin janë shtuar e janë bërë më të mprehta me dosjet e njohura ulëritëse për BE-në. Dhe aty, ashtu siç e theksoi në vizitën e saj në Tiranë më 30 Shtator, Presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen dhe Kancelari Merz ne Budva më 22 Tetor BE-ja nuk të fal, sado gjatë të qëndrojë Rama Kryeministër!

Përfundimisht, në këtë fushë Rama do të mbahet mend si  shakaxhiu i integrimit; kur në takime dhe samite të ndryshme zbaviste të pranishmit me batuta, gallata, me martesa me Brukselin, me krushq dhe dhëndurë që prisnin nusen dhe të tjera shaka bajate dhe broçkulla si këto. Padyshim fundi i tij i turpshëm në humnerën politike si një lider joeuropian do të mbetet edhe menaxhimi mjeran i protestave në muajt e fundit. Aq sa byrosistët e dikurshëm na duken “lule“ krahasuar me Ramën, Ballukun&co, se Rama Ramiz Alisë “nuk i vjen as te thoi“. Për pasojë, nga shakaxhi i dikurshëm, tani Rama mund të quhet Edi Drama  i integrimit europian. Ndaj,  kur disa, qoftë edhe në Bruksel ende besojnë se  Shqipëria do të hyjë në BE me Edi Ramën, shumica, duke filluar nga gjermanët thonë me mirësjellje “Nein, Danke”! ( Jo faleminderit) Ja pse, sidomos tani, pas rënies së “vëllait“ të tij  në Beograd, një ogur tjetër ters për të, Rama bën mirë të merret me  fatin e vet të zi politik dhe jo me BE-në. A e patë se si liderët e saj nxituan të përgëzojnë Lëvizjen Studentore, fituesen historike të zgjedhjeve në Beograd, duke e harruar Vuçiçin e tyre  dhe shprehur vullnetin dhe gatishmërinë e bashkëpunimit me ta. Doemos, se Vuçiç sot dhe Rama nesër i takojnë të kaluarës anti-europiane dështake dhe kriminale.

Kur gjuha politike sfidon etikën institucionale: Një reflektim mbi deklaratën e Ulsi Manjës – Nga Isuf B.Bajrami

Nga këndvështrimi i marrëdhënieve ndërshqiptare, deklaratat e përfaqësuesve politikë kërkojnë përgjegjësi, maturi dhe respekt të ndërsjellë.

Në jetën politike të një vendi demokratik, liria e shprehjes dhe e drejta për të kundërshtuar qëndrimet e të tjerëve janë pjesë thelbësore e debatit publik. Megjithatë, kur shprehja politike vjen nga përfaqësues të institucioneve shtetërore, ajo fiton një peshë të veçantë dhe shoqërohet me një përgjegjësi që shkon përtej mendimit individual.

Në këtë kontekst duhet trajtuar edhe deklarata e deputetit socialist Ulsi Manja, i cili, duke komentuar pjesëmarrjen e qytetarëve nga Kosova në protestat e Tiranës, përdori një shprehje përçmuese, duke e cilësuar këtë veprim si «hajvanllëk». Një formulim i tillë, pavarësisht qëllimit politik që mund ta ketë motivuar, ngre pikëpyetje të rëndësishme mbi standardin e komunikimit publik dhe mënyrën se si trajtohen çështjet që prekin marrëdhëniet mes shqiptarëve në të dy anët e kufirit.

Çështja nuk qëndron te e drejta e një politikani për të kundërshtuar një protestë, as te mundësia për të vënë në diskutim motivet e pjesëmarrësve të saj. Këto janë pjesë legjitime të debatit demokratik. Çështja qëndron te mënyra se si artikulohet kundërshtimi dhe te kufiri që duhet të ndajë kritikën politike nga gjuha përçmuese.

Sovraniteti shtetëror dhe respekti i ndërsjellë

Shqipëria dhe Kosova janë dy shtete të veçanta, me institucione, përgjegjësi dhe procese politike të pavarura. Respektimi i sovranitetit të tyre është parim themelor i marrëdhënieve ndërmjet dy vendeve. Asnjëra palë nuk duhet të pretendojë të diktojë zhvillimet politike të tjetrës.

Megjithatë, veçantia shtetërore nuk i zbeh lidhjet historike, kulturore dhe kombëtare që bashkojnë shqiptarët. Këto lidhje nuk nënkuptojnë pajtim të detyrueshëm politik dhe as mbështetje automatike për qeveritë përkatëse. Ato krijojnë, përkundrazi, një përgjegjësi të përbashkët për ta ruajtur komunikimin brenda një kulture respekti.

Në këtë kuptim, është legjitime të shtrohet pyetja nëse pjesëmarrja e qytetarëve nga Kosova në një protestë politike në Tiranë është e arsyeshme, çfarë motivesh kanë pasur ata dhe nëse ka pasur përfshirje të organizuar partiake. Por përgjigjet duhet të kërkohen përmes argumenteve dhe fakteve konkrete, jo përmes përgjithësimeve ose etiketimit përçmues.

Sovraniteti i Shqipërisë nuk vihet në diskutim duke respektuar dinjitetin e qytetarëve të Kosovës. Përkundrazi, respekti i ndërsjellë është një prej parakushteve për marrëdhënie të qëndrueshme ndërmjet dy shteteve.

Protesta si shprehje e qëndrimit qytetar

Në një rend demokratik, protesta paqësore është një formë e shprehjes së pakënaqësisë dhe e kërkesës për përgjegjësi politike. Ajo nuk duhet barazuar automatikisht me armiqësi ndaj shtetit, ashtu siç kritika ndaj një qeverie nuk duhet interpretuar domosdoshmërisht si kundërshtim ndaj vendit.

Natyrisht, çdo protestë mund të shqyrtohet për motivet, organizimin, mënyrën e zhvillimit dhe interesat politike që mund të qëndrojnë pas saj. Nëse ekzistojnë dyshime për organizim të koordinuar, ndërhyrje të jashtme ose veprime të paligjshme, ato duhet të mbështeten në prova dhe të trajtohen sipas procedurave përkatëse.

Por origjina e protestuesve, e marrë veçmas, nuk mjafton për të përcaktuar qëllimet e tyre apo për të vënë në dyshim legjitimitetin e çdo forme të shprehjes së tyre qytetare.

Prandaj, një debat serioz mbi pjesëmarrjen e shqiptarëve nga Kosova në protestat e Tiranës do të duhej të përqendrohej te faktet, përgjegjësitë dhe parimet demokratike, duke shmangur gjuhën që mund ta zhvendosë diskutimin nga çështja konkrete drejt një përplasjeje emocionale e identitare.

Përgjegjësia e gjuhës politike

Përfaqësuesit politikë kanë të drejtë të shprehin qëndrime të forta dhe të kritikojnë ashpër veprimet që i konsiderojnë të papërgjegjshme. Megjithatë, pozita publike kërkon edhe vetëpërmbajtje, sidomos kur deklaratat prekin qytetarë të një vendi me të cilin ekzistojnë lidhje të veçanta historike dhe marrëdhënie të rëndësishme politike.

Përdorimi i termave përçmues mund të krijojë një perceptim të panevojshëm të përjashtimit dhe të lëndojë ndjenjat e qytetarëve, pa e zgjidhur çështjen që pretendohet të trajtohet.

Në rastin konkret, deklarata e Ulsi Manjës mund të kritikohet pikërisht për këtë arsye: jo sepse një deputet duhet të pajtohet me protestuesit, por sepse kundërshtimi politik mund të shprehet me një gjuhë më institucionale, më të matur dhe më të argumentuar.

Një formulim që thekson sovranitetin e Shqipërisë, kundërshton ndërhyrjen e mundshme në proceset e saj politike dhe kërkon transparencë mbi motivet e protestuesve do të ishte më i përshtatshëm për një përfaqësues parlamentar. Një qasje e tillë do ta ruante thelbin e argumentit politik pa krijuar tensione të panevojshme në marrëdhëniet ndërshqiptare.

Marrëdhëniet Shqipëri–Kosovë përtej dallimeve politike

Marrëdhëniet ndërmjet Shqipërisë dhe Kosovës janë më të gjera sesa raportet ndërmjet qeverive të radhës. Ato mbështeten në lidhje shoqërore, kulturore, ekonomike dhe historike, të cilat nuk duhet të reduktohen në pajtimin apo mospajtimin me një politikan të caktuar.

Pikërisht për këtë arsye, debatet politike duhet të zhvillohen me vetëdijen se fjalët e përdorura në Tiranë dëgjohen edhe në Prishtinë, ashtu siç qëndrimet politike të shprehura në Kosovë mund të ndikojnë në perceptimet publike në Shqipëri.

Kjo nuk nënkupton se kritika duhet shmangur për hir të unitetit kombëtar. Përkundrazi, një marrëdhënie e shëndetshme ndërmjet dy shoqërive kërkon mundësinë për të kundërshtuar, për të debatuar dhe për të shprehur mospajtime pa cenuar dinjitetin e tjetrit.

Uniteti nuk është uniformitet politik. Ai nuk kërkon që shqiptarët në Shqipëri dhe Kosovë të mbështesin të njëjtat parti, të njëjtat qeveri apo të njëjtat qëndrime. Ai kërkon që dallimet të trajtohen me maturi dhe që asnjëra palë të mos e konsiderojë tjetrën më pak të denjë për respekt për shkak të bindjeve politike.

Përfundim: Më shumë argumente, më pak etiketime

Deklarata e Ulsi Manjës duhet të shërbejë si rast për të reflektuar mbi standardet e komunikimit politik dhe mbi përgjegjësinë që mbartin përfaqësuesit publikë kur flasin për qytetarët e Kosovës.

Është legjitime të diskutohet nëse pjesëmarrja e qytetarëve nga një shtet në protestat politike të një shteti tjetër është e përshtatshme, cilat janë motivet e tyre dhe nëse ekziston ndonjë organizim partiak. Por këto çështje kërkojnë argumente, fakte dhe gjykim të matur, jo gjuhë përçmuese.

Mbrojtja e sovranitetit shtetëror dhe respektimi i dinjitetit njerëzor nuk janë qëllime që përjashtojnë njëra-tjetrën. Ato mund dhe duhet të bashkëjetojnë në çdo shoqëri demokratike dhe në çdo marrëdhënie të shëndetshme ndërmjet shteteve.

Për një marrëdhënie të qëndrueshme Shqipëri–Kosovë nevojiten institucione të përgjegjshme, komunikim i matur dhe gatishmëri për të trajtuar mospajtimet pa i shndërruar ato në përplasje identitare.

Në fund, standardi i një përfaqësuesi politik nuk matet vetëm nga ajo që kundërshton, por edhe nga mënyra se si e shpreh kundërshtimin.

Kritika politike është pjesë e demokracisë; përçmimi nuk është kusht i saj.

Ky duhet të jetë standardi i komunikimit publik në Shqipëri, në Kosovë dhe kudo ku marrëdhëniet ndërmjet shqiptarëve kërkojnë jo pajtim të detyrueshëm, por respekt të ndërsjellë.

Vendi i Lekës,28.10.2026

NJË POPULL I VOGËL, NJË KRIZË E MADHE MORALI- Nga Frank Shkreli

“Si është e mundur që një popull kaq i vogël të prodhojë kaq shumë rrugaçë?” At Zef Pllumi
image.pngKa fraza që shqiptohen nga njerzë t[ë mëdhej, por që nuk plaken kurrë. Ka fjalë që, ndonëse të thëna vite më parë, vazhdojnë të godasin ndërgjegjen e një kombi edhe sot. E tillë është deklaratë/pyetja e At Zef Pllumit, njërit prej dëshmitarëve më të dhimbshëm të tragjedisë komuniste shqiptare, pothuaj gjysëm shekullore: “Si është e mundur që një popull kaq i vogël të prodhojë kaq shumë rrugaçë?”  Ali Asllani e Gjergj Fishta e kanë thenë edhe ata në kohën e tyre, ndonse disi ndryshe por kuptimi është i njëjtë.  Kjo nuk është thjesht një shprehje zemërimi e Zef Pllumit, Gjergj Fishtës e Ali Asllanit as nuk ka thënë se të gjithë shqiptarët janë rrugaça, Jo!  Por këta burra të mëdhej të Kombit kanë bërë një aktakuzë morale kundër një shoqërie që, herë pas here, ka lejuar të ngrihen në piedestal njerëz pa karakter, pa ndërgjegje dhe pa përgjegjësi ndaj kombit.  Shqipëria ka kaluar diktaturën komuniste, ka përjetuar shkatërrimin e institucioneve, përndjekjen e intelektualëve, burgjet politike dhe poshtërimin e individit. Por, për fat të keq, me rënien e komunizmit zyrtar, nuk ra, automatikisht, kultura e nënshtrimit, e servilizmit dhe e pandëshkueshmërisë.  Shumë prej këtyre dukurive mbijetuan, ndryshuan formë dhe gjetën strehë të reja në jetën publike të shqiptarëve.  Ndryshuan sistemet, por jo gjithmonë ndryshuan njerëzit që i shërbenin pushtetit.
Pas vitit 1990, shqiptarët shpresuan se liria do t’u sillte drejtësi, dinjitet, demokraci dhe mirëqenie. E duam “Shqipërinë si gjithë Evropa”, ishte kryeparulla e kohës. Por, pas më shumë se tri dekadash, shumë prej këtyre shpresave mbeten të papërmbushura. Korrupsioni, klientelizmi, kapja e institucioneve dhe largimi masiv i qytetarëve, sidomos të rinisë shqiptare, janë plagë që kërkojnë përgjigje serioze, jo justifikime politike.  Pyetja e At Zef Pllumit bëhet kështu më aktuale se kurrë: si shpjegohet që një vend me kaq shumë njerëz aq të aftë, me një diasporë aq të suksesshme dhe me një histori të pasur qëndrese, vazhdon të vuajë nga një krizë kaq e thellë besimi te drejtimi i vet?
A mos vallë kemi krijuar një shoqëri ku lidhjet vlejnë më shumë se merita, bindja më shumë se ndërgjegjja dhe propaganda më shumë se e vërteta?  Kur njeriu i ndershëm lihet mënjanë, ndërsa servili shpërblehet! Kur profesionisti zëvendësohet nga militantizmi politiko-partiak!  Kur përgjegjësia publike shndërrohet në privilegj personal, atëherë problemi nuk është më vetëm politik. Është një krizë e tërë e vlerave.  Por do të ishte gabim historik dhe moral që për këtë gjendje të krijuar jo vetëm sot, të fajësohej i gjithë populli shqiptar. Populli nuk është një trup i vetëm dhe as nuk mund të gjykohet nga ata që flasin në emër të tij. Në çdo periudhë të historisë shqiptare kanë ekzistuar njerëz që kanë sakrifikuar për lirinë, kanë mbrojtur të vërtetën dhe kanë paguar shtrenjtë për bindjet e tyre.  Vetë At Zef Pllumi është dëshmi e kësaj qëndrese.  Prandaj, thënia e tij duhet lexuar jo si përbuzje ndaj shqiptarëve, por si një thirrje për zgjim moral. Një komb nuk shpëton duke sharë veten, por duke identifikuar të keqen, duke e emërtuar pa frikë dhe duke mos e lejuar më të sundojë jetën publike.  Shqipëria nuk vuan nga mungesa e njerëzve të aftë dhe atdhetarë. Vuan nga mungesa e një sistemi që t’ i vlerësojë ata sipas meritës dhe i mban përgjegjës ata që shpërdorojnë besimin e qytetarëve.  Dhe këtu qëndron përgjegjësia e klasës politike, e institucioneve, e drejtësisë, e medias dhe e shoqërisë civile. Demokracia nuk mund të ndërtohet mbi harresën, as mbi duartrokitjet për pushtetin. Ajo kërkon llogaridhënie, institucione të pavarura, zgjedhje të ndershme dhe qytetarë të lirë e të ndërgjegjëshëm – qofshin ata edhe në pozita të larta të qeverisë e shtetit — që nuk pranojnë ta këmbejnë dinjitetin përsonal, familjar e kombëtar me një favor të përkohshëm.
Shqiptarët kanë nevojë për një ndryshim më të thellë se ndërrimi i partive në pushtet. Kanë nevojë për një kulturë të re politike, ku shërbimi ndaj vendit të mos jetë maskë për interesin personal e partiak dhe ku posti publik të mos shihet si pronë private.
Fan Noli, një nga mendjet më të ndritura të historisë së shqiptarëve, e kish kuptuar heret se Shqipëria nuk vuante vetëm nga sundimtarët e këqij, por edhe nga një krizë më e thellë e organizimit politik dhe shoqëror. Nëse u referohemi kritikave të tij ndaj gjendjes së vendit, përballemi me një realitet që, në shumë aspekte, vazhdon të shqetësojë edhe sot shqiptarët: anarkinë politike, anarkinë institucionale, anarkinë morale dhe mungesën e një drejtimi të përgjegjshëm kombëtar.  Kur rregullat vlejnë vetëm për të dobëtit, kur pushteti trajtohet si pronë private, kur interesi partiak mbizotëron mbi interesin kombëtar dhe kur qytetari humb besimin te drejtësia, anarkia nuk shfaqet, domosdoshmërisht, në rrugë; ajo është ulur këmbëkryq edhe në zyrat e qeverisë dhe të shtetit.
Prandaj, duke e vënë pyetjen e At Zef Pllumit përballë shqetësimeve të Fan Nolit në kohën e tij, kuptojmë se drama shqiptare nuk lidhet thjesht me mungesën e njerëzve të aftë, por me dështimin për të ndërtuar një sistem ku karakteri, ligji dhe përgjegjësia të kenë më shumë peshë se pushteti dhe interesi personal i klasës politike.
 
At Zef Pllumi na la një pyetje që nuk mund të mbyllet me një përgjigje të lehtë. Ajo kërkon që secili të shohë pjesën e vet të përgjegjësisë, por kërkon sidomos që ata që drejtojnë vendin të mos fshihen pas patriotizmit të fjalëve dhe propagandës, ndërsa në praktikë dëmtojnë rendë interesin publik dhe mirëqenjen e shqiptarëve.  Një popull i vogël, si Kombi shqiptar mund të ketë shumë plagë, por, historikisht, ka treguar se ka edhe shumë dinjitet, siç po tregon me protesta në rrugët e Tiranës dhe qyteteve të tjera të Shqipërisë. Mund të prodhojë njerëz që e shfrytëzojnë vendin për interesat e tyre, por edhe njerëz që ia kushtojnë jetën lirisë, dijes dhe së mirës së përbashkët. Çështja është se cilëve prej tyre u jep shoqëria pushtet, nderim dhe përgjegjësi.  Ndoshta pyetja më e rëndësishme që ka lenë At Zef Pllumi nuk është vetëm se si Shqipëria arriti deri këtu, por nëse shqiptarët kanë ende guximin moral për të mos vazhduar kështu.  Sepse një komb nuk e humb të ardhmen vetëm kur sundohet nga njerëz të padenjë. E humb atë kur mësohet t’i pranojë ata si diçka normale.
 

Austri, exxtra24.at: Edi është koha të thuash lamtumirë Nga Markus Posset, botuesi

https://www.exxtra24.at/albanien-edi-its-time-to-say-goodbye/Shqipëria ka nevojë për një fillim të ri politik. Edi Rama duhet të hapë rrugën për një qeveri të përkohshme, të legjitimuar nga parlamenti, të përbërë nga ekspertë – nën mbikëqyrjen e dakordësuar të Bashkimit Evropian, me një mandat të qartë për reformë dhe një datë të detyrueshme për zgjedhje të lira.

.

Kushdo që ka qeverisur që nga viti 2013 nuk mund ta zhvendosë më përgjegjësinë për gjendjen e vendit të tij te askush tjetër. Pas trembëdhjetë vitesh, Edi Rama mban përgjegjësi politike për cilësinë e institucioneve shtetërore, menaxhimin e fondeve publike dhe perspektivat për popullin e tij.

.

Prandaj, pyetja thelbësore është: A mund ta udhëheqë ende ky kryetar qeverie në mënyrë të besueshme fillimin e ri të nevojshëm?

.

Protestat e fundit demonstrojnë thellësinë e pakënaqësisë. Studentët po protestojnë kundër kushteve të këqija arsimore, mungesës së mundësive për karrierë dhe korrupsionit të perceptuar. Përplasjet kohët e fundit janë përshkallëzuar në zjarrvënie dhe konfrontime të dhunshme me policinë. Dhuna ndaj njerëzve dhe shkatërrimi i ndërtesave nuk mund të justifikohen nga asnjë axhendë politike. Megjithatë, qeveria duhet të adresojë shkaqet rrënjësore të këtij zemërimi.

.

Paqja e qëndrueshme buron nga besimi: nga siguria se vendimet e qeverisë janë transparente, fondet publike përdoren siç duhet dhe performanca ka më shumë rëndësi sesa përkatësia politike. Një qeveri që dëshiron ta udhëheqë Shqipërinë drejt Evropës duhet të matet sipas këtyre standardeve.

.

Fasada evropiane nuk mjafton.

.

Raporti i Komisionit Evropian për vitin 2025 ofron një bazë të qartë për kritika. Masat për parandalimin e korrupsionit vazhdojnë të kenë vetëm efektivitet të kufizuar. Ekzistojnë rreziqe të konsiderueshme korrupsioni brenda policisë shtetërore. Për shërbimin civil, Komisioni bën thirrje për rregulla më të mira për punësimin, ngritjen në detyrë dhe shkarkimin bazuar në kritere profesionale – duke përfshirë në mënyrë të qartë nivelin e menaxhimit. Në të njëjtën kohë, ai pranon progresin në gjyqësor dhe rezultatet pozitive të strukturës anti-korrupsion të SPAK.

.

Kështu, Shqipëria zotëron institucione dhe ekspertë mbi të cilët mund të ndërtohet një fillim i ri. Ajo që i duhet është lidershipi politik që lejon mbikëqyrje të pavarur dhe pranon pasojat, madje edhe brenda sferës së vet të ndikimit.

.

Ambicia për ta udhëhequr vendin drejt BE-së nuk i jep asnjë kreu qeverie liri të plotë. Besueshmëria evropiane varet nga mënyra se si Shqipëria merret me hetuesit, median kritike, tenderët publikë dhe qytetarët që nuk pajtohen me qeverinë e tyre.

.

Pas trembëdhjetë vitesh, Rama duhet të shpjegojë pse, nën udhëheqjen e tij të vazhdueshme, duhet të rindërtohet pikërisht besimi, mangësitë e të cilit tani janë kaq të dukshme. Prandaj, thirrja për dorëheqjen e tij është çështje përgjegjësie politike.

.

Një qeveri ekspertësh me një mandat të qartë

.

Vetëm një ndryshim në krye të qeverisë do të ishte i pamjaftueshëm. Shqipëria ka nevojë për një qeveri të përkohshme ekspertësh për të stabilizuar shtetin, për të rishikuar administratën e tij, për të mbrojtur fondet publike dhe për t’u përgatitur për zgjedhje të reja të besueshme.

.

Kjo qeveri do të duhej të formohej sipas procedurave kushtetuese të Shqipërisë dhe të mbështetej nga parlamenti. Anëtarët e saj duhet të kenë ekspertizë profesionale, integritet personal dhe interesa të zbuluara plotësisht. Shqiptarët e kualifikuar nga diaspora mund të japin një kontribut të vlefshëm.

.

Bashkimi Evropian duhet ta monitorojë dhe mbikëqyrë nga afër këtë tranzicion bazuar në një marrëveshje përkatëse: me ekspertë të pavarur, raporte progresi të aksesueshme publikisht dhe objektiva të verifikueshme reformash. Vendimi demokratik për të ardhmen e Shqipërisë natyrisht u mbetet qytetarëve të saj.

.

Një qeveri e tillë ka nevojë për një datë skadimi. Që nga fillimi i saj, duhet të jetë e qartë se kur dhe në çfarë kushtesh populli do të vendosë përsëri. Edhe ekspertët duhet të jenë përgjegjës dhe t’i nënshtrohen një mbikëqyrjeje më efektive.

.

I gjithë aparati shtetëror duhet të shqyrtohet me kujdes

.

Mandati i reformës duhet të përfshijë të gjitha ministritë, agjencitë, institucionet vartëse dhe ndërmarrjet shtetërore – duke përfshirë drejtuesit, menaxhimin dhe bordet mbikëqyrëse të tyre.

.

Kontratat publike, koncesionet, vendimet për personelin, konfliktet e interesit dhe menaxhimi ekonomik i pronave shtetërore duhet të shqyrtohen. Personat përgjegjës duhet të jenë në gjendje të shpjegojnë pse janë emëruar, çfarë rezultatesh kanë arritur dhe si i kanë menaxhuar fondet publike.

.

Kur auditimet e pavarura identifikojnë shkelje ligjore, shkelje të rënda të detyrës ose mungesë të përshtatshmërisë, duhet të pasojnë shkarkimet ligjërisht të bazuara dhe zëvendësimet transparente. Kur ka prova konkrete të aktivitetit kriminal, duhet të thirren hetues të pavarur.

.

Ndryshimet e personelit duhet të jenë vendimtare. Përkatësia politike nuk duhet të mbrojë askënd nga shqyrtimi.

.

Një dosje personeli nuk duhet as të garantojë një pozicion dhe as të zëvendësojë përgjegjësinë.

.

Megjithatë, një zëvendësim i përgjithshëm i të gjithë punonjësve do të shkatërronte ekspertizën dhe do të krijonte varësi të reja. Nëpunësit civilë kompetentë dhe të ndershëm meritojnë mbrojtje. Ata që e bëjnë punën e tyre siç duhet duhet të jenë në gjendje ta bëjnë këtë pa presion partiak.

.

Gjykatat e pavarura, organet hetimore dhe agjencitë mbikëqyrëse, në veçanti, duhet të mbrohen nga ndërhyrjet politike. Një qeveri kalimtare nuk duhet ta përdorë kurrë rishikimin e aparatit shtetëror si pretekst për të zëvendësuar mbikëqyrësit e papërshtatshëm.

.

Brukseli duhet të marrë përgjegjësinë

.

Bashkimi Evropian gjithashtu ka një përgjegjësi. Kushdo që i premton Shqipërisë një të ardhme evropiane duhet të këmbëngulë në reforma të verifikueshme. Këto përfshijnë shpenzime publike transparente, procedura të drejta të personelit, hetime të pavarura dhe mbrojtje efektive për ata që ekspozojnë keqbërjet.

.

Brukseli duhet ta kushtëzojë mbështetjen e tij politike nga rezultate të verifikueshme. Deklaratat miqësore dhe fotot e përbashkëta janë të pamjaftueshme.

.

Një proces tranzicioni i dakorduar mund të ndihmojë në zbutjen e konfrontimit. Kjo kërkon një orar publik, përgjegjësi të qarta dhe llogaridhënie të rregullt ndaj parlamentit dhe publikut. Njerëzit duhet të jenë në gjendje të shohin se çfarë po ndryshon në të vërtetë.

.

Opozita duhet t’i nënshtrohet të njëjtave standarde. Vetëm kundërshtimi ndaj Ramës nuk krijon asnjë të drejtë për poste publike, kontrata apo ndikim ekonomik. Një fillim i ri do të jetë i besueshëm vetëm nëse rregullat zbatohen për të gjithë në të ardhmen.

.

Edi Rama duhet të hapë rrugën

.

Një fitore zgjedhore përcakton një mandat qeveritar. Ajo nuk e liron askënd nga përgjegjësia politike gjatë mandatit të tij. Dorëheqja mund të jetë një vendim i përgjegjshëm, veçanërisht nëse hap një rrugë paqësore dhe demokratike për të dalë nga një krizë serioze besimi.

.

Tani do të ishte koha që Edi Rama të hapte rrugën: me një tërheqje të rregullt, një zgjidhje kalimtare të legjitimuar nga parlamenti dhe një gatishmëri për të lejuar që mandati i tij në detyrë të rishikohet në mënyrë të pavarur.

.

Shqipëria ka nevojë për institucione funksionale, mbikëqyrje të besueshme dhe një shans të drejtë për një fillim të ri politik. Një qeveri e përkohshme eksperte nën mbikëqyrjen e dakorduar evropiane mund të krijojë hapësirën e nevojshme për këtë.

.

Dhe Edi, kur të largohesh, merr mikun tënd me vete – kllounin nga Vjena. Kushdo që dëshiron një fillim të ri të besueshëm duhet të përballet edhe me miqtë e tij politikë jashtë vendit. Diaspora do të të falënderojë për këtë.

.

Edi, është koha të thuash lamtumirë. Shteti i përket popullit të Shqipërisë.

.

https://www.exxtra24.at/albanien-edi-its-time-to-say-goodbye

DOM PREKË NDREVASHAJ Meshtari që u bë shpresë dhe shpëtim për mijëra shqiptarë anti-komunistë- Nga Frank Shkreli

20 VJET MË PARË U NDA NGA JETA DOM PREKË NDREVASHAJ
Ai nuk ishte vetëm një meshtar katolik, por edhe një mbrojtës i mijëra shqiptarëve të arratisur nga persekutimi komunist, të cilëve u ndihmoi të gjenin lirinë dhe një jetë të re në Perëndim. Në disa shkrime të mia të mëparshme, kam dëshmuar edhe përvojën dhe mirënjohjen personale ndaj tij.  Fillimisht,  kishte vendosur t’i shërbente Zotit në altar, por rrethanat e detyruan të shndërronte jetën në një altar të vërtetë të dashurisë për njeriun, për Atdheun dhe për lirinë. Emri i tij nuk duhet të kujtohet vetëm në përvjetorët e vdekjes, (1 tetor, 2004), dhe as vetëm në hapësirat e Kishës Katolike apo të komunitetit shqiptaro-amerikan. Ai meriton një vend të veçantë në kujtesën kombëtare, sepse vepra e tij lidhet me fatin e mijëra shqiptarëve, të cilët, në një nga periudhat më të errëta të historisë moderne, u detyruan të braktisnin vendlindjen nga komunizmi për të shpëtuar jetën në kërkim të lirisë.
Dom Prekë Ndrevashaj nuk u premtoi refugjatëve shqiptarë një jetë të lehtë. Ai bëri diçka shumë më të rëndësishme. U dha shpresë kur ishin të dëshpëruar, u qëndroi pranë kur ndiheshin të braktisur dhe luftoi që ata të mos ktheheshin në duart e regjimeve diktatoriale prej të cilëve kishin ikur.  Për mijëra shqiptarë, ai nuk ishte thjesht një meshtar. Ai ishte mbrojtës, ndërmjetësues, këshilltar, mik dhe, në shumë raste, njeriu tek i cili varej shpresa për një të ardhme të lirë për ta dha familjet e tyre.  Një jetë e sprovuar nga persekutimi — Dom Prekë Ndrevashaj lindi më 24 qershor 1928, në Brashtë të Shoshit, në Dukagjin, në një familje të njohur për urti dhe trimëri. Që në rini, jeta e tij u përball me trazirat dhe dhunën që shoqëruan vendosjen e regjimit komunist në Shqipëri.  Ai kishte zgjedhur rrugën e meshtarisë, të dijes dhe të shërbimit ndaj njerëzve. Por diktatura komuniste nuk u linte hapësirë të lirë atyre që besonin në Zot, te dinjiteti njerëzor dhe te e drejta për të jetuar pa frikë.  Ashtu si shumë klerikë dhe intelektualë shqiptarë, edhe Dom Preka u përball me persekutimin nga regjimi komunist i Enver Hoxhës. U burgos dhe, gjatë transferimit drejt Shkodrës, arriti të shpëtonte nga duart e atyre që e mbanin të lidhur. Më pas u largua nga Shqipëria dhe kaloi në trojet shqiptare nën ish-Jugosllavi, përpara se të vazhdonte rrugën drejt Italisë. Por as arratisja dhe as mërgimi nuk ia shuan dashurinë për Atdheun. Përkundrazi, vuajtjet që kishte përjetuar e bënë edhe më të ndjeshëm ndaj fatit të bashkatdhetarëve që përballeshin me të njëjtën dramë. Në Romë, ai përfundoi studimet teologjike dhe u shugurua meshtar më 1961.  Prej asaj kohe, shërbimi i tij fetar u ndërthur ngushtë me një mision të madh njerëzor e kombëtar, me ndihmën ndaj shqiptarëve të arratisur.
Në kampet e refugjatëve, ai u bë zëri i shqiptarëve pa zë dhe pa ndihmë.  Në vitet e pas Luftës së Dytë Botërore, shumë shqiptarë u detyruan të largoheshin nga Shqipëria komuniste dhe nga trojet shqiptare nën ish-Jugosllavi. Disa iknin për t’i shpëtuar burgut dhe persekutimit politik. Të tjerë largoheshin për shkak të presioneve, dhunës dhe mungesës së lirive themelore. Familje të tëra përfundonin në Itali, në kampe refugjatësh, pa siguri për të ardhmen dhe pa ditur nëse do të mund të ndërtonin ndonjëherë një jetë të re. Për shumë prej tyre, pritja ishte e gjatë dhe e mundimshme.  Ata nuk kishin nevojë vetëm për ushqim, strehim dhe dokumente. Kishin nevojë për dikë që t’i dëgjonte, t’i kuptonte dhe të luftonte për të drejtat e tyre.  Pikërisht këtu spikati roli i Dom Prekës.  Në kuadër të veprimtarisë së tij për refugjatët, ai u bë një ndërmjetësues i rëndësishëm mes shqiptarëve të arratisur nga komunizmi dhe institucioneve ndërkombëtare që merreshin me strehimin dhe zhvendosjen e tyre. Ai i vizitonte refugjatët të shpërndarë nepër vende të ndryshme të Italisë, interesohej për gjendjen e tyre, i ndihmonte në përgatitjen e dokumentacionit dhe siguronte që ata të kishin mundësinë të vendoseshin në vende të lira, kryesisht, në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Sipas dëshmive të botuara për veprimtarinë e tij, ndihma e tij kontribuoi që mijëra shqiptarë të gjenin strehim dhe një fillim të ri në Perëndim. Përmasat e kësaj vepre nuk mund të maten vetëm me numra. Pas çdo refugjati që largohej nga kampi drejt një jete të re, qëndronte një histori vuajtjeje, një familje e shpëtuar nga pasiguria dhe një e ardhme që më në fund mund të ndërtohej në liri. Dom Prekë Ndrevashaj e kuptonte këtë më mirë se shumë të tjerë, sepse edhe ai vetë e kishte njohur dhimbjen e mërgimit.   Pa dallim feje, krahine apo bindjeje — një nga tiparet më të çmuara të Dom Prekës ishte se ai i shihte refugjatët para së gjithash si shqiptarë dhe si qenie njerëzore që kishin nevojë për ndihmë.  Ai nuk pyeste nga cila krahinë vinin. Nuk e bënte dallimin fetar kusht për përkrahjen e tij. Nuk i ndante shqiptarët sipas prejardhjes apo vendit ku kishin lindur.  Për të, dhimbja e një shqiptari ishte dhimbja e një vëllai. Në një kohë kur regjimet komuniste përdornin frikën, përçarjen dhe kontrollin për të nënshtruar njerëzit, Dom Preka dëshmoi se solidariteti kombëtar nuk ishte një parullë, por një detyrim moral që duhej zbatuar në jetën e përditshme.  Ai ishte meshtar katolik, por humanizmi i tij kapërcente kufijtë e bashkësisë fetare. Ai e shihte shërbimin ndaj njeriut si pjesë të pandashme të besimit dhe dashurinë për kombin si një përgjegjësi që nuk mund të kufizohej brenda mureve të kishës. Kjo është një nga arsyet pse kujtimi i tij u përket të gjithë shqiptarëve.
Nga Roma në Detroit: misioni vazhdoi. Në vitet 1970, Dom Preka u vendos në Detroit të Miçiganit, ku vazhdoi shërbimin ndaj komunitetit shqiptar. Atje themeloi famullinë dhe kishën “Zoja Pajtore e Shqiptarëve”, e cila u bë një pikë e rëndësishme takimi për shqiptarët katolikë, por edhe një vatër e jetës kulturore e kombëtare të mërgatës. Kisha nuk ishte vetëm një vend lutjeje. Ajo ishte dhe mbetet një hapësirë ku shqiptarët ruajnë gjuhën, kujtojnë traditat, përcjellin trashëgiminë te brezat e rinj dhe gjejnë mbështetje në jetën e tyre në Amerikë.  Dom Preka e kuptonte se mërgimi nuk ishte vetëm largësi fizike nga atdheu. Ishte edhe rreziku i humbjes së lidhjeve me gjuhën, kulturën dhe kujtesën kombëtare. Prandaj, krahas shërbimit fetar, ai punoi për të ruajtur edhe identitetin shqiptar dhe për të forcuar solidaritetin mes bashkatdhetarëve në Shtetet e Bashkuara. Ai ishte gjithashtu poet dhe përkthyes. Bashkëpunoi me revistën Shêjzat të Ernest Koliqit dhe la dorëshkrime me vlerë, ndër të cilat, përkthime fetare në gegërishten e pasur të vendlindjes së tij. Kështu, figura e tij nuk kufizohet vetëm te veprimtaria humanitare dhe fetare. Po, ao ishte një meshtar,, por edhe atdhetar, intelektual dhe veprimtar i mërgatës, që u përpoq t’i shërbente popullit të vet në disa fusha të jetës.
Komuniteti shqitaro-amerikan, por jo vetëm, i ka Dom Prekë Ndrevashajt njl borxh moral. Kur kujtojmë historinë e komunizmit dhe të pasojave të tij mbi shqiptarët, shpesh dhe me të drejtë, përqendrohemi te burgjet, kampet e internimit, pushkatimet, persekutimi fetar dhe shkatërrimi i institucioneve kombëtare. Të gjitha këto janë pjesë thelbësore të kujtesës historike ndër shqiptarët. Por duhet të kujtojmë edhe ata që, përtej kufijve të atdheut, u përpoqën të shpëtonin shqiptarët nga pasojat e këtij persekutimi. Dom Prekë Ndrevashaj ishte njëri prej tyre. Ai nuk mundi ta ndryshonte i vetëm historinë e një epoke të tërë. Por, përmes punës së tij, ndihmoi që shumë jetë të ndryshonin drejtim: nga frika te shpresa, nga pasiguria te siguria, nga kampet e refugjatëve te mundësia për të jetuar në liri. Kjo është arsyeja pse vepra e tij meriton të dokumentohet, të studiohet dhe t’u përcillet brezave të rinj.
Në vend të përfundimit: mirënjohja që nuk shuhet. Dom Prekë Ndrevashaj ndërroi jetë në Shkodër më 1 tetor 2004, larg vendit ku kishte kaluar një pjesë të madhe të jetës së tij në mërgim, por pranë tokës që e deshi deri në fund të jetës së tij. Ai u kthye në Atdhe, të cilin rrethanat e historisë së komunizmit e kishin detyruar ta linte. Dhe në tokën shqiptare gjeti prehjen e fundit. Por vepra e tij nuk mbaroi me jetën fizike.  Ajo vazhdon në kujtimet e njerëzve që ndihmoi, në familjet që ndërtuan një jetë të re në Amerikë, në fëmijët dhe nipërit e atyre refugjatëve që gjetën lirinë në Perëndim dhe në komunitetin shqiptaro-amerikan, të cilit ai i shërbeu me përkushtim. Për mua dhe për shumë bashkatdhetarë të tjerë, Dom Preka do të mbetet gjithmonë njeriu që nuk na la vetëm në ditët e pasigurisë. Ai për ne ishte meshtari që e shndërroi besimin në vepër dhe atdhetarinë në shërbim konkret ndaj bashk-kombasve të vet. Në historinë shqiptare ka burra që luftuan me armë për lirinë e Atdheut. Ka të tjerë që e mbrojtën atë me penë, me dije dhe me sakrifica. Dom Prekë Ndrevashaj i shërbeu lirisë edhe në një mënyrë tjetër: duke ndihmuar mijpra shqiptarët që të shpëtonin nga persekutimi komunist sllavo-aziatik dhe të jetonin si njerëz të lirë. Ai nuk i shpëtoi shqiptarët duke u premtuar një atdhe të ri. Por i ndihmoi ata të gjenin lirinë, pa ua hequr nga zemra Atdheun e vjetër. Ky është kujtimi që duhet të ruajmë për Dom Prekë Ndrevashajn. Ky është borxhi ynë i mirënjohjes ndaj tij. I përjetshëm qoftë kujtimi i Dom Prekë Ndrevashajt!
Frank Shkreli
Dom Prekë Ndrevashaj, i pari majtas me një grup mërgimtarësh shqiptarë në San Biaggio, Itali, maj, 1968. Me të, në rend të parë dallohet Mr. Mckeever (Markivi) siç e thirrnin shqiptarët, irlandez me origjinë, Shefi i zyrës POA për mërgimtarë në Romë dhe Ndoc Vulaj. Në qendër të fotos, rapsodi popullor, Pjetër Çup Qafa duke kënduar me çifteli.

KUR NË EMËR TË “UNITETIT” SHQIPTAR, NDËRTOHET MUR I MENDIMIT MES KOSOVËS DHE SHQIPËRISË- Nga Isuf B.Bajrami

Patriotizmi i vërtetë nuk mbron verbërisht pushtetin; mbron të vërtetën, dinjitetin dhe interesin e përbashkët.

Ka diçka thellësisht të gabuar në një diskurs politik që, duke pretenduar se mbron Shqipërinë, përpiqet t’u vërë kufij qytetarëve të Kosovës në të drejtën e tyre për të kritikuar qeverisjen e saj. Kjo nuk është thjesht një përpjekje për të mbrojtur një kryeministër nga kritika. Është një mënyrë e rrezikshme e të menduarit, që mund ta shndërrojë një mospajtim politik në një ndarje mes shqiptarëve të dy shteteve.

Paradoksi është i dukshëm: flitet për unitet kombëtar, por ushqehet një logjikë përjashtuese; flitet për vëllazëri, por krijohet dyshimi ndaj bashkëkombësve; flitet për interesa të përbashkëta, por qytetarëve të Kosovës u kërkohet të maten në fjalë kur kritikojnë qeverinë e Shqipërisë.

Sipas kësaj logjike, duket sikur shqiptarët e Kosovës duhet të kenë një detyrim të veçantë për ta mbrojtur kryeministrin shqiptar, ndërsa kritika e tyre duhet të shihet me dyshim, të kufizohet ose të shoqërohet me paralajmërime patriotike.

Por kush e ka shpikur këtë standard? Dhe mbi çfarë baze pretendohet se kritika e një shqiptari nga Kosova ndaj qeverisë së Shqipërisë është më problematike sesa kritika e një shqiptari nga Shqipëria?

Shqipëria nuk është pronë e kryeministrit të saj, as Kosova nuk është e detyruar ta mbrojë një qeveri vetëm sepse ajo drejton shtetin amë. Lidhja kombëtare nuk krijon detyrimin për të heshtur. Përkundrazi, ajo duhet të krijojë përgjegjësi të ndërsjellë për të folur hapur, për të kritikuar me argumente dhe për të mos e lejuar askënd ta përdorë atdheun si mburojë të pushtetit.

Problemi bëhet edhe më serioz kur kjo qasje nuk ndalet te kërkesa për maturi, por përpiqet t’i vendosë shqiptarët në dy kampe: këtej ata që pretendohet se po e mbrojnë Shqipërinë, andej ata nga Kosova që kritikojnë qeverinë e saj. Kështu, një debat që duhet të zhvillohet rreth vendimeve politike, përgjegjësive dhe pasojave të qeverisjes zhvendoset në një terren të rrezikshëm, ku prejardhja gjeografike shndërrohet në vijë ndarëse politike.

Në vend që të diskutohet nëse një vendim i qeverisë është i drejtë apo i gabuar, fillon të diskutohet se kush ka të drejtë ta kritikojë atë. Në vend që të shqyrtohen argumentet, vihet në pikëpyetje qëllimi i kritikuesit. Në vend që të kërkohet përgjegjësi nga pushteti, kërkohet përmbajtje nga ata që e kundërshtojnë.

Ky është një devijim i qëllimshëm ose i papërgjegjshëm nga thelbi i debatit. Në të dyja rastet, pasojat janë të dëmshme.

Më e rënda është se kjo mendësi rrezikon të krijojë mes Kosovës dhe Shqipërisë një atmosferë të ngjashme me marrëdhënien mes dy kampeve të izoluara, sikur shqiptarët e njërit shtet duhet të mbrohen nga mendimet e shqiptarëve të shtetit tjetër. Sikur kufiri shtetëror të duhej të shndërrohej edhe në kufi të mendimit, të kritikës dhe të solidaritetit.

Deri këtu mund të na çojë një patriotizëm i keqkuptuar: në vend të urave, mure; në vend të mirëkuptimit, dyshime; në vend të debatit, armiqësi të ushqyer nga interpretimet politike.

Kosova dhe Shqipëria nuk janë dy Kore. Shqiptarët e të dy shteteve nuk janë dy popuj kundërshtarë dhe as dy kampe që duhet të mbrohen nga njëri-tjetri. Janë dy shoqëri me lidhje historike, gjuhësore e kulturore, të cilat kanë çdo arsye ta ruajnë afërsinë e tyre edhe kur nuk pajtohen për qeveritë që i drejtojnë.

Dallimet politike nuk e shfuqizojnë përkatësinë e përbashkët. Kritika nuk e zhbën solidaritetin. Mospajtimi nuk është armiqësi.

Përkundrazi, një marrëdhënie e shëndetshme mes dy shoqërive dëshmohet pikërisht nga aftësia për ta pranuar kritikën pa e shndërruar atë në konflikt kombëtar.

Nëse një qytetar i Kosovës e kritikon Edi Ramën, kjo nuk do të thotë se është kundër Shqipërisë. Nëse një qytetar i Shqipërisë kritikon një udhëheqës të Kosovës, kjo nuk do të thotë se është kundër Kosovës. Të dy mund të jenë duke shprehur shqetësimin e tyre për një politikë që e konsiderojnë të gabuar.

Kritika duhet të gjykohet nga argumentet dhe faktet, jo nga adresa prej nga vjen. Nëse është e pabazuar, duhet të kundërshtohet. Nëse është e argumentuar, duhet të merret seriozisht. Por askush nuk duhet të përdorë kufirin shtetëror për ta kufizuar lirinë e mendimit të bashkëkombësit.

Është veçanërisht hipokrite të flitet për unitet kombëtar, ndërkohë që krijohet ideja se shqiptarët e Kosovës duhet të jenë më pak kritikë ndaj qeverisë shqiptare sesa qytetarët e vetë Shqipërisë. Ky nuk është unitet, por një hierarki artificiale e së drejtës për të folur. Nuk është solidaritet, por bindje e kërkuar në emër të kombit.

Dhe nëse vazhdohet me këtë logjikë, dëmi mund të shkojë përtej një debati për një kryeministër. Mund të ushqehet një mosbesim i panevojshëm mes qytetarëve, të krijohen paragjykime reciproke dhe të normalizohet ideja se mospajtimi politik mes shqiptarëve të dy shteteve është një lloj mosbesnikërie kombëtare.

Kushdo që e nxit këtë frymë, duhet ta kuptojë se po luan me një vlerë shumë më të madhe sesa interesi i përkohshëm i një qeverie.

Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Shqipërisë nuk duhet të bëhen peng i mbrojtjes politike të askujt. Ato nuk duhet të kushtëzohen nga mbështetja për një kryeministër, as nga pajtimi me një parti dhe as nga heshtja përballë vendimeve që mund të jenë të gabuara.

Nëse e duam vërtet unitetin, duhet të refuzojmë çdo përpjekje për ta kthyer një debat politik në konflikt mes shqiptarëve. Nëse e duam vërtet Shqipërinë, duhet të pranojmë se ajo ka nevojë për kritikë, llogaridhënie dhe qytetarë që nuk e ngatërrojnë shtetin me qeverinë. Nëse e duam vërtet Kosovën, duhet të refuzojmë çdo presion që synon t’ia kufizojë qytetarëve të saj të drejtën për të shprehur mendime për çështjet shqiptare.

Atdheu nuk mbrohet duke krijuar armiqësi mes atyre që kanë një histori të përbashkët. As uniteti nuk ruhet duke i ndarë shqiptarët në kampe sipas qëndrimit të tyre ndaj pushtetit.

Kur dikush, në emër të mbrojtjes së Shqipërisë, përpiqet t’i vendosë shqiptarët e Kosovës përballë shqiptarëve të Shqipërisë, ai duhet të pyesë veten nëse po e mbron vërtet unitetin apo po ndërton një mur që nesër do të jetë më i vështirë për t’u rrëzuar.

Sepse rreziku nuk qëndron te fakti që shqiptarët mendojnë ndryshe për një kryeministër. Rreziku qëndron te përpjekja për t’i bindur se, për shkak të këtij mospajtimi, duhet ta shohin njëri-tjetrin me dyshim.

Kritika nuk e ndan kombin. Përpjekja për ta ndaluar kritikën dhe për ta kthyer atë në konflikt mes Kosovës dhe Shqipërisë është ajo që mund ta ushqejë ndarjen.

Dhe asnjë kryeministër, asnjë qeveri dhe asnjë interes partiak nuk është aq i rëndësishëm sa të justifikojë ngritjen e mureve mes shqiptarëve.

Uniteti i vërtetë nuk kërkon heshtje. Kërkon guximin për të thënë të vërtetën, pjekurinë për ta pranuar mospajtimin dhe mençurinë për të mos e kthyer kritikën ndaj pushtetit në armiqësi ndaj njëri-tjetrit.

Vendi i Lekës,27.10.2026


Send this to a friend