“Mikpritja Hermeneutike” e Nathalie Claessens: Një Model i Ri i Dialogut Ndërfetar për një Shoqëri Pluraliste

Në një epokë të pluralizmit fetar në rritje, nevoja për të dekonstruktuar paragjykimet dhe për të promovuar mirëkuptimin e ndërsjellë midis besimeve të ndryshme bëhet gjithnjë e më urgjente. Në Bruksel, një kryeqytet evropian ku pothuajse “një në katër persona është mysliman”, Fakulteti Universitar i Teologjisë Protestante po promovon një qasje inovative: “mikpritje hermeneutike”.

Islamologia Nathalie Claessens, profesoreshë në Fakultet, është figura kyçe në këtë iniciativë. E lindur në një familje katolike dhe e konvertuar në Islam, Claessens është e bindur se dialogu fillon pikërisht me Shkrimet e Shenjta. “Është diçka madhështore që përpiqemi ta vëmë në praktikë në një program trajnimi të quajtur ‘Bibla dhe Kurani, Lexime të Kryqëzuara'”, i tha Claessens Chiese-s në direktivë, në një intervistë me Gaëlle Courtens. Programi i masterit në “Protestantizëm dhe Islam”, i prezantuar disa vjet më parë, synon të përgatisë teologët e ardhshëm për t’u përballur me realitetin e një shoqërie shumëfetare.

Çfarë kanë të përbashkët protestantët dhe myslimanët? Dhe pse duhet që pastorët e rinj, si burra ashtu edhe gra, të merren me Kuranin? Përgjigja qëndron pikërisht në mikpritjen hermeneutike, një koncept që profesor Claessens e shpjegon si më poshtë: “Mikpritja hermeneutike konsiston në ftesën e dikujt nga një fe tjetër për të lexuar tekstet e njëri-tjetrit. Kështu, një mysliman ftohet të lexojë një tekst biblik dhe një protestant ftohet të lexojë një tekst kuranor.”

Kjo qasje, larg të qenit një krahasim i thjeshtë, lejon zbulimin e perspektivave të reja. “Të ftosh dikë me një perspektivë të ndryshme nga e jona për të lexuar tekstet tona, të cilat ndoshta i dimë përmendësh, na lejon të zbulojmë aspekte që nuk do t’i kishim marrë kurrë në konsideratë më parë. Dhe kështu, jo vetëm që mësojmë më shumë rreth fesë së tjetrit, por mësojmë edhe më shumë rreth tonës. Dhe kjo është e mrekullueshme”, shton Claessens. “Leximet e kryqëzuara” nuk synojnë të gjejnë pasazhe identike, por më tepër të identifikojnë tema të përbashkëta. “Metoda është e rëndësishme. Kur praktikojmë mikpritjen hermeneutike me nxënësit, shpjegojmë se së pari duhet të shohim kontekstin e tekstit dhe pastaj ta analizojmë vetë tekstin vetëm pasi të kemi përcaktuar qartë konturet e tij”, shpjegon mësuesi.

Ndër temat e trajtuara, përveç dhunës, spikat çështja e grave, një temë që shpesh debatohet në lidhje me Islamin. “Nëse nxjerrim një varg të vetëm jashtë kontekstit, mund të gjejmë gjëra të tmerrshme ose, përkundrazi, të mrekullueshme”, thekson Claessens, duke theksuar rëndësinë e një analize kontekstuale. Zgjedhja për t’u përqendruar te Protestantizmi, në vend të Krishterimit në përgjithësi, diktohet nga specifikat metodologjike dhe kontekstuale. Në Belgjikë, një vend kryesisht katolik, ekzistojnë tashmë shumë iniciativa ndërfetare cilësore. Qasja protestante, nga ana tjetër, dallohet nga “qendrësia e predikimit” dhe mungesa e “ndërmjetësve midis Zotit dhe qenieve njerëzore”, elementë të përbashkët edhe me Islamin. Për më tepër, si në Protestantizëm ashtu edhe në Islam, mungesa e një autoriteti qendror nxit “një frymë kritike dhe reflektim të pavarur”.

Angazhimi i Nathalie Claessens është gjithashtu një mënyrë për t’iu kundërvënë islamofobisë dhe paragjykimeve. “Fatkeqësisht, problemi aktual në Islam është se ai është i ndikuar nga rrymat salafiste që duan një interpretim të vetëm të Kuranit, një Islam të vetëm, një mënyrë të vetme të të menduarit. Dhe kjo është arsyeja pse unë mësoj, të luftojmë kundër kësaj”, thotë ajo. Diversiteti, në fakt, është një vlerë e brendshme e Kuranit: “Kurani përmban vargje të shumta që tregojnë se si diversiteti dëshirohet nga Zoti”. Përvoja e Brukselit tregon se si dialogu ndërfetar, i bazuar në mirëkuptimin dhe hapjen e ndërsjellë, mund të jetë një mjet i fuqishëm për të “kundërshtuar frikën që rrjedh nga injoranca” dhe për të ndërtuar ura në një shoqëri gjithnjë e më komplekse dhe multikulturore. RSI