Mihai Eminescu (shqiptimi rumun: [miˈhaj emiˈnesku] lindur Mihail Eminovici; 15 janar 1850 – 15 qershor 1889) ishte një poet, romancier dhe gazetar romantik rumun, i konsideruar përgjithësisht si poeti më i famshëm dhe me ndikim rumun. Eminescu ishte një anëtar aktiv i shoqërisë letrare Junimea dhe punoi si redaktor për gazetën Timpul (“Koha”), gazeta zyrtare e Partisë Konservatore (1880–1918). Poezia e tij u botua për herë të parë kur ishte 16 vjeç dhe ai shkoi në Vjenë për të studiuar kur ishte 19 vjeç. Dorëshkrimet e poetit, që përmbanin 46 vëllime dhe afërsisht 14,000 faqe, u ofruan nga Titu Maiorescu si një dhuratë për Akademinë Rumune gjatë takimit që ishte mbajtur më 25 janar 1902. Punimet e dukshme përfshijnë Luceafărul (Vesper / Ylli i mbrëmjes / Lucifer / The Daystar), Odă in metru antic (Ode in Ancient Meter) dhe pesë Letrat (Letra / Satires). Në poezitë e tij ai përdorte shpesh lëndë metafizike, mitologjike dhe historike.

Mihail (siç shfaqet në regjistrimet e pagëzimit) ose Mihai (forma më e zakonshme e emrit që përdori) lindi në Botoșani, Moldavia. Ai e kaloi fëmijërinë e tij të hershme në Botoșani dhe Ipotești, në shtëpinë e familjes së prindërve të tij. Nga 1858 deri në 1866 ai ndoqi shkollën në Cernăuți. Klasën e 4-të e mbaroi si i 5-ti nga 82 nxënës, pas së cilës ndoqi dy vjet gjimnaz.

Dëshmia e parë e Emineskut si shkrimtar është në vitin 1866. Në janar të atij viti, mësuesi Aron Pumnul vdiq dhe studentët e tij në Cernăuţi botuan një broshurë, Lăcrămioarele învățăceilor gimnaziaști (Lotët e nxënësve të gjimnazit) në të cilën shfaqet një poezi e titulluar La mormântul lui Aron Pumnul (Në varrin e Aron Pumnul), e nënshkruar “M. Eminovici “. Më 25 shkurt poema e tij De-aș avea (Sikur të kisha) u botua në revistën letrare të Iosif Vulcan Familia në Pest. Kjo filloi një seri të qëndrueshme poezish të botuara (dhe përkthime të herëpashershme nga gjermanishtja). Gjithashtu, ishte Iosif Vulcan, i cili nuk e pëlqeu prapashtesën burimore sllave “-ici” të mbiemrit të poetit të ri, ai që zgjodhi për të rumanishten më të dukshme “nom de plume” Mihai Eminescu.

Eminesku ishte vetëm 20 vjeç kur Titu Maiorescu, kritiku më i lartë letrar në Rumani, e quajti atë “një poet i vërtetë”, në një ese ku vetëm një pjesë e vogël e poetëve rumunë të asaj kohe u kursyen nga kritikat e ashpra të Maioreskut.

Ai e përkufizoi veten si një Romantik, në një poezi drejtuar “Kritikëve të mi” (“Criticilor mei”), dhe këtë emërtim, vdekjen e tij të parakohshme si dhe stilin e tij bohem (ai nuk e ndoqi kurrë një diplomë, një pozicion, një grua ose pasuri) e kishte lidhur me figurën romantike të gjeniut. Qysh në fund të viteve 1880, Eminescu kishte një grup ndjekësish besnikë. Poema e tij e vitit 1883 “Luceafărul” ishte aq e shquar sa që një përmbledhje e re letrare mori emrin e saj pas saj.

Për shkak të pikëpamjeve të tij konservatore nacionaliste, Eminescu u adoptua lehtësisht si një ikonë nga e djathta rumune.

De-aș avea [ro], poema e parë e Mihai Eminescu
Ce-ți doresc eu ție, dulce Românie
Somnoroase păsărele
Pe lângă plopii fără soț
Doina (emri është një lloj tradicional i këngës rumune), 1884
Lacul (Liqeni), 1876
Luceafărul (Mbrëmja), 1883
Floare albastră (Lulja blu), 1884
Dorința (Dëshira), 1884
Sara pe deal (Mbrëmja në Kodër), 1885
O, rămai (Oh, Linger On), 1884
Epigonii (Epigones), 1884
Scrisori (Letra ose “Letra-Satira”)
Și dacă (Dhe nëse…), 1883
Odă în metru antic (Odë në metër të lashtë), 1883
Mai am un singur dor (Unë kam akoma një dëshirë), 1883
Glossă (Shkëlqim), 1883
La Steaua (Tek Ylli), 1886
Memento mori, 1872
Povestea magului călător în stele

↑ “Părinții, frații, surorile lui Mihai Eminescu”. Tribuna (në rumanisht). 15 janar 2013. Wikipedia