VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

KUR NGJYRAT MARRIN JETË… NË TË PAKONCEPTUESHMEN „KARAKTER SHPIRTI“ – Nga RUDINA MËRKURI

February 27, 2018
blank

Komentet

blank

Më 23 janar 1832 lindi piktori i shquar francez Edouard Manet

VOAL – Edouard Manet lindi në Paris më 23 janar 1832. Familja e tij është e pasur: babai i tij është gjykatësi August Manet, ndërsa nëna e tij është vajza e një diplomati.

Që në moshë të re Ėdouard kishte një pasion për artin dhe do të donte të ndiqte një karrierë artistike, gjë që nuk e lejoi babai i tij, i cili e regjistroi në Kolegjin Saint Rolin më 1839.

Megjithatë, rezultatet akademike të të riut janë të dobëta, kështu që babai i tij zgjedh një karrierë në marinë për djalin e tij. I riu Manet, megjithatë, nuk i kalon testet për të hyrë në Akademinë Detare dhe pikërisht për këtë ai niset si qendër në anijen “Le Havre et Guadalupe”.

Pas kësaj eksperience ai u kthye në Paris, duke arritur të bindë të atin të ndiqte një karrierë artistike. August Manet u përpoq më kot ta regjistronte djalin e tij në Ecole des Beaux-Arts, por i riu Ėdouard më 1850 preferoi të studionte art me portretin e famshëm francez Thomas Couture. Gjatë këtyre viteve Manet hapi një studio arti me Albert de Balleroy dhe zhvilloi një lidhje dashurie me Suzanne Leenhoff, mësuesen e tij të pianos. Pas gjashtë vitesh Ėdouard lë mësuesin e tij të artit, pasi nuk i përshtatet stilit të tij tepër banal dhe akademik.

Artisti francez udhëton shumë, në fakt, ai viziton Holandën, Italinë, Austrinë, Gjermaninë, duke analizuar dhe studiuar stilin tonal të përdorur nga Giorgione, Goya, Velazquez, Titian dhe piktorët holandezë të viteve 1600 në veprat e tyre. Stili i tij piktural është gjithashtu i ndikuar shumë nga njohuritë e tij për printimet japoneze.

Nga viti 1856 ai studioi në akademi, duke ndjekur mësimet e Léon Bonnat. Në akademi Manet takoi edhe artistë të famshëm dhe intelektualë të shumtë. Falë piktorit francez Berthe Morisot, ai hyn në rrethin e piktorëve impresionistë, duke u miqësuar me Edgar Degas, Camille Pissarro, Claude Monet, Alfred Sisley, Pierre-Auguste Renoir, Paul Cézanne. Më 1858 u bë mik i poetit Charles Baudelaire. Në vitin 1862, me vdekjen e të atit, ai mblodhi një trashëgimi të madhe që e lejoi të jetonte mirë dhe t’i përkushtohej artit gjatë gjithë jetës së tij. Në këtë periudhë realizon një nga veprat e tij më të njohura, “Le déjeuner sur l’herbe”, e cila ngjall polemika të shumta, sepse vlerësohet skandaloze.

Më 1863 ai u martua me partneren e tij Suzanne Lenhoff. Në vitin 1865 ai mbaroi pikturën “Olympia”, një pikturë që u ekspozua në Sallon, duke gjeneruar edhe më shumë gjykime negative. Në të njëjtin vit ai shkoi në Spanjë, dhe më pas u kthye shpejt në Francë. Gjatë këtyre viteve ai mori pjesë në diskutimet e impresionistëve në Café Guerbois dhe në Café della Nouvelle Athènes, por duke treguar një qëndrim të painteresuar. Pavarësisht shkëputjes së tij të dukshme nga lëvizja impresioniste, ai konsiderohet si ai që kontribuoi në lindjen e saj.

Më 1869 u nis për në Londër, ku takoi nxënësen e tij të vetme, Eva Gonzales. Më 1870 fillon Lufta Franko-Prusiane dhe artisti u regjistrua si toger i dytë në Gardën Kombëtare. Që nga viti 1873 e këndej, përdorimi i një stili pikture impresionist është i dukshëm në veprat e tij artistike. Një nga veprat më të famshme që ai krijoi vitet e fundit është “Bar aux Folies Bérgere”, në të cilën ai përdor një stil pikture të ngjashme me atë të artistit impresionist Claude Monet. Në pikturë janë zgjedhur edhe subjekte urbane. Pavarësisht kësaj, Manet dallohet nga artistët e tjerë impresionistë nga përdorimi i ngjyrës së zezë në pikturat e tij.

Për të treguar shkëputjen e tij nga lëvizja impresioniste, ai kurrë nuk merr pjesë në asnjë nga ekspozitat impresioniste. Më 1879 artisti u godit nga një sëmundje e rëndë, ataksia lokomotore, e cila do ta shoqëronte deri në vdekjen e tij.

Më 1881 Manet filloi të merrte çmimet e para nga vendi i tij, në fakt, atij iu dha Legjioni i Nderit nga Republika Franceze dhe u dha në Sallon. Më 6 prill 1883, sëmundja e dobësoi më tej, deri në atë pikë sa i prenë këmbën e majtë. Pas një agonie të gjatë, Ėdouard Manet vdiq më 30 prill 1883 në moshën 51 vjeçare./Elida Buçpapaj

Disa vepra të rëndësishme të Manet

Lola de Valence (1862)
Mëngjesi në bar (1862-1863)
Olimpia (1863)
Pied Piper (1866)
Ekzekutimi i perandorit Maximilian (1867)
Portreti i Émile Zola (1868)
Ballkoni (1868-1869)
Berthe Morisot me kapele të zezë dhe buqetë manushaqesh (1872)
Portreti i Clemenceau (1879-1880)
Bar The Folies-Bergère (1882)

blank

Më 23 janar 1944 u nda nga jeta piktori i shquar norvegjez Edvard Munch

VOAL – Edvard Munch, piktori që padyshim paraprin ekspresionizmin më shumë se çdo tjetër, lindi më 12 dhjetor 1863 në Löten, në një fermë norvegjeze. Edvard është i dyti nga pesë fëmijët: Sophie (1862-1877), pothuajse në të njëjtën moshë me të dhe me të cilin do të krijojë një marrëdhënie dashurie të madhe, Andreas (1865-1895), Laura (1867-1926) dhe Inger (1868). -1952) .

Në vjeshtën e vitit 1864, familja Munch u zhvendos në Oslo. Më 1868, nëna 30-vjeçare vdiq nga tuberkulozi, pak pasi lindi Inger-in e saj më të vogël. Që atëherë për shtëpinë do të kujdeset motra e tij, Karen Marie Bjølsatad (1839-1931). Grua e fortë, me sens praktik dhe piktorik të theksuar, stimulon talentin artistik të Edvardit të vogël, si dhe të motrave të tij, të cilat në këto vite bënë vizatimet dhe akuarelet e para.

Motra e preferuar e Munch, Sophie, vdes nga tuberkulozi në moshën pesëmbëdhjetë vjeç: kjo përvojë, e cila do të prekë thellë Edvardin e ri, më vonë do të paraqitet në disa vepra, duke përfshirë “Vajzën e sëmurë” dhe “Vdekja në dhomën e të sëmurës”. Humbja e gruas dhe vajzës së tij të madhe goditi rëndë edhe babanë e Munch, i cili që nga ky moment u bë gjithnjë e më shumë melankolik, duke u bërë viktimë e një sindromi maniak-depresive.

Mjerisht i goditur nga një jetë e karakterizuar nga dhimbje dhe vuajtje, qoftë për shkak të sëmundjeve të shumta, qoftë për shkak të problemeve familjare, ai filloi të studionte pikturë në moshën shtatëmbëdhjetëvjeçare dhe më pas u arratis nga studimet inxhinierike të imponuara nga familja e tij dhe ndoqi kurset e skulpturës nën udhërrëfyesin Julius Middelthun.

Më 1883 ai mori pjesë në ekspozitën kolektive të Ekspozitës së Arteve Dekorative Christiania (e cila më vonë mori emrin Oslo) ku ra në kontakt me mjedisin bohem dhe u takua me avangardën norvegjeze të piktorëve natyralistë. Në maj të vitit 1885, falë një burse, ai shkoi në Paris, ku u magjeps nga piktura e Manet.

Pas kësaj periudhe Munch realizon vepra me tematikë dashurinë dhe vdekjen, duke ngjallur polemika të dhunshme dhe kritika shumë negative, aq sa një nga ekspozitat e tij skandaloze mbyllet pak ditë pas hapjes; por e njëjta ekspozitë, e cila është kthyer në një “rast”, shkon nëpër qytetet kryesore gjermane. Është një ngjarje që do ta bëjë të famshëm në të gjithë Evropën, mbi të gjitha falë dhunës shprehëse të veprave të tij.

Me pak fjalë, duke filluar nga viti 1892, u krijua një “Rasti Munch” i vërtetë. U formua një komitet mbështetës për artistët gjermanë, i kryesuar nga Max Liebermann, i cili u shkëput, në shenjë proteste, nga Shoqata e artistëve të Berlinit (ata që kishin organizuar ekspozitën), duke themeluar “Berliner Secession”. Ndërkohë, ekspozita e modifikuar paksa e Munch zhvendoset në Düsseldorf dhe Këln dhe në dhjetor kthehet në Berlin si një “show me pagesë” me hyrje. Publiku nuk lutet dhe shumë shpejt krijohen radhë të gjata për të parë veprat e skandalit, me fitime të mëdha nga artisti i diskutueshëm.

Publiku i asaj kohe, nga ana tjetër, mund të shqetësohej vetëm nga fuqia shprehëse e pikturave të Munch. Në pikturën e tij gjejmë të parashikuara të gjitha temat e mëdha të ekspresionizmit të mëvonshëm: nga ankthi ekzistencial te kriza e vlerave etike dhe fetare, nga vetmia njerëzore te vdekja e afërt, nga pasiguria e së ardhmes te mekanizmi dehumanizues tipik i shoqërisë borgjeze.

Që atëherë, Munch ka jetuar shumicën e kohës në Gjermani, në Berlin, me përjashtim të disa udhëtimeve në Paris dhe Itali. Aktiviteti i tij vitet e fundit bëhet intensiv. Në të njëjtën periudhë fillon bashkëpunimi me dramaturgun Ibsen, i cili do të vazhdojë deri në vitin 1906. Ndërthurur me veprimtarinë e tij, kronika raporton edhe shtrimin e tij në sanatoriumin Faberg për të kuruar problemet tashmë kronike të alkoolizmit. Veç kësaj, problemet e para lindin me Tullën, partneren e tij, e cila do të donte të bëhej gruaja e tij. Por artisti e konsideron martesën si të rrezikshme për lirinë e tij si artist dhe si burrë.

Në vitin 1904 ai u bë anëtar i Berliner Secession, të cilit më vonë do t’i bashkoheshin Beckmann, Nolde dhe Kandinsky. Në vitin 1953 Oskar Kokoschka shkroi një artikull për nder të tij në të cilin shprehu të gjithë mirënjohjen dhe admirimin e tij.

Në dekadën e fundit të shekullit të 20-të, artisti norvegjez ekspozoi veprat e tij në Paris, si në Salon des Indépendants (1896, 1897 dhe 1903) dhe në galerinë L’Art Nouveau (1896).

Në tetor 1908, në Kopenhagë, ai fillon të vuajë nga halucinacionet dhe ka një krizë nervore: ai shtrohet në klinikën e doktor Daniel Jacobson për tetë muaj gjatë të cilit ai e shndërron dhomën e tij në një atelie. Në vjeshtë të të njëjtit vit ai u emërua “Kalorësi i Urdhrit Mbretëror Norvegjez të Shën Olav”.

Pranverën e ardhshme, në një klinikë në Kopenhagë, ai shkroi poemën në prozë Alfa & Omega të cilën e ilustron me tetëmbëdhjetë litografi; ekspozita të mëdha të veprave dhe printimeve të tij organizohen në Helsinki, Trondheim, Bergen dhe Bremen; bëhet anëtar i Shoqatës së Artistëve Mánes në Pragë dhe fillon punën në një projekt dekorimi mural për Aula Magna të Universitetit të Oslos.

Në të njëjtat vite ai bleu pronën e Ekely-t në Sköyen, ku do të banonte për pjesën tjetër të jetës së tij. Pas nisjes së projektit për dekorimin e një salle në bashkinë e Oslos, artisti, i goditur nga një sëmundje e rëndë e syrit, detyrohet të pushojë për një kohë të gjatë. Megjithëse ardhja e nazizmit në Gjermani shënon rënien e veprës së Munch, e cila në vitin 1937 u cilësua nga nazistët si “art i degjeneruar”, ai vazhdon të pikturojë dhe të krijojë vepra grafike.

Në vitin 1936 ai mori Legjionin e Nderit dhe hapi për herë të parë një ekspozitë personale në Londër, në Galerinë e Londrës. Në vitet në vijim fama e tij nuk u ndal dhe në vitin 1942 ai ekspozoi në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Më 19 dhjetor të vitit pasardhës, shpërthimi i një anijeje gjermane në portin e Oslos i shkakton dëme serioze ateliesë së tij dhe kjo ngjarje e bën atë veçanërisht në ankth: i shqetësuar për pikturat e tij, ai neglizhon pneumoninë e së cilës bie viktimë dhe vdes në të në Ekely pasditen e 23 janarit 1944, duke lënë, sipas dëshirës së tij, të gjitha veprat e tij në qytetin e Oslos. Në vitin 1949 Këshilli i Qytetit të Oslos miratoi ngritjen e një muzeu për ruajtjen e kësaj trashëgimie, i cili ndërkohë ishte rritur me donacionin e motrës së tij Inger dhe më 29 maj 1963 u përurua Munchmuseet.

Veprat e famshme të Munch

Ndër pikturat e tij më të famshme kujtojmë (pa një renditje të veçantë) “Puberteti” (1895), “Vajzat në urë”, “Mbrëmja në bulevardin Karl Johann” (1892), “Nata e verës në Aagaardstrand” (1904), ” Ankthi (ose Anguish) “(1894), dhe sigurisht vepra e tij më e njohur,” The Scream – Klithma”(1893)./Elida Buçpapaj

blank

Klithma – The scream

blank

Mjeshtri Bujar Kapexhiu fokusohet tek Charlie Chaplin dhe Sali Berisha nën titullin: Këshillë hallexhiu!

I pavdekshmi Charlie Chaplin, që e ka provuar edhe ai shijen e të qënurit non-grata, i qan hallin dhe i jep këshillë Sali Berishës.

Mjeshtri i karikaturës, Artisti i shquar Bujar Kapexhiu sot ka hedhur një paralele midis Charlie Chaplin dhe Sali Berishës, pasi të dy janë shpallur non grata. Mos harrojmë se Chaplin është autori i filmit The Great Dictator (1940), që denonconte rrezikun e Hitlerit. Filmi si një parodi saterike e nazizmit, i pari film me zë i artistit të madh, që fut në shenjestër direkt Adolf Hitlerin, u shfaq premierë më 15 tetor 1940 në New York, me skenar, regji, muzikë, producent dhe dy rolet kryesore të interpretuar nga Charlie Chaplin. Por në shumë vende të tjera të përfshira në Luftën e Dytë Botërore, ky film u shfaq nëpër sallat e kinemave vetëm pas përfundimit të konfliktit. Charlie Chaplin u shpall non grata dhe u largua nga SHBA në vitin 1952, u vendos në Vevey në Zvicër dhe u kthye në SHBA vetëm një herë, më 1972, kur u nderua me Oskar dhe ku publiku e duartrokiti me një standing ovation për 20 minuta rresht, më e gjata në historinë e Academy of Motion Picture Arts and Sciences.

Bujar Kapexhiu e titullon karikaturën e vet miqsore: Këshilli hallexhiu!

 

blank

Në Zvicër 80 vjetori i filmit ikonë “Diktatori i madh” i Charlie Chaplin kujtohet me #LETUSALLUNITE Nga Elida Buçpapaj

 

 

blank

Më 15 Janar piktori i shquar, kubisti shqiptar Ksenofon Dilo mbushi 90 vjeç

Më 15 Janar piktori, skenografi, skenaristi, pedagogu Ksenofon Dilo mbushi 90 vjeç.

Me këtë rast Teatri Kombetar i Operas, Baletit dhe Ansamblit Popullor ia uron ditën e lindjes si më po poshtë:

Ksenofon Dilo – 90 vjetori i lindjes

Urojmë sot, në datën e lindjes, piktorin, skenografin, skenaristin, pedagogun Ksenofon Dilo, një nga emrat më të vlerësuar në artin shqiptar me një kontribut të madh në krijimtarinë artistike.

Piktori Dilo lindi në15 janar të vitit 1932 në Topovë të Zagorisë (Gjirokastër).

Kreu Liceun Artistik Jordan Misja, në degën e pikturës nën drejtimin e piktorit Sadik Kaceli, Abdurrahim Buza dhe Odise Paskali. Gjatë kohës së studimeve punoi si karikaturist në revistën “Hosteni”.

Studimet e larta i vazhdoi gjatë viteve 1952-1958 në Shkollën e Lartë të Arteve të Aplikuara në Pragë, si piktor filmi.

Pas përfundimit të studimeve punoi si piktor filmi në Kinostudion “Shqipëria e Re”, në filmat: “Debatiku”, “Komisari i dritës”, “Vitet e para”, “Çifti i lumtur”, etj. Gjithashtu, ai ka shkruar skenarin e filmit “Kur zbardhi një ditë”, etj.

Kontributi i tij është edhe si dekan i Fakultetit të Arteve Figurative në ILA, Sekretar i Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve të Shqipërisë (1972-1973), Drejtor i Galerisë Kombëtare të Arteve, Tiranë (1987 -1992).

Piktori Ksenofon Dilo punoi gjithashtu si skenograf dhe kostumograf në TOB dhe Asamblin e Këngëve dhe Valleve Popullore ku ka realizuar skenografinë dhe kostumet e operave shqiptare “Mrika”(rivënie), “Komisari”, “Vjosa”, operës “Rigoletto”, kostumet e operetës “Dhëndri u transferua”, skenografinë e operetës “Karnavalet”, baleteve “Shota dhe Azem Galica”, “Joniada” dhe dekoret e tri festivaleve të parë folklorike kombëtare që zhvilloheshin në Gjirokastër (1968, 1973, 1978).

Veprat e tij gjenden në shumë koleksione në galeri private në vend dhe në koleksione private brenda dhe jashtë vendit, në Çeki, Gjemani, Francë, Itali, Austri, Spanjë, Finlandë, Danimarkë, Japoni, Kore e Jugut, Sllovaki, Zvicër, etj.

Në Galerinë Kombëtare të Arteve ndodhen rreth 52 punime në gjini të ndryshme. Pjesëmarrës në shumë ekspozita vetjake dhe kolektive. Ksenofon Dilo është vlerësuar me mjaft çmime, urdhra e tituj, si: Çmimi i Republikës i shkallës së III –të, Urdhrin “Naim Frashëri” i klasit të I-rë, çmime të ndryshme për dekoret e kostumet gjatë koncerteve të majit për 10 vjet rresht, dhe mban titullin “Piktor i Merituar”.

Gëzuar ditëlindjen mjeshtër !

Më poshtë po sjellim një dokumentar të Top Channel që titullohet:

blank

blank

Bolino merr në mbrojtje Bashën, Kapexhiu i ‘thumbon’ me penën e tij

Gazetarëve që mbulojnë raportimet nga Partia Demokratike u ka rënë në sy me çudi këto ditë që lajmet nga grupi i Bashës kalojnë më parë në duart e Karlo Bolinos dhe medias së tij.

Nuk është çudi që këto ditë, Bolino ka nisur të mbrojë Lulzim Bashën në mediat që zotëron.

I njëjti Bolino, i denoncuar si i implikuar në aferën e rëndë të inceneratorëve.

Kjo situatë ka zemëruar jo vetëm demokratët. Ndërkohë mjeshtri Bujar Kapexhiu sjell këtë punim, me titull: Objekt muzeal.

Aty selia e PD është shndërruar në Bunkartin e Bolinos. syri.net

blank

Foto nga albumi i foreporterit Feliks Bilani: 8 Janar 2022 – Sali Berisha mbrohet nga gazi lotsjellës

VOAL – Nga albumi me foto nga protesta e 8 Janarit 2022 i fotoreporterit të shquar Feliks Bilani iu sjellim lexuesve foton “Sali Berisha mbrohet nga gazi lotsjellës”.

Të ftuara nga Lulzim Basha, forcat speciale policore të Edi Ramës, në kuadrin e dhunës barbare, përdorën gaz lotsjellës ndaj protetuesve paqësorë, duke mos kursyer as gazetarët dhe punonjësit e mediave, duke mos kursyer madje as ish-Presidentin e Republikës dhe ish kryeministrin Sali Berisha.

Kjo është një nga pamjet historike të përjetësuara nga kamera e fotoreporterit të shquar Feliks Bilani.

blank

Grafisti i shquar Avni Delvina: Dy luanët e PD

Grafisti i shquar Avni Delvina: Dy luanët e PD

blank

blank

Albumi i piktorit – Avni Delvina: Në qoftë se kjo është Demokracia!!!!!!!!!!

VOAL – “Në qoftë se kjo është Demokracia!!!!!!!!!!” – Kështu e ka titulluar grafikën e tij të re piktori i shquar Avni Delvina, duke pasqyruar ndjeshmërinë ndaj zhvillimeve të fundit në PD, veçanërisht në selinë e saj qendrore, të cilën Basha e bunkerizon për të mos lejuar anëtarësinë e PD-së, e cila, në Kuvendin e 11 Dhjetorit 2021 dhe në Referendumin e 18 Dhjetorit 2021 e ka shkarkuar nga kreu i Partisë.

blank

(Video) Më 6 janar 2021 u nda nga jeta “rebeli” i muzikës Kujtim Prodani, artisti që i dha Shqipërisë kulturën e trashëguar Nga Liarda Kondakçiu

 

Më 6 janarr 2021 ndërroi jetë në moshën 57-vjeçare kantautori i njohur Kujtim Prodani.

Kujtim Prodani, djali i artistëve të mirënjohur Anita Take dhe Agim Prodani, ishte infektuar me koronavirus dhe prej disa javësh kurohej në spitalin “Shefqet Ndroqi” në Tiranë. Fatkeqësisht ai nuk ia doli dot të fitonte betejën me virusin.

Por kush ishte në artin shqiptar, Kujtim Prodani?

Edhe pse vinte nga një familje artistësh, duket se fillimet e tij nuk ishin të projektuara për t’u bërë një kantautor. Ka qenë vetë Kujtimi që në një intervistë të dhënë në muajin qershor të këtij viti me gazetaren, Mirela Milori, ka rrëfyer gjithçka.

“Asgjë nuk ishte projektuar. Unë isha 13-14 vjeç dhe mbaj mend një mik të ngushtë të babait, ishte inxhinier dhe vinte në familjen tonë. Duke qenë mik i afërt, babai Agimi ankohej dhe kërkonte mbështetje sepse Kujtimi nuk studion sa duhet, do të thotë studion 2 orë, po nuk studion 6, nuk studion fërngjishten sa duhet, do të thotë studion gjysëm ore në ditë, por jo 2 orë, siç mendonte Agimi.

Nuk lexon një roman në javë, por lexon një faqe ose dy faqe para gjumit, etj dhe donte mbështetjen e zotërisë. Një ditë të bukur, 14 vjeç flas për ‘78-’79, tjetër kohë, tjetër periudhë dhe në një moment, edhe i nervozuar, edhe ndoshta për të ndihmuar mikun e tij më thotë: O Kujtim, çfarë dëshiron ti të bësh në këtë jetë, çfarë do ti të bëhesh në këtë jetë? Isha me pantallona të shkurtra akoma, nuk e di, i’u përgjigja. Po si nuk e di? Ti studion piano, ti ke babin, ke nënën, ke familjen, çfarë do bëshesh ti? Do krijosh një emër të mirë, do krijosh reputacion të mirë, do krijosh familje? Nuk e di, i thashë. Sot kanë kaluar 40 e ca vite dhe unë e kam vëth në vësh atë pyetje, si dhe nuk e dita kurrë përse duhej me kaq impenjim, që t’i të bëhesh, që t’i të shkëlqesh, që t’i të realizosh këtë, që të jesh më i miri? Pse t’ia kërkosh një 14-vjeçari? Lëre të rrjedhë natyrshëm dhe rrodhi natyrshëm. Ndaj bëra këtë parantezë paksa të gjatë për të kuptuar, që nuk e kam patur të lehtë, as fëmijërinë, adoleshencën jo e jo dhe pa folur më pas për rininë dhe periudhën e viteve pas ’90”, u shpreh Prodani.

Më tej, ai shtoi se interpretimi ka lindur spontanisht, nga halli dhe nevoja, në periudhën kur shkoi në Austri.

“Kantoja, interpretimi ka lindur fare spontanisht, në periudhën e refugjatizimit austriak do ta quaja unë, thjesht nga halli, nga nevoja sepse unë punoja në një hotel, në një pianobar dhe nuk mjaftonte fakti, që ti luan mirë apo keq në piano dhe kompozon muzikë. Çështja është që publiku duhej argëtuar dhe argëtimi vjen kryesisht nëpërmjet vokalit”.

Pavarësisht kësaj, duket se muzika nuk ka qenë rastësi te Kujtimi, pasi mbiemri i tij flet vetë. Megjithatë ndikimin kryesor te figura artistike e tij ka pasur edhe nëna, Anita Take, daljet e tyre së bashku në ekran kanë qenë të shumta, nga këngët e ndryshme dhe deri te intervistat.

Largimin nga jeta i Anitës, shkaktoi një boshllëk të pazëvendësueshëm te i biri, i cili ka treguar se ka pasur edhe probleme shëndetësore prej asaj dite.
“I pastroj fotografitë, sendet e saj personale. Është edhe dhimbje, shtëpia më jep aromën e saj”, deklaroi Prodani në një prej intervistave.

Kur bëhet fjalë për të atin, artistin e madh, Agim Prodanin, ai ka treguar se kanë pasur një marrëdhënie shumë të ngushtë, duke theksuar se e ka shtyrë edhe më shumë drejt muzikës së vërtetë.

“Unë i kam hapur shumë telashe prindërve, në çdo datë 2 shtator, që në klasë të parë, mua donin të më përjashtonin nga shkolla. Nuk e di se kujt i ngjava kështu por unë e kam një shpjegim. Kur linda unë lindi Prodani i parë mes nipave, princi, dhe mbaj mend që nuk më dërguan as në çerdhe e as në kopsht. E kur Anita filloi punë në estradë, dikush do kujdesej për mua e unë e kam si nënë të dytë. Ajo jetonte në shkallën tjetër e ajo më çonte aty. Pra mua më mungoi socializmi dhe lodrat e bashkëmoshatarëve. Direkt shkova në shkollë. Në 2 shtator telefonojnë Anitën të vinte se do të më përjashtonin nga shkolla “Luigj Gurakuqi”, kisha goditur dikë me gurë. Imagjinonin habinë e Anitës, një djalë i rritur ashtu, në dukje aq i urtë, e që bënte këtë gjest. Kam shkuar nga shkolla në shkollë. Ato që nuk i kisha bërë deri atëherë i bëra më pas, shpërtheva. Agimi ishte shumë kërkues sepse e dinte se në cilën rrugë po më dërgonte dhe më detyroi të mos përjetoja fëmijërinë. Më mbyllte me çelës për orë të tëra. Unë si fëmijë nuk e kuptoja se çfarë donte të thoshte të bëheshe artist e të dilje në krijimtari me “vëllezër ujqër” siç thoshte ai. “Ti duhet të shkëlqesh, po nuk shkëlqeve, me të gjithë këtë biografi që kemi, do të të mundin!”-më thoshte shpesh. Asnjë fëmijë nuk do të rrijë të studiojë, do të luajë jashtë. Po edhe pak frëngjisht se ai ishte frankofon, po edhe ca lexim më pas. Shumë kërkues e shumë serioz. Ai ka punuar me këngëtarët më të mirë të atij brezi dhe për këngën në festival punohej që një vit përpara, aq serioz ishte në krijimtari. Babai ishte muzikant autodidakt por me një pasion të madh për të krijuar muzikë të pastër shqiptare”, ka rrëfyer për gazetaren Juela Meçani.

Kujtim Prodani do të mbahet mend gjatë në artin shqiptar për këngët e pafundme që dhuroi në mbi 10 festivale të Radio Televizionit Shqiptar, por edhe në Këngën Magjike me këngën “I Am From Tirana”, e cila u kthye në një hit deri në ditët e sotme.

Një nga këngët e fundit të Kujtimit ishte ajo me videoklip më datë 21 Shkurt 2020, me titull “Hej Mik”. Për ironi të fatit, këtë perlë muzikore ai ia dedikoi të gjithë miqve që u larguan nga kjo botë papritur dhe pa radhë, pa ditur fundin e tij.

“Hey mik, u mbyll ditari i jetës, mbaroi dhe fletë e fundit sot u kthye”, thotë Prodani në një prej vargjeve të këngës, e cila mund të jetë edhe lamtumira e tij e fundit në këtë botë. Megjithatë diçka është e sigurt, arti shqiptar ka për të ‘KUJTUAR’ pavarësisht viteve, ‘rebelin’ që sot prehet në Qiell!

blank

Vjena ekspozon artin e periudhës së Rajhut të Tretë

VOAL – Nuk ka më fshehje apo përkujtim: Vjena luan me transparencën dhe shfaq pa kompromis rezervat e saj të artit nazist, të përbërë nga skulptura neoklasike dhe piktura zyrtare të shënuara shpesh me një svastikë.

Deri në prill, muzeu komunal i Vjenës Muzeu MUSA prezanton këtë trashëgimi të rëndë të një të kaluare të mohuar prej kohësh nga Austria në dy dhoma të vogla. Ekspozita, e cila quhet thjesht “Auf Linie”, hedh dritë të re mbi politikën artistike në vendlindjen e Adolf Hitlerit, të aneksuar në vitin 1938 nga Gjermania naziste.

Ka piktura, qeramika apo postera, tregtimi i të cilave është i ndaluar. Muzeu vendosi t’i tregonte ato të numëruara pa i zbërthyer plotësisht, sikur sapo po merrnin ajër të pastër përpara se të ktheheshin shpejt në magazinë. sda-eb

blank

Albumi i Piktorit – Avni Delvina: Grafikë për gjendjen e mediave shqiptare

VOAL – Po sjellim grafikën për gjendjen e mediave shqiptare, të ilustruar me komentin nga piktori i shquar Avni Delvina:

E kush mund te te ndihmoje me shume se sa piktori i famshem francez Henry de Taulouse Lautrec, per te paraqitur ne grafike gjendjen e shtypit dhe mediave shqiptare ….. Pikturat e tij te fameshme me bordellot e asaj kohe jane kryevepra te paperseriteshme …. Ato ambiente plot dekadence, zbehtesi, dashuri te blere, te ngjallin nje lloj refuzimi dhe perçmimi ….

blank

Dokumentar artistik kushtuar historianit te kinemasë, Abaz Hoxha Nga Pjerin Logoreci

Në shtëpinë e kineasteve, AQSHF mblidhen kinestë e artdashësit , çdo herë kur organizohen dhe premiera te filmave te porsa dalë nga dora e kineasteve te rinj, apo dhe ata me përvojë.

Së fundmi u mblodhën për premieren e filmit “Praga, gjurmë kujtimesh”.

Libri i Abaz Hoxhes, “Ne u shkolluan në Pragë”, frymëzoi një grup krijuesish, regjisorin Ilir Harxhi, skenaristen Angjelina Xhara, operatorin Ilir Demi , për të ndjekur protogonistin Abaz Hoxha, në vizitën e jashtzakonëshme në Pragë, mbas 70 vjetësh!

Filmi, që në kuadrot e para te fut në atmosferën e qytetit te artë ,Pragës, ndertuar në kërthizë te Europës, me aparatin fotografik që fikson si një dëshmitar i gjallë kujtime të paharueshme nga jeta student ore..Kujtohen një për një shokët e shoqet.

Kamera merr si “e vetekomanduar “ çdo detaj që ringjall te dikurshmen

Fotografitë studentore montohen në film përmes një montazhi dinamik ose meditativ , duke treguar studentë, të mbledhur pranë njëri tjetrit, në grupe te ndryshme, nga 2, 3 apo 4 studentë deri grupe të medha me 30 e 40 vetë, shqiptare, por edhe çekë e te kombësive të tjera.

Flet Abazi por flasin edhe të tjerë pranë tij, ish studentë dhe kolegë të tij.Një nga më interesantët ,Ksenofon Dilo tregon si Abazi e shoqeroi dhe e ndihmoi konkretisht, i papërtuar, i gjëndshëm, për studentët e rinj…Kujtimet burojnë natyrshëm, duke përfshirë ngjarje te ndryshme, deri shakatë e tyre …se si njëherë në një përplasje, Abazi i kish thënë, një studenti …”mua smë ka friksuar gjermani, do më friksosh ti…”

Të gjithë kishin qeshur!

Kujtimet nga konviktet tek auditoret e fakulteteve, diplomat e shkollës, ambjentet fantastike, të xhiruara thjesht, ndoshta jo me kamera profesionle, por të lidhura me mendim dramaturgjik, me shoqerimin e një muzike, që tingëllon si e kompozuar pikërisht për filmin..

Kujtimet origjinale krijojnë një aliazh fantastik, qe të çojnë në Pragë, por përshijnë shumë herë edhe shokët e mjediset e punës në Kinostudjo, me intervista nga personlitete të filmit.

Janë Kujtim Çashku, Saimir Kumbaro, Ylli Pepo, Josif Papagjoni, Kujtim Gjonaj, (I paharruari), Luan Rama, vetë regjisori I filmit, Ilir Harxhi .

Të gjithë mbështesin një reputacion të pamohueshëm te studjuesit e historianit të kinemasë Abaz Hoxha!

Regjisori Kumbaro e quan veç si një nga themeluesit e Kinostudjos, edhe si muze i gjallë i kinematografisë shqiptare!

Regjisori Çashku e skenaristi Luan Rama flasin për mbështetjen e fortë që ju bënte kineastëve të rinj!

Regjisori Ylli Pepo e quan “arkeolog te kinemasë shqiptare dhe kineasteve në Shqipëri e botë, që bënë themelimin e artit të shtatë.”

Kritiku, Josif Papagjoni thekson zbulimin prej Abazit të shqiptarëve në Botë , që bënë emer në kinematografi e teatër nga A!eksander Moisiu deri tek Vëllezrit Belushi, etj

Dokumentari ka një gjetje te bukur filmike, gjurmët e avionëve në qiellin e Pragës e rrethina e të saj, me gjithë detajet shprehëse të xhiruara plot frymëzim nga kamera!

Bukur është edhe një tekst poetik, ngjitur që në skenarin letrar të Angjelina Xharës, dhe i konkretizuar e p!otesuar nga gjetje regjisorjale, që plotësojnë tregimin kinematografik!

Futet në këtë dokumentar dhe fraza aq e njohur e filmit shqiptar…”Po hëngre një lugë corbë të prishur, e vjedh gjithë jetën…”

Episodet e njëpasnëshme të filmit tregojnë me dinamizëm një jetë aktive të studentit te Pragës, Abaz Hoxha ,që u bë figurë e njohur me librat e shumtë të botuar për kinematografine shqiptare dhe atë boterore.

Një kolazh i tërë librash, deri tani, 28 libra , rrijnë te spikatura si detaje te rëndësishme, të punës e përkushtimit te historianit te kinemasë shqiptare !

“Filmi artistik,shqiptar,” 100 vjet kinema shqiptare,” Shqiptarët në kinematografinë boteore”, Në gjurmë të filmave për Shqipërinë, etj.

Janë pasuri e madhe në duart e brezave, një thesar i madh , ku ndriçonë figura te kinemasë shqiptare, sigurisht ata që krijuan veprat më të mira të saj, që pamvarsisht nga regjim totalitar, me kufizime ideologjike, vazhdojnë të pëlqehen edhe sot e kësaj dite …Skenariste, regjisorë, aktorë…njerëz të të profesioneve, gjejnë vëndin e tyre në librat e këtij studjuesi të shquar.

Filmi u bë në kuader të 90 vjetorit te lindjes, por Abazi ka libra të tjerë në sirtar, sic është libri i tanishëm kushtuar Kronikës e e filmit dokumentar shqiptar.Ka marrë cmime e vlerësime gjithmonë dhe po pret edhe vlerësime nga shteti shqiptar.

blank


blank
blank
Send this to a friend