Të gjithë mendojnë se Gino Paoli (Xhino Paoli), kantautori që shkroi disa nga pjesët më të bukura të muzikës italiane të shekullit të 20-të, është gjenovez, dhe në një farë mënyre është. Por në fakt, autori i “Senza Fine” dhe “Sapore di Sale” lindi më 23 shtator 1934, në Monfalcone. Ishte në Gjenovë, ku u zhvendos si fëmijë, që Gino Paoli – pasi punoi si hamall, dizajner grafik dhe piktor, duke fituar më shumë çmime sesa para – bëri debutimin e tij si këngëtar i sallës së vallëzimit, duke formuar më vonë një grup me miqtë e tij Luigi Tenco dhe Bruno Lauzi. Derisa shtëpia botuese e lavdishme Ricordi, e cila kishte qenë pioniere e Bellinit dhe Donizetti-t, Verdit dhe Puccinit, vendosi të zgjeronte aktivitetet e saj në muzikën pop dhe nënshkroi kontratë me këtë këngëtar me zërin e çuditshëm dhe mjaullitës.
Në vitin 1960, ai kompozoi “La Gatta”, një pjesë rreptësisht autobiografike: bëhej fjalë për papafingon pranë detit ku jetonte Gino. Albumi shiti 119 kopje, pastaj u zhduk dhe më në fund u rikthye, duke u bërë papritur një hit, duke shitur 100,000 kopje në javë. Ndërkohë, kishte filluar lidhja e dashurisë së Minës me Ornella Vanoni-n, një këngëtare e zbuluar nga Giorgio Strehler. Strehler e bindi kantautoren gjenoveze të shkruante “Senza Fine” për të, këngën që e bëri të famshme. Kështu që Mina, e dekurajuar nga shumë njerëz, regjistroi “Il cielo in una stanza”, me rezultatin që të gjithë e dimë. Kjo u pasua nga “Sassi”, “Me in tutto il mondo” (1961), “Anche se” (1962), “Sapore di sale”, “Che cosa c’è” (1963) dhe “Vivere ancora” (1964), të gjitha këngë që u bënë klasike dhe u përkthyen në shumë gjuhë. Gino Paoli, së bashku me “katër miqtë” e tij, krijuan lëvizjen e shkrimit të këngëve në Xhenova, një formë revolucionare e shprehjes muzikore që synonte të shprehte ndjenjat dhe ngjarjet e jetës reale përmes gjuhës jokonvencionale. Kënga, me një fjalë, pushon së qeni argëtim i pastër dhe braktis oleografinë për t’u bërë një formë arti më vete.
Tani piktori pa para është një këngëtar i famshëm. Vitin e kaluar, “Sapore di Sale” kishte qenë një hit, i aranzhuar nga Ennio Morricone me saksofonistin Gato Barbieri. E megjithatë, një pasdite vere, kantautori tani i pasur dhe i famshëm i kishte drejtuar një Derringer në zemër. “Doja të shihja se çfarë do të ndodhte”, shpjegoi ai më vonë. Plumbi mbetet në gjoksin e tij, si një suvenir. Ndërkohë, Paoli zbulon dhe lançon artistë të tjerë: klarinetisti i xhazit Lucio Dalla, albumin e parë të të cilit ai e prodhoi, ose Fabrizio De André i pavullnetshëm, i “detyruar” të këndonte me të në Circolo della Stampa në Xhenova. Gjithashtu ndodhi që interpretuesit më të larmishëm e “përvetësuan” librin e këngëve të Paolit: gjigantë të viteve 1950 si Claudio Villa, Carla Boni, Jula De Palma, Joe Sentieri, këngëtarë operash si Anna Moffo, aktore si Lea Massari dhe Catherine Spaak, dhe figura kryesore të viteve 1960 si Umberto Bindi, Luigi Tenco dhe Gianni Morandi. Më vonë, muzika e Gino Paolit do të përfshinte këngëtarë të tjerë të famshëm, përfshirë Patty Pravo dhe Franco Battiato.
Në vitet 1980, bashkëpunimi i tij me Zuccheron, një artist të ri ende në fazat e tij të hershme, ishte vendimtar, duke kontribuar në suksesin e tij. Por ndërsa popullariteti i tij u rrit, Paoli pësoi një krizë që e detyroi të tërhiqej nga skena muzikore për disa vite reflektimi. Rikthimi i madh i Paolit erdhi me dy albume të guximshme dhe anarkike, me të cilat veçanërisht të rinjtë mund të lidheshin. I pari, i publikuar në mesin e viteve 1970, ka titullin emblematik “I semafori rossi non sono Dio” (Dritat e Kuqe Nuk Janë Zot) dhe u muzikatua nga kompozitori katalanas Jean Manoel Serrat. I dyti, i publikuar në vitin 1977, tre vjet më vonë, titullohet “Il mio mestiere” (Profesioni Im). Të dy flasin për lirinë, demokracinë, margjinalizimin dhe diversitetin. Kjo pjekuri vazhdon të ndikojë në të gjitha albumet e tij gjatë njëzet viteve të ardhshme. Kjo u pasua nga turneu triumfues i vitit 1985 me Ornella Vanoni, përvoja e tij si anëtar i parlamentit për PCI (që më vonë u bë PDS) dhe koha e tij si këshilltar i qytetit në Arenzano. Vjeshtën pasardhëse, u publikua “Senza contorno, solo… per un’ora” (Pa Kontur, Vetëm… për një Orë), një incizim live i këngëve nga repertori i tij i ripunuar në stilin xhaz, duke përfshirë këngët e papublikuara më parë “Senza contorno” dhe “La bella e la bestia” (Bukuroshja dhe Bisha), të kënduara nga Gino me vajzën e tij Amanda Sandrelli dhe të marra nga kolona zanore e filmit Disney me të njëjtin emër.
Paoli kishte filluar të merrej me filma kur, për “Para Revolucionit” të Bertoluccit, kompozoi “Vivere ancora” dhe “Ricordati”, përpara se të shkruante përkatësisht “Una lunga storia d’amore” (1984) dhe “Da lontano” (1986), për filmat “A Woman in the Mirror” dhe “The American Bride”, të dy me Stefania Sandrelli në rolin kryesor. Gjatë atyre viteve, ai publikoi albume, përmbajtja e të cilëve bazohej në përvojën e tij të gjerë njerëzore: “La luna e mister Hyde” dhe “Averti addosso” (1984), “Cosa faccio da grande” (1986), “L’ufficio delle cose perdute” (1988), dhe më pas “Ciao salutime unH po’ Zenat,” regola”, një homazh për kantautorin e ndjerë të Livornos, Piero Ciampi, dhe “Matto come un gatto” (1991).
Më 1991 pa suksesin e jashtëzakonshëm të “Matto come un gatto” dhe këngës “Quattro amici al bar” (me Vasco Rossi). Në pranverën e vitit 1993, pasoi “King Kong”, dhe dy vjet më vonë, “Amori dispari”, në të cilën ai riafirmoi parësinë e ndjenjave në një botë që i mohonte ato. Në “Appropriazione indebita” (1996), kantautori “përvetësoi” një grusht klasikësh ndërkombëtarë dhe përktheu veprat e Lennon, Cat Stevens, Aznavour, Stevie Wonder, James Taylor dhe të tjerëve në një lloj autoportreti. “Pomodori” (1998) dhe “Per una storia” (2000) janë faqe të reja të një njeriu që nuk heq dorë kurrë nga kultivimi i pafajësisë, mrekullisë dhe imagjinatës së një fëmije të përjetshëm nën flokët e tij të bardhë.
Në vitin 2002, ai publikoi albumin e tij me këngë origjinale “Se”, kënga nga e cila “Un altro amore” u prezantua në Festivalin e 52-të të Muzikës në Sanremo, ku arriti sukses të madh me audiencën dhe kritikët, duke e konfirmuar atë si një protagonist të vërtetë të skenës muzikore italiane, gjithmonë të aftë për të rishpikur veten duke ruajtur stilin dhe përmbajtjen e kantautorit që e ka dalluar gjithmonë. Eventi i madh “Pavarotti and Friends”, gjithashtu në vitin 2002, e pa atë në skenë së bashku me emra si James Brown, Sting, Lou Reed, Grace Jones, Zucchero dhe Bocelli, duke çimentuar angazhimin shoqëror që ai gjithmonë e ka mbështetur. Viti përfundoi me mbi shtatëdhjetë koncerte me Dimi Orchestra di Roma, duke performuar në teatrot kryesore të Italisë dhe në vendet më prekëse në natyrë.
Në vitin 2004, Gino Paoli u vlerësua me “Çmimin për Arritje të Jetës” në Festivalin e Muzikës në Sanremo. Po atë vit, ai performoi në disa nga festivalet më të rëndësishme të xhazit në Itali me “Un incontro di jazz” (Një takim xhazi) së bashku me miqtë Enrico Rava, Danilo Rea, Rosario Bonaccorso dhe Roberto Gatto, duke eksploruar këtë zhanër të rafinuar muzikor, i cili kishte qenë gjithmonë një nga pasionet e tij më të mëdha. Ndër veprat e tij të shekullit të 21-të është “Ti ricordi? No, non mi ricordo”, i përbërë nga duete të ëmbla me Ornella Vanoni, i publikuar në fund të shtatorit 2004, pas ditëlindjeve të dy interpretuesve të mëdhenj. Albumet pasuese përfshijnë “Storie” (2009) dhe “Due come noi che…” (2012, Gino Paoli me Danilo Rea). Më 17 maj 2013, ai u zgjodh president i SIAE (Shoqëria Italiane e Autorëve dhe Botuesve), me qëllim luftimin e piraterisë dhe promovimin e të drejtave të autorit. Ai dha dorëheqjen nga pozicioni i tij më 24 shkurt 2015, pas hetimeve nga Policia Financiare Italiane mbi akuzat për evazion fiskal për transferimin e 2 milionë eurove në Zvicër.
Ai vdiq në qytetin e tij të lindjes, Monfalcone, më 24 mars 2026, në moshën 91 vjeç./Elida Buçpapaj
Komentet